BAB 6 – KAEDAH PENULISAN ILMIAH

6.0 Pengenalan Penulisan ilmiah merujuk penulisan yang berlandaskan metodologi keilmuan atau metodologi saintifik. Metodologi saintifik ialah pendekatan mengungkapkan fakta dan bukti bagi menyokong kebenaran melalui bebarapa langkah seperti perumusan masalah, pembentukan hipotesis, deduksi hipotesis dan pengujian kebenaran. Bahasa penulisan ilmiah, biasanya memilih kata, istilah, ungkapan dan ayat yang maknanya bersifat denotasi, iaitu tepat dan jelas supaya tidak disalahertikan dengan makna-makna lain. Dengan demikian karangan ilmiah harus bersifat objektif, jujur dan tepat.

6.1 Jenis-jenis Penulisan Ilmiah Jenis-jenis penulisan ilmiah yang utama ialah esei ilmiah, kertas kerja, laporan kajian, tesis dan disertasi. 6.1.1 Esei ilmiah merujuk karangan ilmiah yang pendek tentang topik atau permasalahan berdasarkan data yang diperolehi melalui rujukan perpustakaan dan / atau kerja lapangan. Penghuraiannya bersifat rasional-empiris dan objektif. 6.1.2 Kertas kerja ialah penulisan ilmiah yang memaparkan sesuatu fakta atau permasalahan berdasarkan data kerja lapangan dan / atau rujukan perpustakaan. Analisis dalam kertas kerja adalah lebih serius serta bersifat rasional-empiris dan objektif. Kertas kerja biasanya ditulis untuk diterbitkan dalam jurnal akademik atau dibentangkan dalam pertemuan ilmiah seperti seminar, bengikel dan sebagainya. 6.1.3 Laporan kajian atau penyelidikan ialah penulisan ilmiah yang

Penulisan ilmiah ini melibatkan pengujian hipotesis bagi membuktikan kebenaran. Tesis mengungkapkan pengetahuan baru yang diperoleh daripada pengamatan atau penyelidikan sendiri. 2. Catatan Pustaka Catatan Kaki dan Catatan Kaki Singkat Petikan Langsung dan Tak Langsung Bibliografi / Rujukan / Daftar Pustaka 6. Seperti tesis.1.5 Disertasi ialah penulisan ilmiah tahap tertinggi dalam hierarki pancapaian akademik.2 Ciri-ciri Khusus Penulisan Ilmiah Terdapat beberapa ciri khusus dalm penulisan ilmiah yang perlu diberi perhatian: 1. 6.4 Tesis ialah penulisan ilmiah yang sifatnya lebih mendalam. sumber maklumat yang digunakan atau dirujuk perlulah dinyatakan.D). Tesis biasanya ditulis oleh pelajar peringkat Sarjana Muda Kepujian dan peringkat Sarjana serta perlu dipertahankan di hadapan panel vivavocê. Teknik catatatn pustaka yang lazimnya digunakan adalah seperti berikut: . Penghuraiannya juga bersandarkan kepada metodologi saintifik dan berdasarkan data kerja lapangan dan / atau rujukan perpustakaan. Disertasi melibatkan fakta berupa penemuan penulis sendiri berdasarkan metodologi saintifik dan analisis yang terperinci. majalah. 6. iaitu untuk mendapatkan gelaran Doktor Falsafah (Ph. Catatan tentang sumber maklumat seperti buku. jurnal atau surat khabar disebut catatan pustaka.2. 3. disertasi juga perlu dibentangkan dan dipertahankan di hadapan panel atau lembaga viva-você.1. 6.1 Catatan Pustaka Dalam penulisan ilmiah.menyampaikan maklumat atau fakta tentang sesuatu kepada pihak lain. 4.

catatan nama pengarang.) diletakkan di antara nama pengarang dengan tahun terbit. Contoh: Menurut Mohd. ________________________________________________ 1. Nor Daud (1997 : 63)..2... (Keris Mas. Jika dalam teks nama pengarang tidak disebut. atau Hassan Ahmad (2000). 1988 : 136) 6.. ayat yang berkesan ialah satu bentuk ayat yang disokong oleh kepelbagaian dalam struktur ayat.. peristiwa komunikasi. sedap didengar dan benar pada perasaan dan fikiran..2 Catatan Kaki Catatan kaki ialah catatan-catatan kecil yang berfungsi memberikan keterangan tambahan terhadap teks yang ditulis.. dimasukkan di antara angka tahun terbitan dengan angka muka surat. Etimologi ialah kajian tentang kata serta perubahan bentuk dan makna. .. Catatan kaki ditempatkan pada bahagian bawah halaman dan dipisahkan daripada teks dengan garis panjang.. Penomboran yang berurutan diberikan kepada setiap catatan kaki. tahun penerbitan dan muka surat dimasukkan di dalam kurungan dan diletakkan di hujung teks sebelum noktah. Contoh: Secara amnya peribahasa ialah percakapan atau ujaran yang mengandungi kebijaksanaan fikiran dan pemerhatian yang tersusun dalam bentuk yang ringkas. karangan yang diisi di dalamnya tahun penerbitan dan muka surat dan perlu ditempatkan selepas nama pengarang tersebut. atau Mengikut pandangan Saville – Troike (1986 : 52-63)..Jika nama pengarang dimasukkan bersama teks. Tanda titik bertindih (:).. juga sependapat dengan. Tanda koma (.kajian etimologi1 tidak dapat dipisahkan daripada kajian linguistik. Contoh: .. indah.

John Dwey. Inner Traditions International Ltd. Jika kaedah catatan pustaka yang dipilih.2. Penggunaan catatan untuk menunjukkan sumber rujukan mestilah selaras dalam keseluruhan penulisan. op. The Book of Sufi Healing. digunakan untuk catatan kaki daripada sumber yang telah dinyatakan. tetapi dipetik daripada perenggan yang lain. 45 John Dewey. How We Think. Digunakan untuk catatan kaki yang sumbernya sama dengan catatan kaki yang telah disenaraikan di atasnya. maka keseluruhan penulisan haruslah menggunakan kaedah ini. maka keseluruhan penulisan mestilah mengekalkan penggunaan kaedah ini dengan konsisten. New York. ertinya sama dengan yang di atas). 1985.cit loc.cit. 5. (singkatan daripada opere citati. op. Chicago. loc. hal : 75 Shaykh Hakim Moinuddin Chisti. hal. Sebaliknya jika kaedah catatan kaki singkat digunakan. 2. (singkatan daripada ibidum. Henry Regnery Company.. ertinya tmpat yang telah dipetik) seperti op. John Dewey. (singkatan daripada loco citati. hal 89.cit Perhatikan contoh catatan kaki singkat yang menunjukkan sumber rujukan dan ditempatkan pada bahagian bawah halaman serta dipisahkan daripadaa teks degan garisan panjang seperti yang berikut: 1. .cit. ertinya dalam buku / karya yang telah dipetik). 4. tetapi telah disisip catatan kaki lain daripada sumber lain.6. 1974. ibid. hal : 25 Ibid.cit.3 Catatan Kaki Singkat Catatan kaki singkat merupakan satu lagi kaedah menunjukkan sumber rujukan selain kaedah catatan pustaka. 3.

(Brown. 1951 : X) 6. terpisah daripada teks.. tesis dan . menunjangi hujah atau memberi maklumat tambahan. amat sesuai untuk mengelakkan diri daripada terlalu berterus-terang”... luas dan besar tujuannya dipakainya sebagai sebutan-esbutan orang sebagai bandingan teladan dan pengajaran”.. ringksan atau kesimpulan daripada sebuah tulisan dengan gaya penulis sendiri. Teknik menyatakan sumber informasi dalam petikan tak langsung adalah sama seperti teknik catatan pustaka.. Biasanya petikan langsung ditulis rapat (satu spasi) ataupun dikecilkan saiz hurufnya seperti contoh yang berikut: “segala sesuatu cakap yang pendek yang melekat di mulut orang ramai semenjak beberapa lama oleh sebab sedap dan bijak perkataannya.5 Bibliografi Menulis bibliografi atau daftar pustaka bermaksud menyenaraikan semua sumber rujukan dan bacaan sama ada yang telah diterbitkan seperti buku. gagasan pokok. 6.6. 1965 : 165) Sementara Clifford dan Swettenham menyatakan hasil pemrhatian mereka iaitu: “. Petikan langsung kadang-kadang diperlukan untuk mempertahankan keaslian penyataan yang dipetik.3 Petikan Tak Langsung Petikan tak langsung merupakan pengungkapan kembali pendapat.peribahasa merupakan bahasa diplomatik.. Petikan langsung diberi tanda petik (“ “) padanya dan diikuti oleh catatan pustaka.4 Petikan Langsung Petikan langsung pula ditulis dalam susunan ayat asalnya tanpa sebarang perubahan dan diberi tempat tersendiri. jurnal dan majalah ataupun yang belum terbit seperti kertas kerja. (Za’ba.

All. . Kuala Lumpur. Bhd. Senu Awang. Penerbitan Jabatan Pengajian Melayu. 1984. Biblografi dapat membantu pembaca mengetahui sumber-sumber yang digunakan dalam sesuatu kerja ilmiah. Bibliografi tidak diberi nombor Urutan nama penulis mengikut urutan huruf Gelaran penulis tidak dimasukkan Bibliografi diletakkan pada bahagian terakhir tulisan Nama pengarang Melayu. Linguistik Am Untuk Guru Bahasa Malaysia.G. Boston. Soosai Ganesh. Kuala Lumpur. 1976. Campbell. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Nik Safiah karim. Khutbah Jumaat : Satu Analisis Laras. Kamus Ungkapan Lengkap. 1981. Houghton Mifflis Company. 1994. 3. Kuala Lumpur. 2. W. 4.disertasi. 1993. Cina dan India ditulis penuh dalam susunan asal tetapi pengarang Barat. Mohd. 5. Urutan unsur-unsur yang ditulis dalam bibliografi ialah:      Nama penulis Tahun penerbitan Judul – digaris atau dicetak miring Tempat penerbitan Nama penerbit Perhatikan contoh-contoh bibliografi di bawah ini. Penerbitan Geetha. Bibliografi Abdullah Hassan. Petaling Jaya. jilid 1 dan 2. hanya nama keluarga sahaja yang ditulis. et. Tatabahasa Dewan. Universiti Malaya. Ada beberapa hal yang perlu diperhatikan dalam penyusunan bibliografi: 1. Form And Style In Thesis Writing.. Penerbitan Fajar Bakti Sdn.

utusan. dlm. hlm. http://www. Kuala Lumpur. Bahasa untuk Masyarakat Madani. Malay Proverbs. Dewan Bahasa dan Pustaka. 2002.my http://ww.gov. dlm. 1985. Berita Harian. . Majid.my/majalah/massa Kamus Kamus Dewan.my/ http://www.dbp.com. Linguistik Antropologi: Satu Pengenalan Teoritis. 1999. Razak A.Tan Ching Kwang. 243-251. 41 : 3 Mac. Graham Brash.bharian. hlm 12. 1997. Kuala Lumpur.com. September. Teo Kok Seong. Jurnal Dewan Bahasa.