Adat resam kahwin Melayu merupakan antara adat resam yang paling penting dan dipegang teguh oleh

kebanyakan orang Melayu, baik di kawasan luar bandar mahupun di bandar. Sebagaimana manamana kaum, ia memerlukan perbelanjaan yang agak besar, dan terdapat segolongan yang berbelanja melebihi pendapatan dan terpaksa menjual harta atau meminjam wang, untuk tujuan ini.Merisik atau

menengok
Sebaik sahaja ibu bapa seseorang lelaki memutuskan bahawa anaknya cukup umur untuk berkahwin, mereka akan mencari-cari pasangan yang sesuai untuk dijadikan isteri anaknya. Biasanya calon dipilih bedasarkan keturunan, pendidikan ugama, kecantikan, dan hubungan kekeluargaan.Tanggungjawab untuk memilih pengantin perempuan jatuh kepada ibu bapa pada keseluruhannya.Bagi pihak lelaki, ibu bapa mungkin menyenaraikan beberapa calon untuk dipilih, dengan persetujuan anak lelaki mereka atau sebaliknya.Bagaimanapun, kini sebilangan orang Melayu khususnya mereka yang berpendidikan barat, membiarkan pilihan isteri hampir pada keseluruhannya kepada anak-anak lelaki mereka. Menurut adat resam kahwin Melayu, ibu bapa akan mengendalikan tugas memilih pengantin perempuan untuk anak lelaki mereka dengan teliti. Selepas mereka memilih beberapa orang anak dara yang sesuai, mereka akan memulakan penyiasatan dengan menanya kawan-kawan dan saudara-saudara mereka serta anak-anak dara yang terpilih. Dalam pemilihan mereka, ibu bapa anak lelaki memerlukan bahawa bukan sahaja sifat dan tingkah laku anak dara itu tetapi juga ibu bapanya dapat diterima kerana mereka memegang teguh kepada peribahasa, "Kalau hendak meminang anak, 'pinang' ibu bapanya dahulu." Antara sifat-sifat yang paling dikagumi oleh bakal mertua pada zaman dahulu(dan masih oleh sebilangan orang pada hari ini) ialah kemahiran rumah tangga seperti memasak dan menjahit. Bagaimanapun, pencapaian yang paling disanjung ialah keupayaan anak dara untuk membaca al-Quran(baik memahami apa yang dibacanya mahupun tidak) dengan fasih dan merdu. Tidak terdapat sebarang pencapaian pendidikan ketika itu yang lebih penting, termasuk juga kenal huruf dalam bahasa Melayu.

Selepas membuat keputusan tentang bakal menantu perempuan berdasarkan maklumat-maklumat yang dikumpulkan dan sebelum meminang, ibu bapa anak lelaki akan membuat penyiasatan terakhir dengan menghantar sebilangan kawan atau saudara (biasanya wanita) ke rumah anak dara itu untuk mengenalnya secara peribadi. Biasanya, utusan-utusan itu dihantar ke rumah anak dara tanpa sebarang pengumuman kerana adanya makna khusus untuk kunjungan tanpa persediaan itu.Orang Melayu pada zaman dahulu (serta sebilangan kecil di kawasan luar bandar pada hari ini) mempercayai bahawa pada ketibaan utusan-utusan di rumah anak dara itu, gadis itu sedang mandi atau mencuci, ini merupakan petanda yang bertuah untuk masa hadapan perkahwinan kedua-dua orang muda itu. Sebaliknya, jika gadis itu didapati masak di dapur, ia merupakan petanda yang kurang baik[perlu
rujukan]

. Orang Melayu pada

zaman dahulu juga mempercayai bahawa jika perjalanannya ke rumah anak dara lambat atau dihalang atas sebarang sebab atau kemalangan, ia merupakan petanda bahawa masa depan perkahwinan itu tidak begitu bahagia. Bagaimanapun,[kepercayaan karut] ini tidak lagi diambil berat oleh kebanyakan orang Melayu, termasuk juga mereka yang tinggal di kawasan luar bandar. Pada akhir kajian dan selepas menilai, ibu bapa anak lelaki itu akan mengadakan majlis kecil antara keluarga kedua-dua pihak serta bersama-sama saudara-saudara rapat untuk memutuskan hari yang baik untuk meminang. [sunting]Meminang

atau bertunang

Ibu bapa bakal pengantin lelaki kemudian menugaskan sebilangan orang tua yang rapat untuk bertemu dengan ibu bapa anak perempuan agar mendapat persetujuan. Ibu bapa anak perempuan akan meminta sedikit masa demi adat untuk membuat pertimbangan atas alasan bahawa mereka harus berunding dengan saudara-saudara mereka (walaupun mereka telah tahu tentang kunjungan utusan sebelum ketibaannya, dan telah memberikan persetujuan). Ini mungkin mengambil masa beberapa hari atau paling lama, seminggu.Ibu bapa anak perempuan kemudian menugasi sebilangan saudara yang terdiri daripada kedua-dua lelaki dan perempuan, untuk menyampaikan keputusan mereka untuk menerima pinangan.Dan adalah semasa ini bahawa syarat-syarat perkahwinan seperti hantaran kahwin, belanja, hari upacara perkahwinan, dan sebagainya dibincangkan dan diselesaikan.Inilah sebabnya utusan merangkumi orang-orang lelaki. Pada zaman silam, dan pada takat yang tidak begitu biasa pada hari ini, adat menghantar tanda mendahului adat menghantar mas kahwin dan belanja, khususnya jika upacara melangsungkan perkahwinan ditangguhkan selama beberapa bulan. Tanda itu biasanya adalah dalam bentuk cincin emas atau berlian, dengan nilainya bergantung kepada kehendak hati serta keupayaan kewangan keluarga lelaki. Tanda itu biasanya diiringi oleh hadiah-hadiah yang lain kepada bakal pengantin perempuan, seperti kain, sarung, selipar atau kasut, gula-gula, buah-buahan, dan sebagainya.

Cara ini amat dihormati oleh orang-orang Melayu. harus dikembalikan kepada lelaki pada kadar sekali ganda. cincin yang bertatahkan batu permata 2. atas apa-apa alasan kecuali kematiannya.Penghantaran tanda biasanya disertai dengan majlis kenduri oleh kedua-dua keluarga. baik dari segi bilangan atau nilainya. satu atau dua buah cerek air mawar yang diperbuat daripada logam perak atau loyang (juga akan dipulangkan). Selain daripada mas kahwin dan belanja perkahwinan tersebut. maka semua hadiah. barangbarang yang berikut juga dihantar: 1. atas apa-apa alasan. [sunting]Menghantar belanja dan akad Pada zaman silam. mungkin untuk mengurangkan perbelanjaan. Pertunangan yang dibuat untuk memenuhi kehendak salah seorang mendiang ibu bapa (baik secara lisan sebelum kematiannya atau melalui wasiat tertulis). tetapi kini diadakan bersama-sama. Penerimaan cincin dan hadiah-hadiah iringan secara tradisi bermaksud penerimaan syarat-syarat perkahwinan yang berikut antara kedua-dua pihak:  Jika lelaki itu. Terdapat juga dua cara pertunangan yang lain selain daripada cara yang tersebut di atas. iaitu: 1. 2. kain sutera yang mencukupi untuk menjahit sehelai baju perempuan 3. gagal memenuhi tujuan pertunangan itu. cincin pertunangan serta hadiah-hadiah yang lain tidak boleh dituntut balik.  Jika perempuan itu. Inilah adat yang telah diikuti oleh orang-orang Melayu sejak dari zaman silam. gagal untuk mengahwini anak perempuan yang ditunangkan. puan (mangkuk sirih) atau kotak sirih yang dilengkapi dengan bahan-bahan (ini bukannya hadiah tetapi akan dipulangkan) 7. termasuk cincin pertunangan. . beraneka jenis kuih 5. beraneka jenis buah-buahan 6. Sesetengah orang juga menyampaikan cincin dan hadiah-hadiah yang lain dengan cara mengadakan perarakan ke rumah bakal pengantin perempuan. Pertunangan antara dua buah keluarga yang amat rapat atau bersaudara tanpa cincin pertunangan atau persetujuan bertulis ketika anak-anak mereka masih bayi atau kanakkanak lagi. dua helai sarung sutera 4. istiadat menghantar mas kahwin dan belanja perkahwinan diadakan sehari atau dua (kekadang lebih lama) sebelum upacara akad.

. berdekatan imam. Pada ketibaan perarakan pengantin lelaki ke rumah pengantin perempuan.. imam akan membaca upacara perkahwinan dalam bahasa Arab (bagaimanapun. Upacara-upacara amal yang lain hanya merupakan keperluan adat resam.Untuk upacara akad. Oleh itu. baik lelaki mahupun perempuan.. dan selepas kemasukan itu ditandatangani oleh pengantin lelaki serta kedua-dua saksi tersebut. Imam kemudian memilih dua orang wakil daripada tetamu-tetamu untuk menerima dan menyemak hantaran. serta untuk menjadi saksi kepada upacara akad nikah. Imam kemudian berjabat tangan dengan pengantin lelaki sebagai tanda untuknya menjawab tanpa teragak-agak atau kesilapan: "Aku terima nikahnya . cincin.... yang telah memperwakili ia akan daku dengan mas kahwinnya sebanyak $. Pengantin lelaki diiringi balik ke rumahnya dan tetamu-tetamu.. khususnya oleh kedua-dua saksi. anggota-anggota perarakan disambut masuk ke rumah.. (tunai/berhutang) dan belanjanya $. bermula dengan imam dan bapa mertuanya.. Pada akhir upacara. binti . mula-mulanya dalam bahasa Arab (tidak wajib) dan kemudian dalam bahasa Melayu: ".Pengantin lelaki berduduk di atas sehelai tikar sila di bahagian utama ibu rumah. sebilangan besar imam Melayu yang bersikap wajar membaca upacara dalam bahasa yang difahami oleh pengantin lelaki dan para hadirin). (tunai/berhutang) dan belanjanya $. serta puan di hadapan baris. bin . Imam kemudian mendaftarkan nama pengantin lelaki ke dalam sebuah buku.Barang-barang yang dibawanya dibariskan di tengah ibu rumah antara dua baris tetamu yang berduduk.. pengantin lelaki pada zaman silam memakai pakaian haji atau pakaian bangsa Melayu yang mudah. .. kesemua barang itu.. dengan mas kahwinnya $. jadi upacara akad dikira sah. dihidangkan dengan jamuan yang terdiri daripada kari dan nasi minyak.. pada hari ini.. imam akan menambahkan perkataan "berhutang" atau "tunai" sejurus selepas menyatakan jumlah mas kahwin dalam kenyataan akadnya... jika dia menghadiri majlis itu.. Selepas upacara akad. dihantar kepada kaum perempuan.." Jika jawapan pengantin lelaki disebut dengan tidak teragak-agak serta dengan jelas kepada mereka yang duduk berdekatannya.Kesemua barang tersebut mengiringi perarakan pengantin lelaki ke rumah pengantin perempuan untuk melangsungkan upacara perkahwinan.." Adat resam mengizinkan mas kahwin dihutang dengan tarikh pembayarannya tidak disebut. aku nikahkan dikau dengan . binti ... dengan wang belanja.Upacara akad sebenarnya adalah satu-satunya istiadat yang diperlukan oleh agama Islam dan undang-undang untuk menghalalkan perkahwinan. pengantin lelaki akan berjabat tangan dengan semua tetamu. Selepas barang-barang itu disemak dan diterima oleh imam bagi pihak ibu bapa pengantin perempuan. kecuali puan serta cerek air mawar dan dulang bunga rampai (jika disediakan). imam memegang tangan kanan pengantin lelaki dan mengisytiharkan kenyataan akad kepadanya.

[sunting]Peringkat [sunting]Berandam kedua dan berasah gigi Berandam dan berasah gigi diamalkan pada zaman silam. majlis pengantin perempuan akan menyediakan nasi pengantin dan menghantarnya kepada pengantin lelaki di rumahnya. . Berinai besar. tiga hari atau lebih sebelum hari akad nikah. manakala orang bandar Melayu lebih suka menghantar bakal pengantin perempuan ke kedai solekyang banyak terdapat di semua bandar di Malaysia. masih terdapat orang Melayu yang mematuhi peribahasa. [sunting]Istiadat berinai Istiadat berinai terdiri daripada tiga peringkat: 1. "Biar mati anak. di kawasan-kawasan terpencil. 2. sepuluh hujung jarinya dan pusat kedua-dua tapak tangan serta pinggir tapak kaki diinai dan dibiarkan kering sehingga pagi berikut. amalan ini kini sudah lapuk.Pada waktu yang sama. Tugas ini dilakukan oleh seorang tukang andam yang juga merupakan "emak pengantin" (bukan ibu sebenar). Walaupun demikian. Berinai kecil yang diadakan pada waktu petang hari selepas hari berinai curi. Selepas mandi istidat itu dan sebelum bakal pengantin perempuan tidur pada malam yang sama. Bagaimanapun. dan hanya adat berandam diamalkan oleh pengantin perempuan di kawasan luar bandar pada hari ini (pengantin lelaki tidak lagi mengamalkan adat ini). 3. Selepas berandam. Bakal pengantin perempuan dihiasi dan didudukkan di atas pelamin. jangan mati adat".Rambut pengantin perempuan di dahi serta bulu keningnya dipepat (seringnya. Ini adalah amalan berinai yang sebenar dan mendahului apa yang dikenali sebagai istiadat berinai. Kaedah yang dihuraikan di bahagian Berinai besar dipatuhi. pengantin lelaki juga mengamalkan adat ini). Pengantin lelaki akan menjemput beberapa kawan yang paling rapat untuk bersarapan bersama-sama. Kaedahnya sama sahaja dengan berinai curi. bersama-sama istiadat yang berkenaan. Berinai curi diadakan pada waktu petang hari selepas hari yang tangan dan tapak kaki bakal pengantin perempuan diinai. pengantin perempuan akan mandi dengan air sintuk-limau yang dianggap secara tradisi sebagai dapat menghapuskan nasib malang pada pengantin perempuan. gigi pengantin perempuan diasah dan dikilap supaya menjadikannya sama rata dan berkilat. Kemudian.

para tetamu perempuan akan turut menjalankan istiadat ini dengan cara yang tepat sama. Istiadat berinai besar bermula dengan para tetamu lelaki naik ke pelamin.Selain itu. Istidat ini diakhiri seperti biasa dengan jamuan kari dan nasi. seorang wakil daripada kalangan tetamu lelaki akan ke depan untuk membaca doa selamat. emak pengantin akan merapatkan kedua-dua tangan pengantin dan menaikkannya pada aras dada sebagai tanda menyembah kepada tetamu yang melakukan istiadat ini. Ini diikuti oleh tangkai daun wangi yang dicelupkan ke dalam air daun setawar dan kemudian digunakan untuk menyentuh kedua-dua belakang tangan pengantin lelaki. dia didudukkan di atas pelamin yang terletak di hadapan sekumpulan tetamu (kebanyakannya wanita). satu demi satu. tetamu akan mengambil sedikit pes inai dari longgok di tengah dulang dan selepas meletakkannya pada daun sirih yang disediakan oleh emak pengantin.[sunting]Istiadat berinai besar Ketika pengantin lelaki tiba di rumah pengantin perempuan dalam pakaian pengantin. dan kawan keluarga pengantin perempuan. Kenduri berinai besar adalah jauh lebih besar. Akhirnya. Istiadat ini biasanya dilakukan oleh semua tetamu yang minat.Pinggan-pinggan itu masing-masing mengandungi nasi kunyit. saudara rapat. Selepas semua tetamu yang minat telah menjalankan istiadat ini. pengantin lelaki tidak terlibat dalam istiadat berinai di rumah pengantin perempuan bagi isitiadat berinai curi dan berinai kecil. Perbuatan yang sama kemudian dilakukan dengan bertih. [sunting]Peringkat ketiga [sunting]Bersanding Rencana utama: Bersanding . tetapi bilangan mereka harus merupakan bilangan ganjil dan bukannya genap. berbanding dengan kenduri berinai curi dan kenduri berinai kecil. jiran. bertih.Sesetengah pengantin lelaki Melayu pada zaman silam juga menjalankan istiadat berinai di rumah sendiri tetapi istiadat ini tidak lagi dijalankan. bersama-sama beberapa tangkai daun wangi. akan meletakkannya pada tapak tangan pengantin lelaki.Di tengah dulang itu terletak selonggok pes inai.Di hadapan pengantin lelaki terletak sebuah dulang berkekaki yang besar yang mengandungi tiga buah pinggan. Daun sirih itu bertujuan untuk mengelakkan mengotorkan tangan pengantin. untuk membuang sedikit nasi kunyit pada sebelah kiri kanan pengantin lelaki. Pengantin lelaki kemudian akan pulang ke rumah sendiri. Sejurus selepas ini. Ketika tetamu lelaki telah siap. dan pengantin perempuan turut didudukkan di atas pelamin untuk menjalankan istiadat yang sama. dan air daun setawar kisar.

emak pengantin akan menanyakan bukti yang konkrit daripada pengantin lelaki tentang keperawanan pengantin perempuannya. Kedua-dua pengantin tidak dibenarkan memerah air dari sarung tersebut. sebuah kenduri akan diadakan di rumah pengantin perempuan. bukti tentang keperawanan pengantin perempuan adalah amat penting kepada orang Islam umumnya. jiran. Semasa ini. apa lagi dengan menyimpannya. Selepas berduduk selama sepuluh hingga lima belas minit. mereka tidak berpakaian pengantin tetapi memakai pakaian Melayu yang biasa. Selepas upacara ini disiapkan. Pada awal pagi selepas malam bersatu. dan terdiri daripada memercikkan air sintuk dan limau purut pada kedua-dua pengantin lelaki dan perempuan.Penyerahan bukti sebelum istidat mandi limau adalah wajib dan amat penting sehingga ketiadaan bukti hampir selalu menimbulkan masalah yang seringnya mengakibatkanperceraian sertamerta. dan kawan rapat kedua-dua keluarga. bukan sahaja sebagai hadiah tetapi juga sebagai tolak bala dan buang geruh. mereka akan di bawa turun dan didudukkan pada sebuah bangku atau dua buah kerusi di ibu rumah atau bilik yang lain di rumah.Untuk istiadat ini. pengantin lelaki akan menyerahkan sehelai sapu tangan berwarna putih yang memberikan bukti yang diperlukan. istiadat mandi limau akan dijalankan.[sunting]Mandi limau Sebelum istiadat mandi limau dijalankan. Kedua-dua suami isteri sekali lagi berduduk di atas pelamin dalam pakaian yang terbaik di hadapan sekumpulan tetamu yang terdiri daripada saudara. Sarung yang digunakan oleh kedua-dua suami isteri dalam istiadat mandi diberikan kepada emak pengantin. [sunting]Sambut-menyambut Pada hari istiadat mandi. suami dan ibu bapa mertua akan membawanya membuat kunjungan . Mengikut adat. pengantin lelaki akan membawa pengantin perempuan balik ke bilik tidur dengan setiap mereka memegang salah satu hujung sapu tangan. Mandi istiadat dilakukan oleh emak pengantin. Pada zaman silam. terdapat satu adat yang amat penting pada zaman silam. Emak pengantin kemudian akan menunjukkan sapu tangan itu mula-mulanya kepada ibu bapa pengantin perempuan dan kemudian yang paling penting sekali kepada ibu bapa pengantin lelaki. Selepas kedua-dua pasangan ibu bapa pengantin lelaki dan pengantin perempuan telah memuaskan diri tentang kesucian pengantin perempuan. Seluruh adat ini yang dipegang teguh pada zaman silam kini tidak lagi diamalkan sama sekali oleh hampir semua (jika bukan semua) orang Melayu.

jika ibu bapa mertuanya merupakan orang berada. Pada kepulangannya ini. Kekadangnya. tetapi kenduri-kenduri perkahwinan yang diadakan di rumah pengantin perempuan biasanya adalah lebih banyak dan lebih mewah daripada kenduri-kenduri yang diadakan di rumah pengantin lelaki. mereka akan menjalankan istiadat bersanding sekali lagi. hiburan sepanjang siang dan malam yang terdiri daripada muzik dan tarian tempatan akan diadakan untuk menghibur isteri yang baru ini. Lagi sebuah kenduri yang terdiri daripada beratus-ratus tetamu akan diadakan. Inilah dia huraian secara ringkas tentang adat resam kahwin Melayu. Istiadat yang diadakan di rumah pengantin lelaki kekadang lebih besar daripada istiadat bersanding di rumah pengantin perempuan. Selepas tinggal di rumah suaminya selama beberapa hari. isteri baru itu yang diiringi oleh suami dan ibu bapa mertuanya akan kembali ke rumah perempuan untuk mendiami sekurang-kurangnya beberapa bulan. .pertama ke rumah mereka. sebuah kenduri yang kecil akan diadakan. Di rumah suaminya.

Pihak pengantin adalah dilarang untuk menawar perkhidmatan yang dilakukan oleh pembuat thaali. Mukuurtta Kaal Adat ini dilakukan lima hari sebelum hari perkahwinan dilangsungkan. Tiga hari sebelum perkahwinan. pottut thaali. wang ringgit. Dalam upacara itu bubur manis dan nasi manis disediakan termasuklah dhoti dan sari untuk pasangan pengantin.Adat penyediaan thaali ini dilakukan tujuh atau sembilan hari sebelum hari perkahwinan. Penyediaan Thaali (Tjrumaanggalyam) Thaali atau tjirumaangalyam merupakan lambang suci perkahwinan yang dikalungkan pada leher kedua-dua pengantin. bermakna perkahwinan tidak dapat dijalankan dengan lancar.Ini kerana thaali masih boleh dibuat daripada kunyit yang dikatakan lebih selamat dan tidak dicuri orang. kelapa. Pihak lelaki akan membawa emas. Untuk menjalankan . Pada thaali itu diikat segumpal benang putih yang disapu dengan kunyit. Selepas itu upacara sembahyang dilakukan dan ini dinamakan sebagai thaalippadaiyal. Pada masa yang sama sirih pinang akan diberikan sebagai tanda jemputan perkahwinan secara rasmi. Beberapa keping kad jemputan dalam bilangan ganjil akan dibawa bersama ke kuil untuk dibawa bersembahyang (arccanai). thaali akan diambil dan diletakkan di tempat sembahyang atas suruhan pembuat thaali.Kad jemputan yang telah dicetak disapu dengan serbuk kunyit cair sebagai lambang keharmonian. sirih pinang.Ini disebabkan terdapat pelbagai suku di kalangan masyarakat India. Adat mukuurtta kaal ini diadakan pada hari yang baik mengikut firasat masyarakat India. kumkum. tennantthaali dan sebagainya. cendana.Kad Jemputan Kad jemputan memainkan peranan yang penting dalam perkahwinan masyarakat India. Secara umumnya thaali tidak diwajibkan diperbuat daripada emas. pinang dan sebagainya sebagai lambang kekayaan.Terdapat pelbagai jenis thaali yang digunakan oleh masyarakat India seperti lingath thaali.Sekiranya terdapat kesilapan. Kemudian dulang akan dibawa ke rumah pengantin perempuan untuk diberi kepada pengantin lelaki dan begitulah sebaliknya. Upacara ini dinamakan sebagai paanam paaku. kelapa dan bayaran untuk pembuat thaali.Kad jemputan ini dibuat berdasarkan almanak Hindu. Ini adalah untuk memastikan tukang thaali mengetahui hari yang sesuai untuk membuat thaali. Kad diletakkan di atas dulang bersama sirih.

Kayu akan dipacak sedalam setengah meter dan bahan-bahan tadi akan dimasukkan ke dalam lubang tersebut sebagai lambang kekayaan. Bahan-bahan lazim seperti sirih pinang. kunyit dan sebagainya disediakan. . Kemudian upacara sembahyang dilakukan oleh pengantin beserta lima orang perempuan tersebut. Batang kayu diambil dan dibersihkan serta dibuang kulitnya.adat tersebut sebatang pokok yang masih muda dan lurus akan ditebang untuk dijadikan mukurtta kaal. Sebanyak sembilan jenis bijirin ditabur pada batang kayu dan lampu minyak dinyalakan. Ahli-ahli keluarga pengantin akan bermohon pada Tuhan supaya perkahwinan dapat dilangsungkan tanpa gangguan. Kemudian hujung kayu diikat dengan daun ara atau mangga menggunakan kain bewarna merah. kum kum. Kebiasaannya adat mendirikan mukuurtta kaal dilakukan di rumah pengantin lelaki. Lima orang perempuan yang sudah berkahwin akan menyapukan kunyit cair dan kumkum pada batang kayu tersebut dari pangkal hingga hujung. Batang pokok tersebut berukuran dua atau tiga meter dan mempunyai lilitan batang antara 20 hingga 30 sentimeter. Adat mendirikan mukuurtta kaal adalah sebagai menandakan perkahwinan akan dilangsungkan di rumah tersebut. Pada masa yang sama pengantin berikrar akan menjaga alam sekitar sebagai lambang persahabatan dengan alam sekitar.

Sebelum tiba hari perkahwinan sekiranya terdapat kematian di kalangan ahli keluarga bakal pengantin. Selepas acara bersanding. merah atau kuning. biru dan kelabu kerana dipercayai warna-warna tersebut melambangkan kematian dan kesedihan. Pada hari perkahwinan tersebut pengantin perempuan dan lelaki dihias indah. perkahwinan itu mesti ditangguhkan pada tahun hadapan ataupun selama seratus hari.Kemudian setiap pakaian dihias dengan pelbagai aksesori. Perkahwinan Masyarakat Cina Seterusnya pengantin lelaki akan bertandang ke rumah pengantin perempuan dan pada masa itulah pengantin lelaki dan perempuan akan duduk bersama buat kali pertama.Hari perkahwinan akan dilangsungkan setelah setahun bertunang atau mengikut tempoh yang dipersetujui oleh kedua belah pihak. Adalah tidak manis mengadakan perkahwinan sewaktu orang lain sedang berkabung kesedihan. Mereka akan diiringi oleh pengiring masing-masing. Seterusnya pasangan pengantin akan didudukkan di atas pelamin yang telah disediakan di ruang tamu.Baju pengantin sebaik-baiknya bewarna putih.Masyarakat Cina pada masa dahulu memakai pakaian pengantin yang diperbuat daripada kain sutera dan disulam benang emas. pasangan pengantin akan dibawa bertemu ahli .Adalah dilarang memakai baju hitam.

Pada masa yang sama kedua pengantin akan cuba mengenali dan beramah mesra dengan ahli keluarga kedua belah pihak. Tetamu-tetamu yang datang akan membawa ang-pau sebagai hadiah kepada pasangan pengantin. sebagai bukti perkahwinan. Walau bagaimanapun adat bersanding dan upacara minum teh ini sudah kurang diamalkan oleh masyarakat Cina hari ini. Dalam masyarakat Cina juga. Kemuncak upacara perkahwinan masyarakat Cina ialah pada sebelah malam iaitu jamuan makan. Pada hari ini masyarakat Cina kurang mengamalkan adat perkahwinan secara tradisi sebaliknya menjalankan perkahwinan secara sivil iaitu dengan mendaftarkan perkahwinan di gereja.keluarga masing-masing.Ia merupakan tradisi masyarakat Cina yang mempunyai maksud yang tersendiri. Dalam upacara ini pasangan pengantin akan memberi teh yang disediakan kepada saudara mara pihak lelaki. . Adat ini melambangkan penerimaan pasangan pengantin terutamanya si isteri dalam keluarga si suami di samping bertujuan untuk mengeratkan hubungan kekeluargaan. Pengantin lelaki akan memperkenalkan keluarga dan sauadara maranya kepada isterinya dan ini begitulah sebaliknya di samping itu juga kedua pengantin akan meminta restu daripada keluarga mertua masing-masing.Jamuan makan ini diadakan secara besar-besaran samada di rumah. pasangan pengantin akan menandatangani dua pucuk surat perkahwinan iaitu Keat Foon Ching Su di hadapan beberapa orang saksi. upacara meminum teh sangat penting dan masih diamalkan. dewan. terutamanya di kalangan mereka yang beragama Kristian. atau restoran. Akhir sekali.

Keluarga perempuan juga membuat pelbagai persiapan termasuk memburu binatang untuk disembelih pada hari perkahwinan. Wakil khas akan meninggalkan tali bersimpul itu kepada tuai rumah atau ketua rumah panjang yang bertanggungjawab membuka simpulan tali itu setiap hari.Wakil itu membawa beberapa utas tali bersimpul yang menunjukkan berapa hari lagi perkahwinan dilangsungkan. kedua-dua pihak melantik wakil masing-masing untuk menguruskan jemputan kahwin. Sekiranya tali itu mempunyai lima simpulan.Untuk mengundang tetamu.Pengantin masyarakat Iban Majlis Perkahwinan Pelbagai persiapan akan dibuat untuk majlis perkahwinan yang bakal tiba. Bagi pihak keluarga lelaki mereka akan menyediakan perbelanjaan serta barang yang harus diberikan kepada keluarga perempuan. bermakna perkahwinan itu akan berlangsung dalam masa lima hari lagi. .

Mereka juga akan berpusing di rumah selama tiga kali. Mengikut adat tetamu perempuan hanya dapat masuk ke dalam bilik pengantin perempuan dengan menggunakan bahasa berirama untuk membuka pintu bilik yang dipalang dengan lembing dan ditutup oleh pua kumbu. perbincangan dilakukan selepas tengah malam. Sekiranya perkahwinan berlangsung pada waktu siang. Para tetamu seterusnya akan dijamu dengan sejenis arak iaitu tuak dan pelbagai jenis air seperti air haus. pengantin akan berjalan kaki mengikut jalan darat. tembakan meriam akan dilepaskan. air dahaga dan air untung. Setelah itu. terdapat rangka yang berbentuk seperti kota. Ketua rombongan pengantin lelaki terlebih dahulu terpaksa membuka tiga buah kota iaitu di kepala tangga. Sebaik sahaja sampai di hadapan rumah pengantin perempuan. Sesudah itu air minuman akan dihantar kepada setiap tetamu dan ini dinamakan air penyuci. kepala rombongan pengantin lelaki dipelawa menyembelih seekor babi sebagai penghormatan dan pada masa itu juga tembakan senapang akan kedengaran secara balas-membalas.Terdapat nilai berian yang telah ditetapkan di . rombongan yang berpakaian menarik itu akan memukul gong.Sekiranya dilangsungkan pada waktu malam. Selepas itu barulah ibu bapa pengantin perempuan meminta berian. selepas makan tengahari barulah kedua-dua pihak berbincang tentang perihal pengantin dan susur galur mereka. Jika tidak. Setelah mengetahui hubungkait kekeluargaan. Sebelum perbincangan diadakan. manakala yang lelaki duduk di ruai. rombongan lelaki biasanya berarak ke rumah panjang pengantin perempuan dengan menaiki perahu yang dihiasi kain pua kumbu sekiranya pengantin melalui jalan sungai . Mereka akan berbincang dan golongan yang tertua akan melakarkan hubungan antara pengantin lelaki dan perempuan yang mempunyai hubungan kekeluargaan. Di sepanjang jalan. Kemudian mereka mandi beramai-ramai di sungai sebelum memakai pakaian tradisional. di tengah rumah dan di hujung rumah. rombongan pihak lelaki di kalangan kaum wanita akan masuk ke bilik pengantin perempuan. denda akan dikenakan kepada mereka. Sambil itu mereka akan bergurau senda dan beramai-ramai menyanyikan lagu dan memukul gendang. tuai rumah sekali lagi akan menghidangkan minuman keras yang dipanggil air perangsang kepada para tetamu. Sampai di tangga rumah panjang. Di kepala tangga rumah itu pula.Upacara akad nikah Pada hari perkahwinan.

Jika tidak pengantin baru akan mandi di sungai untuk membersihkan diri. Ayam yang telah disembelih itu akan diambil darahnya untuk disemah kepada pengantin. penolak haluan iaitu sebatang sumpitan. Selepas mengadakan majlis di rumah pengantin lelaki. Pecahan pinang itu akan menentukan tempoh masa pengantin perempuan wajib tinggal di rumah suaminya. Selepas menjelaskan segala berian. Seterusnya pinang tersebut akan diagihkan kepada tetamu dan diberi sarapan pagi. rombongan perlu kelihatan gembira kerana segala kesalahan telah dihapuskan. Sekiranya berlaku percubaan untuk mencemarkan nama mana-mana pihak. mereka menyembelih seekor babi sebagai korban dan juga sebagai penebus dosa pengantin. pasangan pengantin akan memakai pakaian masing-masing untuk pergi ke rumah pengantin lelaki pula. Untuk adat ini juga mereka perlu memegang sehelai kain yang panjangnya tujuh ela supaya kesalahan semasa perkahwinan itu akan hilang pada setiap individu. mereka menetapkan pula syarat berhubung dengan berian sekiranya berlaku perceraian. Upacara perkahwinan telah dianggap tamat dengan menjalankan adat ini sekiranya tiada kesalahan adat yang dilakukan oleh kedua belah pihak. kajang perahu iaitu sehelai kain pua kumbu dan beberapa pemberian kecil lagi. Pihak perempuan juga meminta bayaran memecah tangga iaitu sebilah beliung. Permintaan tersebut akan hilang setelah berlakunya perceraian yang tidak nyata. pihak yang bertanggungjawab akan dikenakan denda yang lain. Di sepanjang jalan. si suami wajib membayar balik berian yang diterimanya dahulu dan tambahan sebanyak RM50 sebagai denda. Istiadat ini akan diakhiri dengan jamuan makan dan minum. Ayam yang telah diikat kakinya kemudian dilepaskan dan mentera pun dibaca. sekali lagi majlis diadakan di rumah pengantin perempuan. Seterusnya seseorang yang dipanggil tukang ganyang akan memulakan upacara.Sungguhpun mereka telah sah sebagai pasangan suami isteri. .Si suami masih tidur di ruai iaitu di bilik tetamu. kedua pengantin diiringi oleh pengapit masing-masing dan akan disandingkan di atas gong atau kerusi yang dialas kain tenun. Pada sebelah malamnya.kalangan masyarakat Iban. bayaran pembuka kelambu iaitu sebilah pedang dan pemberian kecil yang lain. Sekiranya perceraian disebabkan oleh pihak lelaki. Seterusnya upacara membelah pinang atau mengulang pinang akan dijalankan. Adat ini juga boleh disamakan dengan adat bersanding di kalangan masyarakat Melayu. sepasang tempat menggantung gong. Setelah menyucikan diri. Ada pasangan yang terpaksa dipisahkan buat sementara waktu kerana mendapat petanda buruk. Kemudian seorang lemambang atau bomoh akan mengadakan upacara menidurkan anak dan mengejutkan anak itu semula dengan beberapa rangkap pantun. Pihak lelaki pula meminta pencuci kaki . sebuah tempayan.Seterusnya sambutan yang meriah diadakan pula di rumah pengantin lelaki. Pasangan ini akan disaksikan oleh hadirin di rumah panjang tersebut. Sebarang bunyi-bunyian yang didengar sepanjang berada di situ akan mempunyai maksud yang tersendiri samada baik atau sebaliknya. bayaran pembuka pintu iaitu sebatang lembing. Selepas mandi. Seorang perempuan akan membawa keluar tepak sirih dan kemudian membelah pinang tersebut . mereka tidak boleh tidur bersama.

Lihing ialah tapai yang sudah menjadi arak. Sebuah tajau berisi tapai beras yang dinamakan lihing.lni kerana binatang itu akan disembelih dan dimasak untuk upacara makan di rumah pengantin perempuan nanti. Ini terserah kepada janji yang dibuat semasa majlis pertunangan. Jenis makanan pula ialah babi atau kerbau dan jumlahnya bergantung kepada kemampuan keluarga tersebut.Jumlahnya menurut darjat orang yang berkahwin itu.Lihing diminum beramai-ramai dalam pesta kahwin di rumah pengantin perempuan. gong dan tajau (tempayan). terdapat beberapa barangan lain yang turut dibawa untuk memperlengkap dan memperindahkan majlis hantaran itu. pemujaan agama. Tasor ialah tempat pinang yang diperbuat daripada tembaga atau perak.Barang hantaran untuk memperteguhkan semangat ini dikenali sebagai tasor. . Selain daripada empat hantaran yang menjadi asas bagi orang Kadazan.Barangan ini juga dibawa pada hari perkahwinan. mesti dibawa pada hari perkahwinan. alat untuk adat istiadat dan barang untuk memperteguhkan semangat.Serendah-rendah darjat perkahwinan itu mesti dibuat dengan upacara adat. juga berdasarkan kemampuan kedua-dua belah pihak.Majlis Perkahwinan Hantaran kahwin biasanya terdiri daripada pelbagai jenis makanan.Alat untuk adat istiadat pula dinamakan 'tinokol' iaitu terdiri daripada canang. Tasor ini dibawa sendiri oleh pengantin pada hari perkahwinan.Binatang tersebut diberikan kepada pihak perempuan dua atau tiga hari sebelum berlangsungnya hari perkahwinan.

lalu dimakan. Setelah upacara ini dilakukan.pesta bersukaria dan makan minum.Bagi mereka yang berkemampuan.Paling cepat mereka hanya boleh bersatu pada malam kedua. satu upacara khas dibuat. malah ada yang mengambil masa selama seminggu atau dua minggu berikutnya. majlis dibuat selama tujuh hingga empat belas hari. pengantin lelaki dan perempuan duduk berhadapan di tengah-tengah bulatan gadis-gadis yang ber-pakaian tradisional berwarna hitam. Pasangan pengantin tersebut dikehendaki makan di dalam pinggan dan mangkuk yang sama.Sesingkat-singkat pesta pula adalah antara dua atau tiga hari di rumah pengantin perempuan.Untuk memulakan upacara ini.Kesemuanya ini bergantung kepada besar atau lamanya majlis perkahwinan itu diadakan. makanan dan minuman pun dihidangkan kepada para tetamu yang hadir. mereka masih belum boleh bersatu pada hari dan malam pertama. Walaupun perkahwinan pasangan suami isteri itu sudah sah di sisi agama dan kepercayaan. Ibu bapa pengantin lelaki tidak boleh sama sekali hadir di rumah pengantin perempuan sebelum pasangan itu sah bersatu.Perkara yang paling penting dalam upacara perkahwinan ialah miohon pinisi iaitu upacara menukar gumpalan nasi. Upacara miohon pinisi merupakan nazar perkahwinan menurut cara tradisional. Gong dibunyikan semula. Majlis perkahwinan orang Kadazan memakan masa selama tiga hari. Kemudian kedua-duanya akan bertukar-tukar gumpalan nasi itu. diikuti dengan pertunjukan tarian sumazau. . Untuk membolehkan pengantin ni bersatu. Upacara ini dihadiri oleh keluarga keduadua pihak. Di hadapan mereka terletak seperiuk nasi dan kedua-dua pengantin akan menggenggam nasi dan periuk tersebut untuk dijadikan gumpalan sebesar telur ayam.

Dandanan ini termasuklah mandi bedak dengan ramuan bedak tepung beras yang bercampur bunga-bungaan pada sebelah malam. selalunya berwarna kuning dan hijau yang diperbuat daripada sutera.Tarian ini memerlukan antara enam hingga lapan onang penari termasuk dua orang wanita.Pada hari perkahwinan.Majlis ini mungkin berlangsung hingga larut malam. . dua orang pemain gong dan seorang pemain bebandil. dua orang pemukul gendang.Sepanjang hari tersebut. pada sebelah malamnya majlis titik diadakan yakni memainkan alat muzik yang terdiri daripada kulintangan. tiga hari bagi keluarga sederhana dan sehari bagi keluarga miskin. gong.Keluarga yang berada mengadakan majlis tujuh hari sebelumnya. kemudian diikuti dengan tarian tradisional yang dikenal sebagai runsai. Sehari sebelum hari perkahwinan. bebandil dan gendang di tempat kediaman kedua-dua belah pihak.Rambut pengantin perempuan dihiasi dengan 'serempak' iaitu sejenis mahkota.Pengantin Bajau Majlis perkahwinan dibuat sebelum hari perkahwinan.Tarian ini menjadi bertambah meriah apabila diserikan dengan kalang iaitu pantun dua kerat yang dijual dan dibeli oleh penari lelaki dan perempuan.Kumpulan muzik ini mengandungi enam orang pemain yang diketuai oleh seorang wanita yang memainkan kulintangan. pengantin dihias dengan pakaian yang baru. bakal pengantin lelaki dan perempuan akan didandan oleh beberapa orang mak andam.

Setelah pengantin lelaki membatalkan air sembahyang dengan menyentuh dahi isterinya.Dia kemudiannya dipersilakan duduk di tempat yang dikhaskan untuknya dan bunyi gong pun diberhentikan. Beberapa das tembakan dilepaskan sebagai tanda hormat dan alu-aluan akan ketibaan rombongan pengantin lelaki di halaman rumah pengantin perempuan.Pengantin lelaki dan rombongannya harus melalui beberapa lapis tabir yang dijadikan halangan sebelum masuk ke bilik pengantin perempuan. pengantin lelaki mengambil wuduk dan majlis akad nikah dilangsungkan.Kemudian kedua-dua pengantin keluar untuk bertemu dan bersalaman dengan tetamu. Setelah tiba waktunya.Pengantin lelaki kemudian masuk ke bilik pengantin perempuan untuk upacara membatalkan air sembahyang. Pengantin lelaki yang turun dari tandu atau kudanya dijulang di atas bahu anggota rombongan atau didukung masuk ke rumah pengantin perempuan. .Pengantin lelaki yang berpakaian serba kuning lengkap dengan tanjak dan bersenjatakan sebilah keris diusung dengan tandu oleh beberapa orang ahli keluarganya. pengantin lelaki menunggu majlis akad nikah. Setiap tabir itu hanya akan dibuka apabila dibayar sekitar RM1O hingga RM2O ataupun membaca sebuah pantun.Di situ. atau menunggang kuda ketika menuju ke ke diaman pengantin perempuan dengan diiringi pukulan gong berirama tigad-tigad semasa melalui jalan yang dihias dengan bendera yang berwarna-warni. syair dan nasyid empat kerat yang dilagukan. kedua-dua mempelai itu disandingkan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful