P. 1
Sisindiran bahasa sunda

Sisindiran bahasa sunda

|Views: 727|Likes:
Published by rahm4t

More info:

Published by: rahm4t on Aug 09, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/24/2014

pdf

text

original

Sisindiran-Wawangsalan Bahasa-Basa Sunda

Sisindiran-Wawangsalan Bahasa-Basa Sunda, Bahasa kolot mah sisindiran téh asalna tina kecap sindir. Mun nurutkeun kamus Basa Sunda karangan R.Satjadibrata, sindir téh hartina: ³Kecap atawa omongan anu hartina henteu sacéréwéléna/saujratna´ (ilikan kamus Basa Sunda karangan R.Satjadibrata, kaca 376). Sisindiran téh nyaéta: omongan anu dibalibirkeun, anu dibungkus. Nya kawajiban urang anu kudu mesékna sangkan ngarti kana naon eusina, tegesna mah sangkan ngarti kana naon anu dimaksud ku nu ngomong atawa nyindiran téa. Minangka parabot pikeun mesékna téa, urang kudu surti, lemes rasa seukeut harti. Tah mun geus kitu mah, kakara urang bakal bisa ngarti kana maksudna, mun teu kitu mah nya lapur wéh. Mun ditilik tina wangunanana, sisindiran téh bisa dibagi kieu:

1. Wawangsulan/wawangsalan: a) Bangbalikan lanjaran b) Bangbalikan dangding c) Wawangsalan dangding

2. Rarakitan: a) Nu ngandung birahi b) Nu ngandung piwulang c) Nu ngandung lulucon

3. Paparikan: a) Nu ngandung birahi b) Nu ngandung piwulang c) Nu ngandung lulucon (sésébréd)

WAWANGSULAN/WAWANGSALAN Wawangsulan asalna tina kecap wangsul (basa Jawa: wangsal). engké weh tulisan dina waktu séjén khusus dipangnéangkeun conto-conto séjénna. urang kudu nalék eusi éta rarakitan atawa paparikan téa. Jadi. Dina wawangsalan mah langka kapanggih. wawangsulan téh osok disebut ogé bangbalikan. Tulisan ka hareup ku uing nyoba digetrut nu kaasup wangunan sisindiran. bisa mangrupa rarakitan atawa paparikan. Ku sabab kitu. Jengglénganana atawa gurat badagna sisindiran téh.. puguh waé karasana matak peureus. Pikeun contona kamungkinan sauted heula nya. . Sésébréd. Contona siga kieu . Anu sajajar mimiti disebut cangkang. nyaéta: sisindiran anu sapadana (bait/kuplet) diwangun ku dua padalisan (jajar). Jumlah engang dina unggal-unggal jajaran kudu dalapan. disebut sésébréd. asalna tina kecap sébréd = ngabetrik. nyaéta: a) Bangbalikan lanjaran b) Bangbalikan dangding c) Wawangsalan dangding a) Bangbalikan Lanjaran Bangbalikan lanjaran. pikeun nyindekkeun hiji rarakitan atawa paparikan bisa henteuna disebut sésébréd. Nilik kana wangunanana. nu kitu u ngarana sésébréd téh. taaaahh. 1. jajaran ka dua disebut eusi. Lamun eusina meupeuh ka batur. purwakantina (sajakna ceuk basa Indonesia mah) nyaeta a ± b. hartina wangsul atawa balik. wawangsulan/wawangsalan téh bisa dibagi tilu bagéan.Lamun eusi salah sahiji sisindiran ³meupeuh´ ka batur. meupeuh ka batur. sarta aya bagéan anu disebut médium pikeun mindahkeun harti tina cangkang kana eusi.

Sabab. cangkang jeung eusi téh disajajarkeun baé. unggal jajaran bangbalikan dangding teu kudu dalapan engang. patokan-patokan anu aya dina bangbalikan lanjaran teu keuna pikeun bangbalikan dangding mah. cangkang jeung eusina paselang. Wangunan bangbalikan dangding saperti kitu urang sebut waé bangbalikan dangding model kahiji. nyaeta: ³bangbalikan dangding modél kadua´. atuh cukup ku lima bangbalikan lanjaran. Sajaba tinu tadi dijéntrékeun. saperti dina kinanti. Dina bangbalikan dangding modél kadua ieu. Jumlah engang unggal jajaran.Teu beunang diopak kembung teu beunang dientong-entong (médiumna/eusina = lontong) Teu beunang ditiwu leuweung teu beunang dipikasono (médiumna/eusina = kaso) Ngeunaan bangbalikan lanjaran mah. Conto séjénna. Énté ogé bisa nyieun sorangan asal saratna ulah lunta tina patokan-patokan nu geus dibéjérkeun tadi. Lain deui lamun wangunna dina pupuh sinom. tapi gumantung kana aturan pupuh na téa. Ku lantaran kitu. Aturan nyusun bangbalikan lanjaranana sina selang sekar. Dina sinom mah. Ku lantaran dijieun dangding téa. b) Bangbalikan Dangding Bangbalikan dangding. Pon kitu dina wangun pupuh lianna. cukup ukur ku tilu bangbalikan lanjaran. ari eusi ayana dina pungkasan wirahmana. . Upamana dangdingna dina wangun pupuh dangdanggula. Cangkang ayana dina angkatan wirahma. engké baé ku uing dibérébétkeun nya. cukup ku opat satengah bangbalikan lanjaran. nyaéta: bangbalikan lanjaran anu disusun tur dijieun dangding. jeung saterusna. aya deui bangbalikan dangding modél sejenna. dina dangdanggula téh sapadana aya sapuluh jajar. nya patokan-patokanana ogé robah nurutkeun patokanpatokan dangding na baé. guru laguna atawa rubah-robahna sora unggal tungtung jajaran (dangdingdeungna) éta kabéh gumantung kana aturan pupuhna.

kahiji Bangbalikan Dangdanggula Méga beureum surupna geus burit ngalanglayung panas pipikiran Cikur jangkung jahé konéng naha teu palay tepang Sim abdi mah ngabeunying leutik ari ras cimataan Gedong tengah laut ulah kapalang nya béla Paripaos gunting pameulahan gambir kacipta salamina Sinom Balandongan sok Kendang dagdigdug Balé nya Tegal laun-laun emas ngujur geura gedé rasaning diréka bati tengah sugan sakieu model kadua duh duh sekar duh sumpah batur badé kuda bodas sapi Wawangsalan sanajan seja tepi geus ka gé nya (cangkang) (eusi) (cangkang) (eusi) (cangkang) (eusi) (cangkang) (eusi) (cangkang) (eusi) jalan indit pakauman ati masjid rumajug nagara jadi karipuhan. Boh ngagambarkeun: . dina wawangsalan dangding mah ngandung unsur-unsur bangbalikan. ngandung unsur-unsur ³nu dibalikeun deui´ atawa ngandung unsur ³pesékeun´. Dangding hayang los pikir ancur Conto Bangbalikan dangding Dangdanggula cai laleur puputon pulas sanggah yén niat tilam santen minyak c) langit hurung (cangkang jeung pupujan raja beureum seungit engkang Saacan nyawalakeun bab wawangsalan dangding. Ngan. urang bédakeun heula antara wawangsalan dangding jeung dangding. boh dina dangding.Méh Conto teu mulek teuing ku uing dituliskeun dangding atuh keur model contona nya. éstu ngan sacéréwéléna baé dina ngagambarkeun kaayaan téh. Tegesna. Sedengkeun dina dangding mah teu aya unsur-unsur kitu. duanana ogé bisa ngagunakeun pupuh anu jumlahna 17 téa. Boh dina wawangsalan dangding. eusi disajajarkeun) ati mustika kedaton lucu wani cadas estu béla pasti téga.

Purwakantina : a ± b ± a ± b. bédana nyaéta: dina wawangsalan dangding mah wangunanana téh sapada (satu bait. nyaéta: . Naon-naon nu dimaksud sisindiran dina wangun kahiji. ngarakit jeung jajaran katilu. Syukur lamun teu kaharti. Jadi. atawa papatah. ³Eling-Eling Masing Eling´. Lamun dibandingkeun jeung bangbalikan dangding. jadi Énté bisa néang sumber séjén nu leuwih jéro. sapada deui eusi wungkul. ³Kiamat Leutik´. kajadian. Saperti: ³Guguritan Laut g Kidul´. Contona: Sinom (pada siki badoang eunteup manuk cihcir dina kuma melak daun (pada béak ngadagoan teu rék mikir ripuh kuma sangkan gering kahiji tarum manuk dina walét disada pucuk supa bakung kadua taun bagja ayeuna weléh beurang dipupuk nangtung téréh mikiran inggis jeung ku munggah sugan ku pisitan kembang semar buah eusi béak jangjang cangkang rina wungkul) kembang badori kalijaga beusi peuting tanjung piakaleunana jadi kokosan wungkul) bulan diri jaga bisi peuting bingung piakaleunana ngajadi hoshosan. jeung sajabana. Ayeuna urang teruskeun kana wangun sisindiran nu kadua.kaéndahan alam. nyaéta: Rarakitan. Upama nilik kana eusina. nyatana wawangsalan. hartina sapasang. dua jajar deui (jajaran katilu jeung kaopat) mangrupa eusina. Ind) cangkang wungkul. Dua jaj r a (jajaran kahiji jeung kadua) mangrupa cangkang. Jajaran kahiji téhr. hartina: pasang. ³Sasambat Kuda Kahar´. jeun sajabana ti éta. rarakitan téh bisa dibagi-bagi jadi tilu bagéan. asal kecapna tina rakit. Sarakit. Anu disebut rarakitan nyaeta: sisindiran anu sapadana diwangun ku opat jajar. lamun jajaran nu kadua ngarakitna jeung jajaran kaopat. RARAKITAN Rarakitan. rarakitan pihartieunana téh: Papasangan.

Wangun paparikan sarua jeung rarakitan. Saméméh panon uing beurat ku tunduh. Nilik kana eusina ogé sarua jeung rarakitan.a) nu eusina ngandung birahi (karesep Énté lah nu kieu mah) b) nu eusina ngandung piwulang (nu Énté sok hareudang geningan mun dipapatahan téh) c) nu eusina ngandung lulucon (sésébréd) Conto kaduhung ka kaduhung kagémbang sapanjang moal sapanjang moal Conto meuli kapaké masing kapaké méméh samak méméh tilik Conto majar cau majarkeun gening nya rarasaan teu rarasaan teu rarakitan wajit hajat rajin dunya ngagelarkeun heula ambéh ngomongkeun ka awak manéh (hehehehe«.burayut rarakitan nu téh kepok téh nya gembru ngandung lulucon nya rarakitan kuring Lémbang nu ka ka kuring kieu jalan weléh tacan weléh nu ngandung jeung ngandung birahi Lémbang Cibiana kagémbang rasana Soréang diaspalan kasorang diakalan piwulang jawadah kiparat ibadah akhérat kasur rinéh batur euy«) (sésébréd) lampénéng nyiru koneng mah euy«) cau cabé lucu réhé heula kénéh dekok cau dina lengkéh (hahahaha«énté pisan melak mun asa mun melak matak ieu nyaho nyaho Héhéhéhé«. nyaéta: dina paparikan mah tara aya kecap anu dibalikan deui. nyaéta: Paparikan. asalna tina kecap parek = deukeut.kitu meureun nu dimaksud rarakitan ogé. urang tuluykeun kana wangun sisindiran nu katilu nya. . Anu ngabédakeunana. Cangkang jeung eusina ngan ³deukeut sorana´ wungkul. Siga kieu conto-contona mah. PAPARIKAN Paparikan.

Conto ngala disamberan tiis lantaran suwangkung pikeun nu bisi Conto ninyuh diwadahan anu ku papan iraha mun mokaha Conto jeruk jambu camerut susu paparikan saga nu ku eusina sisi tiis ka ulah tihang ulah kuring ngandung birahi huma waliwis sukma geulis dihumbut papanjangan imut kaédanan. . asli Énté pisan). piwulang cipati gelas pasti dipikawelas ditatah lomari létah diri raga jadi nu jangkung paparikan nu ubar sok ngandung ku eusina piring sabar Allah kiara jadi bisa salamet paparikan nu eusina purut aér hayang laér éta miara ngandung lulucon (sésébréd) Cikaruncang Wanayasa bujang karasa ka teu cau kepok keur rumégang dieunteupan bondol héjo keur dekok katambah égang ditambahan olol lého (hahahaha« sumpah teu nyindiran Énté ieu mah.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->