Sisindiran-Wawangsalan Bahasa-Basa Sunda

Sisindiran-Wawangsalan Bahasa-Basa Sunda, Bahasa kolot mah sisindiran téh asalna tina kecap sindir. Mun nurutkeun kamus Basa Sunda karangan R.Satjadibrata, sindir téh hartina: ³Kecap atawa omongan anu hartina henteu sacéréwéléna/saujratna´ (ilikan kamus Basa Sunda karangan R.Satjadibrata, kaca 376). Sisindiran téh nyaéta: omongan anu dibalibirkeun, anu dibungkus. Nya kawajiban urang anu kudu mesékna sangkan ngarti kana naon eusina, tegesna mah sangkan ngarti kana naon anu dimaksud ku nu ngomong atawa nyindiran téa. Minangka parabot pikeun mesékna téa, urang kudu surti, lemes rasa seukeut harti. Tah mun geus kitu mah, kakara urang bakal bisa ngarti kana maksudna, mun teu kitu mah nya lapur wéh. Mun ditilik tina wangunanana, sisindiran téh bisa dibagi kieu:

1. Wawangsulan/wawangsalan: a) Bangbalikan lanjaran b) Bangbalikan dangding c) Wawangsalan dangding

2. Rarakitan: a) Nu ngandung birahi b) Nu ngandung piwulang c) Nu ngandung lulucon

3. Paparikan: a) Nu ngandung birahi b) Nu ngandung piwulang c) Nu ngandung lulucon (sésébréd)

purwakantina (sajakna ceuk basa Indonesia mah) nyaeta a ± b. jajaran ka dua disebut eusi. taaaahh. 1. engké weh tulisan dina waktu séjén khusus dipangnéangkeun conto-conto séjénna. Anu sajajar mimiti disebut cangkang. Sésébréd. puguh waé karasana matak peureus. urang kudu nalék eusi éta rarakitan atawa paparikan téa. WAWANGSULAN/WAWANGSALAN Wawangsulan asalna tina kecap wangsul (basa Jawa: wangsal). Lamun eusina meupeuh ka batur. nyaéta: sisindiran anu sapadana (bait/kuplet) diwangun ku dua padalisan (jajar). nyaéta: a) Bangbalikan lanjaran b) Bangbalikan dangding c) Wawangsalan dangding a) Bangbalikan Lanjaran Bangbalikan lanjaran. Jadi. . Ku sabab kitu. sarta aya bagéan anu disebut médium pikeun mindahkeun harti tina cangkang kana eusi.Lamun eusi salah sahiji sisindiran ³meupeuh´ ka batur.. asalna tina kecap sébréd = ngabetrik. Contona siga kieu . Pikeun contona kamungkinan sauted heula nya. nu kitu u ngarana sésébréd téh. Nilik kana wangunanana. Tulisan ka hareup ku uing nyoba digetrut nu kaasup wangunan sisindiran. pikeun nyindekkeun hiji rarakitan atawa paparikan bisa henteuna disebut sésébréd. Jumlah engang dina unggal-unggal jajaran kudu dalapan. wawangsulan téh osok disebut ogé bangbalikan. meupeuh ka batur. hartina wangsul atawa balik. bisa mangrupa rarakitan atawa paparikan. disebut sésébréd. Dina wawangsalan mah langka kapanggih. Jengglénganana atawa gurat badagna sisindiran téh. wawangsulan/wawangsalan téh bisa dibagi tilu bagéan.

