P. 1
Adat Resam Kahwin Melayu

Adat Resam Kahwin Melayu

|Views: 112|Likes:
Published by Hari Shankar

More info:

Published by: Hari Shankar on Aug 10, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/22/2013

pdf

text

original

Adat resam kahwin Melayu merupakan antara adat resam yang paling penting dan dipegang teguh oleh

kebanyakan orang Melayu, baik di kawasan luar bandar mahupun di bandar. Sebagaimana manamana kaum, ia memerlukan perbelanjaan yang agak besar, dan terdapat segolongan yang berbelanja melebihi pendapatan dan terpaksa menjual harta atau meminjam wang, untuk tujuan ini.Merisik atau

menengok
Sebaik sahaja ibu bapa seseorang lelaki memutuskan bahawa anaknya cukup umur untuk berkahwin, mereka akan mencari-cari pasangan yang sesuai untuk dijadikan isteri anaknya. Biasanya calon dipilih bedasarkan keturunan, pendidikan ugama, kecantikan, dan hubungan kekeluargaan.Tanggungjawab untuk memilih pengantin perempuan jatuh kepada ibu bapa pada keseluruhannya.Bagi pihak lelaki, ibu bapa mungkin menyenaraikan beberapa calon untuk dipilih, dengan persetujuan anak lelaki mereka atau sebaliknya.Bagaimanapun, kini sebilangan orang Melayu khususnya mereka yang berpendidikan barat, membiarkan pilihan isteri hampir pada keseluruhannya kepada anak-anak lelaki mereka. Menurut adat resam kahwin Melayu, ibu bapa akan mengendalikan tugas memilih pengantin perempuan untuk anak lelaki mereka dengan teliti. Selepas mereka memilih beberapa orang anak dara yang sesuai, mereka akan memulakan penyiasatan dengan menanya kawan-kawan dan saudara-saudara mereka serta anak-anak dara yang terpilih. Dalam pemilihan mereka, ibu bapa anak lelaki memerlukan bahawa bukan sahaja sifat dan tingkah laku anak dara itu tetapi juga ibu bapanya dapat diterima kerana mereka memegang teguh kepada peribahasa, "Kalau hendak meminang anak, 'pinang' ibu bapanya dahulu." Antara sifat-sifat yang paling dikagumi oleh bakal mertua pada zaman dahulu(dan masih oleh sebilangan orang pada hari ini) ialah kemahiran rumah tangga seperti memasak dan menjahit. Bagaimanapun, pencapaian yang paling disanjung ialah keupayaan anak dara untuk membaca al-Quran(baik memahami apa yang dibacanya mahupun tidak) dengan fasih dan merdu. Tidak terdapat sebarang pencapaian pendidikan ketika itu yang lebih penting, termasuk juga kenal huruf dalam bahasa Melayu.

Selepas membuat keputusan tentang bakal menantu perempuan berdasarkan maklumat-maklumat yang dikumpulkan dan sebelum meminang, ibu bapa anak lelaki akan membuat penyiasatan terakhir dengan menghantar sebilangan kawan atau saudara (biasanya wanita) ke rumah anak dara itu untuk mengenalnya secara peribadi. Biasanya, utusan-utusan itu dihantar ke rumah anak dara tanpa sebarang pengumuman kerana adanya makna khusus untuk kunjungan tanpa persediaan itu.Orang Melayu pada zaman dahulu (serta sebilangan kecil di kawasan luar bandar pada hari ini) mempercayai bahawa pada ketibaan utusan-utusan di rumah anak dara itu, gadis itu sedang mandi atau mencuci, ini merupakan petanda yang bertuah untuk masa hadapan perkahwinan kedua-dua orang muda itu. Sebaliknya, jika gadis itu didapati masak di dapur, ia merupakan petanda yang kurang baik[perlu
rujukan]

. Orang Melayu pada

zaman dahulu juga mempercayai bahawa jika perjalanannya ke rumah anak dara lambat atau dihalang atas sebarang sebab atau kemalangan, ia merupakan petanda bahawa masa depan perkahwinan itu tidak begitu bahagia. Bagaimanapun,[kepercayaan karut] ini tidak lagi diambil berat oleh kebanyakan orang Melayu, termasuk juga mereka yang tinggal di kawasan luar bandar. Pada akhir kajian dan selepas menilai, ibu bapa anak lelaki itu akan mengadakan majlis kecil antara keluarga kedua-dua pihak serta bersama-sama saudara-saudara rapat untuk memutuskan hari yang baik untuk meminang. [sunting]Meminang

atau bertunang

Ibu bapa bakal pengantin lelaki kemudian menugaskan sebilangan orang tua yang rapat untuk bertemu dengan ibu bapa anak perempuan agar mendapat persetujuan. Ibu bapa anak perempuan akan meminta sedikit masa demi adat untuk membuat pertimbangan atas alasan bahawa mereka harus berunding dengan saudara-saudara mereka (walaupun mereka telah tahu tentang kunjungan utusan sebelum ketibaannya, dan telah memberikan persetujuan). Ini mungkin mengambil masa beberapa hari atau paling lama, seminggu.Ibu bapa anak perempuan kemudian menugasi sebilangan saudara yang terdiri daripada kedua-dua lelaki dan perempuan, untuk menyampaikan keputusan mereka untuk menerima pinangan.Dan adalah semasa ini bahawa syarat-syarat perkahwinan seperti hantaran kahwin, belanja, hari upacara perkahwinan, dan sebagainya dibincangkan dan diselesaikan.Inilah sebabnya utusan merangkumi orang-orang lelaki. Pada zaman silam, dan pada takat yang tidak begitu biasa pada hari ini, adat menghantar tanda mendahului adat menghantar mas kahwin dan belanja, khususnya jika upacara melangsungkan perkahwinan ditangguhkan selama beberapa bulan. Tanda itu biasanya adalah dalam bentuk cincin emas atau berlian, dengan nilainya bergantung kepada kehendak hati serta keupayaan kewangan keluarga lelaki. Tanda itu biasanya diiringi oleh hadiah-hadiah yang lain kepada bakal pengantin perempuan, seperti kain, sarung, selipar atau kasut, gula-gula, buah-buahan, dan sebagainya.

 Jika perempuan itu. Pertunangan antara dua buah keluarga yang amat rapat atau bersaudara tanpa cincin pertunangan atau persetujuan bertulis ketika anak-anak mereka masih bayi atau kanakkanak lagi. . gagal untuk mengahwini anak perempuan yang ditunangkan. [sunting]Menghantar belanja dan akad Pada zaman silam. Selain daripada mas kahwin dan belanja perkahwinan tersebut. beraneka jenis buah-buahan 6. termasuk cincin pertunangan. barangbarang yang berikut juga dihantar: 1. tetapi kini diadakan bersama-sama. atas apa-apa alasan. maka semua hadiah. 2. gagal memenuhi tujuan pertunangan itu. puan (mangkuk sirih) atau kotak sirih yang dilengkapi dengan bahan-bahan (ini bukannya hadiah tetapi akan dipulangkan) 7. cincin yang bertatahkan batu permata 2. atas apa-apa alasan kecuali kematiannya. beraneka jenis kuih 5.Penghantaran tanda biasanya disertai dengan majlis kenduri oleh kedua-dua keluarga. dua helai sarung sutera 4. cincin pertunangan serta hadiah-hadiah yang lain tidak boleh dituntut balik. satu atau dua buah cerek air mawar yang diperbuat daripada logam perak atau loyang (juga akan dipulangkan). Pertunangan yang dibuat untuk memenuhi kehendak salah seorang mendiang ibu bapa (baik secara lisan sebelum kematiannya atau melalui wasiat tertulis). Terdapat juga dua cara pertunangan yang lain selain daripada cara yang tersebut di atas. iaitu: 1. Penerimaan cincin dan hadiah-hadiah iringan secara tradisi bermaksud penerimaan syarat-syarat perkahwinan yang berikut antara kedua-dua pihak:  Jika lelaki itu. Cara ini amat dihormati oleh orang-orang Melayu. kain sutera yang mencukupi untuk menjahit sehelai baju perempuan 3. baik dari segi bilangan atau nilainya. harus dikembalikan kepada lelaki pada kadar sekali ganda. istiadat menghantar mas kahwin dan belanja perkahwinan diadakan sehari atau dua (kekadang lebih lama) sebelum upacara akad. Inilah adat yang telah diikuti oleh orang-orang Melayu sejak dari zaman silam. Sesetengah orang juga menyampaikan cincin dan hadiah-hadiah yang lain dengan cara mengadakan perarakan ke rumah bakal pengantin perempuan. mungkin untuk mengurangkan perbelanjaan.

Upacara-upacara amal yang lain hanya merupakan keperluan adat resam. Imam kemudian memilih dua orang wakil daripada tetamu-tetamu untuk menerima dan menyemak hantaran. Pengantin lelaki diiringi balik ke rumahnya dan tetamu-tetamu. kecuali puan serta cerek air mawar dan dulang bunga rampai (jika disediakan). dengan mas kahwinnya $. pada hari ini. dihidangkan dengan jamuan yang terdiri daripada kari dan nasi minyak. jadi upacara akad dikira sah. imam memegang tangan kanan pengantin lelaki dan mengisytiharkan kenyataan akad kepadanya.Barang-barang yang dibawanya dibariskan di tengah ibu rumah antara dua baris tetamu yang berduduk. Imam kemudian mendaftarkan nama pengantin lelaki ke dalam sebuah buku... bin . kesemua barang itu.. khususnya oleh kedua-dua saksi. Pada akhir upacara.. pengantin lelaki pada zaman silam memakai pakaian haji atau pakaian bangsa Melayu yang mudah. Imam kemudian berjabat tangan dengan pengantin lelaki sebagai tanda untuknya menjawab tanpa teragak-agak atau kesilapan: "Aku terima nikahnya ..." Jika jawapan pengantin lelaki disebut dengan tidak teragak-agak serta dengan jelas kepada mereka yang duduk berdekatannya.Upacara akad sebenarnya adalah satu-satunya istiadat yang diperlukan oleh agama Islam dan undang-undang untuk menghalalkan perkahwinan. baik lelaki mahupun perempuan.. dengan wang belanja. Selepas upacara akad. bermula dengan imam dan bapa mertuanya.... (tunai/berhutang) dan belanjanya $. mula-mulanya dalam bahasa Arab (tidak wajib) dan kemudian dalam bahasa Melayu: ".... Oleh itu. (tunai/berhutang) dan belanjanya $. Pada ketibaan perarakan pengantin lelaki ke rumah pengantin perempuan. . imam akan membaca upacara perkahwinan dalam bahasa Arab (bagaimanapun..Untuk upacara akad. Selepas barang-barang itu disemak dan diterima oleh imam bagi pihak ibu bapa pengantin perempuan.. binti . anggota-anggota perarakan disambut masuk ke rumah. aku nikahkan dikau dengan . cincin. imam akan menambahkan perkataan "berhutang" atau "tunai" sejurus selepas menyatakan jumlah mas kahwin dalam kenyataan akadnya. dan selepas kemasukan itu ditandatangani oleh pengantin lelaki serta kedua-dua saksi tersebut. yang telah memperwakili ia akan daku dengan mas kahwinnya sebanyak $.. jika dia menghadiri majlis itu.Kesemua barang tersebut mengiringi perarakan pengantin lelaki ke rumah pengantin perempuan untuk melangsungkan upacara perkahwinan. berdekatan imam. dihantar kepada kaum perempuan.Pengantin lelaki berduduk di atas sehelai tikar sila di bahagian utama ibu rumah. sebilangan besar imam Melayu yang bersikap wajar membaca upacara dalam bahasa yang difahami oleh pengantin lelaki dan para hadirin). binti . serta puan di hadapan baris.. serta untuk menjadi saksi kepada upacara akad nikah..... pengantin lelaki akan berjabat tangan dengan semua tetamu." Adat resam mengizinkan mas kahwin dihutang dengan tarikh pembayarannya tidak disebut.

pengantin lelaki juga mengamalkan adat ini). masih terdapat orang Melayu yang mematuhi peribahasa.Rambut pengantin perempuan di dahi serta bulu keningnya dipepat (seringnya. Walaupun demikian. Kemudian. 2. Ini adalah amalan berinai yang sebenar dan mendahului apa yang dikenali sebagai istiadat berinai. Selepas berandam. Berinai curi diadakan pada waktu petang hari selepas hari yang tangan dan tapak kaki bakal pengantin perempuan diinai. [sunting]Peringkat [sunting]Berandam kedua dan berasah gigi Berandam dan berasah gigi diamalkan pada zaman silam. Pengantin lelaki akan menjemput beberapa kawan yang paling rapat untuk bersarapan bersama-sama. Berinai besar. Tugas ini dilakukan oleh seorang tukang andam yang juga merupakan "emak pengantin" (bukan ibu sebenar). manakala orang bandar Melayu lebih suka menghantar bakal pengantin perempuan ke kedai solekyang banyak terdapat di semua bandar di Malaysia. [sunting]Istiadat berinai Istiadat berinai terdiri daripada tiga peringkat: 1. tiga hari atau lebih sebelum hari akad nikah. 3. sepuluh hujung jarinya dan pusat kedua-dua tapak tangan serta pinggir tapak kaki diinai dan dibiarkan kering sehingga pagi berikut. Selepas mandi istidat itu dan sebelum bakal pengantin perempuan tidur pada malam yang sama.Pada waktu yang sama. di kawasan-kawasan terpencil. amalan ini kini sudah lapuk. jangan mati adat". majlis pengantin perempuan akan menyediakan nasi pengantin dan menghantarnya kepada pengantin lelaki di rumahnya. "Biar mati anak. Bakal pengantin perempuan dihiasi dan didudukkan di atas pelamin. Kaedahnya sama sahaja dengan berinai curi. dan hanya adat berandam diamalkan oleh pengantin perempuan di kawasan luar bandar pada hari ini (pengantin lelaki tidak lagi mengamalkan adat ini). bersama-sama istiadat yang berkenaan. Kaedah yang dihuraikan di bahagian Berinai besar dipatuhi. Berinai kecil yang diadakan pada waktu petang hari selepas hari berinai curi. . gigi pengantin perempuan diasah dan dikilap supaya menjadikannya sama rata dan berkilat. Bagaimanapun. pengantin perempuan akan mandi dengan air sintuk-limau yang dianggap secara tradisi sebagai dapat menghapuskan nasib malang pada pengantin perempuan.

tetamu akan mengambil sedikit pes inai dari longgok di tengah dulang dan selepas meletakkannya pada daun sirih yang disediakan oleh emak pengantin. bertih. Daun sirih itu bertujuan untuk mengelakkan mengotorkan tangan pengantin. dia didudukkan di atas pelamin yang terletak di hadapan sekumpulan tetamu (kebanyakannya wanita).[sunting]Istiadat berinai besar Ketika pengantin lelaki tiba di rumah pengantin perempuan dalam pakaian pengantin. para tetamu perempuan akan turut menjalankan istiadat ini dengan cara yang tepat sama. tetapi bilangan mereka harus merupakan bilangan ganjil dan bukannya genap. Istiadat berinai besar bermula dengan para tetamu lelaki naik ke pelamin. untuk membuang sedikit nasi kunyit pada sebelah kiri kanan pengantin lelaki. Sejurus selepas ini. Akhirnya. pengantin lelaki tidak terlibat dalam istiadat berinai di rumah pengantin perempuan bagi isitiadat berinai curi dan berinai kecil. saudara rapat. Istiadat ini biasanya dilakukan oleh semua tetamu yang minat. jiran. berbanding dengan kenduri berinai curi dan kenduri berinai kecil. Selepas semua tetamu yang minat telah menjalankan istiadat ini. dan pengantin perempuan turut didudukkan di atas pelamin untuk menjalankan istiadat yang sama.Selain itu. Ketika tetamu lelaki telah siap. emak pengantin akan merapatkan kedua-dua tangan pengantin dan menaikkannya pada aras dada sebagai tanda menyembah kepada tetamu yang melakukan istiadat ini. Kenduri berinai besar adalah jauh lebih besar. dan kawan keluarga pengantin perempuan. dan air daun setawar kisar.Di tengah dulang itu terletak selonggok pes inai. [sunting]Peringkat ketiga [sunting]Bersanding Rencana utama: Bersanding . satu demi satu. bersama-sama beberapa tangkai daun wangi.Di hadapan pengantin lelaki terletak sebuah dulang berkekaki yang besar yang mengandungi tiga buah pinggan. Perbuatan yang sama kemudian dilakukan dengan bertih. Istidat ini diakhiri seperti biasa dengan jamuan kari dan nasi. akan meletakkannya pada tapak tangan pengantin lelaki. seorang wakil daripada kalangan tetamu lelaki akan ke depan untuk membaca doa selamat.Pinggan-pinggan itu masing-masing mengandungi nasi kunyit. Pengantin lelaki kemudian akan pulang ke rumah sendiri. Ini diikuti oleh tangkai daun wangi yang dicelupkan ke dalam air daun setawar dan kemudian digunakan untuk menyentuh kedua-dua belakang tangan pengantin lelaki.Sesetengah pengantin lelaki Melayu pada zaman silam juga menjalankan istiadat berinai di rumah sendiri tetapi istiadat ini tidak lagi dijalankan.

mereka akan di bawa turun dan didudukkan pada sebuah bangku atau dua buah kerusi di ibu rumah atau bilik yang lain di rumah. bukti tentang keperawanan pengantin perempuan adalah amat penting kepada orang Islam umumnya. pengantin lelaki akan membawa pengantin perempuan balik ke bilik tidur dengan setiap mereka memegang salah satu hujung sapu tangan. emak pengantin akan menanyakan bukti yang konkrit daripada pengantin lelaki tentang keperawanan pengantin perempuannya. [sunting]Sambut-menyambut Pada hari istiadat mandi. Sarung yang digunakan oleh kedua-dua suami isteri dalam istiadat mandi diberikan kepada emak pengantin. Kedua-dua suami isteri sekali lagi berduduk di atas pelamin dalam pakaian yang terbaik di hadapan sekumpulan tetamu yang terdiri daripada saudara. Selepas berduduk selama sepuluh hingga lima belas minit. istiadat mandi limau akan dijalankan. Selepas kedua-dua pasangan ibu bapa pengantin lelaki dan pengantin perempuan telah memuaskan diri tentang kesucian pengantin perempuan. Seluruh adat ini yang dipegang teguh pada zaman silam kini tidak lagi diamalkan sama sekali oleh hampir semua (jika bukan semua) orang Melayu. apa lagi dengan menyimpannya. dan kawan rapat kedua-dua keluarga. bukan sahaja sebagai hadiah tetapi juga sebagai tolak bala dan buang geruh. mereka tidak berpakaian pengantin tetapi memakai pakaian Melayu yang biasa. Semasa ini.Penyerahan bukti sebelum istidat mandi limau adalah wajib dan amat penting sehingga ketiadaan bukti hampir selalu menimbulkan masalah yang seringnya mengakibatkanperceraian sertamerta. terdapat satu adat yang amat penting pada zaman silam. Mengikut adat. Emak pengantin kemudian akan menunjukkan sapu tangan itu mula-mulanya kepada ibu bapa pengantin perempuan dan kemudian yang paling penting sekali kepada ibu bapa pengantin lelaki. suami dan ibu bapa mertua akan membawanya membuat kunjungan . Pada zaman silam. dan terdiri daripada memercikkan air sintuk dan limau purut pada kedua-dua pengantin lelaki dan perempuan. Pada awal pagi selepas malam bersatu. sebuah kenduri akan diadakan di rumah pengantin perempuan.Untuk istiadat ini. Mandi istiadat dilakukan oleh emak pengantin.[sunting]Mandi limau Sebelum istiadat mandi limau dijalankan. jiran. pengantin lelaki akan menyerahkan sehelai sapu tangan berwarna putih yang memberikan bukti yang diperlukan. Kedua-dua pengantin tidak dibenarkan memerah air dari sarung tersebut. Selepas upacara ini disiapkan.

hiburan sepanjang siang dan malam yang terdiri daripada muzik dan tarian tempatan akan diadakan untuk menghibur isteri yang baru ini. sebuah kenduri yang kecil akan diadakan. Pada kepulangannya ini. mereka akan menjalankan istiadat bersanding sekali lagi. Kekadangnya. Selepas tinggal di rumah suaminya selama beberapa hari. jika ibu bapa mertuanya merupakan orang berada. isteri baru itu yang diiringi oleh suami dan ibu bapa mertuanya akan kembali ke rumah perempuan untuk mendiami sekurang-kurangnya beberapa bulan. Lagi sebuah kenduri yang terdiri daripada beratus-ratus tetamu akan diadakan. Di rumah suaminya. Istiadat yang diadakan di rumah pengantin lelaki kekadang lebih besar daripada istiadat bersanding di rumah pengantin perempuan. . Inilah dia huraian secara ringkas tentang adat resam kahwin Melayu. tetapi kenduri-kenduri perkahwinan yang diadakan di rumah pengantin perempuan biasanya adalah lebih banyak dan lebih mewah daripada kenduri-kenduri yang diadakan di rumah pengantin lelaki.pertama ke rumah mereka.

tennantthaali dan sebagainya. kelapa. Pihak lelaki akan membawa emas. sirih pinang.Ini disebabkan terdapat pelbagai suku di kalangan masyarakat India. Beberapa keping kad jemputan dalam bilangan ganjil akan dibawa bersama ke kuil untuk dibawa bersembahyang (arccanai). Kad diletakkan di atas dulang bersama sirih. Selepas itu upacara sembahyang dilakukan dan ini dinamakan sebagai thaalippadaiyal. Upacara ini dinamakan sebagai paanam paaku. Mukuurtta Kaal Adat ini dilakukan lima hari sebelum hari perkahwinan dilangsungkan. Kemudian dulang akan dibawa ke rumah pengantin perempuan untuk diberi kepada pengantin lelaki dan begitulah sebaliknya. kumkum. bermakna perkahwinan tidak dapat dijalankan dengan lancar.Adat penyediaan thaali ini dilakukan tujuh atau sembilan hari sebelum hari perkahwinan. pinang dan sebagainya sebagai lambang kekayaan.Sekiranya terdapat kesilapan. cendana. Pada thaali itu diikat segumpal benang putih yang disapu dengan kunyit. thaali akan diambil dan diletakkan di tempat sembahyang atas suruhan pembuat thaali. kelapa dan bayaran untuk pembuat thaali. Adat mukuurtta kaal ini diadakan pada hari yang baik mengikut firasat masyarakat India. pottut thaali. Untuk menjalankan . Dalam upacara itu bubur manis dan nasi manis disediakan termasuklah dhoti dan sari untuk pasangan pengantin. Pada masa yang sama sirih pinang akan diberikan sebagai tanda jemputan perkahwinan secara rasmi. Pihak pengantin adalah dilarang untuk menawar perkhidmatan yang dilakukan oleh pembuat thaali.Kad jemputan yang telah dicetak disapu dengan serbuk kunyit cair sebagai lambang keharmonian. Penyediaan Thaali (Tjrumaanggalyam) Thaali atau tjirumaangalyam merupakan lambang suci perkahwinan yang dikalungkan pada leher kedua-dua pengantin. wang ringgit.Ini kerana thaali masih boleh dibuat daripada kunyit yang dikatakan lebih selamat dan tidak dicuri orang. Tiga hari sebelum perkahwinan. Secara umumnya thaali tidak diwajibkan diperbuat daripada emas.Terdapat pelbagai jenis thaali yang digunakan oleh masyarakat India seperti lingath thaali. Ini adalah untuk memastikan tukang thaali mengetahui hari yang sesuai untuk membuat thaali.Kad jemputan ini dibuat berdasarkan almanak Hindu.Kad Jemputan Kad jemputan memainkan peranan yang penting dalam perkahwinan masyarakat India.

Lima orang perempuan yang sudah berkahwin akan menyapukan kunyit cair dan kumkum pada batang kayu tersebut dari pangkal hingga hujung. Pada masa yang sama pengantin berikrar akan menjaga alam sekitar sebagai lambang persahabatan dengan alam sekitar. Adat mendirikan mukuurtta kaal adalah sebagai menandakan perkahwinan akan dilangsungkan di rumah tersebut. kunyit dan sebagainya disediakan. Ahli-ahli keluarga pengantin akan bermohon pada Tuhan supaya perkahwinan dapat dilangsungkan tanpa gangguan. Kemudian hujung kayu diikat dengan daun ara atau mangga menggunakan kain bewarna merah. Kemudian upacara sembahyang dilakukan oleh pengantin beserta lima orang perempuan tersebut. Bahan-bahan lazim seperti sirih pinang. Batang pokok tersebut berukuran dua atau tiga meter dan mempunyai lilitan batang antara 20 hingga 30 sentimeter. Batang kayu diambil dan dibersihkan serta dibuang kulitnya. kum kum.adat tersebut sebatang pokok yang masih muda dan lurus akan ditebang untuk dijadikan mukurtta kaal. Kebiasaannya adat mendirikan mukuurtta kaal dilakukan di rumah pengantin lelaki. . Sebanyak sembilan jenis bijirin ditabur pada batang kayu dan lampu minyak dinyalakan. Kayu akan dipacak sedalam setengah meter dan bahan-bahan tadi akan dimasukkan ke dalam lubang tersebut sebagai lambang kekayaan.

perkahwinan itu mesti ditangguhkan pada tahun hadapan ataupun selama seratus hari. biru dan kelabu kerana dipercayai warna-warna tersebut melambangkan kematian dan kesedihan.Hari perkahwinan akan dilangsungkan setelah setahun bertunang atau mengikut tempoh yang dipersetujui oleh kedua belah pihak. Seterusnya pasangan pengantin akan didudukkan di atas pelamin yang telah disediakan di ruang tamu.Kemudian setiap pakaian dihias dengan pelbagai aksesori. Perkahwinan Masyarakat Cina Seterusnya pengantin lelaki akan bertandang ke rumah pengantin perempuan dan pada masa itulah pengantin lelaki dan perempuan akan duduk bersama buat kali pertama.Adalah dilarang memakai baju hitam. Pada hari perkahwinan tersebut pengantin perempuan dan lelaki dihias indah. Adalah tidak manis mengadakan perkahwinan sewaktu orang lain sedang berkabung kesedihan. Mereka akan diiringi oleh pengiring masing-masing.Masyarakat Cina pada masa dahulu memakai pakaian pengantin yang diperbuat daripada kain sutera dan disulam benang emas. Sebelum tiba hari perkahwinan sekiranya terdapat kematian di kalangan ahli keluarga bakal pengantin. merah atau kuning. pasangan pengantin akan dibawa bertemu ahli .Baju pengantin sebaik-baiknya bewarna putih. Selepas acara bersanding.

Pengantin lelaki akan memperkenalkan keluarga dan sauadara maranya kepada isterinya dan ini begitulah sebaliknya di samping itu juga kedua pengantin akan meminta restu daripada keluarga mertua masing-masing. Akhir sekali. atau restoran. pasangan pengantin akan menandatangani dua pucuk surat perkahwinan iaitu Keat Foon Ching Su di hadapan beberapa orang saksi. upacara meminum teh sangat penting dan masih diamalkan. Tetamu-tetamu yang datang akan membawa ang-pau sebagai hadiah kepada pasangan pengantin.Jamuan makan ini diadakan secara besar-besaran samada di rumah. terutamanya di kalangan mereka yang beragama Kristian. Walau bagaimanapun adat bersanding dan upacara minum teh ini sudah kurang diamalkan oleh masyarakat Cina hari ini. Pada masa yang sama kedua pengantin akan cuba mengenali dan beramah mesra dengan ahli keluarga kedua belah pihak. . Adat ini melambangkan penerimaan pasangan pengantin terutamanya si isteri dalam keluarga si suami di samping bertujuan untuk mengeratkan hubungan kekeluargaan. dewan.Ia merupakan tradisi masyarakat Cina yang mempunyai maksud yang tersendiri.keluarga masing-masing. Kemuncak upacara perkahwinan masyarakat Cina ialah pada sebelah malam iaitu jamuan makan. Dalam masyarakat Cina juga. Dalam upacara ini pasangan pengantin akan memberi teh yang disediakan kepada saudara mara pihak lelaki. sebagai bukti perkahwinan. Pada hari ini masyarakat Cina kurang mengamalkan adat perkahwinan secara tradisi sebaliknya menjalankan perkahwinan secara sivil iaitu dengan mendaftarkan perkahwinan di gereja.

Keluarga perempuan juga membuat pelbagai persiapan termasuk memburu binatang untuk disembelih pada hari perkahwinan. Wakil khas akan meninggalkan tali bersimpul itu kepada tuai rumah atau ketua rumah panjang yang bertanggungjawab membuka simpulan tali itu setiap hari. Sekiranya tali itu mempunyai lima simpulan.Wakil itu membawa beberapa utas tali bersimpul yang menunjukkan berapa hari lagi perkahwinan dilangsungkan. bermakna perkahwinan itu akan berlangsung dalam masa lima hari lagi. . Bagi pihak keluarga lelaki mereka akan menyediakan perbelanjaan serta barang yang harus diberikan kepada keluarga perempuan.Pengantin masyarakat Iban Majlis Perkahwinan Pelbagai persiapan akan dibuat untuk majlis perkahwinan yang bakal tiba. kedua-dua pihak melantik wakil masing-masing untuk menguruskan jemputan kahwin.Untuk mengundang tetamu.

terdapat rangka yang berbentuk seperti kota. Sesudah itu air minuman akan dihantar kepada setiap tetamu dan ini dinamakan air penyuci. pengantin akan berjalan kaki mengikut jalan darat. Di kepala tangga rumah itu pula. Jika tidak. Mereka juga akan berpusing di rumah selama tiga kali. Para tetamu seterusnya akan dijamu dengan sejenis arak iaitu tuak dan pelbagai jenis air seperti air haus. Sebaik sahaja sampai di hadapan rumah pengantin perempuan. Ketua rombongan pengantin lelaki terlebih dahulu terpaksa membuka tiga buah kota iaitu di kepala tangga. manakala yang lelaki duduk di ruai. selepas makan tengahari barulah kedua-dua pihak berbincang tentang perihal pengantin dan susur galur mereka. Kemudian mereka mandi beramai-ramai di sungai sebelum memakai pakaian tradisional. Sambil itu mereka akan bergurau senda dan beramai-ramai menyanyikan lagu dan memukul gendang.Upacara akad nikah Pada hari perkahwinan. Selepas itu barulah ibu bapa pengantin perempuan meminta berian. kepala rombongan pengantin lelaki dipelawa menyembelih seekor babi sebagai penghormatan dan pada masa itu juga tembakan senapang akan kedengaran secara balas-membalas. rombongan pihak lelaki di kalangan kaum wanita akan masuk ke bilik pengantin perempuan. Setelah mengetahui hubungkait kekeluargaan. Sekiranya perkahwinan berlangsung pada waktu siang. rombongan yang berpakaian menarik itu akan memukul gong. Mereka akan berbincang dan golongan yang tertua akan melakarkan hubungan antara pengantin lelaki dan perempuan yang mempunyai hubungan kekeluargaan.Sekiranya dilangsungkan pada waktu malam. tembakan meriam akan dilepaskan. di tengah rumah dan di hujung rumah. Mengikut adat tetamu perempuan hanya dapat masuk ke dalam bilik pengantin perempuan dengan menggunakan bahasa berirama untuk membuka pintu bilik yang dipalang dengan lembing dan ditutup oleh pua kumbu. Sampai di tangga rumah panjang. tuai rumah sekali lagi akan menghidangkan minuman keras yang dipanggil air perangsang kepada para tetamu. Setelah itu.Terdapat nilai berian yang telah ditetapkan di . denda akan dikenakan kepada mereka. Di sepanjang jalan. air dahaga dan air untung. perbincangan dilakukan selepas tengah malam. rombongan lelaki biasanya berarak ke rumah panjang pengantin perempuan dengan menaiki perahu yang dihiasi kain pua kumbu sekiranya pengantin melalui jalan sungai . Sebelum perbincangan diadakan.

Seterusnya pinang tersebut akan diagihkan kepada tetamu dan diberi sarapan pagi. Jika tidak pengantin baru akan mandi di sungai untuk membersihkan diri. Istiadat ini akan diakhiri dengan jamuan makan dan minum. Sekiranya perceraian disebabkan oleh pihak lelaki. Untuk adat ini juga mereka perlu memegang sehelai kain yang panjangnya tujuh ela supaya kesalahan semasa perkahwinan itu akan hilang pada setiap individu. Pecahan pinang itu akan menentukan tempoh masa pengantin perempuan wajib tinggal di rumah suaminya. Pihak lelaki pula meminta pencuci kaki . penolak haluan iaitu sebatang sumpitan. Pasangan ini akan disaksikan oleh hadirin di rumah panjang tersebut. Kemudian seorang lemambang atau bomoh akan mengadakan upacara menidurkan anak dan mengejutkan anak itu semula dengan beberapa rangkap pantun. Seterusnya seseorang yang dipanggil tukang ganyang akan memulakan upacara. pasangan pengantin akan memakai pakaian masing-masing untuk pergi ke rumah pengantin lelaki pula. si suami wajib membayar balik berian yang diterimanya dahulu dan tambahan sebanyak RM50 sebagai denda. Seorang perempuan akan membawa keluar tepak sirih dan kemudian membelah pinang tersebut . Sebarang bunyi-bunyian yang didengar sepanjang berada di situ akan mempunyai maksud yang tersendiri samada baik atau sebaliknya.kalangan masyarakat Iban. Upacara perkahwinan telah dianggap tamat dengan menjalankan adat ini sekiranya tiada kesalahan adat yang dilakukan oleh kedua belah pihak. bayaran pembuka pintu iaitu sebatang lembing. Selepas mengadakan majlis di rumah pengantin lelaki. sepasang tempat menggantung gong. rombongan perlu kelihatan gembira kerana segala kesalahan telah dihapuskan. mereka tidak boleh tidur bersama. . Selepas mandi. kajang perahu iaitu sehelai kain pua kumbu dan beberapa pemberian kecil lagi. Seterusnya upacara membelah pinang atau mengulang pinang akan dijalankan. Ayam yang telah disembelih itu akan diambil darahnya untuk disemah kepada pengantin. Sekiranya berlaku percubaan untuk mencemarkan nama mana-mana pihak. Pihak perempuan juga meminta bayaran memecah tangga iaitu sebilah beliung.Sungguhpun mereka telah sah sebagai pasangan suami isteri. pihak yang bertanggungjawab akan dikenakan denda yang lain. bayaran pembuka kelambu iaitu sebilah pedang dan pemberian kecil yang lain. Ada pasangan yang terpaksa dipisahkan buat sementara waktu kerana mendapat petanda buruk. kedua pengantin diiringi oleh pengapit masing-masing dan akan disandingkan di atas gong atau kerusi yang dialas kain tenun. Permintaan tersebut akan hilang setelah berlakunya perceraian yang tidak nyata. Setelah menyucikan diri. Adat ini juga boleh disamakan dengan adat bersanding di kalangan masyarakat Melayu. Selepas menjelaskan segala berian. Di sepanjang jalan. sebuah tempayan. Ayam yang telah diikat kakinya kemudian dilepaskan dan mentera pun dibaca.Seterusnya sambutan yang meriah diadakan pula di rumah pengantin lelaki. mereka menetapkan pula syarat berhubung dengan berian sekiranya berlaku perceraian.Si suami masih tidur di ruai iaitu di bilik tetamu. Pada sebelah malamnya. sekali lagi majlis diadakan di rumah pengantin perempuan. mereka menyembelih seekor babi sebagai korban dan juga sebagai penebus dosa pengantin.

Binatang tersebut diberikan kepada pihak perempuan dua atau tiga hari sebelum berlangsungnya hari perkahwinan.Lihing diminum beramai-ramai dalam pesta kahwin di rumah pengantin perempuan. juga berdasarkan kemampuan kedua-dua belah pihak.Alat untuk adat istiadat pula dinamakan 'tinokol' iaitu terdiri daripada canang. mesti dibawa pada hari perkahwinan. Ini terserah kepada janji yang dibuat semasa majlis pertunangan.Jumlahnya menurut darjat orang yang berkahwin itu.Majlis Perkahwinan Hantaran kahwin biasanya terdiri daripada pelbagai jenis makanan. Jenis makanan pula ialah babi atau kerbau dan jumlahnya bergantung kepada kemampuan keluarga tersebut. Tasor ialah tempat pinang yang diperbuat daripada tembaga atau perak. Sebuah tajau berisi tapai beras yang dinamakan lihing. pemujaan agama.Lihing ialah tapai yang sudah menjadi arak. terdapat beberapa barangan lain yang turut dibawa untuk memperlengkap dan memperindahkan majlis hantaran itu.Barangan ini juga dibawa pada hari perkahwinan. .Serendah-rendah darjat perkahwinan itu mesti dibuat dengan upacara adat. Selain daripada empat hantaran yang menjadi asas bagi orang Kadazan.lni kerana binatang itu akan disembelih dan dimasak untuk upacara makan di rumah pengantin perempuan nanti. gong dan tajau (tempayan). Tasor ini dibawa sendiri oleh pengantin pada hari perkahwinan. alat untuk adat istiadat dan barang untuk memperteguhkan semangat.Barang hantaran untuk memperteguhkan semangat ini dikenali sebagai tasor.

malah ada yang mengambil masa selama seminggu atau dua minggu berikutnya. Untuk membolehkan pengantin ni bersatu. lalu dimakan. Walaupun perkahwinan pasangan suami isteri itu sudah sah di sisi agama dan kepercayaan.Bagi mereka yang berkemampuan. majlis dibuat selama tujuh hingga empat belas hari. Pasangan pengantin tersebut dikehendaki makan di dalam pinggan dan mangkuk yang sama. mereka masih belum boleh bersatu pada hari dan malam pertama. satu upacara khas dibuat.Paling cepat mereka hanya boleh bersatu pada malam kedua. Upacara ini dihadiri oleh keluarga keduadua pihak. Ibu bapa pengantin lelaki tidak boleh sama sekali hadir di rumah pengantin perempuan sebelum pasangan itu sah bersatu. Majlis perkahwinan orang Kadazan memakan masa selama tiga hari. Di hadapan mereka terletak seperiuk nasi dan kedua-dua pengantin akan menggenggam nasi dan periuk tersebut untuk dijadikan gumpalan sebesar telur ayam.Sesingkat-singkat pesta pula adalah antara dua atau tiga hari di rumah pengantin perempuan.Kesemuanya ini bergantung kepada besar atau lamanya majlis perkahwinan itu diadakan. pengantin lelaki dan perempuan duduk berhadapan di tengah-tengah bulatan gadis-gadis yang ber-pakaian tradisional berwarna hitam. Upacara miohon pinisi merupakan nazar perkahwinan menurut cara tradisional. Setelah upacara ini dilakukan.Perkara yang paling penting dalam upacara perkahwinan ialah miohon pinisi iaitu upacara menukar gumpalan nasi. Kemudian kedua-duanya akan bertukar-tukar gumpalan nasi itu. makanan dan minuman pun dihidangkan kepada para tetamu yang hadir.Untuk memulakan upacara ini. diikuti dengan pertunjukan tarian sumazau.pesta bersukaria dan makan minum. Gong dibunyikan semula. .

Keluarga yang berada mengadakan majlis tujuh hari sebelumnya. kemudian diikuti dengan tarian tradisional yang dikenal sebagai runsai. tiga hari bagi keluarga sederhana dan sehari bagi keluarga miskin. . pada sebelah malamnya majlis titik diadakan yakni memainkan alat muzik yang terdiri daripada kulintangan. gong.Majlis ini mungkin berlangsung hingga larut malam.Pengantin Bajau Majlis perkahwinan dibuat sebelum hari perkahwinan. Sehari sebelum hari perkahwinan.Rambut pengantin perempuan dihiasi dengan 'serempak' iaitu sejenis mahkota. dua orang pemain gong dan seorang pemain bebandil. selalunya berwarna kuning dan hijau yang diperbuat daripada sutera.Tarian ini menjadi bertambah meriah apabila diserikan dengan kalang iaitu pantun dua kerat yang dijual dan dibeli oleh penari lelaki dan perempuan.Tarian ini memerlukan antara enam hingga lapan onang penari termasuk dua orang wanita.Kumpulan muzik ini mengandungi enam orang pemain yang diketuai oleh seorang wanita yang memainkan kulintangan. Dandanan ini termasuklah mandi bedak dengan ramuan bedak tepung beras yang bercampur bunga-bungaan pada sebelah malam.Sepanjang hari tersebut. pengantin dihias dengan pakaian yang baru. dua orang pemukul gendang.Pada hari perkahwinan. bakal pengantin lelaki dan perempuan akan didandan oleh beberapa orang mak andam. bebandil dan gendang di tempat kediaman kedua-dua belah pihak.

pengantin lelaki menunggu majlis akad nikah.Pengantin lelaki dan rombongannya harus melalui beberapa lapis tabir yang dijadikan halangan sebelum masuk ke bilik pengantin perempuan.Di situ.Kemudian kedua-dua pengantin keluar untuk bertemu dan bersalaman dengan tetamu. atau menunggang kuda ketika menuju ke ke diaman pengantin perempuan dengan diiringi pukulan gong berirama tigad-tigad semasa melalui jalan yang dihias dengan bendera yang berwarna-warni. Setelah pengantin lelaki membatalkan air sembahyang dengan menyentuh dahi isterinya. Beberapa das tembakan dilepaskan sebagai tanda hormat dan alu-aluan akan ketibaan rombongan pengantin lelaki di halaman rumah pengantin perempuan. pengantin lelaki mengambil wuduk dan majlis akad nikah dilangsungkan.Dia kemudiannya dipersilakan duduk di tempat yang dikhaskan untuknya dan bunyi gong pun diberhentikan. kedua-dua mempelai itu disandingkan. Pengantin lelaki yang turun dari tandu atau kudanya dijulang di atas bahu anggota rombongan atau didukung masuk ke rumah pengantin perempuan. . Setiap tabir itu hanya akan dibuka apabila dibayar sekitar RM1O hingga RM2O ataupun membaca sebuah pantun.Pengantin lelaki yang berpakaian serba kuning lengkap dengan tanjak dan bersenjatakan sebilah keris diusung dengan tandu oleh beberapa orang ahli keluarganya. syair dan nasyid empat kerat yang dilagukan. Setelah tiba waktunya.Pengantin lelaki kemudian masuk ke bilik pengantin perempuan untuk upacara membatalkan air sembahyang.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->