Sisindiran-Wawangsalan Bahasa-Basa Sunda

Sisindiran-Wawangsalan Bahasa-Basa Sunda, Bahasa kolot mah sisindiran téh asalna tina kecap sindir. Mun nurutkeun kamus Basa Sunda karangan R.Satjadibrata, sindir téh hartina: ³Kecap atawa omongan anu hartina henteu sacéréwéléna/saujratna´ (ilikan kamus Basa Sunda karangan R.Satjadibrata, kaca 376). Sisindiran téh nyaéta: omongan anu dibalibirkeun, anu dibungkus. Nya kawajiban urang anu kudu mesékna sangkan ngarti kana naon eusina, tegesna mah sangkan ngarti kana naon anu dimaksud ku nu ngomong atawa nyindiran téa. Minangka parabot pikeun mesékna téa, urang kudu surti, lemes rasa seukeut harti. Tah mun geus kitu mah, kakara urang bakal bisa ngarti kana maksudna, mun teu kitu mah nya lapur wéh. Mun ditilik tina wangunanana, sisindiran téh bisa dibagi kieu:

1. Wawangsulan/wawangsalan: a) Bangbalikan lanjaran b) Bangbalikan dangding c) Wawangsalan dangding

2. Rarakitan: a) Nu ngandung birahi b) Nu ngandung piwulang c) Nu ngandung lulucon

3. Paparikan: a) Nu ngandung birahi b) Nu ngandung piwulang c) Nu ngandung lulucon (sésébréd)

1.Lamun eusi salah sahiji sisindiran ³meupeuh´ ka batur. nyaéta: sisindiran anu sapadana (bait/kuplet) diwangun ku dua padalisan (jajar). Anu sajajar mimiti disebut cangkang. Sésébréd. wawangsulan téh osok disebut ogé bangbalikan. Jadi. Tulisan ka hareup ku uing nyoba digetrut nu kaasup wangunan sisindiran. purwakantina (sajakna ceuk basa Indonesia mah) nyaeta a ± b. Jumlah engang dina unggal-unggal jajaran kudu dalapan.. hartina wangsul atawa balik. urang kudu nalék eusi éta rarakitan atawa paparikan téa. Lamun eusina meupeuh ka batur. jajaran ka dua disebut eusi. nu kitu u ngarana sésébréd téh. taaaahh. Contona siga kieu . Dina wawangsalan mah langka kapanggih. asalna tina kecap sébréd = ngabetrik. bisa mangrupa rarakitan atawa paparikan. Jengglénganana atawa gurat badagna sisindiran téh. WAWANGSULAN/WAWANGSALAN Wawangsulan asalna tina kecap wangsul (basa Jawa: wangsal). engké weh tulisan dina waktu séjén khusus dipangnéangkeun conto-conto séjénna. Pikeun contona kamungkinan sauted heula nya. disebut sésébréd. Ku sabab kitu. pikeun nyindekkeun hiji rarakitan atawa paparikan bisa henteuna disebut sésébréd. . sarta aya bagéan anu disebut médium pikeun mindahkeun harti tina cangkang kana eusi. nyaéta: a) Bangbalikan lanjaran b) Bangbalikan dangding c) Wawangsalan dangding a) Bangbalikan Lanjaran Bangbalikan lanjaran. wawangsulan/wawangsalan téh bisa dibagi tilu bagéan. puguh waé karasana matak peureus. Nilik kana wangunanana. meupeuh ka batur.

