Kawasan berlakunya kebangkitan di Pahang pada tahun 1890 -an. 17.

Walaupun perjuangan Dato' Bahaman dan pengikutnya gagal, tetapi semangat perjuangan yang ditunjukkan itu turut menggugat kedudukan British di Pahang. 18. Kesan peperangan di Pahang : (a)British menanggung hutang yang banyak. (b)Sultan Ahmad dipaksa membayar 7 200 dolar setahun kepada British. Mat Salleh Menyanggah SBUB 1.Latar belakang Mat Salleh (a)Dilahirkan di Inanam. (b)Berketurunan Bajau dan Suluk. (c)Pemerintah di Sungai Sugut. 2.Sifat keberanian dan kepahlawanan Mat Salleh dapat dilihat semasa kebangkitannya menentang Syarikat Borneo Utara British di Sabah. 3.Antara faktor yang membawa keapda penentangan Mat Salleh terhadap SBUB ialah: (a) Perjuangan jihad (i)Mat Salleh terpengaruh dengan semangat perjuangan jihat orang Sulu menentang Sepanyol di sekitar Filipina. (b)Pengenalan peraturan yang membebankan.

. Mat Salleh telah mendirikan kubu di Ranau dan membakar Pulau Gaya. 7. (d)Perkampungan Mat Salleh dibakar. (iii)Namun Mat Salleh tidak dilayan biarpun menunggu selama sepuluh hari.Mat Salleh meneruskan perjuangannya dengan bertindak membakar Ambong pada bulan November 1897. 4. 6. 5.V.Pengarah Urusan SBUB iaitu William Cowie menawarkan perdamaian dan Pengampunan kepda Mat Salleh kerana tidak berupaya untuk menewakan Mat Salleh. cukai beras dan lesen perahu. (i)Tindakan membakar dan memusnahkan perkampungan Mat Salleh diambil Kerana Gabenor Beaufort menganggap Mat Salleh telah mengancam kepentingan SBUB. (ii)Peraturan ini membebankan rakyat Sabah. (c)Percubaan rundingan gagal (Ogos 1895) (i)Mat Salleh dan pembesar tempatan pergi ke SAndakan untuk menemui Gabenor Beaufort iaitu C.Satu rundingan telah diadakan antara Mat Salleh dan Cowie di Menggatal pada bulan April 1898. (ii)Beliau ingin mengadu tentan gmasalah cukai dan kekejaman pegawai SBUB terhadap penduduk tempatan. (ii)Hadiah sebanyak 500 dolar ditawarkan kepada sesiapa yang berjaya menangkap Mat Salleh. Creagh.(i)Peraturan baru yang diperkenalkan oleh British termasuklah amalan buruh paksa.Pada bulan Julai 1897.

9. 10. 11. Kebangkitan perjuangan Mat Salleh dapat ditamatkan sepenuhnya pada bulan Julai 1902 Antanom Pahlawan Anak Rimba Berjiwa Besar . Kubu Mat Salleh diserang secara besar -besaran oleh SBUB dan pada bulan Januari 1900. Mat Salleh telah terkorban dalam pertempuran tersebut.Mat Salleh meneruskan semula penentangannya terhadap SBUB dengan membina kubu di Kampung Teboh. 12.Namun perjuangannya masih diteruskan oleh pengikutnya iaitu Mat Sator dan Kamunta. Tambunan. pihak SBUB berjaya mengalahkan perjuangan Mat Salleh.Kawasan kebangkitan Mat Salleh 8.SBUB tidak menepati janji kerana telah mengambil alih semua pentadbiran Tambunan pada tahun 1899.

(iii)Sekiranya orang Murut mempunyai dua orang anak. (c)Merupakan ketua kaum Murut di Rundum.Antanom telah memimpin orang Murut menentang SBUB yang dikatakan menindas kaumnya. (ii)Setiap kunjungan akan dikenakan bayaran satu dolar. (i)Mereka dikerah oleh SBUB untuk membina jalan di pedalaman dan memasang kawat telegraf antara Tenom dengan Rundum. (ii)Kesannya ialah mereka kekurangan beras. (c)Orang Murut dijadikan buruh paksa. (d)SBUB bertindak zalim ke atas suami isteri kaum Murut. (i)Hak orang Murut diceroboh apabila SBUB melarang mereka membuka tanah baru. (i)Mereka dipaksa tinggal secara berasingan di sebelah -menyebelah tebing sungai.1. SBUB akan mengambil . (b)SBUB mengenakan cukai yang membebankan orang Murut. (b)Dilahirkan pada tahun 2875. 3.Latar belakang Antanom : (a)Nama sebenarnya ialah Ontoros anak lelaki Antanom.Antara tindakan SBUB yang menyebabkan penentangan ialah: (a)Orang Murut dilarang membuka tanah baru. 2.

.Untuk mengukuhkan kedudukannya. 7. (i)Kawasan hutan diceroboh untuk pembinaan jalan.Pejabat kerajaan SBUB di Rundum berjaya dimuanahkan dan bilangan pengiku t Antanom meningkat kepada 900 orang. SBUB telah menghantar 400 orang tentera untuk menyerang kubu Antanom. 5. Kawasan kebangkitan Antanom 4.Pada bulan Februari 1915. (e)SBUB telah menceroboh kawasan hutan. 6. Antanom telah membina kubu pertahanan di Sungai Selangit yang mengandungi tujuh buah rumah bawah tanah. 8.salah seorang anak itu untuk dijadikan buruh paksa.Pada bulan April 1915.Pada bulan Mac 1915. (ii)Tindakan itu ditentang oleh kaum Murut kerana percaya pencerobohan hutan akan mengganggu roh nenek moyang mereka. Antanom bersama 600 orang pengikutnya telah menyerang Rundum. Antanom telah menyatukan orang Murut untuk menyerang Pensiangan dan membakar bangunan kerajaan.

9. Jeram.Dikenali sebagai Tok Janggut kerana menyimpan janggut hingga ke paras dada. Beliau juga pakar dalam ilmu persilatan.Faktor-faktor penentangan Tok Janggut: (a)Peraturan tanah (i)Peraturan cukai yang mewajibkan petani membayar cukai ditentang oleh Tok Janggut. 11. umat Islam telah diseru agar berjihad menentang Barat oleh kerajaanTurki. Pasir Puteh.Hal ini telah menimbulkan kemarahan rakyat tempatan.Kesan penentangan: (a)Antanom dan 400 orang Murut terkorban. 3. (ii)Seruan tersebut telah disahut oleh Tok Janggut di Pasir Puteh (d)Pembayaran cukai yang menyusahkan (i)Pejabat bayaran cukai yang terletak jauh ke bandar telah membebankan penduduk tempatan untuk membayar cukai. 4. Tok Janggut Pejuang Jihad 1. pokok pisang. (b)Pengenalan cukai yang membebankan (i)Cukai pokok kelapa.Haji Mat Hassan bin Munas atau Tok Janggut dilahirkan pada tahun 1853 di Kampung.Pertempuran yang sengit berlangsung selama enam minggu. (d)Orang Murut dipaksa bersumpah untuk taat setia kepada SBUB. (c)Perasaan anti-British (i)Selepas kerajaan Turki Uthmaniyyah diserang oleh British pada Perang DuniaPertama. (c)Orang Murut dipaksa menjadi buruh paksa untuk memasang kawat telegraf dari Kimanis hingga ke Keningau. 2. kerbau dan lembu perlu dibayar oleh petani. Kelantan. (b)Lapan orang kanan Antanom dibuang daerah ke Kudat. sirih. (ii)Pegawai British pula akan menangkap dan mendenda sesiapa yang gagal membayar cukai. 10. Namun kaum Murut enggan tunduk kepada perintah SBUB lalu mengambil keputusan berpindah ke pedalaman Kalimantan.Kronologi ringkas tentang penentangan Tok Janggut di Pasir Puteh : (a)28 April 1915 (i)Tok Janggut telah ditangkap oleh Sarjan Che Wan yang dihantar oleh Encik .

(ii)Pasir Puteh telah diisytiharkan sebagai kawasan bebas daripada anasir British dan mereka telah menduduki kawasan tersebutselama tiga. (ii)Sarjan Che Wan telah ditikam oleh Tok Janggut setelah perbalahan berlaku di antara mereka. Engku Besar Jeram. Tok Janggut telah terkorban. (c)9 Mei 1915 (i)Hadiah sebanyak 500 dolar telah ditawarkan oleh British kepada sesiapa yang berjaya menangkap Tok Janggut dan pemimpin kanannya. (b)29 April 1915 (i)Satu serangan ke atas Pasir Puteh telah dilancarkan oleh sebuah angkatan tentera yang diketuai Tok Janggut. (iii) Mayat Tok Janggut kemudiannya dibawa ke Pasir Pekan untuk dikebumikan . Penghulu Adam dan Che Sahak Merbol. (d)23 Mei 1915 (i)Keengganan Tok Janggut dan pengikutnya menyerah diri telah menyebabkan rumah beliau dibakar oleh British. (e)24 Mei 1915 (i)Dalam pertempuran di antara British dengan Tok Janggut yang berkubu di Kampung Dalam Pupuh. Kota Bharu selama empat jam. (iii) Tok Janggut telah dilantik sebagai Perdana Menteri man akala Ungku Besar Jeram. (ii)Mayat beliau telah diarak ke Pasir Puteh dan Kota Bharu dan digantung Songsang di Padang Balai Besar. Pegawai Daerah Pasir PUteh kerana gagal membayar cukai. (ii)Kemudian. Tuan Ahmad dilantik sebagai Raja Pasir Puteh.Abdul Latif . sekali lagi Pasir Puteh telah diserang oleh Tok Janggut. Saring.

Nama sebenar beliau ialah Haji Abdul Rahman bin Haji Abdul Hamid.Perjuangan beliau dikenali sebagai Kebangkitan Tani kerana membela nasib petani yang . 2.Digelar Haji Abdul Rahman Limbong kerana selalu melawat Limbong. Kemaman untuk mengajar agama.Kawasan kebangkitan Tok Janggut menentang British di Kelantan Haji Abdul Rahman Limbong Pejuang Tani 1.

(b)Peraturan tanah baru (i)Penduduk diwajibkan untuk mendaftar tanah mereka dengan bayaran sebanyak 2. (c)Pas kebenaran yang membebankan (i)Petani handaklah mendapatkan pas terlebih dahulu sebelum membuka tanah dan bercucuk tanam seperti yang telah dinyatakan di dalam peraturan tanah yang dibuat pada thun 1921.ditindas di Terengganu. (d)Pengaruh pemimpin agama (i)Tanah merupakan hak Allah dan rakyat bebas untuk mengerjakannya tanpa perlu membayar sebarang cukai merupakan penegasan yang ditekankan banyak kali oleh Haji Abdul Rahman Limbong. (ii)Tanah yang dimiliki oleh Tengku Nik Maimunah dan 400 ekar tanah kerajaan telah dikerjakan oleh petani tersebut. Tindak balas British (i)Sultan Sulaiman telah didesak oleh British untuk bertindak terhadap Haji Abdul Rahman Limbong. 3. (iii) Petani-petani tersebut telah berjaya dibebaskan.Kebangkitan Tani dan tindak balas British terhadap kebangkitan tersebut: (a)Tahun 1922 (i)Penentangan telah dilakukan oleh petani di Kuala Telemong dengan membersihkan tanah tanpa mendapatkan pas kebenaran. (ii)Denda sebanyak 500 dolar akan dikenakan dan senapang akan dirampas jikalau peraturan tersebut diingkar. (ii)Beliau telah menjelaskan kepada sultan bahawa pentadbiran British di Kuala Berang telah melampaui batas.50 ringgit setiap seorang berikutan peraturan tanah yang dibuat pada tahun 1924. (b)Tahun 1925 (i)Setelah mengetahui tindakan British yang ingin memberi konsesi tanah kepada orang Cina. Tindak balas British (i)Seramai 43 orang petani telah ditangkap oleh British untuk didakwa di mahkamah. (ii)Hujah beliau sebagai peguam sukar dipatahkan oleh pihak British. maka satu perhimpunan petani telah diadakan di Kuala Telemong.Antara faktor Kebangkitan Tani ialah : (a)Penguatkuasaan undang-undang binatang buas (i)Penduduk dilarang memburu binatang liar setelah Undang -Undang Kawalan Binatang Buas dibuat pada tahun 1923. 4. (c)Tahun 1928 (i)Sikap British yang ingin mengambil tindakan terhadap petani yang enggan membayar cukai telah menyebabkan seramai 1000 orang petani berkumpul di .

Kawasan yang terlibat dengan kebangkitan Terengganu 1922 -1928 Tindak balas British (i)British telah cuba mendapatkan bantuan daripada Negeri -Negeri Melayu Bersekutu. Kuala Telemong dan Kuala Berang. (ii)Seramai 12 orang petani telah terkorban dalam pertempuran yang berlaku di Padang Kacong dan semua pemimpin petani serta Haji Abdul Rahman Limbong telah berjaya ditangkap. (iii) Haji Abdul Rahman Limbong telah dijatuhi hukuman buang negeri ke Makkah. (ii)Balai Polis dan bangunan kerajaan Kuala Berang telah berjaya diduduki oleh para petani dan mereka telah mengisytiharkan perang terhadap British.Marang. .

2. 3. .KESIMPULAN 1.Keperitan hidup ini telah membangkitkan semangat para pejuang tanah air untuk mengembalikan maruah bangsa dan negara.Zaman penjajahan yang berlaku di negara kita menyebabkan penduduk hidup dalam penderitaan kerana ditinda oleh penjajah.Walaupun perjuangan penduduk tempatan dapat dipatahkan oleh British. namun semangat dan sikap keberanian mereka amat dikagumi dan menjadi sumber inspirasi kepada pejuang seterusnya.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful