KEBERKESANAN KAEDAH PENGAJARAN BERBANTUKAN KOMPUTER TERHADAP TAHAP PENGUASAAN KEMAHIRAN PROSES SAINS

2002).BAB 1 LATAR BELAKANG KAJIAN 1. Melalui program PPSMI kerajaan telah membelanjakan sejumlah peruntukan merekabentuk perisian kursus dan mengedarkannya ke sekolah-sekolah. kemajuan teknologi komputer telah pesat berkembang khususnya dalam arena pendidikan. penerokaan. Pelbagai aplikasi telah diperkenalkan bagi meluaskan lagi peranan komputer dalam pengajaran dan pembelajaran. Ini bagi memmbolehkan guru sains dan matematik mempersembahkan isi pengajaran dengan lebih berkesan dan membantu guru dan murid memperkayakan sumber pengajaran (KPM. Namun yang demikian menurut Zoraini Wati Abas (1993) ada dua cara guru boleh menggunakan komputer dalam pengajaran Iaitu pertama Pengajaran Berintegrasikan Komputer (PBK) yang melibatkan penggunaan . Computer Aided Learning (CAL) dan Computer Based Learning (CBL) (Baharuddin. 2003). Kementerian Pelajaran Malaysia (KPM) telah memperkenalkan variasi mod penggunaan komputer dalam mengintegrasikan teknologi maklumat dan komunikasi (TMK) dalam pengajaran dan pembelajaran di antaranya adalah tutorial. aplikasi dan komunikasi. Rio dan Manimegalai. Penggunaan perisian kursus (courseware) melalui kaedah pengajaran berbantukan komputer (PBK) juga telah diperkenalkan bagi membantu guru dan murid memperkayakan kaedah pengajaran dan pembelajaran. Computer Based Instruction (CBI).0 Pengenalan Dewasa ini. Computer Assisted Testing (CAT). Pengajaran berbantukan komputer (PBK) merupakan satu pendekatan yang menggunakan komputer untuk tujuan pengajaran dan pembelajaran. PBK juga dikenali sebagai Computer Aided Instruction (CAI).

animasi. 1.2 Pernyataan Masalah Ramai guru menyatakan bahawa penggunaan komputer dalam pengajaran seperti penggunaan perisian kursus PPSMI kurang memberi kesan kepada pengusaan murid dalam matapelajaran sains. PBK telah lama diperkenalkan di dalam senario pendidikan di Malaysia dan ia telah membawa perubahan dalam iklim pengajaran di sekolah. di mana kesemua medium ini terdapat dalam . Ini kerana pendekatan pengajaran tersebut dilakukan secara pengajaran terus (direct instruction) iaitu guru menyampaikan maklumat kepada murid bagi mencapai objektif pengajaran. Ini kerana pelajar-pelajar di tahap pencapaian akademik rendah kebiasaannya memerlukan pelbagai kombinasi medium dalam pembelajaran mereka seperti visual yang bergerak. Ini memberikan gambaran negatif kepada guru bahawa penggunaan komputer dalam bilik darjah tidak membawa natijah yang diharapkan khususnya apabila murid berhadapan dengan kertas ujian. muzik dan grafik. Pengajaran Berbantukan Komputer (PBK) yang melibatkan penggunaan komputer bagi mencapai objektif pembelajaran namun dalam kaedah ini komputer digunakan oleh murid dan dikawal oleh mereka berdasarkan beberapa mod pembelajaran yang dipersembahkan komputer seperti tutorial. teks.komputer untuk mencapai objektif pengajaran. penerokaan atau aplikasi. Pembelajaran berbantukan komputer (PBK) dapat memberi impak yang baik dalam proses pengajaran dan pembelajaran seseorang pelajar terutamanya pelajar yang berada pada tahap pencapaian akademik rendah. Kedua.

3 Objektif kajian Kajian ini bertujuan mengenal pasti keberkesanan penggunaan kaedah PBK terhadap tahap penguasaan kemahiran proses sains dalam kalangan murid tahun 4. justifikasi. . Persoalan adakah kaedah PBK dapat membantu murid memahami konsep asas sains dan membantu mereka mahir dalam beberapa kemahiran asas sains yang dapat digunakan bagi menjawab soalan peperikasaan khususnya pada bahagian B. meramal sesuatu dan mengaplikasi. Justeru. murid yang lemah tumpuannya dalam pembelajaran didapati agak sukar mengusai kemahiran proses sains walaupun mereka telah didedahkan dengan beberapa siri ekperimen di dalam makmal sains. Disamping itu mahu mengenal pasti apakah faktor yang menyebabkan murid sukar menguasai kemahiran proses sains melalui kaedah pengajaran ³chalk and talk´ yang selalu di amalkan oleh guru di sekolah. Disamping itu kajian juga turut mahu mengenal pasti apakah pendekatan yang paling berkesan dalam kaedah PBK yang boleh meningkatkan kemahiran proses sains. 1. 2007). Kajian ini bertujuan menganalisa keberkesanan kaedah PBK terhadap pengusaan kemahiran proses sains murid dan menerangkan pendekatan yang sesuai bagi meningkatkan penguasaan murid dalam subjek sains. Pembelajaran sains memerlukan penumpuan terutama kepada pemerhatian kepada sesuatu yang menjadi sebab dan akibat.multimedia yang boleh didapati di dalam pembelajaran berbantukan komputer (Mohd Aris.

.5 Kepentingan kajian Diharap kajian ini dapat menerangkan masalah yang dikaji iaitu keberkesanan kaedah PBK terhadap penguasaan kemahiran proses sains dalam kalangan murid. Jesteru kajian ini dapat mendedahkan beberapa maklumat penting kepada warga pendidik tentang keberkesanan kaedah PBK dalam pengajaran sains.1.4 Persoalan kajian Kajian ini akan cuba menjawab persoalan-persoalan utama seperti yang berikut: a) Sejauh manakah keberkesanan penggunaan kaedah PBK dalam meningkatkan pengusaan kemahiran proses sains dalam kalangan murid? b) Apakah hubung kait penggunaan kaedah PBK terhadap prestasi pengusaan kemahiran proses sains murid-murid lemah dan sederhana? c) Sejauh manakah perbezaaan tahap penguasaan murid selepas menjalani pembelajaran PBK di antara murid lemah. Adalah diharapkan guru-guru dapat memperbaiki mutu pengajaran mereka untuk memberikan pengajaran yang berkesan kepada murid-murid. Disamping itu kajian ini juga diharap akan membawa manfaat khususnya kepada murid-murid. Seterusnya guru-guru dapat mengaplikasikan kaedah ini dalam pengajaran seharian. Pihak-pihak terbabit juga seperti Pejabat Pelajaran Daerah dan Jabatan Pelajaran Negeri juga adalah diharap mendapat pendedahan tentang isu yang dikaji seterusnya dapat mengambil tindakan bagi menggalakan guru mempelbagaikan kaedah pengajaran bagi menyediakan pendidikan berkualiti di sekolah. sederhana dan cemerlang? 1.

1.2 Kemahiran Proses Sains Bermaksud beberapa jenis kemahiran asas dalam proses sains yang digunakan dalam ilmu sains seperti memerhati. 1. Komputer dalam kaedah ini digunakan oleh murid dengan mengikuti beberapa mod asas pembelajaran berasaskan komputer. dapatan kajian ini juga hanya terhad mengambarkan situasi dan senario sekolah dan murid yang dipilih.1 Kaedah PBK Bermaksud suatu proses pembelajaran berasaskan komputer di mana komputer digunakan sebagai alat untuk mendapatkan hasil pembelajaran. membuat kesimpulan.7.7 Definisi Istilah 1. kajian ini terhad kepada kaedah serta metodologi yang telah dipilih yang memungkinkan dapatan atau hasil kajian yang akan diperolehi. 1.7. objektif dan lain-lain. . Oleh yang demikian.6 Batasan Kajian Kajian ini hanya terhad ke atas murid tahun 4 iaitu seramai 64 orang murid di sekolah yang telah di kenal pasti. Disamping itu juga.

2. Teknologi pula merujuk kepada bukan sahaja alat yang dinamakan komputer. Ia adalah sebahagian daripada cara bagaimana teknologi diintegrasikan dalam proses pengajaran di sekolah. Pengintegrasian teknologi bermaksud menggunakan teknologi sebagai alat dalam pengajaran untuk mencapai objektif pengajaran (Pusat Perkembangan Kurikulum..2 PBK dalam pengajaran dan pembelajaran PBK bermaksud membawa masuk komputer ke dalam pengajaran bagi membantu guru mencapai objektif pengajaran dan pembelajaran.1 Pengenalan Bab ini akan menerangkan serta mengupas beberapa teori berkaitan kajian yang mempunyai hubungkait dengan masalah yang hendak dikaji. Disamping itu. 1996). ³The . 2005).. J. Dalam bab ini juga beberapa rumusan dankesimpulan akan dikemukakan di akhir perbincangan. E. Fulan (2001) pernah menyatakan kegunaan komputer sebagai alat dalam pengajaran sebagai berikut. malah ia merupakan kaedah eletronik dan peralatan yang digunakan untuk membantu pengajaran (Cradler. akan menganalisa beberapa kajian-kajian lepas yang berkaitan dengan tajuk kajian.BAB 2 TINJAUAN LITERATUR 2. & Bridgforth.

³alat´ (Tools) dan ³yang diajar´ (Tutee). menjawab soalan dan membuat simulasi dan bermain. terdapat beberapa peranan komputer dalam pengajaran dan pembelajaran iaitu seperti yang dinyatakan Wentsworth & Earle (2005) iaitu ³pengajar´ (Tutor)..The teacher teaches by directing what and how the students learn by deliberately selecting appropriate software or other resources according to certain intentions´. persembahan pengajaran dan lain-lain. komputer juga boleh menjalankan tugas sebagai ³alat pengajaran´ (Tool) yang digunakan oleh guru bagi menyampaikan pengajaran seperti tayangan video.. Pendekatan konstruktif ini percaya bahawa pengetahuan itu dibina sendiri oleh seseorang melalui beberapa pengalaman yang telah dilalui. Penggunaan kaedah PBK mengadaptasi pendekatan konstruktif dalam menghasilkan natijah pembelajaran iaitu murid disuruh membina pengetahuan sendiri di atas pengalaman sedia ada. Komputer boleh menjadi pengajar apabila ia telah mengambil alih sebahagian tugas seseorang guru menyampaikan isi pengajaran sama seperti kaedah syarahan yang dipersembahkan guru. Dalam model pengajaran dan pembelajaran kontstruktif ini. kerja projek dan pembelajaran berlaku secara aktif dan kolaboratif (Roblyer. Dalam kaedah PBK biasanya murid-murid disuruh melakukan tugas mereka dengan menggunakan komputer melalui beberapa cara seperti mendengar dan menonton persembahan dari tutorial. 2005). Penggunaan komputer dalam model pembelajaran ini menekankan . Ketiga komputer juga boleh diprogramkan ³di ajar´ bagi menyelesaikan sesuatu pekerjaan manusia.. Di samping itu. ia mempunyai ciri-ciri seperti guru berfungsi sebagai fasilitator. Berpandukan kepada kenyatan tersebut.computer can act as an educational learning aid .

Terdapat juga model PBK yang mengadaptasikan pendekatan teori tingkah laku atau disebut behaviourist.konsep pembelajaran arah kendiri seperti mengakses maklumat dan komputer digunakan oleh murid bagi mempersembahkan hasil kerja. dalam Geisert & Futrell. . Perisian atau PBK jenis ini mementingkan pemindahan maklumat kerana pada asasnya murid tidak disuruh membina sendiri pengetahuan sehingalah mereka diberitahu. Pendekatan ini juga bertujuan mencapai objektif pembelajaran yang dikehendaki dengan kaedah tradisonal atau disebut pengajaran secara lansung.2 Literatur berkaitan Salah satu daripada kaedah PBK dalam pengajaran adalah penggunaan simulasi dalam tajuk pembelajaran tertentu. Melalui komputer suatu gambaran tentang peristiwa dan gambaran yang realiti dapat dijelmakan dalam bentuk simulasi pada paparan komputer (PPK. Model pengajaran PBK seperti ini merujuk kepada model pengajaran yang direka bentuk Gagne & Briggs (1979) yang dibina berasaskan perubahan dalam peningkatan tingkah laku (behavioral performance change). Dalam kaedah latih tubi misalnya murid akan diberikan sebanyak maklumat kemudia di akhir pembelajaran akan disediakan beberapa soalan untuk kefahaman dan pengukuhan. keserupaan dengan reality dan kurang ketakutan dan kebimbangan (Maddux. Ini kerana simulasi mempunyai cirri-ciri keseronokan belajar. 2. Terdapat beberapa cara pembeajaran PBK dalam pendekatan ini iaitu kaedah tutorial dan latih tubi. 2005). Menurut Geisert & Futrell (2006) pengajaran bersimulasi membolehkan realiti visual di bawa ke dalam kelas dan membolehkan murid belajar lebih dari keadaan yang sebenar jika simulasi itu benar-benar baik.

2006). . Terdapat banyak kajian di Malaysia yang menumpukan PBK sebagai subjek kajian menganalisa kaedah PBK ini secara spesifik dan berfokus kepada tajuk-tajuk kecil dalam kaedah PBK. Kajian juga mendapati PBK yang dihasilkan KPM bertajuk trigonometri mempunyai cirri-ciri rekabentuk PBK yang berkesan. dalam Bitter & Pierson 2005). Kajian terhadap keberkesanan kaedah PBK dalam pengajaran telah lama menjadi fokus perbincangan oleh para pengkaji semenjak PBK diperkenalkan di Malaysia. Berdasarkan kajian tersebut juga dapat dirumuskan bahawa keberkesanan PBK juga bergantung kepada rekabentuk program itu dibuat. Namun begitu kaedah ini dikatakan berkesan apabila pelajar tidak mempunyai pengalaman atau pengetahuan tentang apa yang dipelajari sebelum kaedah simulasi (Akban. Ini kerana kaedah ini biasanya direka oleh guru yang merekabentuk satu-satu perisian dengan mengambil kira objektif dan matlamat pembelajaran yang sesuai. Menurut kajian tersebut juga terdapat perbezaan signifikan antara markah yang diperolehi oleh murid yang di kaji dalam pasca ujian setelah mendapat pengukuhan dalam PBK. Menurut Bitter & Pierson (2005) antara kaedah yang berkesan dalam meningkatkan pencapaian pelajar dalam sains adalah kaedah simulasi dan tutorial. Ini kerana kaedah PBK mempunyai tafsiran dan pengertian yang luas yang terdiri daripada beberapa mod pembelajaran. Kajian Shaharuddin Mat Salleh & Tuck (2003) medapati PBK mendatangkan hasil yang positif terhadap minat dan kecenderungan murid untuk belajar matematik tajuk trigonometri.

Tambahan lagi. Dalam perkataan lain. BAB 3 METODOLOGI KAJIAN 3. kajian ini dilakukan ke atas individu yang sentiasa terdedah dengan ralat-ralat dari luar misalnya perbezaan jantina. umur. Kesemua faktor berkenaan boleh mempengaruhi hasil eksperimen. latar belakang.1 Reka Bentuk Kajian Kajian yang akan dilakukan ini adalah berbentuk kajian ekperimen (Kuasi-Eksperimen) . . Daripada hasil kajian tersebut didapati murid yang lemah dalam tajuk-tajuk tertentu telah dapat menguasai matapelajaran tersebut setelah menghadiri beberapa siri PBK. pengagihan secara rawak tidak dapat dilakukan oleh penyelidik (Chua. pengalaman lepas. pengaruh persekitaran dan sebagainya.Sebuah lagi kajian yang dilakukan Mohd Aris Othman (2007) mendapati PBK juga mendatangkan impak positif terhadap penguasaan murid dalam matapelajaran geografi. pengetahuan sedia ada.Rekabentuk kuasi-eksperimen digunakan untuk menggantikan reka berbentuk eksperimen tulin apabila dalam proses pemilihan responden kajian. Menurut beliau Pencapaian akademik kumpulan eksperimen jelas menunjukkan prestasi akademik yang lebih tinggi berbanding dengan kumpulan kawalan. 2006).

Ini kerana hanya terdapat dua kelas sahaja di sekolah yang dikaji.penyelidik kurang yakin sama ada perubahan pada responden kumpulan rawatan pada akhir eksperimen adalah disebabkan oleh rawatan yang diberikan kepadanya atau faktor-faktor luaran yang lain. menunjukkan peluang yang sama untuk memasuki proses pemilihan. 3.2 Hipotesis Kajian H1: Terdapat perbezaan signifikan antara markah ujian pra ujian dengan markah pasca ujian ke atas kumpulan murid kawalan dan rawatan H2: Terdapat perbezaan signifikan antara markah pasca ujian kumpulan murid lemah dan cemerlang dalam kumpulan rawatan dengan markah pra ujian. Kesemua mereka adalah terlibat dalam sampel kajian ini. 3. 3. Ini kerana persampelan jenis ini mudah dilakukan dan diurus. Di dalam persampelan rawak setiap unit di dalam populasi mempunyai kebarangkalian yang sama untuk dipilih sebagai sampel. Persampelan rawak .3 Populasi dan persampelan Terdapat seramai 64 orang murid yang terlibat dalam kajian ini.4 Kaedah Persampelan Pengkaji telah memilih persampelan secara rawak mudah dalam kajian ini.

5 Instrumen Kajian Terdapat tiga bentuk instrumen kajian yang akan digunakan dalam kajian ini a) Pra-ujian: Mengandungi soalan-soalan berkaitan kemahiran proses sains b) Pasca ujian : Mengandungi soalan berkaitan tajuk yang telah dipelajari c) Borang kaji selidik : Mengandungi soalan soal selidik bagi menganalisa pendapat dan pandangan murid tentang PBK . Pembahagian kumpulan ini bagi memudahkan analisa dibuat kelak. Kemudian Murid dalam KR akan menjalani sesi rawatan (PBK) dan kumpulan bukan kawalan (KBK) akan menjalani proses pembelajaran biasa. 3. Setiap orang murid dari setiap kumpulan akan diberi nombor dan dipilih secara rawak.Dalam persampelan ini murid akan dikategorikan kepada dua kumpulan iaitu kumpulan murid lemah (KML) dan kumpulan murid menguasai (KMM). Setelah itu mereka akan dikumpulkan dalam dua kumpulan kajian iaitu kumpulan rawatan (KR) dan kumpulan bukan kawalan (KBK).