MOHAMMAD RAFSANJANI BIN HASHIM 901217-06-5509

KONTRAK SOSIAL SEBAGAI PEMANGKIN PERPADUAN MASYARAKAT
Perbincangan berkaitan dengan kontrak sosial pernah diulas oleh penulis sebelum ini dalam artikel bertajuk [Memahami Kontrak Sosial dan Kedudukannya Menurut Perlembagaan Malaysia]. Apa yang jelas, ternyata selepas hampir 50 tahun kemerdekaan Malaysia, formula kontrak sosial yang telah dipakai telah berjaya menyatupadukan semua kaum di Malaysia tanpa berlaku sebarang konflik perkauman. Kontrak sosial ternyata berjaya membawa semua kaum di Malaysia supaya menghormati setiap hak yang telah ditetapkan oleh perlembagaan. Sesungguhnya elemen-elemen kontrak sosial yang terdapat dalam perlembagaan persekutuan tanpa syak lagi adalah asas bagi melicinkan urusan pentadbiran negara dan menolak sebarang percubaan mempersoalkan mana-mana daripada elemen-elemen ini yang berkemungkinan akan mencetuskan perpecahan dalam keharmonian kaum. Meskipun kaum bumiputera telah diberi keistimewaan dan hak-hak tertentu berbanding kaum lain, namun kaum lain turut sama dapat hidup dengan aman damai di Malaysia tanpa berasa tertindas. Ini berlainan dengan masyarakat di negara lain yang mempunyai konflik antara kaum disebabkan kegagalan masyarakat untuk menghormati dan patuh pada kontrak sosial yang telah ditetapkan. Menurut Perdana Menteri Malaysia, Datuk Seri Abdullah Hj Ahmad Badawi semasa menyampaikan ucaptama bertajuk `Cabaran Masyarakat Berbilang Agama, Bangsa dan Budaya‘ pada Sidang Kemuncak Media Asia 2004. Beliau berkata bahawa: “Setiap masyarakat yang terdiri daripada berbilang kaum dan agama perlu diikat dengan satu kontrak sosial yang menyediakan rangka untuk perhubungan politik, sosial dan ekonomi berdasarkan persetujuan bersama. Ia mengurangkan salah faham dan konflik kepentingan serta membolehkan setiap orang menumpukan kepada usaha meningkatkan hidup mereka dalam suasana aman dan harmoni” [1]

Generasi bukan Melayu sekarang pula menganggap kontrak sosial ini sebagai sesuatu yang sudah berlalu. Masyarakat bukan Melayu perlu memahami kedudukan politik Melayu atau sistem kenegaraan Melayu dan pengaruhnya kepada negara manakala kaum bumiputera pula harus memahami hakikat masyarakat berbilang kaum yang terdapat di negara ini. Mereka tidak nampak kenapa ia masih dibangkitkan kerana bagi mereka ia adalah sesuatu yang automatik. setiap tahun kerajaan memperuntukkan RM151 juta kepada jabatan itu untuk menganjurkan program-program bagi merapatkan hubungan 26 juta rakyat negara ini yang berbilang etnik.[2] Jika hubungan etnik mengalami kemerosotan. . politik dan hubungan antarabangsa sekiranya persaingan etnik yang tidak terkawal membawa kepada tercetusnya keganasan dan rusuhan perkauman. Mereka juga tahu bahawa hak istimewa masyarakat bumiputera merupakan sebahagian daripada kontrak sosial. Hak orang bukan Melayu tidak boleh disangkal kerana mereka telah lama bermastautin. dalam kerajaan pihak yang secara langsung menguruskan isu perpaduan rakyat dan hubungan kaum ialah Jabatan Perpaduan dan Integrasi Nasional. budaya dan agama. Dalam keadaan normal. Jika golongan bukan Melayu diberi kewarganegaraan atas syarat-syarat tertentu. masyarakat bumiputera pula diberi perlindungan melalui fasal-fasal dalam Perlembagaan tentang hak istimewa orang Melayu. Bayangkan pula kerugian yang terpaksa ditanggung dari segi ekonomi. Sebahagian masyarakat bukan Melayu ketika itu mungkin menganggap kontrak sosial sebagai sesuatu yang dikaitkan dengan kewarganegaraan yang diberikan kepada mereka yang pada masa itu terdiri daripada imigran atau keturunan imigran.[3] Kontrak sosial dicapai melalui proses muafakat dan musyawarah. Permuafakatan yang dicapai telah mendapat sokongan rakyat sebagaimana yang terbukti melalui kemenangan Parti Perikatan dalam pilihan raya 1955.MOHAMMAD RAFSANJANI BIN HASHIM 901217-06-5509 Walaupun isu-isu kontroversi kaum di Malaysia ditangani secara komprehensif oleh pelbagai jabatan dan kementerian. bayangkan berapa banyak peruntukan yang terpaksa kerajaan gunakan bagi membetulkan semula hubungan kaum yang bermasalah.

MOHAMMAD RAFSANJANI BIN HASHIM 901217-06-5509 lahir dan membesar di Malaysia. Apa yang penting ialah kedua-dua pihak harus saling memahami. Nyonya Tahir dan juga terbaru Rayappan antara keluarga si mati dan juga Jabatan Agama Islam.[8] Contoh-contoh polemik di atas seharusnya perlu dielakkan bagi menjamin keharmonian kaum di Malaysia. Oleh yang demikian seharusnya polemik berkaitan hak-hak kaum lain tidak dipertikaikan. Ini kerana mengapa perlu kontrak sosial dirombak sedangkan formula tersebut ternyata berkesan hingga kini dalam memelihara perpaduan antara kaum. Mungkin jika kontrak sosial ini dibincangkan secara terbuka akan memberi lebih banyak kesan kepada setiap kaum di Malaysia. Ini kerana jika ini berlaku sudah tentu orang Melayu akan memprotes dan ini sekaligus boleh menimbulkan ketidaksefahaman dan sangsi dengan kaum lain.[7] Ini adalah rentetan daripada polemik kes Lina Joy dan juga kes perebutan mayat Moorthy. Oleh itu bagi mengelakkan rasa prejudus ini dan mengelak perkara yang tidak dijangka adalah lebih wajar jika kita mengambil jalan mudah dengan tidak membicarakan tentang kontrak sosial. Datuk Seri Dr. . formula kontrak sosial itu membuatkan masyarakat Cina dan India merasa kecil hati. Penulis teringat polemik berkaitan isu kontrak sosial ini yang pernah ditimbulkan oleh Jawatankuasa Rayuan Pilihan Raya Persatuan-Persatuan Cina Malaysia (Suqiu) satu ketika dahulu iaitu tentang 83 tuntutan yang antaranya menuntut agar semua orang Cina mendapat semua perkara yang dianggap sebagai hak mereka dan menghapuskan hak istimewa orang Melayu. Ini kerana ia telah pun termaktub di dalam perlembagaan.[6] Malah negara kita juga pernah gempar dengan kontroversi berkaitan isu agama iaitu tentang cadangan penubuhan Suruhanjaya Antara Agama (IFC) dan usaha Kumpulan Artikel 11 yang giat berkempen ke seluruh negara atas nama kebebasan individu untuk bebas beragama sehingga menimbulkan suasana tegang dan kemarahan umat Islam setiap kali mengadakan kempen-kempen penerangan mereka.[4] Begitu juga kenyataan yang dibuat oleh bekas Presiden Gerakan. [5] Menurut beliau. Lim Keng Yaik yang menggesa parti-parti politik melupakan formula kontrak sosial antara kaum yang dipersetujui semasa negara mencapai kemerdekaan.

budaya. Salah satu yang utama adalah kontrak sosial. Masalah ini bukan disebabkan oleh sikap kaum-kaum yang ada di Tanah Melayu tetap hasil daripada dasar pecah dan perintah Inggeris yang mengasingkan mereka dari segi tempat tinggal dan bidang ekonomi. kontrak sosial yang dipersetujui perlu dijadikan rujukan asas segala usaha untuk menegakkan keadilan sosial di negara ini. Setiap kaum mahukan bahasa ibundanya dijadikan bahasa kebangsaan. Jika berlaku tidaklah sehingga menghancurkan negara. Di samping itu. kaum-kaum lain berasa bimbang apabila orang Melayu mahukan agama Islam dijadikan agama rasmi. Ia berkait rapat dengan kepelbagaian keturunan. bahasa dan agama.MOHAMMAD RAFSANJANI BIN HASHIM 901217-06-5509 Ulasan laporan artikel Negara kita merupakan negara yang terdapat pelbagai kaum atau etnik yang hidup harmoni. negara kita sudah mencapai 53 tahun mencapai kemerdekaan dan negara berada dalam keadaan aman makmur. akhirnya mewujudkan jurang perbezaan dan menjejaskan perpaduan. Kontrak sosial sebenarnya merupakan watikah asas keadilan sosial untuk negara. . Jika dilihat terdapat banyak aspek yang mempengaruhi aspek kemakmuran ini. Sementara itu orang bukan Melayu menuntut supaya mereka diberikan kerakyatan. Ia adalah unik kerana walaupun penduduknya terdiri daripada berbilang etnik namun konflik antara kaum jarang berlaku. Oleh itu. Sekarang. Sebaliknya orang Melayu mempersoalkannya. Ini menyebabkan mereka kurang berinteraksi. Kita dapat lihat bahawa kontrak sosial ini telah membawa kepada penyatuan semua kaum agar menghormati segala perkara yang telah ditetapkan di dalam perlembagaan. Di antara masalah utama ke arah kemerdekaan ialah masalah perpaduan. Keadilan sosial yang terkandung dalam perjanjian ini merangkumi bukan sahaja soal keadilan ekonomi tetapi juga keadilan politik dan keadilan kebudayaan.

Sesungguhnya ada jaminan hak-hak istimewa Melayu dalam perjanjian persekutuan tetapi ia tidak sekali-kali mencegah dan menyekat bangsa-bangsa yang bukan Melayu daripada mencapai kesenangan dan kejayaan.Dari sini kita dapat lihat bahawa Tunku Abdul Rahman sangat prihatin terhadap masyarakat negara kita. Ianya disertai dengan syarat iaitu tiada seorang pun boleh dilarang atau dihalang daripada menggunakan (selain bagi maksud rasmi). Sebagai sebuah negara yang aman dan makmur. apa-apa bahasa lain. Belum ada satu bangsa anak negeri yang berbudi sebegitu tinggi seperti yang diperbuat oleh orang Melayu. ianya berkemungkinan akan mewujudkan perbalahan kaum. Jika elemen-elemen ini diragui serta dipersoalkan oleh mana-mana pihak. kita patut bersyukur kerana jika dibandingkan dengan negara lain. Kontrak sosial dicapai melalui proses muafakat dan musyawarah yang dilakukan secara baik .Jadi. konflik di antara kaum di negara mereka lebih rumit dan sukar diselesaikan dan faktornya adalah kegagalan rakyat serta masyarakat untuk mematuhi serta menghormati pada kontrak sosial yang telah ditetapkan. Seperti yang termaktub dalam Perkara 152 Perlembagaaan Persekutuan yang menyebut bahasa kebangsaan ialah bahasa Melayu dan hendaklah dalam tulisan yang diperuntukkan melalui undangundang oleh Parlimen. Seperti yang telah ditegaskan oleh Perdana Menteri Malaysia yang pertama iaitu Tunku Abdul Rahman. Orang Melayu telah banyak mendapat banyak keistimewaan tetapi kontrak sosial tidak sesekali melarang dan menyekat bangsabangsa orang bukan Melayu daripada mendapat kejayaan dan kesenangan di negara ini. bahasa Melayu diiktiraf sebagai bahasa kebangsaan dengan tidak mengenepikan bahasa lain .MOHAMMAD RAFSANJANI BIN HASHIM 901217-06-5509 Elemen-elemen yang terkandung di dalam kontrak sosial tersebut merupakan perkara pokok bagi membantu serta pentadbiran negara kita dapat berjalan dengan lancar. orang Melayu telah memberikan pengorbanan yang begitu banyak kepada bangsa-bangsa bukan Melayu.. Kita boleh melihat dalam elemen-elemen kontrak sosial melalui Perlembagaan Persekutuan iaitu penggunaan bahasa Melayu di negara kita. atau daripada mengajarkan atau belajar.

Bagi merapatkan hubungan kaum dan mengeratkan perpaduan 26 juta rakyat negara ini yang berbilang etnik. Hujung minggu dapat digunakan sebaik mungkin untuk mengukuhkan ukhuwah yang terjalin sesame insan. Antara program yang dilaksanakan adalah program menyambut semangat patriotisme. Melalui program ini. Kerjasama sesama penduduk dapat menjalinkan hubungan yang baik serta masalah yang timbul dapat diselesaikan bersama. Sekarang juga kita dapat lihat bahawa terdapat banyaknya aktiviti rukun tetangga iaitu bertujuan untuk memelihara. . pihak kerajaan telah menganjurkan banyak program yang dikendalikan oleh Jabatan Perpaduan dan Integrasi Nasional..MOHAMMAD RAFSANJANI BIN HASHIM 901217-06-5509 Ini menampakkan bahawa kontrak sosial ini tidak menindas semua kaum yang terdapat di negara kita kerana semasa perjanjian sosial ini dilakukan. meningkat dan mengukuhkan perpaduan rakyat dan integrasi nasional selaras dengan dasar-dasar kerajaan berlandaskan Perlembagaan Persekutuan dan Rukun Negara. setiap orang memberi pengorbanan dalam sebahagian hak mereka dan menghormati hak sebahagian komuniti yang lain demi untuk keseimbangan dalam masyarakat bernegara. aktiviti seperti Hari Keluarga dapat dilaksanakan di setiap kawasan perumahan dan kampung-kampung. program promosi perpaduan. program integrasi wilayah kaum dan program perhubungan komuniti. Rukun tetangga juga mempunyai pelbagai tujuan lain seperti wujudnya kawasan rukun tetangga iaitu mekanisma terbaik untuk memastikan keselamatan penduduk. Aktiviti ini adalah merupakan aktiviti santai dan melibatkan semua akli keluarga tanpa mengira kaum serta seluruh keluarga dapat meluangkan masa bersama-sama. budaya dan agama. Ianya berfungsi dengan penduduk mengambil inisiatif melakukan rondaan pada waktu malam secara bergilirgilir.

Jika hubungan etnik mengalami kemerosotan. Isu kontrak sosial sepatutnya tidak lagi dipersoalkan kerana ianya dapat menggugat keamanan negara. Kontrak sosial ini perlulah dipelihara dan dijaga rapi kerana fungisnya amat jelas iaitu perpaduan di negara kita berjaya dipelihara. negara terpaksa berdepan dengan pelbagai masalah seperti masalah ekonomi politik dan hubungan antarabangsa sekiranya persaingan etnik yang tidak terkawal membawa kepada tercetusnya keganasan dan rusuhan perkauman. Masyarakat juga perlulah tahu tentang kontrak sosial ini kerana ianya melibatkan tentang masyarakat dan negara dan bukannya ambil mudah tentangnya. Lim Keng Yaik yang menggesa parti-parti politik melupakan formula kontrak sosial antara kaum serta kontroversi berkaitan isu agama iaitu tentang cadangan penubuhan Suruhanjaya Antara Agama (IFC) dan usaha Kumpulan Artikel 11 yang giat berkempen ke seluruh negara atas nama kebebasan individu untuk bebas beragama sehingga menimbulkan suasana tegang dan kemarahan umat Islam setiap kali mengadakan kempen-kempen penerangan mereka. Justeru. Ini kerana jika ini berlaku sudah tentu orang Melayu akan membantah dan ini sekaligus boleh menimbulkan ketidaksefahaman dan sangsi dengan kaum lain. kenyataan yang dibuat oleh bekas Presiden Gerakan. rakyat di negara ini perlu menghayati dan bersama-sama berganding bahu untuk memakmurkan negara dan bukannya saling bermusuhan. . Datuk Seri Dr. Sebagai contoh berlakunya isu kontrak sosial ini yang pernah ditimbulkan oleh Jawatankuasa Rayuan Pilihan Raya Persatuan-Persatuan Cina Malaysia (Suqiu). Kontrak sosial ini tidak boleh dibincangkan secara terbuka kerana akan memberi kesan sampingan kepada setiap kaum di Malaysia.MOHAMMAD RAFSANJANI BIN HASHIM 901217-06-5509 Kerajaan telah memperuntukkan sumber kewangan yang banyak bagi menganjurkan program-program perpaduan dan masyarakat seharusnya menghargainya.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful