Sistem Penjanaan .

Sistem penjanaan adalah bahagian yang paling asas dan perkara pertama perlu di bina dalam sistem kuasa . Di Malaysia , sistem penjanaan hidro adalah yang paling banyak digunakan selain lain ± lain sistem penjanaan yang digunakan mengikut kesesuaian sesuatu tempat .

Sumber penjanaan .

Sumber penjanaan terbahagi kepada dua iaitu sumber induk dan sumber semasa . Sumber induk seperti gas asli , petroleum , dan arang batu ialah sumber terhad yang tidak boleh diperbaharui . Punca semasa seperti angin , air , dan matahari pula boleh diperoleh secara berterusan .

Jenis ± jenis Penjanaan

1)

Stesen Janakuasa Stim .

Sistem ini berasaskan pemanasan air untuk menghasilkan keadaan bertekanan tinggi yang akan memutarkan bilah ±bilah turbin . Ia beroperasi berdasarkan kitar Rankie Panas Lampau dan Kitaran Panas Semula . Dalam keadaan praktikal ia hanya memberikan kecekapan sekitar 20 ± 25 % .

3) Stesen Janakuasa Hidro . Penghantaran voltan juga bergantung kepada j Bahagian penghantaran mengandungi talian atas (overhead transmission) dan arak penghantaran. Sistem penjanaan ini terbahagi kepada tiga skim iaitu skim puncak tinggi .c). ia akan menghasilkan tekanan tinngi yang mampu memutarkan turbin . Talian penghantaran menghubungkan satu jarak yang jauh antara bahagian penjanaan dan pengagihan.2) Stesen Gas Tarbin . Bagi sistem kitaran tertutup pula . Secara purata ia mempunyai kecekapan yang tinngi sekitar 90 ± 95 % . Kuasa daripada penjana akan dinaikkan voltannya dengan menggunakan penggubah penaik. Kecekapannya pula adalah sekitar 20 % . Selain itu skim pam storan yang menyedut air ke kawasan rendah ke tinggi boleh digunakan . sederhana dan rendah . Ini adalah bertujuan untuk mengurangkan kehilangan kuprum dalam talian semasa penghantaran kuasa jarak jauh dan meningkatkan keupayaan menghantar kuasa terutama pada jarak jauh. Sistem ini menggunakan konsep fizik dimana apabila air ditakung pada paras tertentu . Sistem Penghantaran Kebal bawah tanah (underground transmission) yang menampung voltan tinggi arus ulang-alik(a. Ia dibezakan dengan aras takungan dan jenis turbin yang digunakan . .Ia baik kerana boleh diperoleh dengan cepat dan sesuai dalam keadaan kecemasan . proses pemampatan gas diteruskan lagi dengan mengalirkannya ke dalam relau untuk mendapatkan gas yang benar ± benar kering . Sistem ini terbahagi kepada dua iaitu skim utama iaitu skim kitaran buka yang memampatkan udara luar dan dipanaskan untuk menghasilkan gas bertekanan tinggi yang dapat memutarkan turbin .

Kabel bawah tanah (undergraoud cabel) memerlukan proses pemasangan dan penyelenggaraan yang mahal dan penebatan yang kompleks. Sesuai digunakan bagi penghantaran kuasa melibatkan jarak yang dekat seperti kawasan berpendudukan tinggi atau merentasi air. Talian atas adalah bentuk talian yang banyak digunakan dalam sistem penghantaran kuasa. Gambar 1 : Contoh menara penghantaran voltan. Gambar 2 : Contoh pemasangan tiang penyokong dan kabel . Ia merupakan satu set talian tanpa penebat yang direntang diantara menara penghantaran.

. Di samping itu . penjanapenjana boleh berkongsi permintaan beban puncak pada sesuatu bahagian pembahagian . Ia membawa voltan elektrik tinggi sebelum diturunkan di substesyen pengagihan . Kelebihan sambungan grid ialah satu penjana segerak dengan kadaran kuasa yang besar secara bandingan adalah lebih murah dan cekap berbanding dengan beberapa set penjana berkadaran kecil.Gambar 3: Pemasangan kabel bawah tanah untuk merentas sungai Gambar 4: Kabel ditimbus di dalam tanah Sistem Grid Stesen ± stesen janakuasa di seluruh negara dihubungkan diantara satu sama lain dengan menggunakan sistem grid nasional .

