SISTEM PENDAWAIAN 3 FASA

1.0 Pengenalan

Sistem bekalan ulang-alik (AU) tiga fasa adalah satu sistem bekalan AU yang mempunyai tiga fasa yang dikendalikan dalam dua bentuk sambungan iaitu sambungan Bintang dan Delta. Sambungan Bintang mempunyai tiga talian fasa dan satu talian neutral yang dikenali sebagai 3 fasa-4 dawai manakala sambungan Delta mempunyai talian tiga fasa tanpa talian neutral yang dikenali sebagai 3fasa-3dawai.

Sistem satu fasa hanya boleh diperolehi daripada sambungan bintang sahaja kerana sambungan bintang mempunyai neutral. Sistem satu fasa adalah satu sistem bekalan AU yang mempunyai satu talian fasa dan juga satu talian neutral. Setiap fasa pada sambungan bintang akan disambung dengan neutral untuk mendapatkan sistem satu fasa manakala sistem tiga fasa boleh diperolehi daripada kedua-dua sambungan Bintang dan Delta. Dibawah adalah contoh sambungan Bintang dan juga Delta.

R Y B N

Talian-Talian

Sistem 3 fasa Sambungan Delta

Sistem 1 fasa (R) Sistem 3 fasa Sambungan Bintang

Sistem 1 fasa (Y)

Sistem 1 fasa (B)

Rajah : Sistem Bekalan Kuasa Tiga Fasa dan Satu Fasa

2. Daya kilas yang dihasilkan oleh motor tiga fasa adalah tetap sementara daya kilas motor aruhan satu fasa berbentuk dedenyut. v. Tenaga elektrik yang dibekalkan oleh sistem tiga fasa lebih tinggi berbanding sistem satu fasa. ii. Alatubah tiga fasa adalah lebih ringan. Ini menyebabkan struktur penyokong yang kecil boleh didirikan pada jarak yang agak jauh di antara penyokong. vii.0 Kelebihan Sistem 3 Fasa berbanding 1 Fasa i. Ini tidak berlaku dalam sistem satu fasa. iv. . kecekapan lebih baik dan lebih murah berbanding alatubah satu fasa yang sama saiz. vi. Mudah dipasang kerana talian atau kabel lebih kecil dan ringan. Bagi membekalkan sejumlah kuasa ketara yang sama dengan sistem satu fasa. Lebih ekonomi kerana kurang kos pembinaan dan penyelengaraan. penjimatan bahan pengalir untuk kehilangan tembaga yang sama dapat dilakukan kerana keperluan kuprum dapat dikurangkan. iii. bagi keluaran yang sama berbanding motor satu fasa. Motor tiga fasa mempunyai faktor kuasa dan kecekapan yang lebih baik dan saiz yang lebih kecil. Motor 3 fasa mempunyai kendalian permulaan kendiri yang lebih baik kerana kuasa seketikanya lebih stabil dan tetap.

Setiap voltan yang dihasilkan mempunyai magnitud gelombang yang sama tetapi mempunyai beza fasa tertentu antara satu sama lain. bagi sistem tiga fasa. apabila satu gegelung diputarkan dan memotong urat daya magnet di antara kutub utara dan kutub selatan stator. Dalam sistem arus ulang alik (AU) satu fasa. Biasanya tiga fasa ini dilabelkan sebagai Merah (Red-R). Sistem yang mempunyai lebih daripada satu gegelung dinamakan sistem pelbagai fasa (poly-phase). voltan AU akan terjana.3. Kuning (Yellow-Y) dan Biru (Blue-B). Jika terdapat lebih daripada satu gegelung diputarkan pada aci yang sama dan memotong urat daya magnet yang sama.g. Oleh itu.0 Sistem Tiga Fasa Sistem tiga fasa adalah sistem yang mempunyai tiga (3) sumber voltan yang sama magnitudnya yang dihasilkan oleh tiga gegelung pengalir yang disusun dengan perbezaan sudut fasa 1200. voltan AU akan terjana mengikut bilangan gegelung yang diputarkan. ia menggunakan tiga gegelung yang dapat menjana tiga voltan atau daya gerak elektrik (d.e) yang sama amplitud dan mempunyai anjakan fasa 1200 seperti rajah dibawah. Rajah : Gegelung Memotong Medan Magnet Rajah: Gelombang 3 Fasa .

wayar bagi tiga-tiga fasa disambung ke suis utama mengikut warna (fasa). Sebagai sistem penghantaran dan pengagihan kepada pengguna. pemutus litar dan juga miniature circuit breaker (MCB).0 Kegunaan Sistem 3 Fasa i. Untuk hidupkan mesin 3 fasa atau beban tinggi.0 Pendawaian Tiga Fasa i. ii. Dalam kotak pengagihan terdapat suis utama.4. ii. Suis Utama ELCB MCB Dalam Kotak Pengagihan . iii. 5. Untuk membekalkan kuasa ke kilang-kilang besar. Daripada meter.

Ke Litar Kecil Akhir Rajah: Sistem Pendawaian Pada Kotak Pengagihan . connecting bar boleh digunakan untuk menyambung fasa yang sama antara MCB. Pendawaian 3 fasa seperti dibawah. ia boleh ditukarkan kepada pendawaian satu fasa untuk digunakan pada beban kecil seperti soket dengan menggunakan satu lagi suis utama yang di sambung terus kepada salah satu wayar fasa dan juga wayar neutral yang terdapat pada pendawai 3 fasa. iaitu pendawaian 3 fasa yang mempunyai wayar neutral yang disambung pada neutral bar atau pendawaian 3 fasa yang tidak menggunakan wayar neutral. Dalam litar pendawaian 3 fasa. Terdapat 2 jenis pendawaian 3 fasa. Untuk menjimatkan penggunaan wayar. motor dan sebagainya mengikut fasa.iii. Keluaran daripada kotak pengagih akan disambung ke litar akhir seperti soket.

6. Wayar Hidup Wayar Neutral ii. Pada kotak pengagihan terdapat hanya satu suis utama. Meter satu fasa hanya mempunyai 2 wayar sahaja iaitu wayar hidup dan wayar neutral.1 Pendawaian Satu Fasa i.0 Cara Mengenali Pendawaian Tiga Fasa dan Satu Fasa 6. .

fasa kuning dan fasa biru serta wayar neutral. Wayar Fasa Kuning Wayar Fasa Biru Wayar Fasa Merah Wayar Neutral ii.6. 3 fasa mempunyai 3 suis utama yang dicantum bersama .2 Pendawaian Tiga Fasa i. Pada meter terdapat empat wayar iaitu wayar untuk fasa merah.

scribd. Rujukan http://www. Di dalam kotak pengagihan terdapat 3 warna iaitu merah.iii. kuning dan biru yang menandakan ia adalah 3 fasa.com/doc/6230295/TEKNOLOGI-ELEKTRIK-1-Unit-8 .