APLIKASI MITOSIS

☻Amplikasi mitosis yang melibatkan teknologi untuk menghasilkan sekumpulan anak/zuriat (klon) yang seiras dengan induknya dari segi genetik melalui pembiakan aseks, dikenali sebagai pengklonan. ☻Dua teknik yang menggunakan aplikasi mitosis ialan teknik kultur tisu dan pengklonan. i)KULTUR SEL ☺ Teknik kultur tisu merupakan aplikasi mitosis yang digunakan untuk meningkatkan mutu dan hasil pengeluaran pertanian seperti pokok kelapa sawit, pokok getah, pokok orkid dan pokok pisang. ☺ Kultur sel ialah kaedah biak baka yang melibatkan pemindahan sel tunggal, cebisan tisu atau organ tumbuhan organisma tertentu secara in vitro ke dalam larutan medium bernutrien. In vitro (dalam kaca) merujuk kepada eksperimen yang dijalankan diluar badan organisma. ☺Tujuan utama kultur sel adalah unutk membiakkan sel tumbuhan unutk menghasilkan organisma baru yang sama dengan induknya dari segi fizikal dan kandungan genetik. ☺ Cebisan tisu atau sel yang telah diekstrak dimasukkan ke dalam bekas kaca yang mengandungi larutan medium bernutrien. Medium bernutrien biasanya terdiri daripada satu campuran kompleks glukosa, asid amino, garam mineral dan semua bahan keperluan lain yang sesuai unutk pertumbuahn sel atau tisu. Medium nutrien juga mungkin mengandungi hormon tertentu. ☺Medium bernutrien yang digunakan mestilah steril, mempunyai pH dan suhu yang sesuai serta mangandungi semua nutrien yang diperlukan unutk pertumbuhan tisu atau sel. ☺Teknik ini memerlukan pengawalan persekitaran tisu atau sel.

batang dan kabium. tumbuhan baru atau klon yang seiras dengan tumbuhan induk dihasilkan melalui pambahagian sel secara mitosis. sel tumbuh dengan membahagi secara mitosis untuk membentuk sel-sel baru dan akhirnya membentuk tumbuhan baru. klon yang . misalnya pokok bunga raya. ☺Di antara bahagian tumbuhan yang boleh dikulturkan ialah pucuk.☺Dalam teknik kultur sel. ☺Melalui teknik kultur tisu. Lembaga Getah Malaysia. tomoto. getah dan kelapa sawit di negara kita. PENGKLONAN ☺ Teknik pengklonan dalam tumbuhan melibatkan penggunaan keratan batang suatu tumbuhan dalam pembiakan aseks. ☺Teknik pengklonan dalam haiwan dapat menghasilkan selumpulam klon yang menyerupai induknya dalam semua aspek. manggis betik. nanas. ☺Teknik kultur sel telah digunakan denan meluas dalam penghasilan tanaman orkid. ☺Teknik kultur tisu telah digunakan oleh agensi kerajaan seperti Institut Penyelidikan dan Kemajuan Pertanian Malaysia (MARDI). ciku. akar. Kelompok tisu baru yang terbentuk dalam teknik kultur tisu dinamakan klon. beribu-ribu klon yang mempunyai ciri yang baik seperti mempunyai rintangan tinggi terhadap penyakit atau kemarau dihasilkan daripada sel soma yang diambil daripada tumbukan induk. Lembaga Minyak Sawit Malaysia serta tapak semaian persendirian untuk membiakbaka tanaman bermutu tinggi dengan banyaknya.

Sekiranya sstu klon diserang penyakit atau perosak. e) pengklonan dalam tumbuhan melibatkan pembiakan vegetatif dan oleh itu. d) menjamin keseragaman baka yang baik. keseluruhan klon mungkin musnah. ☺ Kebaikan pengklonan: a) ciri-ciri yang baik pada induk dapat dipilih dan diwariskan. ☺keburukan pengklonan: a) klon-klon mempunyai rintangan yang sama terhadap penyakit dan perosak. (Tumbuhan yang ditanam daripada biji bernih mengambil masa yang panjang unutk tumbuh dan menghasilkan buah) Tempoh matang klon lebih awal daripada induk dan dengan ini mengurangkan masa serta menjimatkan tenaga unutk penjagaan rapi pada peringkat muda. juga akan mati dan menyebabkan kepupusan spesies itu. . b) bilangan klon yang banyak dapat dihasilkan dalam mas ayang singkat untuk meningkatkan pengeluaran hasil tanaman.dihasilkan akan mempunyai kandungan genetik dan bilangan kromosom yang sama antara satu sama lain dan juga dengan induk. b) pengklonan dijalankan dalam keadaan persekitaran yang terkawal. maka. c) klon tumbuhan berbunga dan berbuah dengan lebih cepat. spesies daripada baka yang baik dan bermutu tinggi dapat digunakan untuk meningkatkan mutu hasil tanaman. semua klon yang tidak mempunyai daya rintangan terhadap serangan penyakit atau perosak tersebut. jika persekitaran luar berubah menjadi tidak sesuai. tidak memerlukan agen pendebungaan serta boleh dilakukan pada bila-bila masa.

d) klon tidak menujukkan variasi dari segi genetik. Setiap sel dikhususkan dengan tugas dan fungsi masing-masing. Apakah dia sel? Anda telah pun mempelajarinya pada pelajaran lalu dan seharusnya anda dapat menjawab soalan ini. contohnya manusia dan tumbuhan.c) bagi teknik kultur tisu.2 Pengertian dan kepentingan mitosis Salah satu ciri penting bagi sel ialah sel baru boleh wujud daripada sel yang telah sedia . Bagaimanakah sel-sel ini dapat menambahkan bilangannya untuk membesar dan membentuk suatu organisma yang lebih besar? Sudah tentu ada satu proses yang bertanggungjawab dalam mekanisme ini.1 Pengenalan Organisma yang terbentuk daripada banyak sel disebut sebagai organisma multisel. 1. 1. bukan semua sel atau tisu boleh diklonkan. Dalam topik ini. kita akan cuba memahami dan mendalami apakah proses yang terlibat dalam proses pembahagian sel dan bagaimana pengetahuan tentang proses tersebut diaplikasikan dalam kehidupan kita iaitu dalam bidang pertanian.

Selepas itu sel tidak boleh terus membesar kerana nisbah jumlah luas permukaan per isipadu menjadi semakin kecil. Jadi.21). Pembahagian sel adalah penting untuk kemandirian semua jenis sel organisma hidup. Ia mencapai saiz maksimum apabila permukaannya yang terlibat dalam pertukaran gas tidak mencukupi untuk menyokong isipadunya yang telah bertambah. Sel seks ataupun gamet ini dihasilkan apabila sel tertentu dalam organ pembiakan jantan dan betina membahagi melalui proses yang dinamakan meiosis.wujud. Apakah dia sel-sel ini? Sel soma ialah semua sel yang membentuk tisu badan sesuatu organisma kecuali sel-sel yang terlibat dengan pembiakan. Pembahagian secara meiosis ini akan dipelajari dalam tajuk pembiakan di tingkatan lima nanti. Zigot ini akan membahagi berulang-ulang kali untuk menghasilkan sel yang membentuk tisu satu organisma multisel (Rajah 1. Cuba kamu bayangkan. Penambahan sel baru melalui pembahagian sel seperti . Sebenarnya sel seks terbahagi kepada dua jenis sel iaitu gamet jantan yang dipanggil sperma dan gamet betina yang disebut sebagai ovum. Sel membahagi setelah ia membesar sehingga mencapai saiz tertentu. Proses yang berlaku ini disebut sebagai proses pembahagian sel ataupun mitosis. Persenyawaan antara sperma dan ovum akan membentuk zigot yang bersel tunggal. tentu kamu dapat menakrifkan maksud bagi sel seks. apakah yang akan terjadi kepada semua organisma hidup jika proses mitosis ini tidak berlaku? Sel pada organisma multisel boleh dibahagikan kepada sel soma dan sel seks.

Sel dalam tisu meristem membahagi secara berterusan sepanjang hayat tumbuhan. Walau bagaimanapun. cedera ataupun mati.ini disebut mitosis. Proses mitosis tidak berhenti walaupun manusia dan organisma lain telah mencapai peringkat dewasa. di hujung akar (meristem akar) dan juga dalam kambium serta kambium gabus (meristem gabus) (Rajah 1. sel yang sedang membahagi boleh dijumpai di seluruh badan haiwan tersebut. mitosis hanya diperlukan untuk menghasilkan sel pengganti untuk memperbaiki tisu-tisu yang telah haus atau cedera. Boleh kamu beri alasan mengapa ini terjadi? Sebenarnya proses ini berterusan kerana terdapat sel tertentu dalam badan tidak mengalami pengkhususan. sel yang telah mengalami pengkhususan iaitu sel yang telah disesuaikan untuk menjalankan fungsi khas tertentu biasanya tidak berkeupayaan untuk membahagi lagi. Akan tetapi.22 dan 1. lapisan Malpighi (Rajah 1.23) dalam kulit manusia . Sel ini sedia membahagi secara mitosis untuk membentuk tisu yang diperlukan bagi pertumbuhan atau pembaikan tisu-tisu yang telah haus. Misalnya. Mitosis ini diikuti oleh pembesaran sel yang membawa kepada pertumbuhan kepada sesuatu organisma terbabit. apabila telah dewasa. Pada tumbuhan. Kebanyakan haiwan hanya mengalami pertumbuhan pada peringkat awal hayatnya. mitosis biasanya terhad kepada tisu meristem di hujung pucuk dan tunas (meristem apeks).23). Pada peringkat ini.

Pada setiap kromosom. sel badan manusia mempunyai 46 kromosom iaitu 2n = 46. Apabila suatu sel membahagi.membahagi secara berterusan untuk menggantikan sel epidermis yang telah mati atau tertanggal. kita boleh dapati gen-gen yang memberi maklumat kepada sel tentang jenis protein yang harus dibentuk. i.31). Kromosom ini dibina oleh struktur yang dipanggil bebenang kromatid. Bilangan dan jenis kromosomnya adalah seiras dengan sel induk. ! ii. a) Apakah nama struktur yang menyimpan maklumat genetik sesuatu sel? b) Berapakah bilangan kromosom yang dipunyai oleh manusia? . manakala sel bawang mengandungi 16 kromosom. Mitosis adalah satu cara pembahagian sel yang menghasilkan dua sel anak yang baru. Contohnya.3 Ciri-ciri mitosis Nukleus sel mengandungi kromosom (Rajah 1. a) Takrifkan pengertian sel soma dan sel seks b) Namakan kawasan-kawasan yang mengalami proses mitosis pada 1. ! tumbuhan. setiap sel anak akan menerima satu set kromosom yang lengkap daripada sel induknya. Bilangan kromosom dalam nukleus adalah tetap bagi setiap spesies.

metafasa. 7Mengkaji mitosis Radas dan bahan. Peringkat-peringkat ini diringkaskan dalam Rajah 1. Mengapa? ! iii.41. anafasa dan telofasa. 6 Interfasa bukanlah tergolong dalam peringkat mitosis. .1. a) Sebutkan kesemua peringkat yang terlibat dalam proses mitosis. Interfasa pula ialah peringkat di antara dua turutan peringkat mitosis. tetapi untuk memudahkan kajian dan pembelajaran. Kaedah. profasa. Sitokinesis ialah proses yang melibatkan pembahagian sitoplasma sel serta pemisahan nukleus kepada sel anak yang berasingan. b) Takrifkan pengertian interfasa dan sitokinesis. Proses ini berlaku semasa peringkat telofasa akhir.4 Peringkat-peringkat mitosis Proses yang berlaku dalam sel semasa mitosis adalah berterusan. Mikroskop. kita akan membahagi proses ini kepada empat peringkat utama iaitu. slaid tersedia bagi hujung akar bawang yang menunjukkan mitosis.

Lukis sel ini dan labelkan pemerhatian anda pada gambarajah tersebut. 4. Anda .41 sebagai panduan.Cari satu sel dalam peringkat interfasa. jadi nukleus itu kelihatan lebih gelap daripad bahagian sel yang lain. Bahagian hujung akar yang mempunyai paling banyak nukaeus adalah kawasan yang anda perlu cari.Ulangi langkah (3) bagi sel dalam peringkat profasa. metafasa. 3.Tukarkan kepada kuasa sederhana dan kemudian kuasa tinggi untuk memerhatikan sel di kawasan ini dengan lebih jelas dan teliti. Nukleus sel dalam slaid itu telah diwarnakan.Perhatikan menerusi mikroskop dengan menggunakan kuasa rendah slaid tersedia hujung akar bawang yang menunjukkan mitosis. Anda boleh gunakan Rajah 1. 2.1. anafasa dan telofasa.

Kanser ialah sejenis penyakit akibat pembahagian sel yang tidak terkawal. CKanser: Pembahagian sel yang tidak terkawal Apabila mendengar sahaja nama kenser. sudah tentu kita terbayangkan sejenis penyakit yang menakutkan kerana kanser boleh menyerang sesiapa sahaja tanpa sebarang amaran. Stastistik ini jelas sangat menakutkan. Angka ini meletakkan penyakit kanser di tempat kedua selepas penyakit jantung sebagai penyebab kepada kematian di negara Barat. Kanser bukan hanya merupakan sejenis sahaja kerana lebih daripada 200 jenis penyakit manusia telah dikelaskan sebagai kanser. ayam. = Sila siapkan laporan seperti yang diminta dalam arahan.boleh sertakan juga peringkat awal dan akhir setiap fasa ini jika anda berjaya menemuinya. Sejak tahun 1990. malahan katak. penyakit yang ada kaitan dengan kanser dilaporkan telah meningkat sehingga lima peratus. tikus dan tumbuhan juga boleh menghidapi kanser. Biasanya sel akan . Kanser bukanlah penyakit baru kerana lesi berkanser telah dijumpai pada mumia Mesir dan tulang dinosaur. Kebanyakan kes kanser mempunyai peluang yang sangat tipis untuk hidup. Manusia bukanlah satu-satunya jenis organisma yang diserang oleh penyakit kanser ini. Penyakit berbahaya ini telah membunuh lebih daripada 300 000 orang setahun.

tatapi atas sebab-sebab tertentu. Mengapakah sel yang sempurna ini tiba-tiba membahagi secara tidak terkawal? Jawapan ini melibatkan mekanisme pengawalan kitar sel. Akan tetapi. Sel kanser ini berjaya mengatasi sel-sel lain untuk mendapat bekalan tenaga dan nutrien bagi pertumbuhannya. Maksudnya. . sesetengah daripada kita lebih mudah terkena penyakit kanser daripada individu lain disebabkan sesuatu yang kita warisi. contohnya terdedah kepada sinaran radioaktif. Biasanya kitar sel dikawalatur supaya selsel membahagi dan berfungsi selaras dengan sel lain. sinar-X. Kajian ke atas kembar manusia menunjukkan terdapat prakecenderungan genetik terhadap kanser. Agen-agen ini dikenali sebagai karsinogen. sesetenganh sel didapati membahagi secara tidak terkawal dan menghasilkan suatu ketumbuhan tisu yang tidak normal disebut sebagai tumor malignan. sinar ultraungu dan beberapa ratus jenis bahan kimia lain termasuk bahan-bahan yang digunakan dalam makanan yang diproses. Dalam kajian yang lain pula. Apabila cukup banyak sel badan lain terancam.tumbuh dan membahagi selaras dengan sel sekitaran yang lain. Pencerobohan dan penyebaran sel kanser ke tisu lain akan mendatangkan banyak kesan buruk kepada tisu badan. keadaan ini akan membawa kepada kematian. sel kanser mulai membahagi secara bebas dan tidak terkawal. didapati agen-agen penyebab kepada kanser ini ialah asap rokok.

(Sumber: Dipetik daripada Brum & McKane 'Biology: Exploring Life'. Kaedah ini melibatkan pembesaran dan penggandaan sel atau tisu secara mitosis in vitro (dalam kaca) di luar badan organisma serta dalam keadaan yang steril. . pengklonan bukanlah satu teknologi baru kerana pengklonan organisma telahpun dilakukan pada masa dahulu.pengklonan dan kultur tisu Klon ialah sekumpulan zuriat yang terhasil melalui pembiakan aseks. teknik keratan telah lama digunakan untuk menggantikan kaedah penanaman daripada biji benih. 1989) 1. Keratan ini menghasilkan organisma baru melalui proses mitosis. Kultur tisu adalah satu teknik pengkulturan sel tunggal.5 Aplikasi mitosis dalam pertanian . dengan setiap individu mempunyai maklumat genetik betul-betul seiras yang berasal daripada satu induk sahaja. Setiap kali kita mengambil suatu keratan daripada sesuatu organisma untuk pembiakan vegetatif. ia adalah pengklonan organisma. organisma baru ini mempunyai maklumat genetik yang seiras dengan induknya. tisu ataupun organ haiwan dan tumbuhan dalam medium berzat makanan yang sesuai dan steril. Jadi. halaman 157. Sebenarnya. dalam usaha penanaman buah-buahan secara besar-besaran seperti pisang dan nenas. John Wiley & Sons.

Kultur tisu merupakan satu kaedah membiak klon tumbuhan tanaman yang mempuntai trait yang baik seperti mempunyai katahanan yang tinggi terhadap penyakit atau kemarau. Bahagian tanaman yang boleh dikulturkan ialah tunas. Rajah 1. tangkai bunga. embrio. pucuk. hujung akar. manggis. tisu meristem.Tujuan utama kultur tisu ini ialah untuk membiakkan sel tumbuhan dan haiwan secara pembiakan aseks. teknik kultur tisu ini telah digunakan dengan meluasnya dalam bidang pertanian khususnya dalam penghasilan pokok orkid. getah dan kelapa sawit. Kemudian. tisu tersebut perlu menjalani beberapa proses dahulu sebelum disimpan pada suhu .51 menunjukkan peringkat yang terlibat dalam kultur tisu orkid. nenas. sel dan ptotoplas. betik. ciku. Di Malaysia. Selain orkid. Proses ini melibatkan pengambilan tisu jantung daripada embrio yang dikeluarkan daripada sebiji telur ayam yang perlu dieram dahulu selama lapan sehingga sepuluh hari dengan menggunakan teknik khas. daun. Kebersihan ialah faktor yang amt penting dalam menentukan kejayaan kultur tisu. tunas sisi. contoh lain yang menggunakan aplikasi teknik ini ialah pengkulturan tisu jantung embrio ayam. biji benih (orkid). Jadi. tumbuhan berbunga untuk hiasan dan pokok untuk penghutanan semula. Teknik kultur tisu telah digunakan untuk menghasilkan varieti bijirin yang baik. segala bahan dan peralatan serta tempat kerja pengkulturan perlu dibasmikuman sebelum digunakan.

tertentu selama dua hari. sebaliknya dalam organisma multisel.Bagi organisma unisel. 2. metafasa. kita akan memperolehi tisu-tisu baru yang banyak dan seiras dengan induknya. Selepas itu. . pembahagian sel akan menghasilkan individu baru. anafasa dan telofasa serta diikuti oleh sitokinesis dan interfasa.6 Rumusan 1. a) Beri dua contoh aplikasi mitosis melalui teknik kultur tisu.Mitosis dibahagikan kepada empat peringkat pembahagian nukleus iaitu profasa.Proses pembahagian sel penting untuk kemandirian semua jenis organisma hidup. pembahagian sel akan menyebabkan pertambahan bilangan sel. ! tisu? iv. 3. b) Apakah faktor yang perlu diberi perhatian ketika menyediakan kultur 1.

Apakah tisu haiwan dan tumbuhan dewasa yang merupakan tapak aktif mitosis? . Mengapakah perlu adanya pembahagian sel? 3.Selepas pembahagian sel. setiap sel anak akan mempunyai satu set kromosom yang merupakan salinan tepat daripada sel induk.4.Sitokinesis melibatkan pembahagiansitoplasma sel serta pemisahan nukleus untuk menjadi sel anak yang berasingan.Mitosis merujuk kepada proses pembahagian nukleus untuk menghasilkan dua anak nukleus yang setiap satunya serupa dari segi kandungan genetik. Pembahagian sel secara manakah di bawah ini yang melibatkan mitosis? a) mengurangkan bilangan kromosom kepada setengah b) menghasilkan sel untuk menyembuhkan luka c) menghasilkan sel gamet d) menghasilkan individu dewasa daripada zigot 2. 6.  Soalan-soalan Penilaian 1. 5. Mitosis berlaku dalam semua badan sel yang sedang membahagi.

meristem akar dan meristem gabus. anafasa dan telofasa. b) Interfasa ialah satu peringkat di antara turutan dua peringkat mitosis ataupun disebut juga sebagai peringkat rehat. = Sila jawab semua soalan dan hantarkan ke akaun e-mail saya. Sel seks ialah sel yang terlibat dalam pembiakan sel iaitu penghasilan gamet. i. ( aishahawang@hotmail.com) 4Jawapan. a) Kromosom yang dibina oleh bebenang kromatid b) 46 kromosom ( 2n = 46 ) iii. Huraikan dengan lengkap setiap proses yang berlaku semasa mitosis termasuk peringkat yang dinamakan peringkat rehat. b) Meristem apeks. ii.4. metafasa. iv a) Kultur tisu orkid dan kultur tisu jantung embrio ayam . a) Sel soma ialah sel-sel yang membentuk semua tisu badan kecuali sel pembiakan. Sitokinesis ialah proses pembahagian yang melibatkan sitoplasma sel serta pemisahan nukleus untuk membentuk dua sel anak yang berasingan. 5. a) Profasa. Namakan satu kawasan dalam tumbuhan di mana tisu meristem boleh didapati.

b) Kebersihan segala bahan dan peralatan yang digunakan serta tempat kerja. .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful