Strategi Pembelajaran Kooperatif

Strategi Pembelajaran Kooperatif
Mengapa Pembelajaran Kooperatif? Ahli psikologi Soviet Lev Vygotsky (1896 – 1934) berpendapat bahawa pelajar terutamanya kanak-kanak belajar dengan lebih berkesan apabila ia bekerjasama (cooperate) dengan pelajar lain di dalam persekitaran pembelajaran yang menggalakkan, dengan bantuan guru. Strategi pembelajaran kooperatif menekankan penggunan kumpulankumpulan heterogenus bertiga atau berempat yang bekerja bersama-sama. Ia mengutamakan sokongan atau penglibatan ahli kumpulan bukanya kepada persaingan individu. Biasanya jika ada ganjaran diberikan, semua ahli dalam kumpulan itu menerimanya. Ahli-ahli dalam kumpulan kooperatif boleh diberikan peranan-peranan untuk dimainkan. Antara peranan-peranan itu ialah fasilitator kumpulan, pengurus bahan, pencatat, pelapor dan pemikir kumpulan. Pelajar yang berkerja dalam kumpulan ini dilibatkan dalam projek kumpulan yang menekankan analisis dan penilaian. Kagan dan Kagan (1994) telah mereka bentuk "Pendekatan Berstruktur" untuk pembelajaran kooperatif. Strukturstruktur ini adalah bebas daripada isi kandungan; aktiviti diadakan dengan memuatkan kandungan kepada satu atau lebih struktur.

Kajian telah menunjukan bahawa pembelajaran cara ini telah berjaya meningkatkan persahabatan dan penghormatan antara satu sama lain. Didapati juga berlangsung dengan itu, selfesteem pelajar dinaikan dan pencapaian

Na/mpt/2962000

1

2. Saling Pergantungan Positif (Positive Interdependence) Akauntabiliti Individu (Individual Accountability) Interaksi Serentak (Simultaneous Interaction) Sama Penglibatan (Equal Participation) Ketiadaan satu atau lebih dari prinsip ini dalam sesuatu aktiviti menunjukkan aktiviti itu bukanlah aktiviti pembelajaran kooperatif.Strategi Pembelajaran Kooperatif Prinsip Pembelajaran Kooperatif Ada empat prinsip asas yang perlu ada dalam setiap aktiviti pembelajaran secara kooperatif: 1. 3. Bolehkan anda menghuraikan maksud setiap prinsip di atas? Na/mpt/2962000 2 . 4.

Strategi Pembelajaran Kooperatif Perspektif: Kaitan antara elemen asas pembelajaran kooperatif dan Struktur Kooperatif Elemen Asas ‘Positive Interdependence Individual Accountability Face-to-face interaction Social skills Group Processing’ Fungsi Kumpulan Struktur Kooperatif Mudah Think-Pair-Share Say and switch Roundtable 3-step interview Corners Graffiti OtherBelajar bersama Team Games Tournaments (TGT) Jigsaw OthersPenyiasatan kumpulan Others Lebih Kompleks Na/mpt/2962000 3 .

. tugas ini digilirkan dengan meletakkan cebisan kertas di tengah-tengah meja."Mari fikirkan idea yang crazy. mencatatkan ideanya dan meletakkan kertas itu kembali ke tengah meja." • Synergy . guru boleh menghadkan masa untuk satu-satu kumpulan memberi sumbangsaran. "Mari tukarkan itu kepada . Guru memberi pelajar peranan-peranan berasaskan kepada prinsip 4-S's of Brainstorming iaitu: • Speed . Contohnya minit pertama untuk kumpulan #1 dan minit kedua untuk kumpulan #2 dan seterusnya. "Oh. Guru menugaskan pencatat mencatatkan setiap respon di atas cebisan kertas yang berlainan (ini akan memudahkan aktiviti mengkelas kemudiannya) 3.. Sumbangsaran Kelas: Untuk mempastikan semua kumpulan mengambil bahagian. Setiap ahli secara bergilir. Guru memaklumkan tajuk dan pelajar memulakan dengan mencatatkan idea masing-masing di atas kesemua kertas yang diberikan.Strategi Pembelajaran Kooperatif Struktur-Struktur Koperatif Struktur Sumbangsaran Langkah-Langkah 1. Na/mpt/2962000 4 ."Cepat-cepat"."Mari fikirkan idea lain seprti itu!"." 2. satu lagi idea yang bagus!" • Silly . "Lekas! Lain idea!" • Suspend Judgement . Guru memaklumkan tajuk dan pelajar memulakan."Semua idea adalah bagus". Variasi: Rekod Meja Bulat: Selain dari mempunyai seorang ahli sahaja yang mencatat. Sumbangsaran Think-Pad: Setiap ahli diberikan sebilangan cebisan kertas. Kemudian meletakkan kertas itu di tengah-tengah meja.

) 2. bentuk. Arahkan kumpulan untuk mengisih gambar-gambar itu mengikut cara yang mereka fikirkan sesuai. sudut dsb. Suruh pelajar kembali ke tempat masing-masing dan membuat pengisihan semula. Beri setiap kumpulan 20 keping gambar yang berbeza (haiwan. 3. Na/mpt/2962000 5 . Lawatan Kumpulan: Minta pelajar bergerak ke kumpulan lain dan melihat bagaimana kumpulan lain telah melakukan pengkategorian.Strategi Pembelajaran Kooperatif Struktur Mengkategori Langkah-Langkah Mengisih 1. nombor.

Beriakn pelajar bipolar berikut: Berbulu .. Gunakan sistem unipolar yang berfungsi...... 1.... Berikan pelajar unipolar seperti: Berbulu .. rama-rama... Tanyakan di manakah patut saya letakkan singa dan ikan emas? Beritahu mereka untuk melakukan yang terbaik untuk sistem pengkategorian itu..Tidak Berbulu Bahaya kepada manusia .... Kedua-dua Merbahaya Berbulu Ya Tidak Merbahaya Gambarajah Venn Co-op Co-op Pelajar bekerja sendirian di dalam kumpulan masingmasing.... Cabar mereka untuk melakarkan cara mengkategori yang baru.... Contohnya untuk mengkelaskan lapan haiwan berikut... kucing..... biawak. 5.... 4... Biarkan mereka kecewa untuk seketika sehingga mereka boleh mencipta satu cara lain untuk mengkategori.. kerbau... 3....... Anda akan dapati mereka akan keluar dengan idea mengkategori seperti dengan gambarajah Venn.Strategi Pembelajaran Kooperatif Struktur Langkah-Langkah Unipolar-Bipolar 1. Perbincangan Kelas Berpusat Pelajar Pemilihan pasukan pengkaji pelajar Bina pasukan dan perkembangan kemahiran Pemilihan Topik Kumpulan Pemilihan topik mini Na/mpt/2962000 6 Tidak Ya Berbulu ... Sistem Matriks 2 X 2 dam graf...... ikan emas..... Gunakan teknik lawatan kumpulan di atas.Tidak Merbahaya kepada manusia 2....... 2. Setiap ahli kumpulan kemudian menyumbang 2 X 2 Matriks untuk melengkapkan projek kumpulan... Dapatkan pelajar menyedari abhawa sistem bipolar yang mudah tidak boleh menguruskan data itu...... Hasil akhir dikongsi oleh semua ahli kumpulan..Bahaya 3. Biarkan setiap kumpulan menemui teknik lain mengkategori.. singa. lipas dan labah-labah.

2. Aktiviti Formation mengajak pelajar menggunakan badan mereka sambil berpegang tangan. dua minggu yang intensif. 1. Mereka boleh memilih pasangan lain untuk berbincang.Strategi Pembelajaran Kooperatif Struktur Langkah-Langkah 6. mereka menunjukkan ais krim itu mencair. Guru menyatakan dan melukiskan satu bentuk. Pelajar menghadap rakan dari bulatan yang berlainan Na/mpt/2962000 7 .Penilaian Unit-Unit Co-op Co-op ini boleh dilakukan dengan beberapa cara: projek mini boleh dilakukan dalam satu hari. Tugaskan setiap alternatif kepada empat bahagian kelas (biasanya empat sudut/ penjuru). mereka tunjukkan layang-layang itu sedang terapung dan melayang-layang. Kemudian secara berpasangan dan bincang pilihan mereka. atau 10 hingga 15 minit sahaja. Persembahan topik mini 8. Peresediaan untuk persembahan kumpulan 9. Pelajar berkongsi dan melihat sudut yang bertentangan. Biasanya mereka tidak dibenarkan bercakap. Pelajar pergi ke sudut yang mereka pilih. 4. Pelajar kembali ke kumpulan masing-masing dan berbincang tentang sudut pilihan masing-masing. Berikan masa satu atau dua minggu sebagai persediaan. Persediaan topik mini 7. persembahan kumpulan 10. Guru memberitahu tajuk dan pelajar mula berbincang 2. Pelajar menukar bentuk seperti yang diarah guru. Selepas pelajar membentuk bentuk layang-layang. Contoh. Pelajar berbincang di dalam pasukan masing-masing. 5. Selepas pelajar membentuk bentuk kon ais krim. Pilih satu tajuk dan namakan beberapa (biasanya empat) alternatif yang berkaitan dengan tajuk. unit co-op co-op moleh dilaksanakan serentak. Pelajar membentuk bentuk yang dilukiskan. 3. Inside-Outside Circle 1. Formations Perbincangan Kumpulan 1. Sudut-Sudut 1. Pelajar membentuk dua bulatan. Pelajar pilih satu alternatif dan catatkan di atas sehelai kertas. 2. 3. 2.

secara lisan. Jika pasangan itu tidak setuju dengan jawapan. Satu kertas latihan diberikan dengan masalah diletakkan secara berpasangan. Pelajar berbaris. Kemudian mereka berukar peranan. Pelajar. 1. secara bergilir. mereka perlu membuatnya sekali lagi. 1. 4. berlatih sesuatu kemahiran atau kongsi sesuatu tentang diri mereka. Apabila dua soalan pertama telah selesai. 2. Guru mengemukakan soalan yang mempunyai pelbagai kemungkinan jawapan. 2. Guru memberitahu tajuk dan tempat mula barisan. Berbaris Numbered Heads Together Pairs Check Round Robin Round Table 1. 3. 2. 1. 4. Proses ini diulang sehingga kesemua soalan di jawab.Strategi Pembelajaran Kooperatif Struktur Langkah-Langkah secara berdepan dan bincangkan tajuk yang diberi. Pelajar berbincang posisi mereka di dalam bari dengan pasangan. ia memberikan pujian. 3. Guru menanyakan satu soalan yang mencabar. secara bergilir. Jika mereka saling bersetuju. mereka berjabat tangan dan meneruskan dengan soalan ke tiga dan keempat. Pelajar melaporkan kepada kelas. Jika 'pengajar' bersetuju dengan penyelesaian pasangannya. berkongsi jawapan. Pelajar bekerja secara berpasangan dalam kumpulan masing-masing.di atas sehelai kertas. Pelajar. mereka tidak meneruskannya. Pelajar rapatkan kepala dan berbincang dan pastikan setiap ahli mengetahui jawapannya. Pelajar menamakan diri mereka nombor satu hingga empat. 2. Guru memanggil satu nombor dan semua pelajar dengan nombor itu mengangkat tangan dan menjawab. Pelajar pertama dalam pasangan menjawab masalah pertama dalam lembaran kerja sementara pelajar kedua menjadi pengajar. secara bertulis mencatat jawapan. Pelajar beralih ke semelah kiri dan menghadap pasangan yang baru. Mereka perlu menyemak pula dengan pasangan satu lagi dalam kumpulan. 8 Na/mpt/2962000 . Guru mengemukakan soalan yang mempunyai pelbagai kemungkinan jawapan. Ahli pasukan boleh mebantu rakannya. 3.

Jika penyelesaiannya sama. 2. Pelajar kumuplan lain kemudian cuba menyelesaikan masalah itu. Jika penyelesaian tidak sama. Adalah Na/mpt/2962000 9 . Guru memberitahu pelajar yang ia akan meletakkan item yang berlainan di dalam kotak yang berlainan. mereka mencari kumpulan lain pula dan berdagang semula. pelajar guna struktur Roundobin untuk berkongsi maklumat yang didapati dari pasangan mereka. Apabila pelajar telah selesai dengan masalah mereka. 2. Pelajar berfikir mengenai jawapannya.Strategi Pembelajaran Kooperatif Struktur Langkah-Langkah Think-Pair-Share 1. Trade-AProblem Two-Box Induction Two-Box Induction digunakan untuk membentuk konsep. Dalam kumpulan berempat. Mereka menuliskan penyelesaian kepada msalah itu di atas kertas yang berlainan. 3. Apabila kedua-dua sudah meneyelesaikan masalah-masalah yang diniagakan. 1. Pelajar Trade-A-Problem . Pelajar membanding penyelesaian. Three-Step Interview 1. mereka samasama bekerja untuk menyelesaikannya. Tema ditentukan oleh guru. seorang pelajar menemuduga pasangan yang lain. Pelajar mereka satu masalah. 3. Secara berpasangan. Mereka kemudian berkongsi dengan seluruh kelas tentang jawapan masing-masing. mereka berjumpa untuk membandingkan jawapan. Guru memberikan kue dan pelajar kemudian secara berpasangan bincangkan mengenai jawapan mereka. Kemudian mereka bertukar peranan. dengan menyimpan jawapannya. 4. mereka mencari kumpulan yang juga telah selesai dan perdagangkan masalahan itu. 2. Guru mengemukakan masalah atau menanyakan satu soalan. 3. Mereka bekerja dalam kumpulan berempat.

Christchurch: Linwood Guidance Unit. Kagan.Strategi Pembelajaran Kooperatif Struktur Langkah-Langkah menjadi tugas pelajar untuk memikirkan mengapa guru berbuat demikan. Tambah item sehingga satu kumpulan dapat membuat definisi untuk setiap kotak. Selepas memasukkan satu item dalam setiap kotak. Martin (1991) Cooperative Learning: And How To Make It Happen in Your Classroom. Edina. California: Kagan Cooperative Learning Van der Kley. & Johnson. D. pelajar berfikir bagaimana item-item itu berbeza secara berpasangan. CA: Kagan Cooperative Learning Johnson. R. Rujukan: Adrini Beth (1996) Cooperative Learning & Math: A Multi-Structural Approach. Spenser (1992) Cooperative Learning. San Juan. MN: Interaction Book Company Na/mpt/2962000 10 . Guru kemudian melukiskan dua kotak di papan tulis: Kotak 1 dan Kotak 2.W.T. (1991) Cooperative Learning Lesson Structures.