jeung saterusna. unggal jajaran bangbalikan dangding teu kudu dalapan engang. Cangkang ayana dina angkatan wirahma. Lain deui lamun wangunna dina pupuh sinom. nya patokan-patokanana ogé robah nurutkeun patokanpatokan dangding na baé. Pon kitu dina wangun pupuh lianna. Aturan nyusun bangbalikan lanjaranana sina selang sekar. Wangunan bangbalikan dangding saperti kitu urang sebut waé bangbalikan dangding model kahiji. Dina bangbalikan dangding modél kadua ieu. Dina sinom mah. saperti dina kinanti. Upamana dangdingna dina wangun pupuh dangdanggula. Sajaba tinu tadi dijéntrékeun. Énté ogé bisa nyieun sorangan asal saratna ulah lunta tina patokan-patokan nu geus dibéjérkeun tadi. tapi gumantung kana aturan pupuh na téa. Jumlah engang unggal jajaran. nyaéta: bangbalikan lanjaran anu disusun tur dijieun dangding.Teu beunang diopak kembung teu beunang dientong-entong (médiumna/eusina = lontong) Teu beunang ditiwu leuweung teu beunang dipikasono (médiumna/eusina = kaso) Ngeunaan bangbalikan lanjaran mah. nyaeta: ³bangbalikan dangding modél kadua´. Ku lantaran dijieun dangding téa. ari eusi ayana dina pungkasan wirahmana. . atuh cukup ku lima bangbalikan lanjaran. patokan-patokan anu aya dina bangbalikan lanjaran teu keuna pikeun bangbalikan dangding mah. dina dangdanggula téh sapadana aya sapuluh jajar. engké baé ku uing dibérébétkeun nya. aya deui bangbalikan dangding modél sejenna. Sabab. guru laguna atawa rubah-robahna sora unggal tungtung jajaran (dangdingdeungna) éta kabéh gumantung kana aturan pupuhna. Ku lantaran kitu. cangkang jeung eusi téh disajajarkeun baé. cangkang jeung eusina paselang. Conto séjénna. b) Bangbalikan Dangding Bangbalikan dangding. cukup ukur ku tilu bangbalikan lanjaran. cukup ku opat satengah bangbalikan lanjaran.

Ngan. Boh dina wawangsalan dangding. boh dina dangding. Boh ngagambarkeun: . urang bédakeun heula antara wawangsalan dangding jeung dangding. éstu ngan sacéréwéléna baé dina ngagambarkeun kaayaan téh. dina wawangsalan dangding mah ngandung unsur-unsur bangbalikan. Tegesna.Méh Conto teu mulek teuing ku uing dituliskeun dangding atuh keur model contona nya. Dangding hayang los pikir ancur Conto Bangbalikan dangding Dangdanggula cai laleur puputon pulas sanggah yén niat tilam santen minyak c) langit hurung (cangkang jeung pupujan raja beureum seungit engkang Saacan nyawalakeun bab wawangsalan dangding. duanana ogé bisa ngagunakeun pupuh anu jumlahna 17 téa. ngandung unsur-unsur ³nu dibalikeun deui´ atawa ngandung unsur ³pesékeun´. kahiji Bangbalikan Dangdanggula Méga beureum surupna geus burit ngalanglayung panas pipikiran Cikur jangkung jahé konéng naha teu palay tepang Sim abdi mah ngabeunying leutik ari ras cimataan Gedong tengah laut ulah kapalang nya béla Paripaos gunting pameulahan gambir kacipta salamina Sinom Balandongan sok Kendang dagdigdug Balé nya Tegal laun-laun emas ngujur geura gedé rasaning diréka bati tengah sugan sakieu model kadua duh duh sekar duh sumpah batur badé kuda bodas sapi Wawangsalan sanajan seja tepi geus ka gé nya (cangkang) (eusi) (cangkang) (eusi) (cangkang) (eusi) (cangkang) (eusi) (cangkang) (eusi) jalan indit pakauman ati masjid rumajug nagara jadi karipuhan. Sedengkeun dina dangding mah teu aya unsur-unsur kitu. eusi disajajarkeun) ati mustika kedaton lucu wani cadas estu béla pasti téga.

rarakitan pihartieunana téh: Papasangan. nyaéta: . dua jajar deui (jajaran katilu jeung kaopat) mangrupa eusina. rarakitan téh bisa dibagi-bagi jadi tilu bagéan. Sarakit. jeung sajabana. Purwakantina : a ± b ± a ± b.kaéndahan alam. Naon-naon nu dimaksud sisindiran dina wangun kahiji. Ind) cangkang wungkul. nyaéta: Rarakitan. nyatana wawangsalan. Jadi. Saperti: ³Guguritan Laut g Kidul´. ngarakit jeung jajaran katilu. lamun jajaran nu kadua ngarakitna jeung jajaran kaopat. hartina sapasang. Syukur lamun teu kaharti. jadi Énté bisa néang sumber séjén nu leuwih jéro. Dua jaj r a (jajaran kahiji jeung kadua) mangrupa cangkang. atawa papatah. Anu disebut rarakitan nyaeta: sisindiran anu sapadana diwangun ku opat jajar. Jajaran kahiji téhr. jeun sajabana ti éta. Upama nilik kana eusina. asal kecapna tina rakit. ³Sasambat Kuda Kahar´. Contona: Sinom (pada siki badoang eunteup manuk cihcir dina kuma melak daun (pada béak ngadagoan teu rék mikir ripuh kuma sangkan gering kahiji tarum manuk dina walét disada pucuk supa bakung kadua taun bagja ayeuna weléh beurang dipupuk nangtung téréh mikiran inggis jeung ku munggah sugan ku pisitan kembang semar buah eusi béak jangjang cangkang rina wungkul) kembang badori kalijaga beusi peuting tanjung piakaleunana jadi kokosan wungkul) bulan diri jaga bisi peuting bingung piakaleunana ngajadi hoshosan. bédana nyaéta: dina wawangsalan dangding mah wangunanana téh sapada (satu bait. ³Eling-Eling Masing Eling´. Ayeuna urang teruskeun kana wangun sisindiran nu kadua. hartina: pasang. kajadian. sapada deui eusi wungkul. RARAKITAN Rarakitan. Lamun dibandingkeun jeung bangbalikan dangding. ³Kiamat Leutik´.

burayut rarakitan nu téh kepok téh nya gembru ngandung lulucon nya rarakitan kuring Lémbang nu ka ka kuring kieu jalan weléh tacan weléh nu ngandung jeung ngandung birahi Lémbang Cibiana kagémbang rasana Soréang diaspalan kasorang diakalan piwulang jawadah kiparat ibadah akhérat kasur rinéh batur euy«) (sésébréd) lampénéng nyiru koneng mah euy«) cau cabé lucu réhé heula kénéh dekok cau dina lengkéh (hahahaha«énté pisan melak mun asa mun melak matak ieu nyaho nyaho Héhéhéhé«. Saméméh panon uing beurat ku tunduh.a) nu eusina ngandung birahi (karesep Énté lah nu kieu mah) b) nu eusina ngandung piwulang (nu Énté sok hareudang geningan mun dipapatahan téh) c) nu eusina ngandung lulucon (sésébréd) Conto kaduhung ka kaduhung kagémbang sapanjang moal sapanjang moal Conto meuli kapaké masing kapaké méméh samak méméh tilik Conto majar cau majarkeun gening nya rarasaan teu rarasaan teu rarakitan wajit hajat rajin dunya ngagelarkeun heula ambéh ngomongkeun ka awak manéh (hehehehe«. .kitu meureun nu dimaksud rarakitan ogé. asalna tina kecap parek = deukeut. PAPARIKAN Paparikan. Anu ngabédakeunana. Wangun paparikan sarua jeung rarakitan. Siga kieu conto-contona mah. Cangkang jeung eusina ngan ³deukeut sorana´ wungkul. urang tuluykeun kana wangun sisindiran nu katilu nya. nyaéta: Paparikan. Nilik kana eusina ogé sarua jeung rarakitan. nyaéta: dina paparikan mah tara aya kecap anu dibalikan deui.

piwulang cipati gelas pasti dipikawelas ditatah lomari létah diri raga jadi nu jangkung paparikan nu ubar sok ngandung ku eusina piring sabar Allah kiara jadi bisa salamet paparikan nu eusina purut aér hayang laér éta miara ngandung lulucon (sésébréd) Cikaruncang Wanayasa bujang karasa ka teu cau kepok keur rumégang dieunteupan bondol héjo keur dekok katambah égang ditambahan olol lého (hahahaha« sumpah teu nyindiran Énté ieu mah. . asli Énté pisan).Conto ngala disamberan tiis lantaran suwangkung pikeun nu bisi Conto ninyuh diwadahan anu ku papan iraha mun mokaha Conto jeruk jambu camerut susu paparikan saga nu ku eusina sisi tiis ka ulah tihang ulah kuring ngandung birahi huma waliwis sukma geulis dihumbut papanjangan imut kaédanan.