P. 1
Al- Farabi

Al- Farabi

4.5

|Views: 3,124|Likes:
Published by Nur Ain Mohd Amin
falsafah dan logika melayu
al farabi
RAMIZAH BT SULAIMAN
falsafah dan logika melayu
al farabi
RAMIZAH BT SULAIMAN

More info:

Published by: Nur Ain Mohd Amin on Sep 01, 2008
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/05/2013

pdf

text

original

AKADEMI PENGAJIAN MELAYU JXEA 1104 – FALSAFAH DAN LOGIKA MELAYU

TAJUK: AL-FARABI - TOKOH ILMUWAN ISLAM

NAMA NO. MATRIK NO. K/P NAMA PENSYARAH

: RAMIZAH BT SULAIMAN : JEA 080113 : 881204-06-5168 : DR. AMRAN MUHAMAD

1

PENGENALAN

Bumi Turkistan yang selama beberapa abad di bawah empayar Islam telah menjadi pusat aktiviti keintelektualan dan keagamaan. Kini telah menjadi sebuah jajahan di bawah pemerintahan Soviet Union. Namun, kita harus berterima kasih kerana bumi Turkistan ini telah melahirkan al-Farabi, seorang ahli falsafah yang begitu agung dalam dunia Islam mahupun Barat. Pengkajian beliau meliputi banyak bidang, daripada Disiplin Logik dan Falsafah kepada Ilmu Fizik dan Psikologi; daripada Linguistik dan Matematik kepada Sains Politik dan Perbandingan Agama. Al-Farabi merupakan ahli falsafah Muslim yang berpandukan al-Quran dan Sunnah, bukannya berteraskan ahli falsafah Greek sepertimana yang sering didakwa. Malahan, cara hidup dan berfikir beliau dalam dunia keintelektualan, juga berpandukan al-Quran, As-sunnah dan syariah.

LATAR BELAKANG

Nama sebenarnya ialah Abu Nasr Muhammad Ibnu Muhammad Ibnu Tarkhan Ibnu Awzalagh Al-Farabi, lebih dikenali dengan nama Abu Nasr Al-Farabi. Beliau dilahirkan di Wasij, sebuah perkampungan kecil di daerah Farab iaitu di wilayah Transoxiana, Turkistan sekitar tahun 870 Masihi.1 Bapanya merupakan seorang anggota tentera yang miskin tetapi semua itu tidak menghalangnya daripada mendapat pendidikan di Baghdad. Beliau telah mempelajari bahasa Arab di bawah pimpinan Ali Abu Bakr Muhammad Ibn al-Sariy.

1

Ibn al-Nadim, 1970. The Fihrist of al-Nadim. Dodge, B., New York and London: Columbia University Press. hlm 629.

2

Selepas beberapa waktu, beliau berpindah ke Damsyik sebelum meneruskan perjalanannya ke Halab. Semasa di sana, beliau telah berkhidmat di istana Sayf alDaulah dengan gaji empat dirham sehari. Hal ini menyebabkan beliau hidup dalam keadaan yang serba kekurangan. Al-Farabi terdidik dengan sifat qanaah menjadikan beliau seorang yang amat sederhana, tidak gilakan harta dan cintakan dunia. Beliau lebih menumpukan perhatian untuk mencari ilmu daripada mendapatkan kekayaan duniawi. Oleh sebab itu, Al-Farabi hidup dalam keadaan yang miskin sehingga beliau menghembuskan nafas yang terakhir.2

Beliau meninggal dunia di Damsyik pada bulan Rejab 339 Hijrah bersamaan Disember 950 Masihi, semasa berusia 80 tahun. Jenazahnya dikebumikan di sebuah perkuburan di bahagian luar pintu selatan atau pintu sampingan kota tersebut. Sayf alDaulah sendiri yang mengetuai sekumpulan pembesar istananya menyembahyangkan jenazah al-Farabi.

SUMBANGAN

Beliau merupakan seorang saintis terkemuka Islam dan termasyhur kerana hasil kerja dan penulisannya terutamanya dalam bidang Falsafah, Logik dan Sosiologi. Ilmu pengetahuan yang dimilikinya tidak terhad kepada tiga bidang itu sahaja kerana beliau juga banyak memberikan sumbangan dalam bidang-bidang lain meliputi sains, perubatan, matematik dan muzik. Sebagai seorang ahli falsafah, beliau dikelaskan sebagai
2

http://alhakelantan.tripod.com/tokoh/id9.html

3

‘Neoplatonism’ yang cuba menggabungkan falsafah pemikiran Plato dan Aristotle.3 Selain buku-buku tulisan sendiri, beliau banyak menulis komentar mengenai falsafah Aristotle mengenai fizik, meteorologi, logik dan sebagainya. Kehebatannya dalam bidang falsafah menyebabkan beliau digelar guru kedua (al-Mu’allim al-Thani) iaitu selepas guru pertama dalam bidang falsafah iaitu Aristotle.4

Beliau juga terkenal kerana kemampuannya menguasai pelbagai jenis bahasa. Beliau banyak mengembara dan membuat kajian terutamanya di Damsyik dan Mesir. Salah satu daripada sumbangan utama Al-Farabi ialah membuat kajian mengenai logik dengan memudahkannya melalui cara membahagikan kepada dua kategori iaitu idea (Takhayyul) dan bukti (Thubut). Dalam bidang Sosiologi, beliau menulis buku bertajuk Ara Ahl al- Madina al-Fadila yang merupakan sebuah buku yang terkenal.

Beliau juga menulis buku mengenai muzik yang dikenali sebagai Kitab al-Musiqa al-Kabir. Tumpuan Al-Farabi bukan sahaja dalam bidang Falsafah dan Sosiologi sematamata, sebaliknya, beliau merupakan pakar dalam kesenian dan sains muzik. Bakat beliau sangat menakjubkan apabila Al-Farabi juga telah mereka cipta beberapa peralatan muzik, selain menyumbang kepada ilmu nota muzik. Dalam bidang Fizik pula, beliau menunjukkan kewujudan konsep kekosongan.

Kemampuan Al-Farabi bukan sekadar itu, malah beliau juga memiliki ilmu pengetahuan yang mendalam dalam bidang Perubatan, Sains, Matematik, dan Sejarah.

3 4

http://www.muslimphilosophy.com/ip/rep/H021.htm http://zaidirazali.com/blog/?p=21

4

Namun, ketrampilannya sebagai seorang ilmuwan yang terulung lebih dalam bidang falsafah. Bahkan, kehebatannya dalam bidang ini mengatasi ahli falsafah Islam yang lain seperti Al-Kindi dan Ibnu Rusyd. Sebagai seorang ilmuwan, Al-Farabi banyak mencurahkan ilmu dan hasil kerjanya dalam bentuk buku. Sayangnya, kebanyakan bukubuku tersebut telah hilang. Hanya 117 buah buku hasil tulisan Al-Farabi yang dapat dikenal pasti. Daripada jumlah itu, 43 buah adalah buku mengenai Logik, 11 buah (Metafizik), 7 buah (Sains Politik), 17 buah (Muzik, Perubatan, dan Sosiologi) manakala 11 buah lagi adalah dalam bentuk komentar. Beberapa buah bukunya termasuk Fusus alHikam telah menjadi buku teks falsafah selama berkurun lamanya di pusat-pusat pembelajaran dan sehingga kini masih digunakan di beberapa buah institusi di Timur.5

TEORI DAN FALSAFAH

Dalam membicarakan teori politiknya, beliau berpendapat bahawa akal dan wahyu adalah satu hakikat yang padu. Sebarang percubaan dan usaha untuk memisahkan kedua-dua elemen tersebut akan melahirkan sebuah negara yang pincang serta masyarakat yang kacau-bilau. Oleh itu, akal dan wahyu perlu dijadikan sebagai dasar kepada pembinaan sebuah negara yang kuat, stabil serta makmur.

Al-Farabi banyak mengkaji mengenai falsafah dan teori Socrates, Plato, dan Aristotle dalam usahanya untuk menghasilkan teori serta konsep mengenai kebahagiaan. Maka tidak hairanlah, Al-Farabi dikenali sebagai orang yang paling memahami falsafah

5

http://zaidirazali.com/blog/?p=21

5

Aristotle. Dia juga merupakan orang yang terawal menulis mengenai ilmu logik Yunani secara teratur dalam bahasa Arab.6

Meskipun pemikiran falsafahnya banyak dipengaruhi oleh falsafah Yunani tetapi beliau menentang pendapat Plato yang menganjurkan konsep pemisahan dalam kehidupan manusia. Menurut Al-Farabi, seorang ahli falsafah tidak seharusnya memisahkan dirinya daripada Sains dan Politik. Sebaliknya perlu menguasai keduaduanya untuk menjadi seorang ahli falsafah yang sempurna. Seorang ahli falsafah tidak mempunyai cukup peralatan untuk dieksploitasikan bagi kepentingan orang lain tanpa penggunaan ilmu sains. Justeru, seorang ahli falsafah yang tulen tidak akan merasai sebarang perbezaan di antaranya dengan pemerintah yang tertinggi kerana kedua-duanya merupakan komponen yang saling lengkap-melengkapi. Dalam hal ini, beliau mencadangkan agar diwujudkan sebuah negara kebajikan yang diketuai oleh ahli falsafah.7

Pandangan falsafahnya yang kritikal telah meletakkannya sebaris dengan ahli falsafah Yunani yang lain. Dalam kalangan ahli falsafah Islam, beliau juga dikenali sebagai Aristotle kedua. Bagi Al-Farabi, ilmu adalah segala-galanya dan para ilmuwan harus diletakkan pada kedudukan yang tertinggi dalam pemerintahan sesebuah negara.

Pandangan Al-Farabi ini sebenarnya mempunyai persamaan dengan falsafah dan ajaran Confucius yang meletakkan golongan ilmuwan pada tingkat hierarki yang tertinggi
6 7

http://alhakelantan.tripod.com/tokoh/id9.html http://alhakelantan.tripod.com/tokoh/id9.html

6

di dalam sistem sosial sesebuah negara. Di samping itu, Al-Farabi juga mengemukakan banyak pandangan yang mendahului zamannya. Antaranya beliau menyatakan bahawa keadilan itu merupakan sifat semula jadi manusia, manakala pertarungan yang berlaku antara manusia merupakan gejala sifat semula jadi tersebut.8

Al-Farabi juga turut memperlihatkan kecenderungannya menghasilkan beberapa kajian dalam bidang perubatan. Walaupun kajiannya dalam bidang ini tidak menjadikannya masyhur tetapi pandangannya telah memberikan sumbangan yang cukup bermakna terhadap perkembangn ilmu perubatan di zamannya. Salah satu pandangannya dalam bidang perubatan yang menarik ialah mengenai betapa jantung adalah lebih penting berbanding otak dalam kehidupan manusia. Hal ini menyebabkan jantung memberikan kehangatan kepada tubuh sedangkan otak hanya menyelaraskan kehangatan itu menurut keperluan anggota tubuh badan.

8

http://alhakelantan.tripod.com/tokoh/id9.html

7

KESIMPULAN

Al-Farabi merupakan model cendekiawan Islam yang pakar segenap bidang. Beliau menguasai banyak bahasa. Selain bahasa Arab, Turki, dan Parsi, dikatakan bahawa beliau mengetahui loghat-loghat Asia Tenggara dan bahasa tempatan termasuk bahasa Syria dan Greek.

Penulisan Al-Farabi mencakupi setiap bidang ilmu. Idea beliau juga mempengaruhi daripada segi keintelektualan ke atas dunia Islam di Timur dan juga dunia Latin di Barat. Beliau pernah menghuraikan secara terperinci pandangan tokoh falsafah Aristotle dalam bidang Fizik Meteorologi dan Logik. Berdasarkan pemikiran intelektual itu, beliau diberi gelaran utama al-Mu’allim al-Thani (guru yang kedua).

Beliau digambarkan dengan seadil-adilnya sebagai tokoh yang kuat pegangan agamanya. Beliau seorang Muslim sejati yang hidup dan berfikir dalam sinaran ajaran Islam yang terkandung di dalam al-Quran dan Sunnah. Al-Farabi membentuk gagasan idea sebagai tindak balas intelektual kepada pemikiran Greek. Pengislaman sains dan falsafah Greek yang diusahakannya perlu mendapat perhatian yang wajar daripada kalangan sarjana Muslim hari ini.

8

BIBLIOGRAFI

BUKU Ibn Nadim, 1970. The Fihrist of al-Nadim, Dodge, B. (ed. dan trj.).jilid II. New York dan London: Columbia University Press.

LAMAN WEB Al-Farabi, Abu Nasr (c. 870-950), http://www.muslimphilosophy.com/ip/rep/H021.htm Kenali Tokoh Ilmuwan Islam-Al-Farabi, http://zaidirazali.com/blog/?p=21 Tokoh Islam (Al-Farabi), http://alhakelantan.tripod.com/tokoh/id9.html

9

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->