Sistem Penjanaan .

Sistem penjanaan adalah bahagian yang paling asas dan perkara pertama perlu di bina dalam sistem kuasa . Di Malaysia , sistem penjanaan hidro adalah yang paling banyak digunakan selain lain ± lain sistem penjanaan yang digunakan mengikut kesesuaian sesuatu tempat .

Sumber penjanaan .

Sumber penjanaan terbahagi kepada dua iaitu sumber induk dan sumber semasa . Sumber induk seperti gas asli , petroleum , dan arang batu ialah sumber terhad yang tidak boleh diperbaharui . Punca semasa seperti angin , air , dan matahari pula boleh diperoleh secara berterusan .

Jenis ± jenis Penjanaan

1)

Stesen Janakuasa Stim .

Sistem ini berasaskan pemanasan air untuk menghasilkan keadaan bertekanan tinggi yang akan memutarkan bilah ±bilah turbin . Ia beroperasi berdasarkan kitar Rankie Panas Lampau dan Kitaran Panas Semula . Dalam keadaan praktikal ia hanya memberikan kecekapan sekitar 20 ± 25 % .

Kuasa daripada penjana akan dinaikkan voltannya dengan menggunakan penggubah penaik. 3) Stesen Janakuasa Hidro . sederhana dan rendah . Selain itu skim pam storan yang menyedut air ke kawasan rendah ke tinggi boleh digunakan . Bagi sistem kitaran tertutup pula . Secara purata ia mempunyai kecekapan yang tinngi sekitar 90 ± 95 % .Ia baik kerana boleh diperoleh dengan cepat dan sesuai dalam keadaan kecemasan . proses pemampatan gas diteruskan lagi dengan mengalirkannya ke dalam relau untuk mendapatkan gas yang benar ± benar kering .2) Stesen Gas Tarbin . .c). Ini adalah bertujuan untuk mengurangkan kehilangan kuprum dalam talian semasa penghantaran kuasa jarak jauh dan meningkatkan keupayaan menghantar kuasa terutama pada jarak jauh. Talian penghantaran menghubungkan satu jarak yang jauh antara bahagian penjanaan dan pengagihan. ia akan menghasilkan tekanan tinngi yang mampu memutarkan turbin . Ia dibezakan dengan aras takungan dan jenis turbin yang digunakan . Sistem ini terbahagi kepada dua iaitu skim utama iaitu skim kitaran buka yang memampatkan udara luar dan dipanaskan untuk menghasilkan gas bertekanan tinggi yang dapat memutarkan turbin . Sistem penjanaan ini terbahagi kepada tiga skim iaitu skim puncak tinggi . Penghantaran voltan juga bergantung kepada j Bahagian penghantaran mengandungi talian atas (overhead transmission) dan arak penghantaran. Sistem Penghantaran Kebal bawah tanah (underground transmission) yang menampung voltan tinggi arus ulang-alik(a. Kecekapannya pula adalah sekitar 20 % . Sistem ini menggunakan konsep fizik dimana apabila air ditakung pada paras tertentu .

Gambar 2 : Contoh pemasangan tiang penyokong dan kabel . Sesuai digunakan bagi penghantaran kuasa melibatkan jarak yang dekat seperti kawasan berpendudukan tinggi atau merentasi air.Kabel bawah tanah (undergraoud cabel) memerlukan proses pemasangan dan penyelenggaraan yang mahal dan penebatan yang kompleks. Talian atas adalah bentuk talian yang banyak digunakan dalam sistem penghantaran kuasa. Gambar 1 : Contoh menara penghantaran voltan. Ia merupakan satu set talian tanpa penebat yang direntang diantara menara penghantaran.

penjanapenjana boleh berkongsi permintaan beban puncak pada sesuatu bahagian pembahagian .Gambar 3: Pemasangan kabel bawah tanah untuk merentas sungai Gambar 4: Kabel ditimbus di dalam tanah Sistem Grid Stesen ± stesen janakuasa di seluruh negara dihubungkan diantara satu sama lain dengan menggunakan sistem grid nasional . Ia membawa voltan elektrik tinggi sebelum diturunkan di substesyen pengagihan . Kelebihan sambungan grid ialah satu penjana segerak dengan kadaran kuasa yang besar secara bandingan adalah lebih murah dan cekap berbanding dengan beberapa set penjana berkadaran kecil. . Di samping itu .

Bagi pengguna domestik voltan yang dibekalkan adalah sebanyak 120V hingga 240V. jarak kuasa yang mesti dihantar . bekalan elektrik dalam sistem grid boleh diseragamkan pada voltan dan frekuensi yang sama. Ini termasuk: a) Mencari kekosongan tanah b) Undang-undang tanah tempatan c) Kos d) Cukai tanah e) Pertumbuhan beban pada masa depan . Oleh itu beberapa kajian perlu dilakukan. Justeru . Penduduk kampung merupakan pengguna domestik yang hanya menggunakan kuasa dalam jumlah yang kecil.Menurut Sistem Grid Nasional yang telah ditetapkan oleh TNB. oleh itu bekalan elektrik dari PPU dapat dibekalkan dengan mudah ke PE.Manakala . fasaliti ± fasiliti pengagihan perlu diwujudkan.Bekalan Pengagih Elektrik (PE) boleh dihantar oleh Pencawang Pengagih Utama (PPU) yang terletak kira-kira 30km dari pekan terdekat. Rekabentuk talian kuasa dalam sistem grid pula bergantung kepada kriteria-krieteria seperti kadar kuasa aktif yang dihantar . b) PE perlu dibina hampir dengan pusat beban iaitu kampung tersebut.Kampung ini hanya terletak kira-kira 2km dari jalan besar. Bhd.Terdapat beberapa masalah dalam pembinaan PE: a) Tiada tempat yang sesuai untuk membina PE. bekalan voltan sebanyak ini hanya boleh diagihkan dengan menggunakan Pengagih Elektrik. dan kos talian kuasa Pengagihan Masalah yang timbul dalam senario ini sebenarnya adalah disebabkan oleh sistem pengagihan yang diuruskan oleh anak syarikat TNB iaitu TNB Distribution Sdn.

. Generator Untuk mengatasi masalah yang dihadapi oleh kampong tersebut.Saiz kabel yang sesuai juga perlu dipilih mengikut kepada jumlah kuasa yang dihantar. Pemasangan juga mengambil kira kemungkinan permintaan meningkat kerana kawasan kampung dijangka akan membangun dalam masa 20 tahun lagi.Oleh kerana kampung ini hanya dihuni oleh 100 keluarga dan terletak jauh dari PPU kajian perlu dilakukan kerana terdapat had penghantaran dengan penghantaran menggunakan kabel. generator dipilih sebagai langkah jangka pendek sementara menunggu pembinaan pencawang dan substation siap.kerja pendawaian yang seterusnya dilakukan di dalam rumah penduduk. penebat.Kami perlu mencari jumlah kuasa yang sesuai yang perlu dihantar ke PE kampung tersebut. suis dan operasi .Setiap rumah juga perlu dipasang dengan papan fius pengagih (DFB) sebelum kerja.Kabel penghantaran juga menjadi masalah kepada kami.Kuasa tersebut mestilah mampu menampung beban yang digunakan oleh penduduk termasuklah ketika masa puncak.Berikut merupakan ciri-ciri kabel yang berbeza saiznya: Saiz kabel Besar Kecil Voltan Ketahanan Jarak antara tiang Rendah Tinggi Jauh Tinggi Rendah Dekat Penggunaan Kos tiang Banyak Sedikit Murah Mahal Penggunaan kabel juga mengambil kira kos peralatan.

Tetapi apabila permintaan jatuh.pertambahan saiz menyebabkan kita menghadapi masalah sistem penyejukan yang serius. Penjanaan elektrik disini tidak melebihi 20 kV pada voltan ulangalik dan voltan tiga fasa.Penjana segerak sentiasa disambung dan tak disambung pada grid tenaga besar bergatung kepada permintaan pengguna BEBAN Sebelum sesuatu pencawang atau substation dibina di kampung tersebut. adalah penting untuk membuat kiraan dan kajian berkaitan jumlah beban yang digunakan supaya tenaga yang dibekalkan sentiasa mencukupi bagi sepanjang tahun dan tidak timbul permasalah di kemudian hari. . Kita selalu menggunakan dua atau lebih generator secara selari untuk membekalkan beban. maka tenaga juga turut bertambah.Generator menukarkan tenaga mekanikal kepada tenaga elektrik.Walaubagaimanapun. Voltan ini akan dinaikkan oleh pengubah untuk penghantaran jarak jauh Generator lebih murah. Saiz untuk sesuatu generator penting dimana lagi besar generator yang digunakan. Putaran aci dalam generator menyebabkan pemotongan uratdaya dan terhasilnya tenaga elektrik. selamat.beberapa generator disambungkan pada sistem untuk membekalkan tenagalebih. dan lebih praktikal untuk penggunaan yang melibatkan DC.oleh itu. keperluan tenaga meningkat sepanjang hari.Contohnya. sesetengah generator tidak disambungkan pada sistem hingga tenaga meningkat semula untuk hari seterusnya. Diesel atau bahan bakar digunakan untuk menggerakkan generator dan terhasilnya tenaga mekanikal.

beban pertengahan dan beban puncak. Luas dibawah graf tersebut adalah sama dengan jumlah tenaga bagi hari tersebut.Beban atau keperluan elektrik adalah tidak tetap iaitu berubah mengikut jam. saiz unit yang di pasang dan jadual kendalian. minggu. Rajah lengkok beban harian .Oleh itu. Maklumat yang diperolehi apabila mengkaji graf ini adalah beban maximum . bulan dan tahun. jumlah keperluan kuasa bagi sesuatu sistem kuasa dianggarkan dari permintaan yang lepas. Rajah dibawah adalah graf lengkok beban. Beban boleh di bahagikan kepada tiga peringkat iaitu beban dasar.

Dimana faktor beban tahunan adalah 8760 h. Beban puncak (Peak Load) : adalah beban maksimum. kita hendaklah menggunakan rumus faktor beban yang terlibat : y Faktor beban harian = Jum kWj terjana sehari Permintaan max * 24 jam .Rajah lengkok tempoh beban Daripada graf diatas menunjukkan lengkok tempoh beban tahunan. Kehendak maksimum pada stesen menentukan saiz dan kos sesebuah stesen. Beban dasar(Base Load) : beban terendah yang dibekalkan pada sistem Beban pertengahan (intermediate Load) : beban antara beban puncak dan beban dasar Untuk mengetahui beban yang digunakan .

Central Electricity Board. George Berridge and Company Limited. Electrical Distribution in Buildings. John Wiley and Sons. Diharapkan kajian ini bukan sahaja memberi pengetahuan kepada kami sahaja tetapi juga para pencinta ilmu yang lainnya. Rujukan 1. George McPherson.y Faktor beban tahunan = Jum kWj terjana setahun Permintaan max * 8760 h Kesimpulan . Modern Power System Practice. Akhirnya kami memanjat sekali lagi ribuan syukur ke hadrat Allah SWT kerana memberi kami petunjuk serta hidayah untuk menyempurnakan penyelesaian senario pertama . atas desakan pihak wakil rakyat . dan memasang DFB . Setelah membuat penilaian dan perbincangan berkumpulan. jelas kampung ini memerlukan satu sistem pengagihan . Cadangan jangka panjang terdiri daripada mengadakan sistem pengagihan yang biasa seperti membina pengagih elektrik . 1987 3. Dennis Poole. 1963 2. Namun . BSP Professional Books. Untuk itu kami mencadangkan dua penyelesaian untuk mengatasi masalah ini . kami bersetuju untuk mempercepatkan penyelesaian masalah ini dengan mengadakan sistem kuasa sementara . Walaupun terhad . An Introduction to Electrical Machines and Transformers. Alhamdulillah. kabel dan tiang penyokong . 1981 . akhirnya kajian berkenaan permasalahan berdasarkan senario pertama dapat disiapkan. C. kami berharap ia mampu meringankan bebanan penduduk kampung . Ia berbentuk penyelesaian jangka pendek dan jangka panjang . Ia menggunakan generator diesel yang boleh beroperasi lingkungan 7 jam sehari .Tidak lupa juga ucapan terima kasih kami kepada Dr Azhar Bin Khairuddin atas dorongan dan tunjuk ajar berterusan kepada kami dalam menyiapkan kajian ini.

Utusan Publications and Distributors SDN BHD.b.htm .4. 1999 http://azlanz. Ekonomi dan Pengurusan Sistem Kuasa.tripod.com/alone/pbl. Mazlan Sulaiman.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful