KATEGORI WAYAR/ WARNA WAYAR BAGI PENDAWAIAN SATU FASA (SINGLE PHASE

)

Kategori wayar dan warna wayar adalah perkara asas yang perlu diketahui sebelum seseorang itu menjalankan kerja- kerja pendawaian elektrik, sekiranya penyambungan wayar silap dilakukan ianya akan menyebabkan kerosakan pada peralatan elektrik atau litar pintas akan berlaku. Pendawaian terbahagi kepada 2 jenis iaitu Pendawaian Satu Fasa (single phase) dan Pendawaian Tiga Fasa (Three Phase). Kaedah Pendawaian Satu Fasa sesuai digunakan untuk bangunan kecil yang tidak menggunakan peralatan elektrik yang banyak dan tidak memerlukan bekalan elektrik yang tinggi antaranya seperti rumah, pejabat kecil dan kedai. Manakala kaedah Pendawaian Tiga Fasa kebiasaannya digunakan bagi sebuah bangunan yang besar antaranya seperti sekolah, universiti, bangunan pejabat dan masjid. Bagi Pendawaian Satu Fasa (single phase), wayar asas pendawaian terbahagi kepada tiga jenis. * Tiga wayar asas tersebut adalah: a) Wayar Hidup (Life) b) Wayar Neutral c) Wayar Bumi (Earth) Setiap jenis wayar yang digunakan dalam kerja pendawaian mempunyai warna yang berbeza. Ini bertujuan agar ketiga- tiga wayar ini dapat dibezakan bagi mengelakkan berlaku kesilapan semasa membuat penyambungan pada pendawaian. * Kategori wayar mengikut warna tersebut adalah : a) Wayar Merah/ Coklat - Wayar Hidup (Life) b) Wayar Biru/ Hitam - Wayar Neutral c) Wayar Hijau/ Hijau jalur kuning - Wayar Bumi (Earth) Perlu diingat, setiap jenis wayar hanya boleh disambung dengan jenis wayar yang sama sahaja. Pastikan langkah- langkah keselamatan dipatuhi semasa membuat kerja pendawaian dan elakkan kecuaian. WARNA BAGI WAYAR BETERI Hitam - negative Merah ± positif

1 CAS (q)  Terdapat dua jenis cas elektrik.2 ARUS (I)   Arus elektrik ialah kadar pengaliran cas. Jumlah cas. ii) negatif.3 BEZAUPAYA(VOLTAN (V)) . C. iaitu : i) cas positif (proton) ii) cas negative (electron)   Unit bagi cas ialah coulomb. 7. jika ia mempunyai jumlah cas positif = jumlah cas negatif. jika ia mempunyai lebih cas positif daripada cas negatif. q=It 7. Maka arus elektrik (I) dirumuskan sebagai . I=q t dengan q = jumlah cas t = masa   Unit SI bagi arus (I) ialah ampere (A). SAINS DAN KOMPUTER B 1004 SAINS JURUTEKNIK BAB 7 : ASAS ELEKTRIK 7. Suatu jasad adalah .POLITEKNIK KOTA BHARU JABATAN MATEMATIK. i) neutral. q yang mengalir melalui suatu konduktor diberi oleh .. jika ia mempunyai lebih cas negatif daripada cas positif iii) positif.

   Bezaupaya di antara dua titik menyebabkan cas bergerak diantara dua titik. Unit SI bagi bezaupaya ialah volt (V).Hukum Ohm : V=IR V Di mana : V = Voltan (Volt) I R . Sel + - + voltmete - 7. Bezaupaya diukur dengan voltmeter yang disambungkan secara selari merentasi dua titik dalan suatu litar elektrik.  Nisbah voltan (V) terhadap arus (I) dikenali sebagai rintangan ( R) sesuatu bahan.  Oleh sebab itu.4 RINTANGAN y Hukum Ohm (George Simon Ohm-guru sekolah tinggi di Jerman) menyatakan bahawa arus (I) yang mengalir dalam litar elektrik adalah berkadar terus dengan voltan (V) dan berkadar songsang dengan rintangan ( R ).

0 V.5 A.5 FAKTOR-FAKTOR YANG MEMPENGARUHI RINTANGAN DALAM WAYAR  Terdapat 3 faktor yang mempengaruhi rintangan dalam wayar : PANJANG KERINTANGAN LUAS KERATAN RENTAS panjang luas Kerintangan bahan Rajah : Bahan konduktor KERINTANGAN  Kerintangan konduktor merupakan keupayaan bahan itu menghalang pengaliran electron  Ia bergantung kepada jenis bahan konduktor itu  Kerintangan adalah tetap untuk sesuatu bahan . a) Jika arus yang mengalir melalui mentol itu ialah 0. berapakah rintangan filamen mentol itu? b) Jika bateri 4. berapakah arus yang akan mengalir melalui mentol itu? 7. Contoh : Sebiji mentol di sambung kepada suatu bateri 3.5 V digunakan untuk menyalakan mentol.

1 Mentakrifkan kapasitor  Kapasitor menyimpan dan mengeluarkan tenaga dalam system elektrik.6. kirakan rintangan kuprum.  Jika kapasitan (C ) bagi sesuatu kapasitor tetap atau bolehubah diketahui. 7.2 Mengukur tenaga elektrik yang tersimpan dalam kapasitor  Tenaga yang disimpan dalam kapasitor adalah dalam bentuk tenaga keupayaan elektrik. Menggunakan symbol dan unit cm Bahan Kaca Karbon Kuprum Aluminium Kerintangan 1020 105 1.6 KAPASITOR 7.01 cm2.824 cm R= l A Di mana : R = Rintangan ( ) =Kerintangan ( cm) Contoh : Diberi wayar kuprum yang panjangnya 100 m dan luas keratan rentasnya 0.724 Q. voltan yang melalui kapasitor juga diketahui maka tenaga elektrik yang disimpan dalam kapasitor boleh didapati dengan rumus : Di mana : Ep = tenaga keupayaan disimpan ( Joule ) Ep = ½ CV2 C = kapasitan ( Farad ) . cm. Jika kerintangan kuprum ialah 1. 7.724 2.6.

1 Membezakan litar selari dan sesiri LITAR SESIRI Konsep  LITAR SELARI Konsep  Litar Arus yang mengalir melalui pada  setiap cabang adalah sama dengan arus jumlah (IJ) Tetapi kejatuhan voltan pada setiap  cabang adalah tidak sama dengan voltan bekalan.5 QF untuk mengecaskannya. R1 Litar Arus yang mengalir melalui setiap cabang adalah tidak dengan arus jumlah (IJ) Tetapi kejatuhan voltan pada cabang adalah sama dengan bekalan pada sama setiap voltan R2 V R1 .7 MENYATAKAN LITAR ELEKTRIK RINGKAS 7.7. Di mana : C = kapasitan ( Farad ) C= q V V = Voltan yang melalui kapasitor (volt)  Contoh : Diberi voltan sebanyak 20 volt telah melalui kapasitor pada kadar 1. Kirakan : a) cas yang disimpan dalam plat kapasitor b) Tenaga Keupayaan yang disimpan dalam kapasitor 7. Kuantiti cas yang terbina dalam kapasitor bila voltan 1 volt melalui diukur sebagai kapasitan (farad).

Punca bekalan dibekalkan oleh bateri 3. Keadaan graf melawan masa v ARUS ULANG-ALIK ( AU ) 1.7. Keadaan graf melawan masa v . Punca bekalan dibekalkan oleh generator 3.V R2 Rintangan Jumlah ( RJ) Rintangan Jumlah ( RJ R J = R1 + R2 RJ = R1 X R2 R1 + R2 @ 1 = 1 + 1 RJ R1 R2 RJ = ____1____ 1 + 1 R1 R2 7. Cas elektrik mengalir secara terus dan tidak mengubah arah dan magnitudnya 2.2 Membezakan arus AU dan AT ARUS TERUS ( AT ) 1. 2. Pengaliran cas elektrik sentiasa berubahubah serta mengubah arah dan magnitudnya.

Kirakan jumlah rintangan pada litar sambungan selari dibawah. Dalam satu litar perintang 10 ohm dan 40 ohm disambungkan selari dengan bateri 9 V. 3. V R 2 = 12 .t t Contoh : 1. 2. . R2= 6. R 1 = 10 . Kirakan :- a) b) c) d) jumlah rintangan jumlah arus voltan melalui setiap perintang arus melalui setiap perintang. V R1= 2. Kirakan jumlah rintangan dalam litar sambungan siri dibawah.

dalam litar sambungan selari dibawah . a) jumlah rintangan R J . R 1 = 2. R 1 = 30 . Dalam litar dibawah diberi V = 60 V . kirakan yang berikut :S a) jumlah rintangan R J b) jumlah arus I J c) arus I R1 d) Voltan V R1 e) arus I R2 f) Voltan VR2 VT VR1 R1= 30. dan R 2 = 30 . R 2 = 3. Kirakan nilai-nilai berikut jika diberi V = 12 V .4. IJ 5. .

b) c) d) e) jumlah arus I J Voltan V R1 arus I R1 arus I R2 S R1 R2 VT IJ .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful