P. 1
Sistem Ejaan Baharu

Sistem Ejaan Baharu

|Views: 3,623|Likes:
Published by Noralia Roslan

More info:

Categories:Types, Research
Published by: Noralia Roslan on Mar 28, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/29/2013

pdf

text

original

FAKULTI SAINS SOSIAL DAN KEMANUSIAAN SEM 2 SESI 2009/2010 TAJUK TUGASAN : SISTEM EJAAN BAHARU FONETIK

DAN FONOLOGI ( BML 3043 )
PROGRAM KUMPULAN NAMA PENSYARAH TARIKH HANTAR : : : : PENDIDIKAN GEOGRAFI E EN. RAZALI BIN AYOB 15 MAC 2010

NAMA AHLI KUMPULAN Normah Binti Isa Noralia Binti Roslan Nordiyana Binti Jamil Norliyana Binti Saiddon

NO. MATRIK D20081032823 D20081032827 D20081032865 D20081032898

ISI KANDUNGAN
BIL TAJUK HALAMAN
1

1.0 2.0 3.0 4.0

PENGENALAN SEJARAH PERKEMBANGAN DAN PROSES PERUBAHAN SISTEM EJAAN BAHASA MELAYU LAMBANG VOKAL 3.1 VOKAL RANGKAP SISTEM KESELARASAN HURUF VOKAL 4.1 POLA KESELARASAN HURUF VOKAL 4.2 KESALAHAN EJAAN

m/s 1 m/s 2-4 m/s 5 m/s 6-7

5.0

HURUF KONSONAN 5.1 PERUBAHAN HURUF KONSONAN LAMA KE BARU 5.2 PENGGUNAAN TANDA KOMA 5.3 HURUF YANG DIPERKENALKAN 5.4 KONSONAN RANGKAP 5.5 PERUBAHAN HURUF KONSONAN LAMA KE BARU

m/s 8-13

6.0

KATA MAJMUK 6.1 EJAAN CARA TERPISAH 6.2 EJAAN CARA TERCANTUM 6.3 EJAAN PENGGANDAAN KATA MAJMUK

m/s 14-16

7.0

KEKECUALIAN DALAM BAHASA MELAYU 7.1 KEKECUALIAN KESELARASAN VOKAL 7.2 EJAAN KATA PINJAMAN 7.2.1 EJAAN KATA SERAPAN DARIPADA BAHASA INGGERIS DAN BAHASA-BAHASA EROPAH.

m/s 17-22

8.0

KESIMPULAN BIBLIOGRAFI

m/s 23

1.0 PENGENALAN

2

Menurut Abdul Hamid Mahmood (2004), perubahan ejaan kerap berlaku sejak dari tahun 1701, iaitu Ejaan Rumi Thomas Bowrey, Ejaan Rumi J. Horison (1800), Ejaan Rumi William Marsden (1812), Ejaan Rumi Negeri-negeri Selat (1878), Ejaan Rumi Swetthenham (1881), Ejaan Rumi Maxwell (1882), Ejaan Wilkinson (1904) dan Sistem Ejaan Rumi Za’aba (1927). Sistem Ejaan Rumi Za’aba telah digunakan dengan meluas di sekolah-sekolah. Sistem ini menjadi begitu popular dalam kalangan guru dan murid sekolah sehingga ia terkenal sebagai ejaan sekolah. Sistem ini digunakan sehinggalah berlaku perubahan sistem ejaan baharu. Sistem ejaan baharu telah dirasmikan pada 16 Ogos 1972. Hal ini bermakna sudah hampir 38 tahun ejaan baharu dilaksanakan dan digunakan. Sistem ejaan rumi yang dilaksanakan pada tahun 1972 itu adalah hasil kesepakatan Majlis Bahasa IndonesiaMalaysia, bagi pihak kerajaan Malaysia dan pemerintah Indonesia. Badan yang ditugaskan menyelaraskan ejaan tersebut ialah Jawatankuasa Tetap Bahasa Malaysia yang dilantik oleh Menteri Pelajaran, dan jawatankuasa ini diletakkan di bawah Dewan Bahasa dan Pustaka. Perubahan dan penyusunan semula ini telah dapat membantu pengguna bahasa Melayu mengeja atau menulis kata-kata dengan ejaan yang betul dan tepat. Apa yang jelas ialah pelaksanaan sistem ejaan baharu itu telah banyak membantu mempertingkatkan lagi martabat bahasa Melayu itu sendiri (Allen Waqn Asim 2009:109). Sistem ejaan ini berjaya dicipta hasil kerjasama antara Jawatankuasa Bahasa dan Ejaan Bahasa Melayu Malaysia yang diketuai oleh Syed Nasir bin Ismail dengan Kumpulan Ahli Bahasa Indonesia yang diketuai oleh S.W. Rudjati Muljadi (Ensiklopedia Malaysia,0000:00). Maka, terhasil satu bentuk ejaan daripada pemikiran yang matang yang berlandaskan prinsip-prinsip perancangan bahasa yang baik. Ejaan Rumi Baharu merupakan penyataan pertama daripada perancangan korpus pada peringkat supranasional yang menjadi asas bagi pembinaan dan pengembangan bahasa Melayu serantau seterusnya. Sebagai sistem ejaan yang dirancang untuk keperluan dua buah masyarakat bahasa yang berlainan latar belakang sosiolinguistik dan sejarah pertumbuhannya, Ejaan Rumi Baharu dirumuskan supaya dapat diterima oleh semua golongan pengguna. Rumusan Ejaan Rumi Baharu memperlihatkan prinsip linguistik, ekonomi kesederhanaan, kejelasan dan fleksibeliti serta taraf standartitasiyang tinggi berbanding sistem yang dulu. Sistem Ejaan Rumi baharu ini merupakan sistem wahana yang cekap dan mudah untuk sistem ejaan rumi yang akan datang. 2.0 SEJARAH PERKEMBANGAN DAN PROSES PERUBAHAN SISTEM EJAAN BAHASA MELAYU

3

Menurut Harun Aminurrashid (1996:74), Sistem Ejaan Rumi mula diperkenalkan oleh pihak orientalis Inggeris yang menyusun aturan ejaan Rumi berdasarkan kaedah transliterasi daripada ejaan Jawi pada pertengahan abad ke-19. Sistem transliterasi huruf Jawi kepada huruf Rumi menurut kaedah bahasa Inggeris yang diiktiraf sebagai sistem ejaan Rumi bagi kegunaan rasmi dalam urusan kerajaan Malaya pada masa itu antaranya termasuklah Ejaan Rumi Negerinegeri Selat (dilaksanakan pada tahun 1878), Ejaan Rumi Maxwell (dilaksanakan pada tahun 1882) dan Ejaan Rumi Swettenham (1881). Menurutnya lagi, terdapat dua jenis tulisan bagi bahasa Melayu, iaitu (i) Tulisan Jawi, dan (ii) Tulisan Rumi. Tulisan Jawi berasaskan huruf Arab alif-ba-ta, dan tulisan Rumi berasaskan huruf Roman a-b-c. Aturan ejaan bagi Tulisan Jawi yang digunakan dalam bahasa Melayu sekarang ialah Sistem Ejaan Jawi Yang Disempurnakan yang disahkan penggunaannya bermula pada tahun 1996. Anda boleh melihat sistem ejaan Jawi tersebut dalam beberapa dokumen rasmi yang telah diterbitkan oleh Dewan Bahasa dan Pustaka. Aturan ejaan bagi Tulisan Rumi yang digunakan dalam bahasa Melayu mutakhir pula ialah Sistem Ejaan Rumi Baharu Bahasa Malaysia (selanjutnya disebut SERBBM) yang dirasmikan penggunaannya pada 16 Ogos 1972. Sistem ini merupakan aturan ejaan Rumi bersama bagi bahasa Melayu di Malaysia dan bahasa Indonesia, iaitu sistem yang berasaskan aturan ejaan yang dirumuskan oleh Jawatankuasa Ejaan (Rumi) Bersama pada tahun 1967. Perkembangan dalam sistem ejaan adalah sebahagian daripada perkembangan dalam bahasa Melayu di Tanah Melayu dan di Kepulauan Timur Belanda. Keperluan kepada sistem ejaan Rumi menjadi penting pada awal abad ke- 20 kerana ejaan Jawi tidak dapat menggambarkan sistem bunyi bahasa Melayu yang sebenar bagi mereka yang tidak dapat memahaminya. Ianya menjadi lebih penting apabila bahasa Melayu dijadikan sebagai bahasa pengantar dalam sistem sekolah rendah atau sekolah dasar. Oleh itu, penyusunan satu sistem ejaan Rumi yang seragam dan lebih mudah diperlukan untuk menggantikan tulisan Jawi pada masa itu. Bagaimanapun, pengkajian tentang system bunyi bahasa Melayu sering dikelirukan dengan pengkajian tentang sistem tulisan dan sistem ejaan. Grafem- grafem atau huruf- huruf yang berbagai- bagai yang digunakan sebagai lambang bagi bunyi- bunyi dalam bahasa Melayu, termasuk bunyi- bunyi serapan atau pinjaman daripada bahasa Sanskrit, Arab dan Parsi yang digunakan dalam tulisantulisan oleh orang-orang
4

Inggeris dalam abad ke-19 membuktikan wujudnya ketidakseragaman dalam ejaan. Pada tahun 1902, perancangan ejaan yang pertama di Tanah Melayu dimulakan apabila kerajaan Negeri- negeri Melayu Bersekutu mengambil inisiatif menubuhkan sebuah jawatankuasa ejaan yang diketuai oleh R.J. Wilkinson, Nazir Sekolah-sekolah pada masa itu. Sistem ejaan yang dikenal sebagai "Ejaan Wilkinson" itu dirumuskan dengan nama Romanised Malay Spelling dan diterbitkan pada bulan Oktober 1904 dalam bentuk sebuah laporan. Ejaan Wilkinson digunakan di semua sekolah umum. Pakatan Belajar-Mengajar Bahasa yang ditubuhkan pada tahun 1888 di Johor telah memainkan peranan untuk menggalakkan penggunaan bahasa Melayu di sekolah dan dalam masyarakat. Usaha ini telah diteruskan dengan penubuhan Maktab Guru Perempuan di Melaka pada tahun 1900. Institusiinstitusi inilah yang menjadi pengasas perancangan penggunaan bahasa Melayu baku yang kemudiannya diperkembang oleh Maktab Perguruan Sultan Idris (SITC) di Tanjung Malim sejak tahun 1922. Perkembangan dan pemantapan sistem ejaan Rumi berlaku seiring dengan perkembangan bahasa Melayu dalam pendidikan dalam zaman penjajahan itu. Beberapa buah buku bahasa dalam tulisan Rumi dan tentang tulisan Rumi yang memperluas penggunaan sistem Ejaan Sekolah yang berasaskan Ejaan Wilkinson telah disusun dan diterbitkan oleh beberapa orang tokoh bahasa dan pendidik di SITC. Di antaranya ialah : (i) Kitab Loghat Melayu susunan R.O. Winstedt dan Ibrahim Dato’ Muda Linggi (1921), (ii) Kitab Pelita Mengarang (Rumi) susunan O.T. Dussek dan Mohd. Hashim (1923), dan (iii) Kitab Kumpulan Nama Melayu susunan Ibrahim Dato’ Muda Linggi (1924)( Ahmad Hafiz Wahy et al,2005). Sistem ejaan Rumi yang terkenal sebelum penggunaan sistem ejaan baru tahun 1972 ialah "Sistem Ejaan Rumi Za’ba" yang juga dihasilkan daripada SITC. Sistem Ejaan Rumi Za’ba disusun dan diperkemas dan terdapat dalam beberapa buah buku pedoman bahasa terbitan Pejabat Karang Mengarang SITC seperti : (i) Ilmu Bahasa Melayu Penggal 1 (1926), (ii) Pelita Bahasa Melayu Penggal 1 (1941), dan (iii) Daftar Ejaan Melayu (Jawi- Rumi) (1949), dengan judul "Petua-petua Ejaan Rumi", yang dikarang oleh Za’ba. Selain daripada sistem ejaan Za’ba, dalam zaman pendudukan Jepun tahun 1942- 1945, terdapat penggunaan "Ejaan Fajar Asia". Angkatan Sasterawan ’50 yang ditubuhkan sekitar bulan ogos 1950 kemudiannya menjadikan Ejaan Fajar Asia ini sebagai ejaan rasmi mereka. Tujuan penubuhan angkatan ini adalah untuk menyedarkan masyarakat tentang perpaduan
5

kebangsaan dan menganggap kemerdekaan sebagai jambatan kearah keadilan dan keamanan masyarakat. Penggunaan pelbagai sistem atau aturan ejaan Rumi di Tanah Melayu dan Singapura menunjukkan adanya kekurangan dalam sistem ejaan Za’ba dan ketidakpuasan pengguna terhadap sistem itu. Pada tahun 1956, hasil daripada rumusan Kongres Bahasa dan Persuratan Melayu Ketiga yang diadakan di Singapura, wujud pula "Sistem Ejaan Kongres". Perubahanperubahan seperti ini juga berlaku di Indonesia. Dengan ini dapat dikatakan bahawa keduadua buah negara mengalami perubahan sistem ejaan dari semasa ke semasa. Perbezaan ejaan yang wujud di Indonesia adalah menurut sistem ejaan cara Belanda sementara di Tanah Melayu, lebih kepada cara Inggeris. Perbezaan ejaan yang wujud ini telah mendapat perhatian ahli- ahli bahasa di kedua-dua buah negara untuk mengkaji dan menyemak semula sistem ejaan yang digunakan)( Ahmad Hafiz Wahy et al,2005). Secara tidak langsung proses penyatuan dan penyamaan sistem ejaan kedua-dua negara dapat dilakukan. Beberapa pembaharuan yang agak radikal telah diusahakan oleh ahli- ahli bahasa berdasarkan rumusan-rumusan Kongres Bahasa dan Persuratan Melayu Ketiga. Usahausaha ini mendapat perhatian kerajaan dan pada tahun 1957, sebuah Jawatankuasa Ejaan telah dibentuk untuk menimbangkan ketetapan-ketetapan yang telah diambil dalam Kongres tersebut berkenaan dengan ejaan Rumi dan penyatuannya dengan ejaan bahasa Indonesia. Kemudian, satu rundingan telah diadakan di Jakarta di antara Jawatankuasa Ejaan Rumi Persekutuan Tanah Melayu yang diketuai oleh (Allahyarham) Syed Nasir bin Ismail dengan Panitia Pelaksanaan Kerjasama Bahasa Melayu-Bahasa Indonesia yang dipimpin oleh Dr. Slametmuljana ( Ahmad Hafiz Wahy et al,2005). Hasil daripada pertemuan ini, wujudlah pula "Ejaan Malindo". Akibat pergolakan politik, perkembangan selanjutnya tidak berlaku sehinggalah pada tahun 1966 apabila rundingan kali kedua telah diadakan untuk mengkaji dan memperbaiki Ejaan Malindo. Pada 23 Mei 1972, satu Kenyataan Bersama telah ditandatangani oleh Menteri Pelajaran Malaysia pada masa itu, (Allahyarham) Tun Hussein Onn dan Menteri Pendidikan dan Kebudayaan Republik Indonesia, Bapak Mahsuri. Kenyataan Bersama tersebut mengandungi persetujuan untuk melaksanakan asas yang telah dipersetujui oleh para ahli daripada
6

kedua-dua negara tentang Ejaan Baru dan Ejaan Yang Disempurnakan. Puncak daripada segala kegiatan penyempurnaan sistem ejaan Rumi ialah perumusan dan pelaksanaan bersama Sistem Ejaan Baru bagi bahasa Melayu dan bahasa Indonesia pada 16 Ogos 1972. Ejaan baru bersama ini dirujuk sebagai Ejaan Rumi Bersama (ERB) yang diguna hingga kini. 3.0 LAMBANG VOKAL Menurut Abdul Hamid Mahmood (1998:65), dalam bahasa Melayu terdapat enam fonem atau bunyi vokal standard dan huruf-huruf yang melambangkan fonem-fonem tersebut ialah /a, e, i, o, ә, dan u. huruf e melambangkan dua fonem iaitu fonem /e/ dan /ә/ . dalam system Za’ba /e/ dan /ә/ diberi lambing yang berlainan iaitu e dan ě. Penggunaan ini menguntungkan dalam mengajar sebutan dan dapat menentukan penyelarasan vocal. Kekeliruan ejaan yang melibatkan e dan ě berlaku apabila ә tidak diberi lambing yang berlainan. Contohnya, kita sukar membezakan sepak [sepak] dan sepak [sәpak]. System ejaan baharu tentu lebih sempurna apabila e dikekalkan atau vocal /e/ diberi lambing baharu /é/ supaya kita dapat membezakan perkataan seperti sépak’ tendang dan sepak’tempeleng. Seterusnya adalah contoh penggunaannya adalah seperti rajah di bawah.

Huruf a e i o u

Fonem [a] [ә] [e] [i] [o] [u]

di depan sapi emak enak itu oleh usang

di tengah badi sena petak simpan kota tunas

di belakang lupa imperialisme tauge sini pidato siku

3.1 Vokal rangkap (diftong) Di dalam bahasa Melayu ada tiga fonem diftong dilambangkan oleh tiga pasang huruf vokal. Contoh penggunaannya adalah seperti jadual di bawah: Huruf bunyi di depan di tengah di belakang

7

ai au oi

/ai/ /au/ /oi/

aising aurat oidium

ghairah saudara boikot

pandai harimau amboi

4.0 SISTEM KESELARASAN HURUF VOKAL Berdasarkan laman sesawang (http://www.scribd.comdoc14981267), sistem keselarasan huruf vokal bererti sistem atau aturan mengikut kesesuaian dua huruf vokal yang membentuk dua suku kata pada kata dasar, iaitu pasangan antara huruf vokal pada suku kata praakhir dengan suku kata akhir penutup. Berlaku mengikut 3 syarat yang berikut: 1. Keselarasan antara dua huruf vokal pada kata dasar. 2. Kata dasar hendaklah berakhiran suku kata penutup. 3. Bagi kata yang melebihi dua suku kata, yang terlibat dalam sistem keselarasan huruf vokal hanyalah dua suku kata yang terakhir sahaja Sistem keselerasan huruf vokal adalah untuk memantapkan sistem bahasa Melayu yang lama kerana dalam Sistem Ejaan Za’ba, cara mengeja perkataan tidak diselaraskan pada vokal. Vokal yang hadir pada suku kata pertama tidak di selaraskan dengan vokal yang hadir pada suku kata kedua. Contohnya ejaan bagi “burong” (du+rong), “untok” (un+tok), dan “bilik” (bi+lek) yang menunjukan tiada kedelarasan vokal dalam suku kata pertama dengan suku kata kedua tertutup menjadi “burung” (bu+rung) seperti di dalam Sistem Ejaan Baharu. 4.1 Pola keselarasan Huruf Vokal Dalam Sistem Ejaan Baharu Bahasa Melayu, terdapat 18 pola keselarasan huruf vokal seperti yang berikut: Jadual : 18 Pola Keselarasan Huruf Vokal dalam Sistem Ejaan Baharu Bahasa Melayu Bil 1 Suku Kata Praakhir a Suku Kata Akhir Tertutup a Contoh arah, panas, kalah, halaman

8

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18

a a e pepet e pepet e pepet e taling e taling e taling i i i o o o u u u

i u a i u a e taling o a i u a e taling o a i u

alih, gadis, habis, tarik, subangsih asuh, datuk, halus, lembayung emak, kelam, selam, sembelih benih, lebih, betik, sembelih belum, tempur, telur, temenggung enak, dewan, tewas, belerang gelak, heret, leceh, selekeh elok, esok, serong, selekoh ingat, bilang, hilang, selinap intip, pilih, sisih, belimbing cium, riuh, tiup, seliuh olah, otak, borang,sekolah oleh, korek, olah, celoteh botol, kotor, borong, kelompok ulat, ubat, tumpang, ketupan usik, pulih, tulis tujuh, tunduk, untuk, tengkujuh

4.2 Kesalahan Ejaan Walau bagaimanapun, berlaku juga kesalahan dalam mengeja kata yang tidak mematuhi pola keselarasan vokal. Hal ini berlaku disebabkan pengarug ejaan lama yang tidak mengikut pola keselarasan vokal, seperti Bil 1 Pola a–i Betul adik Salah Adek
9

2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14

a–u e (pepet) – i e (pepet) – u e (taling) – i e (taling) – o e (taling) - a i–I i–u o–o o–a o–e u–I u–u

batuk cerdik sentuh geletek tengkok aneka sirih bisul bongkok sekolah topeng putih buruk

Batok Cerdek Sentoh Gelitek Tengkuk Anika Sireh Bisol Bungkuk Sekulah Toping Puteh Burok

5.0 HURUF KONSONAN Menurut Abdul Hamid Mahmood (1998 : 78), dalam bahasa Melayu terdapat sebayak 26 huruf konsonan dan lima daripadanya merupakan gabungan huruf konsonan. Bunyi /b/ /c/ /d/ /f/ /g/ /ğ/ /h/ Huruf b c d f g gh h di depan Bahasa cakap dua fakir guna ghaib hari di tengah sebut kaca ada tafsir tiga maghrib saham di belakang adab Mac abad maaf beg mubaligh tuah
10

/j/ /k/ /x/ /l/ /m/ /n/ /ŋ/ /ɲ/ /p/ /q/ /r/ /s/ /ś/ /t/ /v/ /w/ /y/ /z/

j k kh l m n ng ny p q r s sy t v w y (i) z (ii) x

jalan kami khusus lekas maka nama ngilu nyata pasang Qur’an raih sampai syarat tali vitamin wanita yang zaman xenon

manja paksa akhir alas kami anak angin hanya apa wuquf bara asli isytihar mata universiti hawa payung lazat -

kolej katak tarikh kesal diam daun pening siap buraq putar lemas Quraisy rapat lafaz -

5.1 Perubahan huruf konsonan lama ke baru Daripada 26 huruf konsonan terdapat lima perubahahan huruf konsonan daripada ejaan lama kepada ejaan rumi baharu. Contohnya seperti berikut: Huruf lama ch Huruf baru c Contoh chacat mach Pemakaian kini cacat mac
11

dh

d

chuci dharab khadi mudharat dzalim bedza dzat shaitan syarat meshuarat mithal ithnin bahath

cuci darab kadi mudarat zalim beza zat syaitan syarat mesyuarat misal isnin bahas

dz

z

Sh

Sy

th

s

5.2 Penggunaan tanda koma Terdapat beberapa perubahahan dalam penggunaan huruf konsonan daripada ejaan lama kepada ejaan rumi baharu iaitu tanda koma di atas (‘) digugurkan atau telah digantikan dengan huruf konsonan yang baru. Contohnya seperti berikut : Bil Penggunaan Tanda Koma 1 Tanda koma di atas ( ‘ ), iaitu yang sepadan dengan huruf jawi ( ‫ ,)ع‬di hapuskan 2 jika membuka suku kata. Contohnya Tanda koma di atas ( ‘ ), digantikan dengan huruf konsosnan k jika menutup 3 suku kata. Contohnya: Tanda koma di atas ( ‘ ), iaitu yang sepadan dengan huruf Jawi Hamzah ( ‫,) ع‬ dihapuskan jika membuka suku kata. Contohnya: Perkataan Lama ‘alam rai’i ma’af ma’na tama’ ra’yat so’al masa’alah Perkataan baru alam rai maaf makna tamak rakyat soal masalah

5.3 Huruf yang diperkenalkan

12

Daripada 26 huruf konsonan dalam dalam sistem ejaan bahasa Melayu terdapat tiga huruf yang diperkenalkan supaya digunakan secara tetap, iaitu q, v, dan x. Bil 1 Huruf Konsonan q Huraian Huruf q digunakan sebagai padanan kepada huruf ( ‫ ) ع‬untuk mengeja kata atau istilah agama yang asalnya daripada 2 v bahasa Arab. Contohnya: Huruf v digunakan untuk mengeja kata pinjaman daripada bagasa inggeris dan bahasa asing yang lain. contohnya: • huruf –ve pada akhir kata ditukar menjadi huruf f. contohnya: 3 x active = aktif xenom - positive = positif Huruf x hanya digunakan pada pangkal kata, khususnya yang tidak ditukat menjadi z. Contohnya: 5.4 Konsonan rangkap Konsonan rangkap ialah gabungan huruf konsonan yang masing-masing melambangkan satu bunyi konsonan. Terdapat lima jenis huruf gabungan, iaitu gh,kh,ng,ny dan sy. Huruf-huruf ini dikenal pasti melalui lafaz dan ejaan perkataan yang mengandungi huruf-huruf ini. Contohnya : ghaib, khawatir, kumbang nyamuk, syarat dan yang seumpama dengannya. Gabungan Huruf Konsonan Gh Kh Ng Ny Sy Di Awal Ghaib Khusus Ngilu Nyata Syarat Di Tengah Maghrib Akhir Bangun Hanyut Isyarat Di Akhir Mubaligh Tarikh Senang Quraisy
13

Contoh Quran qadak dan qadar wuquf vitamin revolusi vokal

Contoh Pemakaian dalam Kata

Konsonan-konsonan yang berurutan di dalam sesebuah kata tanpa ada vokal yang disisipkan di antaranya. Dalam perkataan Melayu asli, rangkap konsonan terbatas kepada konsonan jenis sengauan iaitu m,n, ŋ(angan) dan ŋ(tanya). Pada mulanya, rangkap ini hanya terdapat dalam lingkungan tengah kata. Konsonan rangkap mp mb nt nd ngk Contoh pemakaian (di tengah) Hampa Hamba Nanti Tanda Pangkah

Dengan adanya pengaruh dari bahasa asing, maka timbullah rangkap-rangkap seperti: ks, tr, dr, lm dan sebagainya. Wujud banyak istilah baru melalui Pedoman Ejaan Rumi Baru Bahasa Malaysia. Rangkap-rangkap jenis baru tidak terbatas unsurnya kpd 2 sahaja kerana kadang kala tdpt 3 unsur. Rangkap ini boleh berfungsi pada awal, tengah, dan akhir kata. Contohnya: Konsonan rangkap Di depan Ks Tr Dr Lm Thm Rtz Dram Palma Logarithma Quartz Kontraktor Contoh Pemakaian Di Tengah Di Akhir

5.5 Perubahan huruf konsonan lama kepada baru
14

Terdapat lima perubahan huruf konsonan daripada ejaan lama kepada ejaan rumi baharu. Contohnya seperti berikut : Huruf lama ch Huruf baharu c Contoh Chacat Mach Chuci Dh d Dharab Khadi Mudharat Dz z Dzalim Bedza dzat sh Sy Shaitan Syarat meshuarat th th Mithal Ithnin bahath Pemakaian kini Menjadi cacat Menjadi Mac Menjadi cuci Menjadi darab Menjadi kadi Menjadi Mudarat Menjadi zalim Menjadi beza Menjadi zat Menjadi Syaitan Menjadi syarat Menjadi mesyuarat Menjadi misal Menjadi isnin Menjadi bahas

6.0 KATA MAJMUK Menurut Abdul Hamid Mahmood (2004:47), kata majmuk adalah kata yang terbentuk daripada dua kata dasar atau lebih yang membawa satu makna. Hubungan makna antara katakata dasar yang membentuk kata majmuk itu, bentuknya adalah sangat erat hinggakan tidak boleh menerima sebarang penyisipan unsur lain. Contohnya, kata majmuk “kereta lembu” tidak boleh disisipkan dengan perkataan itu atau yang menjadikan “kereta itu lembu” ataupun “kereta yang lembu”. Kata majmuk berbeza dengan rangkai kata atau frasa kerana rangkai kata atau frasa boleh menerima penyisipan unsur lain, misalnya rangkai kata ‘rumah besar’ boleh disisipkan dengan perkataan yang menjadikan ‘rumah yang besar’. Pengejaan kata majmuk dilakukan melalui dua cara iaitu cara terpisah dan cara tercantum.
15

6.1 Ejaan cara terpisah Kata majmuk yang dieja secara terpisah ini terdiri daripada kata majmuk yang terbentuk daripada dua kata bebas. Contoh : Air batu Air hujan Alat tulis Baju kemeja Balai raya Bandar raya Bom tangan Burung merpati Daging lembu Daun pandan Dasar laut Duta besar Gempa bumi Enam ratus ribu Empat puluh lima Guru besar Ikan keli Imam besar Jalan raya Jam tangan Kapal terbang Kapal korek Kereta api Kereta kebal Kereta kuda Meja tulis Mesin jahit Nasi minyak Nuzul Quran Peti besi Periuk nasi Pukat tunda Ratu cantik Terima kasih Topi keledar Tukang besi Tukang emas Ulat bulu Ular sawa

Kata majmuk yang terdiri daripada kata-kata istilah khusus sama ada daripada dua atau tiga kata bebas yang dieja terpisah. Contoh : Batu kapur Garis pusat Kanta tangan Kaedah bayar balik Kawasan pinggiran Kertas kerja Kultur mutiara Lesung sendi Lintasan cahaya Lintasan bebas min Mata pelajaran Min jangka masa Model linear Nisbah bayar balik Peledakan gambut Rumput ternak Susu pekat manis Susu terpasteur Tanah gambut Telefon dail terus Tempoh pinjaman

16

Kata majmuk yang terbentuk dari kata yang digunakan sebagai gelaran juga dieja secara terpisah. Contoh : Duta besar Ketua Menteri Ketua Setiausaha Negara Menteri Besar Naib Presiden Pegawai Daerah Profesor Madya Perdana Menteri Timbalan Perdana Menteri Raja Muda Setiausaha Politik

6.2 Ejaan cara tercantum Dalam Bahasa Melayu terdapat sebilangan kecil kata majmuk yang dianggap sudah mantap sebagai satu perkataan yang utuh, walaupun mempunyai dua kata dasar. Menurut Nik Safiah Karim dan rakan ( 2003:75) antara kata majmuk yang mantap dan dieja secara tercantum adalah seperti berikut : Adakala Antarabangsa Apabila Warganegara Apakala Bagaimana Barangkali Beritahu Bumiputera Darihal Daripada Dinihari Dukacita Hulubalang Jawatankuasa Kadangkala Kakitangan Kepada Kerjasama Manakala Matahari Olahraga Padahal Peribadi Peribahasa Perikemanusiaan Pesuruhjaya Sediakala Senjakala Sepertimana Setiausaha Sukacita Sukarela Suruhanjaya Tandatangan Tanggungjawab

Menurut Tatabahasa Dewan Edisi Baru (2003:75) telah menyenaraikan 15 perkataan yang terdiri daripada kata majmuk yang penggunaanya sudah mantap sebagai satu perkataan yang utuh, walaupun mempunyai 2 kata dasar. Perkataan tersebut dieja sebagai satu perkataan. Bentuk-bentuk perkataan tersebut adalah : Antarabangsa Beritahu Bumiputera Kerjasama Olahraga Matahari Suruhanjaya Tandatangan Tanggungjawab
17

Jawatankuasa Kakitangan

Setiausaha Sukarela

Warganegara Pesuruhjaya

6.3 Ejaan penggandaan kata majmuk Penggandaan kata majmuk melibatkan penggandaan unsur pertama kata majmuk itu sahaja. Ejaannya dilakukan dengan meletakkan tanda sempang pada kata yang digandakan. Contoh : Alat-alat tulis Balai-balai raya Kapal-kapal terbang Garis-garis pusat Guru-guru besar Ketua-ketua Menteri Menteri-menteri Besar Naib-naib Canselor Perdana-perdana Menteri Timbalan-timbalan Perdana Menteri

7.0 KEKECUALIAN DALAM BAHASA MELAYU
Kekecualian menurut Kamus Dewan Edisi Ketiga, ialah sesuatu yang menyimpang, iaitu berlainan dan terasing daripada yang umum. Kecualian didefinisikan juga sebagai sesuatu yang dibebaskan, iaitu yang terkeluar dan terasing daripada sesuatu peraturan atau ketentuan. Hal ini bermakna bahawa kekecualian membolehkan peraturan tertentu atau syarat yang sedia ada tidak perlu dipatuhi. Yang dapat juga dikatakan ialah bahawa kecualian menyebabkan sesuatu yang bertentangan dengan kebiasaan dianggap betul dan boleh menjadi peraturan baharu. Bahasa Melayu mempunyai beberapa kecualian dalam pembentukkan unsurnya. Beberapa kecualian dapat ditemukan dalam sistem pengejaan dan tatabahasa. Menurut Nik Safiah Karim et al. dalam Tatabahasa Dewan Edisi Baharu, tindakan membenarkan adanya kecualian dilakukan kerana, antaranya, faktor kelaziman penggunaan. Contohnya, dalam pengejaan kata majmuk dan untuk membezakan bentuk, lazimnya yang melibatkan proses
18

pengimbuhan. Wujudnya kecualian menyebabkan lahirnya variasi dalam proses penerbitan kata terbitan. 7.1Kekecualian Keselarasan Vokal Menurut Abdul Hamid Mahmood (1998 : 52), Sistem ejaan Rumi baharu bahasa Melayu yang mula dikuatkuasakan pada 16 Ogos 1972 menetapkan bahawa terdapat 18 pola keselarasan vokal, iaitu a – a, a – i, a – u, e pepet – a, e pepet – i, e pepet – u, e taling – a, e taling – e taling, e taling – o, i – a, i – i, i – u, o – a, o – e taling, o – o, u – a, u – i, dan u – u. Penggunaan sistem baharu itu telah memansuhkan pola lama. Namun begitu, pada masa yang sama, menurut Ismail Dahaman dalam Pedoman Ejaan Rumi Bahasa Melayu, sistem ejaan Rumi baharu ini masih menggunakan pola lama ini, iaitu a – e taling, a – o, e pepet – e taling, e pepet – o, i – e taling, i – o, u – e taling, dan u – o bagi perkataan yang diserap daripada bahasa asing, khususnya bahasa Inggeris, bahasa Eropah yang lain, dan bahasa di Nusantara. Menurut Nik Safiah et al., hal yang demikian terjadi kerana ejaan bagi istilah serapan atau pinjaman dikekalkan bentuk ejaan asalnya seboleh mungkin. Asmah Haji Omar (2004 :34) juga menyatakan bahawa, kekecualian keselarasan vokal berlaku pada kata-kata asing, khususnya bahasa-bahasa di Nusantara (Jawa) dan bahasa Inggeris. Prinsip kekecualian vokal sama dengan prinsip keselarasan huruf vokal. Pola-pola kekecualian yang dimaksudkan adalah seperti berikut: Bil Pola Vokal a-e taling a-o e pepet – e taling e pepet – o i-e taling i-o u-e taling u-o a-e pepet e taling e taling-u e pepet – e pepet i-e pepet o-i o-u Contoh Bahasa Nusantara Contoh Bahasa Inggeris

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15.

Aneh, kaget, pamer Calon, lapor, perabot gembleng Bendok, jempol imlek Ijon, pilon Tulen, ulet Bunglon, lelucon pakem

Kabaret, panel Atom, faktor Gabenor, interkom simentiket Diftong, transistor Subjek, dokumen Kupon, konduktor teater Hipotesis, objektif Petroleum, spektrum Artikel, filem Fosil, hipokrit Bonus, forum
19

Demdem, pepet iseng

16. 17. 18.

u-e pepet e taling – e pepet o-e pepet

lumer

skuter meter Oktober

Rajah : Menunjukkan pola-pola kekecualian keselarasan vokal Sumber:http://74.125.153.132/search? q=cache:8SZjzbNBEvUJ:staff.iiu.edu.my/mascitah/sistemejaan.doc+kekecualian+dalam +bahasa+melayu&cd=2&hl=en&ct=clnk&gl=my

7.2 Ejaan Kata Pinjaman 7.2.1 Ejaan Kata Serapan daripada Bahasa Inggeris dan Bahasa-bahasa Eropah Penyesuaian ejaan bagi kata serapan daripada bahasa Inggeris dan bahasa-bahasa Eropah yang lain yang ditulis dengan huruf Roman dibuat menurut peraturan penyesuaian huruf seperti dalam daftar contoh yang di bawah: Bil. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Bahasa Inggeris a ae ae ai au b,bb c c,cc cc ch Bahasa Melayu a ae e ai au b s k ks s Contoh Penggunaan Abstract :abstrak Plate : plat aerial: aerial aerograph : aerograf aesthetics: estetika haematite: hematit aileron: aileron trailer: trailer automatic: automatic auditorium: auditorium barbecue: barbeku lobby: lobi cent: sen cylinder: silinder carbon: karbon classic: klasik accent: aksen vaccine: vaksin echelon: eselon
20

11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20.

ch,cch d,dd e ea ea ee ei eo eu f,ff

k d e ea I I ei eo eu f

machine: mesin chelore: kolera technique: teknik dividend: dividen effective: efektif system: sistem bearing: bearing idealist: idealis beaker: bikar grease: gris beer: bir jamboree: jambori atheist: ateis protein: protein geometry: geometri stereo: stereo europium: europium petroleum: petroleum factor: factor traffic: trafik

21.

g,gg

g

geology:geologi aggressive: agresif

22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31.

h I ia ie ie ie io iu J,jj K,kk

h I ia I ai ie io iu J K

harmony: harmoni hotel: hotel identity: identity textile: tekstil dialect: dialek criteria: kriteria calorie: kalori pie: pai diesel: diesel diet: diet iodine: iodin premium: premium stadium: stadium journal: jurnal jury: juri kilo: kilo
21

Selain daripada kekecualian ejaan di atas, ada beberapa prinsip lain yang digunakan untuk mengeja kata-kata pinjaman. Antara prinsip yang digunakan seperti yang dijelaskan dalam Pedoman Umum Ejaan Rumi Bahasa Malaysia ialah seperti berikut: a) Pengejaan kata-kata pinjaman mementingkan bentuk visual atau bentuk ejaannya. Dengan demikian perubahan fonem asing ke dalam bahasa Melayu hanya dilakukan apabila perlu sahaja. Contohnya: Bahasa Inggeris structure industry tuition jadi jadi jadi struktur industri tuisyen Bahasa Melayu bukan bukan bukan strakcer indastry tiusen

b) Gugus konsonan yang ada pada bahasa Inggeris harus dikekalkan pengejaannya dalam bahasa Melayu. Bagaimanapun penyesuaian harus dilakukan. Antara gugus konsonan yang sering terdapat dalam bahasa Inggeris ialah: bl -blok, blazer, blaus, blender br -broker, brek, briged, brandi, brahman, braille dr- dresar, dril, drama, drebar, draf, dramatik fl -fluorin, flora, fluorida, fluokarbon, fleksibel gl -glukos, glu, glob, glasier, glotis, gladiator gn -gneis gr -graviti, granit, graduan, graf, gram, gred, gris kl -klasik, klausa, klise, klinik, klasifikasi, klorida kn -knot kr -kritik, krisis, kriket, kren, kredit, kreatif, pl -plat, plaster, plagiat, planet, plasma, plaza, pr -proses, pracetak, prakata, praktis, pramugara, sf -sfera, sferik, sferometer sk -skala, skim, skirt, sketsa, skema, skuad, skuter skr -skrip, skru, skrap, skrum, skrol, skrin sm- smoking (jahitan), smes sn -snuker, snek, snekbar
22

sp -spises, span, spektrum, spekulasi, sperma, spr -spririt, spring st -status, staf, stabil, stadium, standard, stor str -straw, strategik, straberi, struktur, stategi tr -trafik, tragedi, tragik, trailer, transitif ts -tsetse c) Sebagai kekecualian daripada pengekalan gugus konsonan ini, beberapa kata tertentu telah ditetapkan supaya mengikut ejaan lama yang memakai huruf e. Kata-kata yang telah ditetapkan oleh jawatankuasa Tetap Ejaan Bahasa: Bahasa Inggeris class club plan Bahasa Melayu kelas bukan klas kelab bukan klab, klub pelan bukan plan

d) Unsur asing selain gugus konsonan yang sudah diserap ke dalam bahasa Melayu dan sudah lazim dieja mengikut bahasa Melayu tidak perlu diubah ejaannya. Contohnya: Bahasa Inggeris bureau custom godown station Bahasa Melayu biro bukan bureau kastam bukan kustom gudang bukan gudown stesyen bukan stasion

e) Unsur-unsur daripada bahasa Inggeris berikut hendaklah dikekalkan penulisannya dalam bahasa Melayu iaitu: au elek psi dia teledwi tri audit, auditorium, automatik, autobiografi, audio elektrik, elektromagnet, elektron,elektronik psikologi, psikografi, psikiatri, psikoanalisis, diagram, dialek, diagnosis, dialektik, dialog, telefon, telekomunikasi, televisyen, telekom, dwimingguan, dwitahunan, dwiisyarat, dwimusim trilogi, trigonometri, tribunal, triniti
23

f) Semua huruf g yang diucapkan /j/ dalam kata istilah Inggeris tetap diterima sebagai huruf g juga di dalam bahasa Melayu. Umpamanya: Bahasa Inggeris agenda psycology technology Bahasa Melayu agenda bukan ajenda psikologi bukan psikoloji teknologi bukan teknoloji

g) Sebagai kekecualian, huruf g yang diucapkan /j/menurut sebutan bahasa Inggeris dan sudah disesuaikan menjadi huruf j dalam bahasa Melayu terus dikekalkan. Umpamanya: Bahasa Inggeris agent engine ledger 8.0 KESIMPULAN Kesimpulannya, Perubahan dan penyusunan semula ini telah dapat membantu pengguna Bahasa Melayu mengeja atau menulis kata-kata dengan ejaan yang betul dan tepat. Apa yang jelas ialah pelaksaanaan sistem ejaan baru itu telah banyak membantu mempertingkatkan lagi martabat bahasa Melayu itu sendiri. Satu perkara yang menarik dalam sistem ejaan baru bahasa Melayu ini ialah perubahan dari Sistem Ejaan Rumi Za’aba, atau ejaan lama kepada bentuk ejaan baru (1972). Walaupun begitu perubahan sistem ejaan ini tidaklah banyak atau jauh berbeza, kecuali beberapa perubahan dan penyelarasan yang telah dibuat. Salah satu perubahannya ialah huruf gabungan yang digunakan dalam sistem ejaan Rumi Za’ba, iaitu ch, dh, dz, sh, dan th telah diubah menjadi "c, d, z, sy, dan s". Contoh: chinchin = cincin / dharab = darab / dzalim = zalim / sharat = syarat / mithal = misal contoh lain : ayer = air. Berdasarkan penjelasan diatas juga, maka jelaslah kepada kita bahaw perubahan yang nyata dalam Sistem Ejaan Rumi Baharu ini adalah perubahan 8 pola keselarasan vokal daripada 18 pola kesemuanya. Demikian juga dengan sistem ejaan yang digunakan dalam konsonan dan beberapa kekecualian dalam ejaan bahasa Melayu. Ringkasnya, Sistem Ejaan Baharu Bahasa Malaysia adalah antara yang termudah di dunia kerana hampir seratus peratus bersifat fonemik. BIBLIOGRAFI
24

Bahasa Melayu ejen bukan ejen enjin bukan engin lejar bukan leger

Abdul Hamid Mahmood (2004). Kuasai Sistem Ejaan Baharu Bahasa Melayu melalui Latihan. Tanjong Malim: Universiti Pendidikan Sultan Idris. Abdul Hamid Mahmood (1998). Menguasai ejaan baharu bahasa Melayu. Kuala Lumpur: Allen Waqn Asim (2009). Sistem Ejaan: pengenalan kepada huruf vokal. Diperoleh pada Mac 1, 2010 daripada http://www.slideboom.com/presentations/80338/SISTEMEJAAN-KONSONAN Asmah Haji Omar (1993). Perancangan bahasa dengan rujukan khusus kepada perancangan Asmah Haji Omar (2004). Muafakat bahasa: sejarah MBIM/MABBIM sebagai pembinabahasa. Bahasa Melayu. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Bahasa Melayu: Sistem Keselarasan Huruf Vokal. Diperoleh pada Mac 7, 2010 daripada httpwww.scribd.comdoc19227154bahasa-melayu-pola-keselarasan-vokal Bintang Baru Sdn. Bhd. Ensiklopedia Malaysia (0000). Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka Harun Aminurrashid (1996). Kajian sejarah perkembangan Bahasa Melayu. Singapura: Kursus Latihan Mengajar Tahunan Nov/Dis 2006: Bahasa Melayu, Huruf Konsonan. Diperoleh pada Mac 3. 2010 daripada : Mohd Ra’in Shaari, Alias Mohd Yatim & Abdullah Yusuf (2009). Pembelajaran Tatabahasa Bahasa Melayu Morfologi dan Sintaksis. Kuala Lumpur: Psctaka Salam Sdn. Bhd. Pustaka Melayu Sistem Keselarasan Huruf Vokal. Diperoleh pada Mac 5, 2010 daripada http://www.scribd.comdoc14981267asigmen Sumber internet Diperoleh pada 2 Feb 2010, dari : http://74.125.153.132/search? q=cache:8SZjzbNBEvUJ:staff.iiu.edu.my/mascitah/sistemejaan.doc+kekecualian+dalam+bah asa+melayu&cd=2&hl=en&ct=clnk&gl=my Diperoleh pada 4 Feb 2010, dari : http://infolib.bernama.com/equip-bernama/images/nota_ejaan.pdf Diperoleh pada 10 Feb 2010, dari : http://www.e-learn-dot.com/downloadcorner/PDF/bm_training.pdf Diperoleh pada 16 Feb 2010, dari :
25

http://www.scribd.com/doc/22101843/Sejarah-dan-Sistem-Ejaan-Bahasa-Melayu Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Kuala

26

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->