TOPIK 9 SISTEM DALAM ENJIN

HASIL PEMBELAJARAN
Di akhir topik ini, anda seharusnya dapat: 1. Mengenali sistem-sistem yang terdapat dalam enjin;

2. Menerangkan kendalian sistem bahan api;

3. Menerangkan kendalian sistem penyalaan; dan

4. Menerangkan kendalian sistem penyejukan dan pelinciran.

PENGENALAN
Topik ini menyenaraikan sistem-sistem utama yang terdapat dalam enjin dan menerangkan kendaliannya. Komponen-komponen utama dalam sistem dikenalpasti dan diterangkan fungsinya agar peranannya dalam kendalian enjin dapat dilihat.

9.1 PENGENALAN SISTEM BAHAN API
Fungi utama sistem bahan api ialah memebekalkan campuran udara dan bahan api ke dalam ruang pembakaran enjin untuk memudahkan pembakaran yang sempurna serta memperoleh kuasa yang optimum. Kadar campuran berubah mengikut keadaan jalan yang dilalui oleh kenderaan.

9.1.1

Tangki Bahan Api

1.1.2 Pam Bahan Api Fungsi pam bahan api ialah mengepam bahan api daripada tangki ke enjin.2. Biasanya tangki ini diperbuat daripada keluli tertekan. 9.1.4 Penapis Udara Fungsi penapis udara ialah membersihkan udara yang masuk ke dalam silinder. Terdapat dua jenis pam iaitu mekanikal dan elektrik diguna dalam kenderaan. Penapis yang kotor dan tersumbat akan menyebabkan campuran udara dan bahan api menjadi kaya dan membazirkan bahan api. Unit penghantar isyarat juga terletak dalam tangki dan fungsinya ialah menghantar isyarat menunjukkan muatan tangki.1. .Tangki bahan api biasanya terletak jauh dari enjin untuk mengelakkan kebakaran khususnya ketika berlaku kemalangan. Dua jenis tolok diguna dalam kenderaan iaitu jenis gelong imbangan dan jenis thermostatik. Kebanyakan kenderaan moden mengguna pam elektrik. Di dalam tangki terdapat sesekat untuk mengurangkan bahan api bergelombang. Pam mekanikal dipasang pada enjin sementara pam elektrik dipasang dalam tangki bahan api. 9.1: Pam bahan api mekanikal 9. Lihat Rajah 9. Sila lihat Rajah 9.3 Tolok Bahan Api Tolok bahan api menunjukkan paras bahan api dalam tangki minyak. Rajah 9.Terdapat dua jenis penapis udara iaitu kering dan basah dipasang atas corong karburetor.

Lihat Rajah 9.1.6 Karburetor .1.2: Penapis udara 9. Bahan api yang kotor juga boleh menyebabkan injektor tersumbat.3.Rajah 9. Ia mengelakkan orifis karburetor daripada tersumbat. Rajah 9.5 Penapis Bahan Api Bahan api perlu bersih apabila memasuki karburetor.3: Penapis bahan api 9.

Karburetor boleh dikelaskan mengikut beberapa kaedah. kelajuan tinggi.4(a). bawah dan atas. Berdasarkan aliran udara ia dibahagi kepada aliran tepi. Rajah 9. kelajuan melahu/rendah. kuasa penuh dan pencepat.4. . Litar-litar utama ialah pelampung.Fungsi karburetor ialah membekalkan campuran udara dan bahanapi mengikut keperluan keadaan jalan serta kelajuan kenderaan. pencekik. Lihat Rajah 9.5: Jenis satu corong Kenderaan melalui pelbagai keadaan semasa bergerak atas jalan. Lihat Rajah 9. Karburetor juga dikelaskan mengikut corongnya samada satu corong atau dua corong. Bagi memenuhi keadaan ini berbagai litar digunakan dalam karburetor untuk menyalurkan campuran udara dan bahan api. Sila lihat Rajah 9.4: Jenis karburator berdasarkan udara Rajah 9. 9.5.6.

Berdasarkan isyarat penderia. 9. Sebuah pengatur dalam sistem mampastikan tekanan bahan api dalam sistem adalah malar.7 Sistem Pancitan Bahan Api Elektronik Kendalian sistem ini adalah dengan memancit bahan api ke dalam panca rongga sedutan yang mengalirkan udara. 9. Sistem ini adalah lebih effisyen berbanding dengan sistem karburetor kerana ia dapat menyukat bahan api dengan lebih tepat mengikut keadaan jalan. Sukatan ditentukan oleh unit kawalan elektronik yang dibantu oleh penderia.6: Litar pelampung 9.8 Kendalian Bahan api dari tangki disalurkan oleh pam elektrik ke dalam sistem bertekanan.1. Pemancit ini sebenarnya adalah sebuah solenoid yang bergerak apabila arus laluinya.1.7.1.9 Pemancit Pemancit adalah sebuah komponen elektromekanikal yang memancit bahan api yang tersukat ke dalam pancarongga. unit kawalan elektronik memberi isyarat kepada pemancit untuk menyembur bahan api.Rajah 9. Lihat Rajah 9. . Bahan api yang berlebihan kembali ke tangki.

Maka keadaan ini memerlukan percikan bunga api yang bervoltan tinggi dalam lingkungan 25000 volt.1 Sistem Penyalaan Bateri Kendalian sistem ini adalah berdasarkan menyambung dan memutuskan pengaliran arus melalui litar utama dalam sistem penyalaan bateri. 9.7: Pemancit 1. Apakah kebaikan sistem pancitan bahan api elektronik berbanding dengan sistem karburetor? 2.Rajah 9. Apakah fungsi penderia dalam sistem pancitan bahan api elektronik? 9. campuran udara dan bahan api dimampat semasa lejang mampatan.2 PENGENALAN SISTEM PENYALAAN Dalam enjin pembakaran dalam. Apabila arus mengalir melalui litar utama dan dibumikan melalui titik sesentuh yang tertutup akan terwujud medan magnet dalam gelung penyalaan.2. Bekalan arus terputus bila titik sesentuh terbuka dan medan magnet jatuh dalam gelung penyalaan mewujudkan arus bervoltan tinggi yang disalurkan ke plag .

9. suis penyalaan. Terdapat dua jenis bateri iaitu basah dan kering. Setiap sel boleh mengeluarkan dua volt dan bateri kenderaan biasa adalah 6 volt dan 12 volt. Lihat Rajah 9.2.pencucuh. Plat-plat ini diasingkan oleh pemisah. pengagih. titik sesentuh. Rajah 9. Rajah 9.8: Sistem penyalaan bateri 9.8. Lihat Rajah 9. Setiap sel bateri mengandungi plat positif dan negatif.9: Binaan sel bateri . Komponen utama dalam sistem ini ialah bateri. gelung penyalaan dan plag pencucuh.2 Bateri Bateri membekalkan arus untuk mengendalikan semua sistem dalam enjin.

3 Gelung Penyalaan Kandungan gelung terdiri daripada dua belitan dawai tembaga berpenebat. 9. 2. Lihat Rajah 9. Apakah fungsi unit kawalan elektronik dalam sistem penyalaan .2. medan magnet runtuh dan voltan tinggi dalam lingkungan 25000 volt dihantar ke plag pencucuh. Arus yang mengalir dalam belitan utama menghasilkan daya magnet.2.10: Binaan plag pencucuh 1. Nyatakan perbezaan di antara sistem penyalaan titik sesentuh dan sistem penyalaan elektronik.9. Apabila aliran arus terputus.4 Plag Pencucuh Fungsi plag pencucuh ialah memercihkan bunga api di antara elektrod tengah dan tepi untuk mencucuh campuran udara dan bahan api yang termampat dalam ruang pembakaran.10. Rajah 9.

2. Lihat Rajah 9.11.2.11: Penderia aliran udara 9.elektronik? 9. .6 Penderia Penderia mengukur dan menterjemahkan isyarat yang diterima kepada isyarat elektrikal. Rajah 9.5 Sistem Penyalaan Elektronik Penggunaan sistem penyalaan elektronik telah mengalami perubahan drastik hingga kini. 9. Setiap silinder mempunyai gelung penyalaan sendiri dan titik penyalaan ditentukan oleh isyarat daripada penderia aci engkol dan aci sesendol yang menghantar isyarat kepada unit kawalan elektronik.7 Unit Kawalan Elektronik Unit kawalan elektronik diprogram mengikut spesifikasi enjin yang berfungsi untuk menerima isyarat daripada penderia. merekod. Dengan maklumat tersebut unit ini akan mengarahkan penggerak-penggerak yang terdapat dalam enjin. menganalisis isyarat dan membuat keputusan. Kebanyakan kenderaan tidak mengguna pengagih lagi. Isyarat tersebut dihantar kepada unit kawalan elektronik yang akan membanding dengan voltan yang dihantar kepada penderia tersebut.2.

. Komponen utama dalam sistem ini adalah radiator. 9. Enjin yang disejukkan oleh udara mempunyai sirip dikeliling silinder enjin dan dibantu oleh penghembus yang mengarahkan udara dikeliling silinder. kipas.1 Sistem Penyejukan Terdapat dua jenis sistem penejukan iaitu mengguna udara dan penyejuk.3. Paip dan sirip yang terdapat dalam radiator memudahkan proses pengalihan haba daripada penyejuk ke udara. Lihat Rajah 9. Proses ini disempurnakan dengan mendedahkan penyejuk ke udara melalui permukaan yang luas.12. Kegagalannya boleh menyebabkan bahagian-bahagiannya terlebur akibat suhu yang tinggi. Jenis kedua mengguna sistem penyejuk bertekanan.3.9. thermostat dan paip hos. pam air. Dalam sistem ini penyejuk mengalir di sekeliling silinder dan disejukkan apabila mengalir melalui radiator. Pengaliran penyejuk dibantu oleh pam air. Pam air ini dikendalikan oleh tali sawat yang disambung kepada takal aci engkol.3 SISTEM PENYEJUKAN DAN SISTEM PELINCIRAN Enjin pembakaran dalam perlu disejukkan semasa kendalian. 9.2 Radiator Air yang melaui selubung air perlu disejukkan sebelum beredar semula.

3. Keadaan ini menyebabkan bahgian tersebut haus dengan mudah dan menjadi panas. Pam air dipasang pada hadapan bungkah enjin dan dipacu oleh tali sawat. Apakah fungsi sirip dalam sistem penyejukan udara? 2. 9.3.3 Pam Air Pam ini yang dilengkapi dengan pendesak bantu mengedarkan penyejuk dalam sistem.Rajah 9.12: Radiator 9. 1. Berdasarkan pemerhatian anda. Maka minyak pelincir perlu digunakan untuk melincir bahagian-bahagian enjin. sebutkan kedudukan pam air dalam enjin kereta. .4 Pelinciran Enjin Pengendalian bahagian enjin yang bergerak menyebabkan geseran.

Ini dilakukan oleh penceduk yang terpasang pada rod penyambung.13.Pelincir yang diguna dalam enjin kenderaan adalah hasil sampingan semasa memproses minyak mentah petroliam. Biasanya enjin motosikal silinder tunggal mengguna kaedah menyimbah minyak ke bahagian-bahagian. Rajah 9. Minyak yang kotor ditapis oleh penapis minyak yang terpasang pada enjin. Panduan mengganti minyak pelincir serta penapis terdapat dalam manual kereta. Lihat Rajah 9. minyak pelincir juga berfungsi sebagai pengadang di antara dinding silinder dan omboh. Selain daripada minyak pelincir gris juga digunakan untuk tujuan melincirkan pergerakan bahagian tertentu. Minyak pelincir lama ke lamaan akan menjadi kotor dan perlu diganti dengan yang baru. Pelbagai kaedah digunakan untuk melincirkan enjin. Ia juga menyejukkan bahagian-bahagian yang bergerak dan bergeser serta mengalirkan kotoran dan serpihan keluar ke takungan minyak. Sementara enjin berbilang silinder mengguna pam minyak pelincir untuk mengepam minyak daripada takungan kepada bahagian-bahagian enjin. Selain daripada melincirkan bahagian-bahagian.13: Sistem pelinciran kereta .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful