P. 1
bunyi bahasa

bunyi bahasa

|Views: 234|Likes:
Published by adam1978

More info:

Published by: adam1978 on Apr 29, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/23/2014

pdf

text

original

Fonetik -Penghasilan Bunyi Bahasa Melayu

1.0 PENDAHULUAN 1.1 PENGENALAN Dalam penghasilkan bunyi-bunyi bahasa, titik artikulasi dan artikulator merupakan nadi utama. Bunyi-bunyi bahasa dikeluarkan secara sistematik melibatkan banyak proses. Dalam penghasilan bunyi vokal lidah dan bibir dianggap mempunyai peranan yang terpenting. Vokal ialah bunyi-bunyi bersuara yang tatakala dihasilkan, udara dari paru-paru keluar berterusan melalui rongga tekak dan rongga mulut tanpa sebarang gangguan atau sekatan. Bunyi vokal mempunyai ciri-ciri kelantangan dan kepanjangan. Maksudnya bunyi-bunyi vokal dapat didengar dengan lebih jelas dan lebih panjang daripada bunyi-bunyi konsonan. Tidak ada bahasa yang tidak mempunyai vokal kerana vokal ialah nadi bunyi dalam urutan suku kata.

1.2 Objektif Kertas kerja ini dihasilkan dengan memperincikan beberapa objektif seperti berikut : a. Mengetahui jenis-jenis vokal dalam Bahasa Melayu . b. Menghuraikan bagaimana cara penghasilan bunyi-bunyi vokal Bahasa Melayu. c. Mengetahui peranan alat artikulasi dalam penghasilan vokal dengan merujuk gambar rajah. 1.3 Kaedah Kaedah yang diguna pakai di dalam menyiapkan tugasan ini ialah dengan mengguakan kaedah kepustakaan. Beberapa buah buku, majalah, jurnal, artikel telah digunakan sebagai panduan dan rujukan semasa menyusun atur tugasan yang diberikan ini. Segala bahan yang diperolehi daripada pelbagai sumber ini dianalisis dan disusun atur mengikut kesesuaian untuk dikelas serta dikatogerikan di bawah sub-topik 1.4 Batasan Kajian Dalam penulisan kertas kerja ini penulis telah mengambil kira beberapa batasan. Untuk memastikan bahawa kajian tidak terpesong dari batasan-batasan yang telah ditetapkan penulis menumpukan perhatian kepada jenis-jenis vokal bahasa Melayu serta menghuraikan cara penghasilan bunyi-bunyi vokal bahasa Melayu disamping mengetahui peranan alat artikulasi dalam penghasilan vokal bahasa Melayu.

1.5 Definisi Konsep Dalam penulisan kertas kerja ini, penulis mengambil kira pendapat beberapa orang tokoh bahasa dan penulis untuk mendapatkan idea yang lebih jelas tentang jenis-jenis vokal dalam bahasa melayu disamping cara penghasilan bunyi-bunyi vokal dan mengetahui peranan alat artikulasi dalam penghasilan vokal Bahasa Melayu. Menurut Prof. Dr. Abdul Hamid Mahmood (1998:31): ³ Vokal ialah bunyi-bunyi bersuara yang tatakala dihasilkan, udara dari paru-paru keluar berterusan melalui rongga tekak dan rongga mulut tanpa sebarang gangguan atau sekatan. Bunyi vokal mempunyai cirri-ciri kelantangan dan kepanjangan. Maksudnya bunyi-bunyi vokal dapat

Hockett dalam buku µA Course In Morden Linguistic¶ memberi definisi vocal sebagai: ³ Vokal sebagai bunyi-bunyi bahasa yang tidak dicirikan oleh sebarang gangguan pada arus udara (Arbak Othman 1983:54) Disamping definisi-definisi yang dikemukakan diatas Kamus Dewan (1998:1341) juga memberi definisi seperti berikut: ³ Vokal tulin.0 Vokal Dalam Bahasa Melayu 2. huruf hidup atau huruf saksi ( a. Vokal-vokal itu ialah [a] . u ) Daripada definisi-definisi ternyata di atas depatlah dirumuskan bahawa vokal merupakan bunyibunyi bersuara yang dihasilkan tatakala udara daripada paru-paru keluar berterusan melalui rongga tekak dan rongga mulut tanpa sebarang gangguan atau sekatan. [i] . Vokal dalam bahasa Melayu terdiri daripada enam jenis dari segi tulisan dan sebutan baku (standard) iaitu vokal [i]. [u]. Satuan fonologi yang diwujudkan dalam lafaz tanpa geseran adalah vocal. vokal belakang. hasil daripada pengaliran udara tanpa sekatan daripada paru-paru.´ Terdapat juga beberapa definisi tentang vokal yang diberi oleh para pengkaji linguistik. [a]. Charles F. [ ] . [a]. Rajah Kedudukan Vokal Dalam Bahasa Melayu Hadapan Tengah Belakang Sempit i u Tinggi Separuh Sempit c o . o. Sementara Harimurthi Kirdalaksana (1983:177) mendefinisikan vokal seperti berikut: ³ Bunyi suara yang dihasilkan dengan getaran pita suara. [o] . e. [e]. iaitu tiga vokal depan : [i].didengar dengan lebih jelas dan lebih panjang daripada bunyi-bunyi konsonan. [e]. sekatan atau himpitan yang boleh menimbulkan bunyibunyi geseran (Arbak Othman 1983:54) Selaras dengan pengertian itu. Danel Jones dalam bukunya µOutline of English Phonetics¶ mengatakan: ³ Vokal adalah bunyi bersuara yang tatakala dihasilkan udara dari paru-paru keluar berterusan tanpa mengalami sebarang gangguan. Satu vokal tengah [ ] dan dua vokal belakang iaitu [u] dan [o]. Bunyi bersuara yang dihasilkan adalah lantang dan lebih jelas daripada bunyi konsonan. vokal tengah. Sejajar dengan sifat-sifat vocal yang mengeluarkan bunyi. 2. dan [o]. dan tanpa penyempitan dalam saluran suara di atas glotis. é. tetapi dari segi pertuturan terdapat sembilan jenis seperti pada rajah di bawah. [u].1 Jenis-Jenis Vokal Dalam Bahasa Melayu Vokal-vokal dalam bahasa Melayu terbahagi kepada tiga jenis iaitu vokal hadapan. i. [e] .

Contoh perkataan dialek Kelantan dan bahasa pinjaman daripada bahasa inggeris seperti.0 Cara Penghasilan Vokal 3. ekor. b) [e] vokal hadapan separuh sempit . d) Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar dengan menggetarkan pita suara.contoh dalam perkataan seperti.contoh perkataan.Contoh dalam perkataan ibu. c) Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara tidak keluar melalui rongga hidung. otak. c) [ ] merupakan vokal belakang separuh luas . ii) pada tengah perkataan : biru. bule. oleh. sentuh. b) [ ] vokal tengah panjang . 2. sikat .vokal ini hadir dibelakang kata seperti. sila. foto. ekonomi dan sebagainya. Garis-garis yang melintang itu pula merupakan garis yang menunjukkan ketinggian lidah dinaikkan. itu. kuda. e) Bunyi yang dihasilkan ialah [i] dalam perkataan contohnya: i) pada awal perkataan : ikut.1 Vokal Hadapan Sempit / Tinggi [i] Tinggi atau sempit merujuk kepada kedudukan lidah yang hampir dengan bumbung mulut. gul . kit . esok. serong dan sate.contoh dalam dialek Kelantan. bila. ikan. kito. ekpress. biru. b) [o] merupakan vokal belakang separuh sempit . Manakala bagi membunyikan vocal [a] kedudukan lidah mestilah pada paras yang paling rendah. Untuk menghasilkan bunyi vokal hadapan sempit proses berikut turut berlaku: a) Bibir dihamparkan b) Depan lidah dinaikkan tinggi hamper dengan bumbung mulut. 3. 2.1. belok. kole. c) [ ] vokal hadapan separuh luas .1. solo. ipar.Contoh dalam perkataan elok. emas dan lain-lain. Dalam membunyikan vokal [i] dan vokal [u] misalnya lidah dinaikkan. 2. boleh. kekok. Bahagian-bahagian di sebelah kiri merupakan bahagian hadapan lidah.contoh dalam perkataan. emak. kita.Separuh Luas Bahagian Luas a Rendah Rajah dan kedudukan pada gambar rajah tersebut menunjukkan kedudukan mengikut bahagiannya.1 Vokal Hadapan a) [i] vokal hadapan sempit . botak. ras . di sebelah kanan merupakan bahagian belakang lidah dan di tengah pula merujuk kepada bahagian tengah lidah. ular.3 Vokal Belakang a) [u] merupakan vokal belakang sempit .2 Vokal Tengah a) [ ] vokal tengah pendek . ibu. batu .1. ubi dan umi.

ekor.sate Gambarajah Yang Menunjukkan Penghasilan Vokal [e] . elok. ela. heret. sepet iii) pada akhir perkataan . elak ii) pada tengah perkataan . leper.iii) pada akhir perkataan : tali. c) Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara tidak keluar melalui rongga hidung. Cohtoh kehadiran bunyi vocal ini dalam perkataan adalah seperti berikut.berang. beli. Gambarajah Yang Menunjukkan Penghasilan Vokal [i] 3. i) pada awal perkataan . edah. a) Bibir dihamparkan separuh sempit. b) Depan lidah dinaikkan separuh tinggi ke arah gusi. guli. besi. beri. d) Pita suara yang dihasilkan ialah bunyi [e] (lihat gambarajah).2 Vokal Hadapan Separuh Sempit / Separuh Tinggi [e] Bagi menghasilkan bunyi vokal hadapan separuh sempit perkara berikut turut berlaku.

a) Bibir dalam berkeadaan hampar b) Hadapan lidah diturunkan serendah mungkin c) Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara dari paru-paru tidak keluar melalui rongga hidung. bule. asuh. bila. ude.beso. tule Gambarajah Yang Menunjukkan Penghasilan Vokal [ ] 3.kita. ajar. bias Gambarajah Yang Menunjukkan Penghasilan Vokal [a] . b) Depan lidah dinaikkan separuh rendah ke arah gusi. bukan. adik ii) pada tengah perkataan . esok. gelek. c) Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara tidak keluar melalui hidung. paku. lagu iii) pada akhir perkataan . i) pada awal perkataan .abang. kuda. i) pada awal perkataan . e) Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar dengan menggetarkan pita suara ke rongga mulut.gode.elok. edoh. pelek iii) pada akhir perkataan . ejek ii) pada tengah perkataan .3 Vokal Hadapan Separuh Luas / Separuh Rendah [ ] Untuk menghasilkan bunyi vokal separuh luas proses berikut turut berlaku : a) Bibir dihamparkan separuh luas. e) Bunyi yang dihasilkan ialah bunyi vocal hadapan luas hampar seperti dalam perkataan berikut. e) Bunyi vokal yang di hasilkan adalah seperti berikut. d) Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar dengan menggetarkan pita suara ke rongga mulut. getek.3.4 Vokal Hadapan Luas / Rendah [a] Vokal depan luas ini boleh dihasilkan melalui proses seperti berikut.satu.

undur ii) Pada tengah perkataan . a) Belakang lidah dinaikkan tinggi (setinggi mungkin) ke arah lelangit lembut. 3.ubi. labu. kotak iii) pada akhiran perkataan . suka.oleh.5 Vokal Belakang Sewaktu penghasilan vocal belakang. usung. toleh.buka. pidato Gambarajah Penghasilan Vokal [o] . a) Bibir dibundarkan. lupa iii) Pada akhiran perkataan . a) Bibir dibundarkan. i) pada awalan perkataan . d) Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar kerongga mulut menggetarkan pita suara. orang.5. ii) pada tengah perkataan .1 Vokal Belakang Sempit / Tinggi [u] Untuk menghasilkan bunyi vokal belakang proses yang berikut harus dilakukan. b) Belakang lidah dinaikkan separuh tinggi ke arah lelangit lembut. c) Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara dari paru-paru tidak keluar melalui hidung. kuku. otak. unta. i) Pada awalan perkataan . a) Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara dari paru-paru tidak keluar melalui hidung. bubur.5.2 Vokal Belakang Separuh Sempit / Separuh Tinggi [o] Vokal ini terhasil apabila. e) Bunyi yang dihasilkan ialah bunyi vokal bundar [u]. alat artikulasi penting yang berperanan ialah bahagian belakang lidah. Contohnya.solo.satu. e) Bunyi yang dihasilkan ialah bunyi vokal belakang separuh sempit [o] seperti dalam perkataan berikut. koko. d) Pita suara dirapatkan supaya udara yang keluar dari paru-paru menggetarkan pita suara ke rongga mulut.boleh. Bentuk bibir akan menjadi bundar apabila menghasilkan bunyi-bunyi vokal belakang.3. bayu Gambarajah Penghasilan Vokal [u] 3. batu.

ii) pada tengah perkataan . b) Belakang lidah dinaikkan ke arah lelangit lembut.6 Vokal Tengah Alat artikulasi yang berperanan dalam penghasilan vocal tengah ialah bahagian tengah lidah. . belako Gambarajah Penghasilan Vokal [ ] 3. e) Bunyi yang dihasilkan ialah bunyi vokal [ ] seperti dalam perkataan-perkataan berikut. d) Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar dengan menggetarkan pita suara kerongga mulut.kito. oren. a) Bibir dihamparkan. c) Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara tidak dapat keluar melalui rongga hidung. b) Tengah lidah dinaikkan sedikit ke arah lelangit keras. Keadaan bibir hendaklah dihamparkan bagi menghasilkan bunyi vokal tengah (pendek) [ ].olok. bilo.3. otok.3 Vokal Belakang Separuh Luas [ ] a) Bibir dibundarkan. proses berikut turut berlaku. Untuk menghasilkan bunyi vokal tengah. sudoh. pecoh iii) pada akhiran perkataan . (daerah Kelantan) i) pada awalan perkataan .5. c) Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara tidak keluar melalui rongga hidung.pokok.

ii) pada tengah perkataan . e) Bunyi yang dihasilkan ialah bunyi vokal belakang tengah pendek [ ] seperti dalam perkataan berikut.d) Pita suara dirapatkan supaya udara yang keluar dari paru-paru kerongga mulut menggetarkan pita suara. Bahagian mendatar ialah dari depan kebelakang mulut. emak. Depan lidah adalah bahagian yang bertentangan dengan lelangit keras. titik artikulasi dan artikulator merupakan nadi utama. Sementara kedudukan rendah pula apabila lidah berada jauh dari . Bunyi-bunyi bahasa dikeluarkan secara sistematik melibatkan banyak proses. a) bahagian sempit / tinggi b) bahagian separuh sempit / tinggi c) bahagian separuh luas / rendah d) bahagian luas / rendah Tinggi atau sempit merujuk kepada kedudukan lidah yang hamper dengan bumbung mulut. kemas Gambarajah Penghasilan Vokal [ ] 4. Contohnya [i] adalah bunyi depan.1 Lidah Alat artikulasi lidah merupakan kriteria penting penting dalam pembahagian jenis vokal. Lokasi dan kedudukan lidah berasaskan kepada dua paksi iaitu yang mendatar dan yang menegak.penat. berat. Lidah boleh memberikan berbagai-bagai bentuk dan rupa bagi menghasilkan bunyi-bunyi vokal yang berbeza.emas. Bahagian yang menegak pula ialah dari lantai mulut hingga ke bumbung mulut dan dapat dinahagikan kepada empat bahagian seperti berikut. Dalam penghasilan bunyi vokal lidah dan bibir dianggap mempunyai peranan yang terpenting. Tiga titik mendatar sebenarnya ialah kedudukan depan. cergas. [u] adalah bunyi belakang dan [ ] adalah bunyi tengah.0 Peranan Alat Artikulasi Dalam Penghasilan Vokal Dalam penghasilkan bunyi-bunyi bahasa. i) pada awalan perkataan . belakang lidah pula bahagian yang bertentangan dengan lelangit lembut sementara tengah adalah sempadan diantara lelangit keras dengan lelangit lembut. Contohnya [i] dan [u] . tengah dan belakang lidah. empat. 4.

0 Penutup 5. Bibir akan menjadi bundar apabila menghasilkan bunyi-bunyi vokal belakang contohnya [u]. [ ]. [o]. [ ] sementara bibir akan menjadi hampar apabila menghasil bunyi-bunyi vokal depan.1 Kesimpulan Daripada isi yang telah dihuraikan di atas dapatlah di buat kesimpulan Vokal ialah bunyi-bunyi bersuara yang tatakala dihasilkan.bumbung mulut. [e]. 4. udara dari paru-paru keluar berterusan melalui rongga tekak dan rongga mulut tanpa sebarang gangguan atau sekatan. [o]. bibir juga memainkan peranan yang tidak kurang pentingnya dalan penghasilan bunyi vokal. [ ].2 Bibir Selain lidah. Gambarajah Keadaan Bibir Semasa Menghasilkan Bunyi Volal 5. Bentuk bibir boleh dibahagikan kepada bentuk bundar dan hampar. Bunyi vokal mempunyai cirri-ciri . Contohnya [a] dan [ ]. Bibir mempunyai bentuk tersendiri. [ ] adalah di kedudukan separuh sempit dan separuh luas.

Vokal dalam bahasa Melayu terdiri daripada enam jenis dari segi tulisan dan sebutan baku (standard) iaitu vokal [i]. [e] . Vokal-vokal itu ialah [a] . Dalam penghasilan bunyi vokal lidah dan bibir dianggap mempunyai peranan yang terpenting. tetapi dari segi pertuturan terdapat sembilan. Vokal-vokal dalam bahasa Melayu terbahagi kepada tiga jenis iaitu vokal hadapan. [u]. [u]. [o] . Satu vokal tengah [ ] dan dua vokal belakang iaitu [u] dan [o]. Bunyi-bunyi bahasa dikeluarkan secara sistematik melibatkan banyak proses. [a]. . vokal belakang.kelantangan dan kepanjangan. titik artikulasi dan artikulator merupakan nadi utama. [e]. [a]. Dalam penghasilkan bunyi-bunyi bahasa. Maksudnya bunyi-bunyi vokal dapat didengar dengan lebih jelas dan lebih panjang daripada bunyi-bunyi konsonan. [i] . dan [o]. [ ] . [e]. iaitu tiga vokal depan : [i]. vokal tengah.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->