TAHAP PENGUASAAN ILMU DAN PELAKSANAAN PENGURUSAN JENAZAH DIKALANGAN GURU AGAMA : SATU KAJIAN DI DAERAH BATANG PADANG

MOHD ZAIDI BIN ZAKARIA (G 75157)

CADANGAN KAJIAN UNTUK MEMENUHI SEBAHAGIAN DARIPADA SYARAT MEMPEROLEHI IJAZAH SARJANA MUDA PENGAJIAN ISLAM (SYARIAH) DENGAN KEPUJIAN

FAKULTI PENGAJIAN ISLAM UNIVERSITI KEBANGSAAN MALAYSIA PBJJ PUSAT UKM BANGI 2011

BAB 1 :PENDAHULUAN

3 Kesimpulan BAB 3 : PELAKSANAAN DAN PENGLIBATAN DALAM MASYARAKAT 3.3 Penglibatan guru agama .8 Rumusan BAB 2 : TAHAP PENGUASAAN ILMU PENGURUSAN JENAZAH 2.2.6 Metodologi Penyelidikan 1.2.4 Objektif Kajian 1.2 Pelaksanaan dalam masyarakat 3.2 Tahap penguasaan Ilmu pengurusan jenazah 2.5 Skop Kajian 1.2.2 Secara amali 2.1 Secara teori 2.1 Pengenalan 2.4 Secara keseluruhan 2.1 Latar Belakang Masalah 1.3 Matlamat Kajian 1.3 Mengikut bahagian 2.2 Permasalahan Kajian 1.2.7 Ulasan Kajian Lepas 1.1.1 Pengenalan 3.

2.2 Kurang latihan dan pengalaman 3.3 Peranan masyarakat .3 Kurang keyakinan diri 3.4.2 Modul pengajian di Universiti /Maktab 4.1 Kurang ilmu pengetahuan 3.1 Pengenalan 4.1 Peranan Jabatan Pelajaran 4.5 Rasa jijik 3.1 Pengenalan 4.3 Kesimpulan BAB 5 : CADANGAN DAN LANGKAH MENINGKATKAN PENGUASAAN ILMU PENGURUSAN JENAZAH 4.4.5 Kesimpulan BAB 4 : HALANGAN DAN KEKANGAN 4.4.4.2.6 Kurang kepercayaan masyarakat atau orang yang lebih tua 4.2 Cadangan 4.2 Masalah dan kekangan 3.4 Rasa susah dan takut 3.4.3.4.2.

menyembahyangkan dan mengebumikannya. maka terdapat empat kewajipan orang yang hidup terhadap yang mati iaitu memandikan. . mengkafankan.4 Kesedaran diri 4. Untuk melaksanakan empat perkara ini memerlukan ilmu yang cukup serta kerjasama yang baik dari semua ahli masyarakat. Apabila meninggal seseorang anak adam.1 PENGENALAN Pengurusan jenazah adalah salah satu perkara fardu kifayah bagi umat Islam. Ini bermakna setiap orang Islam wajib mempelajarinya kerana ianya satu kefarduan tetapi jika sudah ada yang melaksanakannya maka yang lain terlepas dari tanggungjawab tersebut.3 Kesimpulan 1.2.4.

sudah ada pasukan khas sama ada yang ditubuh secara rasmi atau tidak untuk menguruskan hal ini. Ini lah yang menjadi tanda tanya kerana bilangan mereka ini agak ramai dan berada dimerata tempat termasuk di kawasan pedalaman. Oleh itu masyarakat memandang golongan dari bidang agama sebagai golongan yang mahir dalam perkara ini untuk meminta bantuan menguruskan jenazah. Apabila berlaku kematian.bukan sekadar tahu dari segi teorinya sahaja. sewajarnyalah mereka menguasai berbagai bidang ilmu agama sama ada fardu ain atau fardu kifayah. begitu juga bilal. Begitu juga pegawai Jabatan Agama Islam. Dengan gelaran ustaz atau ustazah. mereka juga menjadi perhatian ahli masyarakat dalam hal-hal keagamaan. Dalam satu kawasan seperti kampung. semestinya akan ada guru agama Islam yang bertugas disitu. . Selain bertugas di sekolah sebagai guru kepada murid. Sejauhmanakah para guru agama yang mengajar di sekolah ini menguasai ilmu fardu kifayah khususnya ilmu pengurusan jenazah ini.1. Atau bolehkah mereka terlibat dalam masyarakat. Salah satu daripada ilmu yang patut ada pada golongan ini ialah ilmu pengurusan jenazah kerana perkara kematian ini sentiasa berlaku dalam masyarakat. bilal. biasanya terdapat hanya seorang atau dua imam. Sudah semestinya mereka ini mempunyai ilmu pengetahuan yang baik dalam bidang agama sama ada ilmu fardu ain atau fardu kifayah melebihi golongan orang awam yang lain. Mungkin di sesetengah kawasan atau tempat.2 PERMASALAHAN KAJIAN Di dalam masyarakat. tetapi tidak semua tempat begitu.taman perumahan atau mukim. golongan yang dianggap berkeutamaan atau berautoriti dalam menguruskan hal-hal keagamaan adalah golongan yang terlibat secara lansung dengan amalan ilmu keagamaan seperti imam. s hanyalah di bandar atau pekan sahaja. golongan inilah yang dicari untuk menguruskannya. pegawai dari Agama Islam dan juga para guru agama yang digelar ustaz dan ustazah. Tetapi jika kawasan itu mempunyai sekolah.

Kajian yang akan dijalankan ini. pekan.3 MATLAMAT KAJIAN Matlamat kajian ini ialah untuk mengkaji tahap penguasaan ilmu pengurusan jenazah dikalangan guru-guru agama Islam yang mengajar di sekolah menengah atau rendah dan sejauhmana ianya diamalkan dalam masyarakat setempat seterusnya mencari jalan bagaimana golongan guru agama ini dapat menjadi sebahagian dari masyarakat yang menguasai dan boleh melaksanakan ilmu pengurusan jenazah. Daerah ini berada di bahagian selatan negeri Perak dan bersempadan dengan negeri Selangor. melibatkan guru-guru agama di daerah Patang Padang.4 OBJEKTIF KAJIAN Antara objektif kajian ini ialah : 1. Penyelidik akan cuba kaitkan dan mencari punca permasalah sekaligus mencari jalan penyelesaian dari masalah yang berbangkit. salah satu daerah yang terdapat dinegeri Perak.Oleh yang demikian.4. 1. atau sekadar bekerja disekolah sahaja. Apakah mereka ini dibekalkan dengan ilmu fardu kifayah ini semasa latihan atau kursus.2 Mengkaji halangan dan sebab mengapa terdapat sesetengah guru agama tidak menguasai ilmu pengurusan jenazah. 1. 1. Perak.1 Mengenalpasti sejauhmana tahap penguasaan ilmu pengurusan jenazah dikalangan guru agama di sekolah dalam Daerah Batang Padang.kampong dan juga kawasan pedalaman dan perkampungan orang asli. . berada di tengah Daerah batang Padang ini.4. Pejabat pelajarannya terletak di Tapah. Merangkumi berbagai kawasan penempatan seperti kawasan Bandar. masalah kajian yang akan diketengahkan oleh penyelidik adalah untuk mengkaji sejauhmana tahap penguasaan ilmu pengurusan jenazah ini dikuasai oleh para guru agama yang dilahirkan oleh universiti atau institut perguruan dan sejauhmana penglibatan mereka dalam pengurusan jenazah ini di dalam masyarakat.

1 Jenis kajian Dalam kajian ini. solat dan pengkebumian jenazah. menengah mahupun sekolah agama. penyelidik menggunakan dua kaedah iaitu kajian perpustakaan dan kaedah kajian lapangan.5 SKOP KAJIAN Limitasi bidang kajian : Kajian ini dijalankan hanya untuk mengkaji tahap penguasaan ilmu pengurusan jenazah dari mandi. kafan. Limitasi sasaran kajian : Sasaran utama kajian ini tertumpu kepada golongan guru agama yang mengajar di sekolah rendah. 1.1.4. Kajian perpustakaan dilakukan untuk mendapatkan maklumat mengenai topik yang dikaji melalui pembacaaan dokumen seperti buku. Limitasi lokasi kajian : Kajian ini tertumpu di Daerah Batang Padang. 1.6 METHOD KAJIAN 1. Ini bermakna kajian ini tidak memasukkan ilmu fardu kifayah yang lain yang juga perlu dan penting dalam masyarakat.6.kajian ilmiah dan sumber-sumber yang berkaitan.jurnal.3 Mencadangkan aktiviti atau cara untuk membantu para guru agama agar dapat menguasai dan mengamalkan ilmu pengurusan jenazah dam masyarakat. Kajian lapangan pula menjadi sumber maklumat asas kepada landasan kajian ini kerana ia memudahkan proses untuk mendapatkan maklumat yang diperlukan secara . satu daerah yang terdapat dalam Negeri Perak Darul Ridzuan.

Borang ini diedarkan selama 3 hari sebelum dikumpulkan. 1. pegawai di Jabatan Pelajaran Daerah dan sebagainya yang sesuai untuk mendapatkan maklumat bersesuaian dengan kajian yang dijalankan. Rofie dan Dr. Bilangan soal selidik yang disedia dan diedarkan ialah sebanyak 50 orang responden.lebih terperinci sekaligus kajian ini tidak terhad kepada merujuk kajian perpustakaan sahaja. Antaranya kajian yang dilakukan oleh Mohd Nizho Bin Abdul rahman. 1. Mohd Khadafi Bin Hj. guru-guru agama. Pemerhatian Kaedah ini digunakan untuk melihat dan menilai penglibatan guru-guru agama dalam pengurusan jenazah dalam masyarakat di Daerah Batang Padang. Soal selidik Kaedah ini digunakan secara rawak dengan menggunakan soalan yang telah disediakan. Soalan soal selidik ini merangkumi maklumat peribadi. Walaupun mereka mengkajinya dalam konteks yang berbeza tetapi bidangnya sama iaitu mengenai .2 Instrumen kajian . tahap ilmu pengurusan jenazah secara teori. Kaedah ini akan digunakan kepada masyarakat setempat. pengalaman dan penglibatan dalam pengurusan jenazah serta cadangan.6. Mohd Khairul Anwar Osman yang bertajuk “Amalan Bid’ah dalam pengurusan dan penyelengggaraan jenazah : Kajian di Kubang Pasu”. Soal selidik ini melibatkan guru-guru agama di sekolah menengah.7 LITERATURE REVIEW Terdapat beberapa kajian terhadap bidang pengurusan jenazah dalam beberapa perkara. rendah dan sekolah agama di daerah Batang Padang.Temubual Kaedah ini sesuai kerana ianya akan mendapat maklum balas yang jelas dan betul.

Dalam program itu. Kajian itu menjurus ke arah perkara-perkara atau amalan yang tidak sepatutnya dilakukan semasa menguruskan jenazah. sekumpulan anak muda diberi pendedahan dan latihan untuk menjadi Imam atau pemimpin agama dalam masyarakat. Apalagi bagi seseorang yang dipanggil ustaz dan ustazah. Dia menyatakan kekesalannya tentang terdapat amalan sesetengah golongan dalam masyarakat yang menjadikan pengurusan jenazah seperti satu bisnes untuk mencari duit. Amalan menjadikan urusan pengurusan jenazah seperti satu bisnes dapat dihentikan jika golongan guru agama yang bertebaran di seluruh pelosok negara ini dapat menguasai dan memanfaatkan ilmu pengurusan jenazah. Penulis juga mendapati ada artikel oleh saudara Arif Omar di dalam blognya yang menyentuh tentang pengurusan jenazah. Berbeza dengan kajian yang akan dilakukan oleh penulis nanti iaitu menumpukan kepada tahap penguasaan ilmu serta penglibatan guru-guru agama menguruskan jenazah dalam masyarakat. Antara perkara utama yang diberi tumpuan dan yang pertama diuji ialah pengurusan jenazah. Ini memberi gambaran bahawa perlunya golongan guruguru agama ini terlibat secara lansung dalam urusan ini supaya tidak timbul lagi perkara seperti yang disebutkan oleh penulis blog tersebut. semestinya ilmu itu dikuasai walaupun tidak selalu dapat dilaksanakan. . Ini menggambarkan bahawa ilmu pengurusan jenazah ini amat penting dalam masyarakat. Selain itu. pada tahun 2010 mencatat sejarah kerana terdapat sebuah stesyen televisyen berbayar telah mengadakan satu program keagamaan yang dianggap terbaik pernah di terbitkan dalam negara ini iaitu program ‘Imam Muda’. Sedangkan perkara ini adalah fardu kifayah.pengurusan jenazah. Antaranya ialah seperti menyediakan pakej pengurusan jenazah dari awal hingga akhir dengan bayaran tertentu.

Tetapi ilmu mengenainya mesti lah dikuasai oleh semua orang Islam bukannya melepaskan kepada golongan tertentu sahaja kerana memberi alasan ianya fardu kifayah dan ada orang yang lebih layak. Apatah lagi jika seseorang yang bergelar ustaz dan ustazah di sekolah. Oleh kerana itu. Salah satu bentuk khidmat yang boleh disumbangkan ialah melalui pengurusan jenazah. Sesiapa sahaja boleh melaksanakan terutamanya kepada ahli keluarga simati itu sendiri. golongan ini mestilah menguasai ilmu pengurusan jenazah dengan baik dan mendalam agar dapat diaplikasikan dalam kehidupan bermasyarakat. tugas mereka bukan sekadar mengajar didalam bilik darjah tetapi perlu juga menyumbangkan khidmat kepada masyarakat. Apatah lagi jika masyarakat itu berada di kawasan pedalaman yang memang mengharapkan kudrat para ustaz dan ustazah untuk memimpin mereka dalam urusan keagamaan.1.8 KESIMPULAN Menguruskan jenazah adalah fardu kifayah di dalam Islam. .

Jantina (a) Lelaki (b) Perempuan 2. 1.BAHAGIAN A : LATAR BELAKANG RESPONDEN Arahan : Sila tandakan ( / ) pada jawapan yang sesuai. Kelulusan (a) Dalam Negara (b) Luar Negara 5. Umur (a) 18 hingga 25 tahun (b) 26 hingga 35 tahun (c) 36 hingga 45 tahun (d) 46 tahun ke atas 3. Kelulusan (a) SPM / STPM (b) Diploma (c) Ijazah (d) Sarjana 4. Tempat Bertugas (a) Sekolah Rendah (b) Sekolah Menengah 6. Kawasan bertugas (a) Bandar (b) Luar Bandar (c) Pedalaman ( ( ) ) ( ( ( ( ) ) ) ) ( ( ( ( ) ) ) ) ( ( ) ) ( ( ) ) ( ( ( ) ) ) .

Jumlah lapis kain kafan bagi jenazah lelaki ialah? (a) 5 (b) 3 5. 1. Hukum melaksanakan pengurusan jenazah? (a) Fardu Ain (b) Fardu Kifayah 2. Pandangan anda tentang pihak yang menawarkan pakej pengurusan jenazah? (a) Setuju (b) Tidak setuju (c) Tak pasti ( ( ( ) ) ) . Bolehkan suami memandikan jenazah isteri? ( a) Ya (c) Tidak ( ( ) ) ( ( ) ) 6.BAHAGIAN B : KEFAHAMAN RESPONDEN Sila tanda ( / ) pada jawapan yang sesuai. Rukun solat jenazah ada berapa? (a) 13 (b) 7 (c) 5 ( ( ( ) ) ) ( ( ) ) 3. Bolehkah menguburkan jenazah di malam hari? (a) Ya (b) Tidak ( ( ) ) 4.

Anda pernah mengikuti sebarang kursus pengurusan jenazah? (a) Ya (b) Tidak ( ( ) ) .BAHAGIAN C : PENGALAMAN RESPONDEN Tandakan ( / ) pada jawapan yang sesuai. Anda pernah /biasa mengkafankan jenazah ? (a) Ya (b) Tidak ( ( ) ) ( ( ) ) ( ( ) ) 4. Anda pernah / biasa melaksanakan pengurusan jenazah dari awal hingga akhir ? (a) Ya (b) Tidak ( ( ) ) 6. Anda pernah / biasa memandikan jenazah? (a) Ya (b) Tidak 2. Anda pernah / biasa mengebumikan jenazah / (a) Ya (b) Tidak ( ( ) ) 5. 1. Anda pernah / biasa solat jenazah ? (a) Ya (b) Tidak 3.

nyatakan : _______________________________________________________________________ _______________________________________________________________________ _______________________________________________________________________ _______________________________________________________________________ _______________________________________________________________________ _____ . 1 – Tidak setuju 2.Setuju 4 – Sangat setuju BIL 1 2 3 4 5 6 PERKARA Rasa takut atau gerun untuk mengurus jenazah Serahkan sahaja kepada pihak hospital atau masjid Rasa tidak yakin dengan ilmu dan kebolehan diri Tidak mendapat peluang Sibuk dengan tugas ditempat kerja Rasa jijik atau kotor 1 2 3 4 Jika ada sebab-sebab lain.Tidak pasti 3.BAHAGIAN D : KEKANGAN DAN MASALAH Tandakan ( / ) dalam petak yang disediakan berdasarkan skala jawapan yang diberi.

BAHAGIAN E : CADANGAN 1. Bagaimana cara yang anda inginkan agar dapat mengamalkan ilmu pengurusan jenazah dalam masyarakat? ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- . Apakah langkah yang boleh diambil untuk memastikan guru agama terlatih dalam ilmu pengurusan jenazah? -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.

Adakah kursus pengurusan jenazah termasuk dalam salah satu Kursus yang dirancang itu? 4. apa sebab ia tidak diberi tumpuan? 6. Jika tiada. Adakah ada rancangan untuk mengadakan kursus pengurusan jenazah bagi guruguru agama daerah ini pada masa akan datang? 7. Berapa jumlah kursus yang dirancang bagi guru-guru agama daerah ini sepanjang tahun ini? 3. Jika ada. apa kepentingan atau tujuan ia diadakan? 5. Apakah kekangan yang ada dalam meningkatkan kemahiran ilmu fardu kifayah termasuk ilmu pengurusan jenazah ini kepada pihak tuan? BAB KEDUA . Berapa bilangan guru agama yang berkhidmat didaerah Batang Padang sekarang ? 2. 1.Soalan temubual untuk Pegawai Pelajaran Daerah Bahagian Pendidikan Islam.

PENGURUSAN JENAZAH 2.1 Takrif pengurusan jenazah .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful

Master Your Semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master Your Semester with a Special Offer from Scribd & The New York Times

Cancel anytime.