Sisindiran-Wawangsalan Bahasa-Basa Sunda

Sisindiran-Wawangsalan Bahasa-Basa Sunda, Bahasa kolot mah sisindiran téh asalna tina kecap sindir. Mun nurutkeun kamus Basa Sunda karangan R.Satjadibrata, sindir téh hartina: ³Kecap atawa omongan anu hartina henteu sacéréwéléna/saujratna´ (ilikan kamus Basa Sunda karangan R.Satjadibrata, kaca 376). Sisindiran téh nyaéta: omongan anu dibalibirkeun, anu dibungkus. Nya kawajiban urang anu kudu mesékna sangkan ngarti kana naon eusina, tegesna mah sangkan ngarti kana naon anu dimaksud ku nu ngomong atawa nyindiran téa. Minangka parabot pikeun mesékna téa, urang kudu surti, lemes rasa seukeut harti. Tah mun geus kitu mah, kakara urang bakal bisa ngarti kana maksudna, mun teu kitu mah nya lapur wéh. Mun ditilik tina wangunanana, sisindiran téh bisa dibagi kieu:

1. Wawangsulan/wawangsalan: a) Bangbalikan lanjaran b) Bangbalikan dangding c) Wawangsalan dangding

2. Rarakitan: a) Nu ngandung birahi b) Nu ngandung piwulang c) Nu ngandung lulucon

3. Paparikan: a) Nu ngandung birahi b) Nu ngandung piwulang c) Nu ngandung lulucon (sésébréd)

Dina wawangsalan mah langka kapanggih.. jajaran ka dua disebut eusi. urang kudu nalék eusi éta rarakitan atawa paparikan téa. engké weh tulisan dina waktu séjén khusus dipangnéangkeun conto-conto séjénna. Sésébréd. . bisa mangrupa rarakitan atawa paparikan. Anu sajajar mimiti disebut cangkang. asalna tina kecap sébréd = ngabetrik. puguh waé karasana matak peureus. WAWANGSULAN/WAWANGSALAN Wawangsulan asalna tina kecap wangsul (basa Jawa: wangsal). Contona siga kieu . Nilik kana wangunanana. nyaéta: sisindiran anu sapadana (bait/kuplet) diwangun ku dua padalisan (jajar). 1. Pikeun contona kamungkinan sauted heula nya. hartina wangsul atawa balik. nyaéta: a) Bangbalikan lanjaran b) Bangbalikan dangding c) Wawangsalan dangding a) Bangbalikan Lanjaran Bangbalikan lanjaran. taaaahh. disebut sésébréd. pikeun nyindekkeun hiji rarakitan atawa paparikan bisa henteuna disebut sésébréd.Lamun eusi salah sahiji sisindiran ³meupeuh´ ka batur. purwakantina (sajakna ceuk basa Indonesia mah) nyaeta a ± b. nu kitu u ngarana sésébréd téh. Jadi. meupeuh ka batur. sarta aya bagéan anu disebut médium pikeun mindahkeun harti tina cangkang kana eusi. Lamun eusina meupeuh ka batur. wawangsulan/wawangsalan téh bisa dibagi tilu bagéan. Ku sabab kitu. Jumlah engang dina unggal-unggal jajaran kudu dalapan. wawangsulan téh osok disebut ogé bangbalikan. Tulisan ka hareup ku uing nyoba digetrut nu kaasup wangunan sisindiran. Jengglénganana atawa gurat badagna sisindiran téh.

cukup ku opat satengah bangbalikan lanjaran. Wangunan bangbalikan dangding saperti kitu urang sebut waé bangbalikan dangding model kahiji. Cangkang ayana dina angkatan wirahma. Sabab. Upamana dangdingna dina wangun pupuh dangdanggula. Lain deui lamun wangunna dina pupuh sinom. unggal jajaran bangbalikan dangding teu kudu dalapan engang. engké baé ku uing dibérébétkeun nya. dina dangdanggula téh sapadana aya sapuluh jajar. nyaéta: bangbalikan lanjaran anu disusun tur dijieun dangding. tapi gumantung kana aturan pupuh na téa. Pon kitu dina wangun pupuh lianna. Sajaba tinu tadi dijéntrékeun. . Jumlah engang unggal jajaran. ari eusi ayana dina pungkasan wirahmana. Dina sinom mah. Ku lantaran dijieun dangding téa. cukup ukur ku tilu bangbalikan lanjaran. cangkang jeung eusi téh disajajarkeun baé. nya patokan-patokanana ogé robah nurutkeun patokanpatokan dangding na baé. Conto séjénna. Aturan nyusun bangbalikan lanjaranana sina selang sekar. atuh cukup ku lima bangbalikan lanjaran. saperti dina kinanti. cangkang jeung eusina paselang. Énté ogé bisa nyieun sorangan asal saratna ulah lunta tina patokan-patokan nu geus dibéjérkeun tadi. patokan-patokan anu aya dina bangbalikan lanjaran teu keuna pikeun bangbalikan dangding mah. Dina bangbalikan dangding modél kadua ieu. aya deui bangbalikan dangding modél sejenna. guru laguna atawa rubah-robahna sora unggal tungtung jajaran (dangdingdeungna) éta kabéh gumantung kana aturan pupuhna. b) Bangbalikan Dangding Bangbalikan dangding. Ku lantaran kitu.Teu beunang diopak kembung teu beunang dientong-entong (médiumna/eusina = lontong) Teu beunang ditiwu leuweung teu beunang dipikasono (médiumna/eusina = kaso) Ngeunaan bangbalikan lanjaran mah. jeung saterusna. nyaeta: ³bangbalikan dangding modél kadua´.

kahiji Bangbalikan Dangdanggula Méga beureum surupna geus burit ngalanglayung panas pipikiran Cikur jangkung jahé konéng naha teu palay tepang Sim abdi mah ngabeunying leutik ari ras cimataan Gedong tengah laut ulah kapalang nya béla Paripaos gunting pameulahan gambir kacipta salamina Sinom Balandongan sok Kendang dagdigdug Balé nya Tegal laun-laun emas ngujur geura gedé rasaning diréka bati tengah sugan sakieu model kadua duh duh sekar duh sumpah batur badé kuda bodas sapi Wawangsalan sanajan seja tepi geus ka gé nya (cangkang) (eusi) (cangkang) (eusi) (cangkang) (eusi) (cangkang) (eusi) (cangkang) (eusi) jalan indit pakauman ati masjid rumajug nagara jadi karipuhan.Méh Conto teu mulek teuing ku uing dituliskeun dangding atuh keur model contona nya. dina wawangsalan dangding mah ngandung unsur-unsur bangbalikan. Boh ngagambarkeun: . eusi disajajarkeun) ati mustika kedaton lucu wani cadas estu béla pasti téga. duanana ogé bisa ngagunakeun pupuh anu jumlahna 17 téa. urang bédakeun heula antara wawangsalan dangding jeung dangding. Dangding hayang los pikir ancur Conto Bangbalikan dangding Dangdanggula cai laleur puputon pulas sanggah yén niat tilam santen minyak c) langit hurung (cangkang jeung pupujan raja beureum seungit engkang Saacan nyawalakeun bab wawangsalan dangding. éstu ngan sacéréwéléna baé dina ngagambarkeun kaayaan téh. Sedengkeun dina dangding mah teu aya unsur-unsur kitu. Ngan. ngandung unsur-unsur ³nu dibalikeun deui´ atawa ngandung unsur ³pesékeun´. Tegesna. Boh dina wawangsalan dangding. boh dina dangding.

Jadi. asal kecapna tina rakit. Ayeuna urang teruskeun kana wangun sisindiran nu kadua. Anu disebut rarakitan nyaeta: sisindiran anu sapadana diwangun ku opat jajar. ³Kiamat Leutik´. ³Sasambat Kuda Kahar´. atawa papatah. Sarakit. Naon-naon nu dimaksud sisindiran dina wangun kahiji. dua jajar deui (jajaran katilu jeung kaopat) mangrupa eusina. bédana nyaéta: dina wawangsalan dangding mah wangunanana téh sapada (satu bait. Syukur lamun teu kaharti. jeun sajabana ti éta. Lamun dibandingkeun jeung bangbalikan dangding. nyatana wawangsalan. hartina: pasang. Purwakantina : a ± b ± a ± b. Contona: Sinom (pada siki badoang eunteup manuk cihcir dina kuma melak daun (pada béak ngadagoan teu rék mikir ripuh kuma sangkan gering kahiji tarum manuk dina walét disada pucuk supa bakung kadua taun bagja ayeuna weléh beurang dipupuk nangtung téréh mikiran inggis jeung ku munggah sugan ku pisitan kembang semar buah eusi béak jangjang cangkang rina wungkul) kembang badori kalijaga beusi peuting tanjung piakaleunana jadi kokosan wungkul) bulan diri jaga bisi peuting bingung piakaleunana ngajadi hoshosan. jeung sajabana. Jajaran kahiji téhr. rarakitan téh bisa dibagi-bagi jadi tilu bagéan. hartina sapasang. ngarakit jeung jajaran katilu. Saperti: ³Guguritan Laut g Kidul´. nyaéta: Rarakitan. nyaéta: . lamun jajaran nu kadua ngarakitna jeung jajaran kaopat. ³Eling-Eling Masing Eling´. RARAKITAN Rarakitan. kajadian. rarakitan pihartieunana téh: Papasangan. Ind) cangkang wungkul. Upama nilik kana eusina. sapada deui eusi wungkul. jadi Énté bisa néang sumber séjén nu leuwih jéro. Dua jaj r a (jajaran kahiji jeung kadua) mangrupa cangkang.kaéndahan alam.

nyaéta: Paparikan. nyaéta: dina paparikan mah tara aya kecap anu dibalikan deui.burayut rarakitan nu téh kepok téh nya gembru ngandung lulucon nya rarakitan kuring Lémbang nu ka ka kuring kieu jalan weléh tacan weléh nu ngandung jeung ngandung birahi Lémbang Cibiana kagémbang rasana Soréang diaspalan kasorang diakalan piwulang jawadah kiparat ibadah akhérat kasur rinéh batur euy«) (sésébréd) lampénéng nyiru koneng mah euy«) cau cabé lucu réhé heula kénéh dekok cau dina lengkéh (hahahaha«énté pisan melak mun asa mun melak matak ieu nyaho nyaho Héhéhéhé«. Anu ngabédakeunana. Wangun paparikan sarua jeung rarakitan. PAPARIKAN Paparikan. Siga kieu conto-contona mah. Nilik kana eusina ogé sarua jeung rarakitan. Cangkang jeung eusina ngan ³deukeut sorana´ wungkul. urang tuluykeun kana wangun sisindiran nu katilu nya.kitu meureun nu dimaksud rarakitan ogé. Saméméh panon uing beurat ku tunduh. asalna tina kecap parek = deukeut.a) nu eusina ngandung birahi (karesep Énté lah nu kieu mah) b) nu eusina ngandung piwulang (nu Énté sok hareudang geningan mun dipapatahan téh) c) nu eusina ngandung lulucon (sésébréd) Conto kaduhung ka kaduhung kagémbang sapanjang moal sapanjang moal Conto meuli kapaké masing kapaké méméh samak méméh tilik Conto majar cau majarkeun gening nya rarasaan teu rarasaan teu rarakitan wajit hajat rajin dunya ngagelarkeun heula ambéh ngomongkeun ka awak manéh (hehehehe«. .

. piwulang cipati gelas pasti dipikawelas ditatah lomari létah diri raga jadi nu jangkung paparikan nu ubar sok ngandung ku eusina piring sabar Allah kiara jadi bisa salamet paparikan nu eusina purut aér hayang laér éta miara ngandung lulucon (sésébréd) Cikaruncang Wanayasa bujang karasa ka teu cau kepok keur rumégang dieunteupan bondol héjo keur dekok katambah égang ditambahan olol lého (hahahaha« sumpah teu nyindiran Énté ieu mah.Conto ngala disamberan tiis lantaran suwangkung pikeun nu bisi Conto ninyuh diwadahan anu ku papan iraha mun mokaha Conto jeruk jambu camerut susu paparikan saga nu ku eusina sisi tiis ka ulah tihang ulah kuring ngandung birahi huma waliwis sukma geulis dihumbut papanjangan imut kaédanan. asli Énté pisan).

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful