TOPIK 9 SISTEM DALAM ENJIN

HASIL PEMBELAJARAN
Di akhir topik ini, anda seharusnya dapat: 1. Mengenali sistem-sistem yang terdapat dalam enjin;

2. Menerangkan kendalian sistem bahan api;

3. Menerangkan kendalian sistem penyalaan; dan

4. Menerangkan kendalian sistem penyejukan dan pelinciran.

PENGENALAN
Topik ini menyenaraikan sistem-sistem utama yang terdapat dalam enjin dan menerangkan kendaliannya. Komponen-komponen utama dalam sistem dikenalpasti dan diterangkan fungsinya agar peranannya dalam kendalian enjin dapat dilihat.

9.1 PENGENALAN SISTEM BAHAN API
Fungi utama sistem bahan api ialah memebekalkan campuran udara dan bahan api ke dalam ruang pembakaran enjin untuk memudahkan pembakaran yang sempurna serta memperoleh kuasa yang optimum. Kadar campuran berubah mengikut keadaan jalan yang dilalui oleh kenderaan.

9.1.1

Tangki Bahan Api

. Terdapat dua jenis pam iaitu mekanikal dan elektrik diguna dalam kenderaan.4 Penapis Udara Fungsi penapis udara ialah membersihkan udara yang masuk ke dalam silinder.1. Rajah 9. Di dalam tangki terdapat sesekat untuk mengurangkan bahan api bergelombang.2 Pam Bahan Api Fungsi pam bahan api ialah mengepam bahan api daripada tangki ke enjin.1: Pam bahan api mekanikal 9.1.Terdapat dua jenis penapis udara iaitu kering dan basah dipasang atas corong karburetor. Sila lihat Rajah 9. Lihat Rajah 9. 9. Dua jenis tolok diguna dalam kenderaan iaitu jenis gelong imbangan dan jenis thermostatik.3 Tolok Bahan Api Tolok bahan api menunjukkan paras bahan api dalam tangki minyak. Unit penghantar isyarat juga terletak dalam tangki dan fungsinya ialah menghantar isyarat menunjukkan muatan tangki.1. Biasanya tangki ini diperbuat daripada keluli tertekan. Penapis yang kotor dan tersumbat akan menyebabkan campuran udara dan bahan api menjadi kaya dan membazirkan bahan api. 9.2. Kebanyakan kenderaan moden mengguna pam elektrik.Tangki bahan api biasanya terletak jauh dari enjin untuk mengelakkan kebakaran khususnya ketika berlaku kemalangan. Pam mekanikal dipasang pada enjin sementara pam elektrik dipasang dalam tangki bahan api.1.

5 Penapis Bahan Api Bahan api perlu bersih apabila memasuki karburetor.6 Karburetor . Bahan api yang kotor juga boleh menyebabkan injektor tersumbat. Ia mengelakkan orifis karburetor daripada tersumbat. Lihat Rajah 9.1.3: Penapis bahan api 9.1. Rajah 9.2: Penapis udara 9.3.Rajah 9.

Karburetor boleh dikelaskan mengikut beberapa kaedah. Rajah 9.6. Litar-litar utama ialah pelampung. Karburetor juga dikelaskan mengikut corongnya samada satu corong atau dua corong.4. kelajuan tinggi. Berdasarkan aliran udara ia dibahagi kepada aliran tepi. kuasa penuh dan pencepat. Sila lihat Rajah 9. 9.5.4: Jenis karburator berdasarkan udara Rajah 9. pencekik.4(a).Fungsi karburetor ialah membekalkan campuran udara dan bahanapi mengikut keperluan keadaan jalan serta kelajuan kenderaan. .5: Jenis satu corong Kenderaan melalui pelbagai keadaan semasa bergerak atas jalan. Bagi memenuhi keadaan ini berbagai litar digunakan dalam karburetor untuk menyalurkan campuran udara dan bahan api. kelajuan melahu/rendah. bawah dan atas. Lihat Rajah 9. Lihat Rajah 9.

Sistem ini adalah lebih effisyen berbanding dengan sistem karburetor kerana ia dapat menyukat bahan api dengan lebih tepat mengikut keadaan jalan.9 Pemancit Pemancit adalah sebuah komponen elektromekanikal yang memancit bahan api yang tersukat ke dalam pancarongga. 9.Rajah 9.7.7 Sistem Pancitan Bahan Api Elektronik Kendalian sistem ini adalah dengan memancit bahan api ke dalam panca rongga sedutan yang mengalirkan udara. Lihat Rajah 9. Sukatan ditentukan oleh unit kawalan elektronik yang dibantu oleh penderia.1. Sebuah pengatur dalam sistem mampastikan tekanan bahan api dalam sistem adalah malar.1. Berdasarkan isyarat penderia. 9. .1. Bahan api yang berlebihan kembali ke tangki. Pemancit ini sebenarnya adalah sebuah solenoid yang bergerak apabila arus laluinya.6: Litar pelampung 9.8 Kendalian Bahan api dari tangki disalurkan oleh pam elektrik ke dalam sistem bertekanan. unit kawalan elektronik memberi isyarat kepada pemancit untuk menyembur bahan api.

Apakah fungsi penderia dalam sistem pancitan bahan api elektronik? 9.2 PENGENALAN SISTEM PENYALAAN Dalam enjin pembakaran dalam.2. Bekalan arus terputus bila titik sesentuh terbuka dan medan magnet jatuh dalam gelung penyalaan mewujudkan arus bervoltan tinggi yang disalurkan ke plag . campuran udara dan bahan api dimampat semasa lejang mampatan. Apabila arus mengalir melalui litar utama dan dibumikan melalui titik sesentuh yang tertutup akan terwujud medan magnet dalam gelung penyalaan.1 Sistem Penyalaan Bateri Kendalian sistem ini adalah berdasarkan menyambung dan memutuskan pengaliran arus melalui litar utama dalam sistem penyalaan bateri.Rajah 9.7: Pemancit 1. Maka keadaan ini memerlukan percikan bunga api yang bervoltan tinggi dalam lingkungan 25000 volt. 9. Apakah kebaikan sistem pancitan bahan api elektronik berbanding dengan sistem karburetor? 2.

Lihat Rajah 9. Terdapat dua jenis bateri iaitu basah dan kering. gelung penyalaan dan plag pencucuh.9.8.8: Sistem penyalaan bateri 9.2 Bateri Bateri membekalkan arus untuk mengendalikan semua sistem dalam enjin.2. Rajah 9. Setiap sel bateri mengandungi plat positif dan negatif. suis penyalaan. Lihat Rajah 9. titik sesentuh. Komponen utama dalam sistem ini ialah bateri. Plat-plat ini diasingkan oleh pemisah.9: Binaan sel bateri . Rajah 9. Setiap sel boleh mengeluarkan dua volt dan bateri kenderaan biasa adalah 6 volt dan 12 volt.pencucuh. pengagih.

4 Plag Pencucuh Fungsi plag pencucuh ialah memercihkan bunga api di antara elektrod tengah dan tepi untuk mencucuh campuran udara dan bahan api yang termampat dalam ruang pembakaran.2. Lihat Rajah 9. Rajah 9.9.10.10: Binaan plag pencucuh 1. Apakah fungsi unit kawalan elektronik dalam sistem penyalaan . 2.2. Apabila aliran arus terputus. Nyatakan perbezaan di antara sistem penyalaan titik sesentuh dan sistem penyalaan elektronik. 9. Arus yang mengalir dalam belitan utama menghasilkan daya magnet.3 Gelung Penyalaan Kandungan gelung terdiri daripada dua belitan dawai tembaga berpenebat. medan magnet runtuh dan voltan tinggi dalam lingkungan 25000 volt dihantar ke plag pencucuh.

Isyarat tersebut dihantar kepada unit kawalan elektronik yang akan membanding dengan voltan yang dihantar kepada penderia tersebut. merekod. Setiap silinder mempunyai gelung penyalaan sendiri dan titik penyalaan ditentukan oleh isyarat daripada penderia aci engkol dan aci sesendol yang menghantar isyarat kepada unit kawalan elektronik. Lihat Rajah 9. Dengan maklumat tersebut unit ini akan mengarahkan penggerak-penggerak yang terdapat dalam enjin.elektronik? 9.7 Unit Kawalan Elektronik Unit kawalan elektronik diprogram mengikut spesifikasi enjin yang berfungsi untuk menerima isyarat daripada penderia. menganalisis isyarat dan membuat keputusan.6 Penderia Penderia mengukur dan menterjemahkan isyarat yang diterima kepada isyarat elektrikal.5 Sistem Penyalaan Elektronik Penggunaan sistem penyalaan elektronik telah mengalami perubahan drastik hingga kini.11.2. Rajah 9.2. 9.2. Kebanyakan kenderaan tidak mengguna pengagih lagi.11: Penderia aliran udara 9. .

3.3 SISTEM PENYEJUKAN DAN SISTEM PELINCIRAN Enjin pembakaran dalam perlu disejukkan semasa kendalian. Kegagalannya boleh menyebabkan bahagian-bahagiannya terlebur akibat suhu yang tinggi. Lihat Rajah 9. Dalam sistem ini penyejuk mengalir di sekeliling silinder dan disejukkan apabila mengalir melalui radiator. Enjin yang disejukkan oleh udara mempunyai sirip dikeliling silinder enjin dan dibantu oleh penghembus yang mengarahkan udara dikeliling silinder.12.1 Sistem Penyejukan Terdapat dua jenis sistem penejukan iaitu mengguna udara dan penyejuk. kipas. Jenis kedua mengguna sistem penyejuk bertekanan. 9. Pam air ini dikendalikan oleh tali sawat yang disambung kepada takal aci engkol.2 Radiator Air yang melaui selubung air perlu disejukkan sebelum beredar semula. thermostat dan paip hos. pam air. Komponen utama dalam sistem ini adalah radiator. .3. Pengaliran penyejuk dibantu oleh pam air.9. 9. Proses ini disempurnakan dengan mendedahkan penyejuk ke udara melalui permukaan yang luas. Paip dan sirip yang terdapat dalam radiator memudahkan proses pengalihan haba daripada penyejuk ke udara.

. sebutkan kedudukan pam air dalam enjin kereta. Pam air dipasang pada hadapan bungkah enjin dan dipacu oleh tali sawat.3.3 Pam Air Pam ini yang dilengkapi dengan pendesak bantu mengedarkan penyejuk dalam sistem. 1. Keadaan ini menyebabkan bahgian tersebut haus dengan mudah dan menjadi panas.3.Rajah 9.12: Radiator 9. Apakah fungsi sirip dalam sistem penyejukan udara? 2.4 Pelinciran Enjin Pengendalian bahagian enjin yang bergerak menyebabkan geseran. Maka minyak pelincir perlu digunakan untuk melincir bahagian-bahagian enjin. Berdasarkan pemerhatian anda. 9.

minyak pelincir juga berfungsi sebagai pengadang di antara dinding silinder dan omboh. Lihat Rajah 9. Ia juga menyejukkan bahagian-bahagian yang bergerak dan bergeser serta mengalirkan kotoran dan serpihan keluar ke takungan minyak. Minyak yang kotor ditapis oleh penapis minyak yang terpasang pada enjin.13: Sistem pelinciran kereta . Selain daripada minyak pelincir gris juga digunakan untuk tujuan melincirkan pergerakan bahagian tertentu. Rajah 9. Biasanya enjin motosikal silinder tunggal mengguna kaedah menyimbah minyak ke bahagian-bahagian. Ini dilakukan oleh penceduk yang terpasang pada rod penyambung. Sementara enjin berbilang silinder mengguna pam minyak pelincir untuk mengepam minyak daripada takungan kepada bahagian-bahagian enjin. Selain daripada melincirkan bahagian-bahagian. Panduan mengganti minyak pelincir serta penapis terdapat dalam manual kereta.Pelincir yang diguna dalam enjin kenderaan adalah hasil sampingan semasa memproses minyak mentah petroliam.13. Pelbagai kaedah digunakan untuk melincirkan enjin. Minyak pelincir lama ke lamaan akan menjadi kotor dan perlu diganti dengan yang baru.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful