NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO.

MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN

TAJUK KAJIAN
PENGUASAAN TULISAN JAWI DI KALANGAN MURID-MURID TAHUN TIGA DI SEKOLAH KEBANGSAAN BUKIT BALAI 33400 LENGGONG PERAK DARUL RIDHUAN

DISEDIAKAN OLEH : MOHAMAD ANWAR BIN AHMAD 761121-02-5615 Emel : an_war25@yahoo.com.my

1

NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN

ABSTRAK Kajian ini bertujuan untuk mengkaji masalah tahap penguasaan tulisan Jawi di kalangan murid-murid Islam tahap satu . Kajian ini telah dijalankan secara ujian dan temubual . Sampel terdiri daripada 10 orang lelaki dan 5 orang perempuan di salah sebuah sekolah rendah di daerah Hulu perak iaitu sekolah Kebangsaan Bukit Balai Lenggong Perak. Pemilihan sampel berdasarkan tempat pengkaji bertugas. Ujian secara lisan, bertulis dan temubual bersama guru dan beberapa orang murid telah digunakan untuk mengukur tahap pencapaian penguasaan tulisan Jawi. Data dianalisa secara statistik deskriptif yang menjuruskan kepada huraian peratus. Setelah huraian secara peratus dijalankan berbagai cadangan dan kajian untuk dilanjutkan.Kajian ini memberi satu alternatif bagi guru agama atau individu yang terlibat secara langsung atau tidak langsung untuk memperbaiki pengajaran dan pembelajaran di kelas serta meningkatkan kemahiran penguasaan tulisan Jawi untuk murid-murid islam tahap satu.. Temubual dijalankan untuk mendapatkan maklumat mengenai masalah yang dihadapi oleh pelajar dalam mempelajari tulisan Jawi. Selain itu, kajian ini dijalankan untuk mengetahui latar belakang murid-murid dan guru serta faktor yang mempengaruhi kebolehan sampelan menulis Jawi. Manakala ujian mengenal, menulis dan membaca pula untuk mengetahui sejauh mana masalah kebolehan murid-murid menulis Jawi. Kesimpulan kajian ini menunjukkan prestasi murid-murid berkait rapat dengan latar belakang dan persekitaran di mana murid-murid yang mempunyai ibu bapa yang tiada pendedahan awal mengenai tulisan Jawi dan kesedaran tentang pentingnya pendidikan Jawi. Sikap murid-murid yang negatif juga mempengaruhi cara pembelajaran mereka. Oleh itu, untuk memantapkan lagi penggunaan tulisan Jawi beberapa saranan dibuat seperti wujud nya program Pintar Jawi ,Sayang Jawi dan yang terbaru ialah program j-QAF (Jawi,Quran,Arab,Fardhuain) sebagai kesinambungan ke arah mengembalikan semula keagungan tulisan Jawi dan meletakkan fungsi dan kedudukan yang tinggi setanding dengan tulisan-tulisan lain di dunia. 2

0 Pengenalan. Tulisan ini telah berkembang sejak zaman Kerajaan Islam Pasai kemudian disebarkan ke Kerajaan Melaka. menunjukkan pengaruh Islam di Tanah Melayu) 1. Rajah 1 (Tulisan Jawi digunakan di Batu Bersurat Terengganu. Kini tulisan ini digunakan dalam urusan agama Islam dan adat istiadat Melayu yang kebanyakkannya di Johor. Kerajaan Johor dan juga Aceh pada abad ke-17. Tulisan Jawi merupakan tulisan rasmi bagi Negeri-negeri Melayu Tidak Bersekutu semasa penguasaan British. dan Terengganu. Kelantan. Kedah. Bukti kewujudan tulisan ini di Malaysia adalah dengan terjumpanya Batu Bersurat Terengganu yang bertarikh 702H atau 1303M manakala tulisan Rumi yang paling awal ditemui adalah pada akhir kurun ke-19. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN BAB 1 1. Perlis. Ini menunjukkan tulisan Jawi telah sampai ke negara ini lebih awal berbanding tulisan Rumi.1 Sejarah Tulisan Jawi Tulisan Jawi adalah antara tulisan terawal yang pernah ditemui.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. 3 .

adat istiadat dan perdagangan. Belanda dan Inggeris. Ia digunakan sebagai perantara penting dalam semua urusan pentadbiran. contohnya digunakan dalam perjanjian-perjanjian penting antara pihakpihak di-Raja Melayu dengan pihak-pihak berkuasa Portugis. 4 . Pemasyhuran Kemerdekaan 1957 bagi negara Malaysia antara lain juga tertulis dalam abjad Jawi.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Selain itu. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN Pada zaman dahulu. Rajah 2 Di peringkat awal murid-murid merupakan satu peringkat perkembangan yang berlaku dengan pesatnya baik dari segi intelek. Pada peringkat ini murid-murid di tahap satu suka menyoal. tulisan jawi memainkan peranan penting dalam masyarakat. meneroka dan mencuba. Inilah masa yang sesuai bagi menyediakan rangsangan yang bercorak Islam supaya mereka dapat belajar perkaraperkara berkenaan Islam dan seterus menjiwai setiap pengalaman yang berunsurkan Islam. jasmani mahupun rohaninya. Bukti bertulis mengenai Pengisytiharan Kemerdekaan Tanah Melayu yang ditulis dalam bahasa Melayu bertulisan Jawi.Dokumen Pemasyhuran Kemerdekaan 1957 telah ditulis dalam dua bahasa iaitu bahasa Melayu yang ditulis Jawi dan bahasa Inggeris seperti dalam rajah 2 di bawah. Malah tidak berhenti belajar dalam menjiwai setiap yang mereka pelajari.

Oleh itu. Sebagai suatu hasil kraf dan seni. Aspek asas Jawi membolehkan murid mengecam dan membunyikan huruf Jawi iaitu pergerakan mata dan tangan mengikut bentuk huruf.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. 5 . MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN Salah satu perkara yang berkaitan dengan agama Islam yang dipelajari oleh murid-murid di peringkat sekolah rendah ialah pendidikan islam dalam tulisan Jawi.Kekerapan latihan menulis yang terancang akan membantu murid-murid menguasai tulisan Jawi dengan baik. Pengajaran menulis memerlukan perancangan dan ketelitian yang rapi. Di sini peranan guru amat penting di dalam memberi penekanan latihan dan latihtubi serta tumpuan kepada psikomotor. Guru seharusnya dapat menyesuaikan kaedah dan pendekatan semasa proses pengajaran dan pembelajaran tulisan Jawi berdasarkan kebolehan murid-murid dan tidak mengelirukan murid dengan kaedah tulisan Jawi . Sementara teori mentalisme lebih sesuai diajukan kepada murid-murid yang mempunyai daya kemahiran mengenal dan mengecam hurufhuruf Jawi. Melalui tulisan Jawi juga penerapan nilai-nilai Islam dapat diperteguhkan. Faktor-faktor di atas akan menentukan kebolehan dan keupayaan murid-murid menulis Jawi. kemahiran menulis mesti diajar dengan cara dan teknik yang betul di peringkat awal lagi. Peringkat menulis Jawi sama seperti menulis Rumi yang mempunyai perbezaan dari segi arah tulisan dan bentuk dan kaedah menyambungkan huruf menjadi suku kata atau perkataan. membentuk huruf Jawi serta membaca sukukata dan perkataan mudah. Guru haruslah menyediakan lembaran kerja dan pendekatan serta teknik yang pelbagai dan menyeronokkan untuk memberi tumpuan dan perhatian yang lebih terhadap penguasaan tulisan Jawi. Tulisan Jawi merupakan sebuah kraf seperti kraf-kraf yang lain. Ianya merupakan aspek komponen yang ditekankan melalui Kurikulum Pendidikan Islam. Hal ini adalah disebabkan tulisan Jawi merupakan pendekatan yang paling baik dalam usaha menerapkan nilai-nilai Islam kepada murid-murid dan masyarakat selaras dengan cita-cita ‘Falsafah Pendidikan Negara’. menulis Jawi memerlukan latihan dan bimbingan yang bersistematik.

2 Sebelum dilatih menulis. Melatih pergerakan yang berbeza arah tulis dari kanak ke kiri dan dari kiri ke kanan. mereka boleh dilatih membentuk lambanglambang tulisan.2 Peringkat Pramenulis Manakala pada peringkat pramenulis pula ialah tempoh masa murid-murid disediakan dengan aktiviti menulis sebelum mereka dapat menulis huruf-huruf dengan kemas dan betul.4 Penyampaian kemahiran Semasa menyampaikan kemahiran tulisan mekanis. Melakukan latihan-latihan pergerakan mata. Pada peringkat ini.4. Menguasai gerak tangan yang bebas supaya boleh menulis dengan selesa dan sempurna.1 Murid-murid haruslah diperkenalkan kepada lambang-lambang huruf dengan menggunakan gambar.4. tangan dan jari serta kordinasi tangan dan mata diberi kepada murid-murid dari peringkat awal lagi. dicadangkan murid-murid membentuk huruf di kertas kosong yang tidak mempunyai sebarang garisan. Latihan-latihan pramenulis menitikberatkan perkara-perkara berikut : 1. hendaklah diberi latihan bebas untuk membetulkan urat-urat daging murid-murid. 6 . Bagi mereka menguasai kemahiran membentuk lambang-lambang yang kemas dan jelas. guru haruslah memberi perhatian kepada beberapa perkara : 1. 1. 1. 2.3 Peringkat mendirikan asas Setelah murid-murid menjalankan latihan pramenulis faham dan tahu memegang pensel serta boleh duduk dengan cara yang betul. Melakukan latihan-latihan pergerakan tangan. Melakukan latihan-latihan kordinasi tangan dan mata. 5. 4. Dalam tempoh ini latihan-latihan otot-otot. pelajaran tulisan Jawi yang dirancang haruslah sistematik bertitik tolak daripada aktiviti-aktiviti pramenulis yang berbentuk bebas. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN 1. 3.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. 1.

Kesimpulannya. 3.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. setiap orang Islam sewajarnya mengambil berat tentang tulisan Jawi sebagai satu tanggungjawab di dalam memartabatkan tulisan Jawi sebagai satu tulisan yang lebih ke arah huruf-huruf hijaiyah yang perlu dikuasai dengan betul dan baik. 1.Oleh yang demikian pengkaji telah memilih beberapa kaedah dalam mengesan tahap penguasaan jawi bagi murid Tahun tiga dengan mewujudkan satu program Kem Pemulihan Jawi yang diadakan di sekolah tersebut.4. 2.4 Apakah punca-punca murid-murid tahun tiga tidak dapat menulis huruf Jawi? 2.3 Mengetahui tahap penguasaan murid-murid tahun tiga menulis hurufhuruf Jawi.3 Bagaimanakah murid-murid tahun tiga dapat menulis huruf-huruf Jawi? 2.4. 7 .4 Menggunakan kertas.2 Mengetahui tahap penguasaan murid-murid tahun tiga dapat menguasai kemahiran tulisan Jawi.5 Apakah bentuk huruf Jawi yang tidak dapat dikuasai oleh murid? 3.0 Objektif Kajian Antara objektif yang hendak dicapai di dalam kajian ini ialah: 3.0 Persoalan Kajian Kajian ini akan memfokuskan kepada permasalahan berikut: 2. mula-mula gunakan alat-alat dengan baik. kemudiannya dilatih menggunakan buku dan alat-alat lain yang sesuai. 3. Tulisan Jawi merupakan kunci khazanah ilmu dan warisan bangsa Melayu yang mesti dikekalkan hingga ke akhir zaman.3 Murid-murid menulis dengan menyebut nama-nama huruf.2 Bagaimanakah murid-murid tahun tiga boleh menguasai kemahiran menulis tulisan Jawi? 2.1 Mengetahui tahap penguasaan murid-murid tahun tiga mengenalpasti huruf-huruf Jawi. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN 1.1 Bagaimanakah murid-murid tahun tiga mengenalpasti huruf-huruf Jawi? 2.

Seramai 15 orang pelajar telah dijadikan responden iaitu 70 peratus daripada bilangan populasi sebanyak 25 orang pelajar Islam. 4. 4.4 Menarik minat murid tehadap penulisan jawi secara mendalam dan menobatkan kembali tulisan jawi dalam urusan harian.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO.5 Membiasakan murid dengan penulisan tulisan jawi . 4. 3.0 Kepentingan Kajian Hasil dapatan daripada kajian ini adalah diharap dapat: tulisan 4.5 Mengetahui bentuk huruf Jawi yang tidak dapat dikuasai oleh murid .1 Membantu pihak sekolah dalam memantapkan pelaksanaan Kem Pemulihan Jawi di masa akan datang 4. 8 . 5.0 Batasan Kajian Kajian ini dijalankan terhadap pelajar tahun tiga seramai 25 orang yang telah melalui Kem Pemulihan Jawi sebanyak 8 kali bermula daripada tahun 2006 hingga 2008.2 Membantu pihak guru Pendidikan Islam dan guru j-Qaf menilai kelemahan yang terdapat pada murid dalam menguasai tulisan jawi. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN 3. Responden-responden yang dipilih akan dinilai tahap penguasaan mereka dengan menggunakan borang penilaian kemahiran Kem Pemulihan Jawi seperti yang dilampirkan dalam Lampiran 1.4 Mengetahui punca-punca murid-murid tahun tiga tidak tahu menulis Jawi.3 Mewujudkan rasa tanggungjawab yang tinggi dan komited terhadap memartabatkan tulisan jawi dikalangan masyarakat . 4.

dijadikan sebagai laporan prestasi individu 9 .2 Aktiviti latih tubi penulisan jawi ditekankan dalam kem Pemulihan Jawi di sekolah.3 6. 6. 6.1 Aktiviti ini hendaklah dilaksanakan dalam bentuk latih tubi di luar waktu pengajaran dan pembelajaran sama ada di dalam atau di luar kawasan sekolah.3 Strategi Pelaksanaan 6. 6. .3.0 Latar belakang. 6.4 6.2 Murid dapat menulis huruf jawi mengikut garis putus dengan kaedah yang betul.5 Murid dapat menulis huruf jawi berdasarkan gambar.3.4 6. Aktiviti ini dilaksanakan secara intensif mengikut kesesuaian sesebuah organisasi sekolah.3.5 Setiap kem mengandungi enam Latihan Dalam Kumpulan Bilangan bagi setiap kumpulan dalam LDK adalah Semua murid perlu disediakan Rekod Kemahiran yang (LDK) dengan jumlah masa selama sepuluh jam. Namun kajian ini akan memfokuskan kepada semua murid bagi tahun tiga sahaja.3 6.1. Murid dapat menyusun perkataan jawi dengan betul. 6.1. Murid dapat membina ayat dengan tulisan jawi secara betul dan lancar. berdasarkan kesesuaian sesebuah sekolah.1.1.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Kem Pemulihan Jawi adalah satu program yang dilaksanakan untuk memastikan murid dapat menguasai matapelajaran jawi dengan sempurna dari segi penulisan.1 Objektif Kem Pemulihan Jawi ialah: 6.1.2 Kumpulan Sasaran Semua murid tahap satu dan dua .1 Murid dapat mengecam bentuk huruf jawi dengan betul. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN 6. 6.3. 6.3.

10 .NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Ia akan memberikan maklumat mengenai bidang-bidang yang bersesuaian dengan kajian ini. Ingat bahawa masa penulisan yang panjang atau pembinaan perkataan adalah cara semulajadi untuk seorang kanak-kanak belajar membaca. Montessori mendapati bahawa . Antaranya ialah kemahiran mengingat ( menghafaz ). pengkaji akan membincangkan mengenai beberapa perkara yang berkaitan seperti berikut : a) Teori-teori mengenai tulisan . kami hanya mencapai sesuatu pekerjaan yang intelektual. “Penulisan mendahului bacaan …………Penulis adalah tindakan di mana psikomotor mekanisme amat ketara . Daripada The Discovery of the child. bab ini akan meninjau literatur yang berkaitan dengan kajian. Ia amat berkait rapat di antara satu sama lain untuk mencapai satu objketif utama yang berkaitan dengan kajian. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN BAB 2 7.0 Tinjauan Literatur Kajian ini adalah mengenai kebolehan murid-murid Tahun 3 dalam menguasai tulisan Jawi. b) Kajian terdahuu yang berkaitan dengan tulisan Jawi sama ada di dalam dan di luar negara.1 Teori-teori Pendidikan Jawi juga bermulanya dengan beberapa kemahiran yang perlu dititikberatkan. Oleh sebab itu. 7. Dr. membaca dan menulis.” Biarlah kanak-kanak itu meraih faedah dalam tempoh masa yang lama melalui aktiviti-aktiviti psikomotor ini sebelum bergerak kepada sesuatu pembacaan yang amat abstrak. dalam bab ini. sebaliknya dalam pembacaan. Justeru itu.

Menyedari hakikat itulah maka kini. “menyatakan kehilangan atau kelupusan tulisan Jawi bermakna satu lagi daripada sekian banyak ‘warisan pusaka’ bangsa Melayu yang hilang. 11 . bahawasanya latihan deria adalah hal yang paling penting dalam pendidikan. dan inilah juga yang dikenalpasti kejahilan anak-anak muda Melayu membaca al-Quran. sejarah. Menurut Zaidi Osman (1999) “ada menyatakan peranan tulisan Jawi dalam perkembangan kebudayaan dan keilmuan Melayu amat besar. Ekoran daripada itu pelbagai krisis akhlak dan sosial di kalangan remaja kerana konsep Islam yang tulen tiada lagi dalam diri mereka.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. perubatan dan sebagainya memberi gambaran yang jelas tentang tulisan Jawi dalam memupuk perkembangan keilmuan masyarakat Melayu zaman silam.” Begitu juga suatu pandangan dari Hashim Abdullah (1999). kesusasteraan. Montessori menegaskan bahawa pendidikan di peringkat awal kanak-kanak mestilah berdasarkan prinsip ini : “Bantulah perkembangan semula jadi kanak-kanak itu. Montessori kerap menekankan bahawa tangan itu adalah guru utama kanakkanak. Beliau mengambil satu petikan daripada The Absorbant Mind . pelbagai pihak tampil ke hadapan dengan pelbagai pandangan untuk memartabatkan semula Jawi yang pernah mentamadunkan bangsa Melayu. Dapat dikatakan semua manuskrip Melayu terawal dalam tulisan Jawi. keagamaan . Beribu-ribu manuskrip Melayu yang masih terpelihara yang mengungkapkan berbagai-bagai bidang ilmu seperti kebudayaan.” Bersama-sama dengan pandangan Aristotle. Dr. Aristotle adalah orang yang pertama mengenali kemampuan unik ingatan manusia dalam pepatah masyhurnya : “Tidak ada apa dalam intelektual ini yang tidak dikesan dalam derianya tetapi ia wujud dalam inteleknya dalam kaedah yang berlainan daripada dalam deria. Kesenian ini tidak akan pupus sekiranya kanak-kanak iaitu generasi muda sekarang ini diberi penekanan di dalam mempelajari Jawi dan seterusnya mempertahankan martabatnya di mata dunia”. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN Dr. disebabkan ketidakbolehan mereka membaca Jawi”.

Dapatan kajian di atas disokong oleh kajian yang dijalankan oleh Amir Mohd. Atas alasan inilah dikatakan pelajar lambat menguasai kemhairan Jawi. kerana Norlaila Sulaiman (1993) “mendapati dalam kajiannya bahawa kedudukan pengajaran Jawi yang tidak menentu dalam kurikulum sekolah telah menimbulkan masalah dan menjadi sebab kelemahan penguasaan kemahiran Jawi di kalangan pelajar sekolah” 12 . MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN 8. Rashid (1991) “yang mendapati tahap penguasaan kemahiran Jawi di kalangan pelajar adalah rendah. 18 Oktober .NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Endut(1992) yang mendapati ramai pelajar yang lambat menguasai Jawi disebabkan ia hanya diberi penekanan dalam masa pelajaran Pendidikan Islam sahaja. Abu Baker As-sidek seorang peserta Majlis Forum Hari Sastera di Kuantan menyatakan “kementerian Pendidikan tidak menitikberatkan tulisan Jawi sejak pengenalan kurikulum lama sekolah rendah dan ini menyebabkan ramai kanak-kanak sekarang tidak dapat membaca Jawi.(Berita Minggu.Jika usaha tertentu tidak diambil dari sekarang ramai generasi muda tidak akan dapat membaca dan menulis jawi” .1987) Pandangan di atas ada kebenarannya. Ini berlaku disebabkan persaingan dengan tulisan rumi yang diajar dan digunakan dalam banyak mata pelajaran lain di sekolah”. Ibnu Taimiyyah (1982) “menegaskan perlunya mempelajari Bahasa Arab (Tulisan Jawi) sebagai satu mata pelajaran yang tidak ada kaitan dengan kefahaman dalam bidang Islam”. Alasan ini disokong pula oleh dapatan kajian yang dijalankan oleh Muhamad b.0 Kajian terdahulu yang berkaitan dengan tulisan Jawi sama ada di dalam dan luar negara.

MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN Berikut adalah jadual bagi huruf-huruf dalam tulisan Jawi. (ṣ) d. akhir: k. (ḥ) c kh d z. (th) j h. Bentuk huruf Nama alif ba ta sa jim ha ca kha dal zal ra zai sin syin sad dad ta za ain ghain nga fa Tungg Awal al kata Tengah kata Akhir kata Padanan Rumi a b t s. (‘) gh ng f 13 ‫ﺍ‬ ‫ﺏ‬ ‫ﺕ‬ ‫ﺙ‬ ‫ﺝ‬ ‫ﺡ‬ ‫ﭺ‬ ‫ﺥ‬ ‫د‬ ‫ﺫ‬ ‫ﺭ‬ ‫ﺯ‬ ‫ﺱ‬ ‫ﺵ‬ ‫ﺹ‬ ‫ﺽ‬ ‫ﻁ‬ ‫ﻅ‬ ‫ﻉ‬ ‫ﻍ‬ ‫ڠ‬ ‫ﻑ‬ ‫ﺑ‬ ‫ﺗ‬ ‫ﺛ‬ ‫ﺟ‬ ‫ﺣ‬ ‫ﭼ‬ ‫ﺧ‬ ‫ـﺒ‬ ‫ـﺘ‬ ‫ـﺜ‬ ‫ـﺠ‬ ‫ـﺤ‬ ‫ـﭽ‬ ‫ـﺨ‬ ‫ﺳ‬ ‫ﺷ‬ ‫ﺻ‬ ‫ﺿ‬ ‫ﻃ‬ ‫ﻇ‬ ‫ﻋ‬ ‫ﻏ‬ ‫ڠـ‬ ‫ﻓ‬ ‫ـﺴ‬ ‫ـﺸ‬ ‫ـﺼ‬ ‫ـﻀ‬ ‫ـﻄ‬ ‫ـﻈ‬ ‫ـﻌـ‬ ‫ـﻐـ‬ ‫ـ ڠـ‬ ‫ـﻔ‬ ‫ﺎ‬ ‫ـﺐ‬ ‫ـﺖ‬ ‫ـﺚ‬ ‫ـﺞ‬ ‫ـﺢ‬ ‫ـﭻ‬ ‫ـﺦ‬ ‫ـد‬ ‫ـذ‬ ‫ـر‬ ‫ـز‬ ‫ـﺲ‬ ‫ـﺶ‬ ‫ـﺺ‬ ‫ـﺾ‬ ‫ـﻂ‬ ‫ـﻆ‬ ‫ـﻊ‬ ‫ـﻎ‬ ‫ـڠ‬ ‫ـﻒ‬ . i. (ṭ) z. (ḍ) t.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. u. (ẓ) awal: a. (dh) r z s sy s.

Perbincangan akan menyentuh beberapa aspek kajian yang 14 . (q) k g l m n w. o v h y. i. Latar belakang berwarna merah jambu menunjukkan huruf yang unik dalam tulisan Jawi dan tiada dalam tulisan Arab.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Huruf di dalam kurungan ialah padanan untuk transliterasi. akhir: k. h. BAB 3 9.0 Metodologi Metodologi kajian menurut Kamus Dewan (1999) adalah satu sistem yang merangkumi kaedah dan prinsip yang digunakan dalam sesuatu kajian. 2. e taling e pepet hujung ny awal: gugur. pengkaji akan membincangkan metodologi yang akan digunakan dalam melakukan kajian ini.Maka dalam bahagian ini. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN pa qaf kaf ga lam mim nun wau va ha ya ye nya hamzah ta marbutah Catatan: ‫ﭪ‬ ‫ﻕ‬ ‫ﻙ‬ ‫ڬ‬ ‫ﻝ‬ ‫ﻡ‬ ‫ﻥ‬ ‫ﭬ‬ ‫ﻗ‬ ‫ﻛ‬ ‫ڬـ‬ ‫ﻟ‬ ‫ﻣ‬ ‫ﻧ‬ ‫ـﭭ‬ ‫ـﻘ‬ ‫ـﻜ‬ ‫ـ ڬـ‬ ‫ـﻠ‬ ‫ـﻤ‬ ‫ـﻨ‬ ‫ﻭ‬ ‫ۏ‬ ‫ﻩ‬ ‫ﻱ‬ ‫ى‬ ‫ڽ‬ ‫ء‬ ‫ة‬ ‫ﻫ‬ ‫ﻳ‬ ‫پـ‬ ‫ـﻬ‬ ‫ـﻴـ‬ ‫ـپـ‬ ‫ـﭫ‬ ‫ـﻖ‬ ‫ـﻚ‬ ‫ـڬ‬ ‫ـﻞ‬ ‫ـﻢ‬ ‫ﻦ‬ ‫ـو‬ ‫ـۏ‬ ‫ﻪ‬ ‫ﻲ‬ ‫ـى‬ ‫ـڽ‬ ‫ء‬ ‫ـة‬ p k. (’) t. u. q. (ṯ) 1.

instrumen kajian. pentadbiran kajian dan kesahan dan kebolehpercayaan alatan yang digunakan dalam melakukan kajian. Jadual 1 berikut menunjukkan latarbelakang responden.” Pemerhatian akan dijalankan ke atas semua murid-murid Tahun 3 yang beragama Islam yang berbeza latar belakang keluarga. Menurut Majid (2000) telah menyatakan “bahawa kajian kes adalah penyelidikan yang dilakukan secara intensif oleh penyelidik ke atas satu unit kecil sosial seperti individu. Jadual 1: Latarbelakang Responden Mengikut Jantina dan kelas Pembolehubah Jantina Lelaki Perempuan Jumlah Kekerapan 10 (66. 11 Sampel dan persampelan Temu bual yang diberikan untuk memperolehi tahap penguasaan Jawi di kalangan murid-murid Islam Tahun tiga. satu kampung.3%) 15 (100%) Pembolehubah Kelas Tahun tiga Jumlah Kekerapan 15 (100%) 15 (100%) 15 . Responden ini terdiri daripada 15 orang murid Islam yang sedang belajar di sebuah sekolah yang dikenal pasti. satu keluarga.7%) 5 (33. 10 Reka bentuk kajian. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN berkaitan iaitu reka bentuk kajian.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. sampel kajian. analisis data. satu sekolah atau satu masyarakat. tempat kajian. Metodologi yang digunakan dalam kajian ini ialah kajian kes.Setiap sesi mengambil masa selama 20 – 30 minit. satu kelab. Penilaian dilakukan semasa proses pembelajaran di dalam kelas.

pengkaji telah memilih sebuah sekolah di daerah Hulu Perak iaitu Sk.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Pengkaji memilih sekolah tersebut kerana sekolah tersebut merupakan tempat pengkaji sedang bertugas dan memudahkan untuk menjalankan kajian .00 dan ke bawah sebulan. Bukit Balai lenggong Perak. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN Bagi mendapatkan maklumat kajian. Jadual 3 : Pendapatan Keluarga Sampel mengikut Nilai tertinggi Bil Bilangan murid Pendapatan Keluarga Taraf Sosioekonomi 16 .00 hingga RM 1999. Rujuk jadual 3 untuk melihat pendapatan keluarga sampel secara lebih terperinci. Jadual 2 : Jumlah subjek terlibat Bil 1 2 3 Taraf Sosioekonomi (SES) SES Tinggi SES Sederhana SES Rendah JUMLAH Lelaki 6 2 2 10 Perempuan 3 0 2 5 JUMLAH 9 2 4 15 Pengkaji memilih sampel mengikut taraf sosioekonomi keluarga bagi mendapatkan dapatan kajian untuk persoalan keempat iaitu adakah taraf sosioekonomi keluarga menjadi punca murid-murid tidak dapat menulis dan membaca huruf jawi.00 dan ke atas sebulan. Manakala keluarga yang dikategorikan bertaraf sosioekonomi rendah ialah yang berpendapatan RM 700. Bagi keluarga yang dikategorikan bertaraf sosioekonomi sederhana ialah yang berpendapatan RM 701. Keluarga yang dikategori bertaraf sosioekonomi tinggi ialah yang berpendapatan RM 2000.00 dan ke atas sebulan. Populasi kajian ini adalah terdiri daripada 15 orang murid Islam Tahun 3 di Sk. Bukit Balai Lenggong Perak yang terdiri dari latar belakang yang berbeza dari aspek kebolehan. taraf sosio ekonomi keluarga dan tahap kecerdasan otak seperti yang dinyatakan dalam jadual 2.

00 – Tinggi RM Sederhana Rendah 1999. Bahagian A ii.00 sebulan.1 a) Temubual untuk murid-murid i.00 ke atas RM 701.00 ke bawah Jadual 3 menunjukkan bahawa daripada 15 responden yang dipilih. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN ( SES) 1 2 3 9 orang 2 orang 4 orang RM 2000.00 sehingga RM 1999. Manakala 2 orang responden daripada mereka adalah daripada keluarga yang mempunyai taraf sosioekonomi sederhana iaitu berpendapatan lebih RM 701. 9 orang daripada mereka adalah daripada keluarga yang mempunyai taraf sosioekonomi tinggi iaitu berpendapatan lebih RM 2000.00 RM 700.00 sebulan.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Bahagian B iii. Bahagian C : Maklumat responden : Sikap responden : Faktor-faktor mempengaruhi sikap responden 17 . 12 Instrumen Kajian Pengumpulan data dalam kajian ini akan dilakukan dengan dua alat kajian iaitu seperti berikut : 12.00 sebulan dan akhirnya seramai 4 orang responden adalah dalam kategori berpendapatan rendah iaitu berpendapatan kurang RM 700.

Bahagian A : maklumat guru ii. menulis huruf pada lembaran kerja dan membaca tulisan Jawi secara urutan pada carta. semasa ujian dijalankan hasil kajian menunjukkan 42% murid tidak mengenal huruf dan 58 % murid mengenal huruf seperti yang terdapat dalam rajah 1. Dalam soalan ujian bentuk soalan terdiri daripada mengenal huruf pada kad imbasan. Ini untuk meninjau sejauh mana tahap penguasaan responden dalam mengenal tulisan Jawi. 13 Analisa Data Mengetahui tahap penguasaan murid-murid Tahun 3 mengenal huruf-huruf Jawi. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN b) Temubual untuk guru i. Masa yang diperuntukkan untuk menilai tahap penguasaan murid terhadap tulisan Jawi selama 30 minit seorang. Ianya dijalankan selama 2 minggu berturut-turut. Rajah 1 : Tahap penguasaan murid-murid tahun tiga mengenal huruf-huruf Jawi. Secara keseluruhan. b) Ujian bertulis Ujian bertulis disediakan dalam bentuk ujian.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO.2 a) Mengecam dan membaca tulisan Jawi Membaca kad imbasan Jawi telah dijalankan selama 2 minggu berturut-turut pada dalam bulan April . 18 . Bahagian B : Pengajaran dan pembelajaran 12.

ﺝ. ﻅ‬ dan ‫ ﻛ‬hanya 7 daripada 15 orang sahaja yang menguasainya sebanyak 53. ﺚ. ﺕ‬Huruf ‫ ﺍ‬mudah diingati kerana huruf ‫ ﺍ‬ini lebih menyerupai angka 1 dan huruf kecil L iaitu l. ﻜ. hasil kajian menunjukkan 65. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN 60 50 40 30 20 10 0 58 42 Ujian Mengenal huruf Tidak Mengenal huruf Mengenal Huruf Semasa ujian dijalankan hasil kajian menunjukkan 100% daripada 15 orang murid sudah mengenal huruf pertama dan ketiga Jawi iaitu ‫ ﺍ‬dan ‫ . Hanya seorang sahaja yang mengenali huruf ‫ ﻦ‬sebanyak 6.3% sehingga 26. ﻡ‬dan ‫ﻯ‬ menunjukkan tahap penguasaaan yang amat rendah sebanyak 33.(Rujuk lampiran C) 13..1 Mengetahui tahap penguasaan murid-murid Tahun tiga menulis huruf-huruf Jawi.. ﺡ. ﺝ..3%. ﻒ.3% sahaja.. ﻞ‬dan ‫ﺀ‬ sememangnya boleh dikuasai dengan baik juga. ﺪ. hanya 60% sahaja murid daripada 15 orang yang menguasainya dan diikuti pula huruf ‫ ﻉ‬sebanyak 53. ﺹ..6% sahaja murid boleh menulis huruf Jawi. ﻂ. ﻖ.7% bagi huruf ‫ ﺫ. Secara keseluruhan.ﭫ.. Bagi mengenal huruf ‫ ﺭ‬dan ‫ ﻡ‬pula.4% murid tidak tahu dan tidak boleh menulis huruf Jawi dengan betul dan hanya 34. Manakala bagi huruf yang berikut pula iaitu ‫ .NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. ﺯ. Hasil kajian juga menunjukkan 66. Ini menunjukkan bahawa tahap penguasaan menulis tulisan Jawi di kalangan murid-murid Tahun 3 amat rendah.7% dan huruf ‫ ﻩ‬sebanyak 80% sahaja murid menguasainya. Manakala huruf ‫ ﺏ.7% sahaja yang menguasainya. Diikuti pula huruf ‫ ﺱ‬dan ‫ ﻭ‬yang menunjukkan peratusan sebanyak 73.7% sahaja.. 19 ... ﺽ.3%. Bagi 6 huruf yang berikutnya iaitu huruf ‫. ﺵ. ﺡ. ﺥ. ﻦ‬dan ‫ ﻱ‬sebanyak 86. Ini terdapat dalam rajah 2 di bawah.

pengkaji dapat membuat andaian bahawa murid-murid tidak dapat menulis huruf-huruf yang berkenaan adalah disebabkan kurang penekanan dari guru dan ibu bapa di rumah.ﻥ‬Manakala bagi huruf yang berikutnya ‫ . ﻅ.ﻭ. ﻡ. ﻉ.7% sahaja murid tidak dapat menulis huruf jawi dengan betul dan baik bagi huruf. Manakala bagi huruf ‫ ﺱ‬hanya 73. ‫ . ﻒ. ﻛ.3% daripada 15 orang murid yang menguasainya. Dari analisis ini. ﺝ‬dan ‫ . Hasil daripada kajian dan tinjauan melalui latihan menulis ke atas 15 responden didapati 46.ﺯ. ﻕ.7% hingga 6. ﻍ. ﺙ.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. ﺽ .ﻮ. semua murid berada pada tahap kebolehan 100% menulis 6 huruf pertama Jawi iaitu huruf ‫ .ﻉ.ﺡ‬Bagi huruf ‫ ﺪ‬dan ‫ ﺥ‬pula masing-masing memberi keputusan yang baik juga iaitu sebanyak 86.7% dan 80%. ﺀ. ﻩ. ﻃ.ﭺ. ﺐ . ﻒ. ﻝ. ﻥ‬dan ‫ .ﺍ. ﻱ‬dan ‫ ﻯ‬menunjukkan 0% daripada 15 orang yang langsung tidak boleh menulis huruf tersebut.6 Ujian Tidak Boleh Menulis Boleh Menulis Rajah 2 : Tahap penguasaan murid-murid Tahun tiga menulis huruf-huruf Jawi Semasa ujian dijalankan menunjukkan keputusan berdasarkan jadual 2 (rujuk lampiran). ﺕ . ﺵ. Begitu juga bagi huruf ‫ ﺫ‬dan ‫ ﺹ‬hanya 66.4 34. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN 70 60 50 40 30 20 10 0 65.7% sahaja dapat dikuasai sepenuhnya dan bagi huruf ‫ﺭ‬ pula hanya 60% sahaja dapat dikuasai oleh murid-murid Tahun tiga. ﻜ. Sekadar mendengar murid boleh menghafal dan menyebut urutan huruf-huruf 20 .

2% sahaja.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Ini dapat dibuktikan dengan pencapaian 2 huruf pertama Jawi sahaja yang dapat dibaca secara urutan sebanyak 100%. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN hijaiyah secara lagu atau nasyid sudah memadai dengan kebolehan mereka tanpa ditekankan lagi pada proses menulis dengan baik dan betul.Huruf ini amat sinonim dengan murid-murid yang biasa terdedah dengan 2 huruf pertama dalam alQuran.2 Mengetahui tahap penguasaan murid-murid Tahun tiga membaca huruf-huruf Jawi.6% sahaja murid boleh membaca huruf Jawi dengan lancar. 13.4% murid tidak boleh membaca huruf Jawi secara urutan dan hanya 51. Secara keseluruhan.6 Ujian Boleh Membaca Huruf Rajah 3 : Tahap penguasaan murid-murid Tahun tiga membaca huruf-huruf Jawi Semasa ujian dijalankan. 52 51 50 49 48 47 46 Tidak Boleh Membaca Huruf 48. Ini terdapat dalam rajah 3 di bawah.4 51. hasil kajian menunjukkan tahap penguasaan membaca huruf Jawi pada tahap sederhana sahaja. Fenomena ini tidak boleh dibiarkan begitu sahaja tanpa ada usaha untuk memberi penekanan yang mendalam 21 . semasa ujian dijalankan hasil kajian menunjukkan 48. Hasil kajian juga mendapati hampir separuh daripada huruf tidak boleh dibaca secara urutan dengan baik dan betul sebanyak 47.

Manakala ibu bapa yang berpendapatan rendah juga tidak memberi perhatian khusus kepada anak-anak mereka di dalam penguasaan Jawi mungkin disebabkan kos kehidupan yang tinggi dan kedaifan di dalam pendidikan Islam. 13.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN bermula dari peringkat awal ini lagi.3 Punca-punca yang mempengaruhi murid-murid Tahun tiga tidak dapat menulis huruf-huruf Jawi. Peranan guru amat penting untuk memberi motivasi kepada murid serta penggunaan kaedah dan aktiviti yang boleh menarik minat murid. Hasil dapatan kajian membuktikan taraf sosioekonomi keluarga mempengaruhi pencapaian tahap penguasaan Jawi murid. Ini bermakna huruf-huruf berkenaan sememangnya sudah di ajar dan dapatan dari buku-buku latihan murid didapati sudah banyak latihan menyambung huruf-huruf Jawi untuk membina suku kata terbuka dan menulis ayat-ayat mudah. kebolehan mereka dalam tulisan Jawi amat memberangsangkan dan menunjukkan prestasi yang cemerlang. Bagi murid-murid yang berpendapatan sederhana. Ibu bapa yang berpendapatan dan berpendidikan tinggi tidak menekankan aspek agama iaitu mengajar mengaji alQuran pada anak-anak mereka di rumah kerana lebih mementingkan mata pelajaran lain . Kajian juga membuktikan bahawa taraf sosioekonomi keluarga dan pegangan hidup (aqidah) dalam pendidikan Islam amat mempengaruhi pencapaian akademik murid. Keluarga pula perlu merancang ekonomi dengan mengagihkan lebih peruntukan kewangan kepada pendidikan anak dari membeli barang lain yang kurang kepentingannya. keluarga dan masyarakat yang beragama Islam keseluruhannya dapat sama-sama menggemblengkan tenaga membantu masalah murid yang lemah dan memberi tumpuan kepada penguasaan tulisan Jawi yang semakin dilupai ini. Ini menunjukkan ibubapa yang dari sosioekonomi sederhana amat mementingkan pendidikan Islam terhadap anak-anak mereka. Oleh itu guru. Murid ini perlu diberi bantuan kewangan untuk terus menimba ilmu ke peringkat yang lebih 22 . Kementerian Pelajaran perlu memandang masalah murid yang miskin.

jelaslah bahawa tahap penguasaan tulisan Jawi murid-murid hanya 48. ﻯ‬dan ‫ ﻥ‬iaitu sebanyak 19. 23 . Ini membuktikan huruf –huruf tersebut jarang digunakan dalam kehidupan seharian dan menyebabkan ianya sukar dikuasai dengan sepenuhnya.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Separuh daripada muridmurid tidak dapat menguasai sepenuhnya tulisan Jawi. peranan kerajaan dan jabatan agama agar menekankan pendidikan Islam di dalam pendidikan masa kini.Selain itu. ﻛ. ﻒ. Huruf-huruf tersebut adalah seperti yang berikut : ‫ .ﻮ. 13. ﻉ.4 Bentuk-bentuk huruf Jawi yang tidak dapat dikuasai Rata-rata huruf Jawi tidak dikuasai dengan sepenuhnya berbanding dengan huruf hijaiyah yang terdapat di dalam al-quran. Keadaan ini tidak boleh dibiarkan begitu sahaja seandainya tiada tindakan susulan dilakukan oleh pihak-pihak yang berkenaan. 14 Implikasi dan cadangan Berdasarkan kajian yang dijalankan .4% daripada 36 huruf-huruf Jawi. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN tinggi.ﭺ.1% sahaja secara keseluruhannya.

15. 15. 15 Cadangan untuk kajian lanjut Berdasarkan kepada keputusan-kepuutsan yang diperolehi daripada hasil kajian ini. beberapa cadangan disarankan untuk pengkaji di masa akan datang agar dapat melengkapkan lagi kajian seperti ini.3 Kajian tentang teknik yang digunakan untuk murid menyelesaikan masalah penguasaan tulisan Jawi. Guru juga perlu menarik minat murid-murid untuk belajar dan memahami kemahiran yang diajar. Kajian mengenai penggunaan bahan bantu belajar ini banyak dijalankan tetapi tidak banyak berkaitan dengan penguasaan tulisan Jawi. Bagi murid-murid dari taraf sosioekonomi rendah pula agar mendapat kemudahan belajar sama seperti murid-murid lain. Pengkaji pada masa akan datang disarankan agar menggunakan sekolah dari seluruh daerah supaya dapatan kajian lebih lengkap dan dipercayai. Penggunaan teknik yang telah gunakan terhadap muridmurid boleh dipelbagaikan mengikut tahap kematangan mereka Melalui kajian ini mungkin guru boleh memikirkan teknik yang berkesan bagi mereka membantu murid-murid menyelesaikan masalah penguasaan tulisan Jawi dengan lebih berkesan.1 Subjek kajian ini hanya melibatkan sebuah sekolah sahaja. iaitu : 15.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Kementerian Pelajaran dan masyarakat keseluruhannya untuk sama-sama meningkatkan tahap kebolehan murid-murid dalam penguasaan tulisan Jawi. 24 . MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN Hasil kajian ini diharapkan dapat meningkatkan kesedaran semua pihak seperti guru. keluarga.2 Kajian tentang penggunaan bahan bantu belajar untuk meningkatkan lagi minat terhadap pengajaran dan pembelajaran tulisan Jawi. Pelbagai kaedah dan strategi pengajaran dapat digunakan untuk meningkatkan lagi kebolehan murid dalam tulisan Jawi.

dapat dikesan bahawa taraf sosioekonomi keluarga dan pegangan aqidah merupakan salah satu faktor yang mempengaruhi kelemahan murid-murid dalam tulisan 25 . MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN 15. Seterusnya. Ini kerana kajian yang baik ialah kajian yang menggunakan kedua-dua kaedah iaitu kuantitatif dan kualitatif supaya dapatan lebih terperinci.4 Kajian ini hanya mengkaji faktor sosioekonomi keluarga. Dicadangkan pengkaji akan datang menggunakan gabungan kaedah kuantitatif dan kualitatif dalam mengkaji kebolehan menguasai tulisan Jawi murid-murid sekolah.5 Kajian ini hanya menggunakan statistik deskriptif peratusan. 16. 15. Disarankan pada masa akan datang dapat menjalankan kajian tentang faktor-faktor yang mempengaruhi kelemahan murid dalam tulisan Jawi. Kajian ini juga dapat mengenalpasti bahagian-bahagian apa yang paling lemah dan perlu diberi perhatian. Implikasi tersebut akan lebih membuka peluang untuk membantu tahap kebolehan menguasai tulisan Jawi murid-murid. Kesimpulan Hasil kajian telah menerangkan tentang kebolehan murid-murid di dalam menguasai tulisan Jawi.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO.

Kementerian Pelajaran dan masyarakat haruslah menggembleng tenaga untuk meningkatkan tahap kebolehan kemahiran tulisan Jawi di peringkat awal kanak-kanak lagi secara optimum agar tulisan jawi ini dapat dimartabatkan diseluruh Negara di masa kini dan masa-masa akan dating. Oleh itu. Jurnal Bahasa 35 (11): 101 1012. Sejarah Tulisan Jawi.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Rujukan . MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN Jawi. keluarga. Amat Juhari Moain. 26 . 1992. guru.

Borhan. Panduan Menulis dan Mengeja Jawi. 2000. Kang Kyoung Seock. Fakulti Pendidikan Universiti Kebangsaan Malaysia.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Utusan Zaman 3 Disember: 10. Kuala Lumpur: Muzni Hj. 1995. Perkembangan jawi dalam masyarakat Melayu. 2000. BeritaHarian 20 November:8. Penguasaan pelajaran Jawi dikalangan Murid tahun tiga di sekolah-sekolah rendah daerah Tampin Negeri Sembilan Darul khusus. Bukan Melayu Turut Gunakan Jawi. 1986. 2000.Kuala Lumpur: Dewan Bahasa Dan Pustaka. Shahrul Nizam Abdul Talib. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN Hamdan Abdul Rahman.1999. PupukMinat Pelajar Cintai Jawi. 27 . Wajibkan Jawi di Sekolah dikaji.Mingguan Malaysia 25 Jun: 13. Akhbar: LC Fang. Nordin Saad. Tesis Sarjana. Utusan Zaman 10 Disember: 10. Cabaran Tulisan Jawi Masa Kini.2000. Mohamed Jusoh.