KESEPADUAN DAN SEMANGAT BERPASUKAN

1.0 Pengenalan

Kejayaan sesuatu pasukan dalam sukan sebenarnya diasaskan oleh kewujudan semangat berpasukan untuk mencapai satu matlamat yang dikongsi bersama. Kejayaan pasukan bukanlah pilihan seperti mana berlaku kepada pasukan Perak yang menjuarai Piala Malaysia yang pertama pada abad ke 21 menewaskan pasukan pilihan iaitu Negeri Sembilan. Kejayaan Pasukan Perak membuktikan kenyataan ini. Walalupun ramai yang meramalkan pasukan negeri Sembilan akan menjuarai Piala tersebut berdasarkan prestasi semasa serta rekod kemenangan ke atas perak sepanjang kejohanan pada tahun 2000 namun dinafikan oleh semangat berpasukan yang ditunjukkan oleh semangat berpasukan yang ditunjukkan oleh pasukan Perak dalam perlawanan akhir. Cabaran yang diberikan oleh para pemain negeri Sembilan mampu diatasi berkat kesepaduan serta semangat berpasukan yang tinggi oleh pemain Perak. Apa yang disebut sebagai semangat berpasukan sebenarnya merupakan ciri-ciri kesepaduan dalam pasukan.(Carron, 1982) Rasa dipunyai atau tergolong dalam satu kumpulan, golongan atau pasukan merupakan elemen penting dalam memenuhi keperluan individu pemain sekaligus menyemarakan semangat berpasukan, meningkatkan hubungan sesama pemain, kesetiaan terhadap pasukan, menghormati jurulatih serta meningkatkan pencapaian pasukan. Oleh itu, dalam penulisan ini, cuba mengupas dan memahami apa yang dikatakan dengan kesepaduan pasukan, proses pembentukan sesuatu pasukan, pengukuran pasukan serta kaitan di antara kesepaduan pasukan dan pencapaian pemain dalam sukan.

1

2.0 Definisi kesepaduan dan semangat berpasukan

Carron (1982), mengatakan bahawa kesepaduan pasukan merupakan proses yang dinamik yang dijelmakan menerusi kecenderungan sesuatu kumpulan untuk bersatu dan bersama mencapai matlamat dan objektif kumpulan tersebut. Sebelumnya, ramai penyelidik mengatakan bahawa kesepaduan bersifat unidimensi. Bagaimanapun kajian terkini mendapati bahawa wujud dimensi kesepaduan yang lain. Dua dimensi ini adalah, kesepaduan sosial. Kesepaduan tugasan merujuk kepada tahap di mana ahli kumpulan bersamasama berkerja untuk menyelesaiakan masalah atau sesuatu tugasan yang spesifik. Contohnya, pengelibatan pemain-pemain pasukan Malaysia dalam perlawanan persahabatan dengan pemain-pemain pasukan Manchester United pada Julai 2009 ketika program jelajah Manchester United baru-baru ini. Biarpun hanyalah perlawanan persahabatan namun pemain-pemain pasukan Malaysia telah pun berusaha dengan bersungguh-sungguh memastikan tidak ada jurang gol yang terlalu jauh diantara kedua-dua pasukan. Ini kerana, pasukan MU merupakan antara pasukan yang digeruni di arena bola sepak Dunia. Pemain-pemain pasukan Malaysia berusaha bermain berdasarkan tugasan dan peranan masing-masing dalam pasukan yang diwakili. Kesepaduan sosial pula merujuk kepada tahap hubungan interpersonal di kalangan ahli kumpulan. Contohnya , adanya hubungan kekeluargaan dengan pemain dengan pemain yang lain. Pemain akan berkerjasama dengan pemain yang lain atas dasar adanya hubungan kekeluargaan dan hubungan sosial diantara mereka. Ini bermaksana kebersamaan atau kesepaduan sosial akan wujud dengan adaya ikatan kekeluargaan atau hubungan sosial dalam pasukan tersebut. Dalam konteks sukan pula, pemain akan terikat dengan dengan kesepaduan sosial kerana masing-masing terikat dengan kontrak (kesepaduan sosial) untuk
2

kesepaduan tugasan dan

Jesteru itu. Dengan kata lain ini adalah suatu semangat yang dapat menyatukan manusia khususnya dalam sesebuah pasukan seperti pasukan bola sepak. guru dan murid.hubungan sosial atau kedua-duanya. Kemenangan merupakan bonus bagi pasukan yang bermain dengan baik berbanding pasukan yang lain. Esprit de Corps amatlah penting dalam sesebuah organisasi sukan. Esprit de Corps yang merujuk kepada semangat semangat kerja berpasukan telah lama diaplikasikan oleh kerajaan dalam pelbagai cara dan bentuk di Malaysia yang mempunyai pelbagai kaum dan budaya atau boleh juga dirujuk sebagai masyarakat plural. tetapi semangat ini juga sangat praktikal untuk diamalkan dalam aspek kehidupan masyarakat plural seperti di 3 . Semangat ini telah diterapkan sejak dari peringkat sekolah melalui kepelbagaian aktiviti yang dianjurkan pihak sekolah yang menuntut semangat antara ibu bapa. ragbi dan seumpanya. jabatan dan mahupun negara seluruhnya. kefahaman tentang kesepaduan pasukan serta proses yang terlibat dalam pembentukan pasukan akan dapat membantu kejayaan pasukan dalam jangka masa panjang. Masyarakat Malaysia yang sememangnya terdiri daripada pelbagai kaum dan budaya memerlukan semangat ini. Hal ini secara tidak langsung menyebabkan semangat esprit de corps itu wujud dalam diri setiap murid.mewakili pasukan tersebut. Semangat kumpulan ini lahir apabila wujudnya perasaan saling memerlukan dan mengahargai diantara satu sama lain dalam mencapai satu matlamat. sebagai tunjang perpaduan dan keutuhan dalam menjalani kehidupan bermasyarakat. Kesepaduan pasukan melahirkan semangat berpasukan yang jitu di kalangan ahli kumpulannya. Memetik artikel ibnu Suhali (2009) dalam blognya. Walaupun esprit de Corps pada mulanya diamalkan dalam ketenteraan. mengatakan bahawa Esprit de Corps berasal dari perkataan Perancis yang membawa maksud semangat bekerjasama. semangat kekitaan ataupun semangat berpasukan. Seorang pemain merasa terikat atau meneruskan pengelibatan dalam sesuatu pasukan kerana faktor tugasan. Semangat pasukan dan kesepaduan pasukan tidak semestinya bermatlamat untuk kemenangan tetapi mempelihatkan gaya permainan yang mantap dan berkualiti.

melibatkan berbagai bahagian dan sistem. 4 .0 Semangat berpasukan dan peningkatan kualiti pasukan Semangat berpasukan adalah unsur yang menyatupadukan seluruh organisasi dalam sesebuah sukan. Peningkatan kualiti bukanlah usaha yang boleh diserahkan kepada pemain secara individu. Hal ini di dorong oleh pelbagai faktor dalaman dan luaran yang boleh melemahkan semangat perpaduan melalui pengaplikasian prinsip ini. komitmen dan penyertaan pemain dan jurulatih secara menyeluruh ke atas program dan perlawanan atau kejohanan yang disertai bagi memastikan adanya peningkatan kualiti dari segi “performance” pemain. Dalam keadaan yang demikian setiap pemai dan jurlatih perlu bertindak secara berpasukan supaya segala kekuatan dalam pasukan dapat digemblengkan sepenuhnya. Oleh itu. pengetahuan dan kemahiran dapat digunakan untuk menyelesaikan sesuatu masalah. Oleh itu semangat spirit de corps mempunyai pengaruh yang amat besar dalam pembentukan sesebuah pasukan. 3. bidang kepakaran. perpaduan kaum membolehkan wujudnya kesepaduan sosial antara pemain dalam pasukan kerana adanya penerimaan terhadap pemain berbangsa lain dalam pasukan itu. pemain dengan pemain dan jurulatih dengan pemain dalam menjayakan peningkatan kualiti. Ini kerana masalah-masalah dalam pasukan adalah bersifat komplek. Manfaat yang akan diperolehi oleh pasukan dengan bertindak secara berpasukan ini ialah setiap individu pemain mempuyai kebolehan dan keistemewaan masing-masing. Semangat ini dipraktikkan melalui kerjasama. Oleh itu lazimnya penyelesaian masalah tersebut adalah di luar kemampuan individu.Malaysia. Faktor yang boleh melemahkan perpaduan kaum di Malaysia dapat dikurangkan. Sudah menjadi resam hidup dalam masyarakat yang terdiri daripada pelbagai budaya kadang-kala akan mengalami pergeseran. Ini akan melahirkan penyelesaian yang berkesan. Dalam konteks sukan.

pemain-pemain akan mempunyai peluang yang luas untuk bertukar pengetahuan. Dalam suasana kerja berpasukan seperti ketika menyertai kejohanan perlawanan. Melalui penyertaan di dalam aktivitiaktiviti berpasukan. Apabila pasukan mengamalkan semangat berpasukan. yang mana akhirnya boleh membantu memantapkan prestasi jabatan. pengalaman. Dengan perasaan ini individu akan merasa bebas dan lebih yakin untuk bertindak dalam menjalankan tanggungjawab masing-masing. Selain itu. pemain mempunyai perasaaan percaya-mempercayai sesama mereka. semangat saling percaya-mempercayai di kalangan pemain dan komunikasi yang lancar di dalam pasukan. Dengan itu mereka akan dapat membuat keputusan-keputusan dengan cepat. Masalah-masalah yang dikongsi bersama oleh berbagai fungsi dalam posisi pasukan dan bahagian boleh diselesaikan dengan cepat dan berkesan. cadangan-cadangan yang dibuat oleh individu.Selain itu. Perasaan percaya-mempercayai yang ada di kalangan pemain itu seterusnya memudahkan proses komunikasi di dalam pasukan. 5 . Aspek-aspek tersebut meliputi pertukaran maklumat dan ideaidea dan lebih meluas. bertindak secara berpasukan boleh membantu meningkatkan moral pemain dan kepuasan bermain kerana mereka sama-sama diberi peluang menyelesaikan masalah-masalah kualiti pasukan. menggunakan budi bicara dengan sempurna dan mengembangkan bakat serta potensi yang ada di dalam diri masingmasing bagi menggerakkan proses peningkatan kualiti. Ini seterusnya memupuk kerjasama dan keadaan saling bergantungan di kalangan bahagianbahagian dan unit. Keadaan ini akan meningkatkan kebolehan seseorang pemain untuk mencetuskan idea-idea baru yang kreatif dan inovatif bagi mempertingkatkan kualiti pasukan yang diinginkan. cadangan yang dibuat oleh pemain secara berpasukan akan lebih mudah untuk dilaksanakan berbanding dengan. maklumat dan idea dengan rakan sekerja. mereka akan secara langsung boleh mengukukuhkan tiga aspek yang penting kepada proses peningkatan kualiti.

para pemain perlu melalui beberapa fasa iaitu pembentukan. Menurut carron (1994). berkongsi nasib. Menurut Anshel (1994).0 Proses pembentukan pasukan Pembentukan pasukan harus melalui beberapa fasa. mempunyai corak dan interaksi komunikasi yang tersendiri. berkongsi matlamat dan objektif yang sama. pertelagaan. Untuk sampai ke tahap sebuah pembentukan pasukan yang mantap. baulah seorang jurulatih atau pemimpin sukan dapat melakar strategi yang berkesan untuk memastikan keharmonian sesebuah pasukan. 1994). memerlukan antara satu sama lain dan menganggap diri mereka satu kumpulan. antara persoalan yang timbul pasa fasa ini adalah seperti persoalan: “ Adakah saya layak berada di sini?” “ Perlukah saya berada di sini?” “ Adakah saya ingin berada di sini? ” 6 . pembentukan norma. membuat perbandingan sosial khususnya dari segi kemampuan dan kebolehan.1 Fasa pembentukan Ciri-ciri utama dalam fasa ini adalah percubaan untuk mengenali serta membiasakan diri dengan ahli pasukan yang lain. Ini merupakan ciri-ciri yang perlu ada dalam diri kumpulan individu bagi membentuk satu pasukan. menonjolkan sifat saling membantu. Dengan memahami proses yang dilalui untuk pembentukan pasukan yang mantap.4. mengatakan bahawa kumpulan individu yang mempunyai identiti yang sama. menilai kekuatan dan kelemahan masing-masing serta menilai kemampuan aksi masing-masing. dan prestasi (Johnson7 johnson. 4.

2 Fasa pertelagahan Seperti namanya. apabila pemain berusaha menempatan diri sebagai pemain utama atau mendapat tempat dalam pasukan. jurulatih serta pihak pengurusan perlu peka tentang wujudnya budaya negatif atau berlakunya pergeseran di kalangan pemain. tindakan perlu diambil agar ianya tidak menganggu prestasi serta tumpuan semsa latihan. Ini kerap berlaku khususnya semasa latihan pramusim. Sekranya ini berlaku. fasa ini seringnya dipenuhi dengan pertelagahan serta persaingan di kalangan pemain kerana wujudnya polarisasi. 4.“ Jika ya. Kadangkala pertelagahan ini melibatkan pertembungan fizikal di antara pemain seperti pergaduhan semasa sesi latihan. jurulatih taau pihak pengurusan perlu memastikan kurangnya proses pertukaran pemain yang terlalu kerap untuk mengurangkan tekanan kepada pemain baru khususnya. Mungkin sesi suai kenal yang terpimpin boleh diadakan untuk mengatasi masalah ini. Untuk mengurangkan tekanan yang berlaku pada fasa ini. Kegagalan menjawab persoalan ini akan menyebabkan individu tersebut merasa dipinggirkan dan tidak diperlukan oleh pasukan tersebut. serta para pemain senior yang lain. apakah peranan saya?” Ini adalah antara persoalan yang timbul dan perlu dijawab oleh individu tersebut. 7 . konflik serta tentangan di antara pemain dengan pemain serta pemain dengan pihak pengurusan atau jurulatih. Carron (1984) juga mencadangkan agar pemain baru diperkenalkan kepada pemain lama secara positif. Pada masa yang sama. Yang penting di sini adalah menangani masalah yang timbul dengan seberapa segera untuk memastikan pemain dapat menumpukan perhatian dengan berkesan serta berasa bahawa khidmat mereka diperlukan.

3 Fasa pembentukan norma Pada fasa ini. ia perlu ditangani segera agar tidak mengugat kesepaduan pasukan serta menyebabkan pemain tadi dipinggirkan oleh rakan sepasukan yang lain. pertelagahan ini akan berkurangan dan para pemain mengetahui ekspektasi jurulatih terhadap mereka (Carron. pemain sudah dapat melupakan persaingan dan pertelagahan yang timbul pada fasa sebelumnyaiaitu fasa pertelagahan. 4. Jika wujud atau pemain atau atlet yang mementingkan diri pada tahap ini. sebarang bentuk pertelagahan yang timbul selepas kesemua kehendak jurulatih diperjelaskan kepada pemain perlu ditangani segera utuk mengurangkan risiko kecederaan dan perpecahan kalangan pemain. Jurulatih juga perlu bertegas dengan pemain dengan meletakkan satu piawai tentang satu perlakuan yang diingini bagi mengurangkan tekanan dan perpecahan di kalangan pemain. Jika kekuatan serta kelemahan ini dijelaskan secara objektif kepada para pemain. 8 . Ini adalah kerana pemain sedang berusaha untuk mendapatkan perhatian jurulatih. bola sepak serta beberapa jenis sukan kumpulan yang lain. Jumlah serta tahap pertelingkahan ini tertakluk kepada kebijaksanaan jurulatih mengenal pasti kekuatan serta kelemahan setiap pemain. Fasa ini amat penting kerana pada fasa iniah konsep kesepaduan serta identiti pasukan mula terbentuk di kalangan pemain. Jesteru itu. Para pemain mula mementingkan kehendak pasukan erbanding kehendak diri sendiri. Pemain sudah mula menjalin hubungan yang positif serta mula menunjukkan sikap berkerjasama serta saling membantu rakan sepasukan yang lain. 1984).Keadaan ini sering berlaku dalam sukan berbentuk kontak seperti ragbi.

Pujian kepada individu haruslah kepada peranan yang dimainkan demi untuk pasukan dan bukannya pujian yang bersifat individu.Pada fasa ini juga. jurulatih perlu mewujudkan suasana berkerjasama di kalangan pemain serta mengelakkan persaingan yang negatif dalam pasukan. ia harus diberikan kepada pasukan terlebih dahulu sebelum diberikan kepada individu tertentu dalam pasukan. Ini akan memupuk semangat serta kesepaduan yang berterusan dalam pasukan. Jika ingin memberikan pujian. Sebaliknya. Untuk mencapai tahap ini. Fasa ini dinamakan sebagai fasa “kematangan hubungan”. 4. Perasaan iri hati di antara pemain utama dengan pemain simpanan tidak wujud kerana masing-masing menghargai sumbangan serta peranan yang dimainkan oleh setiap ahli pasukan. Ini adalah kerana para pemain sudah mengetahui peranan yang perlu dimainkan oleh setiap individu dalam pasukan. Persaingan sesama sendiri kini bertukar menjadi bantuan kepada rakan-rakan yang memerlukan. membincangkan tentang matlamat pasukan serta menjelaskan sumbangan yang boleh diberikan oleh setiap ahli pasukan demi untuk menyemarakkan lagi semangat pemain utuk berjaya dan berfungsi sebagai satu pasukan. hubungan antara pemain dan jurulatih menjadi semakin mantap dan akrab. 9 . Seorang jurulatih yang bijak akan menggunakan peluang ini untuk menanam semangat pasukan yang jitu.4 Fasa prestasi Pada fasa ini. para pemain mula melihat dan menilai sumbangan unik setiap pemain demi kejayaan pasukan. para pemain sudah bersedia sebagai satu pasukan untuk mencapai matalamat yang disasarkan. menghargai setiap sumbangan yang diberikan serta memeberikan sokongan yang tidak berbelah bahagi demi kejayaan pasukan.

Weinberg dan Jakson pada tahun 1984. tarikan individu dan sosial (individu 10 . Antara inventori awal yang dicipta untuk mengukur adalah seperti Sport cohesiveness Questionnaire/ SCQ (Soal selidik kesepaduan dalam sukan) Inventori ini diperenalkan oleh Martens dan Peterson (1971. Cohesiveness Questionnaire/ TCQ (Soal selidik kesepaduan pasukan).0 Alat pengukuran kesepaduan pasukan Beberapa alat pengurukuran dibina untuk mengukur serta menilai kesepaduan pasukan. Seperti beberapa instrument terdahahulu. khusus untuk menilai kesepaduan tugasan dan kesepaduan sosial Instrument ketiga adalah Multidimensional Sport Cohesion instrument/ MSCI (Instrumen multidimensi kesepaduan dalam sukan). 1997) untuk menilai kesepaduan pasukan. matlamat yang sama. kajian-kajian yang menggunakan instrument ini menghasilkan dapatan yang berbeza tentang kesepaduan dalam pasukan. Instrument ini dihasilkan oleh Carron. Kebanyakan item tertumpu pada kesepaduan sosial. Walaupun ianya digunakan dengan agak meluas untuk menilai kesepaduan pasukan. GEQ mengukur 4 dimensi kesepaduan pasukan iaitu tarikan individu dan tugasan (Individu tertarik kepada pasukan untuk memenuhi keperluan menyelesaiakan tugasan). Instrumen ini diperkenalkan oleh Yukelson. Instrumen yang ke empat adalah Group Enviroment Questionnaire GEQ (soal selidik persekitaran kumpulan).5. 1997) Seterusnya adalah.(Wann. Inventori ini mengandungi 13 item. Inventori ini dicipta oleh Gruber dan Gray (1982). kualiti kerjasama sepasukan dan nilai peranan individu dalam kumpulan. Widmeyer dan Brawley pada tahun 1985 yang mana instrument ini mengukur 18 item yang mengukur dimensi kesepaduan tugasan dan sosial serta dimensi tarikan individu dan integrasi kumpulan. Petikan dari Wann. masalah dari segi kesahan dan kebolehpercayaan menyebabkan penggunaanya menjadi agak terhad. Instrument ini dicipta untuk menilai empat dimensi kesepaduan pasukan iaitu terikat kepada kumpulan.

Ini akan menyebabkan peranan ahli menjadi kurang berkesan. Interaksi di antara ahli kumpulan juga adalah antara faktor yang mempengaruhi kesepaduan kumpulan.tertarik kepada pasukan untuk memenuhi keperluan sosial). salah satu daripada empat dimensi ini mampu merangsang individu untuk terus bersama dengan pasukannnya. norma serta ekspetasi kumpulan akan menjadi kurang. kejelasan dan penerimaan peranan dalam kumpulan. memberikan sokongan terhadap gagasan yang diutarakan dengan memberikan nilai kesahan 6. Antara faktor yang mempengaruhi kesepaduan pasukan adalah saiz kumpulan. interaksi di antara ahli kumpulan. Bilangan ahli yang ramai akan menyebabkan wujudnya kumpulan kecil dalam pasukan tersebut. Bilangan ahli yang sesuai adalah bergantung kepada jenis tugasan yang akan dilakukan. apabila bilangan ahli dalam sesuatu kumpulan atau pasukan melebihi daripada tiga orang maka keberangkalian bagi mereka mematuhi peraturan. Beberapa kajian yang telah dibuat dan kebolehpercayyaan yang agak baik untuk GEQ. kesannya akan lebih kuat jika keempat-empat dimensi ini bertindak merangsang individu terbabit. Interaksi amat penting dalam memupuk 11 .0 Faktor yang mempengaruhi kesepaduan kumpulan Proses pembentukan pasukan dipengaruhi oleh beberapa faktor iaitu saiz kumpulan. Semakin ramai ahli dalam sesebuah kumpulan semakin kurang kesepaduan pasukan berkenaan. iklim kumpulan yang kondusif. Bagaimanapun. Menurut Carron (1980). kejelasan peranan setiap ahli serta apresiasi ketua terhadap prestasi setiap ahli kumpulan (Anshel 1997). integrasi kumpulan dan tugasan (individu bersatu sebagai satu pasukan untuk memenuhi keperluan menyelesaikan tugasan) dan integrasai kumpulan dan sosial (individu bersatu sebagai satu pasukan untuk memenuhi keperluan sosial) Menurut Carron dan rakan-rakan.

pasukan yang memberikan tumpuan untuk mencapai matlamat pasukan dan matlamat individu lazimnya lebih berorientasikan tugasan jika dibandingkan dengan pasukan yang matlamatnya kurang jelas. Matlamat kumpulan hanya akan bermakna jika ianya dipersetujui ramai atau kesemua ahli yang terlibat. iklim pasukan yang kondusif adalah faktor kepada kesepaduan pasukan. Selain itu. Stail kepimpinan yang ditunjukkan oleh pihak pengurusan serta pemimpin pasukan turut memainkan peranan dalam meningkatkan kesepaduan pasukan. Kejelasan matlamat kumpulan juga merupakan faktor keapda kesepaduan kumpulan. Ini juga merupakan faktor kepada kesepaduan pasukan. Sekiranya matlamat pasukan ditentukan oleh pihak pengurusan tanpa berbincang dengan para pemain. Sukan bola sepak dan ragbi merupakan contoh sukan yang memerlukan interaksi dan koordinasi yang baik dari semua pemain bagi memastikan kejayaan pasukan. menerima serta merealisasikan matlamat tersebut. bukan sahaja matlamat yang dibuat sukar diterima malahan ia mungkin bleh memberikan tekanan yang tidak sepatutnya kepada para pemain. Ini adalah kerana pengelibatan ahli dalam menetapkan matlamat ini akan menghasilkan kesepaduan yang amat tinggi. Jurulatih yang mengamalkan corak kepimpinann autokratik yang keterlaluan lazimnya akan menurun tahap kesepaduan pasukan jika dibandingkan dengan jurulatih yang mengamalkan pendekatan yang agak humanistik serta menghormati para pemain (Johnson&Johnson . Selain itu. pasukan tersebut akan dapat berfungsi dengan lebih berkesan serta kesepaduan pasukan akan menjadi lebih mantap. Ini akan memudahkan mereka menentu. Kejelasan matlamat bermaksud mempunyai matlamat yang dipersetujui oleh ahli pasukan serta mencabar kemampuan mereka dan matlamat tersebut boleh diukur untuk menilai pencapaian pasukan berkenaan.1994) 12 .kesepaduan pasukan. Dengan matlamat yang jelas. Matlamat yang dirangka juga harus diterima oleh semua ahli dalam kumpulan. Menurut Anshel (1997). Ini adalah kerana pemain tadi merasakan bahawa pendapat mereka dihargai serta mereka sendiri mengetahui prestasi semasa mereka.

Apresiasi ketua terhadap prestasi ahli juga mempengaruhi kesepaduan pasukan. Jesteru itu. 13 . Penghargaan yang diterima akan menjadi pencetus untuk pemain melipatgandakan lagi usaha untuk berjaya. Ini bukan sahaja merangsang kesepaduan tugasan malah meningkatkan lagi kesepaduan sosial dalam pasukan. Maklum balas yang positif demi untuk peningkatan pemain juga wajar disuarakan agar pemain berasa diberikan perhatian pada setiap masa. Pihak pengurusan.Pemahaman atlet tentang peranan mereka dalam kumpulan adalah antara faktornya. memahami serta menerima peranan yang dimainkan bukan sahaja membantu meningkatkan kesepaduan pasukan malahan dapat memberikan identiti serta tumpuan untuk beraksi dengan lebih cemerlang. Memahami peranan masing-masing dalam pasukan merupakan salah satu cara meningkatkan pencapaian setiap pemain serta merealisasikan matlamat pasukan. jurulatih serta rakan sepasukan boleh meningkatkan kesepaduan pasaukan dengan memberikan penghargaan yang setimpal dengan usaha yang diberikan. Salah satu daripada keperluan sosial manusia adalah menerima penghargaan. Setiap pasukan mempunyai sumbangan yang tersendiri demi untuk kejayaan pasukan sama ada sebagai pemain utama mahupun pemain simpanan. Dapatan kajian menunjukkan bahawa pemain yang memahami peranan serta posisi mereka dalam pasukan akan menyokong matlamat pasukan tersebut.

Faktor-faktor ini perluah diambil kira dan dititik beratkan oleh jurulatih dan pemain bagi mewujudkan pasukan yang jitu dan mantap. Akibatnya. perebutan kuasa dalam kumpulan juga merupakan faktor yang mempengaruhi. prestasi dan kesepaduan pasukan akan menurun.7. Kekerapan pertukaran ahli juga faktor yang boleh menggugat kesepaduan pasukan. tertanya –tanya tentang nasib mereka sendiri dan mereka tidak pasti apa yang diingini oleh pihak pengurusan. Albert carron (1993) telah menggariskan beberapa faktor yang boleh menggugat kesepaduan sesuatu pasukan. Pasukan yang kerap menukar pemain. Contohnya “Adakah kita bermain untuk seri ataupun menang?” “Adakah kita bermain sebagai satu pasukan atau membantu orang tertentu mencipta nama sebagai hero?” ini adalah contoh bagaimana percanggahan matlamat boleh membawa kehancuran kepada pasukan. Pemain akan menjadi kurang selesa kerana mereka tidak dapat mewujudkan persefahaman dengan rakan-rakan yang lain. Selain itu.0 Faktor Yang Menggugat Kesepaduan Pasukan Terdapat beberapa faktor yang boleh menggugat kesepaduan ahli dalam pasukan. Antaranya adalah Percanggahan tentang matlamat pasukan iaitu matlamat pasukan yang kurang jelas akan menyebabkan pemain mudah tersalah anggap. hoki dan bola jaring akan menyebabkan pemain keliru serta tertanyatanya. Kewujudan fenomena ini akan memecah belahkan kesepaduan 14 . khususnya dalam pasukan yang memerlukan setiap pemain bersama-sama beraksi seperti bola sepak.

Peranan jurulatih juga amat penting dalam mempengaruhi kesepaduan dalam pasukan. Kesannya. prestasi dan kesepaduan pasukan akan terkikis. pemain akan bertindak sendirian sehingga menjejaskan pasukan. Kekurangan komunikasi yang berkesan akan menyebabkan matlamat pasukan tidak tercapai di akhir musim. Wujud pertelagahan dalam pasukan. Tumpuan akan menjurus kepada perebutan kuasa dan bukannya tugasan serta matlamat pasukan. Dalam pasukan akan wujud pertembungan personaliti . Masalah komunikasi dalam pasukan juga boleh menggugat kesepaduan pasukan. Akibatnya.pasukan kerana para pemain akan berpecah belah kepada beberapa kumpulan. Pemain yang tidak tahu tentang perananya dalam pasukan adalah ibarat layang-layang putus tali. jurlatih harus menggunakan kaedah serta pendekatan yang bersesuaian agar kritikan yang diberikan dapat diterima serta membantu memperbaiki prestasi pemain tersebut. Ini kerana matlamat pasukan tidak dapat difahami oleh semua pihak yang terlibat. Jika perlu mengkritik. pihak pengurusan dan jurulatih perlu sedar bahawa sebarang kritikan yang keterlaluan serta yang bersifat memalukan pemain akan mengurangkan kesepaduan dalam pasukan. Dalam situasi yang agak genting sering kali berlaku pertembungan personaliti sesama sendiri di kalangan pemain diantara pemain dengan jurulatih. antara faktor lain yang boleh menggugat kesepaduan pasukan adalah pemain kurang jelas dari segi peranan yang dimainkannya. Mereka tak dapat memberikan prestasi yang terbaik kerana kurang jelas tentang ekspektasi pengurusan serta rakan sepasukan terhadap mereka. Mereka juga tidak tahu apa dan siapa yang boelh membantu mereka dalam menangani masalah pasukan. Contoh terbaik yang boleh kita lihat adalah bagaimana ketua pasukan negeri Sembilan Khairul Anuar 15 . Selain itu. Dalam hal ini. Kurangnya interaksi dalam pasukan akhirnya akan mengurangkan keberkesanan serta kesepaduan pasukan. Jurulatih harus memberikan kritikan yang berterusan sesuai dengan keadaan.

Jurulatih khusunya perlu lebih mengenali para pemainnya. 8. Secara tidak langsung. Berikan peluang seorang pemain penyerang menjadi penjaga gol atau seseorang pemain tengah menjadi penyerang atau pemain pertahanan.Baharom menjeritkan arahan kepada rakan-rakannya agar memberikan tumpuan sementara rakannya pula memberikan reaksi seolah marah dengan tindakan beliau itu. Bukan sekadar mengetahui apa yang ditunjukkan semasa berada di padang tetapi juga harus mengeahui perkara-perkara yang agak personal tentang para pemain seperti latar belakang keluarga. Antara cadangan yang diutarakan adalah membiasakan rakan dengan peranan rakan yang Lain. Selain itu. Jika situasi itu berterusan. cadangan ini bukanlah sesuatu yang eksklusif. sudah tentu akan wujud konflik yang mungkin akan memecahbelahkan kesepaduan pasukan serta memberi kesan kepada prestasi pasukan. Bagaimanpun. Terdapat lagi banyak pendekatan yang boleh digunakan untuk membantu meningkatkan kesepaduan pasukan. maka langkah-langkah berikut boleh digunakan untuk membantu mencapai kesepaduan pasukan. serta pemain tidak memberi perhatian tentang arahan serta ingatan rakan-rakan sepasukan yang lain. ia akan memupuk sifat saling membantu yang akan mengukuhkan lagi kesepaduan pasukan. jurulatih disarankan agar mencuba sedaya upaya untuk mengenali pemainnya.0 Bagaimana meningkatkan kesepaduan pasukan Jika usaha untuk membentuk pasukan yang benar-benar bersepadu dan mantap menajadi pilihan. Langkah ini dapat memabntu pemain menghargai dan memahami kesukaran yang dihadapi oleh rakan sepasukan yang lain serta melahirkan sifat empati dalam diri masing-masng. tarikh lahir serta perkaraperkara personal lain yang memudahkan kita membantu mereka khususnya apabila prestasi mereka merosot secara tiba-tiba ataupun ketika pemain tersebut agak luar biasa gembiranya (mungkin kerana merayakan sesuatu) kita 16 .

Ini merupakan di antara tanggungjawab penting untuk pengurusan serta jurulatih khusunya dalam usaha untuk meningkatkan kesepaduan pasukan. Selain itu. jurulatih harus memberikan maklum balas kepada pemain. Kalah atau menang merupakan adat pertandingan. Penghargaan harus diberikan kepada pemain di atas segala usaha yang diberikan walaupun mereka tewas menunjukkan sifat empati serta bukannya sifat suka mencari kesalahan pemain untuk dijadikan alasan kekalahan. Jurulatih juga mesti mewujudkan sistem sokongan dalam pasukan. Sifat ini akan membuka saluran untuk berkomunikasi pemain dengan lebih baik lagi. pemain akan merasa dihargai serta diberikan perhatian oleh jurulatihnya dan ini akan meningkatkan lagi hubungan dalam pasukan. Untuk meningkatkan motivasi pemain. Kesannnya. Bagaimanapun. ia perlu diatasi segera demi 17 . Ia perlu bermotif untuk memperbaki dan bukannya mencari kesalahan pemain. Jurulatih harus memberikan komen yang positif selepas perlawanan. maklum balas yang positif khususnya tentang cara untuk memperbaiki keasalahan perlu diberikan kepada pemain. Penggunaan humor serta pujian yang bersesuaian dengan keadaan akan meningkatkan lagi motivasi serta hubungn sesama pemain dalam pasukan. pujian harus diberikan kepada pemain di atas segala usaha yang diberikan walaupun keputusan perlawanan tidak menyebelahi pasukan tersebut.dapat menegur serta dapat mewujudkan suasana yang kondusif. Sebaliknya hubungan yang positif sesama pemain perlu ditanam dan dipupuk agar ia berkembang menjadi satu saluran untuk membantu meningkatkan prestasi pemain. Sifat suka menyakiti hati serta saling menyalahi di kalangan pemain perlu dihindari. Penggunaan komunikasi yang berkesan sama ada secara verbal atau bukan lisan akan menghasilkan kesan yang positif kepada ahli pasukan. Jurulatih juga mesti sentiasa mengawasi kumpulan kecil dalam pasukan. Sekiranya wujud kumpulan kecil dalam pasukan. Jurulatih juga disarankan agar mengunakan strategi komunikasi yang berkesan.

sesuatu harus dilakukan bagi memastikan pemain tersebut kembali bersama rakannya yang lain.0 Kesimpulan Daripada perbincangan tentang kesepaduan dan semangat berpasukan yang dibincangkan di atas. 18 . tindakan yang wajar perlu diambil bagi memastikan kesepaduan pasukan tidak tergugat. Kesannya. Jurulatih juga harus Konsisten ketika mendisiplinkan pemain. Kewujudan “klik” selalunya dikaitkan dengan perpecahan dalam kumpulan hanya kerana individu tertentu sahaja yang diterima masuk menjadi kumpulan kecil tersebut. 9. Apa yang telah dibincangkan sebelum ini memberikan gambaran kepada kita tentang maksud kesepaduan dan apakah perkara yang perlu dilakukan untuk mencapai kesepaduan tersebut. Ini akan mengelakkan tenggapan pilih kasih di kalangan pemain. Hukuman yang diberikan kepada pemain yang melanggar peraturan pasukan perlu konsisten tidak kira sama ada pemain yang terlibat adalah pemain utama ataupun pemain simpanan. mereka cuba mengelakkan diri dari menjalin hubungan yang lebih rapat dengan rakan yang lain. Masalah ini juga harus diberi perhatian oleh jurulatih di mana jurulatih juga harus memastikan masalah keciciran pemain tidak berlaku. jelas bahawa kesepaduan pasukan memerlukan komitmen yang tidak berbelah bahagi serta keinginan untuk mengekalkan keadaan yang harmoni dalam pasukan. Penghijrahan pemain yang terlalu kerap akan mengurangkan kesepaduan pasukan kerana pemain tahu bahawa hubungan mereka tidak panjang oleh itu.kebaikan pasukan. Pastikan wujudnya integrasi di kalangan pemain. Sekiranya terdapat pemain yang sering bersedirian atau selah-olah dipinggirkan oleh pemain yang lain. prestasi serta kesepaduan pasukan akan tergugat. Sebelum ianya merebak.

adalah lebih baik jika seorang jurulatih memilih untuk menerapkan nilai-nilai kesepaduannya di kalangan pemain kerana ia dapat membantu meningkatkan kebarangkalian untuk berjaya serta menimbulkan kepuasan di hati semua individu yang terlibat dalam pasukan berkenaan. 19 . Takrifan kepuasan merupakan hak individu. kesepaduan pasukan belum tentu dapat memberikan kepuasan keapda setiap ahli pasukan. Walalubagaimanapun. kesepaduan pasukan tidak berkait rapat dengan peningkatan prestasi mahupun kepuasan diri pemain dalam sesuatu pasukan (Shahrudin abd. ini semuanya dalah bergantung kepada keadaan. Kesimpulannya. Sesetengah penyelidik mendapati kesepaduan berkait rapat dengan kejayaan pasukan tetapi bukan menyebabkan kejayaan atau kemenangan keapda pasukan tersebut. Jika diberi pilihan.Jelasnya. Dalam konteks kepuasan diri pula. Carron (1984) mendapati bahawa kejayaan sesuatu pasukan bukanlah keran wujudnya hubungan yang baik antara pemain. tetapi lebih terarah kepada kemampuan berinteraksi dengan menggunakan kemahiran dan strategi yang berkesan dalam sesuatu pertandingan. Aziz. pasukan yang kurang dari segi kesepaduannya mempunyai peluang yang tipis untuk menempah kejayaan. Bagaimanapun kesepaduan amat penting kerana penyertaan dalam sesuatu pasukan yang kukuh tahap kesepaduannya mendatangkan kepuasan jika dibandingkan dengan menyertai pasukan yang kurang mantap dari segi kesepaduan pasukannya. 2001).

Upper Saddle River. Menyemai semangat spirit de corps. D.V.(1982). Aziz (2001).gov. Bosto. Joining together.Group theory and group skills. Mengaplikasi teori psikologi dalam sukan. (1997). Z: Gorsuch Scarisbrick Publishers Carron.com Prinsip semangat berpasukan. Journal of Sport Pyschology.F (1994).L (1997).my/jkq/pkpa/PKPA1-92/Prinsip5. Utusan Publication & Distributors SDN BHD Ibnu Suhaili. 2009 dirujuk pada 23 Ogos 2009 daripada http://www.10. Sport Physiology: from theory to practice.4 123-138 Johson.0 Rujukan Anshel.& Johnson. Cohesiveness in Sport groups:Interpretation and consideration dlm.sabah.Edisi 3.H. M. Scottsdale.MA:Allyn and Bacon Wann. Sport Physcology.blogspot. 2009 dirujuk pada 23 Ogos 2009 daripada http://ibnusuhaili88.D. NJ: Prentice Hall Shaharudin Abd. A.P.htm 20 . W.

21 .