Penduduk kampung merupakan pengguna domestik yang hanya menggunakan kuasa dalam jumlah yang kecil. jarak kuasa yang mesti dihantar . dan kos talian kuasa Pengagihan Masalah yang timbul dalam senario ini sebenarnya adalah disebabkan oleh sistem pengagihan yang diuruskan oleh anak syarikat TNB iaitu TNB Distribution Sdn.Kampung ini hanya terletak kira-kira 2km dari jalan besar. Bhd. oleh itu bekalan elektrik dari PPU dapat dibekalkan dengan mudah ke PE. fasaliti ± fasiliti pengagihan perlu diwujudkan.Terdapat beberapa masalah dalam pembinaan PE: a) Tiada tempat yang sesuai untuk membina PE.Bagi pengguna domestik voltan yang dibekalkan adalah sebanyak 120V hingga 240V. Rekabentuk talian kuasa dalam sistem grid pula bergantung kepada kriteria-krieteria seperti kadar kuasa aktif yang dihantar . Ini termasuk: a) Mencari kekosongan tanah b) Undang-undang tanah tempatan c) Kos d) Cukai tanah e) Pertumbuhan beban pada masa depan .Bekalan Pengagih Elektrik (PE) boleh dihantar oleh Pencawang Pengagih Utama (PPU) yang terletak kira-kira 30km dari pekan terdekat. Oleh itu beberapa kajian perlu dilakukan.Menurut Sistem Grid Nasional yang telah ditetapkan oleh TNB.Manakala . b) PE perlu dibina hampir dengan pusat beban iaitu kampung tersebut. bekalan elektrik dalam sistem grid boleh diseragamkan pada voltan dan frekuensi yang sama. Justeru . bekalan voltan sebanyak ini hanya boleh diagihkan dengan menggunakan Pengagih Elektrik.

penebat. .Saiz kabel yang sesuai juga perlu dipilih mengikut kepada jumlah kuasa yang dihantar.kerja pendawaian yang seterusnya dilakukan di dalam rumah penduduk.Oleh kerana kampung ini hanya dihuni oleh 100 keluarga dan terletak jauh dari PPU kajian perlu dilakukan kerana terdapat had penghantaran dengan penghantaran menggunakan kabel.Berikut merupakan ciri-ciri kabel yang berbeza saiznya: Saiz kabel Besar Kecil Voltan Ketahanan Jarak antara tiang Rendah Tinggi Jauh Tinggi Rendah Dekat Penggunaan Kos tiang Banyak Sedikit Murah Mahal Penggunaan kabel juga mengambil kira kos peralatan.Kuasa tersebut mestilah mampu menampung beban yang digunakan oleh penduduk termasuklah ketika masa puncak. generator dipilih sebagai langkah jangka pendek sementara menunggu pembinaan pencawang dan substation siap. Pemasangan juga mengambil kira kemungkinan permintaan meningkat kerana kawasan kampung dijangka akan membangun dalam masa 20 tahun lagi.Kabel penghantaran juga menjadi masalah kepada kami.Setiap rumah juga perlu dipasang dengan papan fius pengagih (DFB) sebelum kerja. Generator Untuk mengatasi masalah yang dihadapi oleh kampong tersebut. suis dan operasi .Kami perlu mencari jumlah kuasa yang sesuai yang perlu dihantar ke PE kampung tersebut.

Kita selalu menggunakan dua atau lebih generator secara selari untuk membekalkan beban. Saiz untuk sesuatu generator penting dimana lagi besar generator yang digunakan. Diesel atau bahan bakar digunakan untuk menggerakkan generator dan terhasilnya tenaga mekanikal. dan lebih praktikal untuk penggunaan yang melibatkan DC. adalah penting untuk membuat kiraan dan kajian berkaitan jumlah beban yang digunakan supaya tenaga yang dibekalkan sentiasa mencukupi bagi sepanjang tahun dan tidak timbul permasalah di kemudian hari. sesetengah generator tidak disambungkan pada sistem hingga tenaga meningkat semula untuk hari seterusnya. . Voltan ini akan dinaikkan oleh pengubah untuk penghantaran jarak jauh Generator lebih murah. Putaran aci dalam generator menyebabkan pemotongan uratdaya dan terhasilnya tenaga elektrik.Penjana segerak sentiasa disambung dan tak disambung pada grid tenaga besar bergatung kepada permintaan pengguna BEBAN Sebelum sesuatu pencawang atau substation dibina di kampung tersebut.Tetapi apabila permintaan jatuh.pertambahan saiz menyebabkan kita menghadapi masalah sistem penyejukan yang serius.Generator menukarkan tenaga mekanikal kepada tenaga elektrik.Walaubagaimanapun.beberapa generator disambungkan pada sistem untuk membekalkan tenagalebih. Penjanaan elektrik disini tidak melebihi 20 kV pada voltan ulangalik dan voltan tiga fasa. selamat.oleh itu. keperluan tenaga meningkat sepanjang hari.Contohnya. maka tenaga juga turut bertambah.

jumlah keperluan kuasa bagi sesuatu sistem kuasa dianggarkan dari permintaan yang lepas. Luas dibawah graf tersebut adalah sama dengan jumlah tenaga bagi hari tersebut. Rajah dibawah adalah graf lengkok beban.Beban atau keperluan elektrik adalah tidak tetap iaitu berubah mengikut jam. minggu. saiz unit yang di pasang dan jadual kendalian. Maklumat yang diperolehi apabila mengkaji graf ini adalah beban maximum . Beban boleh di bahagikan kepada tiga peringkat iaitu beban dasar. Rajah lengkok beban harian . beban pertengahan dan beban puncak. bulan dan tahun.Oleh itu.

Dimana faktor beban tahunan adalah 8760 h. Beban dasar(Base Load) : beban terendah yang dibekalkan pada sistem Beban pertengahan (intermediate Load) : beban antara beban puncak dan beban dasar Untuk mengetahui beban yang digunakan . kita hendaklah menggunakan rumus faktor beban yang terlibat : y Faktor beban harian = Jum kWj terjana sehari Permintaan max * 24 jam .Rajah lengkok tempoh beban Daripada graf diatas menunjukkan lengkok tempoh beban tahunan. Kehendak maksimum pada stesen menentukan saiz dan kos sesebuah stesen. Beban puncak (Peak Load) : adalah beban maksimum.

George Berridge and Company Limited.Tidak lupa juga ucapan terima kasih kami kepada Dr Azhar Bin Khairuddin atas dorongan dan tunjuk ajar berterusan kepada kami dalam menyiapkan kajian ini. akhirnya kajian berkenaan permasalahan berdasarkan senario pertama dapat disiapkan. Rujukan 1. Walaupun terhad . George McPherson.y Faktor beban tahunan = Jum kWj terjana setahun Permintaan max * 8760 h Kesimpulan . kami berharap ia mampu meringankan bebanan penduduk kampung . 1981 . kami bersetuju untuk mempercepatkan penyelesaian masalah ini dengan mengadakan sistem kuasa sementara . BSP Professional Books. jelas kampung ini memerlukan satu sistem pengagihan . Akhirnya kami memanjat sekali lagi ribuan syukur ke hadrat Allah SWT kerana memberi kami petunjuk serta hidayah untuk menyempurnakan penyelesaian senario pertama . Alhamdulillah. John Wiley and Sons. Electrical Distribution in Buildings. Setelah membuat penilaian dan perbincangan berkumpulan. An Introduction to Electrical Machines and Transformers. C. Ia berbentuk penyelesaian jangka pendek dan jangka panjang . Ia menggunakan generator diesel yang boleh beroperasi lingkungan 7 jam sehari . Dennis Poole. dan memasang DFB . Central Electricity Board. Modern Power System Practice. atas desakan pihak wakil rakyat . Diharapkan kajian ini bukan sahaja memberi pengetahuan kepada kami sahaja tetapi juga para pencinta ilmu yang lainnya. 1987 3. Cadangan jangka panjang terdiri daripada mengadakan sistem pengagihan yang biasa seperti membina pengagih elektrik . kabel dan tiang penyokong . Untuk itu kami mencadangkan dua penyelesaian untuk mengatasi masalah ini . Namun . 1963 2.

b. Utusan Publications and Distributors SDN BHD.4.tripod. Ekonomi dan Pengurusan Sistem Kuasa. Mazlan Sulaiman.com/alone/pbl.htm . 1999 http://azlanz.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful