NOTA KIMPALAN ARKA I KIMPALAN ARKA Kimpalan arka elektrik dijalankan secara mengalirkan tenaga elektrik daripada elektrod

ke atas logam asas dan menukarkan tenaga elektrik ini kepada tenaga haba yang tinggi. Tenaga haba ini digunakan untuk melebur logam elektrod, logam tambahan atau logam penyambung yang akhirnya menghasilkan satu sambungan kimpal. Pada asasnya, banyak tenaga elektrik diperlukan untuk mencapai suhu tertentu bagi melebur logam dalam jangka masa yang pendek. Berikut ialah dua jenis arus elektrik yang biasa digunakan dalam kerjakerja kimpalan. Arus ulangalik (a.u.) : Sejenis arus yang mengubah arah pengalirannya beberapa kali dalam satu saat. Arus ulangalik yang biasa digunakan akan mengubah kekuatan dan arahnya 120 kali dalam masa satu saat atau membuat satu pergerakan ulangalik dalam masa 1/60 scsaat. Frekuensi arus ini dikatakan bernilai 60 hertz. Dengan perkataan lain arus ulangalik yang mempunyai frekuensi 60 hertz akan mengubah kekuatan dan arahnya 60 kali bagi setiap saat. Arus terns (a.t.). :Sejenis arus yang mempunyai arah pengaliran yang tetap. Arah arus terns hanya boleh diubah dengan menukar sambungan kabel yang digunakan.

Arus Elektrik Arus elektrik mengalir daripada satu tekanan tinggi kepada tekanan rendah melalui litar atau dawai kerana wujudnya perbezaan daya. Daya yang menyebabkan arus ini mengalir disebut daya gerak elektrik. Unit bagi daya gerak elektrik ialah volt. Hujung yang mempunyai daya gerak elektrik yang tinggi dikatakan hujung negatif dan hujung satu lagi yang mempunyai daya gerak elektrik rendah ialah hujung positif. Ini bermakna aliran arus elektrik melalui litar bermula daripada hujung negatif ke hujung positif. Unit bagi mengukur arus elektrik ialah ampere.

Rintangan Apabila arus elektrik mengalir di dalam sesuatu pengalir, arus ini akan menghadapi rintangan pada keseluruhan laluannya. Rintangan itu berubah mengikut jenis bahan yang digunakan. Unit rintangan ialah Ohm. Bahan tembaga memberi rintangan yang rendah terhadap aliran arus. Itulah sebabnya pengalir tembaga digunakan secara meluas. Sebaliknya bahan-bahan yang merintang aliran elektrik disebut penebat. Di antara bahanbahan penebat utama ialah kertas,getah,dan minyak. Getah biasanya digunakan untuk menebat aliran elektrik sepanjang laluanya.

Prinsip-Prinsip Kimpalan Arka Suatu arka elektrik terjadi apabila arus elektrik mengalir daripada suatu hujung elektrod ke permukaan logam yang hendak dikimpal. Keadaan ini berlaku apabila elektrod yang membawa arus itu bersentuhan dengan logam yang hendak dikimpal serta terdapat voltan di antaranya. Kejadian itu menghasilkan haba yang tinggi dan akibatnya sebahagian logam asas dan hujung elektrod terlebur. Peleburan hujung elektrod menyebabkan pembentukan bebola-bebola halus logam(kumai) yang dipindahkan ke dalam lopak di atas logam asas melalui arka berlaku dan Ini disebut pemindahan logam.

(b) Menghasilkan kimpalan yang lebih licin dan ini berguna untuk mengimpal logam kepingan nipis. Dari segi kecekapan dan kemudahan.Kadangkala cecair logam yang terjadi dilindungi oleh gas-gas lindungan yang terhasil daripada peleburan salutan kimia elektrod. Mesin Kimpalan Arus Ulangalik Bekalan arus ulangalik untuk kerja-kerja kimpalan didapati daripada sebuah pengubah perendah. b) Mesin yang memberi arus ulang alik. (c) Lebih selamat digunakan. Kebaikan dan Keburukan (a) Boleh digunakan untuk mengenakan kedua-dua elektrod teras dan bukan teras. Pengubah ini mempunyai pengatur kawalan arus yang membolehkan operator memilih nilai arus yang sesuai setanding dengan saiz elektrod yang digunakan. (c) Tidak berlaku 'tiupan arka'. Voltan yang diperlukan ialah di antara 20-100 volt manakala arus yang sesuai ialah di antara 100-1000 ampere. Iaitu: a) Mesin yang memberi arus terus. Kelengkapan dan Aksesori Keperluan asas bagi menjalankan sesuatu kimpalan arka ialah bekalan elektrik dengan voltan dan arus yang sesuai. Terdapat dua jenis mesin kimpalan arka. c) Gangguan-gangguan daripada 'tiupan arka'. Berikut disenaraikan beberapa kebaikan menggunakan mesin kimpalan arus ulangalik: (a) Harganya lebih murah. (b) Sedikit penyelenggaraan diperlukan atau mungkin tidak diperlukan lang¬sung. Di sini bekalan elektrik utama dengan kekuatan 230-250 volt diturunkan kepada suatu nilai yang kurang daripada 100 volt oleh alat pengubah. Mesin Kimpalan Arus Terus Terdapat dua cara bagi mendapatkan arus terus yang digunakan dalam mesin kimpalan jenis ini iaitu melalui set penjana dan alat kimpalan penerus. . Cecair logam juga kadangkala dilindungi oleh satu lapisan jermang yang dihasilkan daripada pembakaran salutan elektrod. (b) Perlu dijalankan penyelenggaraan berkala ke atas jenis kilang penjana kerana terdapat bahagian-bahagian yang bergerak. (d) Boleh digunakan di sebarang tempat. peralatan arus ulangalik adalah unggul. (a) Harganya lebih mahal. Ini adalah kerana tidak ada bahagian-bahagian yang bergerak dalam pengubah.

cincin dan memasukkan tali leher ke dalam baju sebelum membuat kerja amali. • Apron kulit.pelajar atau pelatih juga diminta mengulungkan lengan baju dan menanggalkan gelang. Perlu diingat. kasut yang tahan lasak atau kasut keselamatan (kasut perusahaan) patut di pakai. maka kemungkinan akan berlaku kejadian renjatan elektrik. Benda-benda tajam atau kepingan-kepingan logam yang tajam boleh menembusi tapak kasut dan menyebabkan kecederaan . Kasut yang bertapak nipis atau kasut getah kurang sesuai. • Pelindung muka. pastikan kesemua sambungan elektrik berada dalam keadaan sempurna dan mempunyai pembumian elektrik yang baik. • Kabel bumi. Bagi pengawasan keselamatan tambahan. Pakaian Keselamatan Ketika Mengimpal Arka Untuk mendapatkan perlindungan yang lebih berkesan. • Pemegang elektrod. gas-gas dan haba yang terhasil serta risiko renjatan elektrik. Oleh itu. kita mestilah sentiasa berhati-hati apabila menjalankan kimpalan arka untuk mengelakkan daripada berlakunya kemalangan. mata. Sebelum memulakan sesuatu kerja kimpalan. Pakaian kerja atau apron yang kemas boleh juga digunakan. • Sarung Tangan. tangan. • Kabel atau wayar kimpalan. percikan logam lebur.jam tangan. Langkah-langkah ini dapat mengelakkan bendabenda yang longgar termasuk atau tersangkut kepada bahagian-bahagian mesin yang sedang bergerak . Untuk mengelakkan kemalangan akibat daripada sinaran arka dan percikan logam lebur. penting bagi hujung kabel daripada set kimpalan itu dibumikan melalui satu terminal atau pembumian yang betul.Peralatan tambahan bagi kimpalan arka Berikut ialah beberapa peralatan tambahan penting bagi kegunaan pekerja¬pekerja kimpalan. • Berus • Penyepit Keselamatan Bahaya-bahaya yang mungkin ditemui dalam kerja-kerja kimpalan arka ialah daripada sinaran arka. pengimpal mestilah melindungi kulit pada bahagian muka. lengan.. Pakaian perlindungan kulit atau apron kulit harus digunakan semasa membuat kerja-kerja kimpalan. kaki dan badan dengan cara memakai pakaian yang sesuai dan selamat. Ini untuk mengelakkan berlakunya pembumian melalui pengimpal jika terminal bumi ini tersalah sambung.

Menghasilkan ‘semburan arka’ (arc blow) . iaitu arus terus kekutuban berbalik dan arus terus kekutuban lurus. Kelemahan: . Punca negatif disambungkan kepada elektrod maka ia adalah kekutuban lurus. Komponen-komponen asas dalam sesebuah mesin kimpalan arka adalah terdiri daripada: . Bagi kerjakerja pembinaan dan penyelengaraan mesin jenis ini adalah pilihan yang tepat.Bekalan kuasa Jenis-jenis mesin kimpalan arka Terdapat lima jenis mesin kimpalan arka. Fungsi Alat Pengubah Alat pengubah adalah komponen yang terdapat pada sebuah mesin kimpalan arka yang berfungsi untuk mengurangkan voltan dan meninggikan arus bagi menerbitkan arka untuk tujuan kerja mengimpal.Jenis alatubah (AC) .Pemegang Elektrod .Alatubah . Dilengkapi dengan kabel pemegang elektrod dan juga kabel bumi ke meja kerja. Semua jenis kerja mengimpal bagi kebanyakan logam adalah amat sesuai dengan mesin jenis ini. Alat ubah ini dikenali sebagai alatubah perendah.Tiada pilihan untuk ciri-ciri arka. (petrol atau disel) .Jenis pacuan motor elektrik.Jenis ‘rectifier (DC) . Iaitu: . .Jenis kombinasi AC/DC .Mesin Kimpalan Arka Mesin kimpalan arka adalah merupakan sebuah alatubah perendah iaitu ia mengubah dari voltan tinggi kepada voltan rendah tetapi menghasilkan arus yang tinggi untuk menerbitkan arka bagi kegunaan mengimpal.Kebel elektrod .Jenis pacuan enjin.(janakuasa) Jenis ‘rectifier’(DC) Mesin kimpalan arka jenis ‘rectifier’ (penerus) digunakan kerana ianya mempunyai dua pilihan aliran arus.Arka tidak begitu stabil berbanding jenis janakuasa .Kebel bumi . Punca positif disambungkan kepada elektrod maka ianya adalah kekutuban berbalik.

Mempunyai penggunaan yang meluas.Mengimpal ke atas logam tertentu dan penggunaan yang terhad. Kelemahan: . Mesin jenis ini boleh menggunakan kedua-kedua jenis arus.Bising .Kos yang agak tinggi .Berlaku ‘semburan arka’ pada sesetengah sambungan Contoh : Apakah alat yang menukarkan arus ulangalik kepada arus terus dalam mesin kimpalan arus terus? Penyelesaian: Alat yang digunakan bagi menukar arus ulangalik kepada arus terus ialah ‘rectifier’ atau alat penerus. Jenis gabungan/kombinasi AC/DC. Kelemahan: .Semburan arka (arc blow) . Ianya perlu apabila mengimpal logam tertentu dengan arus yang tertentu. . Kelemahan: . .Jenis arus ulangalik.Modal yang besar dan penyelenggaraan yang tinggi . Jenis Pacuan enjin petrol /disel ( Arus Terus atau Arus Ulangalik).Memerlukan bahanapi. Mesin kimpalan arus ulangalik (AC) digunakan adalah kerana ianya menghasilkan arka yang lebih stabil dan tiada berlaku ‘semburan arka’ (arc blow) dengan penembusan yang sederhana dan senyap. Mesin ini boleh digunakan dikawasan yang tiada bekalan elektrik. .Mampu beroperasi pada ampiar yang tinggi. Boleh membekalkan sama ada arus ulangalik atau arus terus.Tidak semua elektrod boleh digunakan. Boleh digunakan ke atas banyak jenis keluli dan kedudukan mengimpal.

. Iaitu: .Kadar kecairan elekrod yang lebih cepat. Kekutuban Mesin Kimpalan Arka Terdapat dua jenis kekutuban mesin kimpalan arka .Jenis Pacuan motor. Ianya menggunakan beberus karbon dan perlu ditukar pada tempoh tertentu.Kelajuan yang sederhana Kaedah Mengimpal Menggunakan Elektrod Bersalut Terdapat dua teknik mengimpal dengan kimpalan arka gas pelindung Iaitu: Teknik Seret. Teknik ini hendaklah digunakan apa mengimpal dengan elektrod biasa yang bukan jenis ‘deep cup’. Menghasilkan dua pilihan arus terus. Kelemahan: . Teknik Angkat Menggunakan teknik ini letrod diangkat pada jarak lebih kurang 1/8 inci dari permukaan bendakerja ketika arka dihidupkan sehingga selesai mengimpal.Kadar kecairan elektrod yang lambat .Arus Terus Kekutuban Berbalik ( kebel elektrod dipasang pada punca positif) . . Mesin kimpal arka jenis ini menghasilkan arus terus.Arus Terus Kekutuban Lurus ( kebel lektrod dipasang pada punca negatif) Ciri-ciri Kekutuban: Ciri-ciri kekutuban arus terus kekutuban berbalik ialah: .Kelajuan kimpal yang lebih pantas diperlukan. Contoh : . Ciri-ciri kekutuban arus terus kekutuban lurus ialah: . Iaitu kekutuban terus dan kekutuban berbalik.Terdapat ‘arc blow’ . Oleh itu jarak sentiasa kekal pada ketinggian yang sama dan mengahsilkan kumai yang cantik dan kemas.Penyelenggraan yang tinggi. Menggunakan teknik ini boleh dilakukan dengan elektrod jenis ‘hujung cawan’(deep cup) dimana hujung logam tidak bersentuh dengan bendakerja kerana hujung bahan lakur membentuk seperti cawan.

Jarak arka ialah antara 5. Dimana arka yang diterbitkan akan dapat dikekalkan pada jarak ini. Jarak arka yang terlalu tinggi akan menyebabkan kumai tidak cantik dan juga ketelusan yang kurang. Nyatakan tiga jenis arus yang digunakan dalam kimpalan arka?.Bilakah teknik seret digunakan dan apakah kelebihan menggunakan teknik ini? Penyelesaian: . Haba yang terhasil dari udara terion itu adalah lebih kurang 3300C (6000C). Kesan jarak arka. Sudut arka yang tidak betul akan menyebabkan riak kumai jadi memanjang atau bujur dan menjadikan rupa kumai tidak cantik. Arka adalah satu fenomena satu pancaran cahaya yang kuat lagi terang terbit diantara hujung elektrod dengan permukaan bendakerja. Amat baik untuk mengimpal kembi kerana mudah dikendalikan dan kumai kelihatan lebih halus dan cantik. Sudut Arka Sudut yang terbentuk diantara kecondongan elektrod dengan permukaan bendakerja pada arah gerakan elektrod. CONTOH SOALAN : Apakah yang dimaksudkan dengan arka?.0mm.Teknik seret boleh digunakan apabila mengimpal dengan menggunakan elektrod jenis ‘ hujung dalam’ (deep cup). sudut arka dan kelajuan arka ke atas hasil kimpalan. . Kelajuan ini biasanya bergantung kepada kadar kecairan elektrod. Kelajuan Arka Kelajuan arka adalah laju gerakan elektrod bergerak ke arah hujung penamat kimpalan. Mengimpal terlalu laju akan menjadikan kumai terlalu halus dan tinggi serta kurang ketelusan. Jarak Arka Jarak arka adalah jarak diantara hujung teras logam elektrod dengan permukaan bendakerja. Ketika ini elektron mengalir melintasi satu ruang udara yang telah terion maka ruang udara itu menjadi panas sehinggalah berlakunya arka.0mm hingga 6. Kelebihannya jarak arka dapat diseragamkan dan juga rupa kumai akan lebih seragam dan kemas.

Bagi arus kekutuban lurus pula punca negatif pada mesin disambung kepada kebel elektrod. Tiga jenis arus yang digunakan dalam kimpalan arka adalah seperti berikut: . Manakala Arus terus kekutuban berbalik pula dimana punca positif pada mesin disambungkan kepada kebel elektrod. .Terangkan lebih lanjut mengenai jenis-jenis arus yang anda nyatakan.Arus terus kekutuban luruS Arus ulangalik mempunyai frekuensi dan bergerak dari titik sifar hingga ke titik maksimum positif dan jatuh ketitik sifar semula kemudian bergerak ke titik maksimum negatif dan begitulah seterusnya berulang-ulang.Arus ulangalik .Arus terus kekutuban berbalik .