Tengkolok Diraja

Tengkolok Diraja merupakan pakaian kebesaran Raja-Raja Melayu semenjak beberapa kurun lamanya. Raja-Raja Melayu telah memakai kain yang ditenun dengan sutera yang diikat dengan berbagai bentuk ini sejak pemerintah Kesultanan Melayu. Bentuk ikatan ini disebut juga sebagai solek. Kain ulu yang dikenali sebagai tengkolok berlainan warnanya dari sesebuah negeri. Ikatan tengkolok (solek) ini adalah pelbagai antaranya: ANAK GAJAH MENYUSU, LANG MENYUSUR ANGIN, GARAM SEBUKU (GETAM PEKASAM), PUCUK PISANG PATAH, AYAM PATAH KEPAK DAN DENDAM TAK SUDAH. Tengkolok Diraja yang dipakai oleh Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong pada hari pertabalan adalah berwarna hitam bersulam dengan benang emas. Soleknya dinamakan "Dendam Tak Sudah" yang berasal dari Negeri Sembilan. Di sebelah hadapan tengkolok ini dipasangkan anak bulan dengan bintang terletak lambang Kerajaan Malaysia yang berwarna-warni.

Muskat
Muskat merupakan pakaian rasmi Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong dan PegawaiPegawai Istiadat Istana Negara. Baju ini berasal dari Negara Muskat iaitu Negara Islam yang berhampiran dengan Negara Iran. Muskat menjadi pakaian rasmi pegawai-pegawai negeri Kedah. Pakaian rasmi ini mula dipakai pada tahun 1960 iaitu semasa pertabalan Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong ketiga yang diilhamkan oleh Yang Teramat Mulia Tunku Abdul Rahman Putra Alhaj semasa beliau menjadi Perdana Menteri Malaysia yang pertama. Baju ini telah diubahsuai daripada pakaian rasmi pegawai-pegawai kerajaan negeri Kedah. Baju ini diperbuat daripada benang bulu berwarna hitam yang dijahit dengan sulaman benang emas bercorak awan larat dan bunga raya yang melambangkan bunga kebangsaan Malaysia. Baju ini labuh hingga ke paras paha dan berlengan panjang. Pada kebiasaannya, baju ini dipakai bersekali dengan seluar panjang bersulam di kaki dan tengkolok dalam majlis-majlis sempena Hari Pertabalan Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong, Hari Keputeraan Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong, lawatan-lawatan rasmi Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong ke negeri-negeri seluruh Malaysia dan Perasmian Penggal Persidangan Parlimen.

.Pending Diraja Pending Diraja ini diperbuat daripada emas sepuluh mutu bertatah dan bersulamkan sebelas biji permata delima. Tali bengkungnya diperbuat daripada kain sakhlat bertekat berbunga-bunga dengan benang emas. Di tengah-tengahnya pula tertera lambang Kerajaan Persekutuan.

Keris ini ialah salah satu pakaian Diraja dan seperti Keris Panjang Diraja ia hanya dibawa atau dipakai oleh Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong. Hulu keris ini dinamakan "Hulu Pekaka" dan berupa kepala "Garuda". Di sampir keris ini diterapkan dengan lambang Kerajaan Persekutuan.Keris Pendek Diraja Keris Pendek Diraja adalah diperbuat daripada mata keris lama dengan berhulu dan bersarungkan gading yang bertatahkan emas. .

Gandik Diraja ini diperbuat daripada emas putih bertatah penuh dengan permata berlian berbunga awan larat.Gandik Diraja Gandik Diraja atau pemeles ini ialah merupakan pakaian ulu bagi Seri Paduka Baginda Raja Permaisuri Agong. . kedua-duanya diperbuat daripada emas putih juga. Gandik ini diperbuat khas supaya boleh dicerai menjadikan loket dan keronsang. Di tengah-tengahnya. di atas awan larat itu terdapat anak bulan dengan bintang. Gandik ini dipakai oleh Seri Paduka Baginda dalam istiadat-istiadat kebesaran Diraja dan pada waktu Pertabalan Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong.

Kalung ini boleh dicerai menjadikannya sepasang subang. Kalung ini merupakan sebahagian daripada pakaian kebesaran yang dipakai oleh Seri Paduka Baginda Raja Permaisuri Agong dalam istiadat-istiadat kebesaran Diraja dan pada waktu Pertabalan Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong. . Kalung ini diperbuat daripada emas putih bertatah penuh dengan permata berlian. kerongsang dan kerabu.Kalung Diraja Kalung Diraja ialah rantai leher yang dipakai oleh Seri Paduka Baginda Raja Permaisuri Agong.

66 cm atau bersamaan lima kaki empat inci dan merupakan suatu bulatan di atas kepala tongkat. Cogan Alam diperbuat daripada perak. . Di sekeliling bulatan ini diterapkan dengan lambang sebelas Negeri Tanah Melayu daripada emas. panjangnya 162. manakala tongkatnya dihiasi dengan enam tangkai padi daripada emas.Cogan Alam Cogan Alam ialah alat kebesaran yang menjadi sebahagian daripada lambang kebesaran Kerajaan Malaysia. Bulatan tersebut ditanggung oleh empat lembaga harimau yang berdiri. Di atas bulatan ini diperbuat anak bulan dengan bintang daripada emas.

Di atas kepala tongkat itu diperbuat anak bulan dengan bintang pecah lima daripada emas.04 cm atau lima kaki satu inci dan berupa sebatang tongkat bulat berkepala besar. .Cogan Agama Cogan Agama adalah merupakan alat kebesaran yang menjadi sebahagian daripada lambang Kebesaran Kerajaan Malaysia. Cogan Agama diperbuat daripada perak dan panjangnya 155. Pada batang dan kepalanya diterapkan dengan ayat-ayat suci Al-Quran.

Cokmar ini terdiri dari dua batang dan diperbuat daripada perak.32 cm atau dua kaki lapan inci dan merupakan alat perang.Cokmar Cokmar ialah alat kebesaran yang menjadi sebahagian daripada lambang kebesaran Kerajaan Malaysia. Cokmar ini merupakan tongkat pendek berkepalakan kubah. . Tiap-tiap satu panjangnya 81.

Keris Panjang Diraja Alat kebesaran Melayu yang sangat dimuliakan ialah Keris. Ia . Keris Panjang Diraja adalah Kebesaran Negara yang utama dalam istiadat Pertabalan. Keris Panjang Diraja adalah Keris Kerajaan.

Keris Panjang dan Sundang ialah tiga jenis senjata Melayu tua yang dijadikan sebahagian daripada alat kebesaran Diraja iaitu diambil daripada mata pedang.merupakan sebagai tanda kebesaran dan kekuasaan. dengan hiasan yang merupakan buah jering. Keris ini. Pedang. Keris ini hanya dibawa oleh Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong. daripada hulunya hingga ke sarungnya bersalut dengan emas dan di atas sampirnya diterapkan dengan lambang Kerajaan Persekutuan dan lambang sebelas Negeri Tanah Melayu. Keris panjang dan sundang bersalut dengan perak serta berukir-ukir pada hulu dan sarungnya. Keris Panjang dan Sundang Pedang. Hulu keris ini berbentuk "Tapak Kuda". keris panjang dan sundang zaman purbakala. . dalam istiadat-istiadat tertentu sahaja. Matanya ditempa daripada besi waja yang diambil dari sebelas bilah keris daripada negeri-negeri itu.

Payung Ubur-ubur Kuning sebanyak dua puluh kaki dan diperbuat daripada kain sutera yang berwarna kuning raja .Payung Ubur-Ubur Kuning Payung Ubur-ubur Kuning ialah sebahagian daripada alat kebesaran Diraja.

Di kemuncaknya dipasangkan anak bulan dengan bintang. Tombak Berambu .iaitu suatu warna yang dipandang mulia oleh orang Melayu dan dikhaskan menjadi kebesaran Raja-rajanya.

Nobat Perkataan nobat adalah berasal dari perkataan Parsi 'naubat' bermaksud sembilan jenis alat. Antara alat-alat bunyian Nobat ialah . Nobat ialah µpancaragam¶ Diraja yang telah digunakan dari zaman berzaman di Negeri-negeri Melayu terutamanya untuk Istiadat Pertabalan Raja-raja. matanya berluk tiga diperbuat daripada tombaktombak pusaka dari sebelas buah Negeri Semenanjung Malaysia.Tombak Berambu sebanyak dua puluh kaki.

Walau bagaimanapun ini telah bertukar dan pembaharuan rangka ini sekarang diperbuat daripada kayu keras dan kulitnya adalah daripada kulit kambing. Pemain-pemain alat Nobat adalah ahli daripada keluarga-keluarga tertentu sahaja iaitu Orangorang Kalur.Gendang. Mengikut Adat Istiadat Negeri Perak tiada Sultan yang boleh dianggap berdaulat sehingga ianya ditabal dengan bunyian Nobat. y y y y y Di antara senarai yang tersebut di atas Gendang Nobat adalah paling dihormati. Nafiri. Gendang Penengkah Gendang Penengkah ialah gendang yang memasuki irama ke dalam lagu. Untuk Nobat Diraja Perak hanya lima daripada sembilan alat digunakan pada setiap masa. Serunai Serunai ialah alat yang mengiringi lagu-lagu yang dimainkan. Mengikut Adat Lembaga Negeri Perak menyatakan bahawa rangka yang digunakan di dalam membuat Gendang-gendang adalah berasal daripada Teras Kayu Jerun dan kulitnya adalah daripada Kulit Tumur. Negeri-negeri Melayu yang mempunyai Nobat ialah: NEGERI PERAK NEGERI KEDAH NEGERI SELANGOR NEGERI TERENGGANU y y y y NOBAT NEGERI PERAK Nobat Negeri Perak mengandungi alat-alat berikut: Gendang Nobat Gendang Nobat ini biasa dikenali sebagai Gendang Nyenyalu. Nafiri Nafiri digunakan dalam memulakan sesuatu lagu. Ianya menduduki tempat yang tertinggi dan digunakan untuk kegunaan Diraja sahaja. Ketua Nobat diberi gelaran Toh Setia Guna dan pembantu Toh Setia Indera. Gendang Nenghara Gendang Nenghara ialah gendang yang membawa lagu. Kumpulan Nobat memainkan lagu-lagu Nobat berikut: RAJA BERANGKAT (GENDANG BERANGKAT) PUTERI MANDI MAYANG RAMA-RAMA TERBANG TINGGI KUMBANG SI KUMALI (KUMBANG KEMBALI) ARAK-ARAK ATANDIS (ENTEALS) (ARAK-ARAK UNTANDAI) ALEH-ALEH PANJANG ALEH-ALEH PANDAK DANG GENDANG LENGGANG CHE KOBAT JONG BER-ALEH ANAK RAJA MEMBASUH KAKI GENDANG PERANG NOBAT TABAL y y y y y y y y y y y y y . Walau bagaimanapun Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Sultan boleh menitah Nobat ini digunakan untuk mengiringi sesuatu istiadat dan menghormati jenazah. Pada zaman dahulu kawasan Bilik Nobat dipagarkan dengan bulu ayam dan sesiapa yang mencerobohi kawasan ini akan dihukum dan didenda. Keperingkatan kehormatan yang diberi adalah bergantung kepada bilangan alat-alat yang digunakan. Serunai dan Gong.

Tiga petang berturut-turut hendak menyambut Hari Raya Aidil Adha. Dalam Istiadat Pertabalan Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong tiga lagu Nobat dimainkan. Istiadat Kebesaran negeri iaitu pada masa lawatan Raja-Raja negeri lain ke Negeri Perak. Nafiri iaitu Trumpet perak berukuran 83. lagu "Raja Berangkat" semasa Seri Paduka Baginda berdua berangkat masuk ke Balirong Seri. 8 dan 9 Zulhijjah. lagu "palu" semasa Alat-alat Pertabalan dibawa masuk ke Balairong Seri. Pada petang 24 Ramadhan menyambut malam 25 Ramadhan dan petang 26 Ramadhan hingga sampai petang malam Hari Raya Aidil Fitri. o Masa Tabal Pusaka o Bersiram Tabal Hari Meletak Kerja (Memulakan Kerja) o Hari meletak kerja menyambut perayaan ulangtahun Keputeraaan Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Sultan Perak. Hendak memulakan Puasa pada bulan Ramadhan ± tiga petang berturut-turut iaitu pada 28. Mahaguru akan sentiasa bersama kumpulan muzik dengan memegang Tongkat Cokmar Diraja yang diperbuat daripada semambu (rotan Melaka) dan dibalut dengan kain kuning. Istiadat Menjunjung Duli Keberangkatan Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Sultan Perak melawat keluar negeri (tertakluk kepada titah). Pada masa Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Sultan bersiram pada hari Raya Aidil Fitri dan pagi Aidil Adha. Mengiringi Jenazah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Sultan dan Raja Permaisuri ke makam Diraja. Perkahwinan dan Berkhatan Putera dan Puteri Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Sultan Perak. o Hari meletak kerja kerana perkahwinan atau berkhatan Putera dan Puteri Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Sultan. Menyambut keberangkatan tiba Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Sultan Perak ke masjid kerana bersembahyang Hari Raya Aidil Fitri dan Aidil Adha dan berangkat meninggal masjid. Sebuah Gong yang tergantung. Mahaguru iaitu Ketua Pemain juga dikenali atau bergelar ³Kalur . o Perarakan mengambil Air Bersiram Tabal dan Berlimau Besar (tertaklum kepada titah) Istiadat di Balairong Sri Menyambut Ulangtahun Keputeraan Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Sultan Perak. y y y y y y y y y y y y y y y NOBAT NEGERI KEDAH Alat-alat bunyian Nobat Negeri Kedah mengandungi seperti berikut: Nahara iaitu dua buah gendang kecil.8 sentimeter panjang. iaitu pada petang 7. Tongkat Cokmar Diraja iaitu Tongkat rotan panjang berbalut baldu. y y y y y Ketua Kumpulan Nobat bergelar Mahaguru.y y y NOBAT RAJA NOBAT KHAMIS NOBAT SUBOH Nobat Diraja Perak dibunyikan untuk upacara atau tradisi yang berikut: Sesuatu yang berkaitan dengan peribadi Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Sultan Perak Masa Pertabalan Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Sultan Perak dan Duli Yang Maha Mulia Raja Permaisuri. iaitu. 29 dan 30 dalam bulan Syaaban tiap-tiap tahun. Gendang Ibu dan Gendang Anak berukuran sederhana. lagu "Raja Bertabal" selepas Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong mengangkat Sumpah Diraja dan lagu "Raja Berangkat" sekali lagi apabila Seri Paduka Baginda berdua berangkat pulang dari Balairong Seri.

Istiadat perkahwinan Sultan. seorang saudara adindanya iaitu Tunku Mohammad Jiwa telah melawat ke negeri India. Alat-alat Nobat hanya boleh dimain oleh pemain Diraja yang dipilih dari keluarga yang tertentu. perkahwinan Diraja atau kemangkatan Diraja. Majlis-majlis Rasmi Diraja dan Kemangkatan Diraja. Raja Kedah yang Pertama. Dalam Istiadat Pertabalan Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong tiga lagu Nobat dimainkan. baginda mendapat tahu persembahan itu ialah Nobat. Lagu CENDERING PERANG dimainkan ketika Raja berangkat meninggalkan istana atau sekembali dari pengembaraan atau pelayaran. NOBAT NEGERI SELANGOR Nobat yang digunakan dalam istiadat Pertabalan Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong XI ialah Nobat Negeri Selangor. iaitu lagu "Raja Berangkat" sekali lagi dimainkan apabila Seri Paduka Baginda Yang diPertuan Agong dan Seri Paduka Baginda Raja Permaisuri Agong berdua berangkat pulang dari Balairong Seri. Istiadat berjalan naik oleh serunai nobat iaitu satu sahaja ke lepau Menteri Tunggal dan Menteri Empat. Raja Muda dan Kerabat Diraja. y y y y y y y y y y Lagu-lagu Nobat yang biasa dimainkan ialah: Lagu Raja Burung Lagu Belayar Lagu Gendering Perang Lagu Mambang Berkayuh Lagu Seratan Lagu Hayat/Lagu Dewa Raja Lagu Arak-Arak y y y y y y y Selain daripada lagu-lagu yang tersebut di atas lagu-lagu pilihan juga dimainkan seperti mengiringi BARISAN PEMERINTAH KEHORMAT ATAU JENAZAH DIRAJA. Raja Muda dan Kerabat Diraja yang sudah berumahtangga. Kerabat Diraja dan lain-lain. Semasa lawatan itu. Perkahwinan Diraja. Telah dirawayatkan bahawa munculnya Nobat Kedah ini semasa hayat Nabi Allah Ibrahim Khalilullah yang mempunyai kebesaran dan kemuliaannya. Baginda Sultan kemudiannya berkenan mewujudkan satu kumpulan Nobat bagi menandakan kebesaran dan kemuliaan Sultan dan sekalian kerabatnya. Setelah diselidiki. Setiap hari Jumaat. Dalam riwayat yang lain pula menceritakan bahawa masa pemerintahan Almarhum Sultan Ataillah Mohammad Shah. Raja Muda. . Sekembalinya ke Kedah dipersembahkan perkara tersebut kepada Sultan Ataillah Mohammad Shah iaitu bunyi-bunyian yang menjadi kebesaran dan kemuliaan Maharaja Hindustan itu. sehinggalah ke negeri Kedah semasa pemerintahan Sultan Ataillah Mohamad Shah I. Nobat hanya boleh dimainkan dengan titah Sultan. Nobat berjalan nobat berjalan naik ke lepau Sultan. Istiadat Menyambut Pembesar-pembesar luar negeri yang melawat Kedah. Istiadat Pertabalan Raja (Sultan).Besar´. Lagu BERLIMAU pula dikhaskan semasa Raja Bersiram pada hari Istiadat Perkahwinan Diraja. Kemudian diperturunkan ke zaman Iskandar Dzulkarnain. Kemangkatan Sultan. Nobat biasanya dimainkan: Setiap kali sebelum masuk sembahyang. Memberitahu mengenai petang menyambut Hari Raya Puasa dan Hari Raya Haji. baginda telah menyaksikan suatu persembahan bunyi-bunyian yang menarik sekali. Nobat Negeri Selangor berasal dari Nobat Diraja Perak dan dipersembahkan untuk Upacara Majlis Istiadat tertentu iaitu Pertabalan Diraja. Menghormati dukacita gerhana matahari dan gerhana bulan. dan dalam istiadat Diraja seperti pertabalan. Seterusnya diturunkan kepada semua Raja-Raja di Tanah Arab.

NOBAT NEGERI TERENGGANU Boleh dikatakan kebanyakan Negeri-Negeri Beraja di Malaysia menggunakan Nobat sebagai sebahagian daripada alat kebesaran Diraja. Pemain-pemain alat nobat adalah terdiri daripada ahli keluarga tertentu sahaja iaitu Orang-orang Kalur. Kumpulan Nobat memainkan lagu-lagu berikut: Raja Berangkat (Gendang Berangkat) Puteri Mandi Mayang Rama-rama Terbang Tinggi Kumbang Si Kumali (Kumbang Kembali) Arak-arak Atandis (Enteals) Arak-arak Untandi Aleh-aleh Panjang Aleh-aleh Pendek Dong Gendang Lenggang Che Kobat Jong Beraleh Anak Raja Membasuh Kaki Gendang Perang Raja Bertabal (Nobat Tabal) Nobat Khamis Nobat Subuh y y y y y y y y y y y y y y y y Nobat Subuh. sepasang Kopak-Kopak dan sebatang Serunai. sebatang Nafiri. iaitu petang 28.Nobat Negeri Selangot mengandungi: Gendang Nobat (biasa dikenali sebagai Gendang Nyenyalu). Menurut cerita. Negara dan Gendang Nobat dimainkan oleh empat orang . Nafiri ini diperbuat daripada perak manakala serunainya pula diperbuat daripada gading yang di bahagian hujung diperbuat daripada perak. Lagu "Raja Bertabal" dimainkan selepas Seri Paduka Baginda mengangkat Sumpah Diraja. Demikian juga di Negeri Terengganu di mana Sultan yang memerintah menggunakan Nobat sebagai tanda alat kebesaran Diraja. Nafiri (digunakan dalam memulakan sesuatu lagu) Gendang Nengkara (gendang yang membawa lagu) Serunai (alat yang mengiringi lagu-lagu yang dimainkan) Gendang Penengkah (gendang yang memasuki irama ke dalam lagu) y y y y y Gendang Nobat adalah alat yang paling dihormati. Orang yang pertama sekali memnggunakan Nobat ialah Puteri Pulau Bentan iaitu isteri kepada Demang Lebar Daun atau Telani Bentan yang juga digelar dengan nama Tun Telanai. Keperingkatan kehormatan yang diberi adalah bergantung kepada bilangan alat-alat yang digunakan. Dalam istiadat Pertabalan Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong ke XI yang lalu Nobat Negeri Selangor yang digunakan dalam istiadat tersebut telah memainkan tiga lagu Nobat. Ianya menduduki tempat yang tertinggi dan digunakan untuk kegunaan Diraja sahaja. Nobat Diraja mengandungi sebuah Gendang Saku yang dikenali sebagai Negara. Lagu "Raja Berangkat" dimainkan semasa Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong dan Seri Paduka Baginda Raja Permaisuri Agong berangkat masuk ke Balairong Seri. Lagu "Raja Berangkat" dimainkan sekali lagi apabila Seri Paduka berdua berangkat pulang dari Balairong Seri. Walau bagaimanapun Seri Paduka Baginda Yang diPertuan Agong boleh menitah Nobat ini digunakan untuk mengiringi sesuatu istiadat atau menghormati jenazah. 29 dan 30 dalam bulan Syaaban tiap-tiap tahun. Nobat Khamis dan Nobat Raja hanya boleh dimainkan disebelah pagi dan petang dan lagu Puteri Mandi Mayang dimainkan semasa menyambut ketibaan bulan Ramadhan tiga petang berturut-turut. Nobat Negeri Terengganu Darul Iman ini berasal dari Riau dan mula digunakan semasa pemerintahan Sultan Ahmad. dua buah Gendang Nobat. Lagu "Menjunjung Duli" dimainkan semasa Alat-alat Pertabalan dibawa masuk ke Balairong Seri.

Sehingga kini Nobat Diraja Negeri Terengganu ini belum pernah dimainkan dalam Istiadat Pertabalan Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong. Nobat juga dimainkan pada tiap-tiap petang sebelum berbuka puasa pada bulan Ramadan dan petang Aidil Fitri dan Aidil Adha. Nobat turut dimainkan pada tiap-tiap petang Khamis malam Jumaat di Istana. . Nobat Negeri Terengganu mempunyai tiga belas buah lagu seperti berikut: Lagu Iskandar Shah Lagu Ibrahim Khalil Lagu Seri Istana (Semang) Lagu Anak Kuda Ragam/Raja Beradu Lagu Seri Istana Lagu Petang Khamis Lagu Palu-Palu Melayu Lagu Lapan Lagu Petang Jumaat Lagu Palu-Palu Nigiri Lagu Petang Khamis Perak Lagu Arak-Arak Lagu Perang y y y y y y y y y y y y y Bagaimanapun daripada tiga belas lagu-lagu yang tersebut di atas hanya tiga lagu sahaja yang selalu dimainkan dalam istiadat di Singgahsana. Lagu-lagu yang berkenaan adalah seperti berikut: LAGU ISKANDAR SHAH LAGU IBRAHIM KHALIL LAGU SERI ISTANA y y y Nobat Negeri Terengganu dimainkan pada tiap-tiap hari.daripada keturunan Raja pada hari istiadat. pagi dan petang semasa berlangsung istiadat perkahwinan Diraja dan juga pada waktu-waktu tertentu. Duli Yang Maha Mulia Almarhum Sultan Mahmud Al-Muktafi Billah Shah telah menerima kembali Nafiri asal istana Sutlan Terengganu yang telah dikembalikan oleh keluarga Tengku Hamid bin Tengku Mandur yang berasal dari Singapura pada 17 Mac 1990.

.

merah. (iii) Di kiri kanan perisai adalah melambangkan negeri-negeri yang tidak beraja iaitu Melaka. merah dan kuning warna negeri Selangor. merasmikan Mesyuarat Penggal Parlimen. lawatan rasmi atau ke majlis-majlis rasmi. Panji-panji yang berlatar belakangkan warna kuning mempunyai Jata Malaysia di tengah-tengah yang dikelilingi oleh dua karangan padi warna kuning adalah warna Diraja manakala karangan padi pula yang berwarna keemasan melambangkan kemewahan dan kemakmuran. (ii) Lima bilah keris adalah melambangkan lima buah negeri-negeri Melayu Bukan Bersekutu (sebelum merdeka) iaitu Johor. (iv) Manakala empat panel yang mempunyai ukuran yang sama di tengah-tengah perisai yang mengandungi warna-warna puteh adalah warna negeri Pahang.Panji-Panji Diraja Panji-panji Diraja yang berwarna kuning mempunyai Jata Malaysia di tengah-tengah yang dikelilingi oleh dua karangan padi. Kedah. Sabah. Empat buah negeri ini adalah asalnya negeri-negeri Melayu Bersekutu. Jata Malaysia di tengah-tengah adalah menunjukkan: (i) Bulan serta bintang yang mempunyai 14 cabang adalah menunjukkan 14 buah negeri yang menjadi komponen negeri dalam Malaysia dan juga menunjukkan bahawa Islam adalah agama bagi Malaysia. Pengibaran Panji-Panji Yang di-Pertuan Agong di tempat-tempat lain selain dari Istana Negara Dalam keadaan-keadaan tertentu iaitu apabila Seri Paduka Baginda berangkat menghadiri upacara penting misalnya. Perlis. Panji-panji Diraja dinaikkan dan panji-panji . Rekabentuk Sebagai Ketua Negara. dan kuning warna negeri Perak. Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong adalah simbol kepada ketaatan warga Malaysia kepada Undang-undang dan Perlembagaan. hitam. Apabila Seri Paduka Baginda berangkat tiba. Karang padi yang berwarna keemasan melambangkan kemewahan atau kemakmuran. hitam dan kuning warna Negeri Sembilan. Panji-panji Diraja adalah dikibarkan di tempat Seri Paduka Baginda berangkat hadir. Sarawak dan Pulau Pinang. Kelantan dan Terengganu. Warna kuning ialah warna Diraja. Paji-panji Diraja adalah simbol kepada kewujudan Institusi Yang di-Pertuan Agong.

Sebagai Timbalan Yang di-Pertuan Agong. Oleh demikian baginda mempunyai panji baginda sendiri dan bagi membolehkan rakyat senang mengenali baginda apabila baginda berangkat berasingan dengan Seri Paduka Baginda Yang diPertuan Agong ke majlis-majlis rasmi. Oleh kerana jawatan Yang di-Pertuan Agong adalah dilantik oleh Majlis Raja-Raja bagi tempoh masa lima tahun. Jata ini tidak dilingkari dengan karangan padi seperti panji-panji Yang di-Pertuan Agong.12¶ x 18¶ Ukuran untuk kapal terbang .2 ½¶ x 4 ½¶ Panji-Panji Raja Permaisuri Agong Seri Paduka Baginda Raja Permaisuri Agong iaitu Permaisuri kepada Seri Paduka Baginda Yang diPertuan Agong mempunyai kedudukan dan keistimewaan selepas Yang di-Pertuan Agong.berkenaan akan diturunkan apabila Seri Paduka Baginda berangkat meninggalkan majlis itu.12¶ x 18¶ Ukuran untuk keretapi . Panji-panji Timbalan Yang di-Pertuan Agong Bagi tempoh masa Yang di-Pertuan Agong gering atau tidak dapat menjalankan tugas-tugas Yang di-Pertuan Agong maka tugas-tugas baginda perlu dilakukan oleh Timbalan Yang di-Pertuan Agong. Di bahagian tengah panji-panji itu ialah Jata Malaysia dan di bawah jata itu tertulis ¶Timbalan Yang di-Pertuan Agong¶.3¶ x 6¶ (dikibarkan di tempat-tempat di mana Seri Paduka Baginda berangkat hadir atas urusan rasmi) Ukuran kereta . manakala bagi kegunaan kereta pula ialah 12¶ x 18¶. Raja yang dilantik oleh Majlis Raja-Raja sebagai Timbalan Yang di-Pertuan Agong mengikut Perlembagaan hendaklah melepaskan semua tanggungjawabnya sebagai Raja negeri itu melainkan tugas Ketua Agama Negeri berkenaan. Panji-panji Diraja di Istana Negara hanya akan dikibarkan separuh tiang apabila berlaku kemangkatan kepada Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong.6¶ x 12¶ (untuk tiang di Istana Negara) Ukuran biasa . . maka Permaisuri baginda iaitu Seri Paduka Baginda Raja Permaisuri Agong adalah mendapat keistimewaan yang sama dan mempunyai keistimewaan menggunakan panjipanji itu semasa baginda menjadi Raja Permaisuri Agong. Warna latar belakangnya digantikan dari warna kuning (light yellow)kepada warna hijau (light green). baginda memiliki panji-panji khas dan layak dikibarkan selagi baginda menjalankan tugas-tugas Yang di-Pertuan Agong. Rekabentuk Panji-panji Raja Permaisuri Agong ialah menyamai Panji-panji Yang di-Pertuan Agong. Ukuran panji-panji Raja Permaisuri Agong ialah 4 ½¶ x 9¶.12¶ x 18¶ Ukuran untuk kapal . Ukuran Panji-panji Yang di-Pertuan Agong Ukuran besar . Ukuran Panji-panji ini adalah sama seperti ukuran panji-panji Yang di-Pertuan Agong. Bahagian atas panji-panji Timbalan Yang di-Pertuan Agong adalah berwarna kuning yang melambangkan Diraja manakala di bahagian bawahnya berwarna biru cerah.