1.

0

PENGENALAN Umumnya, Pluraliti bermaksud kemajmukan ataupun kepelbagaian.

Menurut J.S.Furnivall (1948), di Burma perkara yang awal menarik hati seorang pelawat ialah campuran kumpulan manusia iaitu terdiri daripada orang Eropah, Cina, India dan bumiputera. Dalam ertikata yang lebih tepat, mereka bergaul tetapi tidak bersatupadu. Setiap kumpulan mempunyai agama, kebudayaan, bahasa, pemikiran dan cara hidup masing-masing. Sebagai individu, mereka bergaul tetapi hanya di pasar iaitu semasa berjual beli. Wujudnya satu masyarakat majmuk yang terdiri daripada kumpulan manusia yang hidup berdampingan tetapi berasingan dalam setiap unit politik yang sama. Malahan dalam bidnag ekonomi wujud pembahagian tugas mengikut garis perkauman. Selain itu, ciri dari segi politik Masyarakat plural pula ialah terbentuk akibat penjajhan dan tiada azam sosial bersama

Pluraliti di Alam Melayu terdiri daripada masyarakat Asia Tenggara secara semula jadinya hidup dalam bermasyarakat. Bahkan, Asia Tenggara menjadi

tempat pertemuan pelbagai tamadun dan budaya utama dunia. Namun, ciri pluraliti ini kemudian musnah dengan kedatangan kuasa kolonial dan imperial Eropah. Mereka memperkenalkan sistem-sistem kerajaan mereka dan membahagikan wilayah ini kepada satu komuniti masyarakat plural.

Pembentukan masyarakat berubah kepada bercirikan pemaksaan dan perbezaan. Masyarakat Plural memperkenalkan masyarakat migran yang dipaksa datang dan dipaksa bergaul dengan masyarakat. Masyarakat migran itu pula datang dari pelbagai tamadun iaitu China dan India yang dibawa masuk untuk menjadi buruh. Kemuncak Pluraliti semasa Zaman Kesultanan Melaka kerana Kehebatan Empayar Melaka yang menjadi pusat pertemuan pedagang seluruh dunia diakui sehingga digelar ³The Venice of the East¶.

1

2.0

PETA MINDA KONSEP MASYARAKAT PLURALISTIK

Konsep Masyarakat Pluralistik

Pluralism: Idealogi yang menyamaratakan kepercayaan dan pegangan yang berbeza dalam masyarakat.

Pluraliti : Wujudnya kepelbagaian bangsa, agama di suatu tempat pada suatu masa secara semula jadi.

Pluralistik: Wujudnya kepelbagaian bangsa, agama di suatu tempat pada suatu masa secara terancang dan dipaksakan oleh orang- orang tertentu yang berkepentingan.

Masyarakat Plural: Terbentuk selepas zaman kedatangan orang-orang Eropah. Penjajah membawa masuk pendatang asing dari China dan India ke Asia Tenggara untuk kepentingan ekonomi. Dasar penjajah menyebabkan mereka gagal berasimilasi dengan penduduk, alam sekitar dan sistem sosial-politik-agama yang wujud di Asia Tenggara

Kesan: wujud kelompok-kelompok masyarakat yang hidup terasing daripada kelompok yang lain walaupun tinggal di tempat yg sama

2

3.0

PETA MINDA UNSUR-UNSUR MASYARAKAT PLURALISTIK Unsur-unsur Masyarakat Pluralistik

Politik Perlembagaan Pendidikan Ekonomi

Politik

Demokrasi di negara ini telah berjalan lancar terutamanya semenjak pilihan raya umum pertama tahun 1955 iaitu tiga kumpulan etnik utama, iaitu Melayu, Cina dan India telah bersatu untuk mendesak British memberikan kemerdekaan

Selepas era 1960an perjalanan politik terus berkembang dinamik. Kerjasama parti-parti politik dalam pakatan parti pemerintah telah berkembang dengan peningkatan keahliannya, cth penubuhan Barisan Nasional 1974.

Dasar-dasar kerajaan berkaitan hubungan etnik melalui formula tolak ansur telah berjaya mengekalkan keharmonian masyarakat di Malaysia

3

Perlembagaan

Perlembagaan merupakan panduan asas kepada perlaksanaan sistem politik dan mencatatkan kontrak sosial dipersetujui bersama antara kaum di negara ini.

Kontrak sosial merupakan satu kesepakatan yang telah dirunding,pembentukan parti-parti politik etnik dan ³coalition´ sebagai model permuafakatan politik (Parti Perikatan, Barisan Sosialis, Barisan Nasional, Barisan Alternatif).

Dari segi sejarah terdapat dua peringkat kontrak sosial di Alam Melayu. y Pertama, berlaku pada zaman pluraliti iaitu janji taat setia dan saling menghormati antara rakyat dan raja. Janji taat setia dan saling menghormati ini diistilahkan sebagai wa¶ad.
y

Sosial kedua berlaku dalam konteks masyarakat plural hasil daripada syarat dikenakan oleh pihak British untuk memberikan kemerdekaan

Kontrak sosial pertama- Demang Lebar Daun mewakili rakyat, Sang Sapurba mewakili raja atau pemerintah.

Kontrak sosial kedua- hasil daripada syarat British untuk kemerdekaan Tanah Melayu: y Orang Melayu bersetuju memberi taraf kerakyatan kepada orang bukan Melayu y Orang bukan Melayu bersetuju ke atas peruntukan hak-hak istimewa orang Melayu

Kontrak sosial pertama- Demang Lebar Daun mewakili rakyat, Sang Sapurba mewakili raja atau pemerintah.

4

. Kontrak sosial kedua- hasil daripada syarat British untuk kemerdekaan Tanah Melayu: y Orang Melayu bersetuju memberi taraf kerakyatan kepada orang bukan Melayu y Orang bukan Melayu bersetuju ke atas peruntukan hak-hak istimewa orang Melayu

Setiap etnik mempunyai wakil dalam bentuk parti politik dan mencapai persepakatan untuk hidup dalam aman dan damai.

Dengan itu terbentuklah CLC (Communities Liaison Committee/Perhubungan Antara Kaum) pada tahun 1949, usaha Tan Cheng Lock dan Dato¶ Onn Jaafar.

Pendidikan

Semasa penjajahan dibahagikan kepada 3 peringkat: y Pendidikan British rendah dan menengah y Sekolah Melayu peringkat rendah Terdapat juga sekolah agama/Quran y Sekolah vernakular Cina dan India. y y

Sistem pendidikan kebangsaan telah dibentuk berasaskan keseragaman kurikulum, sukatan mata pelajaran dan orientasi. Laporan Razak 1956 Laporan Rahman Talib

Matlamat utama dasar pendidikan menurut kedua-dua laporan tersebut ialah untuk menyatukan kanak-kanak daripada berbilang etnik di bawah satu sistem pendidikan kebangsaan dengan menggunakan satu bahasa pengantar tunggal iaitu bahasa Melayu (Wan Hashim, 1983).

5

Ekonomi

Sistem ekonomi dualisme ini merujuk kepada dua orientasi dan tumpuan yang berbeza namun bergerak seiringan dengan garis etnik

Isu yang berkaitan dengan ekonomi memerlukan iltizam yang kuat daripada semua pihak untuk merapatkan jurang yang sedia ada.

Keperluan untuk memperbetulkan kedudukan dimensi ekonomi ini amat mendesak kerana ia menjadi sebagai salah satu asas utama dalam memupuk kerjasama antara etnik.

Ketidakseimbangan kedudukan ekonomi berdasarkan etnik juga harus diatasi kerana ia dapat menjadi sumber pencetus konflik (contoh peristiwa 13 Mei 1969).

Pada tahun 1957 kerajaan telah menggiatkan usaha untuk mengatasi pelbagai masalah sosio-ekonomi dan sosio-politik. Rancangan pembangunan ekonomi negara dibahagikan kepada empat peringkat: y Rancangan pramerdeka iaitu meliputi Rangka Pembangunan

Persekutuan Tanah Melayu (1950-1955) dan Rancangan Persekutuan Tanah Melayu Pertama (1956-1960) y Perancangan selepas merdeka, merangkumi Rancangan Persekutuan Tanah Melayu Kedua (1961-1965) dan sebahagian daripada Rancangan Malaysia Pertama (1966-1970) y Perancangan dalam era Dasar Ekonomi Baru. y Dasar Pembangunan Negara hingga.
6

4.0

CARTA GARIS MASA PEMBENTUKAN MASYARAKAT PLURALISTIK DI MALAYSIA

Perkembangan

sejarah

Malaysia

memperlihatkan

proses

pembentukan

masyarakat plural yang ada pada hari ini. Masyarakat pluralistik terbentuk dengan bercirikan pemaksaan dan perbezaan. Ini berbeza engan konsep masyarakat plura dimana masyarakat pluralistik bermula apabila kuasa penjajah telah membawa masuk imigran yang hidup berdampingan tetapi berasingan. Ini mewujudkan masalah polarisasi etnik dan kegagalan asimilasi yang disebabkan oleh politik kolonial Inggeris yang menjalankan dasar pecah dan perintah. Penjajahan British membawa bersamasama dasar pentadbiran yang selaras dengan kemajuan mereka dari segi ilmu pengetahuan. Di samping itu, prinsip, sistem, struktur dan dasar yang diamalkan dalam pemerintahan mereka jauh berbeza dengan sistem yang ada di alam Melayu pada zaman sebelum kolonialisme. Perubahan epistemologikal yang besar ialah dari segi pemisahan di antara negara dan agama. Kesannya di alam Melayu, pemerintahan negara dikawal oleh penjajah manakala agama & adat istiadat peribumi di bawah pengawasan sultan Melayu. Setiap etnik dilayan, dibayar dan diberi kemudahan berasingan dan berbeza. Sebagai contoh, semasa zaman pemerintahan British di Tanah Melayu, orang Melayu diasingkan di kampung-kampung dan mereka hanya dibenarkan menjalankan aktiviti pertanian, manakala orang Cina memonopoli perniagaan bijih timah di bandar dan orang India pula ditempatkan di estet dengan menoreh getah dan menguruskan ladang. Ini terus mewujudkan jurang antara mereka apabila sistem pendidikan juga diasingkan antara satu kaum dengan kaum yang lain. Ini berlarutan sehinggalah Tanah Melayu ditadbir sendiri oleh orang Melayu dan seterusnya kemerdekaan dicapai dengan kejayaan masyarakat Tanah Melayu bersatu padu menegakkan kemerdekaan negara. Berikut merupakan carta garis masa menunjukkan sejarah pembentukan masyarakat pluralistik daripada zaman kolonialisme oleh Portugis di Melaka pada 1511 sehingga penubuhan Malaysia pada tahun 1963.
7

1511

- Kedatangan Portugis ke Melaka dengan tujuan mengekploitasi hasil bumi dan menyebarkan fahaman serta ideolisme mereka dengan menggunakan slogan Gold, Gospel dan Glory. - Menawan dan menduduki Melaka selama lebih kurang 130 tahun. - Wujud masyarakat Serani yang beragama Kristian kesan daripada perkahwinan orang Portugis dengan masyarakat tempatan.

1641 1824

- Penguasaan Belanda ke atas Melaka. - Perjanjian Inggeris-Belanda 1824 - Pembentukan sempadan Kepulauan Melayu di bawah pengaruh British dan Belanda. Negeri-negeri Selat ( Pulau Pinang, Melaka dan Singapura ) menjadi milik Inggeris. - Pembentukan sempadan Kepulauan Melayu di bawah pengaruh British dan Belanda.

1874

- Perjanjian Pangkor - Campur tangan Inggeris di Negeri-negeri Melayu. - Pengenalan Sistem Residen di negeri-negeri Melayu Bersekutu & Sistem Penasihat di Negeri-negeri Melayu Tidak Bersekutu.

1875 1891

- Perang Perak 1875 - Perang Negeri Sembilan 1875.

- Pemberontakan Pahang 1891. - Inggeris membawa masuk tentera dari India dan Hong Kong. - Bermula dengan suku-suku Melayu di nusantara, Cina dan India.
8

1891

- Proses penghijrahan disebabkan oleh faktor ekonomi, politik, sosial dan fizikal, kedekatan lokasi, kemiskinan, pengangguran, peluang perdagangan, penindasan, perbalahan, perselisihan, perkhidmatan, rekreasi dan migrasi. - Tertumpu di lombong bijih timah di Perak, Negeri Sembilan dan Selangor.

1880-1914

- Penghijrahan pesat oleh kerana pembukaan lombong-lombong milik pengusaha Eropah atau Cina - Faktor-faktor penarik : pembukaan ladang dan lombong. - Faktor-faktor penolak : penderitaan atau kemiskinan, kekacauan (pemberontakan), bencana alam, kegiatan jenayah. - Selain daripada sebagai pelombong dan petani, penghijrahan orang Cina telah menukar corak pekerjaan asal mereka dengan menjadi pedagang dan peniaga ± kawasan bandar. - Para penghijrah baru dinamakan singkeh (selepas bebas dinamakan laukeh). - Orang Cina ditadbir oleh Kapitan Cina mentadbir hal ehwal ekonomi dan undang-undang di kawasan lombong-lombong di Kuala Lumpur. Mereka juga menjadi pelindung dan penjamin keselamatan ahliahlinya.

1877

- British menubuhkan Jabatan Perlindungan Cina di Singapura bagi mengawal kegiatan orang Cina secara langsung.

9

1900

- Pada zaman penjajahan kedatangan orang India telah berlaku secara perlahan dan sistematik. - Daripada Madras, Utara dan Selatan Arcot, Salem, Coimbatore, Trichinopoly, Madura, Ramnadpuram, Chinglepet, Tanjore dan Tinnevelly. - Bekerja di ladang-ladang getah, kopi dan tebu

1907

- Berhijrah melalui buruh kontrak, sistem Kangani buruh bebas. - Tenaga kerja dari India generasi kedua lebih banyak sebagai kerani, pengetua sekolah dan pentadbiran. - Faktor-faktor kedatangan: adat resam dan kasta, lebihan penduduk, pengangguran dan kemiskinan, cukai tanah tinggi, kebuluran. - Faktor-faktor penarik : perkembangan perusahaan getah, pembinaan jalan raya dan landasan kereta api.

1907

- Jepun memberi layanan yang baik pada orang India kerana perlukan kerjasama mereka untuk melaksanakan dasarnya memerangi Inggeris di India.

1937

- Pada awalnya, Jepun mengambil sikap yang keras terhadap orang Cina sejak Perang Jepun-China 1937. Kemudian menukar sikap kerana perlukan sokongan ekonomi.

10

Pembentukan Masyarakat Pluralistik di Sabah dan Sarawak

1880an

- Kedatangan orang Cina ke Sabah didorong oleh galakan yang diberikan oleh syarikat-syarikat tembakau dan Kompeni Berpiagam Borneo Utara British. - Ladang tembakau mula dibuka di Sabah dan hampir kesemua tenaga buruh yang digunakan dibawa masuk dari negara China.

1880an

- Penglibatan orang India dalam aktiviti ekonomi di Sabah lebih tertumpu pada beberapa sektor tertentu seperti pentadbiran, sokongan dan teknikal. - Mereka terdiri daripada orang Sikh, Pathan, Telegu dan Tamil yang ditempatkan di beberapa buah jabatan seperti Jabatan Audit, Jabatan Pelabuhan, Jabatan Pos dan Telegrafi, Jabatan Keselamatan dan Jabatan Polis dan Penjara.

1880an

- Di Sarawak, di bawah pemerintahan keluarga Brooke telah menggalakkan kemasukan orang Cina untuk bekerja sebagai pedagang, petani dan pelombong. Bilangan penduduk Cina di Sarawak telah meningkat daripada kira-kira 5000 orang pada tahun 1871 kepada 123 626 orang pada tahun 1939.

11

1880an

- Orang India merupakan kelompok kecil dalam kalangan masyarakat bukan bumiputera di Sarawak. Mereka terdiri daripada orang Sikh dan Punjab yang dibawa masuk oleh James Brooke untuk bekerja sebagai anggota polis. - Di samping orang Sikh dan Punjab terdapat sebilangan kecil orang India berketurunan India-Muslim yang bekerja sebagai peniaga kain dan pedagang.

Pembentukan Masyarakat Pluralistik Era Kemerdekaan

1948

- Terbentuk Communities Liason Committee (CLC). Setiap kaum yg terbesar di Tanah Melayu iaitu Melayu, Cina dan India menghantar wakil masingmasing untuk membincangkan kontrak sosial yang hendak dipersetujui. - CLC merupakan acuan atau model kepada penggabungan parti-parti politik seterusnya sama ada yang mewakili pemerintah atau pembangkang. - Kelansungan hidup parti2 politik di Malaysia ialah secara pakatan dgn parti2 lain Ini bererti parti2 politik di Malaysia tidak mampu hidup secara individu

12

1955

- Tiga etnik utama Melayu, Cina dan India telah bersatu untuk mendesak British memberikan kemerdekaan. - Pilihan raya umum pertama diadakan. - Tiga buah parti politik mewakili bangsa Melayu, Cina dan India bersetuju menubuhkan satu perikatan dan menghadapi pilihan raya .

