Sistem Penjanaan .

Sistem penjanaan adalah bahagian yang paling asas dan perkara pertama perlu di bina dalam sistem kuasa . Di Malaysia , sistem penjanaan hidro adalah yang paling banyak digunakan selain lain ± lain sistem penjanaan yang digunakan mengikut kesesuaian sesuatu tempat .

Sumber penjanaan .

Sumber penjanaan terbahagi kepada dua iaitu sumber induk dan sumber semasa . Sumber induk seperti gas asli , petroleum , dan arang batu ialah sumber terhad yang tidak boleh diperbaharui . Punca semasa seperti angin , air , dan matahari pula boleh diperoleh secara berterusan .

Jenis ± jenis Penjanaan

1)

Stesen Janakuasa Stim .

Sistem ini berasaskan pemanasan air untuk menghasilkan keadaan bertekanan tinggi yang akan memutarkan bilah ±bilah turbin . Ia beroperasi berdasarkan kitar Rankie Panas Lampau dan Kitaran Panas Semula . Dalam keadaan praktikal ia hanya memberikan kecekapan sekitar 20 ± 25 % .

Sistem ini menggunakan konsep fizik dimana apabila air ditakung pada paras tertentu . sederhana dan rendah .2) Stesen Gas Tarbin . Sistem penjanaan ini terbahagi kepada tiga skim iaitu skim puncak tinggi . Selain itu skim pam storan yang menyedut air ke kawasan rendah ke tinggi boleh digunakan .Ia baik kerana boleh diperoleh dengan cepat dan sesuai dalam keadaan kecemasan . proses pemampatan gas diteruskan lagi dengan mengalirkannya ke dalam relau untuk mendapatkan gas yang benar ± benar kering . Kecekapannya pula adalah sekitar 20 % . Talian penghantaran menghubungkan satu jarak yang jauh antara bahagian penjanaan dan pengagihan. Sistem ini terbahagi kepada dua iaitu skim utama iaitu skim kitaran buka yang memampatkan udara luar dan dipanaskan untuk menghasilkan gas bertekanan tinggi yang dapat memutarkan turbin .c). ia akan menghasilkan tekanan tinngi yang mampu memutarkan turbin . Ia dibezakan dengan aras takungan dan jenis turbin yang digunakan . Bagi sistem kitaran tertutup pula . Penghantaran voltan juga bergantung kepada j Bahagian penghantaran mengandungi talian atas (overhead transmission) dan arak penghantaran. Sistem Penghantaran Kebal bawah tanah (underground transmission) yang menampung voltan tinggi arus ulang-alik(a. Kuasa daripada penjana akan dinaikkan voltannya dengan menggunakan penggubah penaik. 3) Stesen Janakuasa Hidro . . Secara purata ia mempunyai kecekapan yang tinngi sekitar 90 ± 95 % . Ini adalah bertujuan untuk mengurangkan kehilangan kuprum dalam talian semasa penghantaran kuasa jarak jauh dan meningkatkan keupayaan menghantar kuasa terutama pada jarak jauh.

Gambar 2 : Contoh pemasangan tiang penyokong dan kabel .Kabel bawah tanah (undergraoud cabel) memerlukan proses pemasangan dan penyelenggaraan yang mahal dan penebatan yang kompleks. Ia merupakan satu set talian tanpa penebat yang direntang diantara menara penghantaran. Sesuai digunakan bagi penghantaran kuasa melibatkan jarak yang dekat seperti kawasan berpendudukan tinggi atau merentasi air. Gambar 1 : Contoh menara penghantaran voltan. Talian atas adalah bentuk talian yang banyak digunakan dalam sistem penghantaran kuasa.

penjanapenjana boleh berkongsi permintaan beban puncak pada sesuatu bahagian pembahagian . Kelebihan sambungan grid ialah satu penjana segerak dengan kadaran kuasa yang besar secara bandingan adalah lebih murah dan cekap berbanding dengan beberapa set penjana berkadaran kecil.Gambar 3: Pemasangan kabel bawah tanah untuk merentas sungai Gambar 4: Kabel ditimbus di dalam tanah Sistem Grid Stesen ± stesen janakuasa di seluruh negara dihubungkan diantara satu sama lain dengan menggunakan sistem grid nasional . . Di samping itu . Ia membawa voltan elektrik tinggi sebelum diturunkan di substesyen pengagihan .

Terdapat beberapa masalah dalam pembinaan PE: a) Tiada tempat yang sesuai untuk membina PE. bekalan voltan sebanyak ini hanya boleh diagihkan dengan menggunakan Pengagih Elektrik. Oleh itu beberapa kajian perlu dilakukan. jarak kuasa yang mesti dihantar . fasaliti ± fasiliti pengagihan perlu diwujudkan. bekalan elektrik dalam sistem grid boleh diseragamkan pada voltan dan frekuensi yang sama. dan kos talian kuasa Pengagihan Masalah yang timbul dalam senario ini sebenarnya adalah disebabkan oleh sistem pengagihan yang diuruskan oleh anak syarikat TNB iaitu TNB Distribution Sdn.Menurut Sistem Grid Nasional yang telah ditetapkan oleh TNB. oleh itu bekalan elektrik dari PPU dapat dibekalkan dengan mudah ke PE.Bagi pengguna domestik voltan yang dibekalkan adalah sebanyak 120V hingga 240V.Manakala . Ini termasuk: a) Mencari kekosongan tanah b) Undang-undang tanah tempatan c) Kos d) Cukai tanah e) Pertumbuhan beban pada masa depan . Justeru .Bekalan Pengagih Elektrik (PE) boleh dihantar oleh Pencawang Pengagih Utama (PPU) yang terletak kira-kira 30km dari pekan terdekat. b) PE perlu dibina hampir dengan pusat beban iaitu kampung tersebut. Rekabentuk talian kuasa dalam sistem grid pula bergantung kepada kriteria-krieteria seperti kadar kuasa aktif yang dihantar . Penduduk kampung merupakan pengguna domestik yang hanya menggunakan kuasa dalam jumlah yang kecil. Bhd.Kampung ini hanya terletak kira-kira 2km dari jalan besar.

Berikut merupakan ciri-ciri kabel yang berbeza saiznya: Saiz kabel Besar Kecil Voltan Ketahanan Jarak antara tiang Rendah Tinggi Jauh Tinggi Rendah Dekat Penggunaan Kos tiang Banyak Sedikit Murah Mahal Penggunaan kabel juga mengambil kira kos peralatan.Oleh kerana kampung ini hanya dihuni oleh 100 keluarga dan terletak jauh dari PPU kajian perlu dilakukan kerana terdapat had penghantaran dengan penghantaran menggunakan kabel. .Kabel penghantaran juga menjadi masalah kepada kami. Pemasangan juga mengambil kira kemungkinan permintaan meningkat kerana kawasan kampung dijangka akan membangun dalam masa 20 tahun lagi.Kuasa tersebut mestilah mampu menampung beban yang digunakan oleh penduduk termasuklah ketika masa puncak. generator dipilih sebagai langkah jangka pendek sementara menunggu pembinaan pencawang dan substation siap. suis dan operasi . penebat.Setiap rumah juga perlu dipasang dengan papan fius pengagih (DFB) sebelum kerja. Generator Untuk mengatasi masalah yang dihadapi oleh kampong tersebut.kerja pendawaian yang seterusnya dilakukan di dalam rumah penduduk.Saiz kabel yang sesuai juga perlu dipilih mengikut kepada jumlah kuasa yang dihantar.Kami perlu mencari jumlah kuasa yang sesuai yang perlu dihantar ke PE kampung tersebut.

Kita selalu menggunakan dua atau lebih generator secara selari untuk membekalkan beban.Generator menukarkan tenaga mekanikal kepada tenaga elektrik.Penjana segerak sentiasa disambung dan tak disambung pada grid tenaga besar bergatung kepada permintaan pengguna BEBAN Sebelum sesuatu pencawang atau substation dibina di kampung tersebut.Contohnya. Putaran aci dalam generator menyebabkan pemotongan uratdaya dan terhasilnya tenaga elektrik. Penjanaan elektrik disini tidak melebihi 20 kV pada voltan ulangalik dan voltan tiga fasa. selamat. adalah penting untuk membuat kiraan dan kajian berkaitan jumlah beban yang digunakan supaya tenaga yang dibekalkan sentiasa mencukupi bagi sepanjang tahun dan tidak timbul permasalah di kemudian hari. Saiz untuk sesuatu generator penting dimana lagi besar generator yang digunakan. .beberapa generator disambungkan pada sistem untuk membekalkan tenagalebih.Walaubagaimanapun. dan lebih praktikal untuk penggunaan yang melibatkan DC. Voltan ini akan dinaikkan oleh pengubah untuk penghantaran jarak jauh Generator lebih murah.pertambahan saiz menyebabkan kita menghadapi masalah sistem penyejukan yang serius. maka tenaga juga turut bertambah. Diesel atau bahan bakar digunakan untuk menggerakkan generator dan terhasilnya tenaga mekanikal. keperluan tenaga meningkat sepanjang hari.oleh itu. sesetengah generator tidak disambungkan pada sistem hingga tenaga meningkat semula untuk hari seterusnya.Tetapi apabila permintaan jatuh.

