PERALATAN, PERATURAN DAN KESELAMATAN DI BENGKEL KIMPALAN. 1.0 PENGENALAN.

Para pengguna peralatan bengkel kejuruteraan am seperti kerja-kerja memesin, menggegas, foundri dan termasuklah kerja kimpalan sentiasa terdedah kepada berbagai-bagai bahaya sekiranya peralatan tersebut disalahgunakan ataupun pelajar cuai semasa mengendalikan kerjakerja di dalam bengkel. Peraturan keselamatan dan undang-undang keselamatan bengkel wajib diketahui, dipelajari dan dipatuhi kerana menjaga keselamatan menjadi tanggungjawab setiap pelajar. Dengan mematuhi peraturan keselamatan di dalam bengkel sebarang risiko yang melibatkan kemalangan jiwa atau panca indera, kerosakan terhadap alat, mesin akan dapat dihindari. Keselamatan merupakan satu aspek yang amat penting dan perlu dititikberatkan dalam semua hal. Semua pihak mesti beringat dan sentiasa mengamalkan langkah keselamatan semasa bekerja, terutamanya ketika menggunakan alatan dan mesin. Sehubungan dengan itu peraturan tentang keselamatan perlu dimaklumkan kepada pengguna untuk dipatuhi bagi mengelakkan kemalangan di empat kerja. Kemalangan yang biasa berlaku di tempat kerja, umumnya boleh dikelaskan kepada tiga jenis : I. Kecuaian manusia seperti tidak berhati-hati ketika bekerja dan tidak menggunakan alat keselamatan seperti gogal dan pelindung muka. II. Peralatan dan mesin yang digunakan tidak selamat seperti mesin pemampat udara yang tidak mempunyai pelindung, atau menggunakan tukul yang mempunyai hulu yang telah longgar. Persekitaran tempat kerja yang kurang selamat seperti bekerja di kawasan yang gelap, sempit dan lantai yang berminyak.

1

2. kerja-kerja kimpalan merupakan prosedur kerja yang melibatkan penggunaan haba dan arus elektrik yang tinggi. Kantanya dapat menahan hentakan dan lebih kuat daripada kanta biasa. peralatan keselamatan yang digunakan sedikit berbeza dengan bengkel lain. Oleh itu. cahaya yang boleh menyebabkan radiasi dan kecederaan pada penglihatan.0 PERALATAN KESELAMATAN DI BENGKEL KIMPALAN Secara umumnya. Rajah di atas menunjukkan pengimpal memakai goggle dan pelindung mata. 2 . Gogal adalah alat pelindung mata yang amat penting di antaranya melindungi mata daripada terkena percikan bunga api ketika kerja-kerja kimpalan dilakukan. mempunyai asap yang membahayakan. Pelindung mata keselamatan ini selalunya digunakan semasa bekerja di kawasan ± kawasan berhabuk. Antara peralatan yang digunakan adalah seperti berikut : 2.1 Pelindung mata dan Google.

bahan kimia dan bahaya elektrik. 3 .2. but jenis nitril atau neoprene digunakan bagi melindungi kaki. terjatuh. Terdapat jenis-jenis but keselamatan untuk kegunaan tertentu. Sekiranya kita bekerja di kawasan elektrik.2 Kasut dan But Keselamatan. tetapi apa yang terpenting adalah untuk kita mengetahui ada perlindungan tambahan yang perlu digunakan. But jenis foundry atau Gaiter menggunakan zip bertujuan untuk memudahkan kita untuk memakai atau menanggalkan bahan-bahan yang masuk ke dalam but. Antaranya jika kita bekerja di kawasan mudah terbakar. Kasut keselamatan penguatan keluli merupakan kasut yang direka untuk melindungi kaki dari bahaya seperti objek bergolek. but istimewa penebat elektrik direka khas seperti menggunakan tapak berpenebat elektrik. But keselamatan pula memberikan perlindungan yang lebih seperti percikan api semasa proses kimpalan dilakukan. Seluruh hujung kasut dan dalamnya diperkuatkan dengan keluli dan juga menahan atau bertindak sebagai penebat bagi suhu yang tinggi dan direka bagi mengelakkan dari licin. Terdapat banyak jenis gaya dan but keselamatan. terhiris atau tajam. Gambar di atas merupakan But Keselamatan yang berfungsi mengelakkan percikan api arka dan berpenebat bagi mengelakkan arus bocor.

agar tidak terlalu ketat atau longgar. Kebanyakan baju keselamatan ini diperbuat untuk menghalang berlaku kemalangan. Sarung tangan yang tidak sesuai boleh terbakar dengan mudah ketika aktiviti kimpalan gas atau memegang bahan kerja panas.2. kita akan mengalami kesesakan untuk jangka masa yang lama.4 Baju Keselamatan atau Baju Bengkel Baju keselamatan atau baju bengkel ini. Oleh itu seseorang yang menggunakan sarung tangan kimpalan gas untuk kerja kimpalan arka kemungkinan besar akan menyebabkan kecederaan. Jika terlalu ketat. Sebagai contoh sarung tangan keselamatan kimpalan gas diperbuat daripada kain kasar atau kulit tetapi saiznya agak kecil dan nipis.3 Sarung Tangan Keselamatan (Kulit) Sarung tangan keselamatan mempunyai berbagai bentuk. dapat melindungi kita daripada bahaya percikan api dan sinaran UV yang boleh membahayakan kita. Gambar di atas menunjukkan sarung tangan kulit yang digunakan untuk kimpalan arka 2. Kita hendaklah memilih pakaian yang sesuai. Perkara ini boleh berlaku kerana sarung tangan keselamatan tersebut tidak cukup panjang untuk menahan percikan api dari masuk ke dalam pergelangan tangan. Sementara sarung tangan keselamatan bagi kimpalan arka diperbuat daripada kulit keras dan bersaiz panjang dan besar. Supaya kita akan selesa di samping menyelamatkan kita. Jika terlalu longgar kemungkinan untuk tersangkut di dalam mesin adalah tinggi. 4 . saiz dan jenis bahan yang berbezabeza mengikut penggunaan.

lap tangan yang basah dan sebagainya.5 Kain pengesat. Ia penting bagi mengelakkan dari risiko kecederaan seperti tergelincir akibat lantai licin dan mengelakkan dari berlakunya arus bocor. Gambar menunjukkan kain pengesat. Kain pengesan sepatutnya digunakan di tempat yang sesuai seperti membersihkan minyak. 5 . Baju Bengkel 2.Gambar di bawah menunjukkan contoh baju bengkel bagi kerja kimpalan.

langkah penggunaan alat pemadam api. serbuk kering digunakan. Antara langkah-langkah penggunaannya ialah:  Memilih alat pemadam api yang sesuai mengikut punca kebakaran  Mulakan proses memadam mengikut arah angin. Berikut merupakan jenisjenis alat pemadam api mengikut punca kebakaran : KELAS A  Api daripada kayu  Api daripada kertas  Api daripada plastik  Api daripada kain KELAS B  Api daripada minyak  Api daripada vanish KELAS C  Butana  Gas  Oxy acetylene KELAS D  Magnesium  Sodium  Kalsium Langkah. Alat ini digunakan secara manual. Tetapi langkah-langkah penggunaannya adalah sama.Dimana perlu menekan ³lever´ untuk mengeluarkan agen pemadam api. S ± SWEEP.2.Dimana kita perlu melayangkan hos ke kiri dan ke kanan bagi memadam api. 6 .  Sentiasa menggunakan kaedah PASS KAEDAH PASS     P ± PULL -Dimana kita harus menarik atau mencabut pin keselamatan A ± AIM -Dimana langkah ini mengharuskan kita untuk arahkan nozel ke arah punca api.6 Alat Pemadam Kebakaran Alat pemadam keselamatan adalah alat di mana boleh digunakan untuk mengawal dan memadam api pada peringkat awal. Pemadam api kelas C iaitu karbon dioksida dan kelas ABC. Terdapat pelbagai alat pemadam api dan jenis ± jenis alat pemadam api di pasaran. Bagi kebakaran yang melibatkan elektrik dan bahan kimia seperti gas asetilena seperti kimpalan gas oksi-asetilene. Terdapat jenis ± jenis alat pemadam api mengikut jenis punca kebakaran. S ± SQUEEZE.

Ia dilakukan sebaik sahaja berlaku kemalangan atau kecederaan. Gambar di atas menunjukkan peti pertolongan cemas. Ia merupakan khidmat penjagaan yang diberikan oleh seseorang yang mengambil berat terhadap keselamatan mangsa yang malang. Peti Pertolongan cemas merupakan alatan keselamatan bagi penjagaan awal untuk mereka yang cedera atau sakit seperti melecur akibat dari kerja kimpalan. Pertolongan cemas memiliki batasannya yang tersendiri. Alat pemadam kebakaran. kerana bukan semua penyelamat merupakan ahli paramedik ataupun doktor. namun begitu ia merupakan satu elemen yang penting dan amat diperlukan di dalam sistem perubatan yang menyeluruh.Gambar di bawah menunjukkan alat pemadam kebakaran. Khidmat segera ini diberikan sebelum tibanya ambulans membawakan perbezaan yang ketara di antara hidup dan mati ataupun di antara penyembuhan keseluruhan atau sebahagian darinya. 7 .7 Peti Pertolongan Cemas. 2.

Kecederaan diri 3.2 Gas beracun Gas beracun ini terhasil semasa proses mengimpal. Antaranya Sinaran Ultraungu dan Sinaran Inframerah. pembersihan bahan kerja menggunakan bahan kimia dan lain-lain lagi. Renjatan elektrik iv. 3. Radiasi daripada tempat kerja ii.1 Radiasi daripada kimpalan Semasa kita melakukan kimpalan. ianya boleh menyebabkan sel ± sel di dalam badan mati. sakit tekak 8 . meloyang. di mana sinaran ini amat membahayakan kepada kesihatan kita. Kebakaran v. pemotongan asetilena. Selain itu juga.0 PERATURAN DIBENGKEL KIMPALAN Peraturan di bengkel kimpalan mengikut jenis-jenis kemalangan yang kerap berlaku : i. terdapat cahaya yang terhasil daripada kimpalan tersebut. Gas-gas ini akan memudaratkan kesihatan kita di mana ianya boleh menyebabkan kita sesak nafas. Sinaran Ultraungu dan Sinaran Inframerah yang terhasil itu tadi akan menyebabkan kulit terbakar dan mata berasa sakit. Antara langkah ± langkah keselamatan yang boleh diambil ialah:  Menggunakan pelindung keselamatan  Menggunakan pakaian keselamatan yang sesuai  Tidak mengimpal atau memotong dengan kadar terlalu lama.3. Gas beracun iii.

dan kegatalan sekiranya tidak mengambil langkah-langkah keselamatan semasa melakukan proses ini.  Mengubahsuai alat-alat yang sedia ada tanpa kelulusan mana ± mana pihak  Menggunakan peralatan yang telah rosak. Antara langkah-langkah keselamatan yang boleh diambil ialah:  Memastikan pengaliran udara bersih secukupnya.  Memakai topeng keselamatan atau pakaian keselamatan yang lengkap.  Pastikan tidak menghidu terlalu banyak gas beracun atau asap tersebut untuk suatu jangka masa yang panjang. Antara langkah-langkah keselamatan yang boleh diambil bagi mengelak berlakunya renjatan elektrik:  Memeriksa kawasan kerja terhadap bahaya elektrik  Tidak mengabaikan masalah elektrik  Menggunakan penyambungan atau pendawaian yang sesuai dan mendapat khidmat daripada pakar.  Sentiasa mematuhi operasi peralatan yang digunakan. 3. Kerosakan alat elektrik seperti kebocoran kabel hidup(L) kimpalan arka dan kecuaian manusia sendiri adalah sebab utama berlakunya renjatan elektrik di mana boleh dibahagikan kepada tiga bahagia Iaitu :  Kecuaian mematuhi peraturan keselamatan. 9 .  Menggunakan penyedut asap agar asap atau gas beracun tersebut tidak berada di tempat kerja.3 Renjatan Elektrik Renjatan elektrik adalah keadaan seseorang manusia terkena kejutan elektrik.

 Alatan yang telah rosak perlulah dibaiki oleh yang berkemahiran dan bertauliah  Mematikan peralatan setelah selesai menggunakannya  Sentiasa memastikan kawasan sekitar peralatan elektrik kering dan kemas serta tiada pendawaian yang bocor. memakai safety boot dan memakai sarung tangan kulit.  Memastikan peralatan pencegahan kebakaran dalam keadaan baik. Ianya juga boleh menyebabkan letupan dan juga kemusnahan jika berlaku. Antaranya:  Menjauhkan bahan-bahan mudah terbakar dari kawasan mengimpal tempat-tempat yang terdedah kepada haba yang panas  Memberitahu kepada penyelia atau orang atasan sekiranya berlaku kebocoran gas. 3. 10 . 3. Antaranya seperti melakukan proses kimpalan berdekatan sumber bahan mudah terbakar.5 Kecederaan diri Bekerja di bengkel sememangnya terdedah kepada risiko kecederaan seperti luka. langkah-langkah berjaga-jaga perlu diambil. Untuk mengelak berlakunya kebakaran ini. melecet. Bagaimanapun. dan melecur. ataupun litar pintas dengan segera. Antaranya seperti mengenakan pakaian kimpalan yang betul seperti apron kulit. pendawaian. sekiranya kita mengamalkan tatakerja dan etika kerja yang baik serta mematuhi segala prosedur yang telah ditetapkan maka risiko untuk mendapat kecederaan dapat dikurangkan.4 Kebakaran Kebakaran boleh berlaku sekiranya kita tidak peka akan tempat penyimpanan dan kecuaian diri sendiri.

Ia juga perlu mengikut spesifikasi dan kegunaan semasa melakukan pekerjaan. gelang.4. 11 . 4. Ini bagi memastikan kelengkapan tersebut boleh berfungsi dengan baik dan berkesan apabila kita hendak menggunakannya lagi. kita perlulah mengetahui tentang cara -cara dan keadaan pemakaian yang boleh mengoptimumkan keselamatan serta had -had penggunaannya. Selain itu juga.  Sentiasa mengemaskan diri dan mengenakan pakaian yang betul sebelum memulakan kerja bagi memastikan tidak berlakunya kemalangan seperti mengikat rambut jika rambut panjang dan mengenakan pakaian bengkel kimpalan jika hendak melakukan kerja-kerja kimpalan. Antara keselamatan diri adalah dengan cara memakai pakaian keselamatan. Ini merupakan pertahanan yang terakhir untuk mengelakkan berlakunya kecederaan. jam tangan. dan loket. rantai.0 KESELAMATAN DI BENGKEL KIMPALAN Keselamatan bermaksud keadaan di mana terlindung daripada masalah social. pekerjaan dan perkara-perkara lain boleh menyebabkan kemalangan atau kerosakan. fizikal. Kita juga haruslah menyenggara kelengkapan tersebut dengan sebaik-baiknya.1 Keselamatan Diri  Mengelakkan daripada memakai perhiasan diri seperti cincin. Keselamatan diri diperlukan untuk memberikan perlindungan kepada kita daripada kemalangan atau kecelakaan yang boleh berlaku. kewangan.

peralatan dan peraturan keselamatan di bengkel kimpalan haruslah dipraktikkan dan dipatuhi oleh pelajar mahupun guru.  Bersihkan peralatan-peralatan yang tertentu sebelum alatan tersebut disimpan.2 Keselamatan Alatan Kerja  Tidak menggunakan dan mengambil alatan tanpa kebenaran guru.0 KESIMPULAN.3 Keselamatan Rakan Sekerja  Sentiasa mematuhi peraturan di dalam bengkel ataupun tempat kerja.4. 4. Perkara ini penting bagi mengelakkan berlakunya sebarang kecelakaan terhadap diri sendiri mahupun orang lain. 5.  Pastikan peralatan disimpan di tempat yang telah ditetapkan setiap kali selepas melakukan kerja kimpalan.  Tidak sesekali membiarkan alatan tangan bersepah di atas lantai kerana boleh menyebabkan kemalangan.  Sentiasa melakukan kerja tanpa membahayakan keselamatan rakan sekerja yang lain  Tidak bergurau semasa berada di dalam bengkel. 12 .  Memastikan peralatan yang digunakan berfungsi dengan baik. Kemalangan bukan sahaja menyebabkan kerugian pada diri sendiri. sektor pekerjaan yang melibatkan kerja-kerja kimpalan seterusnya kerugian kepada negara terutamanya dari segi sumber modal insan yang berkemahiran. malahan pada sekolah. Kesimpulannya.

Pengimpal berpakaian selamat Pengimpal berpakaian bahaya 13 .6.0 LAMPIRAN Pengimpal berpakaian selamat dan bahaya.

Jen Chong Tak et al. 2003. iv. 1994.7.. 14 .scribd. Pengajian Kejuruteraan Mekanikal Tingkatan 5. ii. Petaling Jaya: Sasbadi Sdn.. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka vi. Pengajian Kejuruteraan Jentera Tingkatan 4.0 BIBLIOGRAFI i. The Ser Kok. Teknologi Kimpalan dan Fabrikasi Logam. 2003. iii. Kuala Lumpur: Fajar Bakti. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. v. www.wikipedia.com Yusoff bin Ali et al. Bhd.com www. Shannon Lim. Kemahiran Hidup Bersepadu (Teras dan Elektif).