NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO.

MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN

TAJUK KAJIAN
PENGUASAAN TULISAN JAWI DI KALANGAN MURID-MURID TAHUN TIGA DI SEKOLAH KEBANGSAAN BUKIT BALAI 33400 LENGGONG PERAK DARUL RIDHUAN

DISEDIAKAN OLEH : MOHAMAD ANWAR BIN AHMAD 761121-02-5615 Emel : an_war25@yahoo.com.my

1

NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN

ABSTRAK Kajian ini bertujuan untuk mengkaji masalah tahap penguasaan tulisan Jawi di kalangan murid-murid Islam tahap satu . Kajian ini telah dijalankan secara ujian dan temubual . Sampel terdiri daripada 10 orang lelaki dan 5 orang perempuan di salah sebuah sekolah rendah di daerah Hulu perak iaitu sekolah Kebangsaan Bukit Balai Lenggong Perak. Pemilihan sampel berdasarkan tempat pengkaji bertugas. Ujian secara lisan, bertulis dan temubual bersama guru dan beberapa orang murid telah digunakan untuk mengukur tahap pencapaian penguasaan tulisan Jawi. Data dianalisa secara statistik deskriptif yang menjuruskan kepada huraian peratus. Setelah huraian secara peratus dijalankan berbagai cadangan dan kajian untuk dilanjutkan.Kajian ini memberi satu alternatif bagi guru agama atau individu yang terlibat secara langsung atau tidak langsung untuk memperbaiki pengajaran dan pembelajaran di kelas serta meningkatkan kemahiran penguasaan tulisan Jawi untuk murid-murid islam tahap satu.. Temubual dijalankan untuk mendapatkan maklumat mengenai masalah yang dihadapi oleh pelajar dalam mempelajari tulisan Jawi. Selain itu, kajian ini dijalankan untuk mengetahui latar belakang murid-murid dan guru serta faktor yang mempengaruhi kebolehan sampelan menulis Jawi. Manakala ujian mengenal, menulis dan membaca pula untuk mengetahui sejauh mana masalah kebolehan murid-murid menulis Jawi. Kesimpulan kajian ini menunjukkan prestasi murid-murid berkait rapat dengan latar belakang dan persekitaran di mana murid-murid yang mempunyai ibu bapa yang tiada pendedahan awal mengenai tulisan Jawi dan kesedaran tentang pentingnya pendidikan Jawi. Sikap murid-murid yang negatif juga mempengaruhi cara pembelajaran mereka. Oleh itu, untuk memantapkan lagi penggunaan tulisan Jawi beberapa saranan dibuat seperti wujud nya program Pintar Jawi ,Sayang Jawi dan yang terbaru ialah program j-QAF (Jawi,Quran,Arab,Fardhuain) sebagai kesinambungan ke arah mengembalikan semula keagungan tulisan Jawi dan meletakkan fungsi dan kedudukan yang tinggi setanding dengan tulisan-tulisan lain di dunia. 2

3 . Tulisan Jawi merupakan tulisan rasmi bagi Negeri-negeri Melayu Tidak Bersekutu semasa penguasaan British. Bukti kewujudan tulisan ini di Malaysia adalah dengan terjumpanya Batu Bersurat Terengganu yang bertarikh 702H atau 1303M manakala tulisan Rumi yang paling awal ditemui adalah pada akhir kurun ke-19. menunjukkan pengaruh Islam di Tanah Melayu) 1. Kini tulisan ini digunakan dalam urusan agama Islam dan adat istiadat Melayu yang kebanyakkannya di Johor. Ini menunjukkan tulisan Jawi telah sampai ke negara ini lebih awal berbanding tulisan Rumi. Perlis. dan Terengganu. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN BAB 1 1.0 Pengenalan. Kerajaan Johor dan juga Aceh pada abad ke-17. Kelantan. Kedah.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Tulisan ini telah berkembang sejak zaman Kerajaan Islam Pasai kemudian disebarkan ke Kerajaan Melaka.1 Sejarah Tulisan Jawi Tulisan Jawi adalah antara tulisan terawal yang pernah ditemui. Rajah 1 (Tulisan Jawi digunakan di Batu Bersurat Terengganu.

Selain itu. meneroka dan mencuba. Rajah 2 Di peringkat awal murid-murid merupakan satu peringkat perkembangan yang berlaku dengan pesatnya baik dari segi intelek. jasmani mahupun rohaninya. tulisan jawi memainkan peranan penting dalam masyarakat. Belanda dan Inggeris. contohnya digunakan dalam perjanjian-perjanjian penting antara pihakpihak di-Raja Melayu dengan pihak-pihak berkuasa Portugis. Malah tidak berhenti belajar dalam menjiwai setiap yang mereka pelajari. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN Pada zaman dahulu. adat istiadat dan perdagangan. Pada peringkat ini murid-murid di tahap satu suka menyoal. Ia digunakan sebagai perantara penting dalam semua urusan pentadbiran.Dokumen Pemasyhuran Kemerdekaan 1957 telah ditulis dalam dua bahasa iaitu bahasa Melayu yang ditulis Jawi dan bahasa Inggeris seperti dalam rajah 2 di bawah. Inilah masa yang sesuai bagi menyediakan rangsangan yang bercorak Islam supaya mereka dapat belajar perkaraperkara berkenaan Islam dan seterus menjiwai setiap pengalaman yang berunsurkan Islam. Pemasyhuran Kemerdekaan 1957 bagi negara Malaysia antara lain juga tertulis dalam abjad Jawi. Bukti bertulis mengenai Pengisytiharan Kemerdekaan Tanah Melayu yang ditulis dalam bahasa Melayu bertulisan Jawi. 4 .NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO.

Kekerapan latihan menulis yang terancang akan membantu murid-murid menguasai tulisan Jawi dengan baik. Sebagai suatu hasil kraf dan seni. Faktor-faktor di atas akan menentukan kebolehan dan keupayaan murid-murid menulis Jawi.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. kemahiran menulis mesti diajar dengan cara dan teknik yang betul di peringkat awal lagi. Sementara teori mentalisme lebih sesuai diajukan kepada murid-murid yang mempunyai daya kemahiran mengenal dan mengecam hurufhuruf Jawi. menulis Jawi memerlukan latihan dan bimbingan yang bersistematik. 5 . Ianya merupakan aspek komponen yang ditekankan melalui Kurikulum Pendidikan Islam. Aspek asas Jawi membolehkan murid mengecam dan membunyikan huruf Jawi iaitu pergerakan mata dan tangan mengikut bentuk huruf. Guru haruslah menyediakan lembaran kerja dan pendekatan serta teknik yang pelbagai dan menyeronokkan untuk memberi tumpuan dan perhatian yang lebih terhadap penguasaan tulisan Jawi. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN Salah satu perkara yang berkaitan dengan agama Islam yang dipelajari oleh murid-murid di peringkat sekolah rendah ialah pendidikan islam dalam tulisan Jawi. Hal ini adalah disebabkan tulisan Jawi merupakan pendekatan yang paling baik dalam usaha menerapkan nilai-nilai Islam kepada murid-murid dan masyarakat selaras dengan cita-cita ‘Falsafah Pendidikan Negara’. membentuk huruf Jawi serta membaca sukukata dan perkataan mudah. Pengajaran menulis memerlukan perancangan dan ketelitian yang rapi. Oleh itu. Tulisan Jawi merupakan sebuah kraf seperti kraf-kraf yang lain. Guru seharusnya dapat menyesuaikan kaedah dan pendekatan semasa proses pengajaran dan pembelajaran tulisan Jawi berdasarkan kebolehan murid-murid dan tidak mengelirukan murid dengan kaedah tulisan Jawi . Di sini peranan guru amat penting di dalam memberi penekanan latihan dan latihtubi serta tumpuan kepada psikomotor. Peringkat menulis Jawi sama seperti menulis Rumi yang mempunyai perbezaan dari segi arah tulisan dan bentuk dan kaedah menyambungkan huruf menjadi suku kata atau perkataan. Melalui tulisan Jawi juga penerapan nilai-nilai Islam dapat diperteguhkan.

Melakukan latihan-latihan pergerakan tangan. 2. hendaklah diberi latihan bebas untuk membetulkan urat-urat daging murid-murid.4. 5. Melakukan latihan-latihan kordinasi tangan dan mata.2 Sebelum dilatih menulis. guru haruslah memberi perhatian kepada beberapa perkara : 1. 3. 1.1 Murid-murid haruslah diperkenalkan kepada lambang-lambang huruf dengan menggunakan gambar. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN 1. Bagi mereka menguasai kemahiran membentuk lambang-lambang yang kemas dan jelas. Pada peringkat ini.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO.2 Peringkat Pramenulis Manakala pada peringkat pramenulis pula ialah tempoh masa murid-murid disediakan dengan aktiviti menulis sebelum mereka dapat menulis huruf-huruf dengan kemas dan betul. 1. Dalam tempoh ini latihan-latihan otot-otot.4 Penyampaian kemahiran Semasa menyampaikan kemahiran tulisan mekanis. 4. 1. tangan dan jari serta kordinasi tangan dan mata diberi kepada murid-murid dari peringkat awal lagi. mereka boleh dilatih membentuk lambanglambang tulisan.3 Peringkat mendirikan asas Setelah murid-murid menjalankan latihan pramenulis faham dan tahu memegang pensel serta boleh duduk dengan cara yang betul. Menguasai gerak tangan yang bebas supaya boleh menulis dengan selesa dan sempurna.4. Melakukan latihan-latihan pergerakan mata. 6 . Latihan-latihan pramenulis menitikberatkan perkara-perkara berikut : 1. Melatih pergerakan yang berbeza arah tulis dari kanak ke kiri dan dari kiri ke kanan. dicadangkan murid-murid membentuk huruf di kertas kosong yang tidak mempunyai sebarang garisan. pelajaran tulisan Jawi yang dirancang haruslah sistematik bertitik tolak daripada aktiviti-aktiviti pramenulis yang berbentuk bebas.

0 Persoalan Kajian Kajian ini akan memfokuskan kepada permasalahan berikut: 2.Oleh yang demikian pengkaji telah memilih beberapa kaedah dalam mengesan tahap penguasaan jawi bagi murid Tahun tiga dengan mewujudkan satu program Kem Pemulihan Jawi yang diadakan di sekolah tersebut.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN 1.2 Mengetahui tahap penguasaan murid-murid tahun tiga dapat menguasai kemahiran tulisan Jawi. Kesimpulannya.5 Apakah bentuk huruf Jawi yang tidak dapat dikuasai oleh murid? 3. 3.4.3 Bagaimanakah murid-murid tahun tiga dapat menulis huruf-huruf Jawi? 2.3 Mengetahui tahap penguasaan murid-murid tahun tiga menulis hurufhuruf Jawi.4.2 Bagaimanakah murid-murid tahun tiga boleh menguasai kemahiran menulis tulisan Jawi? 2.3 Murid-murid menulis dengan menyebut nama-nama huruf. 7 . 3. 2. kemudiannya dilatih menggunakan buku dan alat-alat lain yang sesuai. mula-mula gunakan alat-alat dengan baik.1 Mengetahui tahap penguasaan murid-murid tahun tiga mengenalpasti huruf-huruf Jawi. 1. setiap orang Islam sewajarnya mengambil berat tentang tulisan Jawi sebagai satu tanggungjawab di dalam memartabatkan tulisan Jawi sebagai satu tulisan yang lebih ke arah huruf-huruf hijaiyah yang perlu dikuasai dengan betul dan baik.4 Menggunakan kertas.0 Objektif Kajian Antara objektif yang hendak dicapai di dalam kajian ini ialah: 3.1 Bagaimanakah murid-murid tahun tiga mengenalpasti huruf-huruf Jawi? 2.4 Apakah punca-punca murid-murid tahun tiga tidak dapat menulis huruf Jawi? 2. Tulisan Jawi merupakan kunci khazanah ilmu dan warisan bangsa Melayu yang mesti dikekalkan hingga ke akhir zaman.

4.4 Menarik minat murid tehadap penulisan jawi secara mendalam dan menobatkan kembali tulisan jawi dalam urusan harian. 4. Responden-responden yang dipilih akan dinilai tahap penguasaan mereka dengan menggunakan borang penilaian kemahiran Kem Pemulihan Jawi seperti yang dilampirkan dalam Lampiran 1. 4.5 Membiasakan murid dengan penulisan tulisan jawi .3 Mewujudkan rasa tanggungjawab yang tinggi dan komited terhadap memartabatkan tulisan jawi dikalangan masyarakat . 4. 8 .5 Mengetahui bentuk huruf Jawi yang tidak dapat dikuasai oleh murid .4 Mengetahui punca-punca murid-murid tahun tiga tidak tahu menulis Jawi. 3. 5.2 Membantu pihak guru Pendidikan Islam dan guru j-Qaf menilai kelemahan yang terdapat pada murid dalam menguasai tulisan jawi. Seramai 15 orang pelajar telah dijadikan responden iaitu 70 peratus daripada bilangan populasi sebanyak 25 orang pelajar Islam.0 Kepentingan Kajian Hasil dapatan daripada kajian ini adalah diharap dapat: tulisan 4. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN 3.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO.0 Batasan Kajian Kajian ini dijalankan terhadap pelajar tahun tiga seramai 25 orang yang telah melalui Kem Pemulihan Jawi sebanyak 8 kali bermula daripada tahun 2006 hingga 2008.1 Membantu pihak sekolah dalam memantapkan pelaksanaan Kem Pemulihan Jawi di masa akan datang 4.

. 6. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN 6.1 Aktiviti ini hendaklah dilaksanakan dalam bentuk latih tubi di luar waktu pengajaran dan pembelajaran sama ada di dalam atau di luar kawasan sekolah.5 Setiap kem mengandungi enam Latihan Dalam Kumpulan Bilangan bagi setiap kumpulan dalam LDK adalah Semua murid perlu disediakan Rekod Kemahiran yang (LDK) dengan jumlah masa selama sepuluh jam. berdasarkan kesesuaian sesebuah sekolah.3.3 6.1 Objektif Kem Pemulihan Jawi ialah: 6. Kem Pemulihan Jawi adalah satu program yang dilaksanakan untuk memastikan murid dapat menguasai matapelajaran jawi dengan sempurna dari segi penulisan.2 Kumpulan Sasaran Semua murid tahap satu dan dua .3 Strategi Pelaksanaan 6.1.3 6.0 Latar belakang. 6.4 6. 6.2 Aktiviti latih tubi penulisan jawi ditekankan dalam kem Pemulihan Jawi di sekolah.1.1.1. Murid dapat menyusun perkataan jawi dengan betul. 6. Namun kajian ini akan memfokuskan kepada semua murid bagi tahun tiga sahaja.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO.1 Murid dapat mengecam bentuk huruf jawi dengan betul.5 Murid dapat menulis huruf jawi berdasarkan gambar.3.2 Murid dapat menulis huruf jawi mengikut garis putus dengan kaedah yang betul.4 6.3. 6. dijadikan sebagai laporan prestasi individu 9 .3. Murid dapat membina ayat dengan tulisan jawi secara betul dan lancar. Aktiviti ini dilaksanakan secara intensif mengikut kesesuaian sesebuah organisasi sekolah. 6.3. 6.1.

sebaliknya dalam pembacaan. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN BAB 2 7. dalam bab ini.” Biarlah kanak-kanak itu meraih faedah dalam tempoh masa yang lama melalui aktiviti-aktiviti psikomotor ini sebelum bergerak kepada sesuatu pembacaan yang amat abstrak.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. bab ini akan meninjau literatur yang berkaitan dengan kajian. 7. Daripada The Discovery of the child. b) Kajian terdahuu yang berkaitan dengan tulisan Jawi sama ada di dalam dan di luar negara. kami hanya mencapai sesuatu pekerjaan yang intelektual. Ingat bahawa masa penulisan yang panjang atau pembinaan perkataan adalah cara semulajadi untuk seorang kanak-kanak belajar membaca. Ia amat berkait rapat di antara satu sama lain untuk mencapai satu objketif utama yang berkaitan dengan kajian. pengkaji akan membincangkan mengenai beberapa perkara yang berkaitan seperti berikut : a) Teori-teori mengenai tulisan . Justeru itu. “Penulisan mendahului bacaan …………Penulis adalah tindakan di mana psikomotor mekanisme amat ketara . Antaranya ialah kemahiran mengingat ( menghafaz ). 10 . Oleh sebab itu. Dr.0 Tinjauan Literatur Kajian ini adalah mengenai kebolehan murid-murid Tahun 3 dalam menguasai tulisan Jawi. Ia akan memberikan maklumat mengenai bidang-bidang yang bersesuaian dengan kajian ini. Montessori mendapati bahawa .1 Teori-teori Pendidikan Jawi juga bermulanya dengan beberapa kemahiran yang perlu dititikberatkan. membaca dan menulis.

Montessori kerap menekankan bahawa tangan itu adalah guru utama kanakkanak.” Begitu juga suatu pandangan dari Hashim Abdullah (1999). Ekoran daripada itu pelbagai krisis akhlak dan sosial di kalangan remaja kerana konsep Islam yang tulen tiada lagi dalam diri mereka. Beribu-ribu manuskrip Melayu yang masih terpelihara yang mengungkapkan berbagai-bagai bidang ilmu seperti kebudayaan. Menurut Zaidi Osman (1999) “ada menyatakan peranan tulisan Jawi dalam perkembangan kebudayaan dan keilmuan Melayu amat besar. bahawasanya latihan deria adalah hal yang paling penting dalam pendidikan. pelbagai pihak tampil ke hadapan dengan pelbagai pandangan untuk memartabatkan semula Jawi yang pernah mentamadunkan bangsa Melayu. Dr. disebabkan ketidakbolehan mereka membaca Jawi”. perubatan dan sebagainya memberi gambaran yang jelas tentang tulisan Jawi dalam memupuk perkembangan keilmuan masyarakat Melayu zaman silam. Kesenian ini tidak akan pupus sekiranya kanak-kanak iaitu generasi muda sekarang ini diberi penekanan di dalam mempelajari Jawi dan seterusnya mempertahankan martabatnya di mata dunia”.” Bersama-sama dengan pandangan Aristotle. sejarah. dan inilah juga yang dikenalpasti kejahilan anak-anak muda Melayu membaca al-Quran. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN Dr. Menyedari hakikat itulah maka kini.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. keagamaan . 11 . Aristotle adalah orang yang pertama mengenali kemampuan unik ingatan manusia dalam pepatah masyhurnya : “Tidak ada apa dalam intelektual ini yang tidak dikesan dalam derianya tetapi ia wujud dalam inteleknya dalam kaedah yang berlainan daripada dalam deria. Beliau mengambil satu petikan daripada The Absorbant Mind . Montessori menegaskan bahawa pendidikan di peringkat awal kanak-kanak mestilah berdasarkan prinsip ini : “Bantulah perkembangan semula jadi kanak-kanak itu. Dapat dikatakan semua manuskrip Melayu terawal dalam tulisan Jawi. “menyatakan kehilangan atau kelupusan tulisan Jawi bermakna satu lagi daripada sekian banyak ‘warisan pusaka’ bangsa Melayu yang hilang. kesusasteraan.

Ini berlaku disebabkan persaingan dengan tulisan rumi yang diajar dan digunakan dalam banyak mata pelajaran lain di sekolah”. Abu Baker As-sidek seorang peserta Majlis Forum Hari Sastera di Kuantan menyatakan “kementerian Pendidikan tidak menitikberatkan tulisan Jawi sejak pengenalan kurikulum lama sekolah rendah dan ini menyebabkan ramai kanak-kanak sekarang tidak dapat membaca Jawi. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN 8. kerana Norlaila Sulaiman (1993) “mendapati dalam kajiannya bahawa kedudukan pengajaran Jawi yang tidak menentu dalam kurikulum sekolah telah menimbulkan masalah dan menjadi sebab kelemahan penguasaan kemahiran Jawi di kalangan pelajar sekolah” 12 .1987) Pandangan di atas ada kebenarannya.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Atas alasan inilah dikatakan pelajar lambat menguasai kemhairan Jawi. Ibnu Taimiyyah (1982) “menegaskan perlunya mempelajari Bahasa Arab (Tulisan Jawi) sebagai satu mata pelajaran yang tidak ada kaitan dengan kefahaman dalam bidang Islam”. 18 Oktober . Rashid (1991) “yang mendapati tahap penguasaan kemahiran Jawi di kalangan pelajar adalah rendah.(Berita Minggu.Jika usaha tertentu tidak diambil dari sekarang ramai generasi muda tidak akan dapat membaca dan menulis jawi” . Endut(1992) yang mendapati ramai pelajar yang lambat menguasai Jawi disebabkan ia hanya diberi penekanan dalam masa pelajaran Pendidikan Islam sahaja. Dapatan kajian di atas disokong oleh kajian yang dijalankan oleh Amir Mohd. Alasan ini disokong pula oleh dapatan kajian yang dijalankan oleh Muhamad b.0 Kajian terdahulu yang berkaitan dengan tulisan Jawi sama ada di dalam dan luar negara.

u. (ṣ) d. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN Berikut adalah jadual bagi huruf-huruf dalam tulisan Jawi. Bentuk huruf Nama alif ba ta sa jim ha ca kha dal zal ra zai sin syin sad dad ta za ain ghain nga fa Tungg Awal al kata Tengah kata Akhir kata Padanan Rumi a b t s. (dh) r z s sy s. (th) j h. akhir: k.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. (ḥ) c kh d z. i. (ẓ) awal: a. (ṭ) z. (ḍ) t. (‘) gh ng f 13 ‫ﺍ‬ ‫ﺏ‬ ‫ﺕ‬ ‫ﺙ‬ ‫ﺝ‬ ‫ﺡ‬ ‫ﭺ‬ ‫ﺥ‬ ‫د‬ ‫ﺫ‬ ‫ﺭ‬ ‫ﺯ‬ ‫ﺱ‬ ‫ﺵ‬ ‫ﺹ‬ ‫ﺽ‬ ‫ﻁ‬ ‫ﻅ‬ ‫ﻉ‬ ‫ﻍ‬ ‫ڠ‬ ‫ﻑ‬ ‫ﺑ‬ ‫ﺗ‬ ‫ﺛ‬ ‫ﺟ‬ ‫ﺣ‬ ‫ﭼ‬ ‫ﺧ‬ ‫ـﺒ‬ ‫ـﺘ‬ ‫ـﺜ‬ ‫ـﺠ‬ ‫ـﺤ‬ ‫ـﭽ‬ ‫ـﺨ‬ ‫ﺳ‬ ‫ﺷ‬ ‫ﺻ‬ ‫ﺿ‬ ‫ﻃ‬ ‫ﻇ‬ ‫ﻋ‬ ‫ﻏ‬ ‫ڠـ‬ ‫ﻓ‬ ‫ـﺴ‬ ‫ـﺸ‬ ‫ـﺼ‬ ‫ـﻀ‬ ‫ـﻄ‬ ‫ـﻈ‬ ‫ـﻌـ‬ ‫ـﻐـ‬ ‫ـ ڠـ‬ ‫ـﻔ‬ ‫ﺎ‬ ‫ـﺐ‬ ‫ـﺖ‬ ‫ـﺚ‬ ‫ـﺞ‬ ‫ـﺢ‬ ‫ـﭻ‬ ‫ـﺦ‬ ‫ـد‬ ‫ـذ‬ ‫ـر‬ ‫ـز‬ ‫ـﺲ‬ ‫ـﺶ‬ ‫ـﺺ‬ ‫ـﺾ‬ ‫ـﻂ‬ ‫ـﻆ‬ ‫ـﻊ‬ ‫ـﻎ‬ ‫ـڠ‬ ‫ـﻒ‬ .

Perbincangan akan menyentuh beberapa aspek kajian yang 14 . Huruf di dalam kurungan ialah padanan untuk transliterasi. pengkaji akan membincangkan metodologi yang akan digunakan dalam melakukan kajian ini.0 Metodologi Metodologi kajian menurut Kamus Dewan (1999) adalah satu sistem yang merangkumi kaedah dan prinsip yang digunakan dalam sesuatu kajian. o v h y. 2. i. u.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO.Maka dalam bahagian ini. h. (q) k g l m n w. BAB 3 9. (’) t. Latar belakang berwarna merah jambu menunjukkan huruf yang unik dalam tulisan Jawi dan tiada dalam tulisan Arab. (ṯ) 1. e taling e pepet hujung ny awal: gugur. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN pa qaf kaf ga lam mim nun wau va ha ya ye nya hamzah ta marbutah Catatan: ‫ﭪ‬ ‫ﻕ‬ ‫ﻙ‬ ‫ڬ‬ ‫ﻝ‬ ‫ﻡ‬ ‫ﻥ‬ ‫ﭬ‬ ‫ﻗ‬ ‫ﻛ‬ ‫ڬـ‬ ‫ﻟ‬ ‫ﻣ‬ ‫ﻧ‬ ‫ـﭭ‬ ‫ـﻘ‬ ‫ـﻜ‬ ‫ـ ڬـ‬ ‫ـﻠ‬ ‫ـﻤ‬ ‫ـﻨ‬ ‫ﻭ‬ ‫ۏ‬ ‫ﻩ‬ ‫ﻱ‬ ‫ى‬ ‫ڽ‬ ‫ء‬ ‫ة‬ ‫ﻫ‬ ‫ﻳ‬ ‫پـ‬ ‫ـﻬ‬ ‫ـﻴـ‬ ‫ـپـ‬ ‫ـﭫ‬ ‫ـﻖ‬ ‫ـﻚ‬ ‫ـڬ‬ ‫ـﻞ‬ ‫ـﻢ‬ ‫ﻦ‬ ‫ـو‬ ‫ـۏ‬ ‫ﻪ‬ ‫ﻲ‬ ‫ـى‬ ‫ـڽ‬ ‫ء‬ ‫ـة‬ p k. q. akhir: k.

tempat kajian.7%) 5 (33. Metodologi yang digunakan dalam kajian ini ialah kajian kes. satu keluarga.3%) 15 (100%) Pembolehubah Kelas Tahun tiga Jumlah Kekerapan 15 (100%) 15 (100%) 15 . MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN berkaitan iaitu reka bentuk kajian. pentadbiran kajian dan kesahan dan kebolehpercayaan alatan yang digunakan dalam melakukan kajian. analisis data.” Pemerhatian akan dijalankan ke atas semua murid-murid Tahun 3 yang beragama Islam yang berbeza latar belakang keluarga.Setiap sesi mengambil masa selama 20 – 30 minit. satu kelab. Jadual 1 berikut menunjukkan latarbelakang responden.instrumen kajian. Jadual 1: Latarbelakang Responden Mengikut Jantina dan kelas Pembolehubah Jantina Lelaki Perempuan Jumlah Kekerapan 10 (66. sampel kajian. satu sekolah atau satu masyarakat. 11 Sampel dan persampelan Temu bual yang diberikan untuk memperolehi tahap penguasaan Jawi di kalangan murid-murid Islam Tahun tiga. Responden ini terdiri daripada 15 orang murid Islam yang sedang belajar di sebuah sekolah yang dikenal pasti. satu kampung. Penilaian dilakukan semasa proses pembelajaran di dalam kelas. Menurut Majid (2000) telah menyatakan “bahawa kajian kes adalah penyelidikan yang dilakukan secara intensif oleh penyelidik ke atas satu unit kecil sosial seperti individu. 10 Reka bentuk kajian.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO.

00 dan ke bawah sebulan. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN Bagi mendapatkan maklumat kajian. Keluarga yang dikategori bertaraf sosioekonomi tinggi ialah yang berpendapatan RM 2000. Bukit Balai Lenggong Perak yang terdiri dari latar belakang yang berbeza dari aspek kebolehan. taraf sosio ekonomi keluarga dan tahap kecerdasan otak seperti yang dinyatakan dalam jadual 2. Bagi keluarga yang dikategorikan bertaraf sosioekonomi sederhana ialah yang berpendapatan RM 701. Rujuk jadual 3 untuk melihat pendapatan keluarga sampel secara lebih terperinci. Pengkaji memilih sekolah tersebut kerana sekolah tersebut merupakan tempat pengkaji sedang bertugas dan memudahkan untuk menjalankan kajian . pengkaji telah memilih sebuah sekolah di daerah Hulu Perak iaitu Sk. Jadual 2 : Jumlah subjek terlibat Bil 1 2 3 Taraf Sosioekonomi (SES) SES Tinggi SES Sederhana SES Rendah JUMLAH Lelaki 6 2 2 10 Perempuan 3 0 2 5 JUMLAH 9 2 4 15 Pengkaji memilih sampel mengikut taraf sosioekonomi keluarga bagi mendapatkan dapatan kajian untuk persoalan keempat iaitu adakah taraf sosioekonomi keluarga menjadi punca murid-murid tidak dapat menulis dan membaca huruf jawi. Manakala keluarga yang dikategorikan bertaraf sosioekonomi rendah ialah yang berpendapatan RM 700.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Jadual 3 : Pendapatan Keluarga Sampel mengikut Nilai tertinggi Bil Bilangan murid Pendapatan Keluarga Taraf Sosioekonomi 16 .00 hingga RM 1999.00 dan ke atas sebulan. Bukit Balai lenggong Perak. Populasi kajian ini adalah terdiri daripada 15 orang murid Islam Tahun 3 di Sk.00 dan ke atas sebulan.

00 ke bawah Jadual 3 menunjukkan bahawa daripada 15 responden yang dipilih. Manakala 2 orang responden daripada mereka adalah daripada keluarga yang mempunyai taraf sosioekonomi sederhana iaitu berpendapatan lebih RM 701. 12 Instrumen Kajian Pengumpulan data dalam kajian ini akan dilakukan dengan dua alat kajian iaitu seperti berikut : 12. 9 orang daripada mereka adalah daripada keluarga yang mempunyai taraf sosioekonomi tinggi iaitu berpendapatan lebih RM 2000. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN ( SES) 1 2 3 9 orang 2 orang 4 orang RM 2000.1 a) Temubual untuk murid-murid i.00 sebulan. Bahagian B iii.00 sehingga RM 1999.00 – Tinggi RM Sederhana Rendah 1999.00 sebulan dan akhirnya seramai 4 orang responden adalah dalam kategori berpendapatan rendah iaitu berpendapatan kurang RM 700. Bahagian C : Maklumat responden : Sikap responden : Faktor-faktor mempengaruhi sikap responden 17 .00 RM 700.00 ke atas RM 701.00 sebulan.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Bahagian A ii.

menulis huruf pada lembaran kerja dan membaca tulisan Jawi secara urutan pada carta. Bahagian A : maklumat guru ii.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. b) Ujian bertulis Ujian bertulis disediakan dalam bentuk ujian. Rajah 1 : Tahap penguasaan murid-murid tahun tiga mengenal huruf-huruf Jawi. semasa ujian dijalankan hasil kajian menunjukkan 42% murid tidak mengenal huruf dan 58 % murid mengenal huruf seperti yang terdapat dalam rajah 1. 13 Analisa Data Mengetahui tahap penguasaan murid-murid Tahun 3 mengenal huruf-huruf Jawi. Secara keseluruhan. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN b) Temubual untuk guru i. Masa yang diperuntukkan untuk menilai tahap penguasaan murid terhadap tulisan Jawi selama 30 minit seorang. Bahagian B : Pengajaran dan pembelajaran 12. Ini untuk meninjau sejauh mana tahap penguasaan responden dalam mengenal tulisan Jawi. Dalam soalan ujian bentuk soalan terdiri daripada mengenal huruf pada kad imbasan. Ianya dijalankan selama 2 minggu berturut-turut.2 a) Mengecam dan membaca tulisan Jawi Membaca kad imbasan Jawi telah dijalankan selama 2 minggu berturut-turut pada dalam bulan April . 18 .

. hasil kajian menunjukkan 65. Ini terdapat dalam rajah 2 di bawah.6% sahaja murid boleh menulis huruf Jawi.7% dan huruf ‫ ﻩ‬sebanyak 80% sahaja murid menguasainya.4% murid tidak tahu dan tidak boleh menulis huruf Jawi dengan betul dan hanya 34.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Bagi mengenal huruf ‫ ﺭ‬dan ‫ ﻡ‬pula. ﺪ. Ini menunjukkan bahawa tahap penguasaan menulis tulisan Jawi di kalangan murid-murid Tahun 3 amat rendah.7% bagi huruf ‫ ﺫ. Secara keseluruhan.3% sahaja..3% sehingga 26. ﻞ‬dan ‫ﺀ‬ sememangnya boleh dikuasai dengan baik juga. Hasil kajian juga menunjukkan 66. ﺽ. ﻒ. 19 . ﺕ‬Huruf ‫ ﺍ‬mudah diingati kerana huruf ‫ ﺍ‬ini lebih menyerupai angka 1 dan huruf kecil L iaitu l. ﺚ. ﻂ. ﺹ.. Manakala huruf ‫ ﺏ.1 Mengetahui tahap penguasaan murid-murid Tahun tiga menulis huruf-huruf Jawi.. ﻡ‬dan ‫ﻯ‬ menunjukkan tahap penguasaaan yang amat rendah sebanyak 33... Manakala bagi huruf yang berikut pula iaitu ‫ . hanya 60% sahaja murid daripada 15 orang yang menguasainya dan diikuti pula huruf ‫ ﻉ‬sebanyak 53.(Rujuk lampiran C) 13.3%. ﻜ. ﻦ‬dan ‫ ﻱ‬sebanyak 86.7% sahaja yang menguasainya. Diikuti pula huruf ‫ ﺱ‬dan ‫ ﻭ‬yang menunjukkan peratusan sebanyak 73.ﺝ. ﺯ.. ﺡ. ﺝ. ﻅ‬ dan ‫ ﻛ‬hanya 7 daripada 15 orang sahaja yang menguasainya sebanyak 53. Bagi 6 huruf yang berikutnya iaitu huruf ‫. ﺥ. ﺵ. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN 60 50 40 30 20 10 0 58 42 Ujian Mengenal huruf Tidak Mengenal huruf Mengenal Huruf Semasa ujian dijalankan hasil kajian menunjukkan 100% daripada 15 orang murid sudah mengenal huruf pertama dan ketiga Jawi iaitu ‫ ﺍ‬dan ‫ .. Hanya seorang sahaja yang mengenali huruf ‫ ﻦ‬sebanyak 6.. ﺡ.3%. ﻖ.ﭫ.7% sahaja.

ﭺ. ﻥ‬dan ‫ . ﻕ.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Begitu juga bagi huruf ‫ ﺫ‬dan ‫ ﺹ‬hanya 66.ﻮ. Sekadar mendengar murid boleh menghafal dan menyebut urutan huruf-huruf 20 .7% sahaja dapat dikuasai sepenuhnya dan bagi huruf ‫ﺭ‬ pula hanya 60% sahaja dapat dikuasai oleh murid-murid Tahun tiga.ﻥ‬Manakala bagi huruf yang berikutnya ‫ . Manakala bagi huruf ‫ ﺱ‬hanya 73.6 Ujian Tidak Boleh Menulis Boleh Menulis Rajah 2 : Tahap penguasaan murid-murid Tahun tiga menulis huruf-huruf Jawi Semasa ujian dijalankan menunjukkan keputusan berdasarkan jadual 2 (rujuk lampiran). ﺽ . ﻒ. ﻛ. ﻜ. ﺝ‬dan ‫ . ﺀ.ﺡ‬Bagi huruf ‫ ﺪ‬dan ‫ ﺥ‬pula masing-masing memberi keputusan yang baik juga iaitu sebanyak 86. pengkaji dapat membuat andaian bahawa murid-murid tidak dapat menulis huruf-huruf yang berkenaan adalah disebabkan kurang penekanan dari guru dan ibu bapa di rumah. ﻉ. ﻅ. ﺕ . semua murid berada pada tahap kebolehan 100% menulis 6 huruf pertama Jawi iaitu huruf ‫ . Dari analisis ini. Hasil daripada kajian dan tinjauan melalui latihan menulis ke atas 15 responden didapati 46. ﻃ.7% dan 80%.7% sahaja murid tidak dapat menulis huruf jawi dengan betul dan baik bagi huruf. ﺵ. ﻱ‬dan ‫ ﻯ‬menunjukkan 0% daripada 15 orang yang langsung tidak boleh menulis huruf tersebut.ﺍ. ‫ . ﻒ. ﺙ.7% hingga 6.3% daripada 15 orang murid yang menguasainya.ﺯ. ﻩ. ﻝ. ﻡ.ﻉ. ﺐ .ﻭ. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN 70 60 50 40 30 20 10 0 65.4 34. ﻍ.

Hasil kajian juga mendapati hampir separuh daripada huruf tidak boleh dibaca secara urutan dengan baik dan betul sebanyak 47.4% murid tidak boleh membaca huruf Jawi secara urutan dan hanya 51. Secara keseluruhan. Ini dapat dibuktikan dengan pencapaian 2 huruf pertama Jawi sahaja yang dapat dibaca secara urutan sebanyak 100%.6 Ujian Boleh Membaca Huruf Rajah 3 : Tahap penguasaan murid-murid Tahun tiga membaca huruf-huruf Jawi Semasa ujian dijalankan.4 51. 13. semasa ujian dijalankan hasil kajian menunjukkan 48. Fenomena ini tidak boleh dibiarkan begitu sahaja tanpa ada usaha untuk memberi penekanan yang mendalam 21 . hasil kajian menunjukkan tahap penguasaan membaca huruf Jawi pada tahap sederhana sahaja. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN hijaiyah secara lagu atau nasyid sudah memadai dengan kebolehan mereka tanpa ditekankan lagi pada proses menulis dengan baik dan betul.2% sahaja.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Ini terdapat dalam rajah 3 di bawah.Huruf ini amat sinonim dengan murid-murid yang biasa terdedah dengan 2 huruf pertama dalam alQuran.6% sahaja murid boleh membaca huruf Jawi dengan lancar. 52 51 50 49 48 47 46 Tidak Boleh Membaca Huruf 48.2 Mengetahui tahap penguasaan murid-murid Tahun tiga membaca huruf-huruf Jawi.

Kementerian Pelajaran perlu memandang masalah murid yang miskin. Ini bermakna huruf-huruf berkenaan sememangnya sudah di ajar dan dapatan dari buku-buku latihan murid didapati sudah banyak latihan menyambung huruf-huruf Jawi untuk membina suku kata terbuka dan menulis ayat-ayat mudah. Oleh itu guru.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Hasil dapatan kajian membuktikan taraf sosioekonomi keluarga mempengaruhi pencapaian tahap penguasaan Jawi murid. kebolehan mereka dalam tulisan Jawi amat memberangsangkan dan menunjukkan prestasi yang cemerlang. 13. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN bermula dari peringkat awal ini lagi. Murid ini perlu diberi bantuan kewangan untuk terus menimba ilmu ke peringkat yang lebih 22 . keluarga dan masyarakat yang beragama Islam keseluruhannya dapat sama-sama menggemblengkan tenaga membantu masalah murid yang lemah dan memberi tumpuan kepada penguasaan tulisan Jawi yang semakin dilupai ini. Bagi murid-murid yang berpendapatan sederhana. Peranan guru amat penting untuk memberi motivasi kepada murid serta penggunaan kaedah dan aktiviti yang boleh menarik minat murid.3 Punca-punca yang mempengaruhi murid-murid Tahun tiga tidak dapat menulis huruf-huruf Jawi. Kajian juga membuktikan bahawa taraf sosioekonomi keluarga dan pegangan hidup (aqidah) dalam pendidikan Islam amat mempengaruhi pencapaian akademik murid. Manakala ibu bapa yang berpendapatan rendah juga tidak memberi perhatian khusus kepada anak-anak mereka di dalam penguasaan Jawi mungkin disebabkan kos kehidupan yang tinggi dan kedaifan di dalam pendidikan Islam. Keluarga pula perlu merancang ekonomi dengan mengagihkan lebih peruntukan kewangan kepada pendidikan anak dari membeli barang lain yang kurang kepentingannya. Ibu bapa yang berpendapatan dan berpendidikan tinggi tidak menekankan aspek agama iaitu mengajar mengaji alQuran pada anak-anak mereka di rumah kerana lebih mementingkan mata pelajaran lain . Ini menunjukkan ibubapa yang dari sosioekonomi sederhana amat mementingkan pendidikan Islam terhadap anak-anak mereka.

4 Bentuk-bentuk huruf Jawi yang tidak dapat dikuasai Rata-rata huruf Jawi tidak dikuasai dengan sepenuhnya berbanding dengan huruf hijaiyah yang terdapat di dalam al-quran. ﻒ. 14 Implikasi dan cadangan Berdasarkan kajian yang dijalankan .Selain itu.ﭺ.1% sahaja secara keseluruhannya. 13.ﻮ. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN tinggi.4% daripada 36 huruf-huruf Jawi. peranan kerajaan dan jabatan agama agar menekankan pendidikan Islam di dalam pendidikan masa kini. 23 .NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Keadaan ini tidak boleh dibiarkan begitu sahaja seandainya tiada tindakan susulan dilakukan oleh pihak-pihak yang berkenaan. ﻛ. Ini membuktikan huruf –huruf tersebut jarang digunakan dalam kehidupan seharian dan menyebabkan ianya sukar dikuasai dengan sepenuhnya. ﻉ. jelaslah bahawa tahap penguasaan tulisan Jawi murid-murid hanya 48. Huruf-huruf tersebut adalah seperti yang berikut : ‫ . Separuh daripada muridmurid tidak dapat menguasai sepenuhnya tulisan Jawi. ﻯ‬dan ‫ ﻥ‬iaitu sebanyak 19.

NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Kajian mengenai penggunaan bahan bantu belajar ini banyak dijalankan tetapi tidak banyak berkaitan dengan penguasaan tulisan Jawi.1 Subjek kajian ini hanya melibatkan sebuah sekolah sahaja. 15. 24 . beberapa cadangan disarankan untuk pengkaji di masa akan datang agar dapat melengkapkan lagi kajian seperti ini. Kementerian Pelajaran dan masyarakat keseluruhannya untuk sama-sama meningkatkan tahap kebolehan murid-murid dalam penguasaan tulisan Jawi. keluarga. Pengkaji pada masa akan datang disarankan agar menggunakan sekolah dari seluruh daerah supaya dapatan kajian lebih lengkap dan dipercayai. 15. 15 Cadangan untuk kajian lanjut Berdasarkan kepada keputusan-kepuutsan yang diperolehi daripada hasil kajian ini.3 Kajian tentang teknik yang digunakan untuk murid menyelesaikan masalah penguasaan tulisan Jawi. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN Hasil kajian ini diharapkan dapat meningkatkan kesedaran semua pihak seperti guru.2 Kajian tentang penggunaan bahan bantu belajar untuk meningkatkan lagi minat terhadap pengajaran dan pembelajaran tulisan Jawi. Pelbagai kaedah dan strategi pengajaran dapat digunakan untuk meningkatkan lagi kebolehan murid dalam tulisan Jawi. Penggunaan teknik yang telah gunakan terhadap muridmurid boleh dipelbagaikan mengikut tahap kematangan mereka Melalui kajian ini mungkin guru boleh memikirkan teknik yang berkesan bagi mereka membantu murid-murid menyelesaikan masalah penguasaan tulisan Jawi dengan lebih berkesan. Guru juga perlu menarik minat murid-murid untuk belajar dan memahami kemahiran yang diajar. Bagi murid-murid dari taraf sosioekonomi rendah pula agar mendapat kemudahan belajar sama seperti murid-murid lain. iaitu : 15.

Kesimpulan Hasil kajian telah menerangkan tentang kebolehan murid-murid di dalam menguasai tulisan Jawi. Kajian ini juga dapat mengenalpasti bahagian-bahagian apa yang paling lemah dan perlu diberi perhatian. Dicadangkan pengkaji akan datang menggunakan gabungan kaedah kuantitatif dan kualitatif dalam mengkaji kebolehan menguasai tulisan Jawi murid-murid sekolah.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Seterusnya. Disarankan pada masa akan datang dapat menjalankan kajian tentang faktor-faktor yang mempengaruhi kelemahan murid dalam tulisan Jawi.4 Kajian ini hanya mengkaji faktor sosioekonomi keluarga. dapat dikesan bahawa taraf sosioekonomi keluarga dan pegangan aqidah merupakan salah satu faktor yang mempengaruhi kelemahan murid-murid dalam tulisan 25 .5 Kajian ini hanya menggunakan statistik deskriptif peratusan. 16. 15. Ini kerana kajian yang baik ialah kajian yang menggunakan kedua-dua kaedah iaitu kuantitatif dan kualitatif supaya dapatan lebih terperinci. Implikasi tersebut akan lebih membuka peluang untuk membantu tahap kebolehan menguasai tulisan Jawi murid-murid. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN 15.

MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN Jawi. Jurnal Bahasa 35 (11): 101 1012. Kementerian Pelajaran dan masyarakat haruslah menggembleng tenaga untuk meningkatkan tahap kebolehan kemahiran tulisan Jawi di peringkat awal kanak-kanak lagi secara optimum agar tulisan jawi ini dapat dimartabatkan diseluruh Negara di masa kini dan masa-masa akan dating. Rujukan . 1992. 26 . guru. keluarga.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. Amat Juhari Moain. Oleh itu. Sejarah Tulisan Jawi.

Tesis Sarjana. Nordin Saad. Utusan Zaman 10 Disember: 10. Kuala Lumpur: Muzni Hj. Perkembangan jawi dalam masyarakat Melayu. 1986. MATRIK : 761121025615002 SUBJEK : HBEF 2503 KAEDAH PENYELIDIKAN DALAM PENDIDIKAN Hamdan Abdul Rahman. Akhbar: LC Fang. Wajibkan Jawi di Sekolah dikaji. Panduan Menulis dan Mengeja Jawi. Mohamed Jusoh.Mingguan Malaysia 25 Jun: 13. 1995. Bukan Melayu Turut Gunakan Jawi. Utusan Zaman 3 Disember: 10.1999. PupukMinat Pelajar Cintai Jawi.2000. 2000. 2000. Fakulti Pendidikan Universiti Kebangsaan Malaysia.Kuala Lumpur: Dewan Bahasa Dan Pustaka. Shahrul Nizam Abdul Talib. Cabaran Tulisan Jawi Masa Kini. BeritaHarian 20 November:8. Kang Kyoung Seock.NAMA : MOHD ANWAR BIN AHMAD NO. 2000. 27 . Borhan. Penguasaan pelajaran Jawi dikalangan Murid tahun tiga di sekolah-sekolah rendah daerah Tampin Negeri Sembilan Darul khusus.