P. 1
BBM3202 - NOTA

BBM3202 - NOTA

|Views: 661|Likes:
Published by dudeckham_dude

More info:

Published by: dudeckham_dude on May 06, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/24/2013

pdf

text

original

KURSUS: FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU KOD KURSUS: BBM 3202

Oleh Profesor Madya Haji Arbak Othman
-------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nota Tambahan SUKU KATA
DEFINISI Suku kata ialah bunyi atau urutan bunyi yang mempunyai satu puncak kelantangan. Puncak kelantangan ialah kelantangan yang paling kuat, biasanya diwakili oleh bunyi vokal dalam suku kata. Oleh sebab itu, bunyi vokal wajib ada dalam suatu suku kata, sama ada secara bersendirian, misalnya [a] dalam kata [a + ku ] ‘aku’, atau bersama bunyi konsonan sebelumnya, misalnya, bunyi [a] dalam kata [ah +li] ‘ahli’, atau selepasnya, misalnya bunyi [a] dalam kata [ki + ta] ‘kita’, atau didahului dan diikuti oleh bunyi

konsonan, misalnya, [a] dalam kata [taŋ + ga] ‘tangga.’ STRUKTUR Berdasarkan contoh-contoh di atas, struktur suku kata bahasa Melayu ialah (K)V(K). Oleh sebab V (Vokal) merupakan unsur wajib dalam suku kata, dan paling lantang, unsur V ini dinamakan NUKLUS. Konsonan pula boleh hadir sebelum atau selepas vokal atau nuklus. Supaya penyebutan konsonan tidak berulang, maka bunyi konsonan sebelum vokal membuka suku kata. Konsonan yang membuka suku kata ini dipanggil ONSET. Konsonan yang hadir selepas vokal pula menutup suku kata. Konsonan yang menutup suku kata ini dipanggil KODA. Oleh sebab itu struktur suku kata, tanpa menyebut istilah vokal dan konsonan, adalah seperti berikut:

2

dengan onset dan koda 3 . maka struktur suku kata dapat dirajahkan sebagai berikut: SUKU KATA ONSET RIMA NUKLUS KODA Oleh sebab nuklus sahaja merupakan unsur wajib dalam suku kata.SUKU KATA ONSET NUKLUS KODA Oleh sebab binaan struktur itu berdasarkan pembahagian binari (pembahagian kepada ‘dua’).

keempat-empat istilah ini akan digunakan jika soalan tentang suku kata keluar. maka struktur suku kata dapat digambarkan sebagai berikut: SK O N R K Untuk tujuan peperiksaan.tidak wajib. dalam penentuan 4 . N sebagai nuklus dan K sebagai koda. Malahan. maka struktur suku kata dapat dinyatakan dengan kependekan O sebagai onset. supaya struktur suku kata dapat dinyatakan sebagai berikut: (O)N(K) Berdasarkan rajah di atas. menurut pembahagian binari.

[ε]. lalu namanya ialah “vokal depan separuh sempit bundar.fonem dan alofon. [o].” 5 . lalu depan sempit (2) Jika bentuk bibir untuk vokal separuh luas tak bundar [e] dijadikan bundar. [⊃] dan [ə]. Pengeluaran bunyi vokal sekunder berbeza daripada bunyi vokal primer dari segi bentuk bibir yang terlibat. maka terjadilah namanya ialah “vokal bundar”. bundar untuk [i] dijadikan bunyi [ü]. tiga istilah (Onset. [e]. maka bunyi vokal sekunder yang terhasil ialah [ö]. iaitu [i]. seperti lapan vokal bahasa Melayu. [u]. VOKAL SEKUNDER (Secondary Vowel) Konsep Vokal Sekunder berlawanan dengan Vokal Primer. (1) Bila bentuk bibir tak mengeluarkan bunyi bundar. Nuklus dan Koda) akan digunakan. [a].

” 6 .” (4) Jika bentuk bibir untuk vokal belakang sempit bundar [u] dijadikan tak bundar. maka bunyi vokal sekunder yang terhasil ialah [ë] dengan nama “vokal belakang separuh sempit tak bundar. maka bunyi vokal sekunder yang terhasil ialah [œ] dengan nama “vokal depan luas bundar.” (5) Jika bentuk bibir untuk vokal belakang separuh sempit bundar [o] dijadikan tak bundar.” (6) Jika bentuk bibir untuk vokal belakang luas [ä] dijadikan tak bundar.(3) Jika bentuk bibir untuk vokal luas tak bundar [a] dijadikan bundar. maka bunyi vokal sekunder yang terhasil ialah [ï] dengan nama “vokal belakang sempit tak bundar. maka bunyi vokal sekunder yang terhasil ialah [α] dengan nama “vokal belakang luas tak bundar.

Depan Bundar ___________ ü y ___________ ö ___________ œ ___________ œ ___________ Belakang Tak Bundar _____________ ï _____________ ë _____________ ^ _____________ α _____________ 7 .

separuh sempit. Keadaan lelangit lembut: (a) Diangkat untuk semua vokal oral. (2) Tinggi-rendah lidah: sempit. tengah.KONSEP PENGELUARAN BUNYI Untuk VOKAL: Perhatikan kriteria: (1) Bahagian belakang. luas. separuh luas. (b) Diturunkan untuk semua yang disengaukan. lidah: depan. (3) (4) (1) Keadaan bibir untuk Vokal Primer: (a) bundar untuk vokal belakang (b) tak bunda untuk vokal depan (2) Keadaan bibir untuk Vokal Sekunder: 8 .

[g]. 9 (2) (3) . ke lelangit lembut dan glotis (lubang dalam pita suara). kalau bergetar → bersuara. h] dsb.t. Misalnya. tersekat → sekatan. ke lelangit keras.v. [t].b.[d] = bunyi gusi. Cara pengeluaran = bentuk arus udara.(a) bundar untuk vokal depan (b) tak bundar untuk vokal belakang (5) Pita suara: Bergetar kerana semua vokal adaah bersuara KONSONAN.k. [b] = bunyi bibir. Misalnya: [p]. Untuk pengeluaran bunyi perhatikan kriteria berikut: (1) Daerah artikulasi: dari bibir ke. [k].d.s. [h] bunyi glotis. ke gusi. gigi.x.z. Penyuaraan: dilaksanakan oleh peranan pita suara. Misalnya: semua bunyi letupan: [p. Misalnya: semua bunyi geseran: [f.g]. atau hentian: [?] tersempit → sempitan.[ŋ] = bunyi lelangit lembut dsb.

g. Itu sebabnya istilah distingtif digunakan.k. atau artikulasi. bahawa sebarang perbezaan bunyi dari segi mana-mana satu atau lebih sifat atau fitur dapat membezakan fonem..θ.m] dll. Oleh sebab itu. Oleh sebab itu [+ bersuara] adalah fitur distingtif yang membezakan fonem /b/ [+ bersuara] daripada /p/ [. fitur [+ bersuara] menyebabkan /b/ tergolong kepada fonem yang berbeza daripada /p/ yang memiliki fitur [. kerana distingtif bermaksud membezakan makna kata.s.t.bersuara].Misalnya:[b. [p] dan [b] dapat berbeza dari segi fitur [+ bersuara].d. 10 . FITUR DISTINGTIF DEFINISI Sifat-sifat yang dimiliki oleh bunyi sama ada dari segi nilai artikulasi (pengeluaran) atau nilai akustik.r.n. kalau tak bergetar → tak bersuara [p.l.f.z. manakala [p] bunyi tak bersuara.bersuara]. Sebagai contoh. Perbezaan dari segi bersuara dan tak bersuara ini membezakan fonem /b/ daripada fonem /p/. kerana [b] bunyi bersuara.x]. dari segi pengeluaran.

iaitu istilah fonologi bagi maksud lelangit keras.g] terhasil di daerah lelangit lembut. Yang berikut ini ialah keselarasan istilah Melayu dengan nama fiturnya dalam fonologi: Nama daerah artkulasi dua-bibir bibir-gigi gigi gusi lelangit keras lelangit lembut glotis Nama fitur [+bilabial] [+labio-dental] [+ dental] [+alveolar] [+palatal] [+velar] [+glotal] 11 .Fitur juga dapat diukur mengikut daerah artikulasi yang terlibat. maka fitur ‘lelangit lembut’ itu diberikan nama fiturnya [+velar] dalam fonologi. supaya fonem /k. iaitu pernyataan sifat [+gusi]. Bunyi [t. Bunyi [k. ia ditandai dengan fitur [+palatal].g/ memiliki fitur [+velar]. maka penglibatan dua-bibir ditandai dengan fitur [+bilabial]. Bunyi [p] dan [b] dikatakan bunyi dua bibir. maka kedua-dua bunyi itu ditandai dengan fitur [+alveolar]. Bunyi [ŋ] yang dihasilkan di daerah lelangit keras.d] dihasilkan di daerah gusi.

pembahagian fitur dibuat mengikut pembahagian bunyi konsonan: Jika bunyi itu bunyi letupan. fiturnya dinamakan [+afrikat]. +tak bersuara]. jika sengau. -bersuara]. nama fiturnya ialah [+nasal]. konsonan /p/ mempunyai fitur [-vokalik. konsonan [f] memiliki fitur [+labio-dental. jika letusan. +tak bersuara]. Oleh sebab semua bunyi vokal berlawanan dengan bunyi konsonan.+bersuara]. + bersuara].+velar. Ini kerana fitur [+vokalik] dapat menandai vokal yang memiliki fitur [+vokalik]. +bilabial. Oleh sebab itu. +bilabial. +plosif. konsonan /g/ memiliki fitur [+plosif. jika geseran. +frikatif. nama fiturnya ialah [+frikatif]. manakala konsonan /p/ memiliki fitur [-vokalik]. atau konsonan [vokalik]. + alveolar. Antara bunyi konsonan itu ada yang tulen dan ada yang tidak tulen. konsonan /p/ ditandai dengan fitur [+plosif. maka fitur [+vokalik] hanya dimiliki oleh vokal. Konsonan /n/ memiliki fitur [+nasal. fitur untuk ini ialah [+plosif]. Bunyi konsonan bukan-sengau ditandai oleh fitur [-nasal]. Oleh sebab itu. Konsonan tulen terdiri 12 .Dari segi cara pengeluaran.

-konsonantal]. +plosif. atau sempitan.j/ tidak tergolong kepada mana-mana vokal mahupun konsonan. Semua vokal ditandai dengan fitur [konsonantal. +alveolar. kerana bila udaranya sempit. Konsonan liquida yang terdiri daripada bunyi /r.daripada konsonan letupan [+plosif]. manakala geluncuran /w. lidah diangkat tinggi. + bersuara]. Oleh sebab itu. Konsonan tulen memiliki fitur [-vokalik]. maka bunyi-bunyi liquida ini memiliki fitur [+vokalik. 13 . +plosif. letusan [+afrikat] dan geseran [+frikatif]. konsonan /g/ memiliki fitur [-vokalik. vokal sempit ditandai oleh fitur [-Rendah]. Fitur tinggi ditandai dengan fitur [-Rendah]. l/ dikeluarkan dengan arus udara tidak mengalami sekatan. +bersuara]. +vokalik]. kerana tinggi-rendah lidah ditandai dengan [+Rendah]. tetapi membenarkan udara mengalir keluar. Oleh sebab itu. lalu memiliki fitur [vokalik. +konsonanal]. manakala konsonan /t/ memiliki fitur [-vokalik. +velar.

contoh-contoh yang tepat vii. Huraikan tajuk yang dipilih dengan menyatakan perkaraperkara yang berikut (mengikut kesesuaian): i. penyebaran dalam kata vi. faktor/syarat/keadaan v. gambarajah (di mana sesuai) 14 (b) . lambang fonetik/fonemik iv.TAJUK KERJA KURSUS BBM 3202 (a) Pilih SATU daripada tajuktajuk yang disenaraikan di bawah ini. definisi ii. sifat iii.

. 3. Kosa Kata Khusus Dialek Utara dan maknanya.TAJUK KERJA KURSUS 1. Bunyi vokal Dialek Kelantan: cara pengeluaran dan penyebarannya dalam kata. 4. serta transkripsi setiap kata yang disenaraikan. Kosa Kata Khusus salah satu bahasa di Sabah (Kadazan 15 2. Kosa Kata Khusus Dialek Kelantan (atau Dialek Trengganu) dan maknanya. serta transkripsi fonetik setiap kata yang disenaraikan.

. Sulu. 16 6. “Alat tutur” dan peranannya dalam pengeluaran bunyi bahasa Melayu. Kwijau. Kedayan. Margang. Nyatakan juga proses pengeluaran setiap satunya. Tidong. Idahan. serta perbezaan antara kedua-dua istilah tersebut. “diftong” dan “rangkap vokal” salah satu bahasa di Sabah. Paitan. Iranum). Ramanau. Bajau. Bisaya. Orang Sungai. Setiap satu kosa kata itu hendakalah diterangkan maknanya. Tranum.dan Dusun. serta transkripsi fonetik setiap kata yang disenaraikan. Melayu. Minokok. Dumpas. 5. Tambunuo. Murut.

Negeri Sembilan. 17 8. dialek Utara). Nyatakan penyebarannya dalam kata. Bunyi Vokal dan Konsonan dalam satu bahasa di Sarawak. Ukit. Melanau. . Bisayah. Punan. Kelantan. Cara-cara “Fonem” dan “Alofon” ditentukan dalam bahasa Melayu. Sian. 9. Pahang. Ciri-ciri suprasegmental salah satu dialek di Semenanjung (Johor. Narom). Kayan. Bidayuh. Murut. serta hubungannya dengan kajian fonemik. Artiklasi tambahan dalam salah satu bahasa di Sarawak (Iban. Penan. Selangor.7. 10. Perak. Kenyah. Melaka. Terengganu.

Bahan rujukan hendaklah sekurang-kurangnya tiga sumber. PENILAIAN KERJA KURSUS 1.serta berikan makna katakata yang dijadikan contoh itu. berbentuk pengolahan bacaan. 5. 3. yakni bahan Sebarang tulisan yang bersifat menyalin akan diberikan markah maksimumnya 20 sahaja. Huraian mestilah asli. yakni bukan 30. 2. Markah maksimum untuk kerja kursus ialah 30 daripada 100 (30%). Semua kertas kerja hendaklah sampai ke Pusat Jarak Jauh UPM 18 . 4.

kerana tindakan menerimanya adalah salah dari segi peraturan peperiksaan universiti. Berbentuk ujian objektif sebanyak 30 soalan. markah maksimum untuk penilaian ialah 20 (20%) sahaja.selewat-lewatnya sebelum tarikh Pertengahan Tahun. 19 . Penilaian sebanyak 30%. Kertas kerja yang diserahkan lewat daripada tarikh itu. PEPERIKSAAN PERTENGAHAN 1. Sebarang kertas kerja yang dihantar selepas tarikh peperiksaan tidak akan diterima lagi. 7. sehari/tarikh Peperiksaan 6. Dan jika sebelum tarikh peperiksaan markah maksimum ialah 10 (10%) sahaja. 2.

kecuali apabila aspeknya berlainan.3. 20 . tidak boleh tajuk yang sama dituliskan oleh dua orang calon. Aspek yang disoal ialah segala-gala tentang bidang fonetik. AGIHAN TUGAS Jasa baik tutor Pusat Pengajaran diminta mengagihkan kajian yang berkaitan dengan dialek di Sarawak dan Sabah supaya setiap bahasa yang dikaji hanya dituliskan oleh seorang atau tidak lebih daripada dua orang calon sahaja. Maknanya.

21 .

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->