1957

- Kemerdekaan diperolehi pada 1957 dengan mengkaji beberapa perkara seperti isu status, bahasa, agama dan keistimewaan orang Melayu dan Perlembagaan berlandaskan kontrak sosial antara kaum ditetapkan.

1957

- Sistem pendidikan kebangsaan telah dibentuk berasaskan keseragaman kurikulum, sukatan mata pelajaran dan orientasi. ± ± Laporan Razak 1956 Laporan Rahman Talib 1960.

- Matlamat utama dasar pendidikan menurut keduadua laporan tersebut ialah untuk menyatukan kanakkanak daripada berbilang etnik di bawah satu sistem pendidikan kebangsaan dengan menggunakan satu bahasa pengantar tunggal iaitu bahasa Melayu (Wan Hashim, 1983). - Bahasa Melayu dijadikan bahasa kebangsaan dalam Perlembagaan 1957, Bahasa Inggeris masih bahasa rasmi.

13

1957

- Sistem ekonomi berasaskan laissez faire iaitu
sistem ekonomi pasaran bebas - Rancangan ekonomi yang mempunyai 4 peringkat iaitu Rancangan pramerdeka, Rancangan selepas merdeka, Dasar Ekonomi Baru dan Dasar-Dasar Pembangunan Negara.

1963

- Pembentukan Malaysia dengan penyertaan Sabah dan Sarawak serta Singapura. Malangnya pada September 1965 Singapura berpisah daripada Malaysia atas sebab-sebab fahaman politik.

14

5.0

MASYARAKAT PLURALISTIK

5.1 Definisi Masyarakat Pluralistik

Terlebih dahulu istilah plural itu membawa maksud masyarakat pelbagai bangsa di alam Melayu sebelum kedatangan kuasa-kuasa penjajah iaitu Eropah yang terbentuk melalui proses semula jadi tanpa sebarang rancangan pemaksaan di sebaliknya. Terdapat perbezaan definisi bagi istilah pluralisme, pluraliti, dan pluralistik. Pluralisme membawa maksud ideologi yang menyama-ratakan kepercayaan dan pegangan yang berbeza dalam masyarakat manakala pluraliti membawa maksud wujudnya

kepelbagaian bangsa, agama di suatu tempat pada satu masa secara semulajadi contohnya masyarakat Melaka. Pluralistik pula membawa maksud wujudnya

kepelbagaian bangsa, agama di suatu tempat pada satu masa secara dirancang atau dipaksakan oleh pihak-pihak tertentu yang berkepentingan misalnya era penjajah British. Namun begitu, fokus lebih diberikan kepada masyarakat pluralistik kerana kesannya terdapat dalam masyarakat Malaysia pada masa kini. Apabila mendalami lebih dalam apakah sebenarnya masyarakat Pluralistik, kita dapat mengetahui bagaimana ia boleh memberis kesan kepada masyarakat Malaysia sekarang. Masyarakat pluralistik pula terbentuk selepas zaman kedatangan orangorang Eropah. Penjajah membawa masuk pendatang asing dari China dan India ke Asia Tenggara untuk kepentingan ekonomi. Dasar penjajah menyebabkan mereka gagal berasimilasi dengan penduduk, alam sekitar dan sistem sosial-politik-agama yang wujud di Asia Tenggara. Kesannya wujud kelompok-kelompok masyarakat yang hidup terasing daripada kelompok yang lain walaupun tinggal di tempat yang sama yang dikenali sebagai masyarakat majmuk. Sememangnya penjajah barat menjadi titik pemisah antara Pluraliti dan masyarakat Plural. Pluraliti alam Melayu boleh dikaji berdasarkan pluraliti sosial dan alam sekitar. Maksud Pluraliti sosial dapat dilihat berdasarkan realiti kehidupan masyarakat yang ada. Manakala, Pluraliti alam sekitar merujuk kepada keadaan alam sekitar dan muka bumi alam Melayu yang begitu mudah berinteraksi dengan kawasan-kawasan lain di dunia.
15

5.2 Pembentukan Masyarakat Pluralistik Bagaimanakah pembentukan masyarakat pluralistik di Malaysia? Hubungan dengan China dan India telah menjadi titik permulaan kepada pembentukan masyarakat pluralistik. Faktor perdagangan di Tanah Melayu menjadi persinggahan para pedagang dari kedua-dua benua tersebut. Abad ke-7 Masihi, kewujudan institusi pengajian agama di alam Melayu pada zaman kerajaan Melayu Sri Vijaya. Alam Melayu terkenal sebagai pusat pengajian dan penyebaran ilmu pengetahuan. Melalui perdagangan antara Tanah Melayu dan India-China telah tersebar agama Hinduisme dan Buddhisme. Menurut salah seorang tokoh ilmuan, Hinduisme dan Buddhisme tidak memberi kesan yg besar dalam kehidupan rakyat biasa berbeza dengan pengaruh Islam. Buktinya, tidak terdapat kitab-kitab yang membincangkan idea-idea besar seperti falsafah, ketuhanan dan lainlain yang berasaskan Hinduisme dan Buddhisme di alam Melayu, tetapi yang ada cuma kitab-kitab yang bersifat kesenian. Lagipun, Hinduisme dan Buddhisme diterima baik dalam kalangan pemerintah alam Melayu sebelum kedatangan Islam. Mitos Hinduisme mengukuhkan institusi raja di alam Melayu. Kebesaran raja-raja juga digambarkan menerusi candi-candi yang didirikan. Sesungguhnya masyarakat pluralistik terbentuk daripada penjajahan, terutamanya penjajahan British. Ia juga berkait rapat dengan dasar British mengeksploitasi ekonomi Tanah Melayu untuk keuntungan yang cepat dan maksimum. Pihak British telah menyebabkan migrasi orang Cina ke Tanah Melayu. Mereka berasal dari Kwangtung dan Fukien dan dibawa masuk melalui sistem kontrak buruh, tiket kredit, secara berkumpulan dan persendirian. Menurut kajian, pada tahun 1895-1927 lebih daripada 6 juta orang Cina berhijrah ke Tanah Melayu. Manakala, pada tahun 1931, 34% daripada penduduk Tanah Melayu ialah orang Cina. Di Sarawak pula, org Cina lebih bertumpu di kawasan bandar Sibu, Miri dan Bintulu. Manakala, di Sabah, Syarikat Borneo Utara British (SBUB) membawa masuk buruh asing seperti orang Cina, Filipina, Jawa dan Jepun. Mereka dikerah untuk bekerja di ladang tembakau, getah, kelapa, pembalakan dan pemeliharaan mutiara. Migrasi orang India juga turut berlaku pada masa itu. Mereka dibawa dari India Selatan dan dibawa melalui system Kangani. Situasi ini bermula pada tahun 1880-an dan berlaku pesat pada abad ke-20. Menurut satu kajian,
16

pada tahun 1911 sebanyak 10% daripada penduduk Tanah Melayu dan meningkat kepada 15% pada tahun 1921. Mereka bekerja di ladang2 getah, sektor perkhidmatan dan kerja raya. Tambahan pula, terdapat juga migrasi penduduk Melayu dari Indonesia, Jawa dan Sumatera. Mereka kebanyakannya bekerja dalam sektor pertanian dan tinggal di luar bandar. Migrasi lain yang terdapat pada masa itu ialah migrasi penduduk Arab-Parsi dan Ceylon. Terbuktilah bahawa migrasi menjadi salah satu faktor kepada terbentuknya masyarakat pluralistik.

5.3 Kesan dan Kepentingan Masyarakat Pluralistik di Malaysia Salah satu kesan dan kepentingan masyarakat pluralistik dapat dilihat dari segi aspek politik. Malaysia dianggap sebagai sebuah negara yang berupaya melaksanakan sistem demokrasi dengan berkesan. Demokrasi di negara ini telah berjalan lancar terutamanya semenjak pilihan raya umum pertama tahun 1955, di mana tiga kumpulan etnik utama, iaitu Melayu, Cina dan India telah bersatu untuk mendesak British memberikan kemerdekaan kepada Tanah Melayu. Selepas era 1960-an perjalanan politik terus berkembang dinamik. Kerjasama parti-parti politik dalam pakatan parti pemerintah telah berkembang dengan peningkatan keahliannya, contohnya penubuhan Barisan Nasional 1974. Tambahan pula, dasar-dasar kerajaan berkaitan hubungan etnik melalui formula tolak ansur telah berjaya mengekalkan keharmonian masyarakat di Malaysia. Seterusnya kesan dan kepentingan terhadap perlembagaan juga turut berlaku atas nama masyarakat pluralistik. Perlembagaan merupakan panduan asas kepada perlaksanaan sistem politik di negara ini. Dengan perlembagaan juga dapat mencatatkan kontrak sosial dipersetujui bersama antara kaum di negara ini seterusnya dijadikan sebagai panduan asas kepada perlaksanaan sistem politik di negara ini. Kontrak social ini dibahagikan kepada dua iaitu berlaku pada zaman pluraliti iaitu janji taat setia dan saling menghormati antara rakyat dan raja. Janji taat setia dan saling menghormati ini diistilahkan sebagai wa¶ad. Satu lagi ialah berlaku dalam konteks masyarakat plural hasil daripada syarat dikenakan oleh pihak British untuk memberikan
17

kemerdekaan kepada Malaysia. Ini menunjukkan perlembagaan menjadi asas kepada masyarakat negara kita Malaysia. Selain itu, sistem pendidikan juga memberi kesan kepada masyarakat Malaysia. Semasa zaman penjajahan, sistem pendidikan dibahagikan kepada tiga.

Pertamanyanya ialah pendidikan British rendah dan menengah dikenali sebagai elit MCI. Keduanya, sekolah Melayu peringkat rendah yang dibantu oleh British, untuk menjadi µpetani yang pandai sikit¶ serta terdapat juga sekolah agama didirikan. Ketiganya, sekolah vernakular Cina dan India ditubuhkan. Oleh itu, sistem pendidikan kebangsaan telah dibentuk berasaskan keseragaman kurikulum, sukatan mata pelajaran dan orientasi serta Laporan Razak 1956 dan Laporan Rahman Talib 1960 dibentuk. Matlamat utama dasar pendidikan menurut kedua-dua laporan tersebut ialah untuk menyatukan kanak-kanak daripada berbilang etnik di bawah satu sistem pendidikan kebangsaan dengan menggunakan satu bahasa pengantar tunggal iaitu bahasa Melayu. Bahasa Melayu dijadikan bahasa kebangsaan dalam Perlembagaan 1957, tetapi Bahasa Inggeris masih bahasa rasmi. Kemudiannya, pucuk pimpinan parti Perikatan telah mencapai kesepakatan pada tahun 1956 dan bersetuju dengan Akta Pendidikan 1957 di atas beberapa prinsip. Satunya, sekolah berbagai aliran dibenarkan dan pengajaran dalam bahasa ibunda masing-masing dibenarkan. Kedua, Bahasa Melayu adalah merupakan bahasa kebangsaan, maka sekolah Cina dan Tamil wajib mengajar Bahasa Melayu sebagai salah satu daripada mata pelajaran. Ketiga, pendekatan dalam mata pelajaran sejarah, geografi dan buku-buku teks yang lain mestilah berteraskan Malaysia, dan bukan lagi berteraskan negara Cina dan India. Maka sistem pendidikan dapat diseimbangkan dengan baik mengikut kepentingan semua. Aspek ekonomi juga menjadi salah satu kesan dan memberi kepentingan daripada masyarakat pluralistik. Pada tahun 1957 kerajaan telah menggiatkan usaha untuk mengatasi pelbagai masalah sosio-ekonomi dan sosio-politik. Rancangan pembangunan ekonomi negara dibahagikan kepada empat peringkat. Pertamanya, rancangan pramerdeka iaitu meliputi Rangka Pembangunan Persekutuan Tanah Melayu (1950-1955) dan Rancangan Persekutuan Tanah Melayu Pertama (1956-1960).
18

Kedua, perancangan selepas merdeka, merangkumi Rancangan Persekutuan Tanah Melayu Kedua (1961-1965) dan sebahagian daripada Rancangan Malaysia Pertama (1966-1970). Ketiga, perancangan dalam era Dasar Ekonomi Baru dan keempat Dasar Pembangunan Negara. Di samping itu juga, sistem ekonomi dualisme merujuk kepada dua orientasi dan tumpuan yang berbeza namun bergerak seiringan dengan garis etnik. Pertama, sistem ekonomi moden yang mendominasi keseluruhan organisasi

pengeluaran contohnya getah dan bijih timah. Kedua, sistem ekonomi tradisional yang diidentifikasikan dengan sektor ekonomi pertanian. Komoditi utamanya ialah padi dan perikanan. Teknik pengeluarannya, pemasaran, tenaga kerja serta modal adalah didominasi oleh etnik Melayu. Ia bercirikan budaya luar bandar. Namun begitu, isu yang berkaitan dengan ekonomi memerlukan iltizam yang kuat daripada semua pihak untuk merapatkan jurang yang sedia ada. Keperluan untuk memperbetulkan kedudukan dimensi ekonomi ini amat mendesak kerana ia menjadi sebagai salah satu asas utama dalam memupuk kerjasama antara etnik. Ketidakseimbangan kedudukan ekonomi

berdasarkan etnik juga harus diatasi kerana ia dapat menjadi sumber pencetus konflik contohnya peristiwa 13 Mei 1969. Kesimpulannya, memahami pluraliti adalah asas penting ke arah memahami pembentukan masyarakat pluralistik. Pluraliti telah sedia wujud di Alam Melayu dan ideologi sekular telah mempengaruhi perubahan dalam sistem masyarakat sepadu. Walaubagaimanapun, pluraliti masyarakat Malaysia diperkukuhkan melalui dasar-dasar negara yang dibentuk berteraskan persetujuan bersama.

19

6.0

KONTRAK SOSIAL Perdebatan mengenai kontrak sosial hangat dibincangkan di media tempatan

apabila akhbar Mingguan Malaysia pada 14 Ogos 2005 menyiarkan laporan yang memetik ucapan Presiden Parti Gerakan, Datuk Seri Lim Keng Yaik yang menggesa parti-parti politik di negara ini melupakan formula kontrak sosial antara kaum kerana ia didakwa membuatkan masyarakat Cina dan India merasa µkecil hati'. Berikutan itu, Naib Ketua Pergerakan Pemuda UMNO, Khairy Jamaluddin membidas kenyataan tersebut dengan mendakwa ia bercanggah dengan Perlembagaan Persekutuan. Reaksi serupa daripada kalangan beberapa pemimpin UMNO turut disiarkan di media. Datuk Seri Lim Keng Yaik kemudian menafikan beliau membuat kenyataan tersebut sambil mendakwa bahawa kata-kata beliau telah disalah tafsir. Bagaimanapun, beliau telah memohon maaf secara terbuka dan menjelaskan bahawa beliau tidak pernah berhasrat mempersoalkan atau menukar formula kontrak sosial antara kaum yang dipersetujui semasa negara mencapai kemerdekaan. Sehubungan dengan itu juga, Kabinet pada 17 Ogos 2005 mengarahkan supaya semua perdebatan mengenai isu tersebut dihentikan.

6.1 Apakah Yang Dimaksudkan Dengan Kontrak Sosial? Kontrak sosial adalah persetujuan yang dicapai sebelum merdeka dalam kalangan para pemimpin Melayu, Cina dan India dan parti-parti yang mereka wakili, UMNO, MCA dan MIC. Bagaimanapun, kontrak sosial harus dianggap sebagai satu persetujuan dalam kalangan masyarakat berbilang kaum, bukan hanya pemimpin atau kumpulan elit tertentu. Permuafakatan itu mendapat sokongan rakyat sebagaimana yang terbukti melalui kemenangan Perikatan dalam pilihan raya 1955. Rakyat perlu memahami fakta sejarah bahawa kontrak sosial dicapai melalui proses muafakat dan musyawarah. Bagi memahami lebih terperinci tentang kontrak sosial,definisi kedua-dua istilah tersebut perlu difahami dengan baik. Teori kontrak sosial menurut pandangan ahli teori demokratik Eropah seperti Thomas Hobbes dan John Locke ialah bahawa manusia mewujudkan negara sebagai
20

satu perjanjian bersama di mana setiap individu itu bersetuju kepadanya. Kontrak ini bererti individu-individu yang bebas bersetuju untuk menyerahkan haknya untuk memerintah diri sendiri itu kepada satu institusi bersama yang berkuasa dan berdaulat. Menurut bahasa, kontrak boleh didefinisikan sebagai perjanjian formal dengan syaratsyarat tertentu antara dua pihak atau lebih. Ia juga boleh bermaksud dokumen yang mengandungi syarat-syarat perjanjian atau cabang undang-undang yg berkaitan dengan kontrak. Sosial pula boleh ditakrifkan sebagai segala yang berkaitan dengan masyarakat, perihal masyarakat dan kemasyarakatan. Oleh itu, kontrak sosial apabila diasimilasikan boleh ditakrifkan sebagai satu bentuk perjanjian atau permuafakatan yang ditulis dan ditetapkan oleh undang-undang yang melibatkan semua masyarakat di sesebuah negara. Oleh itu, perbincangan kontrak sosial bagi penulisan ini akan ditumpukan kepada skop perlaksanaannya di Malaysia. Secara mudah, kontrak sosial merupakan satu istilah permuafakatan antara kaum yang dicapai sebelum merdeka melalui satu persetujuan dalam kalangan rakyat dan pemimpin yang terdiri daripada kaum Melayu, Cina dan India. Pemeteraian kontrak sosial ini juga turut disertai dan dipersetujui oleh parti-parti yang mereka wakili iaitu UMNO, MCA dan MIC. Istilah ini sebenarnya tidak wujud dalam Perlembagaan Persekutuan 1957 tetapi dari perspektif lain, kontrak sosial sememangnya wujud dalam sejarah negara dan permuafakatan yang dicapai itulah yang mentakrifkan negara kita dan seterusnya menentukan sifat negara. Kontrak sosial sebenarnya merupakan watikah asas keadilan sosial untuk negara. Keadilan sosial yang terkandung dalam perjanjian ini merangkumi bukan sahaja soal keadilan ekonomi tetapi juga keadilan politik dan keadilan kebudayaan. Oleh itu, kontrak sosial yang dipersetujui perlu dijadikan rujukan asas segala usaha untuk menegakkan keadilan sosial di negara ini. Pengajaran utama yang harus dipelajari oleh kaum bukan Melayu ialah peristiwa rusuhan 13 Mei 1960 kerana mencabar kedudukan orang Melayu seperti yang termaktub dalam Perlembagaan Malaysia.

21

6.2

Elemen-elemen Kontrak Sosial Menurut Perlembagaan Persekutuan Perlembagaan Persekutuan adalah hasil daripada persetujuan yang tercapai

antara penduduk di Malaysia daripada kalangan kaum Melayu, Cina dan India. Perlembagaan Malaysia bukan sahaja dokumen perundangan akan tetapi ia adalah kontrak sosial dan perjanjian perdamaian. Perlembagaan Malaysia merupakan suatu bentuk tolak ansur yang ulung dengan setiap kumpulan memberi sesuatu dan kembali mendapat sesuatu. Ini seperti yang ditegaskan oleh Tunku Abdul Rahman, ³Orang Melayu sedia memberikan hak-hak munasabah dan patut kepada orang-orang bukan Melayu. Orang Melayu telah memberikan pengorbanan yang begitu banyak kepada bangsa-bangsa bukan Melayu. Belum ada satu bangsa anak negeri yang berbudi sebegitu tinggi seperti yang diperbua oleh orang Melayu. Sesungguhnya ada jaminan hak-hak istimewa Melayu dalam perjanjian persekutuan tetapi ia tidak sekali-kali mencegah dan menyekat bangsa-bangsa yang bukan Melayu daripada mencapai kesenangan dan kejayaan, dan lagi sehingga sekarang hak-hak istimewa Melayu itu masih belum lagi menghasilkan keadaan yang setaraf di antara orang Melayu dengan bukan Melayu.´ Beberapa peruntukan yang digubal dalam perlembagaan mengekalkan beberapa elemen penting yang menjadi tradisi sejak zaman sebelum penjajahan British lagi. Para penggubal mengangap elemen-elemen tersebut penting memandangkan peranan yang dimainkan dalam menjaga kestabilan negara terutamanya dalam konteks negara Malaysia yang berbilang kaum. Peruntukan itu adalah hasil proses tawar- menawar pada asasnya merupakan semangat perjanjian di sebalik pembentukan perlembagaan tahun 1957. Inilah asas yang menjadi perjanjian sosial di antara masyarakat majmuk di Malaysia dengan memberi pengorbanan dalam sebahagian hak mereka dan menghormati hak sebahagian komuniti yang lain demi untuk keseimbangan dalam masyarakat bernegara. Sebahagian besar ciri-ciri utama yang wujud dalam

Perlembagaan Persekutuan adalah unsur kontrak sosial yang dipersetujui oleh semua pihak. Di mana-mana negara sekalipun, perlembagaan lahir hasil daripada

perkembangan sejarah. Perlembagaan juga merakamkan sifat-sifat asal negara itu merangkumi nilai tradisi, politik dan kebudayaan. Elemen-elemen ini yang menjadikan
22

bangsa Melayu selaku bangsa asal yang mendiami Tanah Melayu memasukkannya ke dalam Perlembagaan bagi mengekalkan keistimewaan mereka.

6.2.1 Kedudukan raja melayu dalam perlembagaan persekutuan Beberapa abad lamanya orang Melayu diperintah berdasarkan pemerintahan beraja. Mereka diperintah oleh sultan dan kepadanya diberikan sepenuh taat setia. Kesultanan Melayu merupakan elemen penting dalam masyarakat Melayu. Ianya mengekalkan simbol penting bagi survival orang-orang Melayu. Semasa pemerintahan British pun raja-raja masih dianggap sebagai raja yang berdaulat dan masih lagi mempunyai kuasa bagi hal-hal tertentu bagi negeri masing-masing meskipun mereka dipaksa menerima beberapa syarat dengan British untuk menerima penasihat British. Akhirnya kemerdekaan diberikan kepeda Semenanjung Tanah Melayu, institusi beraja diteruskan tetapi dengan beberapa pindaan supaya dapat disesuaikan dengan konsep demokrasi berparlimen dan kemerdekaan. Raja-raja Melayu menggambarkan ciri-ciri asal negara Malaysia. Ia melambangkan kesinambungan sejarah dan menjadi sebahagian daripada identiti negara. Sebagai sebuah negara Malaysia perlu mempunyai satu identiti yang berbeza dan unik. Inilah yang mendasari bentuk dan menyediakan isi kepada upacara rasmi negara. Kewujudan sistem beraja dengan sendirinya menekankan ciri-ciri kemelayuan. Hasil penerimaan sistem raja berperlembagaan, Yang Dipertuan Agong diberi kuasa memerintah Persekutuan tetapi sebagai raja berperlembagaan baginda dikehendaki mengikut nasihat jemaah menteri atau menteri yang diberi kuasa oleh jemaah menteri. Baginda juga adalah Pemerintah Tertinggi Angkatan Tentera Persekutuan dan merupakan salah satu unsur utama daripada tiga unsur utama badan perundangan persekutuan iaitu parlimen. Disamping itu, Perkara 71 Perlembagaan Persekutun membuat peruntukan bagi menjamin hak seseorang raja untuk mewarisi, memegang, menikmati dan menjalankan hak-hak keistimewaan disisi Perlembagaan bagi seseorang raja dalam negeri itu. Institusi kesultanan dilindungi oleh Perlembagaan dengan cara bahawa tiada pindaan boleh dibuat terhadap peruntukan berhubung
23

dengan Majlis Raja-Raja, susunan keutamaan dan hak-hak mereka untuk warisan sebagai raja negeri masing-masing tanpa persetujuan Majlis Raja-Raja. Malah tiada undang-undang yang secara langsung menyentuh keistimewaan, kedudukan,

kemuliaan atau kebesaran mereka boleh diluluskan tanpa persetujuan Majlis Raja-Raja. Selain itu, Raja-raja Melayu bagi negeri-negeri Melayu hendaklah orang Melayu dan oleh kerana itu ianya orang Islam. Yang Di pertuan Agong yang dipilih daripada kalangan Raja-Raja Melayu mempunyai kuasa pemerintah bagi persekutuan juga adalah seorang Melayu dan Muslim. Perbincangan tentang pemerintahan beraja tidak akan lengkap tanpa menyebutkan kedaulatan dan kekebalan raja. Perlembagaan memperuntukan bahawa Yang Dipertuan Agong tidak boleh didakwa dalam apa-apa jua perbicaraan dalam mana-mana mahkamah. Negara ini masih bernasib baik dengan mewarisi sistem raja-raja yang melambangkan kuasa Islam. Pada masa ini Perkara 3(2) merujuk kepada tiap-tiap negeri dalam persekutuan, Raja atau Sultan adalah ketua agama Islam kecuali Melaka, Pulau Pinang, Sabah dan Sarawak.

6.2.2 Hak keistimewaan orang melayu Perlembagaan Malaysia mempunyai satu peruntukan khas di bawah Perkara 153 bertujuan memelihara orang Melayu dan bumiputera Sabah dan Sarawak. Peruntukan-peruntukan berkaitan juga terdapat di bawah Perkara 161(A) dan dalam beberapa perlembagaan negeri. Di sisi undang-undang perlembagaan, erti Melayu ialah seseorang yang memenuhi tiga syarat asas iaitu menganuti agama Islam, secara lazim bercakap Melayu dan menurut adat istiadat Melayu (Perkara 160). Seseorang yang mendakwa dirinya Melayu hendaklah membuktikan juga bahawa dia lahir sama ada di Persekutuan atau di Singapura sebelum hari Merdeka atau dapat membuktikan bahawa dia adalah anak kepada ibu atau bapanya yang lahir di Persekutuan atau di Singapura sebelum merdeka. Setelah mengimbas kembali siapa itu Melayu, perlu kini kita amati Perkara 153 yang menjamin kedudukan istimewa orang Melayu yang bumiputera yang termaktub di bawah klausa (2) Perkara 153. Perkara 153 menggariskan bahawa Yang di-Pertuan Agong, atas nasihat Perdana Menteri atau Kabinet berkuasa
24

menyelamatkan kedudukan istimewa orang Melayu dan bumiputera di Sabah dan Sarawak dengan menentukan bagi mereka kedudukan dalam perkhidmatan awam, agihan biasiswa atau pendidikan atau latihan atau lain-lain kemudahan yang diberikan oleh kerajaan termasuk permit atau lesen perniagaan. Selain itu, kedudukan istimewa orang Melayu yang lain termasuklah peruntukan Perkara 89 dan 90 yang memberi kuat kuasa undang-undang perlembagaan kepada undang-undang yang sedia ada yang melindungi tanah rizab orang Melayu daripada diselenggarakan oleh orang bukan Melayu. Selain itu, kemasukan orang Melayu dalam Rejimen Askar Melayu dengan pengecualian orang bukan Melayu sebagaimana dikuatkuasakan oleh Perkara 8(5)(f) juga dianggap sebagai sebahagian daripada kedudukan istimewa orang Melayu. Walaupun dari satu sudut peruntukan khas ini seolah-olah bercanggah dengan kesamarataan layanan perlembagaan ke atas semua warganegara persekutuan, namun ia satu pertimbangan untuk menyamakan taraf kaum bumiputera dengan kaum-kaum yang lain khususnya Cina di tanah air bagi menjamin mewujudkan keseimbangan, khususnya dalam bidang ekonomi, pendidikan dan agihan kekayaan khususnya kepada kaum yang masih lemah dan ketinggalan menjelang kemerdekaan. Namun begitu, kedudukan istimewa orang Melayu ini tidak mutlak. Ia diseimbangkan dengan kepentingan sah kaum lain yang secara amnya termasuklah hak mendapat kewarganegaraan Malaysia menurut peruntukan kewarganegaraan dalam perlembagaan, hak menganut dan mengamalkan agama masing-masing, hak untuk menggunakan bahasa ibunda dan yang paling penting hak untuk mendapat layanan yang sama rata. Seperti juga kedudukan istimewa orang Melayu, hak-hak ini juga dibatasi oleh beberapa peruntukan dalam Perlembagaan.

6.2.3 Kedudukan Islam sebagai agama rasmi Kedudukan Islam dalam Perlembagaan Persekutuan adalah satu isu yang penting kerana ianya berkait rapat dengan kepercayaan dan iktikad majoriti penduduk orang Melayu di Malaysia. Dalam Perlembagaan Persekutuan dinyatakan: ³Agama Islam ialah bagi seluruh persekutuan, tetapi agama-agama lain boleh diamalkan
25

dengan aman dan damai di mana-mana bahagian Persekutuan´. Orang Melayu sebagaimana yang telah dijelaskan oleh penulis sebelum ini ditakrifkan dalam Perkara 160 Perlembagaan Persekutuan iaitu sebagai seorang yang menganut agama Islam, yang lazim bertutur bahasa Melayu dan mengamalkan adat istiadat Melayu. Maka dengan ini, peruntukan Perkara 3 Perlembagaan Persekutuan yang mengisytiharkan bahawa ³Islam adalah agama bagi persekutuan´ membayangkan apa yang telah dipertahankan oleh orang Melayu sepanjang masa, malah sebelum kuasa British masuk ke Malaysia lagi. Semasa penjajahan British, mereka membawa masuk agama Kristian sementara kaum pendatang membawa masuk agama lain seperti Hindu dan Buddha. Oleh yang demikian, menjadikan agama Islam sebagai agama bagi Persekutuan mestilah juga memberikan pertimbangan kepada kepercayaan kaum lain. Oleh itu, Perkara 3 memperuntukan satu fasal imbangan yang menyebut ³tetapi agama lain boleh diamalkan dengan aman dan damai di mana-mana bahagian Persekutuan³. Malah setiap kumpulan agama juga mempunyai hak masing-masing. Berikutan dengan Islam diterima sebagai agama bagi persekutuan, maka kerajaan Persekutuan dan negeri mempunyai kebebasan, kuasa dan keistimewaan untuk menubuhkan atau menyelenggara atau membantu penubuhan atau

penyelenggaraan institusi Islam atau mengadakan atau membantu dalam mengadakan ajaran dalam agama Islam dan untuk mengeluarkan perbelanjaan yang diperlukan untuk tujuan itu. Oleh itu, kerajaan persekutuan dan negeri melalui akta dan enakmen perbekalan tahunan, diberi kuasa untuk membelanjakan wang untuk pentadbiran agama Islam dan undang-undangnya.

6.2.4 Bahasa Melayu Bahasa sentiasa menjadi faktor terpenting dalam menentukan jati diri sesebuah negara. Keperluan satu bahasa kebangsaan yang menjadi pertuturan umum dan bahasa rasmi kebangsaan disedari penting untuk menyatukan rakyat pelbagai asal keturunan yang masing-masing dengan bahasa pertuturannya. Isu bahasa merupakan salah satu perkara yang dibincangkan semasa perundingan perlembagaan dan proses
26

pembentukannya. Namun, isu ini dapat diselesaikan dengan permuafakatan antara kaum. Tan Siew Sin telah menerangkan bagaimana isu bahasa telah dapat diselesaikan, ³Masyarakat bukan Melayu menaruh harapan besar kebudayaan dan bahasa mereka. Biar saya nyatakan sebagai contoh, perlembaagaan Reid

sebagaimana rangka awalnya tidak menyebut apa-apa tentang mengekal dan mengembangkan bahasa Cina dan Tamil atau bahasa-bahasa lain. Apabila dicadangkan kepada pemimpin Melayu bahawa perlembagaan sepatutnya dengan eksplisit menyatakan pengekalan dan perkembangan kedua-dua bahasa Cina dan Tamil hendaklah digalak dan dipelihara, mereka bersetuju. Maka bahasa Melayu diiktiraf sebagai bahasa kebangsaan dengan tidak mengenepikan bahasa lain. Hipotesis utama disebalik meluluskan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan adalah bertujuan untuk memenuhi keperluan menyatupadukan pelbagai kaum ke arah menjadi sebuah negara yang bersatu melalui satu bahasa yang sama iaitu bahasa Melayu yang telah menjadi bahasa pengantar negara ini sejak dahulu lagi. Oleh itu, rakyat Malaysia perlu memahami kontak sosial dengan jelas berdasarkan kepada fakta sejarah. Kontrak sosial harus difahami sekurang-kurangnya tentang hubung kaitnya kepada empat perkara utama iaitu perlembagaan,

kemerdekaan, hubungan kaum dan sistem pemerintahan negara. Tanpa kontrak sosial mungkin kita tidak dapat mencapai kemerdekaan pada tahun 1957 kerana pihak British ketika itu menjadikan permuafakatan itu sebagai prasyarat. Kontrak sosial adalah anak kunci kepada hubungan kaum sebagaimana yang termaktub dalam perlembagaan. Kontrak sosial juga asas kepada sistem pemerintahan yang menjadikan kita negara demokrasi berparlimen raja berperlembagaan dengan konsep negeri dan persekutuan.

27

7.0

RUMUSAN Malaysia sedang menuju ke arah negara maju sebagaimana digariskan oleh

pucuk pimpinan negara. Pada tahun 2020, Malaysia akan muncul berdiri sama tegak dan duduk sama rendah dengan negara maju yang lain. Antara elemen utama mencapai cita-cita tersebut ialah perpaduan di antara bangsa yang terdapat di Malaysia. Justeru, pemimpin kita ingin mewujudkan konsep satu bangsa satu negara. Konsep satu bangsa satu negara bermakna semua bangsa yang terdapat di negara ini hanya dikenali sebagai bangsa. Konsep Satu Malaysia telah digagaskan oleh Perdana Menteri yang keenam iaitu Dato Sri Najib Tun Abd Razak yang mahu melihat rakyat berada dalam satu negara yang saling memerlukan dan membantu. Tanpa mengubah anutan atau kepercayaan, bangsa Malaysia diharapkan menjadi lambang kepada negara Malaysia yang bersatu. Apabila ini menjadi kenyataan diharapkan tiada lagi masalah perkauman yang timbul. Semua warga Malaysia merasakan diri mereka sama dari segala segi tanpa melihat setiap kaum dengan pandangan yang pelbagai. Pada awalnya, pelbagai budaya seperti Arab pra-Islam, Hinduisme, Buddhisme, Arab Islam dan Eropah (Portugis, Sepanyol, Belanda & British) telah berinteraksi di antara mereka sejak abad ke-5 Masihi lagi. Pertemuan dan pertembungan budayabudaya besar tersebut telah melahirkan satu ciri fenomena sosial yang istimewa dalam Alam Melayu iaitu fenomena kepluralitian budaya. Secara tuntasnya, dua konsep utama yang sering digunakan untuk menjelaskan ciri Alam Melayu ialah Pluralisme dan masyarakat pluralistik. Kedua-dua konsep ini merupakan konstruksi saintifik sosial yang terhasil daripada kajian empirikal yang dilakukan di wilayah ini. Pluralisme bererti suatu kerangka interaksi yg mana setiap kelompok menampilkan rasa hormat dan toleransi diantara satu sama lain dan berinteraksi tanpa konflik. Masyarakat pluralistik pula adalah masyarakat yang berbilang kaum yang hidup saling kerjasama diantara satu sama lain.

28

8.0

REFLEKSI KENDIRI

Nama : Muhammad Shafiq bin Mohhammad Azmi No Kad Pengenalan : 900507-07-5567

Alhamdulillah, bersyukur ke hadrat Allah SWT dengan limpah kurnia dan keredhaan-Nya dapat saya siapkan tugasan ini dalam masa yang ditetapkan. Pelbagai impak positif mahupun negatif yang diperolehi sepanjang melakukan kerja kursus ini. Tidak terkecuali pelbagai rintangan dan halangan terpaksa saya lalui dalam menyiapkan tugasan ini. Kerja kursus ini memberi 1001 makna dalam melangkah untuk menjadi seorang bakal guru nanti. InsyaAllah. Ketika diberi kertas tugasan ini, saya dan bersama-sama rakan saya iaitu

Naikhalik bin Mohd Yaacob serta Nur Fateha binti Abd Jalil telah membahagikan tugas dalam tugaan ini. Pada mulanya kami tidak memahami lagi arahan tugasan. Selepas diberi penerangan, barulah saya faham apa yang dikehendaki kertas projek ini. Apabila saya faham barulah saya dapat mengambil langkah seterusnya iaitu mengumpul bahan. Umumnya, sebelum menyiapkan tugasan ini, saya perlu mengetahui dan menguasai bidang pluralistik dalam Hubungan Etnik. Masalah utama yang dihadapi ialah kekurangan sumber rujukan. Perkhidmatan di perpustakaan dalam penyediaan

29

buku ilmiah amatlah terhad. Trend µsiapa cepat dia dapat¶ amatlah merungsingkan. Kerungsingan ini ditambah lagi dengan kemudahan µwireless¶ yang lambat dan sering putus perkhidmatannya. Keadaan ini secara tidak langsung telah menyulitkan proses pencarian maklumat. Masalah ini akhirnya dapat diatasi setelah mendapat inisiatif daripada teman sekelas yang

untuk merizab dulu buku-buku yang berkaitan

membelinya. Manfaat ini kami sesama rakan tidak sia-siakan. Saya terus mencari maklumat di perpustakaan mengenai tajuk yang diberikan. Mencari buku-buku mengenai konsep masyarakat pluralistik. Kami juga telah berbincang untuk peta minda untuk konsep dan unsur-unsur masyarakat pluralistik. Dalam membuat tugasan Hubungan Etnik , saya meneliti dan bertanya kepada rakan tentang maklumat yang saya tidak faham. Seterusnya membuat draf, tajuk carta garis masa yang saya perlu cari ialah sejarah pembentukan masyarakat pluralistik sehingga penubuhan Malaysia. Maklumat yang telah diperolehi, hendaklah dihuraikan dalam bentuk esei. Saya tidak menangguhkan kerja tersebut kerana merasakan banyak lagi tugasan mata pelajaran lain yang diberikan sama waktunya dengan mata pelajaran ini. Saya terpaksa menyediakan jadual bagi menyelesaikan semua tugasan yang telah diberikan. Masalah lain adalah dari segi masa. Wujudnya lambakan kerja kursus dalam satu masa sekaligus amatlah memenatkan. Tarikh hantar kerja-kerja kursus tersebut juga berdekatan. Masalah ini dapat diatasi dengan menyiapkan kerja yang tarikhnya perlu dihantar dahulu kemudian barulah diikuti dengan kerja kursus lain. Proses menyiapkan setiap tugasan dilakukan secara beransur-ansur. Alhamdulillah akhirnya, tugasan ini terhasil jua dalam masa yang ditetapkan. Seterusnya saya dan beberapa rakan membincang kontrak sosial kerana perlu diteliti dan difahami sebelum membuat draf yang terdapat dalam buku yang telah kami perolehi. Saya mula menaip apa yang dikehendaki menurut kertas tugasan. Setiap pekerjaan pasti ada masalahnya yang tersendiri. Antara masalah yang kami hadapi ialah kekurangan sumber bahan. Tetapi segala masalah dapat kami atasinya dengan baik.

30

Kerja kursus ini telah menambah pengetahuan saya dalam Hubungan Etnik. Kekecualian yang wujud juga telah menarik minat saya untuk mengkaji dengan lebih mendalam tentang pengelasannya. Tugasan ini juga menjadikan saya lebih berdisiplin dan berdikari dalam memantapkan pengetahuan yang sedia ada. Peruntukan masa yang terhad membuatkan saya lebih akur dan patuh dalam menyiapkan tugasan. Secara tuntas, terdapat pelbagai impak positif yang saya dapat sepanjang menyiapkan tugasan ini. Masalah-masalah yang timbul hanyalah sekadar ujian mahupun dugaan yang harus ditempuh oleh setiap manusia yang bergelar pelajar. Ibarat ungkapan sebuah kata-kata hikmat µbukan senang hendak senang, bukan susah hendak senang.¶

31

Nama : Nur Fateha bt Ab Jalil No Kad Pengenalan : 901102-06-5402

Ribuan terima kasih saya ucapkan kepada pensyarah subjek Hubungan Etnik (WAJ 3106) kerana telah memberikan tugasan ini dan Alhamdulillah sejuta kesyukuran kerana saya telah dapat menyiapkan tugasan ini pada masa yang ditetapkan. Tugasan pada kali ini adalah tugasan berkumpulan dan saya bersama rakan-rakan yang lain iaitu Naikhalik bin Mohd Yaacob dan Muhammad Shafiq bin Mohhammad Azmi bekerjasama bagi memastikan tugasan ini dapat dilakukan dengan baik. Sebaik sahaja saya menerima tugasan ini, saya cuba meneliti serta memahami kehendak soalan agar mudah untuk saya memulakan tugasan ini. Setelah itu saya cuba mencari bahan-bahan berkaitan dengan tugasan ini seperti yang diminta sama ada melalui internet, majalah, dan bahan-bahan bacaan yang lain. Memandangkan tugasan ini adalah tugasan berkumpulan, kami telah membahagikan tugasan kepada tiga. Walaupun tugasan ini memakan masa yang lama untuk disiapkan tapi saya bersyukur juga kerana berkat dan bantuan daripada semua pihak yang membantu akhirnya tugasan ini dapat diselesaikan juga. Walaupun tugasan ini tampak sukar, namun, dengan bimbingan pensyarah kami, Tuan Hj Megat S¶adan bin Megat Salleh memberi peluang kepada kami menyediakan

32

tugasan dengan penuh informasi-informasi berguna. Sekalung budi saya dan rakanrakan zahirkan kepada beliau. Selain itu, tugasan ini membolehkan saya untuk memahami secara menyeluruh berkaitan dengan konsep, unsur-unsur dan sejarah pembentukan masyarakat pluralistik daripada zaman kolonialisme lampau sehinggalah pembentukan masyarakat majmuk pada hari ini. Di samping itu, topik menarik ini memberi pengajaran berguna buat saya untuk saya kenangi bagaimana nenek moyang kita pada masa dahulu menjalani kehidupan dalam era kolonialisme. Ini juga dapat membantu saya dalam proses mengulangkaji sebagai persediaan awal untuk menghadapi peperiksaan. Setelah menyiapkan tugasan ini, saya dapati ianya agak mudah untuk disiapkan. Lebih-lebih lagi banyak sumber yang boleh saya gunakan sebagai bahan rujukan. Saya berharap agar pada masa hadapan tugasan sebegini dapat diberikan lagi supaya saya dapat meluaskan pengetahuan dan belajar lebih terperinci berkaitan mata pelajaran ini.

33

Nama : Naikhalik bin Mohd Yaacob No Kad Pengenalan : 890911-03-5819

Sebelum 1 April 2011 saya dan rakan sekumpulan telah membuat tugasan salah satu topik dalam subjek Pendidikan Hubungan Etnik (WAJ 3106). Topik yang kami perlu lakukan ialah masyarakat Pluralistik dan Kontrak Sosial negara Malaysia. Sebelum itu, saya ingin kenalkan rakan kumpulan saya. Kumpulan saya terdiri daripada saya sendiri iaitu Naikhalik Bin Mohd Yaacob, Muhammad Shafiq Bin Mohammad Azmi dan Nur Fateha Binti Abd Jalil. Dalam menyiapkan tugasan tersebut, kami berkerjasama dengan jayanya. Tugasan pada kali ini memerlukan kami membina peta minda, membuat carta garis dan menghuraikan tentang topik tersebut. Pertama sekali, kami telah membahagikan tugasan masing-masing sebelum membuat tugasan tersebut. Setelah dibahagikan tugasan-tugasan, saya dikehendaki membuat esei tentang topik tersebut. Untuk menyiapkan tugasan tersebut, saya banyak membuat rujukan di internet dan buku. Di dalam internet terdapat banyak maklumat berkaitan tugasan yang saya lakukan. Namun begitu, saya perlu memilih dan meneliti terlebih dahulu maklumatmaklumat sama ada berkaitan ataupun tidak. Buku juga menjadi rujukan saya dalam menyiapkan tugasan tersebut. Sememanynya buku ini lengkap dengan maklumatmaklumat yang diperlukan. Banyak maklumat yang saya perolehi daripada buku tersebut.
34

Namun begitu, saya tidak nafikan bahawa banyak juga maklumat yang saya perolehi daripada internet. Sememangnya penggunaan internet boleh membantu saya menyelesaikan tugasan tersebut. Terdapat banyak maklumat semasa saya melayari internet. Ini menyebabkan saya terpaksa memilih maklumat-maklumat yang berkaitan sahaja. Kelebihan menggunakan internet yang saya dapat rasai ialah mencari maklumat hanya di hujung jari saya. Tambahan pula, ia dapat menjimatkan masa dan tenaga. Tanpa internet amatlah sukar bagi saya menyiapkan tugasan ini. Tidak lupa juga saya mengucapkan terima kasih kepada rakan kumpulan saya yang banyak membantu dalam menyiapkan tugasan ini. Kami saling berbincang jika terdapat sebarang keraguan semasa menyiapkan tugasan ini. Dengan bantuan rakan-rakan sememangnya dapat menghasilkan satu tugasan yang kemas dan baik untuk dihasilkan. Semasa menyiapkan tugasan ini, saya menghadapi sedikit masalah dalam memahami pengertian sebenar perkataan pluralistik dan kontrak sosial. Ini

membuatkan keraguan dalam diri saya. Oleh yang demikian, cara untuk menyelesaikan masalah tersebut ialah dengan membuat rujukan di dalam buku dan internet. Tambahan rujukan yang saya lakukan ialah menanyakan kepada pensyarah pembimbing. Setelah membuat rujukan, saya telah memahami dengan baik berkenaan masalah tersebut serta dapat menanganinya. Pengajaran yang saya dapat ketika ini ialah kita mestilah membuat rujukan ataupun bertanyakan kepada orang yang lebih mengetahui. Nescaya, masalah yang dihadapi dapat diselesaikan dengan sempurna. Bak kata pepatah ³malu bertanya sesat jalan´. Seterusnya, masalah lain yang saya hadapi ialah untuk memahami hubungan etnik masyarakat dengan kontrak sosial. Untuk memahami dan menyelesaikan masalah itu, saya dan rakan kumpulan berbincang untuk menyelesaikan masalah tersebut. Apabila berbincang dan menyelesaikan masalah tersebut, barulah mudah untuk saya sediakan tugasan ini. Dengan ini memudahkan lagi saya untuk menyediakan satu tugasan yang baik. Terbuktilah bahawa teknik perbincangan amat penting dalam membuat sebarang keputusan. Dengan perbincangan juga kita dapat mengenal pasti kelemahan-kelemahan yang ada semasa melakukan sesuatu kerja.
35

Setelah

tugasan

yang

diberikan

siap

saya

lakukan,

maka

proses

menggabungkan tugasan dibuat. Tugasan dijalankan dengan lancar dan tiada masalah daripada kami mahupun teknikal. Semasa saya menjalankan tugasan yang diberi, saya berasa berbesar hati kerana dapat menyiapkan tugasan dengan baik. Rakan kumpulan juga memberi komitmen yang baik semasa tugasan dijalankan. Saya menyediakan tugasan ini dengan sebaik mungkin agar rakan kumpulan dapat memahami dan menerima input yang berguna daripada tugasan itu. Selepas menyiapkan tugasan itu, sesi moderasi diadakan bersama rakan kumpulan. Beberapa soalan diajukan kepada saya berkaitan tugasan yang saya sediakan. Dengan maklumat yang diperolehi, saya dapat menjawab dengan baik dan jelas agar dapat menyelesaikan persoalan yang timbul dalam kalangan rakan kumpulan. Rakan sekumpulan yang lain juga mengalami situasi yang sama seperti saya. Setelah tugasan digabungkan, kami membuat semakan balik jikalau terdapat sebarang kesalahan. Apabila semakan dibuat, kesalahan ketara tidak dijumpai tetapi kesalahan biasa misalnya ejaan telah kami perbetulkan. Untuk tugasan ini, saya dan rakan sekumpulan menyediakan satu tugasan yang terbaik. Terdapat banyak input dan pengajaran yang saya perolehi daripada hasil tugasan yang dilakukan. Salah satunya saya dapat mendalami ilmu tentang sejarah pembentukan negara Malaysia dengan baik. Sedikit sebanyak saya dapat menguasai topik berkenaan. Saya juga dapat belajar bagaimana untuk mencari sesuatu maklumat jika ingin melakukan sesuatu kerja. Sememangnya maklumat dapat diperolehi dimana sahaja asalkan kita berusaha mencarinya. Teknik perbincangan dalam kumpulan juga sangat penting kerana kita dapat menggunakan banyak idea apabila melakukan sesuatu tugasan. Melalui memahami definisi pluralistik dan kontrak sosial pula, saya dapat melatih untuk lebih kritis dan dapat menyampaikan input ini kepada orang lain. Dengan ini secara automatiknya keyakinan dalam diri saya tersemai dan membantu saya untuk kristis dalam menghasilkan sesuatu kerja. Tuntasnya, saya dapat simpulkan bahawa tugasan yang saya sediakan ini banyak memberi manfaat dan input yang berguna kepada saya. Malah, dapat menambahkan keyakinan dalam diri saya untuk melakukan tugasan yang lain pada masa akan datang dengan daya fikiran yang lebih kritis dan inovatif.
36

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful

Master Your Semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master Your Semester with a Special Offer from Scribd & The New York Times

Cancel anytime.