P. 1
TEKNOLOGI BAHAN

TEKNOLOGI BAHAN

|Views: 403|Likes:
Published by Muhd Shafiq

More info:

Published by: Muhd Shafiq on Aug 01, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/11/2013

pdf

text

original

TEKNOLOGI BAHAN UNIT 1: STRUKTUR BAHAN -Sesuatu bahan berasal daripada struktur dalaman bahan tersebut.

Struktur dalaman bahan melibatkanatom-atom dan bagaimana atom-atom dihubungankan dengan atom-atom bersebelahan untukmembentuk hablur, molekul dan struktur mikro. Hablur -terdiri daripada atom-atom yang tersusun dalam keadaan 3 dimensi mengikut corak berulang-ulang atau sekata. Molekul -terdiri dua atau lebih atom-atom bergabung secara kimia, samada dari jenis atom yang samaatau berlainan jenis. Struktur mikro -adalah struktur yang dipisahkan oleh sempadan ira (bijian). Struktur ini biasanyamemerlukan pembesaran untuk dilihat. Atom -Merupakan satu zarah asas yang membentuk segala bahan sama ada dalam bentuk pepejal, gasatau cecair. Saiz atom adalah sa ngat kecil, walaubagaimana pun ia mempunyai berat dan sifat -sifat tersendiri. Atom terdiri daripada tiga zarah asas iaitu protn ,neutron dan electron. ZARAH Proton Neutron Elektron Positif Neutral Negatif CAS

Cas, atom adalah neutral kerana proton mempunyai cas yang bertentangan dengan elektron. Nukleusterdiri daripada proton dan neutron. Manakala elektron berputar mengelilinginya. Susunan elektrondidalam atom ditunjukkan pada Rajah 1.2

Nucleus yg mengandungi proton & neutron

Pepejal berhablur terdiri daripada atom-atom yang tersusun dalam tiga dimensi mengikut corak berulang-ulang atau sekata. . Ianya berada dalam keadaan tulen. Hablur -Pepejal boleh dikelaskan kepada pepejal berhablur dan pepejal amorfus. grafit dan sulphur. Campuran -merupakan gabungan antara 2 atau lebih atom -atom yang berlainan jenis tetapi tidak bergabung secara kimia. Jadi ia tidak akan mudah terurai. Ikatan yang trjadi dipanggil ikata n kimia.Contoh: logam yang kurang relatif seperti emas dan paltinium. Bukan logam seperti intan. Sebatian -merupakan gabungan antara 2 atau lebih atom -atom yang berlainan jenis bergabung secara kimia.Hablur terdiri dari logam dan bukan logam. Cth : Natrium Klorida hanya boleh diuraikan pada suhu 800°C. menghasilkan besi sulfida.Elemen/Unsur -merupakan gabungan 2 atau lebih atom -atom sejenis. Contoh : Besi + Sulfida dan dipanaskan.Sebatian semulajadi sangat stabil kerana zarah -zarah didalamnya dipegang dengan kuat. Hablur tunggal ialah pepejal dengan sel unit tersusun sekata manakala hablur polihablur pula terdiri daripada banyak hablur tunggal.

. Atom yang kehilangan elektron menjadi ion +ve (kation) manakala atom yangmenerima elektron bercas ve (anion). Setiap atom membekalkan satu @ lebih elektron yang bergerak keseluruh hablur logam berkenaan . Tarikan antara ion logam positif dan elektron yang bebas akan menghasilkan daya ikatan yang kuat. y Ikatan kovalen -Perkongsian antara elektron supaya elektron luarnya (elektron valensi) sentiasa terisipenuh. Biasanya bahan (material) yang mempunyai ikatan ini adalah rapuh y Ikatan Logam ( Metalik ) -atomnya tersusun sangat rapat antara satu sama lain. Terhasil daripada tarikan diantara elektron yang dikongsi ini dengan nukleus positif bagi atomyang masuk kedalam ikatan.Jenis-Jenis Ikatan y Ikatan ionic -terjadi apabila satu atau lebih elektron dipindahkan (didermakan) daripada satu atom kesatu atom yang alin.

-Logam jadi keras dan kekuatan berubah menjadi tegasan dalaman akan bertambah dankemuluran berkurangan. KERJA SEJUK -Proses pengubahan plastik yang dijalankan pada suhu di bawah takat penghabluran semula -Proses dijalankan pada suhu bilik. -Sifat-sifat logam kekuatan rintangan elektrik bertambah.Proses mengelek. -Contoh :. -Proses pengakhiran (Finishing) Fungsi :-Membolehkan dimensi yang tepat didapati pada hasil kerjanya. -Mendapatkan kemasan permukaan yang bersih / licin. -Mendapatkan pelbagai darjah kekerasan dengan mengenakan pelbagai kerja sejuk.menarik.menekan dan biasanya pada logam yang sudahdikerja sejuk.PROSES TUANGAN & RAWATAN HABA Kerja logam Proses yang dilakukan ke atas logam sebelum ianya boleh dikeluarkan untuk kegunaan/ pasaran.UNIT 2 ALOI PENDUAAN DAN BAHAN FEROS UNIT 3 KERJA LOGAM. -Semasa proses (kepingan / jongkong) struktur hablur diubah dan terherot sertamemanjang kea rah kerja dilakukan. -Logam lebih rapuh dan keras dan akan pecah / retak jika terus diproses. .

-Penggelek besar menyokong/resapgeteran ketebaan yang tetap. -Dengan 4 penggelek -Penggelek kecil untik nipiskan logam. Proses Menggelek -Produk. -Penyejukan diberikan. Kebaikan sejuk & keburukan kerja  Kebaikan -kemasan permukaan yg baik -ketepatan ukuran yg tinggi -Meninggikan ciri2 kemasan logam supaya kemasan yang baik dan membaiki kekuatan dan tegangan  Keburukan -Kos yg tinggi berbanding dgn proses kerja panas -Bahan menjadi rapuh kurang mulur disebabkan pengerasan kerja .1.kepingan jalur/skrip. -Hanya logam mempunyai kemuluran tinggi sahaja (disepuhlindap). -Bahan acuan mestilah cukup keras / kuat menentang kehausan / lelasan yang dibawaoleh kesan-kesan tersebut -harus diperhatikan telah dikerja sejuk dengan lengkap dan sejuk dengan cepat elakherot/putus 2. untuk elak berlakunyapertumbuhan bijian.Proses Menarik -Penghasilan dawai. -Geseran.rod dan tiub. -Bahan pelincir diberikan sebelum dan selepas proses. -Ditarik melalui satu acuan yang bergaris pusat tirus. kesan licin dan tekanan yang kuat berlaku dibahagian persentuhan antaraacuan dengan bahan dan memanaskan bahagian ini.

-Digelek satu peringkat atau beberapa peringkat sehingga ketebalan yang dikehendaki. 5. Jika panas lampau akan berlaku pengoksidaan dan melemahkan bahan. Jenis-jenis Kerja Panas.Pembentukan logam yang dilakukan sedikit diatas suhu penghabluran semula. . -Menggelek panas. bar bulat guna penggelek bentuk khas.rod penyambung.Tempaan Panas. -Struktur atau bijian akan berubah orentasi. -Contoh :.Proses Menggelek Panas -Proses menipis/meratakan jongkong. 2. -Tempaan panas -Penyemperitan pana 1. -Bahan kerja (logam) diletak diantara dua awan. -Contoh :. -Apabila daya diberikan kedua -dua bahan awan ini akan bercantum menjadi satu awan(awan tertutup). -Kepingan/jonkong dihantam dengan tukul/punch. -Bahan ikut isipadu atau dilebihkan bahan slesh mengalir keluar. bolt. 4. sama ada guna gravity ataupneumatic.Berlaku canggan plastic pada struktur bijian. 2.Rangka pembinaan.KERJA PANAS 1. -Acuan diikat pada tukul (atas) dan anvil (bawah). 3.Jika suhu lebih tinggi kerja mudah dilakukan tanpa risiko logam meretak.Spanar.Jika suhu rendah lebih banyak daya diperlukan untuk mengherotkan logam.Penghabluran semula akan memulihkan kekisi asas.

.kemuluran.rongga -rongga (blow hole) akan terhapus. berkecairan baik. -Kelebihannya adalah hasil dapat dipelbagaikan. -Bahan kerja adalah terhad dimana bahan yang takat lebur rendah.Untuk membaiki bendanya haruslah melaluikerja sejuk semula.tembaga.Kekuatan.keliatan benda kerja lebih baik bebanding dengan proses kerja sejuk. pengahalusan bijian akan didapati. -Jongkong (ingot) ditekan sehingga menyalir dibawah tekanan tinggi. melalui saluranorifis/die. Keburukan -Dimensi akhir agak sukar diperolehi logampanas mengecut. -Jika suhu kemasan yang betul. Kebaikan -Memecahkan struktur hablur yang besar/kasaryang terdapat didalam jongkong.3. aloi loyang dan aluminium serta alloinya Kebaikan dan Keburukan Kerja Panas. -Berlakupengoksidaan di permukaan pada suhu yabgtinggi.Jika dibawah tekanan tinggi dikenakan. . -Penolakan satu billet panas melalui satu awan dengan menggunakan kuasa hidraulik.Penyemperitan (Extrution). -Permukaan akhir tidak kemas. Bentuk yang rumit dengan ketepatandimensi yang baik.

Ini menyebabkan terjadinya struktur bijian yang kasa rpada hasil tuangan.PROSES TUANGAN Tuangan -Proses tuangan adalah satu proses pengeluaran di mana bahan yang diperlukan. Bahagian atas acuan dinamakan COPE dan bahagian bawah pula dipanggil DRAG c) Disebabkan kekonduksian haba yang rendah pada pasir pengacuan. Kaedah-kaedah tuangan : a)Tuangan pasir ( sand casting ) b)Tuangan lilin hilang ( lost wax/investment ) c)Tuangan acuan tekanan (pressure die-casting ) d)Tuangan gravity ( acuan kekal ) dan kelompang 1.Tuangan Pasir ( sand casting) a) Satu acuan dihasilkan dengan memadatkan pasir -pasir pengacuan (campuran pasir silika dengan satu kadar tanah liat yang berfungsi sebagai pelekat). b) Acuan ini terbahagi kepada dua bahagian atau lebih. kadar pemejalandalam tuangan pasir amat kecil. mengelilingi satu bentuk corak komponen yang biasanya diperbuat dari kayu. d)Tuangan pasir dianggap sesuai bagi menghasilkan tuangan berbagai bentuk bagihampir semua logam pada sebarang saiz dengan kos acuan yang mura h . dipanaskansehingga lebur dan kemudiannya dituangkan ke dalam acuan dan dibiarkan memejal melaluipenyejukan tersendiri sebelum dikeluarkan untuk dibersihkan atau di mesin semulamenggunakan acuan daripada pasir.

Pin penolak akan menolak produk tuangan keluar dari die PROSES RAWATAN HABA .2. Kemudi an dibiarkan mengeras di keseluruhan bekas acuan bagi membentuk acuan.Tuangan Lilin Hilang -Corak tuangan lilin dihasilkan dengan menggunakan lilin. Logam lebur dimasukkan ke dalam kebuk. produk tuangan bolehlah dikeluarkan 3.Tuangan Acuan Tekanan Langkah-langkah Penghasilan Produk Tuangan Acuan Tekanan. Corak lilin dicelup ke dalam pekatan bahan penyalut tahan panas untuk menghasilkan permukaan yang licin pada bahagian dalam dinding acuan. Bila logam lebur telah memejal. Bahan peleburan yang digunakan terdiri daripada bahanpengeras dan pasir silica -Acuan lilin kemudian dipanaskan di dalam relau pada julat suhu 100°C sehingga 200ºC. Coraklilin akan lebu r dan mengalir keluar untuk menghasilkan rongga acuan. Bahan peleburan dituangkan ke dalam bekas acuan. Teras dikeluarkan dan die pengeluar digerakkan ke belakang. -Acuan akan dikeluarkan daripada relau dan diterbalikkan. . Logam lebur akan dituang ke dalamrongga acuan.Corak lilin yang disaluti bahan tahan panas diletakkan ke dalam bekas acuan logam.

.

kekerasan dan kemuluran. -Untuk menilai prestasi bahan dalam keadaan perkhidmatan yang tertentu. Sifat Bahan(Logam) -Sifat sesuatu logam akan menentukan perlakuan logam terhadap persekitaran/kerja yangdikenakan terhadap nya.UNIT 4 UJIAN BAHAN Tujuan -Untuk menentukan mutu/kualiti sesuatu bahan -Untuk menentukan sifat-sifat mekanikal seperti kekuatan.Sifat ini adalahpenting dalam proses tarikan (drawing) dan tekanan (pressing) Contoh : Logam mulur Tembaga dan Aluminium(sangat sesuai untuk dibuatdawai/rod) 2.Kemuluran (Ductility) -Kebolehan sesuatu bahan ditarik oleh daya tegangan tanpa putus. 1.Kebolehtempaan (Malleability) -Kemampuan sesuatu bahan menerima canggaa n atau ubah-bentuk plastik olehdaya mampatan tanpa pecah(boleh dibentuk dengan mudah). Contoh : Logam .Sifat inimembolehkan bahan itu ditempa dan digelek Contoh : Kepala rivet .berkarat bila terdedah pada suhu yang lembap -patah/pecah bila dikenakan beban SIFAT MEKANIKAL -Ialah sifat yang menunjukkan perlakuan sesuatu logam. -Untuk mengesan kecacatan dalam bahan komponen yang dihasilkan.yang diuji menggunakan alat penguji tertentu.

keluli tahan lasak dan keluli alat(boleh dijadikan alat pemotong selepas proses pengerasan dan pembajaan ) UJIAN MUSNAH -Ujian musnah merupakan satu pemeriksaan ujian bahan yang dijalankan ke atas bahan dania akan mengakibatkan kerosakan pada bahan itu. kekerasan dan kemuluran.Ujian ini amat penting bagi menentukan sifat-sifat mekaniikal sesuatu bahan sepertikekuatan. -Dibuat daripada bahan yang keras-berlian.     Ujian Brinell Ujian Vickers Ujian Rodwell Ujian Shore Soleroscope .pyramid/kon. Ujian Kekerasan (Hardness Test) -Kekerasan diukur dengan mengunakan satu pelekuk yang ditusuk di atas permukaanlogam.Keliatan (Toughness) -Kebolehan sesuatu bahan menyerap tenaga dan mengalami ubah-bentuk plastiksebelum ianya patah semasa menerima hentaman dan kejutan. Ujianmusnah juag menilaiprestasi bahan dalam keadaan perkhidmatan yang tertentu.3.ia mene ntukan mutu atau kualiti sesuatu bahan. 4.tungsten karbida/keluli yang dikeraskan.Kekerasan (Hardness) -Kebolehan sesuatu bahan menentang cakaran. 5.Kerapuhan (Brittleness) -Ketidak mampuan sesuatu bahan mengalami ubah -bentuk plastik dan pecah jikadihentamkan secara mengejut. -Pelekuk berbentuk berbola.kehausan dan tembusan Contoh : Logam keras Keluli berkarbon.

Proses PemesinanKecacatan : retak. -Kaedah yang biasa digunakan ialah  Ujian Izod  Ujian Charp UJIAN TANPA MUSNAH/NON DESTRUCTIVE TEST -Ujian yang dilakukan tanpa memusnahkan komponen/spesimen yang diuj i -Ujian yang mahal.Ujian Hentaman (Impact Test) -Untuk menentukan keliatan sesuatu bahan itu.melibatkan satu siri aturcara pemeriksaan yang rapi -Penggunaan alat-alat kelengkapan yang sofistikated -Memerlukan tenaga yang mahir/kepakaran tinggi Tujuan 1)Mengesan sebarang kecacatan 2)meningkatkan produktiviti dimana UTM/NDT dapat mengesan kecacatan pada peringkat awal proses 3)Pemeriksaan kecacatan dalam komponen boleh membawa kepada kawalan kualiti komponen mempunyai tahap keselamatan yang tinggi 4)Meningkatkan perkhidmatan dimana kecacatan yang wujud boleh mengurangkan hayat gua\na dapat dikenalpasti pada peringkat awal Jenis Kecacatan -Bahan Yang Telah proses biasanya akan mengalami kecacatan-kecacatan akibat keterikandalaman. -Sifat ini ialah gabungan antara kekuatan dan kemuluran. .keliangan terjadi di atsas atau bawah permukaan benda kerja . Contoh : Proses Tuangan.

pembentukan (forming) . kimpalan & rawatan haba. extrusi . menggelek .Kecacatan boleh dikategori ke dalam 3 kategori i. Kecatatan Terwujud ( inheren discontinuity ) -Kecatatan yang berhubung dgn proses pemejalan logam spt tuangan. Kecatatan Perkhidmatan -Kecatatan yg berhubung dgn berbagai keadaan atau suasana perkhidmatan spt kakisan dan kelesuan. Kecatatan Proses -Kecatatan berhubung dgn berbagai jenis proses spt memesin . iii. tempaan . KAEDAH UJIAN TANPA MUSNAH -Ujian Penusukan -Ujian Serbuk Magnet -Ujian Ultrasonik -Ujian Sinar X -Ujian Arus Pusar -Ujian Penglihatan . ii.

UNIT 5 KAKISAN DAN LOGAM BUKAN FERUS .

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->