HUBUNGAN ETNIK DI MALAYSIA 1. Latar Belakang 1.

1 Pengenalan Peristiwa 13 Mei 1969 merupakan satu titik hitam yang telah mencacat keamanan dan keharmonian rakyat yang berbilang kaum di negara ini. Tiada siapa yang dapat menyangka api kebencian tersebut bertukar menjadi tragedi yang sukar dilupakan. Walau bagaimanapun, bibit-bibit perpecahan kaum ini wujud sejak negara mencapai kemerdekaan lagi disebabkan ketidakpuasan hati kaum lain terhadap hak -hak keistimewaan orang Melayu seperti yang termaktub dalam perlembagaan terutamanya yang menyentuh mengenai bahasa dan pelajaran. Rentetan daripada ketidakpuasan hati itu, maka setiap perkara yang menjurus kepada hak hak keistimewaan orang Melayu dipertikaikan khususnya oleh kaum Cina. Perkara ini semakin ketara apabila di dalam kempen Pilihanraya 1969. Tanpa menghiraukan se nsitiviti serta isu-isu yang boleh mencetuskan kontroversi di kalangan kaum, orang -orang Cina telah mencabar hak-hak keistimewaan orang Melayu seperti yang termaktub di dalam Artikel 153 Perlembagaan Malaysia. Keadaan kempen yang tidak dikawal ini merupaka punca n tercetusnya peristiwa 13 Mei 1969. Hal ini seolah-olah ada suatu elemen yang tidak harmonis antara kaum dalam Negara khususnya antara masyarakat Melayu dan Cina yang mendominasi majoriti kaum di Malaysia. 1.2 Pengajaran Daripada Peristiwa 13 Mei 1969 Peristiwa 13 Mei 1969 merupakan satu tragedi berdarah yang banyak meninggalkan kesan terhadap politik, ekonomi dan sosial masyarakat Malaysia. Peristiwa 13 Mei sememangnya bukan suatu peristiwa yang berlaku secara tiba - tiba atau kerana sebab-sebab yang spontan tetapi ianya merupakan suatu rentetan kepada sebab-sebab atau peristiwa yang telah berlaku sebelumnya. Kesan pendudukan Jepun di Tanah Melayu merupakan salah satu faktor yang turut menyumbang kepada peristiwa 13 Mei . Selain itu kesan peninggalan penjajah Inggeris juga boleh dilihat sebagai punca kepada peristiwa tersebut. Amalan diskriminasi oleh Inggeris contohnya telah banyak merenggangkan lagi hubungan antara kaum di Tanah Melayu. Dari sudut ekonomi peristiwa 13 Mei, banyak meninggalkan kesan yan negatif terrhadap g masyarakat Melayu khasnya dan golongan bumiputera amnya. Pengenalan ekonomi mengikut ras umpamanya adalah bukti yang jelas kepada persoalan ini. Keadaan ini merupakan suatu kesan yang nyata selepas penjajahan British. Dasar ekonomi baru yang dirancangkan oleh kerajaan pada 1971 merupakan satu usaha bertujuan untuk mengimbangi kembali kedudukan ekonomi dan hubungan antara kaum di Malaysia. Ekoran daripada Peristiwa 13 Mei 1969, Jabatan Perpaduan Negara (kini dikenali sebagai Jabatan Perpaduan Negara dan Integrasi Nasional di bawah Kementerian Perpaduan, Kebudayaan, Keseniandan Warisan) ditubuhkan bagi menggerakkan program -program yang boleh memupuk perpaduan dan muhibah dalam masyarakat. Selanjutnya pelbagai program dari Rukun Tetangga sehingga kepada program Sekolah Wawasan dan Program Khidmat Negara, telah direka dan dilaksanakan sebegitu rupa untuk menangani dan memupuk perpaduan serta integrasi secara lebih menyeluruh. Selain Program Latihan Khidmat Negara (PLKN) pula cuba membangun para remaja agar lebih patriotik dan cinta kepada negara dengan pengisian pelbagai aktiviti yang melibatkan fizikal, mental, pembinaan karektor, kenegaraan dan kemasyarakatan. Walaupun pada awal tahun pelaksanaannya ia menerima pelbagai reaksi dan kritikan lebih-lebih lagi dari segi pengurusan, namun kini diakui oleh pelbagai pihak bahawa program ini dapat membentuk sikap yang lebih positifdi kalangan generasi muda

1

pihak persatuan. an Akhir sekali. Rukun Negara turut diperkenalkan. Satu Parti Majoriti mentadbir Negara iv. KONSEP-KONSEP ASAS HUBUNGAN ETNIK 1. sosial.pelbagai kaum terhadap diri. Kepentingan Hubungan Etnik Untuk mengukuhkan kestabilan dan keharmonian sesebuah negara termasuk aspek politik. Proses integrasi berlaku melalui integrasi wilayah. Disamping itu juga. sosial dan lokasi dalam sesebuah unit politik. kerajaan turut memperkenalkan usaha yang lain untuk menjam kestabilan in Negara. Cina dan India. Disamping itu. Asimilasi pula merupakan proses percantuman antara etnik berlainan budaya sehingga membentuk satu kelompok dengan kebudayaan dan identiti yang sama. Dasar Ekonomi Baru ii. Rukun negara merupakan Ideologi Kebangsaan. Dasar Kebudayaaan Namun untuk mengecapi nikmat kestabilan negara. Proses asimilasi 2 . Tujuan utama merapatkan hubungan anatara kaum di Malaysia seperti Bangsa Melayu. keluarga. ekonomi dan sosial maka kayu ukur hubungan antara kaum yang mendiami sesebuah negara menjadi teras utama. kebudayaan. buka sahaja pihak kerajaan yang perlu lebih berusaha ke arah itu. Dasar Pendidikan Kebangsaan iii. ekonomi. Di samping itu. selepas peristiwa 13 Mei 1969. pertubuhan dan kesatuan perlu menyedari kepenting perpaduan. masyarakat dan negara. Antara perancangan yang dibuat ialah menubuhkan Jabatan Perpaduan Negara dan Integrasi Nasional pada tahun 1969. hubungan etnik yang baik dan harmonis memberi jaminan untuk mengukuhkan pentadbiran negara. Proses untuk menghasilkan sebuah masyarakat integrasi adalah suatu proses yang sukar dan amat kompleks. Antaranya :i. pendidikan dan politik. Rukun Negara akan dihayati oleh semua kaum yang berada dalam Negara dan merupakan teras serta tiang Negara. Bagaimanakah konsep integrasi berbeza daripada konsep asimilasi dalam konteks memupuk perpaduan nasional? Perbezaan konsep integrasi daripada konsep asimilasi dalam konteks memupuk perpaduan nasional adalah Integrasi merupakan satu proses bagi mewujudkan satu identiti nasional dalam kalangan kumpulan yang terpisah dari segi kebudayaan. Dalam konteks negara Malaysia. Tetapi perkara yang lebih besar ialah gabungan masyarakat seperti individu. ³ Negara Aman Rakyat Makmur ´. merapatkan hubungan antara masyarakat di Sabah serta Sarawak. pergaulan di antara etnik juga dapat diperbaiki dengan penglibatan semua peserta dalam aktiviti kerjasama dan berkumpulan 2. status kstabilan negara semakin pulih. Banyak perancangan dibuat dan diimplimentasikan.

Budaya diwarisi daripada satu keturunan kepada satu keturunan. b. Maka µmanusia itu sendiri membentuk budaya¶ dan perkembangan budaya akan mengikut perkembangan masyarakat itu sendiri c. Perhubungan yang lebih rapat antara wilayah dapat mewujudkan integrasi dalam bidang politik dan nilai. Manusia juga perlu memahami budaya masyarakat sendiri dan juga masyarakat lain serta memupuk kerjasama dalam masyarakat sendiri dan dengan masyarakat lain. Pesta Keamatan dan Hari Gawai. Memahami hakikat bahawa manusia. Konsep Masyarakat 3. dan kedua. punca konflik dan struktur masyarakat bersifat kolonial. Tahun Baru Cina. spiritual dan mental. Deepavali. Manusia mesti memahami sebaik mungkin cara hidup bermasyarakat. Jelaskan kepentingan memahami konsep-konsep asas hubungan etnik dalam konteks masyarakat majmuk Malaysia? Kepentingan memahami konsep-konsep asas hubungan etnik dalam konteks masyarakat majmuk Malaysia: i. kemanusiaan. ii. Asimilasi berjaya apabila etnik minoriti sanggup menerima identiti atau budaya etnik majoriti yang lebih dominan sebagai cara hidup mereka seharian. Menggambarkan faktor personaliti dalam menentukan tingkah laku masyarakat. keadaan sosial dan ikatan sosial masyarakat. Huraikan aplikasi tiga konsep asas hubungan etnik dalam konteks Masyarakat Malaysia. Integrasi ialah suatu proses yang sangat kompleks. Konsep Perpaduan dan Integrasi Konsep Perpaduan harus diperluaskan melalui acara-acara peringkat setempat supaya perpaduan kaum benar-benar wujud dan bukan semata-mata dalam acaraacara formal saja seperti tradisi rumah terbuka kebangsaan ini bukan saja untuk Hari Raya tetapi juga untuk lima perayaan utama lain iaitu Krismas. iv. Budaya memberikan identiti kepada sesuatu kelompok dalam aspek cara pengendalian hidup. Perhubungan ini seterusnya mampu mengurangkan konflik dan mengutamakan persefahaman serta mewujudkan perasaan harmonis antara pelbagai etnik. demi kelangsungan hidup. Tahap-tahap hubungan etnik boleh dilihat dari segi darjah kedekatan bermula dengan hubungan terpisah iaitu segregas sehinggalah hubungan i berbentuk sebati iaitu amalgamasi.2. Mencerminkan darjah dan sumber ketegangan sosial. isu prasangka dan diskriminasi. iii. apabila wujudnya interaksi yang erat ahli kumpulan etnik yang berbeza dalam jangka masa yang lama. PLURALITI DAN MASYARAKAT PLURALISTIK DI MALAYSIA PLURALITI MASYARAKAT ALAM MELAYU DALAM SEJARAH Dua konsep yang sering digunakan untuk menjelaskan ciri ciri Asia Tenggara ialah plurality dan masyarakat plural (plural society). Mengetahui sifat struktur sosial. Memberi gambaran perkembangan sejarah dan kemampuan sosioekonomi sesebuah negara. Konsep Budaya Dapat membina imej negara kearah mewujudkan keperibadian serta identiti. memupuk kesedaran kebangsaan dan kenegaraan bercirikan kerohanian. 3 . a. tiada pilihan lain tetapi untuk hidup bermasyarakat. darjah pluralisme sosial dan kebudayaan.

Pluraliti social dapat dilihat berdasarkan reality kehidupan masyarakat yang ada. Hubungan antara alam Melayu dengan China dan India ini telah lama berlaku. Di mana mereka telah memperkenalkan sistem mereka yang menggalakkan perkembangan masyarakat pluralistik.Pluraliti : istilah yang digunakan untuk merujuk kepada masyarakat pelbagai bangsa di alam Melayu sebelum kedatangan kuasa-kuasa penjajah ( Eropah ) yang terbentuk melalui proses semula jadi tanpa sebarang rancangan pemaksaan di sebaliknya. Perubahan epistemologikal dari segi ilmu pengetahuan yang melibatkan cara berfkir dan cara melihat i sesuatu yang seterusnya akan melibatkan perubahan terhadap cara memahami sesuatu. Contohnya. Penjelmaan dari segi material dan non -material. Sebelum kedatangan penjajah Inggeris. Di mana alam Melayu merupakan tempat persinggahan para pedagang bagi memperdagangkan bahan-bahan yang mereka bawa bersama. Hubungan dengan China dan India. Satu aspek lagi menurut AlAttas ialah tidak terdapat jitab-kitab yang membincangkan idea-idea besar seperti falsafah. Pembentukan Pluraliti di alam Melayu 1. 2. Bunga raya adalah dibawa dari Kepulauan Pasifik. Apa yang ada atau terdapat cuma kitab-kitab yang bersifat keseniaan terutamanya dalam bahasa Jawa. Kedatangan Inggeris telah mengubah epistemologi yang ber ifat non-material ini kepada s epistemology fizikal yang bersifat rasional atau saintifik. Pengar uh Hinduuisme dan Buddhisme tidak member kesan yang besar dalam kehidupan rakyat biasa berbeza dengan pengaruh Islam (menurut Syed Muhammad Naquib Al Attas). Pembentukan Pluraliti di alam Melayu juga dipengaruhi oleh agama dan kebudayaan India. Zaman Hinduisme dan Buddhisme. manakala getah pula berasal dari Brazil. Alam Melayu juga terkenal sebagai pusat pengajian dan penyebaran ilmu pengetahuan sejak abad ke-7 Masihi. Hinduisme dan Buddhisme diterima baik di kalangan pemerintah alam Melayu sebelum kedatangan Islam. metafizik dan sebagainya berasaskan Hinduisme dan Buddhisme di alam Melayu. Di mana masyarakat alam Melayu terutamanya dalam kalangan raja dan bangsawan telah menerima unsur unsur agama Hindu dan Buddha yang tidak bercanggah dengan kepercayaan tempatan. Penjelmaan ini dapat dilihat dan difahami berdasarkan perubahan yang bersifat epistemological yang dibawa oleh penjajah British. 3. Penjajahan Barat menjadi titik pemisah antara Pluraliti dan Masyarakat Plural. Masyarakat Plural : ianya terbentuk selepas zaman kedatangan orang-orang Eropah. Hubungan yang terjalin ini adalah disebabkan oleh faktor perdagangan dari kedua-dua benua tersebut. Hubungan tersebut gterladi disebabkan oleh beberapa faktor seperti perdagangan dan pendidikan. Asasnya ialah pembuktian sesuatu material menerusi pancaindera dan kenudiannya dipertingkatkan menerusi alat alat saintifik seperti mikroskop - 4 . Pluraliti alam sekitar merujuk kepada leadaan alam sekitar dan muka bumi alam Melayu yang begitu mudah berinteraksi dengan kawasan kawasan lain di dunia. Mitos Hinduisme telah mengukuhkan lagi institusi raja di alam Melayu. ilmu pengetahuan di alam Melayu banyak berasaskan epistemologikal yang bercorak metafizik atau ilmu yang bersumberkan alam ghaib. Hubungan perdagangan secara langsung antara Gugusan Kepulauan Melayu dengan China telah diasaskan pada awal a bad ke -5 Masihi. ketuhanan. Amalan perubatan perdukunan dan perbomohan yang menggunakan jampi serapah dalam berinteraksi dengan pihak alam ghaib adalah manifestasi yang jelas mengenai ilmu metafizik alam Melayu. Dasar penjajah menyebabkan mereka gagal berasimilasi dengan penduduk. Kesannya daripada itu wujudlah kelompok-kelompok masyarakat yang hidup terasing daripada kelompok yang lain walaupun tinggal di tempat yang sama (Masyarakat Majmuk). Penjajah membawa masuk pendatang asing dari China dan India ke Asia Tenggara untuk kepentingan ekonomi. Kebesaran raja-raja juga digambarkan menerusi candi-candi yang didirikan. Pluraliti alam Melayu boleh dikaji berdasarkan plurality social dan alam sekitar. Epistemologikal bererti asal mula sesuatu ilmu pengetahuan. alam sekitar dan system social-politik-agama yang wujud di Asia Tenggara.

Zaman Empayar Kesultanan Melayu Melaka adalah merupakan zaman plurality kerana proses penghijrahan berlaku secara semula jadi atau alamiah tanpa ada paksaan daripada mana -mana pihak di mana mereka tidak memerlukan passport dan visa untukm memasuki sesuatu kawasan. Mereka telah berakomodasi dengan penduduk tempatan dan sistemnya dengan baik. India dan negara-negara lain datang berdagang secara sukarela. Pertemuan dan pertembungan budaya-budaya besar dunia tersebut telah melahirkan satu cirri fenomena kepluralitian budaya. Pengasas Masyarakat Plural Kedatangan penjajah British ke alam Melayu khususnya Tanah Melayu telah membawa bersama sama dasar pentadbiran yang selaras dengan kemajuan mereka dari segi ilmu pengetahuan. Perkhawinan campur telah berlaku antara pemerintah Melaka dengan anak perempuan pemerintah Negara China dan lain -lain. struktur dan dasar yang diamalkan dalam pemerintahan mereka jauh berbeza dengan sistem yang ada di alam Melayu. Kependudukan. Kebudayaan: Keterbukaan pemerintah Empayar Melaka menerima kehadiran para pedagang daripada seluiruh pelosok dunia tanpa syarat-syarat yang menyulitkan memungkinkan pelabuhan Melaka berkembang sebagai pelabuhan penting dunia. Perlembagaan Melaka yang berasaskan ajaran Islam iaitu (Hukum Kanun Melaka dan Undang undang Laut Melaka) telah menyumbangkan atau menggalakkan kepada kemakmuran dan kemajuan system pemerintahan Melaka. Melaka diperintah oleh para sultan dan pembesaryang berpandangan jauh. Pedagang dari Arab. Belanda & British) dengan budaya alam Melayu telah berlaku sekurang-kurangnya sejak abad ke-5 Masihi lagi. Ini mewujudkan kategori masyarakat yang baik yang tidak pernah wujud sebelumnya iaitu masyarakat Baba. Pemerintahan Melaka pada masa itu telah mengambil kira keharmonian antara kaum. Buddhisme. Perubahan epistemologikal yang besar ialah dari segi pemisahan di antara Negara dan Agama. Prinsip. Arab Islam dan Eropah (Portugis. system. Pada zaman Kesultanan Melayu Melaka telah memperlihatkan wujudnya interaksi aktif di kalangan pelbagai kaum dan bangsa di Melaka. Kesan daripada itu muncullah pelbagai ilmu dan institusi moden. PUNCAK PLURALITI ALAM MELAYU: EMPAYAR MELAKA (KESULTAN AN MELAKA) MERCU HUBUNGAN ETNIK PRA-PENJAJAHAN. Cina . pengenalan kepada ekonomi kapitalis yang berorientasikan pasaran dan birokrasi politik. Pluralisme budaya bukanlah suatu fenomena baharu dalam alam Melayu. Interaksi antara pel agai b budaya seperti Arab pra-Islam. Hinduisme. Di mana empayar Melaka pada masa itu merupakan tempat pertemuan para pedagang dari seluruh pelosok dunia sehingga ianya digelar ³The Venice of The East´. Zaman Kesultanan Melayu Melaka merupakan zaman keemasan dan kemuncak keagungan kerajaan Melayu. Kesemua ini kemudiannya dikenali sebagai ilmu kolonial. Perdagangan Melaka pada waktu itu berjalan dengan lancer hasil daripada system pemerintahan terbuka dan pentadbiran pelabuhan yang cekap. Kemajuan perdagangan dan kemajuan sebagai kota metropolitan memungkinkan Melaka wujud sebagai kota multi-budaya di mana setiap budaya mempunyai tempat masing-masing. pemerintahan Negara dikawal oleh penjajah manakala agama dan adat 5 . Dari segi pemerintahan: Pemerintahan dijalankan dengan sikap penuh diplomasi dan terbuka. Malah pelaksanaan Undang -undang Laut Melaka itu sendiri telah menjamin tahap keselamatan yang tinggi kepada ribuan kapal pedagang. Kec ekapan kawalan terhadap hasil rempah-ratus yang menjadi tarikan kepada kedatangan pedagang asing berdagang ke Melaka. Para pegawai istana terdiri daripada campuran orang-orang Melayu tempatan dengan bangsa-bangsa asing yang dating berdagang dan menetap di istana. Kesannya di alam Melayu.dan sebagainya.

Suluk manakala kaum Kadazan Dusun dan Murut ialah masyarakat bumiputera yang bukan beragama Islam (beragama Kristian dan fahaman animism) tetapi sebahagiannya juga beragama Islam. Bahasa Melayu berkembang menjadi 150 cabang bahasa lain mengikut suku kaum yang ada di Kepulauan Melayu. Murut. Suluk. Mereka ini terangkum sebagai Rumpun Melayu (mempunyai cirri-ciri persamaan budaya yang jelas antara satu suku dengan suku yang lain. Terdapat pelbagai suku kaum peribumi iaitu Iban. Iranun. Kayan. Eksekutif dan Kehakiman telah diperkenalkan oleh penjajah. Pulau Borneo. Suku kaum ini pula terdiri dua iaitu Islam dan bukan Islam. Kedayan dan lain-lain. Bugis. Kenyah. Kenyah. Penduduk di sabah . Melayu. Sakai. Melanau. Aspek Geo. gugusan Kepulauan Maluku.penduduknya lebih heterogenes dan dikenali sebagai bumiputera. Bidayuh.budaya. Teologi. Selepas Kerajaan Melaka maka munculm pula kerajaan Johor -Riau dan Brunei. Idahan. Selain daripada itu terdapat juga sebahagiannya datang dari sekitar Kepulauan Melayu seperti Jawa. Iban. Sistem pentadbiran berasaskan pengagihan kuasa di antara tiga unsure penting iaitu Legislatif. Bisaya. Ini dapat dilihat seperti Kerajaan Kedah Tua. Kepulauan Melayu (Nusantara): ianya terdiri daripada Semenanjung Tanah Melayu. Banjar. Hasil daripada pemerintahan moden ini berkembangnya sistem ekonomi kapitalis yang berasaskan ekonomi perindustrian dan perdagangan. Falsafah dan Tasawuf). Ianya berbeza dengan kuasa mutlak raja yang tiada agihan kuasa. Bahasa Melayu mula berubah setelah kedatang ajaran Hindu di an mana pengaruh bahasa Sanskrit dalam bahasa Melayu kuno. Melayu-Patani. Perkembangan pesat ekonomi kapitalis inilah yang mendorong kepada kewujudan masyarakat plural di alam Melayu dengan kemasukan bangsa asing yang dibawa oleh penjajah untuk tujuan pengeksploitasiam ekonomi dengan segera dan menguntungk an. Jawa dan Sumatera. CAMPURTANGAN BRITISH DAN KELAHIRAN MASYARAKAT PLURALISTIK 6 . Kelabit.istiadat peribumi di bawah pengawasan sultan Melayu. Langkasuka. Kaum yang beragama Islam seperti kaum Bajau. Bisaya. Kelabit. Bahasa Melayu adalah bersifat dinamik. LATARBELAKANG BANGSA MALAYSIA DALAM KONTEKS KEPULAUAN MELAYU. Aspek Rumpun Bangsa Di Semenanjung Tanah Melayu penduduknya ialah terdiri daripada kelompok Melayu yang bertutur dalam bahasa Melayu serta mengamalkan cara hidup orang Melayu dan beragama Islam. Selain itu terdapat juga suku kaum asli iaitu Jakun. Minangkabau. Melayu -Brunei. selatan Filipina. Murut. Dengan kedatangan pengaruh Islam pada abad ke-13 dan ke-14 Masihi. Aspek Bahasa. Penan. Bahasa Melayu adalah berasal daripada bahasa Austronesia atau juga dikenali sebagai bahasa Malay-Polinesia. Kedayan dan lain-lain.penduduknya lebih heterogenes dan dikenali sebagai bumiputera. Kayan dan Bisaya merupakan masyarakat bumiputera bukan Islam (beragama Kristian dan fahaman animism) tetapi sebahagiannya juga beragama Islam. Srivijaya dan Majapahit. Masyarakat tera wal ialah orang Melayu yang terdiri daripada pelbagai suku etnik dan mempunyai pelbagai kepercayaan dan cara hidup. Pengenalan tulisan Jawi menyebabkan perkembangan ilmu (Kesusasteraan. modal dan buruh. Bajau. Sistem ekonomi ini bergantung kepada pas aran. bahasa Melayu berkembang pesat. Melanau dan Kedayan merupakan masyarakat bumiputera yangb beragama Islam. Pada zaman pemerintahan Islam seperti Kerajaan Melaka dan Kerajaan Aceh telah memainkan peranan dalam bangsa Melayu. Ianya menjadi bahasa Lingua-franca di alam Melayu terutamanya pada zaman Kesultanan Melayu Melaka. Kerajaan Tradisi Melayu ± Pada zaman Hindu-Buddha mengamalkan sistem pemerintahan beraja. Penduduk di Sarawak . Terdapat pelbagai suku kaum peribumi seperti Kadazan dusun. Melayu-Brunei. Murut. Senoi dan lain-lain. Melayu.

Penjajah juga telah membezakan sistem pendidikan 7 . Selain daripada itu terdapat juga migrasi penduduk Arab-Parsi dan Ceylon. Contohnya orang-orang cina telah membentuk persatuan dan pertubuhan social masyarakat mereka (Huatuan). Imigran yang masih tinggal di Tanah Melayu membentuk satu masyarakat yang tetap dan mengasaskan organisasi social masing-masing. Di Sarawak pula kaum Bumiputera yang utama ialah orang Iban. Jawa dan Jepun untuk bekerja di lading tembakau. Cina bekerja perlombongan dan perdagangan dan kaum India bekerja di perladangan dan kerja raya. pengasingan tempat tinggal dan pengasingan sistem pendidikan.Penguasaan kuasa penjajah ke atas Melaka oleh bangsa Portugis pada tahun 1511. Dalam proses campurtangan ke atas kerajaan Melayu. Jawa dan Sumatera datang ke Tanah Melayu untuk bekerja dalam sector pertanian dan tinggal di luar Bandar. Ini diikuti oleh British yang menguasai ke atas pelabuhan Pulau Pinang pada tahun 1786. Pada tahun 1911. Dengan ini timbullah Sistem Ekonomi Duaan/Dualisme Ekonomi. Bidayuh. Pada tahun 1874 pihak British telah memberkenalkan pentadbiran ke atas Tanah Melayu iaitu Sistem Residen di Negeri-negeri Melayu Bersekutu dan Sistem Penasihat di Negeri-negeri Melayu Tidak Bersekutu. migrasi orang India dari selatan India dan di bawa melalui sistem Kangani. Di Sarawak orang Cina bertumpu di kawasan Bandar Sibu. Belanda pada tahun 1641. orang India hanya 10 % daripada penduduk Tanah Melayu dan telah meningkat kepada 15 % pada tahun 1921. Manakala pihak British terus berhubung dengan sultan sultan Melayu untuk mendapatkan persetujuan mereka. Sebagai contohnya. Masyarakat Cina ini bertumpu di sekitar Pulau Pinang hingga ke Singapura dan negeri negari pantai barat. Dengan ini pada tahun 1931 didapati 34 % daripada penduduk Tanah Melayu ialah orang Cina. tiket kredit. demografik dan sosio-ekonomi Tanah Melayu KEWUJUDAN MASYARAKAT MAJMUK ATAU PLURALISTIK Kewujudan ini berkait rapat dengan dasar British mengeksploitasi ekonomi Tanah Melayu untuk keuntungan yang cepat dan maksimum.W. secara berkumpulan dan persendirian. Di Sabah ianya dikuasai oleh Pemerintahan Syarikat Berpiagam Borneo Utara British (SBBUB) pada tahun 1881 ± 1946 juga telah menggalakkan penghijrahan masuk orang Cina ke Sabah. Syarikat Berpiagam Borneo Utara British membawa masuk buruh asing seperti orang Cina. British telah melaksana kan dasar Pecah dan Perintah bagi memudahkan kawalan ke atas imigran tersebut. Filipina. Pada tahun 1895 hingga 1927 terdapat lebih daripada 6 juta oranjg Cina berhijrah ke Tanah Melayu. pembalakan dan pemeliharaan mutiara. Ini diperkuatkan lagi dengan terbentuknya satu perjanjian yang dikenali sebagai Perjanjian Inggeris-Belanda pada tahun 1824. Penguasaan keluarga Brooke pada tahun 1841 ± 1946 telah menggalakkan kemasukan orang Cina untuk bekerja sebagai pedagang. Miri dan Bintulu manakala di Sabah. Akibat daripada penjajahan ini juga telah menimbulkan penentangan tokoh atau mas yarakat tempatan ke atas kuasa Barat. Penjajahan British ini telah meninggalkan kesan yang sangat besar dalam politik. Dasar British telah mengasingkan kaum menceburi sector ekonomi a dalah berbeza iaitu : Melayu sebagai nelayan dan petani (sektor luar Bandar ). Melaka pada tahun 1824 dan Singapura pada 1826 bermulalah penguasaan British ke atas Tanah Melayu. Melayu dan Melanau. Dasar British yang membawa masuk orang Cina dari Kwangtung dan Fukien melalui sistem kontrak buruh. petani dan pelombong.W Birch. sektor perkhidmatan dan kerja raya. getah. kelapa. Ianya bermula pada tahun 1880an dan pesat pada abad ke -20. Migrasi penduduk melayu dari Indonesia. di mana penasihat British pertama yang mati dibunuh iaiatu J. pengenalan kaum mengikut fungsi ekonomi. kuasa Barat (British) telah mengiktiraf orang Melayu sebagai Tuan kepada tanah airnya. Kesannya. Perjanjian ini telah membentuk satu pembentukan sempadan Kepulauan Melayu di bawah pengaruh British dan Belanda. Selain daripada orang Cina. Mereka ini di bawa masuk untuk bekerja di lading-ladang getah. Perkembangan sistem E konomi Moden dan Ekonomi Tradisional tidak seimbang.

contoh penubuhan Barisan Nasional tahun 1974. ada 4 aliran dalam sistem pendidikan iaitu aliran Inggeris. Matlamat utama dasar pendidikan menurut kedua -dua laporan tersebut ialah untuk menyatukan kanak-kanak daripada berbilang etnik di bawah satu sistem pendidikan kebangsaan dengan menggunakan satu bahasa pengantar tunggal iaitu bahasa Melayu. sekolah Melayu. Politik: Malaysia dianggap sebagai sebuah Negara yang berupaya melaksanakan sistem demokrasi dengan berkesan. Kedua. d) Bukan lagi berteraskan Negara China dan India (John Lowe. Perlembagaan merupakan panduan asas kepada perlaksanaan sistem politik di Negara ini. Melayu. 8 . Dengan itu terbentuklah jawatankuasa Hubungan Antara Kaum (Communities Liason Committee ± CLC) pada tahun 1949. Ini usaha bersama tan Cheng Lock dan Dato¶ Onn Jaafar.bagi setiap kaum iaitu Sekolah Inggeris. maka di sekolah -sekolah Cina dan Tamil wajib mengajar bahasa Melayu sebagai salah satu daripada mata pelajaran. iaitu Laporan Razak 1956b dan Laporan Rahman taib 1960. Perlembagaan mencatatkan kontrak social yang dipersetujui bersama antara kaum di Negara ini. pembentukan parti parti etnik dan µcoalition¶sebagai model permuafakatan politik (Parti Perikatan. Bahasa Melayu dijadikan bahasa kebangsaan dalam Perlembagaan 1957. b) Oleh sebab bahasa Melayu merupakan bahasa kebangsaan. Bahasa Inggeris masih bahasa rasmi. Pucuk pimpinan parti Perikatan telah mencapai kesepakatan pada tahun 1956 dan bersetuju dengan Akta Pendidikan 1957 di atas prinsip: a) Sekolah pelbagai aliran di benarkan dan pengajaran dalam bahasa ibunda masing -masing dibenarkan. Kedua ± berlaku dalam komnteks masyarakat pluralistic hasil daripda syarat yang dikenakan oleh pihak British untuk memberikan kemerdekaan kepada Tanah Melayu.dan ketiga pula sekolah vernacular Cina dan India.berlaku pada zaman pluraliti iaitu janji taat setia dan saling menghormati antara rakyat dan raja. Janji taat setia dan saling menghormati ini diistilahkan sebagai waad. Sekolah Cina dan Sekolah Tamil. barisan nasional. Setiap aliran ini mempunyai adunan dan acuan pendidikan yang berbeza. sukatan mata pelajaran dan orientasi. Perlembagaan: Kontrak social merupakan satu kesepakatan yang telah dirunding. Selepas era 1960an perjalanan politik terus berkembang secara dinamik. sekolah Melayu peringkat rendah yang dib antu oleh British untuk jadi petani yang pandai sikit. geografi dan buku -buku teks yang lain mestilah berteraskan Malaysia. Demokrasi di Negara ini telah berjalan lancer terutamanya semenjak pilihan raya umum pertama pada tahun 1955. Dasar-dasar kerajaan berkaitan perhubungan etnik melalui formula tolak ansur telah berjaya mengekalkan keharmonian masyarakat di Malaysia. Sistem pendidikan Kebangsaan telah dibentuk berasaskan keseragaman kurikulum. Kerjasama parti parti politik dalam pakatan parti pemerintah telah berkembang dengan peningkatan keahliannya. MASYARAKAT PLURALISTIK SELEPAS MERDEKA. Cina dan India telah bersatu untuk mendesak British memberikan kemerdekaan. Pendidikan: Sebelum Penyata Razak. Cina dan India. Barisan sosialis. Pada dasarnya hubungan kaum baik dalam konteks µbercampur tetapi tidak berssatu¶. di mana tiga kumpulan etnik utama iaitu Melayu. Semasa penjajah ianya dibahagikan kepada 3 peringkat iaitu: Pertama ± pendidikan British rendah dan menengah yang mana anak -anak di kalangan bangsawan Melayu dan hartawan Cina dan India. c) Pendekatan dalam mata pelajaran sejarah. Barisan Alternatif). Setiap etnik mempunyai wakil dalam bentuk parti politik dan mencapai persepakatan untuknhidup dalam aman dan damai. Terdapat juga sekolah agama dan mengaji Quran. Dari segi sejarah terdapat dua peringkat kontrak social di alam Melayu iaitu: Pertama. 1960).

Komoditi utamanya ialah padi dan perikanan. Keperluan untuk memperbetulkan kedudukan dimensi ekonomi ini amat mendesak kerana ia menjadi sebagai salah satu asas dalam memup kerjasama antara uk etnik. Pluraliti masyarakat Malaysia diperkukuhkan melalui dasar -dasar Negara yang dibentuk berteraskan persetujuan bersama. ( contohnya. merangkumi Rancangan Prsekutuan Tanah Melayu Kedua (1961 ± 1966) dan sebahagian daripada Raancangan Malaysia Pertama (1966 -1970). dan 4. 3. 2. Dasar-Dasar Pembangunan Negara.Ekonomi: Selepas mendapat kemerdekaan tahun 1957. Rancangan pembangunan ekonomi Negara dibahagikan kepada empat peringkat iaitu: 1. Perancangan selepas merdeka.Pluraliti telah sedia wujud di alam Melayu. kerajaan telah menggiatkan usaha untuk mengatasi pelbagai masalah sosio-ekonomi dan sosio-politik. tenaga kerja serta modal adalah didominasi oleh etnik Melayu. 1967). 9 . Isu yangb berkaitan dengan ekonomi memerlukan iltizam yang kuat daripada semua pihak untuk merapatkan jurang yang sedia ada. Ideologi secular telah mempengaruhi perubahan dalam sistem masyarakat sepadu. Ia bercirikan budaya luar Bandar (Ness. manakala etnik Melayu dan India masing -masing Cuma menguasai satu perempat sahaja. Kedua ± sistem ekonomi tradisional diidentifikasikan dengan sektor ekonomi pertanian. pemasaran. Perancangan dan era Dasar Ekonomi Baru. Etnik Cina menguasai separuh daripada keseluruhan sektor ini. Teknik pengeluarann ya. 13 Mei 1969). Persefahaman dan kerjasama inilah yang membolehkan Negara kita mencapai kemerdekaan pada tahun 1957 dan seterusnya mempergiatkan usaha untuk mengeratkan perpaduan nasional dan keharmonian kaum. Rancangan pramerdeka iaitu Rangka Pembangunan Persekutuan Tanah Melayu (1950 1955) dan rancangan Persekutuan Tanah Melayu Pertama (1956 ± 1960). KESIMPULAN Memahami plurality adalah asas penting kea rah memahami pembentukan masyarakat plural. Ketiga ± jelas terdapat ketidakseimbangan antara etnik. Sistem ekonomi dualism ini merujuk kepada dua orientasi dan tumpuan yang bberbeza namun bergerak seiring dengan garis etnik: Pertama ± sistem ekonomi moden yang mendominasi keseluruhan organisas pengeluaran (getah i dan bijih timah). Ketidakseimbangan kedudukan ekonomi berdasarkan etnik juga harus diatasi kerana ia dapat menjadi sumber pencetus konflik.

Kehadiran imigran asing telah melahirkan masyarakat berbilang kaum di Malaysia. MIC diketuai oleh John A.Huraikan bagaimana prosses dan tindakan politik boleh memupuk hubungan etnik yang harmonis di Malaysia. Kerjasama itu kemudian diperkukuhkan dengan penyertaan Malayan Indian Congress (MIC) pada tahun 1954 dan membentuk Perikatan UMNO-MCA-MIC. Malaysia mempunyai penduduk berbilang kaum dengan latar belakang sejarah. Di kalangan orang Melayu. Kesedaran politik orang Cina dan orang India berteraskan kepada pergolakan politik di negara China & India sebelum lahirnya parti politik kaum itu sendiri di Tanah Melayu. 10 . Penubuhan Malayan Chinese Association (MCA) dimulakan pada satu majlis makan malam di rumah Yong Shook Lin pada 15 Disember 1948. MCA lebih menumpukan perhatian kepada kerja-kerja sosial dalam membantu orang Cina menghadapi zaman Darurat di Tanah Melayu. UMNO berjaya mencapai kesepakatan dengan Malayan Chinese Association (MCA) dalam membentuk Perikatan UMNO -MCA dalam menghadapi persaingan politik di Tanah Melayu. Orang India menubuhkan Malayan Indian Congress (MIC) pada Ogos 1946. kemudian berkembang kepada pembentukan persatuan kenegerian dan seterusnya pertubuhan bercorak politik sebelum penubuhan parti politik.Kedua -dua sektor ekonomi (perlombongan & perladangan) adalah tulang belakang ekonomi British di negara ini. tempat tinggal dan sistem persekolahan yang berbeza. Perkembangan Politik Kepartian Melayu. Orang Cina digalakkan datang kerana keperluan sebagai tenaga buruh di sektor perlombongan biji timah. untuk membantah perlembagaan Malayan Union. Kelahiran UMNO adalah hasil cetusan semangat kebangsaan orang Melayu dalam memperjuangkan kepentingan dan hak -hak mereka di bawah Rancangan Malayan Union. Penubuhannya bertujuan untuk membantu dan memperjuangkan kepentingan politik. kesedaran politik di kalangan penduduk berbilang kaum telah lahir. Dasar penjajah British telah menggalakkan kemasukan imigran asing (dari China dan India) ke Malaysia pada abad ke-19 dan awal abad ke-20 untuk mengembangkan sistem ekonomi penjajah. n Antara 1 . ekonomi dan sosial orang India di Tanah Melayu. Pada peringkat awal. agama dan kepercayaan serta cara hidup dan nilai hidup yang berbeza. Thivy (1946-1947). Orang India pula h sebagai sumber tenaga buruh dalam sektor perladangan. Pada 11 Mei 1946. Melihat kepada perkembangan politik di Tanah Melayu. Cina & India Sebelum penubuhan parti-parti politik. kegiatan politik orang Cina dan India di Tanah Melayu berdasarkan kepada peristiwa politik di negara asal mereka. telah bermula kesedaran berteraskan keagamaan. budaya. persetujuan dicapai untuk membentuk UMNO atau Perubuhan Kebangsaan Melayu t Bersatu (PEKEMBAR). Kuala Lumpur. orang Cina menubuhkan parti mereka. setiap kaum dipisahkan dengan kegiatan ekonomi. 41 pertubuhan Melayu dari pelbagai bahagian Tanah Melayu dan Singapura berhimpun di Kelab Selangor. Perikatan telah berjaya dalam pilihanraya & dapat mengukuhkan kedudukannya ke arah memperjuangkan berkerajaan sendiri dan kemerdekaan bagi Tanah Melayu. Kepelbagaian etnik di Malaysia telah mempengaruhi dan mencorakkan pembangunan politik di Negara ini. keturunan. Budaya berpersatuan telah diamalkan oleh orang Cina sejak di China. United Malays National Organisation (UMNO) ditubuhkan oleh orang Melayu kesan daripada bantahan terhadap rancangan Malayan Union yang diperkenalkan oleh British pada tahu 1946. China dan India. Ini kerana kedatangan mereka ke Tanah Melayu pada awalnya hanyalah untuk mencari kekayaan sebelum kembali ke negara asal mereka. Berbeza dengan orang Melayu.4 Mac 1946.

Pada peringkat pemerintahan pusat. i) Jelaskan sikap akomodatif yang wujud semasa penggubalan Perlembagaan Malaysia. Sarawak dan Singapura untuk menubuhkan Persekutuan Malaysia. Dengan pengenalan Persekutuan Tanah Melayu. Antara tokoh yang menganggotai jawatankuasa ini ialah Dato¶ Onn Jaafar. C. Kesediaan dan rela berkongsi kuasa dapat menggambarkan dengan jelas sikap akomodarif yang wujud pada masa itu di mana orang Melayu dengan penuh rela hati menyokong calon. tetapi ini tidak sekali-kali mencegah dan menyekat bangsa-bangsa bukan Melayu daripada 11 . MCA 15 kerusi dan MIC sebanyak 2 kerusi. Penubuhan Jawatankuasa Hubungan Antara Kaum ( Communities Liason Comittee ± CLC ) 1949 yang terdiri daripada pelbagai golongan etnik telah menyelesaikan sesetengah masalah perlembagaan. Dalam pilihanraya 1955 Perikatan yang diterajui oleh UMNO telah meminta 40 kerusi diberikan k epada UMNO atas alasa jumlah pengundi Melayu ialah 84. Thuraisingham. CLC juga merupakan organisasi pertama ditubuhkan secara tidak rasmi bagi membincangkan pelbagai isu seperti kewarganegaraan dan kedudukan istimewa orang Melayu serta dasar pendidikan.kerusi mereka kepada pemimpin dari kaum Cina dan India.E. Kerjasama yang lebih erat antara orang Melayu dan bukan Melayu terus terjalin apabila British mensyaratkan kemerdekaan hanya diberikan sekiranya rakyat negara ini bersatu padu dan bekerjasama. Walaupun ada jaminan hak-hak istimewa orang Melayu dalam Perjanjian Persekutuan . Tan. Dato¶ Abdul Wahab Abdul Aziz. ka Perlembagaan ialah kumpulan peraturan atau undang-undang sama adayang bertulis atau tidak bertulis.2 peratus.calon Parti Perikatan berbangsa Cina dan India. setiap kumpulan etnik mempunyai wakil dalam bidang ekonomi dan pendidikan dan mereka saling bergantung. Perkembangan tersebut sangat penting untuk memahami proses politik antara etnik dan hubungan antara Kerajaan Pusat serta Kerajaan Negeri. KONSEP AKOMODASI Akomodasi merupakan proses yang menyebabkan setiap kumpulan etnik menyedari serta menghormati norma & nilai kumpulan etnik yg lain & tetap mempertahankan budaya hidup masing masing. S. Sabah.C.prinsip umum bagaimana kuasa-kuasa tersebut dilaksanakan. Pemimpin Melayu sanggup melepaskan kerusi. yang menentukan organisasi kerajaan. Goonting dan E. Dr J. Pelbagai kumpulan etnik hidup secara harmonis dan menghormati antara satu sama lain.Cina dan India Perjanjian Malaysia 1963 merupakan satu lagi persetujuan yang dicapai antara para pemimpin Persekutuan Tanah Melayu .Pergabungan parti-parti politik yang beasaskan etnik telah membawa kepada pemup ukan hubungan etnik yang lebih harmonis.Kemenangan parti perikatan dalam pilihan raya 1955 teal menjadi bukti bahawa kerjasama politik dan perkongsian kuasa antara etnik boleh berjalan dengan baik. UMNO diperuntukkan 35 kerusi sahaja. C. Perlembagaan juga berperanan sebagai panduan bagi membentuk undang -undang sama ada oleh pihak kerajaan atau rakyat. politik dan ekonomi yang wujud akibat permintaan yang berlainan daripada pelbagai etnik. Semangat akomodatif yang dapat dilihat ialah persefahaman orang bukan Melayu terhadap keistimewaan orang Melayu. pembahagian kuasa antara pelbagai badan kerajaan dan prinsip. Suruhanjaya Reid menghasilkan Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 yang dianggap sebagai kontrak sosial merupakan satu persetujuan yang dicapai antara etnik Melayu. Tan Cheng Lock. Konsep ini begitu meluas diamalkan di Malaysia kerana setiap kumpulan etnik bebas mengamalkan budaya mere dalam keadaan harmoni. kerjasama antara orang Melayu dan bukan Melayu semakin kuat . Jawatankuasa ini telah berjaya memupuk persefahaman antara pemimpin pelbagai kaum. Orang Melayu memberikan pengorbanan yang begitu banyak daripada hak -hak sebagai Bumiputera Tanah Melayu kepada bangsa bukan Melayu. tetapi demi perpaduan dan mengamalkan konsep perkongsian kuasa. khasnya berkaitan Sabah dan Sarawak.

Seperti dalam mana-mana kontrak atau perjanjian. Cina dan India. Di samping itu. walaupun ada sebahagiannya yang tidak disuratkan dan boleh dipindamengikut keadaan. terutamamelalui sistem pendidikan di pelbagai peringkat sama ada rendah. Ini berlainan dengan masyarakat di negara lain yang mempunyai konflik antara kaum disebabkan kegagalan masyarakat untuk menghormati dan patuh pada kontrak sosial yang telah ditetapkan. kontrak sosial yang dipersetujui perlu dijadikan rujukan asas segala usaha untuk menegakkan keadilan sosial di negara ini. Kontrak sosial sebenarnya merupakan watikah asas keadilan sosial untuk negara. menengah.unsur tradisi dan kontrak social dalam konteks hubungan etnik di Malaysia. Sesungguhnya elemen -elemen kontrak sosial yang terdapat dalam perlembagaan persekutuan tanpa syak lagi adalah asas bagi melicinkan urusan pentadbiran negara dan menolak sebarang percubaan memperso alkan mana-mana daripada elemen-elemen ini yang berkemungkinan akan mencetuskan perpecahan dalam keharmonian kaum.mencapai kesenangan dan kejayaan. kolej dan universiti. MCA dan MIC. Semua yangterlibat dalam perjanjian itu mesti setuju kepada perubahan dan pindaan. Kontrak sosial di Malaysia lebih merujuk kepada permuafakatan dan perkongsian hidup bersama secara aman harmoni antara penduduk dalam masyarakat majmuk di negara ini. Kontrak sosial ternyata berjaya membawa semua kaum di Malaysia supaya meng hormati setiap hak yang telah ditetapkan oleh perlembagaan. Sehingga sekarang h ak-hak istimewa Melayu itu masih belum menghasilkan keadaan yang setaraf antara orang Melayu dengan orang bukan Melayu. hal ini jelas dapat disimpulkan sebagai semangat akomodatif yang wujud semasa penggubalan perlembagaan Malaysia. Kontrak atau perjanjian tidak boleh diubah secara satu pihak sahaja. Meskipun kaum bumiputera telah diberi keistimewaan dan hak -hak tertentu berbanding kaum lain. KONSEP KONTRAK SOSIAL Secara mudah. Pengajaran utama yang harus dipelajari oleh kaum bukan Melayu ialah peristiwa rusuhan 13 Mei 1960 kerana mencabar kedudukan orang Melayu seperti yang termaktub dalam Perlembagaan Malaysia. kontrak sosial merupakan satu istilah permuafakatan antara kaum yang dicapai sebelum merdeka melalui satu persetujuan di kalangan rakyat dan pemimpin yang terdiri daripada kaum Melayu. ii) Huraikan peranan dan kepentingan unsur. diperturunkan. Keadilan sosial yang terkandung dalam perjanjian ini merangkumi bukan sahaja soal keadilan ekonomi tetapi juga keadilan politik dan keadilan kebudayaan. namun kaum lain turut sama dapat hidup dengan aman damai di Malaysia tanpa berasa tertindas. kontrak sosial sememangnya wujud dalam sejarah negara dan permuafakatan yang dicapai itulah yang mentakrifkan negara kita dan seterusnya menentukan sifat negara. Penyebaran luas maklumat mengenai kontrak sosial perlu dijalankan secara sungguh -sungguh. Istilah ini sebenarnya tidak wujud dalam Perlembagaan Persekutuan 1957 tetapidari perspektif lain. Pemeteraian kontrak sosial ini juga turut disertai dan dipersetujui oleh parti-parti yang mereka wakili iaitu UMNO. Cina dan India. Apatah lagi kontrak sosial itu telah diinstitusikan dengan menyuratkannya ke dalam Perlembagaan Persekutuan. namun segala perubahan itu mestilah merupakan persetujuan bersama atau keizinan bersama. Hal ini amat penting kerana kontrak sosial dapat diertikan sebagai resipi kehidupan masyarakat Malaysia yang bersatu padu. Mereka mesti memahami dan menghargai apa yang tersirat dan yang tersurat dalam kontrak sosial itu. dipelajari dan dihayati oleh setiap lapisan masyarakat. Oleh itu. KEPENTINGAN KONTRAK SOSIAL Ternyata selepas hampir 50 tahun kemerdekaan Malaysia. asal usul dan rentetan sejarah kontrak sosial ini mesti didedahkan. terutama generasi muda daripada kalangan anak-anak Melayu. formula kontrak sosial yang telah dipakai telah berjaya menyatupadukan semua kaum di Malaysia tanpa berlaku sebarang konflik perkauman. aman makmur dan harmoni. Sebahagian masyarakat bukan Melayu ketika itu mungkin menganggap kontrak sosial sebagai sesuatu yang dikaitkan dengan kewarganegaraan yang diberikan kepada mereka yang pada 12 .

[Utusan Malaysia. masyarakat bumiputera pula diberi perlindungan melalui fasal-fasal dalam Perlembagaan tentang hak istimewa orang Melayu. Penulis teringat polemik berkaitan isu kontrak sosial ini yang pernah ditimbulkan oleh Jawatankuasa Rayuan Pilihan Raya Persatuan-Persatuan Cina Malaysia (Suqiu) satu ketika dahulu iaitu tentang 83 tuntutan yang antaranya menuntut agar semua orang Cina mendapat semua perkara yang dianggap sebagai hak mereka dan menghapuskan hak istimewa orang Melayu. 24 Disember 1998]. Ini kerana mengapa perlu kontrak sosial dirombak sedangkan formula tersebut ternyata berkesan hingga kini dalam memelihara perpaduan antara kaum. Contoh-contoh polemik di atas seharusnya perlu dielakkan bagi menjamin keharmonian kaum di Malaysia. Elemen-elemen ini yang menjadikan bangsa Melayu selaku bangsa asal yang mendiami Tanah Melayu memasukkannya ke dalam Perlembagaan bagi mengekalkan keistimewaan mereka iaitu institusi beraja. politik dan kebudayaan. Masyarakat bukan Melayu perlu memahami kedudukan politik Melayu atau sistem kenegaraan Melayu dan pengaruhnya kepada negara manakala kaum bumiputera pula harus memahami hakikat masyarakat berbilang kaum yang terdapat di negara ini. formula kontrak sosial itu membuatkan masyarakat Cina dan India merasa kecil hati.Kedudukan keistimewaan orang melayu dan pemerintahan beraja. Lim Keng Yaik yang menggesa parti-parti politik melupakan formula kontrak sosial antara kaum yang dipersetujui semasa negara mencapai kemerdekaan. agama persekutuan . Oleh yang demikian seharusnya polemik berkaitan hak-hak kaum lain tidak dipertikaikan. Perlembagaan juga merakamkan sifat-sifat asal negara itu merangkumi nilai tradisi. hak keistimewaan orang Melayu.Mereka tidak nampak kenapa ia masih dibangkitkan kerana bagi mereka iaadalah sesuatu yang automatik.[Utusan Malaysia. Mereka juga tahu bahawa hak istimewa masyarakat bumiputera merupakan sebahagian daripada kont ak sosial. lahir dan membesar di Malaysia. Apa yang penting ialah kedua-dua pihak harus saling memahami. perlembagaan lahir hasil daripada perkembangan sejarah. Generasi bukan Melayu sekarang pula menganggap kontrak sosial ini sebagai sesuatu yang sudah berlalu. Hak orang bukan Melayu tidak boleh disangkal kerana mereka telah lama bermastautin. "Lupakan formula kontrak sosial antara kaum ± Keng Yaik". i) Bahasa Kebangsaan Bahasa kebangsaan diwujudkan untuk komunikasi dan bahasa pertuturan umum dan bahasa rasmi negara bagi menyatupadukan rakyat yang berbilang kaum di Malaysia. KEPENTINGAN UNSUR-UNSUR TRADISI Di mana-mana negara sekalipun. 14 Ogos 2005]. Isu bahasa sentiasa menjadi faktor terpenting dalam menentukan jati 13 . Jika golongan r bukan Melayu diberi kewarganegaraan atas syarat syarat tertentu. Ini kerana ia telah pun termaktub di dalam perlembagaan. Datuk Seri Dr. "Suqiu keterlaluan ± PM -Kerajaan menolak sama sekali tuntutan hapuskan hak istimewa orang Melayu". orang Melayu akan memprotes dan ini sekaligus boleh menimbulkan ketidaksefahaman dan sangsi dengan kaum lain. bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan. Begitu juga kenyataan yang dibuat oleh Presiden Gerakan. Menurut beliau.masa itu terdiri daripada imigran atau keturunan imigran. Empat perkara tersebutlah yang di ambil kira semasa membentuk perlembagaan iaitu Bahasa Kebangsaan. Oleh itu bagi mengelakkan rasa prejudus ini dan mengelak perkara yang tidak dijangka adalah lebih wajar jika kita mengambil jalan mudah dengan tidak membicarakan tentang kontrak sosial secara terbuka. Semua unsur-unsur tradisi tersebut memainkan peranan yang penting dalam konteks hubungan etnik di Malaysia. Mungkin jika kontrak sosial ini dibincangkan secara terbuka akan memberi lebih banyak kesan kepada setiap kaum di Malays Ini kerana jika ini sudah tentu ia. kedudukan agama Islam sebagai agama rasmi.

iii) Agama Persekutuan Selain itu juga. Maka bahasa Melayu diiktiraf sebagai bahasa kebangsaan dengan tidak mengenepikan bahasa lain. aman dan terus membangun melalui perpaduan dalam kepelbagaian berasaskan prinsip berkongsi. kontrak sosial dan undus-unsur tradisi adalah satu formula mewujudkan satu cara hidup yang dinamik. 1997]. tetapi agama-agama lain boleh diamalkan dengan aman dan damai di mana-mana bahagian Persekutuan´ [Perkara 3: Perlembagaan Persekutuan] Islam sebagai agama rasmi negara tidak membimbangkan kaum lain kerana kebebasan beragama dijamin dalam Perlembagaan iv) Pemerintahan beraja Institusi beraja di Malaysia bermula sebelum kedatangan penjajah. Kedudukan istimewa orang Melayu yang lain termasuklah peruntukan Perkara 89 dan 90 yang memberi kuat kuasa undang -undang perlembagaan kepada undang-undang yang sedia ada yang melindungi tanah rizab orang Melayu daripada diselenggarakan oleh orang bukan Melayu. ii) Kedudukan istimewa orang melayu Masyarakat Melayu bimbang dengan undang-undang yang diperkenalkan Oleh British. Masyarakat bukan melayu harus memahami sejarah ini dan .kuasa mutlak raja telah dihadkan hanya kepada hal adat istiadat dan agama islam sahaja. Selain itu. Kerana itu..diri sesebuah negara dan kontrak sosial.. Apabila Tanah Melayu dijajah. Perlembagaan Malaysia mempunyai satu peruntukan khas di bawah Perkara 153 bertujuan memelihara orang Melayu dan bumiputera Sabah dan Sarawak. masyarakat Melayu risau kedudukan dan hak mereka sebagai penduduk pribumi akan tergugat dengan kemasukan pendatang dari negara China dan India. KESIMPULAN Sebagai kesimpulan. Keperluan satu bahasa kebangsaan yang menjadi pertuturan umum dan bahasa rasmi kebangsaan disedari penting untuk menyatukan rakyat pelbagai asal keturunan yang masing-masing dengan bahasa pertuturannya. Raja-raja Melayu menggambarkan ciri-ciri asal negara Malaysia. Ini seperti yang termaktub dalam Perkara 152 Perlembagaaan Persekutuan. kedudukan Islam dalam Perlembagaan Persekutuan adalah satu isu yang penting kerana ianya berkait rapat dengan kepercayaan dan pegangan orang Melayu di Malaysia. Pada tahun 1957. bekerjsama. British memperkenalkan Malayan Union yang menghapuskan sistem beraja sebelum memberikemerdekaan kepada Tanah Melayu. institusi beraja diteruskan tetapi dengan beberapa pindaan supaya dapat disesuaikan dengan konsep demokrasi berparlimen dan kemerdekaan [Salleh Abbas. atas nasihat Perdana Menteri atau Kabinet berkuasa menyelamatkan kedudukan istimewa orang Melayu dan bumiputera di Sabah dan Sarawak dengan menentukan bagi mereka kedudukan dalam perkhidmatan awam. kontark sosial antara kaum di Malaysia member jaminan kepada masyarakat pribumi. raja-raja negeri Melayu merasakan kedudukan mereka mula tergugat. kemasukan orang Melayu dalam Rejimen Askar Melayu dengan pengecualian orang bukan Melayu sebagai ana m dikuatkuasakan oleh Perkara 8(5)(f) juga dianggap sebagai sebahagian daripada kedudukan istimewa orang Melayu. agihan biasiswa atau pendidikan atau latihan atau lain-lain kemudahan yang diberikan oleh kerajaan termasuk permit atau lesen perniagaan.. Perk ara 153 menggariskan bahawa Yang di-Pertuan Agong. Ia melambangkan kesinambungan sejarah dan menjadi sebahagian daripada identiti negara. Semasa penjajahan British.. Selain itu juga. akhirnya kemerdekaan diberikan kepada Semenanjung Tanah Melayu. 14 ... Dalam Perlembagaan Persekutuan dinyatakan: ³Agama Islam ialah bagi seluruh persekutuan.

RUKUN NEGARA BAHAWASANYA negara kita Malaysia mendukung cita-cita hendak mencapai perpaduan yang lebih erat di kalangan seluruh masyarakatnya. dan ceramah haruslah dipergiat dan dipertingkatkan. Dalam kata-kata yang ringkas. Dari segi pemakanan pula di kantin. Formula ini sebahagian besarnya tersurat dalam Perlembagaan Persekutuan. Melalui cara ini. Aktiviti kokurikulum hendaklah dilaksanakan secara berkumpulan di mana setiap kumpulan itu terdiri daripada pelbagai kaum. Contohnya. dan pada masa yang sama terus memperkukuhkan ikatan masyarakat majmuk ini dalam satu ikatan yang erat dan padu serta mengadunkannya dalam acuan tersendiri yang unik dan menyenangkan. Lantaran itu Rukun Negara telah digubal berasaskan lima (5) prinsip utama dan telah diterapkan dalam rancangan kurikulum di sekolah .toleransi dan bersatu padu. menjamin satu cara yang liberal terhadap tradisi-tradisi kebudayaannya yang kaya dan berbagai-bagai corak. berdiri sama tinggi´. Selepas peristiwa 13 Mei 1969. kelab. kanak-kanak akan dilatih atau diasuh serta diserapkan nilai-nilai murni dan norma-norma masyarakat dalam proses pendidikan dan mengamalkannya dalam kehidupan mereka demi mewujudkan perpaduan di antara kaum. ketaksuban dan ekstrimisme. memelihara satu cara hidup demokratik. Tugas rakyat Malaysia ialah menghayati semangat kontak sosial dan unsur tradisi ini dengan menolak keganasan. perkauman. 15 . unsur-unsur tradisi dan kontrak sosial menjunjung semangat keadilan dan perpaduan berasaskan kepada prinsip ³duduk sama rendah. yang diamalkan secara bijaksana dalam satu pakatan agung negara dengan inspirasi untuk membawa Malaysia muncul dalam peta dunia sebagai sebuah negara maju. masyarakat bukan Melayu mula menerima budaya orang Melayu dari segi pakaian dan makanan. Di luar sistem akademik. para pelajar harus dilibatkan dalam aktiviti pelbagai kaum seperti keluarga angkat di mana ibu bapa secara tidak langsung akan dapat memupuk perpaduan dan tali persahabatan yang erat. Kerajaan menyedari bahawa pendidikan menjadi alat perpaduan untuk membina rakyat yang bersatu padu dan merapatkan jurang kemiskinan. Persatuan dan badan beruniform juga boleh memainkan peranan penting didalam memupuk perpaduan dan haruslah di sertai oleh pelbagai kau Walaubagaimanapun guru m. pelajar perempuan bukan Melayu memakai baju kurung ke sekolah. dan persatuan. BERDASARKAN PEMBACAAN ANDA. berlakunya rusuhan kaum yang mengancam keselamatan negara. membina satu masyarakat progresif yang akan menggunakan sains dan teknologi moden. Aktiviti kokurikulum yang dilaksanakan seperti sukan. Dewasa ini. Kerajaan sedar bahawa pembangunan pendidikan haruslah selaras dengan ideologi dan hasrat negara untuk mencapai perpaduan ka um dan mewujudkan integrasi nasional. pelbagai makanan dari pelbagai kaum perlulah disediakan dimana sedikit sebanyak pelajar dapat mengenali pemakanan kaum tersebut. SEDIAKAN SATU PELAN TINDAKAN TENTANG USAHA ANDA UNTUK MENGERATKAN PERHUBUNGAN ANTARA ETNIK MURID SEKOLAH ANDA. Dan inilah semangat kontrak sosia dan unsur tradisil yang perlu kita pertahankan bersama dalam sebuah masyarakat majmuk di Malaysia bagi menjamin keamanan negara. mencipta masyarakat yang adil di mana kemakmuran negara akan dapat dinikmati bersama secara adil dan saksama. Perpaduan boleh diterapkan melalui aktiviti kokurikulum.

Langkah-langkah berikut telah dilaksanakan di sekolah kami untuk mengeratkan hubungan dalam kalangan pelajar seperti melaksanakan melalui: 1. sebagai salah satu pendekatan alternatif untuk memupuk nilai perpaduan kaum dan integrasi nasional pelajar adalah dengan mengadakan program interaksi antara sekolah dan memasukkan unsur-unsur etnik dalam kurikulum serta meningkatkan kemahiran berinteraksi dengan golongan etnik lain. tarian tradisional.Sekolah memainkan peranan penting untuk merobohkan tembok yang memisahkan pelajar pelajar dan mengeratkan hubungan etnik dalam kalangan pelajar.Bercerai kita roboh´. Selain itu. para pelajar hendaklah di terapkan dengan nilai nilai murni melalui bahasa kebangsaan agar komunikasi di antara mereka boleh berjalan dengan lebih lancar dan efektif tanpa mengenepikan bahasa ibunda mereka. Dari segi semangat perpaduan pula di sekolah-sekolah. Berdasarkan kepada pembacaan dan pemerhatian anda. pertunjukan pentas dan lain-lain juga merupakan salah satu cara perpaduan.Di dalam kelas semua kegiatan kurikulum hendaklah melibatkan semua pelajar tanpa mengira kaum berinteraksi dan bergaul antara satu sama lain seperti perbincangan. Aktiviti ±aktiviti kurikulum Peranan guru-guru adalah sangat penting. Sehubungan dengan itu. kompang.Hakikat ini perlu disedari dan dihayati bersama.Para pelajar perlu berinteraksi ketika berada di sekolah untuk mengukuhkan perpaduan. kelas gamelan. Kesenian dan kebudayaan seperti kelas -kelas seni tari. Penerangan tentang budaya. tarian singa. Sebagai sebuah negara bermasyarakat majmuk. s termasuklah pelajar.Guru harus menyedarkan pelajar tentang pentingnya perpaduan kaum seperti kata pepatah ³Bersatu kita teguh. kraf tangan.haruslah pandai memainkan peranan didalam usaha memujuk pelbagai kaum menyertai dengan memberi penjelasan serta huraian akan kebaikan penyertaan. Aktiviti-aktiviti KoKurikulum 16 .Guru mesti menunjukkan contoh yang baik.perpaduan rakyat sangat penting. amalan dan agama semua kaum juga perlu di terangkan dengan lebih terperinci agar setiap golongan lebih perihatin dan lebih menghormati serta tidak menyinggung perasaan sesuatu golongan itu.diskusi. gotong-royong melibatkan pelbagai kaum juga merupakan satu kaedah untuk menyatu padukan pelbagai kaum selain dari projek -projek kecil seperti tanaman sayur-sayuran di sekolah-sekolah.forum dan kegiatan akedemik yang lain. Jelaslah bahawa usaha yang diambil bagi mengukuhkan perpaduan dan integrasi perlu di ahut oleh setiap lapisan masyarakat.hasilkan satu laporan ringkas yang mengandungi maklumat tentang peranan sekolah anda dalam mengeratkan hubungan etnik dalam kalangan pelajar. 2. permainan tradisional.Langkah -langkah yang berkesan perlu diketengahkan bagi memupuk semangat perpaduan kaum sesama pelajar dan memperkasakan sekolah.

masyarakat dan negara.perlu menanamkan bibit-bibit kesedaran dan semangat patriotism bagi tujuan penyatuan perpaduan dan pembangunan kewarganegaraan. Melalui aktiviti-aktiviti kelab dan persatuan pula. Kegiatan gotong ±royong dan kerja amal Pelajar perlu disemai untuk sentiasa bersifat tolong menolong dan toleransi.Temasya Sukan Tahunan dan pesta -pesta kebudayaan.Kesedaran ini akan mewujudkan semangat kekitaan dan sikap bertanggungjawab terhadap diri sendiri.Ini akan dapat menyemai sikap kerjasama.Pelajar perlu diberi kesempatan untuk merancang aktiviti-aktiviti penting di sekolah seperti sambutan Hari Guru.Tahun Baru Cina.Pelajar perlu peka bahawa asas -asas pembinaan negara bangsa ini merujuk kepada pendidikan sejarah.Kegiatan gotong-royong yang dianjurkan di sekolah dapat mewujudkan semangat sayangkan sekolah.Pelajar -pelajar juga boleh digalakkan mengadakan jamuan di dalam kelas mengikut musim perayaan seperti Hari Raya Puasa.sejarah perjuangan bangsa dan sejarah pembinaan semula masa depan nasib bangsa perlu 17 .berkhemah.gotong royong.Penglibatan pelajar ini akan mendorong mereka berinteraksi dan bergaul serta bertukar-tukar idea dan saling memahami.Aktiviti seperti ini akan menggalakkan mereka bergaul mesra.Hal ini akan mendorong wujudnya hubungan baik sesama insan dan secara tidak langsung hubungan dapat dipereratkan 6. Memupuk kesedaran sivik Pendidikan Sivik dan Kewarganegaraan mendidik pelajar supay menghormati hak a orang lain. Pendidikan Sejarah Bertepatan dengan Dasar Pendidikan Kebangsaan para guru.mempamerkan sifat-sifat mulia di sekolah dan di luar sekolah.Semua aktiviti ini akan dapat menghapuskan benteng yang memisahkan pelajar-pelajar antara kaum. 4.membentuk peribadi mulia dan menjadi model kepada rakan-rakan. Program-program yang dianjurkan oleh sekolah.latihan kecemasan dan sebagainya.berpeluang memupuk nilai-nilai murni seperti berkerjasama dan semangat kekitaan dalam usaha menjayakan projek yang dirancang. sukan boleh meneguhkan lagi pembentukan sikap kenegara n a dan moral kerana pelajar berpeluang berinteraksi dengan pelbagai kaum.perkhemahan dan perkelahan.bekerjasama dalam pasukan dan mengamalkan sikap toleransi terhadap rakan. Demi memperkukuhkan keharmonian dan perasaan muhibah antara kaum dalam kalangan pelajar .kerjasama pelajar berlainan bangsa boleh dipupuk melalui aktiviti di luar bilik darjah atau kokurikulum seperti permainan dan sukan.Deepavali dan Krismas. Para pelajar patut digalakkan untuk mengadakan lawatan sambil belajar.Sambutan bersama perayaan kaum-kaum lain memberi impak yang kukuh dalam hubungan persahabatan antara kaum. pelajar dapat berinteraksi di antara satu sama lain.memupuk nilai-nilai murni dan semangat kemasyarakatan.sekolah .Selain menyihatkan tubuh badan.mendisplinkan diri mematuhi peraturan.cintakan kebersihan dan memupuk semangat muhibah antara pelajar.Selain aktiviti dalam bilik darjah. 5.Melalui kerja kerja amal seperti mengadakan pungutan derma bagi membantu mereka yang memerlukan bantuan tanpa mengira kaum akan dapat mengeratkan lagi rasa kekitaan dan perpaduan di kalangan pelajar.Sejarah awal ketamadunan bangsa. 3. Begitu juga melalui aktiviti-aktiviti Unit Beruniform dapat membentuk sikap kenegaraan melalui aktiviti kawad.mereka boleh didorong untuk bergaul melalui kerja-kerja berkumpulan atau berpasukan.

Sambutan Hari Kemerdekaan melalui kempen kibar jalur gemilang yang melibatkan penyertaan semua pelajar akan menyemarakkan perpaduan kaum.Hal ini dapat dilakukan dengan memberi sokongan dan dorongan kepada usaha -usaha murni dan program-program yang sistematik.nasionalisme dan identiti bangsa. 18 . 7.Generasi muda akan celik sejarah dan akan menghargai semangat juang generasi terdahulu mempertahankan hak dan rasa cinta akan tanah air demi kemakmuran bangsa dan negara.berbalas pantun. Program Bahasa Selaras dengan tujuan kerajaan memperkasakan Bahasa Kebangsaan sebagai alat perpaduan antara kaum pelbagai program Kebahasaan dan Kesusasteraan boleh dilaksanakan di sekolah seperti minggu Bahasa.Melalui aktiviti ini pelajar dapat berinteraksi sesama mereka menggunakan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar.Pelajar-pelajar akan mengenal erti patriotism. Kesimpulan Sebagai pendidik kita harus meletakkan kepentingan nasional dan negara pada kedudukan paling utama daripada kepentingan diri.syarahan dan pidato serta pertandingan menulis cerpen.dimantapkan sesuai peranannya sebagai alat sosialisasi bagi pembinaan bangsa Malaysia.Pelajaran sejarah mempunyai kaitan erat dengan proses perpaduan kaum dan membina masyarakat yang bersatu padu di neg ara kita.Pelajar digalakkan menyertai pertandingan deklamasi sajak. Kesemua ini adalah bertujuan memupuk dan mengukuhkan hubungan antara kaum yang terdapat di Malaysia.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful