P. 1
Folio Sejarah Muzik tradisional Caklempong

Folio Sejarah Muzik tradisional Caklempong

|Views: 5,520|Likes:
Published by Hanie Amina

More info:

Published by: Hanie Amina on Apr 09, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/14/2014

pdf

text

original

SEKOLAH MENENGAH KEBANGSAAN …

KAJIAN SEJARAH TEMPATAN 20.. MUZIK TRADISIONAL

CAKLEMPONG

NAMA : … TINGKATAN : … TAJUK KAJIAN : (CAKLEMPONG) GURU PENILAIAN : ….

MUZIK

TRADISIONAL

SENARAI KANDUNGAN

BIL
1 2 3 4 5 6 7

PERKARA
PENGHARGAAN OBJEKTIF KAJIAN KAEDAH KAJIAN HASIL KAJIAN RUMUSAN LAMPIRAN RUJUKAN

MUKA SURAT

Penghargaan
Saya merakamkan setinggi-tinggi penghargaan dan mengucapkan terima kasih kepada guru Sejarah kelas saya, iaitu Puan …. Beliau telah memberikan panduan dan nasihat kepada saya dan rakan sekelas tentang tajuk kerja khusus ini dan cara melakukannya. Ribuan terima kasih kepada ibu bapa saya yang telah memberikan nasihat, dorongan serta sokongan sepanjang masa saya melaksanakan kajian ini. Saya juga mengucapkan terima kasih kepada rakan-rakan sekelas saya yang telah banyah membantu dan berkerjasama mengumpulkan maklumat penting dalam kerja khusus ini.

OBJEKTIF KAJIAN
Tujuan folio ini dilakukan adalah untuk :

a. Mengenal dengan lebih mendalam tentang muzik tradisional caklempong ini serta caracara dimainkan serta mengetahui asal-usul muzik tradisional caklempong ini. b. Mengingati muzik tradisional caklempong ini supaya kekal menjadi permainan Warisa Budaya Malaysia walaupun terus di telan zaman yang semakin moden. c. Menjadi bahan rujukan kepada generasi muda serta generasi yang seterusnya jika mahu memainkan muzik tradisional caklempong ini di masa akan datang.

Kaedah kajian

Saya telah menggunakan beberapa kaedah kajian untuk menyiapkan folio sejarah ini. Antaranya ialah : 1. Kaedah Temu Ramah. Menemu ramah beberapa orang yang berkenaan seperti datuk, nenek dan ibu bapa untuk mengetaui dengan lebih lanjut tentang muzik tradisional caklempong ini.

2.

Kaedah Lawatan dan Pemerhatian Melakukan lawatan dengan memainkan muzik tradisional ini bersama rakan-rakan saya yang berada di kampong, dari situ juga saya telah melakukan pemerhatian bagi mendapatkan maklumat yang berkaitan dengan muzik tradisional caklempong ini.

3.

Kaedah Penyelidikan Menjalankan penyelidikan di Perpustakaan sekolah, melawatan web yang berkaitan dengan muzik tradisional ini, meminjam CD muzik tradisional seta merujuk kepada majalah-majalah yang mengandungi unsure-unsur muzik tradisional.

Hasil kajian
Caklempong adalah alat muzik tradisional dari keluarga ideofon yang menggunakan skel diatonic. Caklempong atau juga disebut Talimpung adalah alat muzik Melayu tradisi Negeri Sembilan yang menyerupai gong atau tetawak kecil. Caklempong dibawa masuk ke Tanah Melayu pada sekitar abad ke - 19 dari

Sumatera Barat melalui saudagar yang datang berniaga dan terus bermastautin di Tanah Melayu terutama di Negeri Sembilan menyebabkan ia dikatakan berasal dari negeri ini. Hari ini, muzik Caklempong telah dikembangkan di seluruh negara dari Johor sehingga ke Sabah dan turut diajar kepada guru-guru pelatih semua bangsa tanpa mengira kaum. Kini, caklempong ialah muzik tradisional warisan bangsa kebanggaan negara kita.

Tujuan dimainkan
Tujuan muzik Caklempong dimainkan apabila ada majlis perasmian di Hotel atau dimanamana, Caklempong selalunya digunakan sebagai muzik iringan di dalam sesuatu pertunjukkan silat atau tarian, terutamanya tarian lilin dan tarian piring. Ianya digunakan juga di dalam majlismajlis Diraja seperti istiadat pertabalan dan juga majlis keraian korporat. Di dalam majlis perkahwinan pula, Caklempong dipersembahkan untuk memeriahkan lagi upacara persandingan pengantin.

Alat-alat yang digunakan
Caklempong atau juga disebut Talimpung adalah alat muzik Melayu tradisi Negeri Sembilan yang menyerupai gong atau tetawak kecil. Ianya terdiri dari alat-alat yang diketuk dan mempunyai ukuran yang berbeza dan nada bunyi yang berlainan. Satu set alatan Caklempong terdiri dari Gereteh, Sauwa(Saua), Tingkah dan Gendang Ibu. Ketika dimainkan, Caklempong dilengkapi dengan penggunaan alat-alat muzik tradisi yang lain seperti gendang panjang, serunai, gong dan sebagainya. Caklempong tidak memainkan lagu. Yang dimainkan oleh Caklempong ialah rentak, dan rentak inilah yang dipanggil lagu, terjelma dalam lagu-lagu seperti Pak Tinjar dan Goyar Bacang.

Bonang

Gereteh (Melodi)

Tingkah (Sauwa)

Gendang Ibu dan Gendang Anak

Bangsi dan serunai

Kayu Pengetuk Cara memegang

Bonang
Bonang Caklempong diperbuat daripada perunggu atau tembaga. Bentuknya sama seperti gong atau tetawak kecil. Saiznya sama besar dengan sebuah piring. Seperti gong, bonang juga mempunyai cembol atau tombol bulat di bahagian tengahnya. Bahagian inilah yang perlu diketuk. Bonang di atur atas dua baris tali yang telah diikat di dalam tepak Caklempong. Penalaan (tuning) boleh dilakukan dengan cara mengetuk permukaan bahagian dalam cembol

untuk mendapatkan pic yang tinggi. Penalaan pic yang rendah ialah dengan cara mengetuk permukaan bahagian luar cembol.

Caklempong Gereteh (Melodi)
Caklempong Gereteh terdiri daripada 15 biji bonang yang disusun dalam nada C Major satu oktaf, termasuk 7 not pilihan. Seelok-eloknya satu Ensembel Caklempong mempunyai dua set Gereteh supaya Gereteh yang kedua dapat memainkan kaunter melodi.

Caklempong Tingkah
Caklempong Tingkah terdiri daripada lapan biji bonang yang bermula dari not E, F, G, A, Bb, B, C dan D. Permainan bonang tingkah banyak tertumpu kepada pengawalan rentak dan menghasilkan irama mengikut pukulan gendang. Ketukannya hanya melalu dan mudah dimainkan.

Sauwa
Caklempong Sauwa mempunyai lapan biji bonang. Bentuknya sama sahaja dengan Caklempong Tingkah. Bonang Sauwa diketuk mengikut corak irama ostinato dan bergerak mengikut kod melodi. Corak irama ostinato yang sesuai hendaklah terlebih dahulu diajarkan kepada pemain Sauwa. Notasi Caklempong Tingkah dan Sauwa tidak disediakan, hanya kod blok sahaja disediakan. Notasi untuk Sauwa bermula dari not E rendah (satu oktaf di bawah notasi Gereteh).

Gendang Ibu dan Gendang Anak
Gendang atau tambor biasanya diperbuat daripada kayu nangka. Kulit yang digunakan pula ialah daripada kulit lembu atau kulit kerbau. Gendang lembu mempunyai getaran yang rendah (bass). Kedua-dua gendang ibu dan gendang anak mempunyai dua permukaan berkulit yang dipalu dengan tangan. Peranan Gendang Ibu ialah mengawal tempo dengan cara pukulan melalu.

Bangsi dan Serunai
Rupabentuk, penjarian dan cara meniup bangsi adalah serupa dengan rekoder. Meniup bangsi adalah lebih mudah daripada meniup rekoder kerana bangsi boleh ditiup dengan kuat tanpa menaikkan tonnya. Bangsi diperbuat daripada jenis buluh yang baik di mana ianya direndam, dijemur dan diawet sebelum dijadikan bangsi. Serunai pula diperbuat daripada buluh tetapi jauh lebih kecil daripada bangsi. Serunai hanya berukuran lebih kurang 14 sentimeter dan hanya mempunyai 4 lubang. Serunai hanya boleh menghasilkan 5 not iaitu C, D, E, F dan G.

Kayu Pengetuk
Kayu pengetuk Caklempong berukuran kira-kira 22 sentimeter panjang. Satu pertiga daripada kayu pengetuk dibalut dengan tali gasing supaya apabila diketukkan ke cembul Caklempong hasil bunyinya tidak terlalu nyaring.

Not Dan Kod Lagu Gereteh (Melodi)

Caklempong Gereteh (Melodi) terdiri daripada 15 biji bonang yang disusun dalam nada C Major satu oktaf, termasuk 7 not pilihan.

Caklempong Tingkah terdiri daripada lapan biji bonang yang bermula dari not E, F, G, A, Bb, B, C dan D.

Latihan Gereteh
LATIHAN 1

LATIHAN 2

LATIHAN 3

LATIHAN 4

Latihan Tingkah/Sauwa
LATIHAN 1

LATIHAN 2

LATIHAN 3

LATIHAN 4

lagu dan not
SOGO

Lagu : Nadzar Abu Samah Gubahan : Nadzar Abu Samah

Cara dimainkan
Caklempong dimainkan melalui tiga jenis posisi iaitu, cara tegak ialah bermain secara berdiri dimana bonang diletakkan di dalam tepak berkaki, cara duduk ialah bermain sambil bersila tanpa tepak berkaki dan cara pacik - bermain sambil berjalan atau berarak seperti bermain kompang. Sebarang lagu kesukaan mana-mana daerah di Malaysia dan juga lagu masa kini boleh dimainkan mengikut rentak Caklempong. Untuk majlis perasmian di Hotel, Caklempong selalunya digunakan sebagai muzik iringan di dalam sesuatu pertunjukkan silat atau tarian, terutamanya tarian lilin dan tarian piring. Ianya digunakan juga di dalam majlis Diraja seperti istiadat pertabalan dan juga majlis keraian korporat. Di dalam majlis perkahwinan pula, Caklempong dipersembahkan untuk memeriahkan lagi upacara persandingan pengantin. Di dalam tradisi dahulukala, muzik tradisional seperti Caklempong memainkan peranan yang penting dalam kehidupan seharian mereka. Selain daripada sumber hiburan, muzik ini juga dapat menyatupadukan masyarakat dan penduduk setempat.

Rumusan

Selepas menjalankan kajian ini, saya mendapati bahawa muzik tradisional Caklempong ini sangat sedap didengari. Muzik Caklempong ini merupakan warisan nenek moyang kita yang harus dipelihara supaya dapat dimainkan pada masa akan datang. Ciri-ciri dalam muzik tradisional Caklempong ini membawa kepada hubungan silaturrahim yang lebih mesra dan saling berkerjasama dalam kumpulan tanpa mengira kaum,bangsa mahupun agama untuk mendapatkan kemenangan bersama. Keadaan sebergini seharusnya diperkembangkan dalam masyarakat kampung mahupun bandar. Dengan itu, terlahirlah semangat berkerjasama dan saling hormat-menghormati lalu membentuk Negara yang aman dan harmoni. Demi menjaga populariti muzik tradisional Caklempong ini, ia harus didengdangkan di majlis rasmi sekolah, di sebuah hotel dan di samping menjadikan muzik Caklempong sebagai muzik yang boleh didendangkan ke peringkat antarabangsa.

Lampiran

Gambar-gambar

Bonang

Gereteh (melodi)

Tingkah (sauwa)

Gendang ibu

Gendang anak

Di sebelah kiri gendang ibu dan disebelah kanan gendang anak

Batang Serunai

Kayu pengetuk

Peta

Peta Negeri Sembilan yang merupakan tempat asalnya Caklempong

Elemen 1

Elemen 2

Orang sumber

Biodata
   Nama : En Amir Bin Hj Ahmed Umur : 45 Tahun Alamat : Hadapan Masjid Bunut Payong, Jalan Kuala Krai, 15050 Kota Bharu Kelantan

Temu Bual
Saya : Assalamualaikum pak cik. Apa khabar? Pak cik : Waalaikumsalam. Khabar baik.. Silalah duduk. Saya : Terima kasih. Tujuan saya ke mari adalah untuk menemu bual pak cik tentang muzik tradisional Caklempong. Pak cik : Oh, begitu. Boleh. Silakan. Saya : Apakah nama lain bagi Caklempong?

Pak cik : Caklempong juga dikenali sebagai Telempung, Telempung Tak Lempung, Talempong dan Taklempong. Saya : Boleh pak cik ceritakan secara ringkas latar belakang Caklempong?

Pak cik : Boleh. Caklempong dikatakan berasal dari Minangkabau di Sumatera dan di bawa masuk ke Negeri Sembilan oleh pendatang Minangkabau. Muzik ini terdapat di Negeri Sembilan terutamanya di daerah Lenggeng, Kuala Pilah dan Jelebu. Saya : Apakah tujuan muzik ini di mainkan?

Pak cik : Tujuan muzik ini di mainkan bagi mengiringi persembahan kaba iaitu penceritaan bahan-bahan penglipur lara oleh tukang kaba (tukang cerita). Dalam persembahan ini, muzik Caklempong berfungsi untuk menarik minat penonton. Selain itu, Cak lempong turut menjadi persembahan penting dalam persembahan tumbuk kalang iaitu persembahan yang diadakan untuk temasya menembuk emping. Bukan itu sahaja, muzik ini turut mengiringi pelbagai jenis tarian Melayu. Caklempong

juga dimainkan dalam majlis Diraja seperti istiadat pertabalan dan juga majlis keraian korporat. Muzil ini juga di mainkan dalam majlis perkahwinan. Saya : Bagaimanakah Caklempong dimainkan?

Pak cik : Caklempong dimainkan dengan satu set penuh sebanyak 55 bonang. Bonangbonang Caklempong di letak secara tersusun dalam dua baris diatas bingkai dibuat daripada papan dalam bentuk seperti rak empat segi dengan petapetaknya. Di bahagian petak-petak di rentang tali yang disebut tali para iaitu tempat meletakan bonang-bonang. Bonang-bonang Caklempong disusun dengan menggunakan susunan nada seperti terdapat pada piano. Alat ini dimainkan lazimnya dalam keadaan duduk. Saya : Terima kasih pak cik kerana sudi meluangkan masa bersama saya.

Pak cik : Sama-sama.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->