cukup ukur ku tilu bangbalikan lanjaran. saperti dina kinanti. patokan-patokan anu aya dina bangbalikan lanjaran teu keuna pikeun bangbalikan dangding mah. Jumlah engang unggal jajaran. Ku lantaran dijieun dangding téa. engké baé ku uing dibérébétkeun nya. b) Bangbalikan Dangding Bangbalikan dangding. Dina sinom mah. cangkang jeung eusi téh disajajarkeun baé. atuh cukup ku lima bangbalikan lanjaran. aya deui bangbalikan dangding modél sejenna. Dina bangbalikan dangding modél kadua ieu. nya patokan-patokanana ogé robah nurutkeun patokanpatokan dangding na baé. Ku lantaran kitu. dina dangdanggula téh sapadana aya sapuluh jajar. cukup ku opat satengah bangbalikan lanjaran. unggal jajaran bangbalikan dangding teu kudu dalapan engang.Teu beunang diopak kembung teu beunang dientong-entong (médiumna/eusina = lontong) Teu beunang ditiwu leuweung teu beunang dipikasono (médiumna/eusina = kaso) Ngeunaan bangbalikan lanjaran mah. Aturan nyusun bangbalikan lanjaranana sina selang sekar. Wangunan bangbalikan dangding saperti kitu urang sebut waé bangbalikan dangding model kahiji. Sabab. guru laguna atawa rubah-robahna sora unggal tungtung jajaran (dangdingdeungna) éta kabéh gumantung kana aturan pupuhna. jeung saterusna. tapi gumantung kana aturan pupuh na téa. nyaeta: ³bangbalikan dangding modél kadua´. Énté ogé bisa nyieun sorangan asal saratna ulah lunta tina patokan-patokan nu geus dibéjérkeun tadi. ari eusi ayana dina pungkasan wirahmana. Conto séjénna. . Lain deui lamun wangunna dina pupuh sinom. cangkang jeung eusina paselang. Pon kitu dina wangun pupuh lianna. Cangkang ayana dina angkatan wirahma. nyaéta: bangbalikan lanjaran anu disusun tur dijieun dangding. Sajaba tinu tadi dijéntrékeun. Upamana dangdingna dina wangun pupuh dangdanggula.

Sedengkeun dina dangding mah teu aya unsur-unsur kitu. dina wawangsalan dangding mah ngandung unsur-unsur bangbalikan. ngandung unsur-unsur ³nu dibalikeun deui´ atawa ngandung unsur ³pesékeun´. Dangding hayang los pikir ancur Conto Bangbalikan dangding Dangdanggula cai laleur puputon pulas sanggah yén niat tilam santen minyak c) langit hurung (cangkang jeung pupujan raja beureum seungit engkang Saacan nyawalakeun bab wawangsalan dangding. Boh dina wawangsalan dangding. éstu ngan sacéréwéléna baé dina ngagambarkeun kaayaan téh. kahiji Bangbalikan Dangdanggula Méga beureum surupna geus burit ngalanglayung panas pipikiran Cikur jangkung jahé konéng naha teu palay tepang Sim abdi mah ngabeunying leutik ari ras cimataan Gedong tengah laut ulah kapalang nya béla Paripaos gunting pameulahan gambir kacipta salamina Sinom Balandongan sok Kendang dagdigdug Balé nya Tegal laun-laun emas ngujur geura gedé rasaning diréka bati tengah sugan sakieu model kadua duh duh sekar duh sumpah batur badé kuda bodas sapi Wawangsalan sanajan seja tepi geus ka gé nya (cangkang) (eusi) (cangkang) (eusi) (cangkang) (eusi) (cangkang) (eusi) (cangkang) (eusi) jalan indit pakauman ati masjid rumajug nagara jadi karipuhan. boh dina dangding. Boh ngagambarkeun: . duanana ogé bisa ngagunakeun pupuh anu jumlahna 17 téa. Ngan. urang bédakeun heula antara wawangsalan dangding jeung dangding. eusi disajajarkeun) ati mustika kedaton lucu wani cadas estu béla pasti téga.Méh Conto teu mulek teuing ku uing dituliskeun dangding atuh keur model contona nya. Tegesna.

RARAKITAN Rarakitan. bédana nyaéta: dina wawangsalan dangding mah wangunanana téh sapada (satu bait. Sarakit. dua jajar deui (jajaran katilu jeung kaopat) mangrupa eusina. kajadian. ³Kiamat Leutik´. Ayeuna urang teruskeun kana wangun sisindiran nu kadua. ³Eling-Eling Masing Eling´. Dua jaj r a (jajaran kahiji jeung kadua) mangrupa cangkang. nyatana wawangsalan. Saperti: ³Guguritan Laut g Kidul´. ³Sasambat Kuda Kahar´.kaéndahan alam. Purwakantina : a ± b ± a ± b. Naon-naon nu dimaksud sisindiran dina wangun kahiji. Contona: Sinom (pada siki badoang eunteup manuk cihcir dina kuma melak daun (pada béak ngadagoan teu rék mikir ripuh kuma sangkan gering kahiji tarum manuk dina walét disada pucuk supa bakung kadua taun bagja ayeuna weléh beurang dipupuk nangtung téréh mikiran inggis jeung ku munggah sugan ku pisitan kembang semar buah eusi béak jangjang cangkang rina wungkul) kembang badori kalijaga beusi peuting tanjung piakaleunana jadi kokosan wungkul) bulan diri jaga bisi peuting bingung piakaleunana ngajadi hoshosan. atawa papatah. jeung sajabana. asal kecapna tina rakit. jeun sajabana ti éta. Ind) cangkang wungkul. ngarakit jeung jajaran katilu. hartina: pasang. Syukur lamun teu kaharti. lamun jajaran nu kadua ngarakitna jeung jajaran kaopat. nyaéta: . jadi Énté bisa néang sumber séjén nu leuwih jéro. sapada deui eusi wungkul. Jajaran kahiji téhr. nyaéta: Rarakitan. rarakitan téh bisa dibagi-bagi jadi tilu bagéan. rarakitan pihartieunana téh: Papasangan. Jadi. Upama nilik kana eusina. hartina sapasang. Anu disebut rarakitan nyaeta: sisindiran anu sapadana diwangun ku opat jajar. Lamun dibandingkeun jeung bangbalikan dangding.

Wangun paparikan sarua jeung rarakitan.kitu meureun nu dimaksud rarakitan ogé.a) nu eusina ngandung birahi (karesep Énté lah nu kieu mah) b) nu eusina ngandung piwulang (nu Énté sok hareudang geningan mun dipapatahan téh) c) nu eusina ngandung lulucon (sésébréd) Conto kaduhung ka kaduhung kagémbang sapanjang moal sapanjang moal Conto meuli kapaké masing kapaké méméh samak méméh tilik Conto majar cau majarkeun gening nya rarasaan teu rarasaan teu rarakitan wajit hajat rajin dunya ngagelarkeun heula ambéh ngomongkeun ka awak manéh (hehehehe«. Nilik kana eusina ogé sarua jeung rarakitan. nyaéta: Paparikan. urang tuluykeun kana wangun sisindiran nu katilu nya. Siga kieu conto-contona mah. PAPARIKAN Paparikan. Cangkang jeung eusina ngan ³deukeut sorana´ wungkul. Saméméh panon uing beurat ku tunduh. asalna tina kecap parek = deukeut.burayut rarakitan nu téh kepok téh nya gembru ngandung lulucon nya rarakitan kuring Lémbang nu ka ka kuring kieu jalan weléh tacan weléh nu ngandung jeung ngandung birahi Lémbang Cibiana kagémbang rasana Soréang diaspalan kasorang diakalan piwulang jawadah kiparat ibadah akhérat kasur rinéh batur euy«) (sésébréd) lampénéng nyiru koneng mah euy«) cau cabé lucu réhé heula kénéh dekok cau dina lengkéh (hahahaha«énté pisan melak mun asa mun melak matak ieu nyaho nyaho Héhéhéhé«. nyaéta: dina paparikan mah tara aya kecap anu dibalikan deui. Anu ngabédakeunana. .

.Conto ngala disamberan tiis lantaran suwangkung pikeun nu bisi Conto ninyuh diwadahan anu ku papan iraha mun mokaha Conto jeruk jambu camerut susu paparikan saga nu ku eusina sisi tiis ka ulah tihang ulah kuring ngandung birahi huma waliwis sukma geulis dihumbut papanjangan imut kaédanan. piwulang cipati gelas pasti dipikawelas ditatah lomari létah diri raga jadi nu jangkung paparikan nu ubar sok ngandung ku eusina piring sabar Allah kiara jadi bisa salamet paparikan nu eusina purut aér hayang laér éta miara ngandung lulucon (sésébréd) Cikaruncang Wanayasa bujang karasa ka teu cau kepok keur rumégang dieunteupan bondol héjo keur dekok katambah égang ditambahan olol lého (hahahaha« sumpah teu nyindiran Énté ieu mah. asli Énté pisan).

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful