Perbezaan Pembelajaran Kolaboratif & Pembelajaran Koperatif

Pendahuluan Pembelajaran kolaboratif dan pembelajaran koperatif sering digunakan dalam bilik kuliah maktab perguruan dan kedua-dua jenis pembelajaran memainkan peranan yang amat penting dalam pendidikan guru. Nanum demikian banyak guru pelatih masih kurang faham perbezaan kedua-dua pembelajaran tersebut. Masalah ini menjadi lebih ketara menjelang musim menyiapkan kerja kursus berportfolio di mana guru-guru pelatih akan meminta sesiapa sahaja untuk menyemak dan menandatangani portfolionya. Alasannya ialah untuk memenuhi syarat kolaborasi lalu mendapat markah yang lebih tinggi. Lantaran itu, tujuan rencana ini adalah untuk menjelaskan persamaan dan perbezaan pembelajaran kolaboratif dan pembelajaran koperasi agar amalan kedua-dua pembelajaran lebih berkesan dan diharap pelatih akan mengaplikasinya dalam bilik darjah kelak. Skop Perbincangan dan pengajian tentang pembelajaran kolaboratif dan pembelajaran koperatif amat luas. Ia sering dikaitkan dengan pembelajaran aktif, konstruktivisme, pembelajaran konteksual, pembelajaran eksperiensial dan pembelajaran sosial. Justeru itu, dalam rencana ini, skop perbincangan dihadkan kepada pengajaran dan pembelajaran dalam bilik kuliah maktab perguruan sahaja. Ini bererti kolaborasi antara pensyarah dalam pembelajaran pelbagai disiplin, penyelidikan dan pembangungan sekolah tidak diambilkira. Selain itu, kolaborasi antara pensyarah dan pelatih dalam penyelidikan dan projek khas juga diketepikan. Satu lagi aspek yang cuma dibincangkan sepintas lalu ialah penilaian, ciri-ciri pembelajaran kumpulan serta berbagai-bagai bentuk pembelajaran elektronik. Begitu juga kolabori berpandukan WWW seperti Web Quest dan sebagainya. Contoh Kes Untuk melihat perbezaan antara pembelajaran kolaboratif dan pembelajaran koperasi, adalah baiknya jika kita meneliti satu contoh kes yang boleh menunjukkan perbezaan pelaksanaan keduadua pembelajaran tersebut. Dayang Awang merupakan pelatih yang mengikut kursus Ilmu Pendidikan di bawah bimbingan Dr. Sun Tan seorang pensyarah yang menggunakan prinsip-prinsip pembelajaran koperatif. Dayang juga mengikuti kursus penulisan di bawah Dr. Star Bun yang mengamalkan pembelajaran kolaboratif. Dalam kuliah Dr. Sun, Dayang dan ahli-ahli kumpulannya melibatkan diri dalam aktiviti kumpulan yang berstruktur semasa mereka menyelesaikan masalah atau mempelajari sesuatu kemahiran; sering kalinya Dayang diperuntukkan pranan spesifik dalam kumpulan. Dalam kuliah pembelajaran kolaboratif Dr. Star, Dayang dan ahli-ahli kumpulannya diminta untuk mengorganisasi usahasama dan berunding sesama ahli kumpulan tentang peranan masing-masing untuk mengkritik dan membincangkan esei pelajar lain.

Sun akan mencampur tangan untuk membetulkan perjalanan dan hasil perbincangan. Isu hubungan autoriti dan kuasa antara pengajar dan pelajar. Dayang dan rakan-rakan sekelasnya dalam kuliah Dr. akauntabiliti individu dan kumpulan. Pada akhir kuliah. Kuliah Dr. Dr. Setakat mana pelajar perlu dilatih untuk bekerja dalam kumpulan. Sun dan Dr. dan penilaian yang tepat. Star. Sun beredar dari satu kumpulan ke satu kumpulan yang lain untuk memerhati interaksi dan mendengar perbualan ahli kumpulan. Kedua-dua pensyarah telah menyerahkan sebahagian autoriti tradisi pengajar kepada pelatih. amalan kedua-dua pengajar dan andaian-andaiannya berbeza kerana mereka telah mengambil kaedah berbeza tentang pembelajaran kumpulan.Bila ahli-ahli kumpulan sedang memainkan peranan masing-masing dan menjalankan aktiviti berstruktur dalam kuliah pembelajaran koperatif. Isu-isu implementasi lain seperti pembentukan kumpulan. fungsi. Sun. Sun biasanya diakhiri dengan sesi plenari. Star kerana ia berpendapat pelatih-pelatih telah memiliki kemahiran-kemahiran sosial yang asas untuk kerja-kerja kumpulan. Dalam kuliah-kuliah hipotetikal yang baru dinyatakan. Star. ada kalanya kumpulan diminta menyampaikan secara lisan laporan ringkas tentang hasil dapatan atau menyerahkan salinan hasil perbincangan kepada Dr. pembinaan tugasan. tidak terdapatnya sesi pemprosesan kumpulan kerana ia inginkan Dayang dan pelatih-pelatih lain menyelesaikan konflik kumpulan atau isu-isu penglibatan ahli-ahli kumpulannya. Selain itu. Dalam kuliah Dr. prosedur Dr. Star menggambarkan komitmen kepada pembelajaran aktif kumpulan kecil yang jelasnya berbeza daripada nilai dan gaya kuliah tradisi. Pada permulaan semester. Dr. dalam kuliah Dr. Dalam kuliah pembelajaran kolaboratif. dan memberi maklum balas konstruktif kepada rakan sekumpulan. Keputusan yang diambil oleh kedua-kua pensyarah bergandung kepada andaian tentang peranan pengajar. Star tidak memantau secara aktif kegiatan kumpulan malah mengembalikan semua soalan kepada kumpulan untuk dibincangkan. Sun mengadakan sesi kesimpulan untuk merumuskan perjalanan kuliah dan aktiviti kumpulan. Bagaimanapun. Berasaskan huraian kuliah Dr. dan autoriti pengetahuan. Mengikut Matthews et. . Dayang tidak menerima latihan formal tentang teknik-teknik tersebut dalam kuliah Dr. al. pelajar-pelajar sendiri membuat rumusan dan melaporkan hasil kerja perbincangan dan selepas itu menyimpan segala catatan perbincangan tentang karangan yang dikritik untuk dijadikan bahan pembelajaran dalam kuliah akan datang. pelatih-pelatih sering melakukan tugasan ¶pemprosesan· kumpulan di mana pelatihpelatih menilai fungsi kumpulan dan bagaimana ahli-ahli kumpulan (secara individu atau kumpulan) boleh memperbaiki paras penglibatan dan prestasi kumpulan. Sekiranya perlu. Sun dan Dr. Dr. Bagaimana pengetahuan dibina dan diasimilasikan. Dr. antara perbezaan-perbezaan yang boleh dikesan ialah: Gaya. Sun untuk komen dan penilaian. maka jelasnya terdapat perbezaan di antara pembelajaran koperatif dan pembelajaran kolaboratif. dan darjah penglibatan pengajar. Sun diberi latihan tentang kemahiran sosial dalam kumpulan kecil seperti pendengaran aktif. sifat pelajar.

mesyuarat jawatankuasa. Pengajar memainkan peranan sebagai fasitator. Pengajaran dan pembelajaran adalah pengalaman yang dikongsi di antara pengajar dan pelajar. Penglibatan dalam aktiviti kumpulan kecil dapat membangunkan kemahiran berfikir aras tinggi dan memantapkan kebolehan individu untuk mengaplikasikan pengetahuan. pendekatan teras . Perbincangan Mengikut Panitz (1996). keluarga dan secara amnya apabila berhubung dengan orang lain. ¶Collabortion is a philosophy of interaction and personal lifestyle whereas cooperation is a structure of interaction designed to facilitate the accomplishment of an end product or goal·.Dalam pada itu. Ianya lebih terarah daripada pembelajaran kolaboratif dan biasanya diawasi dengan teliti oleh pengajar. Walaupun terdapat mekanisme untuk analisis kumpulan dan renungan kendiri. Antaranya ialah: Pembelajaran dalam bentuk aktif adalah lebih berkesan daripada penerimaan maklumat secara pasif. Menyeimbangkan syarahan dan aktiviti kumpulan kecil adalah bahagian penting dalam bilik kuliah. Pengamal pembelajaran kolaboratif menggunakan falsafah ini dalam bilik darjah. Matthews et. Penerimaan tanggungjawab untuk pembelajaran sama ada secara individu atau kumpulan dapat mengukuhkan perkembangan intelek. al juga mengenalpasti beberapa persamaan di antara pembelajaran koperatif dan pembelajaran kolaboratif. kumpulan komuniti. Keahlian dalam komuniti akademik yang suportif dapat meningkatkan kejayaan dan ingatan pelajar. Pembelajaran koperatif didefinisikan sebagai satu set proses untuk membantu interaksi manusia agar mencapai matlamat tertentu atau membangunkan produk yang spesifik. dan Menghargai kepelbagaian atau diversiti bilik kuliah adalah mustahak untuk kehidupan demokrasi berbilang bangsa dan budaya. jurulatih atau ¶bidan· dan bukan ¶sage on the stage·. Ini bertentangan dengan persaingan di mana setiap ahli cuba mengatasi orang lain. Pembangunan kemahiran sosial dan kumpulan melalui pembinaan konsensus secara bertolak ansur merupakan asas pendidikan liberal. Premis asas pembelajaran kolaboratif ialah pembinaan konsensus melalui koperasi ahli kumpulan. orang berinteraksi dalam kumpulan dan memerlukan penghormatan tentang kebolehan dan sumbangan ahli kumpulan. Dalam semua situasi kolaboratif. Pembelajaran kolaboratif bukan hanya merupakan satu teknik dalam bilik darjah malah merupakan suatu falsafah peribadi. Penyuaraan idea-idea sendiri dalam situasi kumpulan kecil mengayakan kebolehan pelajar untuk merefleksi akan andaian dan proses pemikirannya. Terdapatnya perkongsian autoriti dan penerimaan tanggungjawab di antara ahli kumpulan terhadap tindakan kumpulan.

pembelajaran koperatif berasal usul dari Amerika Syarikat. Sebaliknya dalam . masalah. Di samping itu. pembelajaran koperatif berkecenderungan menggunakan kaedah kuantitatif yang meneliti pencapaian pelajar iaitu hasil pembelajaran. terutamanya syor-syor guru bahasa inggeris yang ingin membantu pelajar bertindak balas kepada kesusasteraan dengan lebih aktif dan bertanggungjawab. Student talk is stressed as a means for working things out. pembelajaran koperatif digunakan dalam pembelajaran pengetahuan tradisi atau kakonik manakala pembelajaran kolaboratif seiring dengan gerakan konstruktivis sosial mementingkan liberisasi pengetahuan dan autoritinya. Pembelajaran kolaboratif lebih cenderung menggunakan pendekatan kualitatif yang menganalisa ucapan pelajar semasa ia mengkritik sesuatu penulisan kesusasteraan atau sejarah. Contoh-contoh strurktur yang biasanya digunakan dalam bilik darjah ialah ´Think-Pair-Shareµ. Konsep ilmu bukan teras mencabar proses yang digunakan untuk memperoleh ilmu teras selain daripada hasil proses tersebut. ´Numbered Heads Togetherµ dan ´Paraphrase Passpotµ. Hasilnya ialah suatu anjakan daripada ¶foundational (cognitive) understanding of knowledge·. Collaborative learning advocates distrust structure and allow students more say in forming friendship and interest groups. serta kewajaran hasil kerja kumpulan. dari segi pembelajaran kolaboratif. asal usulnya adalah dari United Kingdom. Sesuatu struktur biasanya terdiri daripada langkah-langkah bersiri dan setiap langkah ditentukan tingkah laku khas. perbezaan kedua-dua konsep adalah seperti berikut: ´Supporters of co-opertive learning tend to be more teacher-centered. for example when forming heterogeneous groups. Bagi Rockwood. or content-free ways of organizing social interaction in the classroom·. Satu aspek yang penting dalam pembelajaran koperatif ialah letaknya autoriti dalam tangan pengajar. autoriti untuk menilai dan menentukan kewajaran hasil kerja kumpulan diproses melalui (1) kumpulan kecil. kepada ¶a nonfoundational ground where ´we understand knowledge to be a social construct and learning a social processµ (Brufee. Justeru itu. Bagi pembelajaran kolaboratif pula. Discovery and contextural approaches are used to teach interpersonal skills. pembelajaran kolaboratif mementingkan proses bekerjasama dalam pembelajaran manakala pembelajaran koperatif menegaskan hasil atau produk pembelajaran. (2) kumpulan plenari. and teaching co-operative skills. 1993). khasnya berdasarkan hasil karya John Dewey yang mengutarakan pembelajaran berunsur sosial serta pendirian Kurt Lewin yang mengutamakan dinamika kumpulan. Spencer Kagan mengutarakan definisi pembelajaran koperatif dengan melihat kepada ¶creation. Pengajar berkuasa untuk menentukkan tugasan. sturcturing positive inter-dependence. analysis and systematic application of structures. Sehubugan dengan itu. Mengikut John Myers (1991).µ Rocky Rockwood meninjau perbezaan pembelajaran koperatif dan pembelajaran kolaboratif dari segi jenis isi kandungan yang dipelajari. menurut Meyers lagi. Selain itu. dan (3) komuniti ilmu yang lebih luas.pembelajaran koperatif adalah berpusatkan guru manakala pembelajaran kolaboratif lebih berpusatkan pelajar.

Rencana ini merupakan satu usaha untuk menjelaskan konsep pembelajaran kolaboratif dan pembelajaran koperasi agar guru pelatih berasa lebih yakin untuk mengamalkan kedua-duanya dalam maktab mahupun di sekolah kelak.htm . MPSS. Hasil karya golongan ini sering membangkitkan isu-isu teoritikal. Secara unggulnya. Jabatan Ilmu Pendidikan.Tech. selepas pengajar menentukan tugasan.B. Contohnya pengajar harus menerima hasil kolaborasi kumpulan yang berkemunkinan bercanggah dengan pendiriannya dan terlalu mudah mahupun ringkas. Mengikut Rockwood. dari perspektif empowerment. teknik-teknik koperasi telah dikembangkan dan diadaptasikan di peringkat kolej.A. tugasan kumpulan akan sentiasa terbuka untuk disahkan oleh komuniti ilmu yang lebih luas dan bukan pengajar semata-mata. Tujuan utama penyelidikan mereka ialah untuk mencari perbandingan di antara pembelajaran koperatif dengan bentuk pengajaran yang lain. menerbitkan jurnal-jurnal.net/Perbezaan%20K%20&%20K. dan menganjurkan konferens yang berbeza dan pada ketika yang berlainan. Kesimpulan Pembelajaran koperatif dan kolaboratif dikembangkan secara terasing di mana pengikutpengikutnya telah membentuk persatuan. Lantaran itu.teachersrock.pembelajaran kolaboratif. Penyelidikpenyelidik dan ahli teori yang menumpukan perhatian kepada pembelajaran kolaboratif biasanya berlatar belakangkan bidang kemanusiaan dan sains sosial. Disediakan oleh: Ng Kim Choy (M.). maka barulah ia bersedia untuk pembelajaran kolaboratif. berpendapat kebanyakan penyelidik dan ahli teori pembelajaran koperatif merupakan ahli psikologi-sosial atau sosiologi yang berfokuskan aplikasi di sekolah rendah dan menengah. Hasilnya ialah keraguan dan kejahilan satu golongan terhadap golangan yang lain. politikal dan falsafah tentang sifat pengetahuan sebagai pembinaan sosial serta autoriti dalam bilik darjah. Bagaimanapun dalam dekad ini. (Hons. ia telah memindahkan autoriti kepada kumpulan. pembelajaran koperasi kurang memberi kuasa kepada pelajar. Ini menjadi lebih penting lagi memandangkan teknologi maklumat telah meruntuhkan sempadan masa dan ruang agar koperatif dan kolaborasi menjadi unsur yang penting dalam pendidikan. Kekurangan komunikasi dan informasi di antara pengikut-pengikut kedua-dua pendekatan telah menyebabkan rasa ortodoks yang kaku. Matthews et al. Ketua Jabatan.Ed. 11 Ogos 1999 http://www. pembelajaran koperatif merupakan pendekatan yang paling sesuai untuk pengetahuan teras. Pelajar cuma dikehendaki untuk mengusahakan matlamat pengajar dan menghasilkan jawapan yang ¶betul· atau diterima oleh pengajar.). Dip.Mgt.. Selepas pelajar telah menguasai dengan wajarnya dalam pengetahuan asas. Di sini timbulkan perkaitan amalan kolaboratif dengan pedagogi feminis. Pembelajaran kolaboratif lebih memberi kuasa kepada pelajar dan sedia menanggung risiko-risiko empowerment.