SISTEM PENDAWAIAN 3 FASA

1.0 Pengenalan

Sistem bekalan ulang-alik (AU) tiga fasa adalah satu sistem bekalan AU yang mempunyai tiga fasa yang dikendalikan dalam dua bentuk sambungan iaitu sambungan Bintang dan Delta. Sambungan Bintang mempunyai tiga talian fasa dan satu talian neutral yang dikenali sebagai 3 fasa-4 dawai manakala sambungan Delta mempunyai talian tiga fasa tanpa talian neutral yang dikenali sebagai 3fasa-3dawai.

Sistem satu fasa hanya boleh diperolehi daripada sambungan bintang sahaja kerana sambungan bintang mempunyai neutral. Sistem satu fasa adalah satu sistem bekalan AU yang mempunyai satu talian fasa dan juga satu talian neutral. Setiap fasa pada sambungan bintang akan disambung dengan neutral untuk mendapatkan sistem satu fasa manakala sistem tiga fasa boleh diperolehi daripada kedua-dua sambungan Bintang dan Delta. Dibawah adalah contoh sambungan Bintang dan juga Delta.

R Y B N

Talian-Talian

Sistem 3 fasa Sambungan Delta

Sistem 1 fasa (R) Sistem 3 fasa Sambungan Bintang

Sistem 1 fasa (Y)

Sistem 1 fasa (B)

Rajah : Sistem Bekalan Kuasa Tiga Fasa dan Satu Fasa

vi. penjimatan bahan pengalir untuk kehilangan tembaga yang sama dapat dilakukan kerana keperluan kuprum dapat dikurangkan.2. . iii. vii. iv. v. Motor tiga fasa mempunyai faktor kuasa dan kecekapan yang lebih baik dan saiz yang lebih kecil. kecekapan lebih baik dan lebih murah berbanding alatubah satu fasa yang sama saiz. Alatubah tiga fasa adalah lebih ringan. Bagi membekalkan sejumlah kuasa ketara yang sama dengan sistem satu fasa. Motor 3 fasa mempunyai kendalian permulaan kendiri yang lebih baik kerana kuasa seketikanya lebih stabil dan tetap. bagi keluaran yang sama berbanding motor satu fasa. Daya kilas yang dihasilkan oleh motor tiga fasa adalah tetap sementara daya kilas motor aruhan satu fasa berbentuk dedenyut. Lebih ekonomi kerana kurang kos pembinaan dan penyelengaraan. Ini tidak berlaku dalam sistem satu fasa. Tenaga elektrik yang dibekalkan oleh sistem tiga fasa lebih tinggi berbanding sistem satu fasa.0 Kelebihan Sistem 3 Fasa berbanding 1 Fasa i. ii. Mudah dipasang kerana talian atau kabel lebih kecil dan ringan. Ini menyebabkan struktur penyokong yang kecil boleh didirikan pada jarak yang agak jauh di antara penyokong.

Kuning (Yellow-Y) dan Biru (Blue-B). voltan AU akan terjana. voltan AU akan terjana mengikut bilangan gegelung yang diputarkan. Oleh itu. Jika terdapat lebih daripada satu gegelung diputarkan pada aci yang sama dan memotong urat daya magnet yang sama. Sistem yang mempunyai lebih daripada satu gegelung dinamakan sistem pelbagai fasa (poly-phase). Biasanya tiga fasa ini dilabelkan sebagai Merah (Red-R).3.0 Sistem Tiga Fasa Sistem tiga fasa adalah sistem yang mempunyai tiga (3) sumber voltan yang sama magnitudnya yang dihasilkan oleh tiga gegelung pengalir yang disusun dengan perbezaan sudut fasa 1200. Setiap voltan yang dihasilkan mempunyai magnitud gelombang yang sama tetapi mempunyai beza fasa tertentu antara satu sama lain. ia menggunakan tiga gegelung yang dapat menjana tiga voltan atau daya gerak elektrik (d. Dalam sistem arus ulang alik (AU) satu fasa. Rajah : Gegelung Memotong Medan Magnet Rajah: Gelombang 3 Fasa . bagi sistem tiga fasa. apabila satu gegelung diputarkan dan memotong urat daya magnet di antara kutub utara dan kutub selatan stator.e) yang sama amplitud dan mempunyai anjakan fasa 1200 seperti rajah dibawah.g.

Sebagai sistem penghantaran dan pengagihan kepada pengguna. ii. iii. Untuk membekalkan kuasa ke kilang-kilang besar. pemutus litar dan juga miniature circuit breaker (MCB). Dalam kotak pengagihan terdapat suis utama. wayar bagi tiga-tiga fasa disambung ke suis utama mengikut warna (fasa). Daripada meter. ii. 5.4.0 Pendawaian Tiga Fasa i. Untuk hidupkan mesin 3 fasa atau beban tinggi.0 Kegunaan Sistem 3 Fasa i. Suis Utama ELCB MCB Dalam Kotak Pengagihan .

motor dan sebagainya mengikut fasa. Pendawaian 3 fasa seperti dibawah. Dalam litar pendawaian 3 fasa. connecting bar boleh digunakan untuk menyambung fasa yang sama antara MCB. Untuk menjimatkan penggunaan wayar. Keluaran daripada kotak pengagih akan disambung ke litar akhir seperti soket.iii. Terdapat 2 jenis pendawaian 3 fasa. ia boleh ditukarkan kepada pendawaian satu fasa untuk digunakan pada beban kecil seperti soket dengan menggunakan satu lagi suis utama yang di sambung terus kepada salah satu wayar fasa dan juga wayar neutral yang terdapat pada pendawai 3 fasa. iaitu pendawaian 3 fasa yang mempunyai wayar neutral yang disambung pada neutral bar atau pendawaian 3 fasa yang tidak menggunakan wayar neutral. Ke Litar Kecil Akhir Rajah: Sistem Pendawaian Pada Kotak Pengagihan .

Pada kotak pengagihan terdapat hanya satu suis utama.0 Cara Mengenali Pendawaian Tiga Fasa dan Satu Fasa 6. Wayar Hidup Wayar Neutral ii.6. Meter satu fasa hanya mempunyai 2 wayar sahaja iaitu wayar hidup dan wayar neutral. .1 Pendawaian Satu Fasa i.

Pada meter terdapat empat wayar iaitu wayar untuk fasa merah.6.2 Pendawaian Tiga Fasa i. Wayar Fasa Kuning Wayar Fasa Biru Wayar Fasa Merah Wayar Neutral ii. fasa kuning dan fasa biru serta wayar neutral. 3 fasa mempunyai 3 suis utama yang dicantum bersama .

iii. Di dalam kotak pengagihan terdapat 3 warna iaitu merah. Rujukan http://www. kuning dan biru yang menandakan ia adalah 3 fasa.com/doc/6230295/TEKNOLOGI-ELEKTRIK-1-Unit-8 .scribd.