Perbezaan Pembelajaran Kolaboratif & Pembelajaran Koperatif

Pendahuluan Pembelajaran kolaboratif dan pembelajaran koperatif sering digunakan dalam bilik kuliah maktab perguruan dan kedua-dua jenis pembelajaran memainkan peranan yang amat penting dalam pendidikan guru. Nanum demikian banyak guru pelatih masih kurang faham perbezaan kedua-dua pembelajaran tersebut. Masalah ini menjadi lebih ketara menjelang musim menyiapkan kerja kursus berportfolio di mana guru-guru pelatih akan meminta sesiapa sahaja untuk menyemak dan menandatangani portfolionya. Alasannya ialah untuk memenuhi syarat kolaborasi lalu mendapat markah yang lebih tinggi. Lantaran itu, tujuan rencana ini adalah untuk menjelaskan persamaan dan perbezaan pembelajaran kolaboratif dan pembelajaran koperasi agar amalan kedua-dua pembelajaran lebih berkesan dan diharap pelatih akan mengaplikasinya dalam bilik darjah kelak. Skop Perbincangan dan pengajian tentang pembelajaran kolaboratif dan pembelajaran koperatif amat luas. Ia sering dikaitkan dengan pembelajaran aktif, konstruktivisme, pembelajaran konteksual, pembelajaran eksperiensial dan pembelajaran sosial. Justeru itu, dalam rencana ini, skop perbincangan dihadkan kepada pengajaran dan pembelajaran dalam bilik kuliah maktab perguruan sahaja. Ini bererti kolaborasi antara pensyarah dalam pembelajaran pelbagai disiplin, penyelidikan dan pembangungan sekolah tidak diambilkira. Selain itu, kolaborasi antara pensyarah dan pelatih dalam penyelidikan dan projek khas juga diketepikan. Satu lagi aspek yang cuma dibincangkan sepintas lalu ialah penilaian, ciri-ciri pembelajaran kumpulan serta berbagai-bagai bentuk pembelajaran elektronik. Begitu juga kolabori berpandukan WWW seperti Web Quest dan sebagainya. Contoh Kes Untuk melihat perbezaan antara pembelajaran kolaboratif dan pembelajaran koperasi, adalah baiknya jika kita meneliti satu contoh kes yang boleh menunjukkan perbezaan pelaksanaan keduadua pembelajaran tersebut. Dayang Awang merupakan pelatih yang mengikut kursus Ilmu Pendidikan di bawah bimbingan Dr. Sun Tan seorang pensyarah yang menggunakan prinsip-prinsip pembelajaran koperatif. Dayang juga mengikuti kursus penulisan di bawah Dr. Star Bun yang mengamalkan pembelajaran kolaboratif. Dalam kuliah Dr. Sun, Dayang dan ahli-ahli kumpulannya melibatkan diri dalam aktiviti kumpulan yang berstruktur semasa mereka menyelesaikan masalah atau mempelajari sesuatu kemahiran; sering kalinya Dayang diperuntukkan pranan spesifik dalam kumpulan. Dalam kuliah pembelajaran kolaboratif Dr. Star, Dayang dan ahli-ahli kumpulannya diminta untuk mengorganisasi usahasama dan berunding sesama ahli kumpulan tentang peranan masing-masing untuk mengkritik dan membincangkan esei pelajar lain.

prosedur Dr. Sun diberi latihan tentang kemahiran sosial dalam kumpulan kecil seperti pendengaran aktif. Pada permulaan semester. akauntabiliti individu dan kumpulan. Sun biasanya diakhiri dengan sesi plenari. Sun untuk komen dan penilaian. amalan kedua-dua pengajar dan andaian-andaiannya berbeza kerana mereka telah mengambil kaedah berbeza tentang pembelajaran kumpulan. Star kerana ia berpendapat pelatih-pelatih telah memiliki kemahiran-kemahiran sosial yang asas untuk kerja-kerja kumpulan. Sun. dalam kuliah Dr. Dalam kuliah Dr. Dayang tidak menerima latihan formal tentang teknik-teknik tersebut dalam kuliah Dr. Sekiranya perlu. al. Setakat mana pelajar perlu dilatih untuk bekerja dalam kumpulan. Sun akan mencampur tangan untuk membetulkan perjalanan dan hasil perbincangan. Sun dan Dr. Bagaimana pengetahuan dibina dan diasimilasikan. pembinaan tugasan. Sun dan Dr. ada kalanya kumpulan diminta menyampaikan secara lisan laporan ringkas tentang hasil dapatan atau menyerahkan salinan hasil perbincangan kepada Dr. Dr.Bila ahli-ahli kumpulan sedang memainkan peranan masing-masing dan menjalankan aktiviti berstruktur dalam kuliah pembelajaran koperatif. Mengikut Matthews et. Isu hubungan autoriti dan kuasa antara pengajar dan pelajar. Dr. sifat pelajar. pelajar-pelajar sendiri membuat rumusan dan melaporkan hasil kerja perbincangan dan selepas itu menyimpan segala catatan perbincangan tentang karangan yang dikritik untuk dijadikan bahan pembelajaran dalam kuliah akan datang. tidak terdapatnya sesi pemprosesan kumpulan kerana ia inginkan Dayang dan pelatih-pelatih lain menyelesaikan konflik kumpulan atau isu-isu penglibatan ahli-ahli kumpulannya. Dr. dan autoriti pengetahuan. Dalam kuliah-kuliah hipotetikal yang baru dinyatakan. Star. Dalam kuliah pembelajaran kolaboratif. maka jelasnya terdapat perbezaan di antara pembelajaran koperatif dan pembelajaran kolaboratif. Sun mengadakan sesi kesimpulan untuk merumuskan perjalanan kuliah dan aktiviti kumpulan. Dr. Sun beredar dari satu kumpulan ke satu kumpulan yang lain untuk memerhati interaksi dan mendengar perbualan ahli kumpulan. Star menggambarkan komitmen kepada pembelajaran aktif kumpulan kecil yang jelasnya berbeza daripada nilai dan gaya kuliah tradisi. Kuliah Dr. Star tidak memantau secara aktif kegiatan kumpulan malah mengembalikan semua soalan kepada kumpulan untuk dibincangkan. pelatih-pelatih sering melakukan tugasan ¶pemprosesan· kumpulan di mana pelatihpelatih menilai fungsi kumpulan dan bagaimana ahli-ahli kumpulan (secara individu atau kumpulan) boleh memperbaiki paras penglibatan dan prestasi kumpulan. Dayang dan rakan-rakan sekelasnya dalam kuliah Dr. dan memberi maklum balas konstruktif kepada rakan sekumpulan. Berasaskan huraian kuliah Dr. antara perbezaan-perbezaan yang boleh dikesan ialah: Gaya. Kedua-dua pensyarah telah menyerahkan sebahagian autoriti tradisi pengajar kepada pelatih. . Isu-isu implementasi lain seperti pembentukan kumpulan. fungsi. Selain itu. Pada akhir kuliah. dan darjah penglibatan pengajar. Bagaimanapun. dan penilaian yang tepat. Star. Keputusan yang diambil oleh kedua-kua pensyarah bergandung kepada andaian tentang peranan pengajar.

Penyuaraan idea-idea sendiri dalam situasi kumpulan kecil mengayakan kebolehan pelajar untuk merefleksi akan andaian dan proses pemikirannya. Antaranya ialah: Pembelajaran dalam bentuk aktif adalah lebih berkesan daripada penerimaan maklumat secara pasif. pendekatan teras . kumpulan komuniti. Perbincangan Mengikut Panitz (1996). Keahlian dalam komuniti akademik yang suportif dapat meningkatkan kejayaan dan ingatan pelajar. Walaupun terdapat mekanisme untuk analisis kumpulan dan renungan kendiri. al juga mengenalpasti beberapa persamaan di antara pembelajaran koperatif dan pembelajaran kolaboratif. Matthews et. ¶Collabortion is a philosophy of interaction and personal lifestyle whereas cooperation is a structure of interaction designed to facilitate the accomplishment of an end product or goal·. keluarga dan secara amnya apabila berhubung dengan orang lain. Pengamal pembelajaran kolaboratif menggunakan falsafah ini dalam bilik darjah. Pembangunan kemahiran sosial dan kumpulan melalui pembinaan konsensus secara bertolak ansur merupakan asas pendidikan liberal.Dalam pada itu. Ini bertentangan dengan persaingan di mana setiap ahli cuba mengatasi orang lain. Penerimaan tanggungjawab untuk pembelajaran sama ada secara individu atau kumpulan dapat mengukuhkan perkembangan intelek. mesyuarat jawatankuasa. dan Menghargai kepelbagaian atau diversiti bilik kuliah adalah mustahak untuk kehidupan demokrasi berbilang bangsa dan budaya. Ianya lebih terarah daripada pembelajaran kolaboratif dan biasanya diawasi dengan teliti oleh pengajar. Pembelajaran koperatif didefinisikan sebagai satu set proses untuk membantu interaksi manusia agar mencapai matlamat tertentu atau membangunkan produk yang spesifik. jurulatih atau ¶bidan· dan bukan ¶sage on the stage·. Pengajar memainkan peranan sebagai fasitator. Dalam semua situasi kolaboratif. Terdapatnya perkongsian autoriti dan penerimaan tanggungjawab di antara ahli kumpulan terhadap tindakan kumpulan. Pembelajaran kolaboratif bukan hanya merupakan satu teknik dalam bilik darjah malah merupakan suatu falsafah peribadi. Menyeimbangkan syarahan dan aktiviti kumpulan kecil adalah bahagian penting dalam bilik kuliah. Penglibatan dalam aktiviti kumpulan kecil dapat membangunkan kemahiran berfikir aras tinggi dan memantapkan kebolehan individu untuk mengaplikasikan pengetahuan. orang berinteraksi dalam kumpulan dan memerlukan penghormatan tentang kebolehan dan sumbangan ahli kumpulan. Premis asas pembelajaran kolaboratif ialah pembinaan konsensus melalui koperasi ahli kumpulan. Pengajaran dan pembelajaran adalah pengalaman yang dikongsi di antara pengajar dan pelajar.

pembelajaran kolaboratif mementingkan proses bekerjasama dalam pembelajaran manakala pembelajaran koperatif menegaskan hasil atau produk pembelajaran. Konsep ilmu bukan teras mencabar proses yang digunakan untuk memperoleh ilmu teras selain daripada hasil proses tersebut. 1993). pembelajaran koperatif digunakan dalam pembelajaran pengetahuan tradisi atau kakonik manakala pembelajaran kolaboratif seiring dengan gerakan konstruktivis sosial mementingkan liberisasi pengetahuan dan autoritinya. pembelajaran koperatif berasal usul dari Amerika Syarikat. ´Numbered Heads Togetherµ dan ´Paraphrase Passpotµ. khasnya berdasarkan hasil karya John Dewey yang mengutarakan pembelajaran berunsur sosial serta pendirian Kurt Lewin yang mengutamakan dinamika kumpulan. perbezaan kedua-dua konsep adalah seperti berikut: ´Supporters of co-opertive learning tend to be more teacher-centered. Bagi pembelajaran kolaboratif pula. kepada ¶a nonfoundational ground where ´we understand knowledge to be a social construct and learning a social processµ (Brufee. Sebaliknya dalam . Bagi Rockwood. Student talk is stressed as a means for working things out. menurut Meyers lagi. Contoh-contoh strurktur yang biasanya digunakan dalam bilik darjah ialah ´Think-Pair-Shareµ. terutamanya syor-syor guru bahasa inggeris yang ingin membantu pelajar bertindak balas kepada kesusasteraan dengan lebih aktif dan bertanggungjawab. Satu aspek yang penting dalam pembelajaran koperatif ialah letaknya autoriti dalam tangan pengajar.µ Rocky Rockwood meninjau perbezaan pembelajaran koperatif dan pembelajaran kolaboratif dari segi jenis isi kandungan yang dipelajari. masalah. dari segi pembelajaran kolaboratif. Sesuatu struktur biasanya terdiri daripada langkah-langkah bersiri dan setiap langkah ditentukan tingkah laku khas. Sehubugan dengan itu. Hasilnya ialah suatu anjakan daripada ¶foundational (cognitive) understanding of knowledge·. Pembelajaran kolaboratif lebih cenderung menggunakan pendekatan kualitatif yang menganalisa ucapan pelajar semasa ia mengkritik sesuatu penulisan kesusasteraan atau sejarah.pembelajaran koperatif adalah berpusatkan guru manakala pembelajaran kolaboratif lebih berpusatkan pelajar. Spencer Kagan mengutarakan definisi pembelajaran koperatif dengan melihat kepada ¶creation. (2) kumpulan plenari. Discovery and contextural approaches are used to teach interpersonal skills. autoriti untuk menilai dan menentukan kewajaran hasil kerja kumpulan diproses melalui (1) kumpulan kecil. or content-free ways of organizing social interaction in the classroom·. Collaborative learning advocates distrust structure and allow students more say in forming friendship and interest groups. asal usulnya adalah dari United Kingdom. dan (3) komuniti ilmu yang lebih luas. Justeru itu. for example when forming heterogeneous groups. sturcturing positive inter-dependence. Pengajar berkuasa untuk menentukkan tugasan. Mengikut John Myers (1991). and teaching co-operative skills. Selain itu. pembelajaran koperatif berkecenderungan menggunakan kaedah kuantitatif yang meneliti pencapaian pelajar iaitu hasil pembelajaran. analysis and systematic application of structures. Di samping itu. serta kewajaran hasil kerja kumpulan.

Mengikut Rockwood.teachersrock.Mgt. Ketua Jabatan. Hasilnya ialah keraguan dan kejahilan satu golongan terhadap golangan yang lain. 11 Ogos 1999 http://www. Rencana ini merupakan satu usaha untuk menjelaskan konsep pembelajaran kolaboratif dan pembelajaran koperasi agar guru pelatih berasa lebih yakin untuk mengamalkan kedua-duanya dalam maktab mahupun di sekolah kelak. Disediakan oleh: Ng Kim Choy (M. dan menganjurkan konferens yang berbeza dan pada ketika yang berlainan.Tech. Secara unggulnya.net/Perbezaan%20K%20&%20K. Pembelajaran kolaboratif lebih memberi kuasa kepada pelajar dan sedia menanggung risiko-risiko empowerment. tugasan kumpulan akan sentiasa terbuka untuk disahkan oleh komuniti ilmu yang lebih luas dan bukan pengajar semata-mata.). Di sini timbulkan perkaitan amalan kolaboratif dengan pedagogi feminis.Ed. Contohnya pengajar harus menerima hasil kolaborasi kumpulan yang berkemunkinan bercanggah dengan pendiriannya dan terlalu mudah mahupun ringkas. dari perspektif empowerment. Matthews et al.pembelajaran kolaboratif. Kekurangan komunikasi dan informasi di antara pengikut-pengikut kedua-dua pendekatan telah menyebabkan rasa ortodoks yang kaku. Lantaran itu. selepas pengajar menentukan tugasan. Dip. politikal dan falsafah tentang sifat pengetahuan sebagai pembinaan sosial serta autoriti dalam bilik darjah. Tujuan utama penyelidikan mereka ialah untuk mencari perbandingan di antara pembelajaran koperatif dengan bentuk pengajaran yang lain. MPSS. Ini menjadi lebih penting lagi memandangkan teknologi maklumat telah meruntuhkan sempadan masa dan ruang agar koperatif dan kolaborasi menjadi unsur yang penting dalam pendidikan. Bagaimanapun dalam dekad ini. pembelajaran koperatif merupakan pendekatan yang paling sesuai untuk pengetahuan teras. teknik-teknik koperasi telah dikembangkan dan diadaptasikan di peringkat kolej. pembelajaran koperasi kurang memberi kuasa kepada pelajar. Jabatan Ilmu Pendidikan. menerbitkan jurnal-jurnal. (Hons.htm . Hasil karya golongan ini sering membangkitkan isu-isu teoritikal. maka barulah ia bersedia untuk pembelajaran kolaboratif. Kesimpulan Pembelajaran koperatif dan kolaboratif dikembangkan secara terasing di mana pengikutpengikutnya telah membentuk persatuan.).. Penyelidikpenyelidik dan ahli teori yang menumpukan perhatian kepada pembelajaran kolaboratif biasanya berlatar belakangkan bidang kemanusiaan dan sains sosial. Selepas pelajar telah menguasai dengan wajarnya dalam pengetahuan asas.A. berpendapat kebanyakan penyelidik dan ahli teori pembelajaran koperatif merupakan ahli psikologi-sosial atau sosiologi yang berfokuskan aplikasi di sekolah rendah dan menengah.B. Pelajar cuma dikehendaki untuk mengusahakan matlamat pengajar dan menghasilkan jawapan yang ¶betul· atau diterima oleh pengajar. ia telah memindahkan autoriti kepada kumpulan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful