LIMIT FUNGSI

A. Limit Fungsi Aljabar
Pengertian limit fungsi aljabar merupakan pengertian dasar hitung differensial dan hitung integral. Lebih
jelasnya pada contoh berikut ini.
Fungsi f didefinisikan sebagai
2
2 3 2
) (
2

− −
·
x
x x
x f
Jika variabel x diganti dengan 2 maka f (2) =
0
0
, tetapi adakah bilangan yang akan didekati oleh f (x) jika nilai x
mendekati 2? ................. oleh karena itu kita akan mempelajari masalah limit.
1. Pengertian limit
a.
L x f Lim
a x
·

) (
, jika untuk x yang dekat dengan a (tetapi x≠ a) maka berlaku f (x) dekat dengan L.
a. Limit kiri fungsi, ditulis
L x f Lim
a x
·


) (
, berarti nilai fungsi f makin dekat dengan a dari sebelah kiri a.
b. Limit kanan fungsi, ditulis
L x f Lim
a x
·
+

) (
, berarti nilai fungsi f makin dekat dengan a dari sebelah kanan a.
c. Jika
L x f Lim maka L x f Lim x f Lim
a x a x a x
· · ·
→ → →
+ −
) ( , ) ( ) (
2. Pengertian limit secara matematis
L x f Lim
a x
·

) (
ada artinya
ε δ δ ε < − ⇒ < − < ∋ ∃ > ∀ L x f a x ) ( 0 0
(lebih lanjut akan dijelaskan di bangku kuliah)
3. Menentukan limit fungsi aljabar
3.1 Limit fungsi
a x untuk x f x f → → ) ( :
Dengan cara substitusi langsung. Cara ini dilakukan dengan mensubstitusikan nilai-nilai x = a, ke dalam f (x),
apabila didapat:
a. f (a) = h, berarti
h x f Lim
a x
·

) (
b. f (a) = ∞ ·

) ( ,
0
x f Lim berarti
h
a x
c. f (a) = 0 ) ( ,
0
·

x f Lim berarti
h
a x
d.
0
0
) ( · a f , maka:
(1) Bentuk f (x) difaktorkan sehingga
0
0
) ( ≠ a f kemudian disubstitusikan lagi.
(2) Bentuk f (x) dikalikan dengan sekawan pembilang dan atau penyebut sehingga
0
0
) ( ≠ a f kemudian
disubstitusikan lagi.
Ringkasan Materi

Contoh
Selesaikan bentuk-bentuk limit di bawah ini!
1)
3 2
3
+

x Lim
x
2)
4 2
2 3
2



x
x
Lim
x
Penyelesaian Penyelesaian
3 2
3
+

x Lim
x
= 2.3 + 3 = 9
4 2
2 3
2



x
x
Lim
x
= ∞ · ·


0
4
4 2 . 2
2 2 . 3
3)
2
2
2
1



x
x
Lim
x
4)
0
0
6 2 . 5 2
4 2
6 5
4
2
2
2
2
2
·
+ −

·
+ −


x x
x
Lim
x
(tak terdefinisi)
Penyelesaian Untuk menyelesaikannya sebagai berikut:
2
2
2
1



x
x
Lim
x
= 0
3
0
2 1
1 1
· ·
+

4
) 3 2 (
) 2 2 (
) 3 (
) 2 (
) (
) 3 )( 2 (
) 2 )( 2 (
6 5
4
2
2
2
2
2
− ·

+
·

+
·
− −
+ −
·
+ −


→ →
x
x
Lim
n difaktorka
x x
x x
Lim
x x
x
Lim
x
x x
5)
x x
x x
Lim
x
2 2
2 3 2
2
− +
− − +

Penyelesaian
∞ · ·


·
− +
− − +

0
0
4 4
4 4
2 2
2 3 2
2
x x
x x
Lim
x
(tak terdefinisi)
2
) 2 2 (
) 2 2 ( 2
] 2 2 . 3 2 2 [
] 2 . 2 2 2 [ 2
] 2 3 2 )[ 2 (
] 2 2 )[ 4 2 (
] 2 3 2 )[ 2 (
] 2 2 )[ 4 2 (
] 2 3 2 [ )] 2 ( ) 2 [(
] 2 2 [ )] 2 3 ( ) 2 [(
2 2
2 2
.
2 3 2
2 3 2
.
2 2
2 3 2
2
2
2
2
2
·
+
+
·
− + +
+ +
·
− + + + −
+ + + −
·
− + + + −
+ + + −
·
− + + − +
+ + − − +
·
+ +
+ +
− + +
− + +
− +
− − +





x
x
x
x
x
Lim
x x x
x x x
Lim
x x x
x x x
Lim
x x x x
x x x x
Lim
x x
x x
x x
x x
x x
x x
Lim
3.2 Limit fungsi
∞ → → x untuk x f x f ) ( :
Bentuk yang dipelajari disini adalah bentuk:
)] ( ) ( [ .
) (
) (
. x g x f Lim b dan
x g
x f
Lim a
x x

∞ → ∞ →
a. Untuk menyelesaikan
) (
) (
x g
x f
Lim
x ∞ →
dilakukan dengan cara membagi pangkat tertinggi dari pembilang dan
penyebut.

Contoh
Hitunglah nilai
1 3 2 3
2 4 7
2 5
5
+ − −
+ −
∞ →
x x x
x x
Lim
x
Penyelesaian
3
7
0 0 0 3
0 0 7
1 3 2
3
2 4
7
5 3
5 4
·
− − −
+ −
·
− − −
+ −
∞ →
x x x
x x
Lim
x
b. Untuk menyelesaikan
)] ( ) ( [ x g x f Lim
a x


dilakukan dengan caramengalikan sekawannya yaitu:
) ( ) (
) ( ) (
x g x f
x g x f
+
+
, sehingga bentuk limitnya berubah menjadi:
) ( ) (
) ( ) (
)]. ( ) ( [
2 2
x g x f
x g x f
Lim x g x f Lim
x x
+
+

∞ → ∞ →
kemudian
dilakukan dengan cara yang pertama lagi.

Contoh
Hitunglah nilai
1 2 3 2
2 2
− − − + +
∞ →
x x x x Lim
x
Penyelesaian
2
2
4
0 0 1 0 0 1
0 4
1 2
1
3 2
1
4
4
1 2 3 2
4 4
1 2 3 2
) 1 2 ( ) 3 2 (
1 2 3 2
1 2 3 2
. 1 2 3 2
2 2
2 2
2 2
2 2
2 2
2 2
2 2
· ·
− − + + +
+
·
− − + + +
+
·
− − + + +
+
·
− − + + +
− − + + +
·
− − + + +
− − + + +
− − − + + ·
∞ →
∞ →
∞ →
∞ →
x x x x
x
Lim
x x x x
x
Lim
x x x x
x x x x
Lim
x x x x
x x x x
x x x x Lim
x
x
x
x
3.3 Untuk n bilangan real berlaku rumus berikut:
e n Lim d e n a Lim b
e
n
Lim c e
n
Lim a
n
n
n
n
n
n
n
n
· − · +
· − · +

→ →

∞ → ∞ →
1
0
1
0
) 1 ( . ) ( .
)
1
1 ( . )
1
1 ( .

Contoh
2. Hitunglah
x
x
x
Lim
3
)
6
1 ( +
∞ →
2. Hitunglah
x
x
x Lim
1
0
) 2 1 ( +

Penyelesaian Penyelesaian
x
x
x
Lim
3
)
6
1 ( +
∞ →
=
18
18 .
6
)
6
1 ( e
x
Lim
x
x
· +
∞ →
2
2 .
2
1
0
1
0
) 2 1 ( ) 2 1 ( e x Lim x Lim
x
x
x
x
· + · +
→ →
3.4
L
r qx px
c bx ax
Lim
n n
m m
x
·
+ + +
+ + +


∞ →
. . .
. . .
1
1
Berarti 1. Jika m < n, L = 0
2. Jika m = n, L =
p
a
3. Jika m > n, L =

A. Pilihlah jawaban yang tepat
1. ........
2 3
1 2
2
2
1
·
− −
− −

x x
x x
Lim
x
5
3
.
5
2
.
.
2
1
. 0 .
d b
e c a ∞
2. Nilai dari ..... ..........
3
1 ) 2 (
2
3
·

− −

x
x
Lim
x
(UAN 1999).
a. 0 c. 2 e. 6
b. 1 d. 4
3. Nilai dari
) 2 (
2 2
x x x x Lim
x
+ − +
∞ →
adalah......
1 .
2
1
.
2
3
.
2
1
.
2
3
.
d b
e c a


4. Nilai
....... ..........
3 1
4
4
·
− −


x
x
Lim
x
(UAN 2000)
1 .
2
1
.
2 . 0 . 2 .


d b
e c a
5. Nilai .. ..........
1
1 3 1
1
·

− − +

x
x x
Lim
x
2
2
1
. 2
2
1
.
2 . 0 . 2 .
d b
e c a


6. Nilai
... ..........
4 1
2 2
·
+ − +
∞ →
x
x x
Lim
x
(UAN 1999)
1 .
3
1
.
2
3
.
2
1
. 0 .
− −
− −
d b
e c a
7. Nilai ...... ..........
1 2
1 1 3
1
·
− −
+ − −

x x
x x
Lim
x
2 2 . 2
2
1
.
2 4 . 2 . 2
4
1
.
d b
e c a
8. ........
16 9
8 2 3
2
2
·

− −
∞ →
x
x x
Lim
x
Latihan 1
3 . 3 .
.
3
1
. 0 .
d b
e c a


9. ... .......... )
1
1 (
3
· +
∞ →
n
x
n
Lim
3 3
. .
. . 1 .
e d e b
e e c a ∞
10. . ..........
1
1
·
,
`

.
| +
+
∞ ←
n
n
n
n
Lim
2 2
2 . .
. 2 . .
e d e b
e e c e a ∞
B. Kerjakanlah soal-soal berikut dengan tepat.
1. Hitung
( ) x x x x Lim
x
2 4
2 2
+ − −
∞ →
2. Hitung
8 3 2 3
3 4 2
2 4
2
+ − −
+ −
∞ →
x x x
x x
Lim
x
3. Hitung
4
6 2
2
+
− −
∞ →
x
x x
Lim
x
4. Hitung
1 2
1
2
2
1
+ −


x x
x
Lim
x
5. Hitung
x
x x x
Lim
x

− + −

3
3 7 5
2 3
3
6. Selesaikanlah bentuk-bentuklimit berukit
2 2 4 . 2 1 3 .
3 2 1 4 . 1 2 4 2 .
2 2
2 2
+ − − − + − −
− + − − + − − +
∞ → ∞ →
∞ → ∞ →
x x x x Lim d x x Lim b
x x x x Lim c x x Lim a
x x
x x
7. Hitunglah nilai dari limit di bawah ini.
( )
( )

,
`

.
|
− +
+

,
`

.
|

,
`

.
|
+

,
`

.
|
+
∞ → →
→ ∞ →
∞ → ∞ →
x
x
x
x
x x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
Lim f Lim c
Lim e Lim b
Lim d Lim a
7
1 2 1
3 1
4
1
4
1
2
3
3
0
4
0
5
5 3
. .
. .
. .
B. Teorema limit dan limit fungsi trigonometri
Dalam menentukan limit suatu fungsi,diperlukan suatu metode yang dapat memudahkan. Pada subbab ini
disajikan beberapa teorema yang sangat berguna untuk menyelesaikan masalah menentukan limit suatu fungsi.
1. Beberapa teorema limit untuk k konstanta,
a bilangan real, f dan g fungsi yang memiliki
limit di a, maka:
0 ) ( , ) ( ) ( .
)} ( { )} ( { .
0 ) ( ,
) (
) (
) (
) (
.
) ( . ) ( )] ( . ) ( [ .
) ( ) ( )] ( ) ( [ .
konstanta ), ( . ) ( . .
), ( ) ( .
.
> ·
·
≠ ·
·
t · t
· ·
∈ ∀ ·
·
→ → →
→ →




→ → →
→ → →
→ →


x f Lim x f Lim x f Lim h
x f Lim x f Lim g
x g Lim utk
x g Lim
x f Lim
x g
x f
Lim f
x g Lim x f Lim x g x f Lim e
x g Lim x f Lim x g x f Lim d
k utk x f Lim k x f k Lim c
R a a f x f Lim b
k k Lim a
a x
n
a x
n
a x
n
a x
n
a x
a x
a x
a x
a x
a x a x a x
a x a x a x
a x a x
a x
a x
2. Beberapa rumus limit fungsi trigonometri
b
a
bx
ax
Lim
bx
ax
Lim f
b
a
bx
ax
Lim
bx
ax
Lim e
ax
ax
Lim
ax
ax
Lim d
b
a
bx
ax
Lim
bx
ax
Lim
x
x
Lim
x
x
Lim c
ax
ax
Lim
ax
ax
Lim b
b
a
bx
xa
Lim
bx
ax
Lim
x
x
Lim
x
x
Lim a
x x
x x
x x
x
x
x x
x x
x x x x
· ·
· ·
· ·
· · ⇒ · ·
· ·
· · ⇒ · ·
→ →
→ →
→ →


→ →
→ →
→ → → →
sin
tan
tan
sin
.
tan
tan
sin
sin
.
1
tan
tan
.
tan
tan
1
tan
tan
.
1
sin
sin
.
sin
sin
1
sin
sin
.
0 0
0 0
0 0
0
0
0 0
0 0
0 0 0 0

Contoh
1. Diketahui ( ) ( ) 2 3 ; 2
2
+ · − · x x g x x f
Hitunglah:
a.
[ ] ) ( ) (
2
x g x f Lim
x


b.
[ ] ) ( . ) (
1
x g x f Lim
x→
Penyelesaian Penyelesaian
[ ]
6 ) 2 2 . 3 ( ) 2 2 (
) 2 3 ( ) 2 ( ) ( ) (
) ( ) (
2
2
2
2 2 2
2
− · + − − ·
+ − − · − ·

→ → → →

x Lim x Lim x g Lim x f Lim
x g x f Lim
x x x x
x
[ ]
5 ) 2 3 ( . ) 2 1 (
) 2 3 ( . ) 2 (
) ( . ) (
) ( . ) (
1
2
1
1 1
1
− · + − ·
+ − ·
·
→ →
→ →

x Lim x Lim
x g Lim x f Lim
x g x f Lim
x x
x x
x
2. Hitung
x
x x
Lim
x
cos 1
tan
0


3. Hitung
x
x
Lim
x
3 tan
2 sin
0 →
Penyelesaian Penyelesaian
2 1 . 1 . 2
2
1
sin
2
1
.
tan
.
4
1
1
.
2
1
)
2
1
(
1
.
2
1
sin
2
1
.
tan
.
2
1
2
1
sin 2
tan
)
2
1
sin 2 1 ( 1
tan
cos 1
tan
2
2
0 0
2
0
2
0
2
0
0
· ·

,
`

.
|
·
·
·
− −
·

→ →

→ →

x
x
Lim
x
x
Lim
x
x
x
x
Lim
x
x x
Lim
x
x x
Lim
x
x x
Lim
x x
x
x x
x
A. Pilihlah jawaban yang tepat
1. Dengan menggunakan teorema limt, nilai
5
2
3
2
1
+
+
− →
x
x x
Lim
x
adalah……….
4
1
. 0 .
5 .
5
1
.
4
1
.
d b
e c a −
2. ..........
3
3
3
·



x
x
Lim
x
3 . 3
3
1
.
3 2 . 3
2
1
. 3
6
1
.
d b
e c a
3. Diketahui fungsi f yang disefinisikan sebagai berikut:
( )
( )
x
x f
Lim dari nilai
x utk
x
x utk
x utk
x
x f
x 1
0 ,
3
2
0 , 0
0 ,
2
2

¹
¹
¹
¹
¹
'
¹
>

·
<
+
=...........
2
3
.
3
1
.
3 .
3
2
. 0 .
d b
e c a
4.
2 2
2
2
+ −


x x
x
Lim
x
adalah...
4 .
2
1
.
. 2 . 0 .
d b
e c a ∞
3
2
3 tan
2 sin
0
·

x
x
Lim
x
Latihan 1
5. ... ..........
cos 1
2
0
·


x
x
Lim
x
∞ . 0 .
3
2
.
2
1
.
3
1
.
d b
e c a
6.
( ) ( ) ......... tan 1 tan 1
2
1
2
· − −

x x Lim
x
π
∞ − . 1 .
0 . . 1 .
d b
e c a π
B. Kerjakanlah soal-soal berikut dengan tepat.
1. Nilai
a x
a x
Lim
a x
sin sin
tan tan



2. Nilai
( ) ( )
25
5 sin 10 4
2
5

− −

x
x x
Lim
x
3. Nilai
( ) ( )
3 5 2
3 tan 2
2
3
− −
− +

x x
x x
Lim
x
4. Diketahui ( ) ( ) 3 2
2
1
3
+ · + · x x g an x x f
Tentukan nilai
( )
( ) x g
x f
5. Fungsi
¹
¹
¹
¹
¹
¹
¹
¹
¹
'
¹
< < −

− ≤ < −
+
·
lainnya yang x untuk
x untuk
x
x
x untuk
x
x
x H
, 0
1 1 ,
2
2
1 2 ,
2
2
1
) (
2
Tentukan nilai dari
( )
( )
( )
( ) x H Lim c
x H
Lim x H Lim b
x H
Lim a
x
x
x
x
2 .
4
.
3
.
2
3
2
2
1
1
− →


− →
+

6. Nilai 3
2
2
3
1
cos 2 π −

x
Lim
x

2 Limit fungsi f : x → f ( x) untuk x → ∞ Bentuk yang dipelajari disini adalah bentuk: a. Lim x→ ∞ a.2 ] [ 2 + 2 + 3.2 + 6 0 x2 −4 ( x − 2)( x + 2) = Lim (difaktorka n) x →2 ( x − 2)( x − 3) x 2 − 5x + 6 ( x + 2) ( 2 + 2) = Lim = = −4 x →2 ( x − 3) ( 2 − 3) Penyelesaian x 2 − 2 1 −1 0 = =0 = 1+ 2 3 x −2 x + 2 − 3x − 2 x + 2 − 2x Untuk menyelesaikannya sebagai berikut: Lim x →2 Lim x →1 5) Lim x →2 Penyelesaian Lim x →2 x + 2 − 3x − 2 x + 2 − 2x = 4− 4 4− 4 = 0 = ∞ (tak terdefinisi) 0 x + 2 + 2x x + 2 + 2x Lim x→ 2 x + 2 − 3x − 2 .2 − 4 0 Penyelesaian Lim x →2 3) Lim x →1 x2 − 2 x −2 4) Lim x →2 x2 − 4 22 − 4 0 = 2 = (tak terdefinisi) 2 x − 5 x + 6 2 − 5 . x + 2 + 3x − 2 x + 2 + 3x − 2 ] = Lim x→ 2 [( x + 2) − (3 x − 2)] [ x + 2 + 2 x ] ( −2 x + 4)[ x + 2 + 2 x ] x + 2 + 3x − 2 ] x + 2 + 3x − 2 ] = 2( 2 + 2) =2 ( 2 + 2) ( −2 x + 4)[ x + 2 + 2 x ] 2[ 2 + 2 + 2. 2 − 2 ] = Lim x→ 2 = Lim x→ 2 = Lim x→ 2 3.Selesaikan bentuk-bentuk limit di bawah ini! 1) Lim 2 x + 3 x →3 Penyelesaian Lim 2 x + 3 = 2. Untuk menyelesaikan Lim x→ ∞ f ( x) g ( x) dan b. Lim [ f ( x ) − g ( x )] x→ ∞ f ( x) dilakukan dengan cara membagi pangkat tertinggi dari pembilang g ( x) dan penyebut.3 + 3 = 9 x →3 2) Lim x →2 3x − 2 2x − 4 3 x − 2 3 .2 − 2 4 = =∞ = 2 x − 4 2 . x + 2 − 2x [( x + 2) − ( 2 x )] [ ( −x + 2)[ ( −x + 2)[ x + 2 + 3x − 2 . Hitunglah nilai Lim x →∞ 7x 5 − 4x + 2 3x 5 − 2 x 2 − 3 x + 1 Penyelesaian 4 2 + 5 4 7−0+0 7 x x Lim = = x→∞ 2 3 1 3−0−0−0 3 3− − 3 − 5 x x x 7− Contoh .

.. Jika m > n.. L = Latihan 1 A. L = p 3. Lim (1 − n) n→ 0 − 1 n =e 2.4 Lim x→ ∞ ax m +bx m −1 +. Hitunglah Lim (1 + ) 3 x x →∞ Penyelesaian x 6 6 . Lim (1 + ) n = e n→ ∞ n b. Untuk menyelesaikan Lim [ f ( x) − g ( x )] dilakukan dengan caramengalikan sekawannya yaitu: x →a f ( x) + g ( x) f 2 ( x) + g 2 ( x) . +r Berarti 1.. Pilihlah jawaban yang tepat 1.b... sehingga bentuk limitnya berubah menjadi: Lim [ f ( x ) − g ( x )]. Hitunglah Lim (1 + 2 x) x x →0 Penyelesaian 3. Lim (1 − ) − n = e n→ ∞ n d ..18 Lim (1 + ) 3 x = Lim (1 + ) 6 = e18 x →∞ x x →∞ x 6 x 1 2.. Jika m < n. Lim x→ ∞ x→ ∞ f ( x) + g ( x) f ( x ) + g ( x) kemudian dilakukan dengan cara yang pertama lagi... Lim (a + n) = e n→ 0 1 n 1 c. +c =L px n + qx n −1 +. ( x 2 + 2 x + 3) + ( x 2 − 2 x − 1) x 2 + 2x + 3 + x 2 − 2x −1 4x + 4 x 2 + 2 x + 3 + x 2 − 2 x −1 x 2 + 2 x + 3 + x 2 − 2 x −1 = Lim x →∞ = Lim x →∞ x 2 + 2x + 3 + x 2 − 2x −1 4 4+ x = Lim x →∞ 2 3 2 1 1+ + 2 + 1− − 2 x x x x 4+0 4 = = =2 1+ 0 + 0 + 1−0 −0 2 Contoh 3. 3x 2 − x − 2 ..2 a ∞ 2 x 2 − x −1 = . Jika m = n. 2 2 Hitunglah nilai Lim x + 2 x + 3 − x − 2 x − 1 x →∞ Penyelesaian = Lim x →∞ x 2 + 2 x + 3 − x 2 − 2 x − 1. L = 0 2. Lim x→ 1 Contoh x →0 1 1 Lim (1 + 2 x) x = Lim (1 + 2 x) 2 x = e 2 x →0 .3 Untuk n bilangan real berlaku rumus berikut: 1 a.

∞ a. 4 e.. 0 b........ 2 d....... − 3 1 3 d... x →∞ 3 2 1 b.. − 2 a. .. − 2 b. (UAN 1999). Nilai Lim x→ 4 a. Nilai dari Lim x→ 3 ( x − 2) 2 −1 = .. e 2 c. − 1 3 x −1 − x +1 2 x −1 − x =... x →∞ 9 x 2 −16 a.. .... 2e d ..... − 1 2 2 6. 2 a. Nilai dari Lim ( x + 2 x − x + x ) adalah.3 c. Nilai Lim x→ 1 1 2 4 1 b.. e...... Lim = . 0 d... 2 2 a.. 1 2 e. ∞ 2.. Nilai Lim a. 2 d. . 2 b. 0 1 c.. − 2 4. 7. e.. 1 b... e 3 1 n c... x→ ∞ a. e 3 e... Lim (1 + ) 3 n = . . 2e 2 ... Nilai Lim x→ 1 x +1 − 3 x −1 = .. . 2 5 1 2 3 d... 5 c... . 0 b... 0 b.. e b. x −1 c.. 3 2 d.. (UAN 2000) 1 − x −3 e.. − 1 2 e............. 0 d. − c.... 1 2 c. 6 2 2 3.− 1 5.. e.a...... 1 2 2 e. 2 2 e.. ∞ 9.. Lim   n← ∞ n+ 1  n  = . ∞  n +1  10. 4 2 3x 2 − 2 x − 8 8. x −3 a... − 1 3 x →∞ 1+ x2 − 4 + x2 = .. − 3 2 d.... b. .. c.. (UAN 1999) x c. 1 x −4 =... e d...

Lim x→ 0 (1+ 3x)  7 1−   x 4 x c. a bilangan real. Lim x →∞ x 2 + 4x −1 − x 2 + 2x − 3 x 2 − 4x − 2x 2 − x + 2 b. Teorema limit dan limit fungsi trigonometri Dalam menentukan limit suatu fungsi. Hitung Lim x →∞ 2. Lim x→ 0 (1+ 2x) 3x 3 x f . Lim x→ ∞ B. Lim x →∞ 7. Selesaikanlah bentuk-bentuklimit berukit a.  2  x+   x  4 b. f dan g fungsi yang memiliki limit di a.B. maka: . Lim 1−   x a. Hitung Lim x →1 x 2 −1 x 2 − 2x +1 x 3 − 5x 2 + 7 x − 3 3− x 5. Hitung Lim x →∞ 4. Lim x→ ∞  4 1+   x 5x 5x e. Lim x →∞ d . Beberapa teorema limit untuk k konstanta.diperlukan suatu metode yang dapat memudahkan. Kerjakanlah soal-soal berikut dengan tepat. Lim x→ ∞ x→ ∞ 3x d . Hitunglah nilai dari limit di bawah ini. 1. 1. Hitung Lim x →∞ ( x 2 − 4x − x 2 + 2x ) 2x 2 − 4x + 3 3x 4 − 2 x 2 − 3x + 8 2x 2 − x − 6 x+4 3. Lim x →∞ 2x + 4 − 2x −1 3x − 1 − x + 2 c. Hitung Lim x →3 6. Pada subbab ini disajikan beberapa teorema yang sangat berguna untuk menyelesaikan masalah menentukan limit suatu fungsi.

∀a ∈R x →a c. Lim f ( x ) > 0 x →a x →a 2. Diketahui f ( x ) = x 2 − 2. utk k = konstanta x →a x →a d . Lim g ( x ) x →a x →a x →a f . Hitung Lim x →0 Penyelesaian sin 2 x tan 3 x .a. Hitung Lim x →0 Penyelesaian x tan x 1 − cos x 3. g ( x )] x→ 1 = Lim f ( x ) − Lim g ( x) = Lim ( x 2 − 2) − Lim (3 x + 2) x →2 Contoh Penyelesaian x →1 Lim [ f ( x) . Lim x →a f ( x ) Lim f ( x ) = x→a . a. f ( x) = k . Lim x →a n f ( x ) = n Lim f ( x) . Lim = Lim x →0 sin bx x →0 tan bx sin ax tan ax f . Lim k . Lim [ f ( x ) ± g ( x )] = Lim f ( x ) ± Lim g ( x ) x →a x →a x →a e. (3 + 2) = −5 2. Lim = Lim x →0 x →0 tan x x tan ax ax d . Lim (3 x + 2) x →1 = (2 2 − 2) − (3. Lim g ( x) = Lim ( x − 2) . Lim = Lim x →0 x →0 sin ax ax tan x x c. g ( x )] = Lim f ( x) . Lim f ( x). Lim f ( x ) = f (a ). Lim [ f ( x ) . g ( x ) = 3x + 2 Hitunglah: a. utk Lim g ( x ) ≠ 0 x →a g ( x) Lim g ( x ) x →a n x →a g . Lim { f ( x)} = {Lim f ( x )} n x →a h. Lim [ f ( x ) . Lim [ f ( x ) − g ( x) ] x →2 Penyelesaian Lim [ f ( x) − g ( x )] x →2 x →2 x →2 x →2 b. Lim = Lim x →0 x →0 tan ax ax sin ax tan ax e. Lim x →0 Beberapa rumus limit fungsi trigonometri = 1 ⇒ Lim x →0 sin x x = Lim x →0 sin x x sin ax ax b. g ( x)] x →1 x →1 x →1 2 = Lim f ( x) .2 + 2) = −6 = (1 − 2) . Lim = Lim x →0 tan bx x →0 sin bx sin ax xa a = Lim = x →0 sin bx bx b =1 = 1 ⇒ Lim x →0 tan ax ax a = Lim = x →0 tan bx bx b =1 = a b a = b 1. Lim k = k x →a b.

.. 5 2.1 2 = 2 = . 0 b. . 1 3 2 3 3 d.. Pilihlah jawaban yang tepat 1. 2 3 d. x →0 2 1 1 x sin x ( ) 2 2 2 Lim  1  x   1 1 tan x  = 2 . u xt < k0  f ( x) f ( x)  0 .. 3 3 a... 2 c.. Lim x →2 a. 1 2 x→ 0 x −2 adalah. x2 .... Lim  2 x →0  1  2 1 x →0 x  sin x  4 2   2 Lim x→ 0 sin 2 x tan 3 x = 2 3 Latihan 1 A.... x −3 x →−1 x 2 + 2x adalah……….. . x− 3 = . 0 1 4 1 5 1 d.. − b.. Lim . x3 +5 e. Lim x→ 3 1 3 6 1 b.. Dengan menggunakan teorema limt.. Diketahui fungsi f yang disefinisikan sebagai berikut:  x+ 2  2 . 4 e.. Lim 1 − cos x = . ∞ 5. . u tx =k 0 n i dl a L ir i im =..... 4 c. 1 3 2 e.. nilai Lim a. x→ 1 x  2− x  .. 3 3. 0 b..x tan x x →0 1 − cos x x tan x x tan x = Lim = Lim x →0 x →0 1 1 1 − (1 − 2 sin 2 x) 2 sin 2 x 2 2 1 x 1 tan x 2 1 = Lim .. e. 2x − x + 2 c... u xt > k0 3 a.1 .... 2 d. . c. 3 4.

1. 1 b. − 1 c. Kerjakanlah soal-soal berikut dengan tepat. Fungsi H ( x) =  2 − x . 0 a. Lim (1 − tan x ) (1 − tan 1 x ) = . u n t u −k 2 < x ≤ − 1  x   2 5. Nilai Lim x →a 2.. ∞ c.. π d.. Lim 2 H ( x ) x →− 3 2 6. 1 2 d. Lim H ( x ) + Lim x→ H ( x) 4 c.1 3 b. Diketahui f ( x ) = x + 2an g ( x ) = x 3 + 3 Tentukan nilai f ( x) g ( x) 1  2x+ 2 . Lim 1 2 x →−1 H ( x) −3 x →2 b. Nilai Lim x →5 tan x − tan a sin x − sin a ( 4 x − 10 ) sin ( x − 5) x 2 − 25 3.. Nilai Lim x →2 3 2 x 2 − cos π 1 3 ... π 2 e. 0 B.. u n t u −k1 < x < 1  2x  x l  0 .. 2 3 6. 2 x→ a. u n t u k y a n ga i n n y a  Tentukan nilai dari a. ∞ e. Nilai Lim x →3 ( x + 2) tan ( x − 3) 2 x 2 − 5x − 3 1 2 4.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful