TAHAP PENGUASAAN ILMU DAN PELAKSANAAN PENGURUSAN JENAZAH DIKALANGAN GURU AGAMA : SATU KAJIAN DI DAERAH BATANG PADANG

MOHD ZAIDI BIN ZAKARIA (G 75157)

CADANGAN KAJIAN UNTUK MEMENUHI SEBAHAGIAN DARIPADA SYARAT MEMPEROLEHI IJAZAH SARJANA MUDA PENGAJIAN ISLAM (SYARIAH) DENGAN KEPUJIAN

FAKULTI PENGAJIAN ISLAM UNIVERSITI KEBANGSAAN MALAYSIA PBJJ PUSAT UKM BANGI 2011

BAB 1 :PENDAHULUAN

6 Metodologi Penyelidikan 1.3 Matlamat Kajian 1.2.4 Secara keseluruhan 2.1 Latar Belakang Masalah 1.2 Pelaksanaan dalam masyarakat 3.8 Rumusan BAB 2 : TAHAP PENGUASAAN ILMU PENGURUSAN JENAZAH 2.2 Tahap penguasaan Ilmu pengurusan jenazah 2.4 Objektif Kajian 1.2 Permasalahan Kajian 1.2.2.2 Secara amali 2.1.2.3 Penglibatan guru agama .5 Skop Kajian 1.1 Pengenalan 2.1 Pengenalan 3.7 Ulasan Kajian Lepas 1.3 Kesimpulan BAB 3 : PELAKSANAAN DAN PENGLIBATAN DALAM MASYARAKAT 3.3 Mengikut bahagian 2.1 Secara teori 2.

4.6 Kurang kepercayaan masyarakat atau orang yang lebih tua 4.2.2 Kurang latihan dan pengalaman 3.2 Modul pengajian di Universiti /Maktab 4.3 Kurang keyakinan diri 3.1 Pengenalan 4.2.3 Peranan masyarakat .3.1 Peranan Jabatan Pelajaran 4.4.1 Pengenalan 4.2 Cadangan 4.4.1 Kurang ilmu pengetahuan 3.4.4.2.5 Rasa jijik 3.4 Rasa susah dan takut 3.4.2 Masalah dan kekangan 3.3 Kesimpulan BAB 5 : CADANGAN DAN LANGKAH MENINGKATKAN PENGUASAAN ILMU PENGURUSAN JENAZAH 4.5 Kesimpulan BAB 4 : HALANGAN DAN KEKANGAN 4.

3 Kesimpulan 1. mengkafankan.1 PENGENALAN Pengurusan jenazah adalah salah satu perkara fardu kifayah bagi umat Islam. maka terdapat empat kewajipan orang yang hidup terhadap yang mati iaitu memandikan. Untuk melaksanakan empat perkara ini memerlukan ilmu yang cukup serta kerjasama yang baik dari semua ahli masyarakat. menyembahyangkan dan mengebumikannya. Ini bermakna setiap orang Islam wajib mempelajarinya kerana ianya satu kefarduan tetapi jika sudah ada yang melaksanakannya maka yang lain terlepas dari tanggungjawab tersebut. Apabila meninggal seseorang anak adam. .4.2.4 Kesedaran diri 4.

2 PERMASALAHAN KAJIAN Di dalam masyarakat. Mungkin di sesetengah kawasan atau tempat. biasanya terdapat hanya seorang atau dua imam. semestinya akan ada guru agama Islam yang bertugas disitu. bilal. Sejauhmanakah para guru agama yang mengajar di sekolah ini menguasai ilmu fardu kifayah khususnya ilmu pengurusan jenazah ini. sewajarnyalah mereka menguasai berbagai bidang ilmu agama sama ada fardu ain atau fardu kifayah. Sudah semestinya mereka ini mempunyai ilmu pengetahuan yang baik dalam bidang agama sama ada ilmu fardu ain atau fardu kifayah melebihi golongan orang awam yang lain. Ini lah yang menjadi tanda tanya kerana bilangan mereka ini agak ramai dan berada dimerata tempat termasuk di kawasan pedalaman.bukan sekadar tahu dari segi teorinya sahaja. golongan yang dianggap berkeutamaan atau berautoriti dalam menguruskan hal-hal keagamaan adalah golongan yang terlibat secara lansung dengan amalan ilmu keagamaan seperti imam. Oleh itu masyarakat memandang golongan dari bidang agama sebagai golongan yang mahir dalam perkara ini untuk meminta bantuan menguruskan jenazah. Tetapi jika kawasan itu mempunyai sekolah. pegawai dari Agama Islam dan juga para guru agama yang digelar ustaz dan ustazah. Begitu juga pegawai Jabatan Agama Islam. Dengan gelaran ustaz atau ustazah. Atau bolehkah mereka terlibat dalam masyarakat.taman perumahan atau mukim. Salah satu daripada ilmu yang patut ada pada golongan ini ialah ilmu pengurusan jenazah kerana perkara kematian ini sentiasa berlaku dalam masyarakat. begitu juga bilal. sudah ada pasukan khas sama ada yang ditubuh secara rasmi atau tidak untuk menguruskan hal ini. s hanyalah di bandar atau pekan sahaja.1. . Selain bertugas di sekolah sebagai guru kepada murid. tetapi tidak semua tempat begitu. Dalam satu kawasan seperti kampung. golongan inilah yang dicari untuk menguruskannya. mereka juga menjadi perhatian ahli masyarakat dalam hal-hal keagamaan. Apabila berlaku kematian.