bulan dan tahun. Rajah dibawah adalah graf lengkok beban. Luas dibawah graf tersebut adalah sama dengan jumlah tenaga bagi hari tersebut. Rajah lengkok beban harian .Beban atau keperluan elektrik adalah tidak tetap iaitu berubah mengikut jam. jumlah keperluan kuasa bagi sesuatu sistem kuasa dianggarkan dari permintaan yang lepas. minggu. beban pertengahan dan beban puncak. Beban boleh di bahagikan kepada tiga peringkat iaitu beban dasar.Oleh itu. saiz unit yang di pasang dan jadual kendalian. Maklumat yang diperolehi apabila mengkaji graf ini adalah beban maximum .

Beban puncak (Peak Load) : adalah beban maksimum. kita hendaklah menggunakan rumus faktor beban yang terlibat : y Faktor beban harian = Jum kWj terjana sehari Permintaan max * 24 jam .Rajah lengkok tempoh beban Daripada graf diatas menunjukkan lengkok tempoh beban tahunan. Beban dasar(Base Load) : beban terendah yang dibekalkan pada sistem Beban pertengahan (intermediate Load) : beban antara beban puncak dan beban dasar Untuk mengetahui beban yang digunakan . Kehendak maksimum pada stesen menentukan saiz dan kos sesebuah stesen. Dimana faktor beban tahunan adalah 8760 h.

dan memasang DFB . BSP Professional Books. atas desakan pihak wakil rakyat . Namun . Dennis Poole. Modern Power System Practice. 1963 2. George McPherson. George Berridge and Company Limited. Electrical Distribution in Buildings. C. Walaupun terhad .y Faktor beban tahunan = Jum kWj terjana setahun Permintaan max * 8760 h Kesimpulan . kabel dan tiang penyokong . Cadangan jangka panjang terdiri daripada mengadakan sistem pengagihan yang biasa seperti membina pengagih elektrik . akhirnya kajian berkenaan permasalahan berdasarkan senario pertama dapat disiapkan. 1987 3. 1981 . John Wiley and Sons. jelas kampung ini memerlukan satu sistem pengagihan .Tidak lupa juga ucapan terima kasih kami kepada Dr Azhar Bin Khairuddin atas dorongan dan tunjuk ajar berterusan kepada kami dalam menyiapkan kajian ini. Untuk itu kami mencadangkan dua penyelesaian untuk mengatasi masalah ini . Rujukan 1. An Introduction to Electrical Machines and Transformers. Akhirnya kami memanjat sekali lagi ribuan syukur ke hadrat Allah SWT kerana memberi kami petunjuk serta hidayah untuk menyempurnakan penyelesaian senario pertama . Central Electricity Board. Ia berbentuk penyelesaian jangka pendek dan jangka panjang . kami bersetuju untuk mempercepatkan penyelesaian masalah ini dengan mengadakan sistem kuasa sementara . Setelah membuat penilaian dan perbincangan berkumpulan. Ia menggunakan generator diesel yang boleh beroperasi lingkungan 7 jam sehari . kami berharap ia mampu meringankan bebanan penduduk kampung . Alhamdulillah. Diharapkan kajian ini bukan sahaja memberi pengetahuan kepada kami sahaja tetapi juga para pencinta ilmu yang lainnya.

1999 http://azlanz. Ekonomi dan Pengurusan Sistem Kuasa.tripod.4.htm .b.com/alone/pbl. Utusan Publications and Distributors SDN BHD. Mazlan Sulaiman.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful