P. 1
Ibnu Khaldun

Ibnu Khaldun

4.47

|Views: 7,206|Likes:
Published by Nur Ain Mohd Amin
falsafah dan logika melayu
ibnu khaldun
FADHIRUL HEZLEY BIN JUHARI
falsafah dan logika melayu
ibnu khaldun
FADHIRUL HEZLEY BIN JUHARI

More info:

Categories:Types, School Work
Published by: Nur Ain Mohd Amin on Aug 28, 2008
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/10/2013

pdf

text

original

FALSAFAH DAN LOGIKa MELAYU JXEA1104 TOKOH FALSAFAH IBNU KHALDUN SEJARAWAN FILOSOF : AHLI SEJARAH DAN SOSIOLOGI

NAMA : FADHIRUL HEZLEY BIN JUHARI NO MATRIK : JEA080015 NAMA PENSYARAH : DR AMRAN BIN MUHAMMAD SEMESTER 1 SESI 2008/2009 AKADEMI PENGAJIAN MELAYU,UNIVERSITi MALAYA
IBNU KHALDUN

SEJARAWAN FILOSOF:AHLI SEJARAH DAN SOSIOLOGI

BIOGRAFI IBNU KHALDUN
Nama lengkap beliau ialah Abdul Rahman Abu Zaid Waliuddin bin Khaldun. Beliau dilahirkan di Tunis pada tahun 732H/1406M dan meninggal dunia di Kaherah pada tahun 808H/1406M. Keluarganya berasal dari Hadramaut yang berpindah ke Seville (Sepanyol) dan akhirnya menetap di Tunis.

Ibnu Khaldun merupakan seorang sarjana Islam yang terkenal dalam bidang sejarah dan sosiologi, juga seorang tokoh agama dan politik yang terbilang pada abad ke-8H/14M. Ibnu Khaldun mendapat pendidikan awal bahasa Arab daripada bapanya sendiri, mempelajari alQuran semasa masih kecil dan menghafalnya ketika usia kanak-kanak lagi. Beliau telah

menuntut berbagai-bagai ilmu agama seperti ilmu logik, falsafah dan matematik daripada beberapa sarjana yang terkenal pada masa itu.

Ibnu Khaldun merupakan salah seorang ilmuan Islam yang muncul pada zaman kegelapan Islam (the darkness age of Islam), serta dipandang sebagai satu-satunya ilmuan Islam yang tetap kreatif menghidupkan khazanah intelektualisme Islam pada abad pertengahan. Beliau dalam lintasan sejarah tercatat sebagai ilmuan Islam pertama yang serius menggunakan pendekatan sejarah dalam wacana keilmuan Islam. Sejak daripada al-Kindi, al-Farabi sehingga sekarang pemikiran Islam hanya menyentuh masalah manthiq, tabi’iyyat dan illahiyat. Ilmuilmu kemanusiaan termasuk sejarah, tidak atau belum pernah menjadi sudut bidik telaah keilmuaan yang serius.

CARA PEMIKIRAN DAN FALSAFAH IBNU KHALDUN
Pemikiran Ibnu khaldun tidak dapat dipisahkan daripada akar pemikiran Islamnya. Sebagai filosof Islam, pemikiran Ibnu Khaldun sangatlah rasional dan banyak berpegang kepada logika. Tokoh yang paling dominan mempengaruhi pemikiran falsafah Ibnu Khaldun adalah alGhazali, walaupun pemikiran Ibnu Khaldun sangatlah berbeza dengan al-Ghazali dalam masalah logika. Sementara itu, ada pandangan lain menyatakan bahawa Ibnu Khaldun mendapat

pengaruh daripada Ibnu Rushd dalam masalah hubungan antara falsafah dan agama. Akan tetapi, pada sisi lain, Ibnu Khaldun juga berbeza dengan Ibnu Rushd dalam hal mencela falsafah, terutama dalam masalah metafizik.

Kedengarannya memang menjadi sesuatu yang aneh, bahawa pemikiran falsafah alGhazali dan Ibnu Rushd telah mempengaruhi corak pemikiran Ibnu Khaldun.Sedangkan keduadua tokoh falsafah ini memiliki orientasi yang saling bertentangan dalam masalah falsafah. Ibnu Rushd merupakan pendukung utama Aristotle dalam Islam, sedangkan al-Ghazali adalah musuhnya yang paling utama. Justeru itu disinilah letaknya kekhasan pemikiran Ibnu Khaldun kerana beliau telah berhasil menyatukan pemikiran falsafah al-Ghazali dan Ibnu Rushd sekaligus. Dengan pemikiran ini bererti Ibnu Khaldun membangunkan corak pemikiran baru. Ibnu Khaldun menghasilkan beberapa buah karya-karya yang amat berguna, antaranya yang paling terkenal di Timur dan Barat ialah karya agungnya yang berjudul Kitab al-Ibar (Muqadimmah), Lubab al-Muhassal, Syifa’ al-Sail, Syarh al-Burdah dan beberapa karya lain yang berupa ulasan, teguran dan penilaian terhadap karya-karya orang lain seperti Ibnu Rushd, tentang ilmu hisab, logika, teologi, usul fiqah, politik dan lain-lain.Kitab al-Ibar atau dikenali Muqadimmah merupakan karya beliau yang teragung. Muqaddimah hasil karya Ibnu Khaldun yang merupakan sebuah ensiklopedia sintesis metodologi sains sosial. Muqaddimah secara terperinci membincangkan sejarah dan pensejarahan. Ibnu Khaldun membahagikan karyanya ini kepada enam bab, iaitu bab pertama mengenai risalah umum tentang masyarakat manusia, bab kedua mengenai masyarakat Badwi atau masyarakat dianggap primitif, bab ketiga mengenai pemerintahan khalifah-khalifah dan raja-raja, bab keempat mengenai masyarakat bandar atau masyarakat dianggap sudah maju, bab kelima mengenai pekerjaan dan kehidupan manusia seharian serta hal-hal yang berkaitan dengan ekonomi secara umum, bab keenam mengenai ilmu pengetahuan dan pendidikan. Minatnya terhadap bidang penulisan adalah cetusan daripada pembelajaran dan pengalamannya yang luas dalam disiplin ilmu-ilmu tradisional dan ilmu pengetahuan semasa, terutamanya dalam bidang politik. Gabungan ilmu dengan pengalaman ini menyebabkan beliau

peka dengan maksud dan pengertian sejarah.

Ini membangkitkan semangat beliau untuk

memberikan kesedaran kepada masyarakat Islam tentang erti dan maksud tamadun yang sebenar, berdasarkan perubahan-perubahan yang berlaku dalam sejarah ketamadunan manusia. Muqaddimah dianggap sebagai suatu sumbangan agung dalam ilmu sejarah atau pensejarahan, kerana ia merupakan percubaan terawal yang pernah dilakukan oleh ahli sejarah bagi memahami pola perubahan yang berlaku pada organisasi politik manusia. Ahli sejarah Islam sebelum Ibnu Khaldun dianggap kurang mengetahui sosiologi masyarakat. Mereka ini hanya menulis

berdasarkan maklumat-maklumat yang disalurkan kepada mereka tanpa mengkaji asal-usul, sifat semula jadi atau sebab-sebab sesuatu peristiwa itu berlaku. Ibnu khaldun cuba mengesan secara mendalam akan sebab-sebab sesuatu peristiwa yang berlaku, bagi mendedahkan kuasa-kuasa moral dan spiritual yang mendasari keadaannya, atau untuk menyucikan undang-undang mengenai jatuh bangunnya sesuatu bangsa. Menurut Ibnu Khaldun, manusia adalah makhluk sosial yang mempunyai roh, akal dan tubuh badan serta masing-masing mempunyai tugas dan keperluan. Kesemua ciri ini seharusnya bekerjasama untuk memenuhi kebahagiaan dan kepuasan kehidupan. Menerusi perkembangan roh, akal dan tubuh badan manusia inilah yang akan mencetuskan atau melahirkan peradaban atau tamadun, kemudian menerusi peradaban atau tamadun ini jugalah yang melahirkan sejarah sains sosial.Oleh sebab sejarah mempunyai hubungan yang sangat rapat dengan latar belakang sesebuah masyarakat, maka Ibnu Khaldun sangat menekankan aspek dalam sesuatu peristiwa. Ibnu Khaldun dalam karyanya, Muqaddimahmenjelaskan bagaimana sesuatu sejarah itu harus dikaji, diteliti dan difahami. Pendekatannya yang rasional, kaedah dan perbahasan yang analitikal serta terperinci. Ibnu Khaldun telah mengambil pendiriannya sendiri dengan

mengetepikan pensejarahan tradisional dan sikap konservatif golongan sejarah tradisi. Beliau berusaha mencari suatu penyelesaian yang baru dan sekali gus mewujudkan suatu falsafah

sejarah yang baru. Kandungan Muqaddimah terbahagi kepada dua bahagian, iaitu asasi dan tidak asasi.Bahagian asasi ialah mengenai disiplin ilmu sejarah atau falsafah sejarah dan disiplin ilmu sosiologi atau falsafah sains sosial.Bahagian tidak asasi pula merangkumi pelbagai aspek termasuk geografi, kebudayaan, ilmu pengetahuan, perusahaan, peradaban, dan lain-lain yang berkaitan dengan politik, agama dan falsafah. Kaedah penyelidikan yang digunakan oleh Ibnu Khaldun adalah mirip kepada kaedah sosiologi. Beliau menekankan dua aspek penting, iaitu sifat-sifat semuli jadi dan sebab-sebab peristiwa sejarah berlaku. Persoalan penting disini ialah sejauh manakah seseorang ahli sejarah itu dapat memahami kedua-dua aspek tersebut?Jika ia hanya mengkaji sesuatu peristiwa yang berlaku tanpa memahami sifat-sifat semula jadi atau latar belakang peristiwa itu, maka sejarah yang dituis hanya boleh dianggap sebagai sejarah umum sahaja. Ibnu Khaldun pula mengkaji secara mendalam dan memehami sifat-sifat semula jadi dan tindak-tanduk masyarakat yang melakukan sesuatu peristiwa tersebut, maka sejarah yang ditulis olehnya itu boleh dianggap sebagai sejarah khas. Ibnu Khaldun juga memajukan konsep ekonomi dengan memajukan toeri nilai dan hubungkaitnya dengan tenaga buruh, memperkenalkan pembahagian tenaga kerja, menyokong pasaran terbuka, menyedari kesan dinamik permintaan dan bekalan keatas harga dan keuntungan, menolak cukai yang tinggi, menyokong perdagangan bebas dengan orang asing, dan percaya kepada kebebasan memilih bagi membenarkan rakyat bekerja keras untuk diri mereka sendiri. Ibnu Khaldun merupakan intelektual terkemuka, kerana banyak teori ekonominya mendahului Adam Smith dan Ricardo, ertinya Ibnu Khaldun lebih dari tiga abad mendahului para pemikir Barat moden tersebut. Sebelum Ibnu Khaldun, kajian-kajian ekonomi di dunia Barat masih bersifat normatif, adakalanya dikaji daripada perspektif hukum, moral dan falsafah.

Karya-karya tentang ekonomi oleh para ilmuwan Barat, seperti ilmuwan Yunani dan zaman Scholastic bercorak tidak ilmiah, kerana pemikr zaman pertengahan tersebut memasukkan kajian ekonomi dalam kajian moral dan hukum.Ibnu Khaldun mengkaji masalah ekonomi masyarakat dan negara secara empiris dan menjelaskan fenomena ekonomi secara aktual. Ibnu khaldun telah menumakan sejumlah besar idea dan pemikiran ekonomi fundamental,beliau menemukan keutamaan dan keperluan suatu pembahagian kerja. Beliau telah mengolah suatu teori tentang kependudukandan mendesak peranan negara dalam perekonomian, bahkan lebih daripada itu, Ibnu Khaldun telah menggunakan konsepsi-konmsepsi ini untuk membangunkan satu sistem dinamis yang mudah difahami. Ibnu Khaldun berpendapat bahawa antara satu fenomena sosial dengan fenomena lainnya saling berkaitan. Fenomena ekonomi memainkan peranan penting dalam perkembangan

kebudayaan dan mempunyai dampak yang besar atas eksistensi negara dan perkembangannya. Beliau telah mengkhususkan bab kelima kitab Muqaddimahuntuk mengkaji “pekerjaan manusia seharian serta hal-hal yang berkaitan dengan ekonomi secara umum”. Selain itu, beliau juga mengkhususkan kajian-kajian ekonomi pada beberapa pasal, pada bab-bab ketiga dan keempat. Ibnu Khaldun turut memajukan konsep perdagangan dan kebebasan. Ibnu Khaldun

membangunkan idea bahawa tugas kerajaan hanya terhad kepada mempertahankan rakyat daripada keganasan, melindungi harta persendirian, menghalang penipuan dalam perdagangan, mencetak dan menguruskan penghasilan wang, dan melaksanakan kepimpinan politik bijaksana dengan perpaduan sosial dan kuasa tanpa paksaan. Tambahan lagi, Ibnu Khaldun terkenal kerana hasil kerjanya dalam sosoilogi, astronomi, numerolog, kimia dan sejarah. Secara berseorangan, Ibnu Khaldun telah meletakkan titik mula bagi tradisi intelek pemikiran bebas Islam dan Arab, kerajaan bertanggungjawab, pasarn efisyen, penyiasatan sains emperikal, pengkajian sosiologi dan penyelidikan sejarah. Ibnu Khaldun

merupakan seorang pakar sejarah Islam teragung, juga dikenali sebagai bapa sejarah kebudayaan dan sains sosial moden. Beliau turut mengembangkan falsafah tidak berasaskan keagamaan paling awal, terkandung dalam karya agungnya iaitu Muqaddimah.Karya teragungnya bermula sebagai penulisan mengenai sejarah orang-orang Arab dan Barber, tetapi mengandungi pendekatan saintifik mengenai pemahaman sejarah, politik dan ekonomi. Ibnu Khaldun juga mempercayai bahawa perkara yang dikurniakan Allah boleh dibuktikan secara emperikal. Bibliografi . 2001. Tamadun Islam dan Tamadun Asia Kuala Lumpur: Universiti Malaya Awang Sariyan. 2007. Falsafah dan Logika Melayu. Selangor: Synergymate Sdn.Bhd. Hashim Musa. 2001. Falsafah, Logik, Teori Nilai dan Nilai Etika. Suatu Pengenalan. Kuala Lumpur: Akademi Pengajian Melayu, Universiti Malaya. http://www.google.com http://www.yahoo.com

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->