melibatkan guru-guru agama di daerah Patang Padang. masalah kajian yang akan diketengahkan oleh penyelidik adalah untuk mengkaji sejauhmana tahap penguasaan ilmu pengurusan jenazah ini dikuasai oleh para guru agama yang dilahirkan oleh universiti atau institut perguruan dan sejauhmana penglibatan mereka dalam pengurusan jenazah ini di dalam masyarakat.4. pekan.3 MATLAMAT KAJIAN Matlamat kajian ini ialah untuk mengkaji tahap penguasaan ilmu pengurusan jenazah dikalangan guru-guru agama Islam yang mengajar di sekolah menengah atau rendah dan sejauhmana ianya diamalkan dalam masyarakat setempat seterusnya mencari jalan bagaimana golongan guru agama ini dapat menjadi sebahagian dari masyarakat yang menguasai dan boleh melaksanakan ilmu pengurusan jenazah. atau sekadar bekerja disekolah sahaja. Merangkumi berbagai kawasan penempatan seperti kawasan Bandar. Kajian yang akan dijalankan ini. Daerah ini berada di bahagian selatan negeri Perak dan bersempadan dengan negeri Selangor. Penyelidik akan cuba kaitkan dan mencari punca permasalah sekaligus mencari jalan penyelesaian dari masalah yang berbangkit.4.1 Mengenalpasti sejauhmana tahap penguasaan ilmu pengurusan jenazah dikalangan guru agama di sekolah dalam Daerah Batang Padang. 1. berada di tengah Daerah batang Padang ini.kampong dan juga kawasan pedalaman dan perkampungan orang asli.4 OBJEKTIF KAJIAN Antara objektif kajian ini ialah : 1. 1. 1. Pejabat pelajarannya terletak di Tapah. Perak. salah satu daerah yang terdapat dinegeri Perak.Oleh yang demikian.2 Mengkaji halangan dan sebab mengapa terdapat sesetengah guru agama tidak menguasai ilmu pengurusan jenazah. Apakah mereka ini dibekalkan dengan ilmu fardu kifayah ini semasa latihan atau kursus. .

1.5 SKOP KAJIAN Limitasi bidang kajian : Kajian ini dijalankan hanya untuk mengkaji tahap penguasaan ilmu pengurusan jenazah dari mandi.1 Jenis kajian Dalam kajian ini. Limitasi sasaran kajian : Sasaran utama kajian ini tertumpu kepada golongan guru agama yang mengajar di sekolah rendah.6 METHOD KAJIAN 1.1. penyelidik menggunakan dua kaedah iaitu kajian perpustakaan dan kaedah kajian lapangan. Ini bermakna kajian ini tidak memasukkan ilmu fardu kifayah yang lain yang juga perlu dan penting dalam masyarakat. menengah mahupun sekolah agama. satu daerah yang terdapat dalam Negeri Perak Darul Ridzuan. 1.6. Kajian lapangan pula menjadi sumber maklumat asas kepada landasan kajian ini kerana ia memudahkan proses untuk mendapatkan maklumat yang diperlukan secara . solat dan pengkebumian jenazah.4. kafan. Kajian perpustakaan dilakukan untuk mendapatkan maklumat mengenai topik yang dikaji melalui pembacaaan dokumen seperti buku.kajian ilmiah dan sumber-sumber yang berkaitan. Limitasi lokasi kajian : Kajian ini tertumpu di Daerah Batang Padang.jurnal.3 Mencadangkan aktiviti atau cara untuk membantu para guru agama agar dapat menguasai dan mengamalkan ilmu pengurusan jenazah dam masyarakat.

Temubual Kaedah ini sesuai kerana ianya akan mendapat maklum balas yang jelas dan betul. 1. Borang ini diedarkan selama 3 hari sebelum dikumpulkan.6. rendah dan sekolah agama di daerah Batang Padang. tahap ilmu pengurusan jenazah secara teori. 1. Mohd Khadafi Bin Hj. Walaupun mereka mengkajinya dalam konteks yang berbeza tetapi bidangnya sama iaitu mengenai . Mohd Khairul Anwar Osman yang bertajuk “Amalan Bid’ah dalam pengurusan dan penyelengggaraan jenazah : Kajian di Kubang Pasu”. Soal selidik Kaedah ini digunakan secara rawak dengan menggunakan soalan yang telah disediakan. pegawai di Jabatan Pelajaran Daerah dan sebagainya yang sesuai untuk mendapatkan maklumat bersesuaian dengan kajian yang dijalankan. Kaedah ini akan digunakan kepada masyarakat setempat.7 LITERATURE REVIEW Terdapat beberapa kajian terhadap bidang pengurusan jenazah dalam beberapa perkara. Bilangan soal selidik yang disedia dan diedarkan ialah sebanyak 50 orang responden.2 Instrumen kajian . Soalan soal selidik ini merangkumi maklumat peribadi. guru-guru agama.lebih terperinci sekaligus kajian ini tidak terhad kepada merujuk kajian perpustakaan sahaja. Antaranya kajian yang dilakukan oleh Mohd Nizho Bin Abdul rahman. Soal selidik ini melibatkan guru-guru agama di sekolah menengah. Pemerhatian Kaedah ini digunakan untuk melihat dan menilai penglibatan guru-guru agama dalam pengurusan jenazah dalam masyarakat di Daerah Batang Padang. pengalaman dan penglibatan dalam pengurusan jenazah serta cadangan. Rofie dan Dr.

Kajian itu menjurus ke arah perkara-perkara atau amalan yang tidak sepatutnya dilakukan semasa menguruskan jenazah. Dalam program itu. Ini memberi gambaran bahawa perlunya golongan guruguru agama ini terlibat secara lansung dalam urusan ini supaya tidak timbul lagi perkara seperti yang disebutkan oleh penulis blog tersebut. Antara perkara utama yang diberi tumpuan dan yang pertama diuji ialah pengurusan jenazah. Apalagi bagi seseorang yang dipanggil ustaz dan ustazah. Dia menyatakan kekesalannya tentang terdapat amalan sesetengah golongan dalam masyarakat yang menjadikan pengurusan jenazah seperti satu bisnes untuk mencari duit. Selain itu. Berbeza dengan kajian yang akan dilakukan oleh penulis nanti iaitu menumpukan kepada tahap penguasaan ilmu serta penglibatan guru-guru agama menguruskan jenazah dalam masyarakat. Ini menggambarkan bahawa ilmu pengurusan jenazah ini amat penting dalam masyarakat. semestinya ilmu itu dikuasai walaupun tidak selalu dapat dilaksanakan. Antaranya ialah seperti menyediakan pakej pengurusan jenazah dari awal hingga akhir dengan bayaran tertentu. pada tahun 2010 mencatat sejarah kerana terdapat sebuah stesyen televisyen berbayar telah mengadakan satu program keagamaan yang dianggap terbaik pernah di terbitkan dalam negara ini iaitu program ‘Imam Muda’. sekumpulan anak muda diberi pendedahan dan latihan untuk menjadi Imam atau pemimpin agama dalam masyarakat. Penulis juga mendapati ada artikel oleh saudara Arif Omar di dalam blognya yang menyentuh tentang pengurusan jenazah. Sedangkan perkara ini adalah fardu kifayah.pengurusan jenazah. . Amalan menjadikan urusan pengurusan jenazah seperti satu bisnes dapat dihentikan jika golongan guru agama yang bertebaran di seluruh pelosok negara ini dapat menguasai dan memanfaatkan ilmu pengurusan jenazah.

. Oleh kerana itu. Apatah lagi jika masyarakat itu berada di kawasan pedalaman yang memang mengharapkan kudrat para ustaz dan ustazah untuk memimpin mereka dalam urusan keagamaan. tugas mereka bukan sekadar mengajar didalam bilik darjah tetapi perlu juga menyumbangkan khidmat kepada masyarakat. Apatah lagi jika seseorang yang bergelar ustaz dan ustazah di sekolah. Sesiapa sahaja boleh melaksanakan terutamanya kepada ahli keluarga simati itu sendiri. Tetapi ilmu mengenainya mesti lah dikuasai oleh semua orang Islam bukannya melepaskan kepada golongan tertentu sahaja kerana memberi alasan ianya fardu kifayah dan ada orang yang lebih layak.8 KESIMPULAN Menguruskan jenazah adalah fardu kifayah di dalam Islam.1. Salah satu bentuk khidmat yang boleh disumbangkan ialah melalui pengurusan jenazah. golongan ini mestilah menguasai ilmu pengurusan jenazah dengan baik dan mendalam agar dapat diaplikasikan dalam kehidupan bermasyarakat.

BAHAGIAN A : LATAR BELAKANG RESPONDEN Arahan : Sila tandakan ( / ) pada jawapan yang sesuai. Tempat Bertugas (a) Sekolah Rendah (b) Sekolah Menengah 6. Kelulusan (a) SPM / STPM (b) Diploma (c) Ijazah (d) Sarjana 4. Umur (a) 18 hingga 25 tahun (b) 26 hingga 35 tahun (c) 36 hingga 45 tahun (d) 46 tahun ke atas 3. Kawasan bertugas (a) Bandar (b) Luar Bandar (c) Pedalaman ( ( ) ) ( ( ( ( ) ) ) ) ( ( ( ( ) ) ) ) ( ( ) ) ( ( ) ) ( ( ( ) ) ) . 1. Jantina (a) Lelaki (b) Perempuan 2. Kelulusan (a) Dalam Negara (b) Luar Negara 5.

Jumlah lapis kain kafan bagi jenazah lelaki ialah? (a) 5 (b) 3 5. Rukun solat jenazah ada berapa? (a) 13 (b) 7 (c) 5 ( ( ( ) ) ) ( ( ) ) 3. 1.BAHAGIAN B : KEFAHAMAN RESPONDEN Sila tanda ( / ) pada jawapan yang sesuai. Bolehkan suami memandikan jenazah isteri? ( a) Ya (c) Tidak ( ( ) ) ( ( ) ) 6. Hukum melaksanakan pengurusan jenazah? (a) Fardu Ain (b) Fardu Kifayah 2. Pandangan anda tentang pihak yang menawarkan pakej pengurusan jenazah? (a) Setuju (b) Tidak setuju (c) Tak pasti ( ( ( ) ) ) . Bolehkah menguburkan jenazah di malam hari? (a) Ya (b) Tidak ( ( ) ) 4.

1. Anda pernah / biasa solat jenazah ? (a) Ya (b) Tidak 3. Anda pernah mengikuti sebarang kursus pengurusan jenazah? (a) Ya (b) Tidak ( ( ) ) . Anda pernah / biasa mengebumikan jenazah / (a) Ya (b) Tidak ( ( ) ) 5. Anda pernah / biasa melaksanakan pengurusan jenazah dari awal hingga akhir ? (a) Ya (b) Tidak ( ( ) ) 6.BAHAGIAN C : PENGALAMAN RESPONDEN Tandakan ( / ) pada jawapan yang sesuai. Anda pernah /biasa mengkafankan jenazah ? (a) Ya (b) Tidak ( ( ) ) ( ( ) ) ( ( ) ) 4. Anda pernah / biasa memandikan jenazah? (a) Ya (b) Tidak 2.

1 – Tidak setuju 2.Setuju 4 – Sangat setuju BIL 1 2 3 4 5 6 PERKARA Rasa takut atau gerun untuk mengurus jenazah Serahkan sahaja kepada pihak hospital atau masjid Rasa tidak yakin dengan ilmu dan kebolehan diri Tidak mendapat peluang Sibuk dengan tugas ditempat kerja Rasa jijik atau kotor 1 2 3 4 Jika ada sebab-sebab lain.BAHAGIAN D : KEKANGAN DAN MASALAH Tandakan ( / ) dalam petak yang disediakan berdasarkan skala jawapan yang diberi.Tidak pasti 3.nyatakan : _______________________________________________________________________ _______________________________________________________________________ _______________________________________________________________________ _______________________________________________________________________ _______________________________________________________________________ _____ .

BAHAGIAN E : CADANGAN 1. Apakah langkah yang boleh diambil untuk memastikan guru agama terlatih dalam ilmu pengurusan jenazah? -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2. Bagaimana cara yang anda inginkan agar dapat mengamalkan ilmu pengurusan jenazah dalam masyarakat? ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- .

Adakah kursus pengurusan jenazah termasuk dalam salah satu Kursus yang dirancang itu? 4. 1. Jika tiada. apa kepentingan atau tujuan ia diadakan? 5. Berapa bilangan guru agama yang berkhidmat didaerah Batang Padang sekarang ? 2. Jika ada.Soalan temubual untuk Pegawai Pelajaran Daerah Bahagian Pendidikan Islam. Apakah kekangan yang ada dalam meningkatkan kemahiran ilmu fardu kifayah termasuk ilmu pengurusan jenazah ini kepada pihak tuan? BAB KEDUA . apa sebab ia tidak diberi tumpuan? 6. Adakah ada rancangan untuk mengadakan kursus pengurusan jenazah bagi guruguru agama daerah ini pada masa akan datang? 7. Berapa jumlah kursus yang dirancang bagi guru-guru agama daerah ini sepanjang tahun ini? 3.

PENGURUSAN JENAZAH 2.1 Takrif pengurusan jenazah .

Master your semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master your semester with Scribd & The New York Times

Cancel anytime.