Rubrik Penskoran Sebagai Alat Untuk Penjaminan Kualiti Pentaksiran Pusat Zainuriyah Abdul Khatab (Ph.

D) Sektor Pengurusan Dasar dan Penyelidikan 1.0 Pengenalan

Sistem pendidikan negara dikatakan terlalu berorientasikan peperiksaan selama ini, dimana ianya dikaitkan dengan pelbagai kesan yang positif dan negatif pada pengajaran dan pembelajaran di sekolah. Lembaga Peperiksaan sebagai satu badan pentaksiran pendidikan negara , telah mencadangkan satu alternatif untuk penambahbaikan kepada Ujian Pencapaian Sekolah Rendah (UPSR) yang selama ini ditadbirkan pada hujung persekolahan sekolah rendah dan Penilaian Menengah Rendah (PMR) yang ditadbirkan pada hujung persekolahan menengah rendah. Cadangan ini telah diterima dan bermulanya tahun 2011 Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS) diperkenalkan pada murid Tahun 1. PBS mempunyai empat komponen iaitu Pentaksiran Sekolah (PS), Pentaksiran Pusat (PP), Pentaksiran Psikometrik (PS) dan Pentaksiran Aktiviti Jasmani, Sukan dan Kokurikulum (PAJSK). Namun pelbagai pihak telah mempersoalkan kesahihan pentaksiran ini kerana guru telah diberi empowerment untuk mentaksir dan memberi markah murid mereka sendiri . Ini telah menimbulkan isu berhubung kesahan dan kebolehpercayaan PBS. Bahagian seterusnya membincangkan isu tersebut. 2.0 Isu berkaitan dengan Pentaksiran Berasaskan Sekolah. PS , PAJSK dan PP komponen PBS memberikan autonomi kepada pihak sekolah khususnya guru untuk menjadi pentaksir kepada murid mereka sendiri. PS ialah proses mengumpul maklumat yang asli atau autentik dan boleh diharap yang dirancang, dibina, ditadbir, diperiksa atau dilapor oleh guru sekolah. PAJSK pula ialah satu kaedah pentaksiran dan menilai

1

Mohd Zohir Ahmad. Penilaian Kerja Amali (PEKA) atau sistem pentaksiran modular dan Perkara Asas Fardhu Ain (PAFA). pemeriksaan dan pelaporannya dibuat oleh sekolah. 2 . penglibatan dan penyertaan murid dalam aktiviti jasmani. ujian lisan. Pentaksiran ini ditadbir oleh guru-guru di sekolah. sukan. Autonomi atau kuasa ini telah dipersoalkan oleh pelbagai pihak di media dan mesyuarat antara bahagian di Kementerian Pelajaran Malaysia sendiri. Ini bermakna pelaksanaan. moderasi dan pensejajaran markah sekolah oleh Pejabat Pelajaran Daerah adalah perlu untuk menjamin standard. Hashimah Amran (2006). dimoderasi.prestasi. Mohd Daud Hamzah dan Shuki Osman (2002). Guru ditugaskan untuk melaksanakan PP . kokurikulum dan ekstrakurikulum. Pentaksiran Pusat ialah satu kaedah pentaksiran yang mempunyai piawai (standard). Baxter dan Gao (1993) dan Dunbar. Koretz dan Hoover (1991) mendapati pemeriksa tidak tekal dalam memberi skor untuk hasil kerja murid. dianalisis. instrumen (alat) dan kaedah menganalisis data yang disediakan oleh pusat iaitu Lembaga Peperiksaan. Analisis. kesahan. Shavelson. Chan Yuen Fook dan Paramjit Singh (2006). Instrumen Pentaksiran Pusat adalah seperti kerja kursus. Pentaksiran ini dilaksanakan secara sumatif mengikut jadual yang ditetapkan oleh LP. Ini menyebabkan skor ujian rendah kebolehpercayaannya. kebolehpercayaan dan keadilan kepada semua. Isu ini adalah berhubungkait dengan integriti guru dalam memberikan markah kepada hasil kerja murid mereka sendiri. dan disejajarkan sebelum dihantar semula ke sekolah untuk dibuat laporan di sekolah. Kertas ini membincangkan isu mengenai integriti guru dalam melaksanakan PP. Ini ialah kerana kejujuran guru adalah sangat penting untuk memastikan kesahan dan kebolehpercayaan skor. Malah beberapa kajian oleh Mokhtar Ismail . Markah yang diberi oleh sekolah dihantar ke pusat data di Pejabat Pelajaran Daerah untuk diselaras. panduan dan peraturan. pengendalian.

Tindakan ini juga membebankan murid yang perlu melengkapkan Kerja Kursus untuk geografi. Kebolehpercayaan pula memastikan ketekalan dalam pengukuran pencapaian murid dalam sesuatu ujian.Sesuatu ujian yang bermutu tinggi mesti mempunyai darjah kesahan dan kebolehpercayaan yang tinggi. uji dan uji sekali lagi. ambiguiti. susunan item kurang tepat dan susunan jawapan yang boleh diramalkan untuk item aneka pilihan. Kajian oleh Chan Yuen Fook dan Paramjit Singh (2006) mendapati tugasan yang tidak perlu dilaksanakan oleh murid untuk melengkapkan kerja kursus telah dilaksanakan oleh murid. membuat persembahan lakonan . masa tidak mencukupi. Diantara faktor-faktor yang mempengaruhi kesahan ujian pula ialah arahan kurang jelas. Tugasan ini melibatkan integriti guru sebagai pentaksir kerana mereka perlu memberi skor secara tekal dan jujur mengikut pencapaian 3 . Guru perlu memberi perhatian kepada faktor-faktor yang dinyatakan ini semasa melaksanakan PP walaupun instrumen ujian disediakan diperingkat pusat. bentuk setara dan kaedah antara pemeriksa. Terdapat beberapa kaedah untuk menyiasat kebolehpercayaan sesuatu ujian seperti kaedah selang-seli. Dalam masa yang sama tindakan ini juga akan mempengaruhi kesahan skor ujian keran guru terpengaruh dengan hasil laporan yang cantik kerana menggunakan kertas warna.bilangan item tidak mencukupi. Sesuatu ujian itu dikatakan boleh dipercayai sekiranya ujian itu dapat mengukur sesuatu apa yang hendak diukur dengan tekal. Sebagai contoh laporan Kerja Kursus membebankan murid dengan penggunaan kertas berwarna yang agak mahal. gerak-geri sukan dan mencerap tingkah laku murid. Apabila guru diberi kepercayaan untuk mentaksir produk atau hasil kerja murid seperti karangan. guru perlu tekal dalam pemberian skor. aras kesukaran kurang sesuai. laporan. Sejarah dan Kemahiran Hidup. Kesahan ialah mengukur apa yang hendak diukur. struktur ayat sukar difahami. Konsep kesahan dan kebolehpercayaan adalah satu konsep yang penting yang mesti difahami apabila kita ingin membina sesuatu ujian kerana ujian merupakan satu alat (instrument) yang kita gunakan untuk membuat inferens tentang pencapaian seseorang murid.

guru perlu tahu dan faham kriteria yang tepat untuk menilai prestasi hasil kerja murid. pemeriksa yang tegar (severity) yang memberi markah rendah 4. Linn dan Miller (2005) menyenaraikan beberapa jenis pemeriksa yang menyumbang kepada ralat atau error kepada skor. Pengkelasan ujian boleh dibuat berdasarkan: 4 . pemeriksa yang pemurah (generosity) yang memberi markah tinggi 3. Alat atau tool yang boleh menjadikan sesuatu penilaian yang subjektif kepada penilaian yang lebih objektif ialah rubrik. berubah mengikut masa dan keadaan 2. 3.0 Pentaksiran Formatif dan Pentaksiran Sumatif Sebelum perbincangan mengenai penggunaan rubrik untuk pentaksiran sumatif adalah lebih elok untuk menerangkan makna pentaksiran formatif dan sumatif berdasarkan pengklasan ujian. pemeriksa yang terpengaruh dengan persepsi yang sedia ada di mindanya (halo effect) Ketekalan dalam memberi skor merupakan cabaran yang akan dihadapi oleh guru semasa memainkan peranan mereka sebagai pentaksir untuk memastikan kesahan dan kebolehpercayaan ujian yang mereka bina dan tadbirkan untuk melaksanakan PP. pemeriksa yang sederhana (central tendency) yang selalu menggunakan pertengahan skala 5. pemeriksa eratik iaitu yang tidak tekal dalam memberi markah. dan juga kaedah yang boleh meningkatkan kebolehpercayaan ujian tersebut .murid mereka. Apabila guru memeriksa hasil kerja pelajar seperti karangan atau persembahan nyanyian. Kertas ini membincangan peranan guru dalam memastikan kesahan dan kebolehpercayaan sesuatu ujian yang dilaksanakan untuk Pentaksiran Pusat dalam pentaksiran sumatif . Diantaranya ialah. Guru hendaklah mengelakkan daripada menjadi kelima-lima pemeriksa yang disebutkan di atas. 1.

Penambahbaikan untuk UPSR yang bermula tahun ini memperkenalkan konsep assessment for learning .mencari punca (diagnosis) kelemahan murid dalam sesuatu standard yang diajar. dengan ini pentaksiran formatif diaplikasi di dalam proses pengajaran dan pembelajaran. Skor pentaksiran sumatif ini digunakan untuk tujuan melaporkan kemajuan murid bagi membuat pemilihan dan penempatan murid ke dalam sesuatu program pengajian. samada formatif atau sumatif dan 4. Di dalam komponen UPSR PP akan menyumbangkan 40% markah untuk PP. Fungsi utama pentaksiran sumatif ialah menentukan pencapaian di penghujung sesuatu program pengajaran. tujuan ujian itu dilaksanakan. Tujuan pentaksiran formatif diperkenalkan dalam proses pengajaran dan pembelajaran adalah untuk : 1.maka PS boleh dikelaskan kepada masa ujian dilaksanakan . respons yang diharapkan samada respon terbuka atau respon terhad.1. masa ujian itu dilaksanakan . Pentaksiran sumatif pula digunakan bagi mengesan penguasaaan murid dalam keseluruhan mata pelajaran. samada untuk mendapatkan maklumat mengenai prestasi pencapaian murid atau bakat murid 2.mengesan kemajuan yang dicapai oleh murid dalam sesuatu unit pelajaran yang diajar 2. Kedua- 5 . kegunaan hasil maklumat samada untuk membuat rujukan norma atau rujukan kriteria 3. Pentaksiran sumatif adalah selari dengan konsep assessment for learning. Ia dikendalikan di ahkir sesuatu program atau unit sebelum guru melangkah atau meneruskan ke unit atau program baru.memastikan murid menguasai setiap unit pelajaran sebelum mereka diperkenalkan dengan unit pelajaran yang lebih kompleks 3. Pencapaian murid dalam pentaksiran sumatif berhubungkait dengan keberkesanan guru semasa pengajaran dan pembelajaran dan kajian Black dan Williams (1998) mendapati pentaksiran formatif boleh meningkat pencapaian murid dalam pentaksiran sumatif.

Rubrik boleh digunakan semasa menjalankan aktiviti pementoran. murid akan mendapat pembelajaran yang bermakna 2. Rubrik mempunyai level of performance atau peringkat prestasi yang memberi maklumat kepada guru. Masa kini perkataan rubrik digunakan untuk kriteria bagi memandu seseorang pentaksir menilai seseorang hasil kerja murid tersebut. Di antara kekuatan rubrik ialah: 1. guru dan ibubapa tahu kriteria yang diharapkan untuk meningkatkan prestasi 5. meningkatkan kebolehpercayaan skor yang diberikan oleh pentaksir Kelima-lima elemen ini menyumbang kepada keberkesanan pengajaran dan pembelajaran dan dalam masa yang sama meningkatkan kesahan dan kebolehpercayaan skor pentaksiran sekolah. iaitu daripada kategori cemerlang sehinggalah kepada kategori sangat lemah. murid akan mempelajari sesuatu konstruk dengan mendalam 3. ibubapa dan kepada sesiapa sahaja yang berminat untuk mengetahui prestasi murid. Perkataan rubrik berasal daripada perkataan Latin rubica terra yang bermaksud tanah merah.assessment.0 Rubrik Penskoran Sebagai Alat Untuk Menjamin Kualiti Ujian Alat untuk memandu pentaksir membuat penilaian yang objektif terhadap pencapaian murid ialh rubrik penskoarn. memberi autonomi kepada murid untuk bertanggungjawab terhadap pembelajaran mereka sendiri dengan melakukan pentaksiran kendiri atau self. 4. untuk menandakan sesuatu yang signifikan. Rubrik sesuai digunakan untuk memeriksa hasil kerja murid bagi pentaksiran sumatif dan juga formatif. murid. 4. penyelarasan dan pemantauan. Ini ialah kerana rubrik menerangkan kriteria setiap peringkat. pengesanan. 6 . murid.kedua pentaksiran ini diaplikasi di dalam PBS yang diperkenalkan tahun ini untuk murid Tahun Satu.

melatih pemeriksa (American educational research Association 1990) dan 5.4. teknik pengukuran mesti digabungkan dengan memberi maklumbalas yang berkualiti kepada murid. Rubrik juga boleh dijadikan seperti manual ‘Do it Yourself’ sebagai panduan untuk murid memperbaiki kualiti kerja mereka di dalam pentaksiran sumatif. bukan hanya untuk mengubah cara kita mentaksir murid tetapi memberi maklumat kepada murid membuat penyesuaian kendiri atau self-adjustment kepada kualiti produk atau proses kerja yang mereka laksanakan. Ini adalah menepati objektif Kementerian Pelajaran Malaysia dalam mentransformasikan pentaksiran iaitu. Tugasan untuk PP perlu disertakan dengan rubrik untuk memandu murid memperbaiki hasil kerja mereka. Amalan ini dapat dilihat pada manual ’Do it Yourself’ yang disertakan pada perisian komputer. menggunakan skrip contoh jawapan (Herman. Selain daripada memandu murid melaksanakan tugasan untuk PP rubrik penskoran juga difahami oleh guru untuk membantu mereka semasa memeriksa hasil kerja murid. menggunakan proses penskoran yang sistematik (Airasian 1997.2 Peranan Rubrik Penskoran sebagai Alat Penskoran Pentaksiran Sumatif Antara kaedah untuk meningkatkan kebolehpercayaan skor ialah: 1. mengaplikasi rubrik penskoran yang jelas (Linn and Gronlund 200) 2. 4. McMillan 2004) 3. Aschbacher and Winters 1993) 7 .1 Peranan Rubrik Penskoran sebagai Alat Feedback atau Maklumbalas Jika pentaksiran adalah untuk memperbaiki prestasi murid . mengadakan sesi moderasi pemeriksaan (Gronlund and Linn 1990) 4. Panduan ini secara langsung memberikan autonomi kepada murid untuk memperbaiki prestasi mereka berdasarkan kriteria yang terdapat pada rubrik yang disertakan bersama tugasan yang diberi.

Zainuriyah 2008) . Namum terdapat prosedur yang perlu diikuti oleh guru sebelum memeriksa hasil kerja murid seperti memahami kehendak tugasan. Rubrik boleh meningkatkan darjah kebolehpercayaan pemeriksa kerana semua pemeriksa tahu dan faham kriteria yang Cemerlang. . Banyak kajian mendapati penggunaan rubrik boleh meningkatkan darjah kebolehpercayaan sesuatu ujian ( Vacc1989. Kaedah holistik juga dikenali sebagai pendekatan general impression atau whole impression berdasarkan perbandingan sesuatu sampel esei atau penulisan kepada kriteria yang telah ditetapkan. Holistik bermakna keseluruhan atau secukupnya. Shavelson. memahami kriteria untuk setiap kategori dan berbincang dengan guru lain untuk mendapatkan persefahaman. Baxter. Lemah atau Sangat lemah. Rubrik holistik 2. Brooks and Kubicka-Miller 2006. Sederhana . Goldman dan Pine 1992. Brown. 8 . Baik. Baik atau Lemah dan mengaplikasikannya semasa memeriksa hasil kerja murid. Rubrik holistik lebih sesuai digunakan oleh pentaksir untuk memeriksa hasil kerja murid bagi pentaksiran sumatif. Glaswell and Hartland 2004. 1. Namun rubrik ini tidak dapat memberikan maklumat yang jelas dan terperinci bagi setiap penskoran oleh itu ia tidak sesuai untuk tujuan pentaksiran formatif.Rubrik penskoran merupakan salah satu kaedah yang dicadangkan oleh pakar pentaksiran untuk meningkatkan kebolehpercayaan skor. Rubrik analitik Kedua-dua rubrik ini mempunyai fungsi yang berbeza.3 Contoh-contoh Rubrik Penskoran Terdapat dua jenis rubrik iaitu. Pendekatan holistik menggunakan nilai absolute iaitu menggunakan skala yang kemudiannya diterjemahkan kepada Cemerlang. 4. Penskoran secara holistik boleh mempercepatkan proses penskoran. Alat ini boleh digunakan semasa aktiviti penyelarasan pemarkahan. Dunbar.

sequencing. meaningful sentence structure. writes on interesting details. meaningful sentence structure. edits to eliminate most errors. clear assigned or organization. Effective organization and sequencing. self-selected topics.Rubrik analitik pula menyenaraikan kriteria secara terperinci. interesting details. and edits to reduce errors. details and examples. Appropriately Clear main ideas. Appropriate word choice Appropriately writes on assigned or self-selected topics. Contoh rubrik holistik dan analitik tertera di Jadual 2 dan 3. details and examples. Clear main ideas. varied sentence structure. Sentence structure lacks variety and contains error Proficient Basic Jadual 2 Category Advance Rubrik Analitik untuk Penulisan Bahasa Inggeris Tahun 3 Attempt Appropriately writes on assigned. few Almost appropriate word choice. clear organization. Appropriately writes on assigned or self-selected topics. Almost appropriate word choice. Organization Vocabulary Appropriate word choice Proficient Basic Connects opinion. few details. Appropriately Clear main ideas. Clear main ideas. Secara langsungnya rubrik ini dapat membantu guru dan murid mengenali kelemahan dan kekuatan bagi menguasai sesuatu konstruk atau standard kurikulum yang diharapkan. middle and end. Effective organization and sequencing. edits to eliminate most errors. self-selected topics. Rubrik ini lebih sesuai digunakan untuk pentaksiran formatif kerana ia memberi maklumat yang jelas dan terperinci terhadap setiap aspek yang ditaksir. Weak elements in the beginning . Sentence 9 . varied topics. Connects opinion. and edits to reduce errors. self-selected sequencing. Jadual 2 Category Advance Rubrik Holistik untuk penulisan Bahasa Inggeris Tahun 3 Criteria Appropriately writes on assigned. sentence structure.

Jadual 4 Mata pelajaran Bahasa Melayu Bahasa Inggeris Bahasa Cina Bahasa Tamil Bahasa Arab Sains Standard yang memerlukan rubrik Standard Prestasi • Kebolehan menulis karangan deskriptif. middle self-selected and end. karangan fakta. Di dalam standard kurikulum tercatat konstruk yang perlu dipelajari dan dikuasai oleh murid. Dalam masa yang sama kualiti ujian seperti 10 .0 Tugasan yang Memerlukan Rubrik Penskoran Kurikulum Standard Sekolah Rendah menerangkan pelbagai standard yang perlu dikuasai oleh murid sekolah rendah. Standard prestasi pula ialah tahap penguasaan murid terhadap sesuatu standard setelah menduduki beberapa ujian. Weak elements assigned or in the beginning .0 Kesimpulan PBS memberikan autonomi kepada guru untuk membina. Ini akan memberikan cabaran yang besar kepada guru untuk melaksanakan PP . Jadual 4 menunjukkan beberapa contoh standard prestasi atau konstruk yang sesuai diskor dengan rubrik oleh guru. topics.mentadbir dan memeriksa hasil kerja murid.writes on details. karangan naratif dan karangan argumentatif • Kebolehan berdebat • • • • • • • • • Matematik Sejarah Menjalankan eksperimen Melukis lukisan saintifik Menulis laporan Membuat pemerhatian Membuat inferens Membina graf Menyelesaikan masalah Menyelesaikan masalah Menjalankan kajian berpandu 6. structure lacks variety and contains error 1.

Namum ini tidak perlu menjadi halangan kepada guru untuk melaksanakan tugas mereka sebagai pentaksir PP. Kaedah yang dicadangkan ialah dengan membina rubrik penskoran yang jelas dan sesuai untuk memandu guru memberikan skor yang tekal terhadap hasil kerja murid walau di mana guru berada dan siapa yang mereka taksir. Washington D. 27:433-445 American Educational Research Association.kesahan dan kebolehpercayaan perlu dijamin supaya masyarakat tidak mempersoalkan integriti guru dan kualiti ujian yang di tadbirkan di sekolah oleh guru. Rujukan Airasian. International Journal off Educational Research. Standards for Educational and Psychological Testing. 1990. Ini ialah kerana rubrik boleh mengurangkan ralat skor dengan menyediakan kriteria yang lebih objektif untuk memeriksa hasil kerja murid yang subjektif supaya PP terjamin kualitinya.C. 11 . 1997. Empirician and values : two faces of educational changes. P.

R. Dan William. J.D. Goldman. Lembaga Peperiksaan.J. 2002.S. 6th Ed.D. New York: MacMillan Publishing Company Herman. McMillan.F. Daud Hamzah dan Shuki Osman. 2004. Kuala Lumpur International Conference. G. 1991. Innovative Higher Education. Measuremant and Evaluation In Teaching. 2006. D.H. Classroom Assessment : Principles and Practice for Effective Instruction. 2004. Phi Delta Kappan. T. 12 .H. M. R. Yunus and Amran Abd. and Miller. Inside the black box. 1992. 2006.L.J.2006. Accuracy in the scoring of writing :studies of reliability and validity using New Zealand writing assessment system. Brown. Prosiding National Conference on School Based Assessment. Chan Yuen Fook dan Paramjit Singh. Black. Bias pemarkahan Kerja Kursus PMR dan potensi fokus kajian dalam penaksiran Kerja Kursus Kendalian sekolah. Applied Measurement in Education. Dunbar. and Hoover. 1990. Koretz. New Jersey: Prentice Hall. Glaswell.32(2): 115-128. Hashimah Mohd.2005. and Winters. Dunbar. R.S. and Gronlund.K. N.C. D.E. and Hartland.P.4(4). Oral communication skills in higher education: Using a performance-based evaluation rubric to assess communication skills. Measurement and Assessment In Teaching.Baxter. A Practical Guide to Alternative Assessment. Samad.P. 1993.. School based assessment: an expectation in Malaysia..211-221 Mokhtar Ismail. Gronlund. Linn. Mohd. Aschbacher. Lembaga Peperiksaan. Shavelson. and Kubicka-Miller.L. J..R.R. University Of California Linn. Journal of educational Measurement 29(1):1-17. Colombus: Pearson Publication. R. D. Measurement and Assessment in Teaching. N.G. L..M. 2000. (80)2. Laporan kajian kerja kursus Geografi dan Sejarah. Evaluation of procedure –based scoring for hands-on science assessment.N. United States Of America : Pearson. Brooks. Auckland Uniservices Limited : University of Auckland. Kementerian Pelajaran Malaysia. 1998.. and Linn.. and Pine.289-303. Mohd.B.. L.E. Zohir Ahmad. P. Quality control in the development and use of performance assessment. Universiti Sains Malaysia.L.hlm.E.

Writing evaluation: examining four teachers holistic and analytic score. R. Journal of Educational Measurement. R.Shavelson..90:87-95. and Shavelson.J. On the stability of performance assessments. 1993. Vacc.41-53. 2008. Zainuriyah Abdul Khatab.P. Baxter. Tesis Doktor Falsafah Universiti Kebangsaan Malaysia. The Elementary School Journal.N.N. 13 .30..J. Reconceptualisation of the concept ‘Ability to conduct a research’ and developing an alternative assessment for geography. G. 1989.