BAB 6 – KAEDAH PENULISAN ILMIAH

6.0 Pengenalan Penulisan ilmiah merujuk penulisan yang berlandaskan metodologi keilmuan atau metodologi saintifik. Metodologi saintifik ialah pendekatan mengungkapkan fakta dan bukti bagi menyokong kebenaran melalui bebarapa langkah seperti perumusan masalah, pembentukan hipotesis, deduksi hipotesis dan pengujian kebenaran. Bahasa penulisan ilmiah, biasanya memilih kata, istilah, ungkapan dan ayat yang maknanya bersifat denotasi, iaitu tepat dan jelas supaya tidak disalahertikan dengan makna-makna lain. Dengan demikian karangan ilmiah harus bersifat objektif, jujur dan tepat.

6.1 Jenis-jenis Penulisan Ilmiah Jenis-jenis penulisan ilmiah yang utama ialah esei ilmiah, kertas kerja, laporan kajian, tesis dan disertasi. 6.1.1 Esei ilmiah merujuk karangan ilmiah yang pendek tentang topik atau permasalahan berdasarkan data yang diperolehi melalui rujukan perpustakaan dan / atau kerja lapangan. Penghuraiannya bersifat rasional-empiris dan objektif. 6.1.2 Kertas kerja ialah penulisan ilmiah yang memaparkan sesuatu fakta atau permasalahan berdasarkan data kerja lapangan dan / atau rujukan perpustakaan. Analisis dalam kertas kerja adalah lebih serius serta bersifat rasional-empiris dan objektif. Kertas kerja biasanya ditulis untuk diterbitkan dalam jurnal akademik atau dibentangkan dalam pertemuan ilmiah seperti seminar, bengikel dan sebagainya. 6.1.3 Laporan kajian atau penyelidikan ialah penulisan ilmiah yang

Tesis biasanya ditulis oleh pelajar peringkat Sarjana Muda Kepujian dan peringkat Sarjana serta perlu dipertahankan di hadapan panel vivavocê.1 Catatan Pustaka Dalam penulisan ilmiah. 6. Tesis mengungkapkan pengetahuan baru yang diperoleh daripada pengamatan atau penyelidikan sendiri. Penghuraiannya juga bersandarkan kepada metodologi saintifik dan berdasarkan data kerja lapangan dan / atau rujukan perpustakaan.4 Tesis ialah penulisan ilmiah yang sifatnya lebih mendalam.1. 3. Disertasi melibatkan fakta berupa penemuan penulis sendiri berdasarkan metodologi saintifik dan analisis yang terperinci.5 Disertasi ialah penulisan ilmiah tahap tertinggi dalam hierarki pancapaian akademik.1. disertasi juga perlu dibentangkan dan dipertahankan di hadapan panel atau lembaga viva-você. 4. Teknik catatatn pustaka yang lazimnya digunakan adalah seperti berikut: . 2. Penulisan ilmiah ini melibatkan pengujian hipotesis bagi membuktikan kebenaran. Catatan Pustaka Catatan Kaki dan Catatan Kaki Singkat Petikan Langsung dan Tak Langsung Bibliografi / Rujukan / Daftar Pustaka 6.D).menyampaikan maklumat atau fakta tentang sesuatu kepada pihak lain. Seperti tesis. Catatan tentang sumber maklumat seperti buku.2 Ciri-ciri Khusus Penulisan Ilmiah Terdapat beberapa ciri khusus dalm penulisan ilmiah yang perlu diberi perhatian: 1. jurnal atau surat khabar disebut catatan pustaka. majalah. sumber maklumat yang digunakan atau dirujuk perlulah dinyatakan. 6.2. 6. iaitu untuk mendapatkan gelaran Doktor Falsafah (Ph.

Tanda koma (. ayat yang berkesan ialah satu bentuk ayat yang disokong oleh kepelbagaian dalam struktur ayat. Etimologi ialah kajian tentang kata serta perubahan bentuk dan makna. Jika dalam teks nama pengarang tidak disebut.. Catatan kaki ditempatkan pada bahagian bawah halaman dan dipisahkan daripada teks dengan garis panjang. Contoh: Secara amnya peribahasa ialah percakapan atau ujaran yang mengandungi kebijaksanaan fikiran dan pemerhatian yang tersusun dalam bentuk yang ringkas. Nor Daud (1997 : 63). 1988 : 136) 6. Tanda titik bertindih (:). Penomboran yang berurutan diberikan kepada setiap catatan kaki. peristiwa komunikasi..Jika nama pengarang dimasukkan bersama teks. tahun penerbitan dan muka surat dimasukkan di dalam kurungan dan diletakkan di hujung teks sebelum noktah.. atau Mengikut pandangan Saville – Troike (1986 : 52-63).) diletakkan di antara nama pengarang dengan tahun terbit.. juga sependapat dengan..2. ________________________________________________ 1. dimasukkan di antara angka tahun terbitan dengan angka muka surat. Contoh: . .. Contoh: Menurut Mohd.2 Catatan Kaki Catatan kaki ialah catatan-catatan kecil yang berfungsi memberikan keterangan tambahan terhadap teks yang ditulis. karangan yang diisi di dalamnya tahun penerbitan dan muka surat dan perlu ditempatkan selepas nama pengarang tersebut. catatan nama pengarang.. atau Hassan Ahmad (2000)...kajian etimologi1 tidak dapat dipisahkan daripada kajian linguistik.. sedap didengar dan benar pada perasaan dan fikiran.. (Keris Mas.. indah.

op. New York. Digunakan untuk catatan kaki yang sumbernya sama dengan catatan kaki yang telah disenaraikan di atasnya. maka keseluruhan penulisan mestilah mengekalkan penggunaan kaedah ini dengan konsisten. hal : 25 Ibid. Sebaliknya jika kaedah catatan kaki singkat digunakan. Penggunaan catatan untuk menunjukkan sumber rujukan mestilah selaras dalam keseluruhan penulisan. 1974.cit Perhatikan contoh catatan kaki singkat yang menunjukkan sumber rujukan dan ditempatkan pada bahagian bawah halaman serta dipisahkan daripadaa teks degan garisan panjang seperti yang berikut: 1. 45 John Dewey. tetapi telah disisip catatan kaki lain daripada sumber lain. 3.cit loc.. tetapi dipetik daripada perenggan yang lain. (singkatan daripada opere citati. (singkatan daripada ibidum. op.cit. ibid. Chicago. Jika kaedah catatan pustaka yang dipilih.cit.cit. hal : 75 Shaykh Hakim Moinuddin Chisti. How We Think. 4. hal. 2. John Dewey. ertinya tmpat yang telah dipetik) seperti op. Henry Regnery Company. digunakan untuk catatan kaki daripada sumber yang telah dinyatakan. .2.3 Catatan Kaki Singkat Catatan kaki singkat merupakan satu lagi kaedah menunjukkan sumber rujukan selain kaedah catatan pustaka. loc. Inner Traditions International Ltd.6. 5. hal 89. 1985. John Dwey. maka keseluruhan penulisan haruslah menggunakan kaedah ini. ertinya dalam buku / karya yang telah dipetik). The Book of Sufi Healing. ertinya sama dengan yang di atas). (singkatan daripada loco citati.

4 Petikan Langsung Petikan langsung pula ditulis dalam susunan ayat asalnya tanpa sebarang perubahan dan diberi tempat tersendiri. (Za’ba.. amat sesuai untuk mengelakkan diri daripada terlalu berterus-terang”. Teknik menyatakan sumber informasi dalam petikan tak langsung adalah sama seperti teknik catatan pustaka. luas dan besar tujuannya dipakainya sebagai sebutan-esbutan orang sebagai bandingan teladan dan pengajaran”. gagasan pokok.peribahasa merupakan bahasa diplomatik.5 Bibliografi Menulis bibliografi atau daftar pustaka bermaksud menyenaraikan semua sumber rujukan dan bacaan sama ada yang telah diterbitkan seperti buku. Petikan langsung kadang-kadang diperlukan untuk mempertahankan keaslian penyataan yang dipetik.. jurnal dan majalah ataupun yang belum terbit seperti kertas kerja. (Brown. tesis dan . Biasanya petikan langsung ditulis rapat (satu spasi) ataupun dikecilkan saiz hurufnya seperti contoh yang berikut: “segala sesuatu cakap yang pendek yang melekat di mulut orang ramai semenjak beberapa lama oleh sebab sedap dan bijak perkataannya..3 Petikan Tak Langsung Petikan tak langsung merupakan pengungkapan kembali pendapat. terpisah daripada teks.. 1965 : 165) Sementara Clifford dan Swettenham menyatakan hasil pemrhatian mereka iaitu: “. Petikan langsung diberi tanda petik (“ “) padanya dan diikuti oleh catatan pustaka.. menunjangi hujah atau memberi maklumat tambahan. ringksan atau kesimpulan daripada sebuah tulisan dengan gaya penulis sendiri. 6.6. 1951 : X) 6..

Nik Safiah karim. hanya nama keluarga sahaja yang ditulis. 5. 1984. jilid 1 dan 2.G.. Ada beberapa hal yang perlu diperhatikan dalam penyusunan bibliografi: 1. et. W. Houghton Mifflis Company. 1994. Kamus Ungkapan Lengkap. Penerbitan Fajar Bakti Sdn. 1976. Form And Style In Thesis Writing. 2. Kuala Lumpur. Kuala Lumpur. . Penerbitan Geetha. Universiti Malaya. Senu Awang. Soosai Ganesh. All. Boston. Bibliografi tidak diberi nombor Urutan nama penulis mengikut urutan huruf Gelaran penulis tidak dimasukkan Bibliografi diletakkan pada bahagian terakhir tulisan Nama pengarang Melayu. 3. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. 4. Biblografi dapat membantu pembaca mengetahui sumber-sumber yang digunakan dalam sesuatu kerja ilmiah. Petaling Jaya. Campbell. Urutan unsur-unsur yang ditulis dalam bibliografi ialah:      Nama penulis Tahun penerbitan Judul – digaris atau dicetak miring Tempat penerbitan Nama penerbit Perhatikan contoh-contoh bibliografi di bawah ini. Kuala Lumpur. 1981. Bibliografi Abdullah Hassan. Penerbitan Jabatan Pengajian Melayu. Tatabahasa Dewan. Bhd. Khutbah Jumaat : Satu Analisis Laras. 1993. Mohd. Linguistik Am Untuk Guru Bahasa Malaysia. Cina dan India ditulis penuh dalam susunan asal tetapi pengarang Barat.disertasi.

243-251. 2002. Kuala Lumpur. Malay Proverbs. Teo Kok Seong. Bahasa untuk Masyarakat Madani.my/majalah/massa Kamus Kamus Dewan. 41 : 3 Mac. Kuala Lumpur.Tan Ching Kwang. http://www. .com. Dewan Bahasa dan Pustaka. Berita Harian.dbp.utusan.gov. September.my/ http://www.bharian.com. Majid. Graham Brash. Razak A. 1999. 1997. 1985. dlm. dlm. Linguistik Antropologi: Satu Pengenalan Teoritis. hlm.my http://ww. Jurnal Dewan Bahasa. hlm 12.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful