EKSPERIMEN 1 : MINYAK

Pendahuluan : Petroleum ialah sejenis cecair pekat hitam yang dijumpai dalam tanah. Ia merupakan sumber asli hidrokarbon. Petroleum terbentuk berjuta-juta tahun dahulu daripada hidupan laut yang mati, kemudian tertimbus oleh lumpur dan pasir. Apabila hidupan laut mati , bangkai mereka tenggelam ke dasar laut, kemudian ditimbus oleh sedimen . Melalui tindakan bakteria , pereputan separa berlaku dalam keadaan kekurangan oksigen. Penguraian seterusnya di bawah suhu dan tekanan yang tinggi akhirnya menghasilkan petroleum dan gas asli. Pemanasan minyak mentah membahagikannnya kepada beberapa jenis molekul. Penyulingan minyak mentah bermula dengan memanaskan minyak mentah dalam suhu 335oC di dalam relau.

Minyak mentah

diasingkan oleh haba kepada beberapa komponen. Setiap komponen mengewap dalam 1

Gambar 1 : Proses Penyulingan berperingkat

diesel dan kerosin dihasilkan selepas pemprosesan selanjutnya. semakin kurang likat pecahan itu. Petroleum terdiri daripada campuran hidrokarbon yang kompleks yang boleh diasingkan kepada pecahan berlainan melalui kaedah penyulingan berperingkat kerana setiap pecahan mempunyai takat didih yang berlainan. semakin cerah warnanya. Metana terhasil di tingkat teratas. Nafta sederhana dikumpulkan untuk kegunaan reformat iaitu komponen untuk dicampurkan dalam petrol. Komponen-komponen ini mengalami kondensasi dan menyejuk di dulang-dulang dalam tingkat-tingkat terentu. semakin mudah pecahan untuk terbakar dan semakin bersih nyalaanya (kurang berjelaga).suhu berbeza. Tujuan : Untuk mengkaji penyulingan berperingkat petroleum. Semakin rendah takat didih pecahan petroleum itu. 2 . Hasil seperti petrol. Biodiesel merupakan bahan bakar alternatif yang dapat menggatikan petroleum sebagai bahan api.

thermometer (-10 – 36 oC). dan penunu Bunsen. Sediakan peralatan seperti yang ditunjukkan di rajah 1. kondenser Liebig. piring penyejat. kelalang penyulingan. 1. Kaedah: A: Penyulingan berperingkat petroleum. kasa dawai. kelalang kon. tuku kaki tiga. kaki retort. kertas turas. porselin cip. 3 .Bahan/ Radas : Petroleum.

dan 160– 200oC. 120-160OC. kelalang kon B: Ciri-ciri pecahan penyulingan yang berbeza. Pemerhatian dicatatkan. Hasil penyulingan pada setiap peringkat suhu dimasukkan ke dalam piring pengewapan dan dipanaskan. Warna petroleum diperhatikan pada setiap peringkat. 4. Kelikatan petroleum diperhatikan dengan mencondongkan kelalang kon. Petroleum di dalam kelalang penyulingan dipanaskan secara perlahanPetroleum pada peringkat pertama dikumpulkan pada suhu 30-80 oC. 8. 7. lahan. 4 . Warna nyalaan api dan jelaga diperhatikan.2. 3. 6. Pemanasan diteruskan dan hasil penyulingan dikumpulkan dalam yang berbeza pada julat suhu yang berbeza iaitu 80-120oC. 5.

warna nyalaan dan kuantiti jelaga yang terhasil apabila dibakar. terdapat empat pecahan petroleum. Setiap pecahan mempunyai sifat-sifat yang tersendiri terhadap suhu takat didih. minyak mentah akan diasingkan kepada beberapa pecahan berdasarkan julat suhu takat didih. didapati sifat(ciri) pecahan berubah dengan pertambahan takat didih pecahan tersebut.Keputusan: Kebolehakaran Pecahan Julat suhu ( C) 1 (Nafta) 30-80 Kekuningan cair Sedikit Biru Sangat kurang 0 Warna Kelikatan Warna nyalaan Kandungan jelaga 2 (Gasolin) 80-120 Kekuningan Lebih Jingga Kurang 3 (Minyak paraffin) 120-160 Kekuningan hijau Melekat Merah cair Banyak 4 ( Diesel) 160-200 Kuning Tebal Merah pekat Sangat banyak Perbincangan : Dengan melakukan penyulingan pecahan. Daripada keputusan eksperimen . Semakin 5 . kelikatan. warna pecahan. Semasa eksperimen.

molekul sukar untuk bergelongsor antara satu sama lain. Warna bagi pecahan ini kekuningan hijau dan bermakna lebih pekat daripada pecahan 1 dan 2. kuantiti jelaga yang dihasilkan adalah lebih tinggi berbanding jelaga pecahan 1.molekulnya semakin kuat menyebabkan molekul. Kuantiti jelaga yang dihasilkan banyak apabila pecahan 3 dibakar.tinggi takat didih pecahan itu. Pecahan pertama berwarna kekuningan cair. Warna nyalaan api untuk pecahan 3 adalah merah. Pecahan ini adalah yang paling likat. ia mempunyai takat didih pada julat suhu 30-80oC. Pecahan pertama mempunyai kelikatan yang sangat rendah dan lebih cair. Pecahan 3 lebih likat berbanding pecahan 1 dan 2. Apabila pecahan 2 dibakar. Warna api bagi pecahan pertama adalah biru dan ia menghasilkan sangat kurang jelaga apabila dibakar. Namun begitu. Semua pecahan petroleum juga adalah bersifat neutral . Pecahan ini berwarna jingga kekuningan dan paling pekat berbanding pecahan lain. Pecahan 2 yang mempunyai takat didih pada julat suhu daripada 80-120ºC Warna bagi pecahan ini adalah kekuningan dan bermakna warna tersebut lebih gelap daripada pecahan 1 tetapi masih cair. Pecahan juga mempunyai 6 . Pecahan 3 mempunyai takat didih di antara julat suhu 120-160ºC. ini menunjukkan pecahan pertama mempunyai takat didih paling rendah berbanding pecahan-pecahan lain. keterlarutan dalam air kerana semua pecahan petroleum tidak larut dalam air. hamper tiada warna dan ia merupakan warna paling cerah bagi pecahan petroleum. Warna nyalaan api untuk pecahan 2 adalah jingga dan ia lebih likat daripada pecahan 1. Pecahan 4 mempunyai takat didih yang julat suhunya daripada 160-200°C. Bagi pecahan pertama. semua pecahan tersebut mempunyai beberapa ciri yang sama iaitu. Pecahan yang mempunyai takat didih yang tinggi juga semakin sukar untuk terbakar dan kuantiti jelaga semakin tinggi kerana peratus karbon per molukel semakin bertambah dengan bertambahnya takat didih pecahan itu. semakin likat pecahan tersebut kerana saiz molekul pecahan semakin besar dan daya tarikan antara molekul. Warna nyalaan apinya merah dan kuantiti jelaga yang dihasilkan apabila pecahan dibakar adalah lebih berbanding pecahan lain.

jingga. Soalan: 1. daripada tiada warna. Rantaian ikatan molekul hidrokarbon yang besar adalah sangat ketat dan tidak mudah untuk menggelongsor. Oleh itu. Bincangkan kebolehbakaran bagi setiap pecahan petroleum. warna pecahan petroleum menjadi gelap. Bincangkan hubungan takat didih pecahan dengan: a) Warna pecahan. semakin likat pecahan tersebut. Pecahan petroleum peringkat pertama lebih mudah terbakar berbanding pecahan petroleum yang keempat. Semakin panjang rantai hidrokarbon didalam pecahan petroleum. 2. Pecahan petroleum yang mempunyai mempunyai jumlah hidrokarbon yang panjang mempunyai takat didih yang lebih tinggi. Kadar kebolehan petroleum untuk terbakar semakin menurun walaupun takat didih dan jumlah molekul bertambah. Warna yang terhasil bergantung pada saiz molekul. maka. Pecahan yang mempunyai molekul lebih kecil mempunyai ikatan yang ringkas dan renggang antara satu sama lain. coklat cair dan coklat gelapwarna coklat gelap. semakin likat pecahan tersebut. kekuningan. molekul yang besar lebih likat kerana memunyai molekul yang lebih padat.hasil pembakaran sama iaitu semua pecahan terbakar dalam udara berlebihan untuk menghasilkan gas karbon dioksida dan air. Jika saiz molekul besar. semakin gelap warna pecahan yang terhasil. Semakin tinggi takat didih pecahan. 7 . b) Kelikatan pecahan Semakin tinggi takat didih pecahan.

Pecahan X ialah C6H14. 3. Semakin tinggi takat didih pecahan tersebut. semakin banyak kumlah kuantiti jelaga yang dihasilkan apabila dibakar. Tulis persamaan kimia seimbang tindak balas yang mewakili pembakaran gasolin (C6H18) 2C8H18 + 25O2  16CO2 + 18H2O 5. pecahan yang mempunyai takat didih yang tinggi mempunyai kuantiti karbon yang lebih banyak. maka daya tarikan antara molekul semakin tinggi. Ia berwarna kekuningan cair . kelikatan dan jumlah jelaga yang dihasilkan oleh X. 2C8H18 + 17O2  16CO + 18H2O 8 . Ramalkan warna. Pecahan X adalah hexane.. lebih sedikit kelikatannya dan sedikit jelaga yang dihasilkan apabila dibakar. 4. Tuliskan persamaan kimia untuk menunjukkan tindak balas tidak sempurna gasolin tersebut.c) Jumlah jelaga yang dihasilkan pada setiap pecahan. Hal ini kerana. Pembakaran yang tidak sempurna bagi gasolin membebaskan gas beracun iaitu karbon monoksida dan oksida nitrik.

Biodiesel tidak mengandung petroleum diesel atau solar. karbon dioksida. Biodiesel tidak menghasilkan gas yang berbahaya dan lebih bersih dan lebih mudah ditangani dibandingkan dengan petroleum diesel. Apakah yang dimaksudkan dengan biodiesel? Biodiesel merupakan suatu nama dari Alkyl Ester.Biodiesel mempunyai sifat kimia yang serupa dengan petroleum diesel sehingga dapat digunakan langsung untuk mesin diesel atau dicampur dengan petroleum diesel. Dijadikan sebagai bahan bakar alternatif masa depan dan boleh diperbaharui. 7. Ia juga lebih mesra alam daripada diesel kerana mengurangkan pelepasan karbon monoksida. Penggunaan bahan api yang lebih cekap iaitu 320% berbanding bahan api petroleum diesel. sulfur dioksida dan zarah-zarah. 9 . berasal dari minyak sayuran lemak haiwan. 83%. Biodiesel dapat digunakan sebagai bahan bakar pada mesin yang menggunakan diesel sebagai bahan bakarnya. Apakah kelebihan menggunakan biodiesel berbanding pecahan petroleum? Biodiesel boleh diperbaharui keran biodiesel dihasilkan daripada minyak seyuran dan lemak haiwan. Kurang berbau kerana mengeluarkan aroma makanan bergoreng atau aroma barbeku apabila digunakan.6. Penggunaannya boleh mengurangkan pencermaran yang dihasilkan oleh bahan bakar dari petroleum.

Semakin tinggi takat didih pecahan. Mengendalikan alatan kaca dan panas berhati-hati. 3. Semakin tinggi takat didih pecahan. 8. 4. 2.Langkah berjaga-jaga: 1. 5. Semakin tinggi takat didih pecahan. semakin gelap warna pecahan tersebut. 10 . Memastikan pengudaraan adalah baik sebelum memulakan eksperimen. semakin kurang tahap kebolehbakarannya dan semakin banyak kuantiti jelaga yang terhasil. 6. Pastikan alatan radas telah ketat dan getah paip yang digunakan untuk mengalirkan air tidak bocor. Kesimpulan : Petroleum boleh disediakan melalui proses penyulingan berperingkat berdasarkan takat didih tertentu. Elakkan memanaskan kelalang penyulingan jika tidak terdapat cecair di dalamnya. 7. Produk atau hasil pecahan penurasan hendaklah diletakkan jauh daripada api di mana ia merupakan bahan mudah terbakar. Gunakan cermin mata keselamatan semasa melakukan aktiviti makmal. Jangan menarik nafas secara terus daripada petroleum. semakin likat pecahan tersebut. Dua atau tiga porselin cip ditambah dalam kelalang penurasan untuk mengelakkan pemanasan yang berlebihan dan hentaman.

Bibliografi : Fractional Distillation.org: http://en. from wikipedia. 2011. (2011.org/wiki/Fractional_distillation 11 .wikipedia. Jun 3). Retrieved Julai 7.