SEJARAH DAN PERKEMBANGAN BAHASA MELAYU

Asal Usul Bahasa Melayu
Asal usul perkataan Melayu masih belum dapat disahkan oleh sejarawan. Bagaimanapun terdapat beberapa bukti sejarah yang cuba mengaitkan asal-usul bahasa Melayu, seperti mana berikut: 1. Catatan orang China yang menyatakan bahawa sebuah kerajaan Mo-lo-yeu mempersembahkan hasil bumi kepada raja China sekitar 644-645 Masihi. Dikatakan orang Mo-lo-yeu mengirimkan Utusan ke negara China untuk mempersembahkan hasil-hasil bumi kepada raja China. 2. Ada yang mempercayai kerajaan Mo-lo-yeu berpusat di daerah Jambi, Sumatera , daripada sebatang sungai yang deras alirannya, iitu Sungai Melayu. 3. Satu lagi catatan orang China ialah catatan rahib Buddha bernama I-Tsing yang menggunakan kata malo-yu tentang dua buah kerajaan yang dilawatinya sekitar 675 Masihi. 4. Dalam bahasa Jawa Kuno, perkataan ``Mlayu'' bermaksud berlari atau mengembara. Hal ini boleh dipadankan dengan orang Indo-Melayu (Austonesia) yang bergerak dari Yunan. Asal Usul Bangsa Melayu Dipercayai berasal daripada golongan Austronesia di Yunan. Kumpulan pertama dikenali sebagai Melayu Proto. Berpindah ke Asia Tenggara pada Zaman Batu Baru (2500 Sebelum Masihi) Keturunannya Orang Asli di Semenanjung Malaysia, Dayak di Sarawak dan Batak di Sumatera. Kumpulan kedua dikenali sebagai Melayu Deutro Berpindah ke Asia Tenggara pada Zaman Logam kira-kira 1500 Sebelum Massihi. Keturunannya orang Melayu di Malaysia Dikatakan lebih bijak dan dan mahir daripada Melayu Proto. Bijak dalam bidang astronomi, pelayaran dan bercucuk tanam. Bilangan lebih banyak daripada Melayu Proto. Menduduki kawasan pantai dan lembah di Asia Tenggara.

Orang ini, kumpulan pertama dan kedua, dikenali sebagai Austronesia. Bahasa-bahasa yang terdapat di Nusantara sekarang berpunca daripada bahasa Austronesia ini.

Nik Safiah Karim menerangkan bahawa bahasa Austronesia ialah satu rumpun bahasa dalam filum bahasa Austris bersama-sama dengan rumpun bahasa Austroasia dan Tibet-China (rujuk carta alir di atas). Bahasa Melayu termasuk dalam bahasa-bahasa Golongan Sumatera bersama-sama dengan bahasa-bahasa Acheh, Batak, Minangkabau, Nias, Lampung dan Orang Laut.

Perkembangan Bahasa Melayu Ahli bahasa membahagikan perkembangan bahasa Melayu kepada tiga tahap utama iaitu:

  

Bahasa Melayu Kuno, Bahasa Melayu Klasik dan Bahasa Melayu Moden. Bahasa Melayu Kuno Merupakan keluarga bahasa Nusantara Kegemilangannya dari abad ke-7 hingga abad ke-13 pada zaman kerajaan Sriwijaya, sebagai lingua franca dan bahasa pentadbiran. Penuturnya di Semenanjung, Kepulauan Riau dan Sumatera. Ia menjadi lingua franca dan sebagai bahasa pentadbiran kerana:

  

Bersifat sederhana dan mudah menerima pengaruh luar. Tidak terikat kepada perbezaan susun lapis masyarakat Mempunyai sistem yang lebih mudah berbanding dengan bahasa Jawa. Banyak dipengaruhi oleh sistem bahasa Sanskrit. Bahasa Sanskrit kemudian dikenal pasti menyumbang kepada pengkayaan kosa kata dan ciri-ciri keilmuaan (kesarjanaan) Bahasa Melayu. Bahasa Melayu mudah dipengaruhi Sanskrit kerana:

  

Pengaruh agama Hindu Bahasa Sanskrit terletak dalam kelas bangsawan, dan dikatakan mempunyai hierarki yang tinggi. Sifat bahasa Melayu yang mudah dilentur mengikut keadaan dan keperluan. Bahasa Melayu kuno pada batu-batu bersurat abad ke-7 yang ditulis dengan huruf Pallawa:

   

Batu bersurat di Kedukan Bukit, Palembang (683 M) Batu bersurat di Talang Ruwo, dekat Palembang (684 M) Batu bersurat di Kota Kampur, Pulau Bangka (686 M) Batu bersurat di Karang Brahi, Meringin, daerah Hulu Jambi (686 M) Bahasa Melayu kuno pada batu bersurat di Gandasuli, Jawa Tengah (832 M) ditulis dalam huruf Nagiri. Ciri-ciri bahasa Melayu kuno:

   

Penuh dengan kata-kata pinjaman Sanskrit Susunan ayat bersifat Melayu Bunyi b ialah w dalam Melayu kuno (Contoh: bulan - wulan) bunyi e pepet tidak wujud (Contoh dengan - dngan atau dangan)

batu bersurat di Pagar Ruyung. th. ph.ialah ni.    Awalan ber. b. Selepas itu. Syamsuddin al-Sumaterani. bahasanya berbeza sedikit daripada bahasa batu bersurat abad ke-7. batu bersurat di Kuala Berang. Allah dan rahmat c. kh. h(Contoh: sukhatshitta) Huruf h hilang dalam bahasa moden (Contoh: semua-samuha. Bahasa Melayu Klasik Kegemilangannya boleh dibahagikan kepada tiga zaman penting:    Zaman kerajaan Melaka Zaman kerajaab Acheh Zaman kerajaan Johor-Riau Antara tokoh-tokoh penulis yang penting ialah Hamzah Fansuri. saya:sahaya) Peralihan Bahasa Melayu Kuno Ke Bahasa Melayu Klasik Peralihan ini dikaitkan dengan pengaruh agama Islam yang semakin mantap di Asia Tenggara pada abad ke13. Ketiga-tiga batu bersurat ini merupakan bukti catatan terakhir perkembangan bahasa Melayu kerana selepas abad ke-14. Batu bersurat di Minye Tujuh. . Minangkabau (1356)    ditulis dalam huruf India mengandungi prosa melayu kuno dan beberapa baris sajakm Sanskrit. Terdapat tiga batu bersurat yang penting: a. Acheh (1380)   masih memakai abjad India buat pertama kalinya terdapat penggunaan kata-kata Arab seperti kalimat nabi. Terengganu (1303-1387)   ditulis dalam tulisan Jawi membuktikan tulisan Arab telah telah digunakan dalam bahasa Melayu pada abad itu.ialah mar.dalam bahasa Melayu kuno (Contoh: diperbuat -niparwuat) Ada bunyi konsonan yang diaspirasikan seperti bh. dh. Syeikh Nuruddin al-Raniri dan Abdul Rauf al-Singkel. bahasa Melayu mengalami banyak perubahan dari segi kosa kata.dalam Melayu kuno (contoh: berlepas-marlapas) Awalan di. struktur ayat dan tulisan. muncul kesusasteraan Melayu dalam bentuk tulisan.

Laporan Razak 1956 mencadangkan bahasa Melayu sebagai pengantar dalam sistem pendidikan negara. Unsur-unsur Asing Dalam Bahasa Melayu Peminjaman usur-unsur bahasa (terutamanya perkataan) bahasa asing merupakan kelaziman. alkisah. sahaya. Perkataan asing sesuai dan kelihatan lebih bergaya berbanding bahasa Melayu sedia ada yang mungkin sudah lapuk.Misalnya matematik menggantikan ilmu hisab. berfungsi sebagai bahasa perantaraan. d. adapun. banyak ayat pasif menggunakan bahasa istana kosa kata klasik: ratna mutu manikam. Kegemaran menggunakan bahasa asing. Semasa Malaysia mencapai kemerdekaan. Hasil karangan Munsyi Abdullah dianggap sebagai permulaan zaman bahasa Melayu moden. kesusasteraan. Selepas Perang Dunia Kedua. a. dan bahasa pengantar di pusat pendidikan Islam. bahasa Melayu mencapai kedudukan yang tinggi. Perkataan bahasa melayu belum ada yang dapat menepati maksud semantik bahasa asing. hatta. Akta Bahasa Kebangsaan 1963/1967 menetapkan bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi negara. perkara (fenomena) b. . Sebelum penjajahan Beritish. Perlembagaan Persekutuan Perkara 152 menetapkan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan. atau kerana sikap mengaggungkan bahasa asing . pentadbiran. Terdapat unsur-unsur asing dalam bahasa Melayu.Ciri-ciri bahasa klasik:        ayat: panjang. edan kesmaran (mabuk asmara). ayat songsang banyak menggunakan partikel ``pun'' dan `'lah'' Bahasa Melayu Moden Bermula pada abad ke-19. British merubah dasar menjadikan bahasa Inggeris sebagai pengantar dalam sistem pendidikan. c. masyghul (bersedih) banyak menggunakan perdu perkataan (kata pangkal ayat): sebermula. berbelit-belit. berulang. Tiada perkataan dalam bahasa Melayu dan keperluan memebrikan nama am atau khsusu kepada benda.

bakhil. syamsiah. Bunyi /sy/ yang dipinjam daripada bahasa Sanskrit diperteguh dengan meminjamnya daripada bahasa Arab dan Parsi pula. terdapat bunyi-bunyi seperti dalam jadual di bawah. tafahus. khadam. syarak. peminjaman berpindah (vokal/vowel) Susur galur peminjaman kata-kata adalah seperti berikut: Sanskrit . dan e. bunyi-bunyi c. istilah. isyak khabar. Bunyi /sy/ /kh/ /gh/ /f/ /dh/ Contoh Perkataan syarikat. peminjaman tulen (matematik. kapal terbang.Arab . Daripada bahasa Arab dan Parsi terpahat pula. Inggeris dan sanskrit. kadi. khas. isyarat. ghalib. struktur ayat. kita dapati bunyi seperti /sy/ dan /sw/ seperti dala perkataan syurga. peminjaman pemerian (kapal selam. swasta. fardu.Indonesia . peminjaman dialek Igmpar (dialek Pulau Pinang).Peminjaman unsur asing oleh bahasa Melayu dapat dilihat dari segi peminjaman: a. peluru meriam) d. kosa kata seperti perkataan. bonus) b. Jenis-jenis peminjaman a. tafsir. ghazal. memang terdapat pinjaman daripada bahasa-bahasa Arab. huruf atau sistem tulisan b. haid (bunyi ini dilambangkan dengna huruf d) . e. tarikh ghairah. fitrah.Inggeris Bunyi-bunyi Asing Daripada bunyi-bunyi yang ada dalam bahasa Melayu. Daripada bahasa Sanskrit. dan peribahasa asing. maghrib fakir. swalayan dan swasenyawa. mualaf darab. darurat. peminjaman kacukan (kasut but) c. peminjaman kuno (purnama) f. swadaya. imbuhan d.

dozen. furqan Daripada bahasa Inggeris (atau bahasa-bahasa Eropah lain) bahasa Melayu telah meminjam bunyi-bunyi seperti berikut (lihat jadual): Bunyi /f/ /v/ /sy/ /z/ Imbuhan Asing Bahasa Melayu juga telah meminjam imbuhan asing daripada tiga sumber bahasa. televisyen. ekafungsi. pro-Amerika poliklinik autonomi.. dan Inggeris-Eropah. zon. prauniversiti tatacara. mahasiswa prakata. isnin. pancalogam. swadaya. zaman. bimormal abadai. hartawan biduanita seniwati. misal. tatarakyat. insani. vakum. Sumber Jenis Imbuhan mahapratataawalan Sanskrit swaekadwipanca-man akhiran -wan -nita -wati Awalan bi-i Arab-Parsi Akhiran -wi -iah -in -ah -at antiInggeris-Eropah Awalan propoliautoImbuhan Contoh Perkataan maharaja. Imbuhan yang dipinjam terdiri daripada awalan dan akhiran. gazet Contoh Perkataan . autograf fasa. qadim. iaitu bahasa Sanskrit. kusyen zip. biadab./z/ /th/ /q/ zalim. televisyen syampu. seniman. staf vaksin. novel. Arab-Parsi. budiman karyawan. fokus. angkasawati binomial. Lihat jadual di bawah. prasangka. tatasusila swasta. swalayan ekabahasa. selasa. sofa lif. wazir sabit. anti-Yahudi prokerajaan. akhiri duniawi ilmiah hadirin ustazah hadirat antibiotik. syif. hadis (disebut sebagai `s') qari. ekanada dwibahasa pancaindera. mahaguru. kafe.

subsupraAkhiran Pengaruh Bahasa Inggeris Aspek Pinjaman -al -isme subgolongan. elaun. Bahasa Melayu di Brunei dan Singapura. warden. kosa kata dan tatabahasa. demokrasi. subbidang supranasional. motokar. ulat buku (book worm). opera. nasionalisme Kosa kata: lokap. aiskrim. Keadaan ini berlaku kerana perbezaan alat sebutan seperti kecacatan atau tabiat penyebutan kerana pengaruh rakan atau seisi keluarga. DINAMIKA BAHASA MELAYU Variasi Bahasa Berikut adalah beberapa istilah yang mewujudkan variasi atau kepelbagaian bahasa Melayu. sarjan. Merupakan variasi bahasa apabila variasi bahasa itu masih difahami oleh oleh pengguna dalams esuatau masyarakat bahasa walaupun ada pembahagian geografi . kritikal. reformasi. cabang Nusantara. Nias. Walaupun namanya berbeza. ia . Variasi bahasa Dialek Kepelbahagaian bahasa yang ditentukan oleh faktor teknikal bahasa iaitu sebutan. notis. jawa. Dialek kawasan Bahasa Melayu termasuk dalam golongan Sumatera bersama-sama dengan bahsa Batak. saman. bas. Dikaitkan dengan rumpun banasa Austronesia. teknologi. Pinjaman Nahu Kopula/kata pemeri: Ialah dan adalah (is) Pinjaman Peribahasa: Beban kerja (work load). kelas. Cabang Nusantara mempunyai 200 hingga 300 bahasa dalam 16 golongan seperti Filipina. tenis. Minangkabau. suprakelas klinikal. radio. merupakan kelainan penggunaan bahasa pada peringkat individu. hitam putih (black and white). praktikal idealisme. Sumatera. komen. bulan madu (honey moon). nepotisme. polis. lesen. Variasi bahasa yang khusus berkaitan dengan individu. komputer. Idiolek Perbezaan paling ketara ialah dari segi sebutan dan lagu sebutan. Variasi bahasa yang berkaitan dengan pengguna dalam sesuatu kawasan. Lampung dan Orang Laut. Acheh. di mana ada kemahuan di situ ada jalan (where there's a will there's a way). Umumnya bahasa Melayu merangkumi Bahasa Malaysia di Malaysia. lori. Variasi bahasa ii dikenali sebagai dialek. doktor. Bahasa Indonesia di Indonesia. Kalimantan dan sebagainya. sains.

dalam majlis rasmi. Dialek sosial Oleh itu.merupakan dialek bagi bahasa Melayu. Dikaitkan dari segi penggunaan. Misalnya. iaitu bahasa mungkinberbeza mengikut kumpulan sosial dan situasi yang digunakan. dikatakan sebagai dialek sosial. Perhubungan antara ketiga-tiganya dapat digambaran melalui skema rajah yang berikut: . iaitu idiolek. bahasa Melayu secara umumnya dapat dibahagikan kepada tiga jenis variasi. dialek kawasan atau loghat. dialek sosial. Varisi-variasi ini yangbrkiatand enan dialek sosial. orang akanmenggunakan bahasa-bahasa yang formal.

bahasa basahan. bahasa pasar.Bahasa mesra.Bahasa Baku dan Bahasa Diraja atau Bahasa Istana. bahasa slanga. . bahasa dialek dan sebagainya. pengunaan bahasa dapat dibahagikan kepada bahasa formal dan tak formal. bahasa kasar. Contoh bahasa tak formal . bahasa halus. Contoh bahasa formal .Berdasarkan konteks yang umum.

Dianggap lebih rendah tarafnya daripada bahasa standard. dan tatabahasa. Ragam Bahasa Bebas dan Bahasa Terkawal Ragam Bahasa Bebas Ayat yang tidak gramatis. intonasi. struktur ayat dan tatabahasa. tetapi awak masih hendak ke sana. danragam bahasa mesra dan bahasa formal. I dah warning you banyak kali. struktur ayat. iaitu: (a) perkataan berbeza untuk makna yang serupa Bahasa Baku mengapa bagaimana sedang kenapa macam mana tengah Bahasa Basahan Ragam Bahasa Formal . sekeh. Saya telah berkali-kali memberi amaran supaya jangan pergi ke tempat itu. pilihan kata. tidak baku. Bahasa Terkawal Ayat yang gramatis Mementingkan aspek-aspek sebutanm intonasi. iaitu tidak memeningkan sebutan. Tidak mementingkan aspek sebutan. boring. Merupakan bahasa pertuturan harian dalam konteks tidak rasmi. Penggunaan gelaran yang tidak lengkap Bahasa Slanga Bahasa tidak rasmi. tapi you masih hendak ke tempat tu. Terdapat tiga jenis perbezaan antara bahasa baku dengan bahasa basahan. pilihan perkataan. intonasi. nahu dan sebagainya.Bahasa formal dan bahasa tak formal dapat dibezakan dengan membandingkan ragam bahasa bebas dan bahasa terkawal. pakwe. mengancam. Ciri-ciri lain: a. Ragam Bahasa Mesra dan Bahasa Formal Ragam Bahasa Mesra Menggunakan ragam bahasa bebas. Za'aba menggelar bahasa ini sebagai bahasa cakap mulut. Menggunakan kata-kata remaja seperti brader. Contoh: Awak sangat degil. pilihan perkataan. Contoh: You ni betullah degil sangat. Bahasa Basahan Juga disebut sebagai bahasa kolokial.

Kerap menggunakan perkataan `punya' . pangkat. kekanda. Kedudukan. apa punya budak. contoh: banyak cantik. contoh: dia punya barang. umur dan keakraban orang yang dilawan bertutur mempengaruhi pemilihan perkataan dan kataganti nama. seperti penggunaan anakanda. Tidak gramatis dengan mengabaikan hukum DM dan penggunaan penjodoh bilangan. adinda. Menggunakan banyaks ebagai kata penguat. Bahasa halus juga ada kalanya digunakan dalam surat menyurat apabila kata-kata yang bersopan digunakan.(b) bentuk kependekan Bahasa Baku hendak tidak sudah (c) perubahan bunyi Bahasa Baku ambil kecil pula Bahasa Pasar Bahasa kacukan antara bahasa Melayu dengan bahasa-bahasa bukan Melayu Pelat penyebutan dipengaruhi oleh pelat bahasa ibunda penutur. Bahasa Halus Bahasa halus wujud kerana pertimbanag terhadap orang yang dilawan bertutur. Kata ganti nama diri merupakan ciri-ciri yang penting. Contoh: Buang air besar. ayahanda. berbulan madu. Bahasa kiasan dan peribahasa digunakan dengan meluas untuk menyatakan sesuatu secara halus atau tidak berterus terang. berbadan dua. bonda dan nenda. Berikut diturunkan beberapa contoh: Bahasa Basahan kencing berak mengandung/bunting Bahasa Halus Buang air kecil Buang air besar Berbadan dua ambik kecik pulak Bahasa Basahan nak tak dah Bahasa Basahan . Contoh: Pengunaan Gua menggantikan saya (ganti diri orang pertama) dan `lu' (ganti diri nama kedua).

c. Bagaimanapun. b Gaya lagu bahasa Contoh: Dialek Perak biasanya mempunyai sebutan yang lebih laju daripada Negeri Sembilan. perbesar (dialek Kedah) dan besarkan (dialek Johor). Dialek variasi daripada sesuatu bahasa tertentu dan dituturkan oleh sekumpulan masyarakat bahasa tersebut. tak berotak dan sebagainya.kubur Bahasa Kasar makam Bahasa yang dhamburkan dengan mengikut perasaan. Sebutan Contoh: Perkataan ``air'' disebut dalam pelbagai dialek seperti ayaq. bodoh. Dialek berbeza dari segi: a. Ada pihak yang mengatakan perkataan jantan dan betina. Dialek ditentukan oleh fakor geografi dan sosial. kesannya kepada orang lain adalah subjektif. (d) Kosa kata Contoh: bewoh (dialek Kelantan bermaksud kenduri) (e) kata ganti diri Contoh ambo (dialek Kelantan bermaksud saya) Hang (dialek utara bermaksud kamu) Laras Bahasa . Misalnya perkataan celaka diaggap kesat di Selangor. Tatabahasa Contoh: penggunaaan imbuhan per. jika ditujukan kepada manusia juga tergolong dalam bahasa kasar.dan -kan. tetapi dianggap biasa di Melaka. Kata-kata esat ialah contoh bahasa kasar seperti bangang. kerana adakalanya bahasa yang dianggap kasar di kawasan tertentu dianggap gurauan atau bahasa cakap mulut di kawasan yang lain. ayo.

penutur. surat rasmi atau surat peribadi. perubatan. khutbah dan upacara. Contohnya. cara penyampaian. JIka wacana merupaan wacana ilmiah. iitu tajuk wacana. maka ragam ayat pasif banyak digunakan untuk memberikn fokus Tajuk wacana kepada perkara yang dibincangkan. Laras bahasa boleh ditakrifkan sebagai ciri-ciri khusus penggunaan bahasa mengikut bidangs esuatu wacana digunakan. dan panjang pendek ayat akanmenghasilkan laras yangberbeza. Sebaliknya. Misalnya Halliday melihat laras daripada tiga dimensi. Conoth: Ayat aktif dan ayat pasif. Terdapat tokoh bahasa yang membahagikan laras kepada beberapa bahagian lagi. jika wacana merupakan ulasan selariperlawanan bola sepak . dan gaya penyampaian. . Laras juga dipengaruhi oleh tatabahasa. Jika lisan. memorandum atau iklan? Gaya penyampaian mengimbangi sama ada suatu ucapan berkenaan disampaikan dalam situasi formal atau tak formal. perbahasan dan khutbah atau doa? JIka tulisan sama ada ia esei. enidikan. matematik dan sebagainya. peserta dan tujuan. Laras dipengaruhi oleh latar. sama ada ia merupakan wacana syarahan Cara penyampaian atau ucapan. laras bahasa doa. Sama ada wacana berkenaan disampaiakns ecara lisan atau tulisan. rragam ayat aktif dengan ayat tunggal yang pendek-pendek banyak digunakan supaya sesuai dengan tempo perlawanan bola sepak berkenaan. laporan. ayat bias dan ayat songsang. Tiga Dimensi Laras (Halliday) merujuk kepada bidang yang diperkatakan seperti biologi. Bidang-bidang ini menentukan kosa kata dan istilah serta jenis ayat dan ragam ayat yang digunakan.Dikaitkan dengan kesesuaian dengan bidang dan situasi bahasa atau konteks pengucapan. suka.

tiada istilah teknikal. Laras Bahasa Perniagaan Tak Formal Berlaku proses pengguguran dalam ayat-ayat yang diucapkan sama ada pengguguran subjek. buku). Laras bahasa biasa terbahagi kepada formal dan tak formal. rencana). pengetahuand an penerangan (syarahan. iaitu laras biasa dan laras khusus. kurang kata pinjaman. laporan. surat kiriman dan sebagainya. mudah difahami. Laras khusus pula merujuk kepada kegunaan untuk khalayak khusus seperti ahli-ahli atau peminat dalam bidang tertentu dan pelajar-pelajar (rencana. iklam). . predikat. maklumat dan pemujukan (rencana. . encana) dan maklumat dan pemujukan (rencana. berita sukan). Pembeza utama yang membezakan antara laras biasa dengan laras khsus ialah: kosa kata tatabahasa gaya Laras Bahasa Biasa Tidak melibatkan bidang tertentu. objek. Struktur ayat mudah.) Laras biasa ialah laras bahasa yang yang digunakan unuk khalayak umum tentang pelbagai bidang seperti bidang hiburan (laporan sukan. Laras biasa ialah laras khusu yang digunakan untuk masyarakat umum seeprti bidang hiburan (laporan suskan. ringkas dan padat. adakah ucapan itu disampaiakn dalam majlis yang formal yang dihadiri oleh orangorang kenamaan atau dif-dif? Jenis dan Ciri Laras Bahasa Laas bahasa dapat digolongkan kepada dua golongan besar. Gayat ayat sederahana. berita sukan).Misalnya. pengetahuan dan peneranagn (syarahan. ucapan. iklan). contohny: Di larang memijak rumput. Laras Bahasa Biasa Formal/Rasmi Digunakan dalam majlis rasmi.

dan biasanya perlu dihafal. habeas corpusdan sebagainya. Laras Bahasa Akademik Meliputi pelbagai bidang seperti sains. Digunakan dalam iklan. matematik dan sebagainya yang terletak dalam ruang lingkup pendidikan. Contohnya ialah fotosintesis. peribahasa.Mempengaruhi penguna untuk membentuk tanggapan tertentu . Menggunaka istilah-istilah yang khusus kepada bidang. kiasan dan sebagainya. pendebungaan dan sebagainya. mengawan. Percuma Satu (f) Mesra: Keutamaan Kami Adalah Pelanggan. simili. graf. komunikasi. Iklan dapat dihasilkan dengan beberapa cara seperti berikut: (a) slogan: Kami Ada Cara (b) Kaedah Pernyataan: Rumah Untuk Dijual/Disewa (c) Perkaitan Konsep: Artis X dengan Tilam Jenama Y (D) Perisytihran: Waja dengan Aksesori Lengkap (e) Kaedah Umpan: Beli Satu. laporan dan sebagainya . atau mengubah sikap dan melakukan tindkan. Laras bahasa media . pecutan. disokong pula oleh gambar. misalnya penulisan thesis. grafik. Laras Bahasa Undang-Undang Tiada gambar. Dalam penulisan ilmiah. tender. metafora. Bersifat teknikal. lukisan. (g) Bandingan: Bateri X Lebih Berkuasa dan Tahan Lama (h) Gesaan: Cepat! Cepat! Datanglah Beramai-ramai (i) Pertanyaan: Sakit Pinggang? Sapulah Dengan Minyak Angin Z. teknologi. ilustrasi dansebagainya. nota kaki di bawah muka surat atau nota hujungan di penghujung setiap bab. penulis perlu mengikut fornmati tertentu seperti perlu ada cattan bibiliografi (rujukan). mempunyai istilah sendiri seperti Argumantum ad baculum.

: monolog. bunga-bunga bahasadan sebagainya. kiasan. d. Kesimpulan: Golongan laras Hiburan Biasa Pengetahuan Maklumat Khalayak Umum Bidang Situasi Contoh Bahan Berita. dan sebagainya haruslah dielakkan. Oleh sebab akhbar diterbitkan untuk orang ramai. Ayat yang panjang. perbandingan. dialog. Laras Bahasa Agama Mengandungi istilah agama daripada bahasa Arab Struktur ayatnya banyak dipengaruhi struktur bahasa Arab Diselitkan dengan petikan daripada al-Quran dan hadis. maka bahasa akhbar haruslah sesuai dengan bahasa kegunaan orangr amai. terdapat penyimpangan tatabahasa atau manipulasi bahasa. Bahasanya boleh dalam bentuk naratif. menggunakan petikan. Tiga ciri penting yang harus ada dalam berita akhbar yang baikialah. istilah teknik. pemilihan kata c. kedua. Laras Bahasa Sastera Memperlihatkan gaya bahasa yang menarik dan kreatif. dan lain pula daripada struktur teks esei dan karya ilmiah. e. mementingkan penyusunan. simile. ambiguiti dan sebagainya. isi tulisan mestilah tepat. deskriptif. peribahasa.Berita sebagai satu wacana mempunyais truktur teks yang tersnediri. mengandungi beberapa klaausa. pertama. menggunakan bahas tersirat: perlambangan. puitis dan hidup. Beberapa ciri bahasa sastera: a kreatif dan imaginatif: kabur mesej b. gaya tulisan yang jelas danketuiga. laind aripada struktur teks cereka. surat peribadi Ucapan syarahan . dramatik dan puitis. preskriptif. baasa yang digunakan mudah. ilusi. Wartawan atau pengarang akhbar menggunakan bahasa untuk menjelaskan sesuatu menurut cara yang paling mudah diterima sesuai dengan selera sebilanganbesar pemvbaca akhbar. pengulangan. metafora. iklan. laporan. kisan. metafora. personifikasi.

berkesan. rencana matematik. Wacana 1. keseluruhan tutur yang merupakan suatu kesatuan. kimia. Bagaimanapun kebolehan menguasai bidang-bidang ini hanya menjamin kebolehan menggunakan sistem dan peraturan-peraturan tatabahasa sahaja. biologi. ucapan.isi. aartikel. Wacana ialah satu unit bahasa yag lengkap . kata. 4 Semua perkara yang melibatkan bahasa ialah wacana. Doa-khutbah Khusus Teknikal Ilmiah Khalayak Umum undang-unang. percakapan' ii. kesatuan fikiran yang utuh. Tingkat-tingkat fonem. munasabah. novel. manakala wacana merupakan peringkat fungsi. 3.Upacara/. sama ada dalam bentuk lisan (seperti pidato. klausa. graf. binaan serta konstruksinya. jadual. cetakan 6. khutbah Acara majlis rasmi Rencana. fizik. Oleh kerana sifatnya yang lengkap wacana mempunyai tubuh teks seperti berikut: a. Kamus Dewan mentakrifkan wacana sebagai: i. Fizik. Sintaksis pula mengkaji ayat sebagai unit bahasa. cerpen). morfem. penutup d. garis tebal) c. 2. tebal. tubuh . 7. Fonologi merupakan kajian mengenai fonem sebagai unit bahasa. usur-unsur paralinguistik (tanda bacaan. miring. khutbah) atau tulisan (seperti surat. Ia dapat digambarkan seperti berikut: . Lukisan Kejuruteraan dan sebagainya. frasa. Kimiz. menarik. Ia melebihi tingkat ayat. Tesis.Majlis Acara majlis umum Doa. ekonomi. logik. dan ayat merupakan peringkat bentuk. peta dan statistik. Retorik menjadi komponen yang penting bagi wacana. 5. dan lain-lain. pertuturan. pendahuluan b.

tetapi. rumusannya. selanjutnya. ketika. . Urutan 3. Tempat 7. sebagai penyimpul kata berhampiran dengan. sebagai kesimpulan. selepas itu. namun begitu. dengan itu. jadi. yakni. bersebelahan dengan. kemudian daripada itu. ibarat. lama-kelamaan. Fungsi 1. seperti. akhirnya. kemudian. iaitu. iaitu sama ada naratif (pemerian). pertama. serta. lagi. Rumusan 6. bertentangan dengan. akhir kata. sebab itu. akhirnya. pada mulanya. kedua. laksana. eksposisi (pendedahan) atau penghujahan. bertujuan untuk menyampaikan sesuatu maksud atau tujuan dengan lebih berkesan. juga dikenali sebagai penanda wacana.8. pastilah. justeru itu. macam. walau bagaimanapun. sebaliknya. serupa dengan. Wcana boleh ditulis dalam pelbagai bentukpenulisan. lambat-laun. kesimpulannya. lantaran. Bandingan 10. apabila. Pertentangan 11. umpama. kemudian. tambahan lagi. seterusnya. seperti yang diterangkan. sama juga dengan. deskriptif (pengambaran). tambahan pula. bertentangan dengan. Wacana mempunyai penanda. Retorik Seni pemakaian bahasa dalam tulisan atau ucapan dikenali sebagai retorik. bagai. sebagai. fasal. contohnya. sewajarnya. Waktu 8. Sebab dan kesan 9. 9. seterusnya. Penyataan semula 4. sungguhpun. dengan kata lain. Contoh 5. tentulah. Pengesahan Contoh dan. oleh itu. sebenarnya. sememangnya. sesuai dengan. sesungguhnya. Tambahan 2. selepas. seperti juga. semasa. bak kata. di samping.

penyampaian ideologi. perkara. penguasaan tatabahsa 2. cadangan. Induktif Deduktif Analogi Mengemukakan fakta dan maklumat yangberbentuk khsusu dan kemudian membuat kesimpulan atau rumusan. kemahiran retorik melibatkan: 1. maka wacana yang terhasil merupakan manifestasi ynag dipengaruhi oleh khalayak wacana berkenaan. menggunakan pancainderanya.Penulis menggambarkan peristiwa. sikap. sejarah sesuatu. Penghujahan . Disamping itu struktur wacana pula dipengaruhi oleh niat dan hasrat wacana. Eksposisi . Secara umumnya. penyampaian pemikiran secara teratur dan sistematik 4. . di samping perasaan hati dan pandangannya. Mengemukakan satu pernyataan yang umum dan dituruti oleh fakta dan maklumat yang khusus. Di samping itu. induktif atau analogi. penulisan boleh dibuat dengan teknik induktif atau deduktif atau analogi. Naratif Deskriptif . Sama ada untuk memujuk atau mempengaruhi orang. .Gaya naratif boleh ditemui pada laporan akhbar. penggunaan pelbagai ragam bahasa 3.Menerangkan atau memerikan sesuatu.Cara penulis menunjukkan kebenaran pendapat sama ada . -Kebenaran tidak berasaskan emosi sahaja. Retorik dikembangkan dengan empat cara. dengan berasakan fakta atau penulis ada kalanya menggunakan manabukti yang konkrit. iaitu naratif(penceritaan). deskriptif (pemerian). ataupenghujahan. atau ditunjukkan mestilh Di tahap yang lebih halus.Dalam penulisan pemujukan. minit mesyuarat atau ceramah syarahan yang menerangkan sesuatu. atau berbentuk propaganda. -Kebenaran yang hendak menerangkan sesuatu hal. proses. Menggunakan kiasan atau perbandingan untuk menunjukkan persamaan atau perbezaan anttara dua perkara atau senario. eksposisi (pendedahan).Menggunakan -Cara ini sesuai digunakan menentang. menyookong atau menunjukjkan sikap pemerhatian dan untuk menjelaskan berkecuali.Mendedahkan sesuatu isu. penguasaan corak dan bentuk penulisan. dan pendirian orang ramai. pengamatannya untuk konsep. pandangan. . laporan aktiviti. retorik adalah alat-alat dalam penulisan untuk mempengaruhi. mana teknik sama ada deduktif. contoh kiasan dan sebagainya.

6. Digunakan untuk orang lelaki yang tidak setua ayah kendiri dan juga tidak semua kendiri. umur dan keakraban hubungan. 2. Abang Kakak . Cara sapaan lisan/bertulis menurut bahasa Melayu dengan sopan santun supaya tidak dianggap sebagai biadab atau tidak berbudi bahasa. dan keakraban hubungan. Bahasa halus mengikut Asmah Haji Omar ``disamakan dengan pendidikan yang penuh dengan adab tata tertib. 3. Digunakan untuk orang perempuan yang tidak setua emak kendiri dan juga tidak semuda kendiri. Digunaka utnuk orang perempuan yang kira-kira sebaya dengan emak kendiri Digunakan untuk orang lelaki atau prempuan yang kira-kira sebaya dengan datuk atau nenek kendiri. Pemilihan kata dan ungkapan cuma bergantung kepada kedudukan. Dalam kesantunan berbahasa. bahasa Melayu mempunyai sistem sapaan dan panggilan yang tersendiri. rujukan hormat dan ganti nama. termasuk di dalamnya ialah laras bahasa istana. . junjung kasih. penulis boleh menggunakan teknikteknik induktif. umur. watak-watak dalam novel. bersemayam. bersiram. Kesantunan Berbahasa 1..Dengan cara deksriptif ini. Kesantunan berbahasa mempunyai ciri-ciri yang tertentu. Lihat contoh berikut: Pak Mak Tok Digunakan untuk orang lelaki yangs ama sebaya dengan ayah kendiri. 9. deduktif atau analogi. 5. 4. tuanku. 8. pangkat. berangkat. Antara ungkapan berkenaan ialah patik. Kata dan ungkapan bertatasusila banyak digunakan dalam keadaan biasa. Kehalusan budi bahasa dalam memakai atau menggunakan bahasa atau kesopanan ketika menggunakan bahasa. drama dan sebagainya. bercemar duli dan sebagainya. pangkat. 7. Sistem sapaan dan panggilan ini melibatkan penggabungan gelaran. Penggunaan kosa kata dan ganti nama diberi perhatian khusus agar sesuai dengan kedudukan.Pengalaman seseorang.'' Kesantunan berbahasa juga dikaitkan dengan penggunaan bahasa halus.

Jenama kekeluargaan terbahagi kepada: 12. Jenama kekeluargaan ikatan perkahwinan Diwakili oleh kata menantu. Saudara . Puan . Contoh: abang ipar. Jenama kekeluargaan pertalian darah (Pak Long. Mak Cik.Adik Digunakan untuk orang lelaki atau permepuan yang lebih muda daripada kendiri.digunakan untuk perempuan sahaja dalam konteks yang sama dengan penggunaan gelaran saudara. Pak Cik. Encik. Pak Njang. Mak Lang.digunakan untuk orang lelaki atau perempuan yang seumur dengankendiri atau lebih muda. Doktor. Gabungan nama kekeluargaan asas (Abang (bang) dan Kak dengan jenama kekeluargaan pertalian darah hanya terbatas kepada Long. Pak Ngah. Gelaran Pergaulan Bebas Biasanya Cik digunakan untuk perempuan yang belum berkahwin. Mak Su. Ipar digunakan untuk merujuk kepada ahli-ahli dalam keluarga suami atau isteri selain menantu danmentua. manakala Encik untuk lelaki sahaja. Gelaran Pergaulan Tak Bersahaja (Formal) Tuan . (Pak Mentua. Kak Ngah. Tetuan . menjadi Mak Cik atau Pak Cik i. Pak Lang. Mak Ngah.boleh digunakan untuk orang lelaki yag lebih tinggi pangkatnya. mentua dan ipar. 13. Pak Su. Cik .untuk perempuan sahaj ayang pangkatnya lebih tinggi daripada kendiri. Profesor dan Syed. adik ipar mak long ipar. Bang Ngah. dan perempuan yang mempunyai gelaran Doktor. Mak Long. Bang Cik dan Kak Cik. kak ipar. dan hubungannya belum rapat dewngan kendiri atau digunakan dalam rujukan kepada ahli-ahli dalam mesyuarat. 11. Gelaran Pak atau Mak ketika berkomunikasi ditambah dengan Cik. daripada kendiri seperti Encik Ahmad atau Cik Ahmad.hanya digunakan dalam surat rasmi yang ditujukan kepada para pemilik atau pentadbir syarikat perniagaan (termausk syarikat guaman) seperti: Tetuan . mak ngah ipar dan sebagainya. Mak Mentua dan Tok Mentua). dan orang lelaki bergelar Haji.digunakan untuk lelaki yang lebih tinggi pangkatnya daripada kendiri. ii. 10. Profesor dan sebagainya. Saudari .perbahasan dan sebagainya. Kak Long. Ngah dan Cik seperti Bang Long. Mak Njang.

Pangeran. Teuku dan Teungku (Aceh). Nik (Kelantan). Datu (Sabah). Toh Puan (isteri kepada datuk di Terengganu) Pendeta Za'aba (gelaran kurniaan yahng diberikan oleh pertubuhan seperti Kongres Bahasa Melayu Ketiga (1956). Datuk Amar). Datuk (Datuk Seri. Engku. Sidi. Nik) . Pahang.Pak Ungku. Terengganu). .Raja Haji (f) Kurniaan Kerajaan + Akademik/Ikhtisas + Warisan + Keagamaan. Sesetengah pihak mengatakan bahawa gelaran Syarif. Pangeran dan Dayangku (Brunei Darussalam). Syekh dan Siti juga tergolong ke dalam gelaran jenis ini. Bhd. Daeng (Bugis). Puan Sri. . Datin Paduka (gelaran yang dikurniakan oleh kerajaan negeri Selangor). Mak Ungku. . Datuk Setia). Gelaran Warisan Contoh Raja (Perak. Megat danPuteri (Perak).Tan Sri Prof.Syarikat Sinaran Sdn.Pak Haji (b) Pergaulan Tak Bersahaja (kecuali saudara) + Keagamaan. Pak Nik. seperti syed atau sayid bagi lelaki dan Syarifahbagi perempuan. (d) Pergaulan Tak Bersahaja + Keagamaan + Warisan (hanya Nik). Gelaran warisan daripada keturunan yang berasal dari luar Malaysia seperti Raden (Jawa). Gelaran Bapa Kemerdekaan kepada Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj. Pangeran Anak. Tan (di Kedah) dan Tun (Terengganu) Gelaran warisan kepada keturunan Nabi Muhammad s.a. Abang (Sarawak).Tuan Haji (c) Kekeluargaan + warisan (hanya Ungku.Awangku. Sutan (Minangkabau).w. Gelaran keturunan orang-orang besar. Kedah. Wan (Kelantan. Tun. Datuk (Satuk Patingi.) 14. Datuk Paduka. 15. Selangor). Gelaran Kurniaan. 16. Pangeran Muda (Brunei Darussalam) Tengku(Kelantan. Terengganu). . Contoh: Tuan Haji Nik (e) Warisan (Kecuali Nik) + Keagamaan. Wan. Raja Haji Osman . Gabungan Gelaran (a) kekeluargaan + keagamaan. Toh Puan. Mak Wan.

Menteri Besar. Sultanah. Duli Yang Maha Mulia Raja Permaisuri Balu Raja Raja Muda atau Tengku Mahkota Kerabat Diraja Karib Bergelar warisan Perdana Menteri. Tengku Ampuan. Kadi Mufti dan pemimpin Islam Ketua jabatan tanpa gelaran Yang Maha Mulia Duli Yang Teramat Mulia atau Yang Teramat Mulia Yang Amat Mulia Yang Mulia Yang Amat Berhormat Yang Berhormat Yang Berhormat Mulia Yang Amat Berbahagia Yang Berbahagia Yang Amat Arif Yang Amat Setia Yang Arif Sahibul Samahah Yang Berusaha . Timbalan Perdana Menteri.17. Ahli Parlimen. Rujukan Hormat Orang Yang Disapa Yang di-Pertuan Agong dan Raja Permaisuri Agong Rujukan Hormat Kebawah Duli Yang Maha Mulia Seri Paduka Baginda Sultan. Ketua Menteri Menteri. Ahli Dewan Undangan Negeri (wakil rakyat) Wakil Rakyat yang mempunyai gelaran Tengku atau Raja Tun. Raja. Toh Puan Yang mempunyai gelaran kurniaan kerajaan (selain Tun dan Toh Puan) atau/dan gelaran ikhtisas yang formal Ketua Hakim Negara Ketua Polis Negara Hakim.

3. terdapat 11 pola suku kata. Konsep Bunyi. Fonologi Satu bidang kajian atau ilmu cabang bahasa yang mengkaji bunyi-bunyi bahasa serta lambang-lambang yang ada pada setiap bunyi bagi sesuatu bahasa.1 FONOLOGI Sistem Bahasa Melayu Pengenalan 1. sintaksis dan semantik. jenis dan golongan serta kajian tentang ayat. Kedatangan Barat menyebabkan tulisan Rumi terhasil. Kedatangan Arab melahirkan tulisan Jawi.Bidang kajian bunyi-bunyi bahasa dan lambang-lambang. • Suku Kata Dalam Bahasa Melayu .Setiap alat mempunyai fungsi tertentu sebagai alat pertuturan. Sistem Bahasa Melayu merangkumi empat bidang iaitu fonologi.Dalam abjad Romawi terdapat 26 lambang iaitu 21 konsonan dan lima fonem vokal. • Semantik . setiap suku kata ditandai vokal yang mendahului atau mengikuti konsonan.0 SISTEM BAHASA MELAYU 3. . 2.Kajian tentang ayat yang merangkumi pembentukan. Dua jenis alat pertuturan iaitu: a.Kajian yang merangkumi penggunaan kata berpandukan makna. Fonem. Fonem diwujudkan bagi kemudahan huraian sistem bunyi. • Morfologi . • Sintaksis .Dalam ejaan. • Fonem . morfologi. Artikulator b. .Fonem-fonem bahasa diberi lambang tulisan berupa huruf. Sistem Bahasa Melayu terdiri daripada binaan ayat. jenis dan aspek-aspek berkaitan kata. Sistem Tulisan Bahasa Melayu Dipercayai Bahasa Melayu ditulis dengan tulisan Kawi dan Rencong.Bidang kajian kata dari segi pembentukan. Huruf dan Suku Kata • Konsep Bunyi . Titik Artikulasi .Unit bunyi bahasa terkecil dan dapat membezakan makna kata. frasa dan bunyi bahasa. • Huruf .Bunyi sebutan dalam sistem Bahasa Melayu. Huruf merupakan lambang dalam sistem bunyi bahasa yang membentuk parkataan dalam tulisan. • Fonologi . Penggolongan Bunyi Bahasa Alat-alat Pertuturan Manusia .Dalam Bahasa Melayu.

berderham. Kedudukan Vokal Dalam Bahasa Melayu a. Vokal a. konsonan dan bunyi diftong. a ) adalah pada suku kata. sekatan ataupun sisihan pada arus ugara yang dikeluarkan oleh paru-paru. Terdapat 3 jenis bunyi bahasa iaitu vokal. iaitu bahasa dan bukan bahasa iaitu gerak tubuh. b. Bunyi batuk. halangan atau geseran semasa vokal dihasilkan. Bunyi bukan bahasa dihasilkan oleh alat-alat pertuturan tetapi mesej yang ingin disampaikan tidak difahami sepenuhnya. c. b. pita suara akan bergetar. .contoh. Vokal depan ( i. b. Terdapat 8 bunyi vokal iaitu 6 vokal asli dan 2 vokal pinjaman. Bunyi vokal dihasilkan tanpa halangan . Sifat-sifat Vokal a. Vokal umumnya bersuara. ε. pergerakan tangan. Tiada sebarang sekatan. Bibir berkeadaan neuteral semasa menghasilkan bunyi vokal ini. e. Alat-alat pertuturan manusia menghasilkan dua jenis bunyi. Vokal didahului oleh bunyi "hentian glotis". b. Awal Tengah Akhir Terbuka Akhir Tertutup e e/kor Belas Sate Telek . Bunyi bahasa terhasil daripada alat-alat pertuturan manusia.Bunyi-bunyi Bahasa a. c. Vokal membentuk suku kata dan kata. c.

c.Menunjukan bahagian yang dilafazkan atau cakap ajuk.] .\. Tatabahasa . Ada 18 konsonan asli dan 9 konsonan pinjaman. .Sisihan (Lateral) . Konsonan adalah bunyi-bunyi selain bunyi-bunyi vokal. Konsonan asli terdiri daripada. Tanda Koma [.proses menjeniskan perkataan berdasarkan bentuk dan fungsi perkataan dalam golongan yang sama.Berahir sesuatu ayat / ayat penyata.ia merangkumi pembentukan kata serta proses pembinaan ayat. c.Terdapat pengguguran sesuatu unsur ayat. Tanda Kurung [( )] . e. Tanda Petik [" "] . . . d.Digunakan selepas ayat penyata diikuti ayat lain yang berkaitan.::Pengenalan::. Tanda Koma Bertindih [.bentuk kata ada kaitan dengan Morfologi. Tanda Titik Bertindih [:] . Konsonan a. Tanda Titik [. sakit. Ketika dihasilkan. e.Bunyi separuh vokal (Geluncuran) Tanda Baca Tanda baca digunakan dalam sistem ejaan Rumi Bahasa Melayu. frasa. .i i/bu Bilah Kali Saling a a/yam Malu Saya Botak Cara Menghasilkan Bunyi Bahasa A. h.Bagi kata ganda.binaan kata ialah kata-kata dalam fungsi dan peranan dalam ayat.tatabahasa sebahagian daripada kajian bahasa.Bunyi letupan (Plosif) .wacana hasil himpunan ayat-ayat. Tanda Soal [?] .::Latar Belakang Tatabahasa::.] .Geseran (Frikatif) . i. b.Sengauan (Nasal) . halangan ataupun geseran. .Hadir di akhir ayat. a. .Wujud unsur selitan dalam ayat. tekak dan hidung. . Tanda Sempang [-] .bunyi bahasa adalah unsur-unsur pembentukan kata. . g. udara dari paru-paru akan menghasilkan sekatan di rongga mulut. Bunyi konsonan dihasilkan oleh alat pertuturan manusia dengan membuat sekatan. Tanda Seru [!] .penggolongan kata . marah. . d. Merupakan lambang-lambang dalam penulisan bahasa untuk memperjelaskan maksud.Hadir di akhir ayat bagi menunjukkan rasa hairan. menyindir. .tatabahasa melibatkan pembentukan kata. klausa dan ayat.Fungsi sebagai unsur kaitan dua ayat. f. b. .Getaran (Tril) .Bunyi letusan (Afrikat) .] .

Morfem ada dua jenis. . perkataan berkawan mempunyai dua morfem iaitu kata dasar "kawan" dan awalan "ber-".bidang tatabahasa berkaitan dengan aspek kata. . Sintaksis . c. . . b.tatabahasa Bahasa Melayu meliputi bidang kajian Morfologi dan sintaksis. iaitu morfem bebas (iaitu kata tanpa imbuhan) dan moefem terikat (iaitu terdiri daripada bentuk-bentuk imbuhan).::Konsep Asas Sintaksis::.unit terkecil yang mempunyai maksud atau tugas ialah morfem. ..binaan ayat-ayat yang dihasilkan oleh alat-alat pertuturan manusia dan menjadi unti bahasa yang bermakna.::Perbandingan Bahasa dan Tatabahasa::.merupakan pengetahuan tentang pembentukan kata dan proses penyusunan kata dalam ayat.struktur kata . Ini termasuk kaedah penyusunan perkataan dalam membentuk sesuatu ayat.contoh. Sesuatu perkataan terbentuk daripada satu morfem atau lebih.ayat boleh terbentuk daripada beberapa perkataan yang mempunyai makna lengkap. Morfologi . . . .frasa ialah susunan yang mengandungi sekurang-kurangnya satu atau dua perkataan yang berpotensi uuntuk dikembangkan menjadi lebih perkataan. Konsep Morfem . Bahasa  Fonem  Morfem  Kata  Frasa  Klausa  Ayat Tatabahasa  Morfem  Kata  Frasa  Klausa  Ayat . `Subjek' dalam ayat ialah konstituen yang menjadi judul dan unsur yang diterangkan.bidang ilmu bahsa yang melibatkan kajian proses pembinaan ayat. .sintaksis ialah bidang ilmu bahasa yang mengkaji proses pembinaan ayat. .Klausa merupakan satu unit gabungan perkataan yang mengandungi subjek dan prediket serta konstituen kepada ayat. a. .::Bahagian Tatabahasa::. .ayat mempunyai subjek dan prediket. `Predikat' adalah bahagian yang terdiri daripada frasa yang berfungsi sebagai penerang subjek. struktur dan binaan ayat. . .::Definisi Tatabahasa::.walaupun unit terkecil tetapi tidak dapat dikategorikan dalam unit nahu.sintaksis mengkaji bentuk. . Klausa tidak mempunyai tanda baca yang lengkap mahupun intonasi yang .unit asas terkecil yang menjalankan tugas nahu. dari segi struktur dan pembentukan kata serta penggolongan kata.

::Pengenalan::. . . 3. penggolongan kata.sempurna.terdapat 4 bentuk kata dalam Bahasa Melayu. .dikenali juga sebagai 'kata pokok' yang merupakan kata yang menjadi asas bagi kata terbitan. dan struktur kata. b.::Bentuk Kata::. Kata Terbitan .kata yang terbentuk daripada proses pengimbuhan.::Morfologi::. .::Kata Dasar::. morfologi melibatkan tiga perkara iaitu proses pembentukan kata.::Definisi Morfologi::. Kata Tunggal . unit terkecil dipanggil Morfem. . a. .2.terdapat 2 morfem iaitu 'morfem bebas' dan 'morfem terikat'. . Kebanyakan daripada kata dasar menerima imbuhan daripada morfem bebas.kata akar atau akar kata ialah bentuk morfem terikat yang perlu bergabung dengan morfem lain untuk membentuk kata.bentuk kata ialah unit tatabahasa yang berbentuk tunggal dan terbentuk daripada pengimbuhan.Morfologi merupakan bidang tatabahasa yang berkaitan aspek bahasa dan kata termasuk struktur dan pembentukan kata.::Konsep Morfem::.contoh: arus (akar kata) + sungai (morfem bebas) = Arus sungai .binaan kata merupakan kata-kata yang digolongkan berdasarkan peranan masing-masing dalam sesuatu ayat.::Konsp Perkataan::. . . .morfem ialah unit tatabahasa terkecil dan fungsi nahu.1 MORFOLOGI . . . .dalam Bahasa Melayu. penggandaan atau pemajukan. . . .kata daripada sebarang golongan yang tiada imbuhan. penggandaan atau pemajukan sesuatu kata.

c.kata ganti nama tunjuk .bentuk kata yang dihasilkan dengan mengulangi kata dasar. . d. larutan. .penggabungan dua kata dasaratau lebih untuk menghasilkan satu bentuk kata. .terhasil apabila dua kata dasar atau lebih membawa makna tertentu. Kata Ganda .terdapat 29 kata majmuk yang telah mantap dan dieja. . sebahagian kata dasar atau gandaan berentak.dieja secara terpisah. 'kata nama am' dan 'kata ganti nama'. nama tempat dan nama benda. bangsa.diri orang b.) **kata nama am . rumah.fonologi.perkataan digolongkan dalam golongan-golongan tertentu berdasarkan struktur.::Pengimbuhan::. Kata Nama .::Golongan Kata::. sama ada seluruh kata dasar atau sebahagian kata dasar (Penggandaan penuh dan penggandaan separa).hidup .bukan manusia (haiwan. pemajmukan.unsur penting dalam binaan nama. a. . .kata ganti nama diri . .diri tanya .contoh : cinta. .ini akan menimbulkan kata-kata baru dan menambahkan perbendaharaan kata. . .manusia . institusi.proses menggandakan kata dasar sama ada secara penuh atau seluruh kata dasar. mimpi. dan pengakroniman.::Pemajmukan::. **kata nama khas . terdiri daripada nama orang.kata nama terdiri daripada 'kata nama khas'.Melibatkan awalan. . namun berfungsi sebagai satu unit. .contoh : Pelajar.::Penggandaan::. Kata Kerja . tumbuh-tumbuhan) . akhiran.satu proses penghasilan kata dalam Bahasa Melayu melelui proses pengimbuhan. penggandaan.tak hidup (benda mati dan tidak hidup sifatnya seperti nama negeri. morfem. . .kata nama am abstrak (Bukan kebendaan) . sintaksis dan semantik. Kata Majmuk . .terdapat 4 kategori iaitu. apitan dan sisipan.::Proses Pembentukan Kata::.kata nama am kongkrit (Kebendaan) . . **Kata ganti nama . organisasi.

penegas.ayat dasar merupakan ayat inti yang dapat mengalami peluasan. klausa atau ayat. Dsb d. sendi nama dan pangkal ayat. Sukar 2. bilangan.Berpelengkap .sifat .Rasa.CM.Transitif .::Pola-pola Ayat Dasar::.Baik.2.dalam dinaan ayat.Binaan ayat mempunyai subjekdan predikat.ukuran . . . . penggolongan kata serta pembentukan dan pembinaan ayat.::Pengenalan::.Sekarang.aspek penting seperti konsep frasa dan klausa. . Gembira 9.warna .Biru. frasa dan klausa adalah penting. Nanti 5. Bujur 7. tanya. .Dekat.kata tugas untuk kata seru.Mudah.cara . nafi.Tak Berpelengkap . Penggolongan kata Adjektif 1. penguat. 3.merangkumi kata-kata dasar yang menjadi unsur utama dalam binaan frasa kerja.Suka. arah. Merah 6.hadir dalam frasa..perasaan . . . hubung.bentuk . Dengar.::Ayat::. . Bau. Kata Adjektif . .juga dikenali sebagai kata sifat yang merupakan perkataan unsur inti dalam sesuatu binaan frasa adjektif.sintaksis ialah bidang ilmu bahasa berkaitan dengan proses pembinaan ayat.::Definisi Sintaksis::. pembenar.Tak Transitif .sintaksis ialah bidang yang mengkaji hukum atau rumus tatabahasa.dalam Bahasa Melayu terdapat 4 jenis pola iaitu. Jauh 4. perintah. . Kata Kerja . . Inci 8. Jahat 3.ayat adalah unit pengucapan yang terletak di peringkat susunan yang paling tinggi. . bantu. pemeri.jarak .pancaindera .waktu .2 SINTAKSIS . Kata Tugas .Bulat.Aktif _ Pasif c. .

klausa bebas (utama) b. Frasa Kerja (FK) .::Frasa::. Jenis-jenis Ayat 1. . . .terdiri daripada kata kerja tak transitif.contoh : "Budak --> Budak sekolah --> Seorang budak sekolah". Frasa Nama + Frasa Sendi Nama (FN+FS) . Frasa Nama + Frasa Nama (FN+FN) b. .ayat pasif dengan kata nama ganti . . b. .terdiri daripada satu sendi nama dan satu frasa sebagai pelengkap.klausa merupakan unit gabungan perkataan yang mengandungi subjek dan predikat. .merangkumi ayat aktif dan ayat pasif. Frasa Nama + Frasa Adjektif (FN+FS) d. Frasa Sendi Nama (FS) .::Jenis-jenis Ayat::. .ayat pasif dengan perkataan "Kena" . terdiri daripada ayat aktif transitif dan ayat aktif tak transitif.Frasa ialah satu unit tatbahasa berdasrkan kata susunan yang mengandungi satu atau dua perkataan yang berpotensi untuk diluaskan menjadi dua perkataan atau lebih.::Klausa::.Ayat suruhan .::Ragam Ayat::. .sebagai panduan. . Frasa Adjektif (FA) . . a.susunan perkataan terdiri daripada satu atau beberapa perkataan yang mengandungi kata sifar (Ajdektif).ayat pasif dengan kata kerja.ayat permintaan .Ayat silaan .aktif tak transitif Ayat Pasif .a.Ayat larangan . .ayat aktif ialah yang menggunakan kata kerja aktif. Ayat perintah .::Jenis-jenis Frasa::. Ayat Aktif . .jenis-jenis klausa terdiri daripada. d. Frasa Nama (FN) . a.fungsi klausa sebagai konstituen kepada ayat. c.ayat aktif boleh dipasifkan.tardapat 4 jenis frasa iaitu : a. klausa terikat (tak bebas) .terdiri daripada satu perkataan atau beberapa binaan dalam satu ayat.aktif transitif . Ayat penyata 2. Frasa Nama + Frasa Kerja (KN+FK) c.

dan polisim.Hiponim .::Semantik::.Polisim .::Bentuk Ayat::.terdapat hubungan semantik antara satu perkataan dengan perkataan bahasa lain atau perkaitan beberapa jenis perkataan. satu cabang linguistik. dan faktor-faktor yang mempengaruhi.::Peribahasa::.Homograf .3. b.3 SEMANTIK .bidang kajian bahasa yang mengkaji maksud dan makna kata. mengkaji makna kata dalam bahasa tertentu.ayat majmuk atau ayat kompleks merupakan gabungan dua atau lebih ayat tunggal dalam satu ayat. antonim. a. .homonim .terdapat beberapa pola ayat seperti ayat pasif.::Makna Perkataan::. Makna Perkataan . Ayat Majmuk .ayat tunggal merupakan ayat dasar. . . ayat tunggal.semantik ialah makna kata. dikaitkan dengan masyarakat. Ayat seruan 4. .::Perkaitan Makna Perkataan::. hiponim.Antonim .Pancangan .beberapa konsep dipelajari seperti sinonim. .Homofon .ia boleh dibahagikan kepada beberapa ayat seperti. Ayat Tunggal .Komplemen . .terdapat pelbagai ragam dan bentuk ayat-ayat dasar / ayat mudah / ayat inti.::Pengenalan::. Ayat tanya . .Majmuk Campuran 3. ayat majmuk dan sebagainya. . .::Definisi Semantik::. . . . homonim. .Gabungan . .ayat tunggal terdiri daripada satu subjek (inti) dan satu predikat (cerita) sahaja.ayat tunggal mengandungi satu klausa bebas. .Pancangan Keterangan .Pancangan Relatif .

peribahasa sudah sebati dalam masyarakat Melyu dan merupakan warisan yang amat tinggi nilainya. . kiasan berpindah .mengandungi pengajaran dan teladan. .rumusan ialah peribahasa di dalam warisan budaya Melayu.ia mengandungi unsur-unsur pengajaran. c. . b. perumpamaan / simile . bidalan . pepatah .maksud juga berbeza secara tersurat dan tersirat. . . perumpamaan pepatah dan bidalan.perumpamaan ialah kata-kata kiasan yang membawa perbandingan makna.Bidalan ialah peribahasa yang mempunyai makna selapis sahaja. .terdapat dalam perumpamaan. kiasan .masyarakatMElayu kaya dengan pelbagai bentuk kata berbunga yang diwarisi dari tutun-temurun. a. e.::Perbandingan::. Tamsil . b. d. . Ibarat . f. Kiasan Ibarat .kiasan berpindah ini boleh dibahagikan kepada beberapa jenis iaitu.bahasa yang menggunakan kata-kata berkias dalam perkataan sesuatu maksud.selalu digunakan didalam penulisan prosa dan puisi.. . .memberi misalan berkias. e.menggunakan kata perbandingan seperti bak. b. Cerita Ibarat dan Cerita Kiasan . kiasan asal . ibarat. terdapat 5 jenis perbandingan iaitu. .kiasan ialah bahasa yang diungkapkan dimana ia dibandingkan dengan yang lain. c. simpulan bahasa . Peribahasa mempunyai falsafah hidup dan nilai moral yang tinggi. rumusan .tamsil ibarat merupakan gabungan bahasa tamsil dan bahasa ibarat dalam bentuk kesatuan kata.kiasan ialah bahasa yang diucapkan tantang sesuatu perkara dibandingkan dengan perkara lain. umpama. Perumpamaan mempunyai erti dua lapis. . d. .kiasan terbahagi kepada 2 bentuk iaitu.::Kiasan::. Tamsil Ibarat . Pepatah ialah ungkapan yang merupakan pusaka adat resam masyarakat Melayu. laksana dan bagai. .Perbandingan terbahagi kepada dua jenis iaitu perbandingan terus terang dan perbandingan tidak terus terang.bagasa yang memerangkan sesuatu perkara dengan menggunakan benda lain sebagai perbandingan.gabungan bahasa ibarat dengan bahasa kiasan. a. . .peribahasa terdiri daripada simpulan bahasa.ia berperanan untuk memberi pengajaran dan teladan kepada manusia.ungkapan atau rangkai kata yang tersimpul dan digunakan dalam keadaan tertentu.di dalam perbandingan. a.pepatah juga dikenali sebagai perbilangan.

kiasan berangkap .kiasan bersandar ..kiasan melarat .kiasan melompat .kiasan terus .kiasan berbunga .kiasan pemanis .

2.. sakitnya kakiku ! Amboi. Depan ayat 1. permintaan 1. Adalah rugi sekiranya anda tidak menguasainya. larangan.. memang 2. Aminah mengemas rumah dan ibunya membasuh kain. mungkin Kata penguat  Terlalu. Kami juga ingin ke pekan. masih  Hendak. yang. bahawa. 1.  Sekali. benar.Nota Ringkas Kata Tugas Subtajuk Kata Tugas mesti ditanya dalam BM 1 STPM setiap tahun. Hatta istana itu pun siaplah. usah. Indah nian istana bunian. 2. 2. sangat Kata penegas  Juga. 2. agak. 2. minta. Tolong temankan adik saya. jua. 1. 2. . harap. nian. sebermula Kata Bantu  Telah. Kata partikel 1. mahu. kerana Kata seru Aduh. Ragam . Maka panglima itu pun diberi persalinan. patut. itulah orangnya. tolong Kata pembenar Ya. 2. Pakaian seragam pasukan itu kemas amat. 1. arahan. 2. Masakan ibunya palingsedap Sungai itu agak dalam. Pakaian seragam pasukan itu amat kemas. Lambat benar bas itu tiba. dapat. silaan. betul Kata pangkal ayat Maka. Ya. Sila ambil makanan di sana. hanya. sedang. kurang. 2. makin. Kanak-kanak itu hendakmakan. cis. Hanya dia sahabat baik saya. betuk. Budak yang sedangmembaca itu adik saya Aduh. adapun. CONTOH 1. pun. lalu. cukup. comelnya bayi itu ! Apakah yang ada dalam kotak itu ? Jangan buang sampah di sini. 1. 1.perasaan 1. KATA TUGAS  Kata yang bersifat pelbagai jenis (heterogen) – tidak boleh jadi unsur inti bagi frasa-frasa endosentrik (FN/FK/FA)   Hadir dalam ayat. Tindakbalas – perintah. Betul. Dia patut datang bulan lalu. amboi Kata Tanya ASIBIDIBAM Kata perintah Jangan. Aspek – masa 1. mesti. Siapakah majikan kamu ? Itulah rumah idamanku. lagi. malahan. 2. Depan Belakang bebas 1. Pekerja itu sudah pulang. sungguh. 3. Ahmad akan ke sana esok. paling. klausa @ frasa Mendukung sesuatu tugas sintaksis tertentu DEFINISI Hubung 2 binaan ayat AMC AMP Lahirkan perasaan Tanya / soal 1. JENIS KT Kata hubung Dan. mengesahkan 2. benar  Amat. kamilah yang menjaga budak itu.

. himpunan beratus-ratus. saya akan berangkat ke Itali. sisi. Tak tentu segala. dua per tiga 1. Burung-burung itu terbang ke arah 2. Dua hari lagi. Kata nafi  Bukan   Tidak Bukan. berguni-guni. 3. Ketiga-tiga orang pesalah itu akan dipenjara. tetapi hendak bermain sahaja Pak Ali bukan kaya sangat. Mereka akan ke Kuantan esok. Segala persiapan telah dibuat. Mereka menuju ke tengahpadang. bawah. Kata penekan nya Kata pembenda nya 1. selatan. lah -kah. Lajunya ialah 100 km sejam. Kata bilangan Hala 1. beberapa 1. Kata arah tepi. tiaptiap 1. Makanan seimbangadalah baik untuk kesihatan badan Sumbangan besar beliauadalah dari segi peningkatan ekonomi rakyat luar bandar. ketigatiga 1. tetapi pemurah orangnya.tidak Tidak (FK / FA) Bukan (FK/FA) pertentangan maklumat Kata pemeri  Ialah  adalah Ialah + FN Adalah + FA Adalah + FSN 1. Makanan itu bukan untuk Ratna. Bahasa Melayu ialahsalah satu bahasa yang tergolong dalam keluarga Austronesia. -tah. tunjukkan tempat 1. Buku itu ada di atas meja. Dia bukan hendak belajar. Lapisan ozon sesungguhnya semakin menipis. 2. 2. 2. seratus 1. pisahan masing-masing.Letaknya dihadapan FN Definisi Contoh tunjukkan tempat 1. KSN Di ke KATA SENDI NAMA . semua. Setiap orang dikehendaki mengisi borang penyertaan. @ arah yang dituju 2. belakang atas. Projek itu bukan usaha saya. 2. 1. timur dll. Bukan (FN / FSN ) 1. tunjukkan selatan. 2. Ibunya bekerja di sekolah itu.. Ali menunggu emaknya di perhentian . masa/waktu 3. Beri penegasan Bukan KN jadi KN 1. Setengah hartanya akan diserahkan kepada rumah anak yatim. Tentu (kardinal) dua. 1. Bapanya tidak turun ke sawah hari ini Kenyataan itu tidak benar. pecahan setengah. 1.

dari

daripada

1.

bas dari pagi ke petang. tunjukkan arah, tempat @ 1. Angin kencang bertiup dari arah waktu/masa selatan. 2. Bola itu ditendang dari penjuru padang. 3. Temoh pembayaran bermula dari pukul sembilan pagi. menyatakan punca bagi 1. Pemain sarkas itu menerima bola manusia/haiwan/benda/unsur daripada beruangnya. mujarad. 2. Dia menjauhkan diri daripada bahaya dadah. 2. sumber / asal kejadian 1. Ukiran itu diperbuat daripada logam. 3. perbandingan / perbezaan 1. Edisi kedua buku itu lebih lengkap daripada edisi pertama. 1. menyatakan sasaran 1. Sila kembalikan borang itu kepada manusia/institusi, haiwan dan kerani pejabat ini. unsur mujarad 2. Sisa makanan itu diberikan kepada kucing. 3. Pastikanlah anak-anak anda tidak terdedah kepada bahaya dadah. 2. menyatakan pecahan 1. Peserta bengkel itu dibahagiakan kepada dua kumpulan. 3. menyatakan perubahan keadaan 1. Suhu badannya meningkat kepada 39ºC 1. Bas kami bertolah pada pukul tujuh pagi. 1. Wang itu ada pada ibu. 1. Layang-layang itu tersangkut pada tiang telefon. 1. Pada pandangan saya, kisah itu hanyalah khayalan. 1. Asrama untuk/bagi penuntutpenuntut Sabah sedang dibina. Hadiah itu untukmu. Tanah seluas dua ekar itu untuk kamu. Rakyat Malaysia mesti bersatu padu demi kestabilan negara. Demi Allah, aku tidak akan mengulangi perbuatan terkutuk itu.

kepada

pada

1. menunjukkan keterangan waktu/tempat 2. ada pada 3. menunjukkan tempat bagi perbuatan sesuatu kata kerja 4. digunakan pada ungkapan

untuk/bagi untuk

1. tunjukkan kegunaan sesuatu menyatakan bahagian yang 1. ditentukan 2. tujuan 1.

demi

unsur penegas

1.

tentang (mengenai)

membawa maksud rujukan1. sesuatu yang tidak tentu/umum @ mujarad 2.

terhadap

seperti/bagai/ umpama/ laksana dengan

sejak/semenjak akan

oleh

hingga/sampai

dalam/antara

Mereka berbincangtentang masalah negara. Kami berbual tentangkejadianrompakan itu. rujukan penyambut tentu 1. Seseorang ketua harus bersikap adil terhadapanak buahnya. (haiwan/manusia/benda) 2. Tawas akan bertindakbalas terhadapkotoran dalam air. perbandingan 1. Pemuda itu berlagak ...orang kaya. 2. Pasangan mempelai itu ...pinang dibelah dua. 1. maksud bersama2/beserta 1. Ayah pergi ke pekan dengan ibu. 2. cara sesuatu dilakukan 1. Dia menyambut tetamu itu dengan hati terbuka. 3. mamakai/menggunakan 1. Ani melukis potret itu dengan cat air. 4. perbandingan yang 1. Warna bajunya sama biru dengan serupa/sama warna bajuku. penanda waktu/masa 1. Hasnah sugul sejak kematian ibunya. merujuk manusia 1. Wanita itu amat rindu akan anaknya. (penggunaannya mesti 2. Anak raja itu berahi akan Tuan Puteri didahului KA emotif Bongsu. ayat pasif (di-.../ter-.../kena1. Kuih itu dibeli olehnya 2. Buku Pelita Bahasa terkarang oleh Za’ba. 3. Pencuri itu kena tangkap oleh polis. membawa maksud sebab 1. Ia mati oleh senjatanya sendiri. (asalnya oleh sebab) boleh guna ”lantaran” membawa maksud perihal 1. Pegawai itu berjaga sampai pagi. peringkat dan had masa, 2. Anak-anaknya belajar hingga waktu @ tempat peringkat universiti berfungsi sebagai kata arah 1. Dalam hal ini, kita semua setuju (tiada ruang/tiada jarak) 2. Tiada perbezaan yang besar antara pendapatnya dengan pendapat saya

Nota Ringkas Kata Kerja
Kata kerja sering menjadi soalan Calon dimestikan mahir tentang subtajuk ini. wajib BM 1 STPM.

Jenis Kata Kerja :

Jenis KK TT Tanpa Pelengkap

Definisi Boleh berdiri sendiri 1. tanpa objek 2.

Contoh Semua orang pulang pada waktu petang. Padi sedang menguning di sawah.

TT Berpelengkap

MESTI ada pelengkap 1. : 2. KN (ber-...3. kan/menjadi/ada FA 4. 5. (1) Objek (FN) (2) Bo pasif (3) KKT aktif : meN-…-kan

Pokok padi Wan Empukberbatangkan emas Ali menjadi guru sandaran. Pak Samad ada sawah di kampung Mereka menetap di Kampung Dusun Lukanya beransur baik

KKT

meN-…-i meN (4) KKT pasif :

1. Murid-murid sedang mendengarceramah. 2. Ceramah sedang didengaroleh murid-murid. 3. Saya telah menjawab surat itu. 4. Surat itu telah saya jawab.

Transformasi drp. Ayat aktif

Imbuhan Kata Kerja :

3. ..mendekati anak muridnya. Ayah membelikan adik buku. PERBEZAAN Kedua-duanya mempunyai maksud yang berbeza. .menuruni lurah.. 2. . 2. 2.menaiki bas..membesarkan rumah.. benefektif 1.. Perbuatan pemuda itu memalukankeluarganya.kan dan akhiran ..... meN . Ali membesarkan rumahnya.i : PERSAMAAN Kedua-duanya membawa maksud kausatif.i lokatif 1.. En. Aminah menjahitkan adiknya seluar pendek. Contoh Para peneroka mendirikan rumah secara bergotong-royong. i (lokatif) Kata Kerja Transitif 1 Objek dan 2 Objek : I OBJEK .Jenis Makna Membuat sesuatu 1.kan kausatif 1.. Perbandingan akhiran . meN . 2... kan (benefektif) 2. ... . Dia meyakinkan saya tentang kebenaran cerita itu.... 1. . .membaiki motosikal.

Guru membacakan murid-muridnya (OT) karangan yang terbaik (OS). Hasnah membelikan Asri (OT) sebuah buku (OS). Kakak menjahitkan ibu (OT) sehelai baju (OS). Ibu sedang menidurkan adik. Saya menyampaikan salam kepada beliau. 3. Kami mewarnakan mural itu. 2. 3. 2. 2 OBJEK 1.1. .

I dan IV Kata kunci soalan di atas ialah perkataan susunan. II. maka pilihan yang betul ialah pilihan jawapan D..Menunjukkan catatan terbaru dengan label BM 1 : Teknik Menjawab Soalan. A I. III. Calon hanya perlu menilai susunan kedua pilihan jawapan C ( I : pengekodan) dan D ( II : perancangan taraf). IV dan I C III. I. . II. Memandangkan terdapat perkataan perancangan dalam pilihan jawapan II : perancangan taraf yang merupakan proses yang lebih awal daripada I : pengekodan . II dan IV D III. 30 JUN 2011 Kaedah Logik Menjawab BM 1 Tahukah anda bahawa terdapat sesetengah soalan BM 1 STPM yang hanya memerlukan pemikiran logik akal untuk menjawabnya ? Saya tunjukkan beberapa soalan sebagai contoh. Pilihan jawapan IV mestilah merupakan susunan terakhir kerana penilaian merupakan peringka terakhir. STPM 2004 16 Susunan yang betul untuk perancangan bahasa Melayu ialah I pengekodan II perancangan taraf III perancangan dasar IV penilaian hasil dan pemantapan strategi. III dan IV B II. Tunjukkan catatan yang lebih lama KHAMIS. Oleh itu pilihan jawapan yang mungkin ialah C atau D.

. Oleh itu. pilihan jawapan I dan IV semestinya salah kerana mengandungi pekataan "melaksanakan". Fikiran mesti tenang ketika menjawab soalan. IV Melaksanakan kajian semula terhadap kedudukan bahasa kebangsaan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV Kata kunci soalan di atas ialah perkataan perancangan. yang manakah pernyataan yang menunjukkanperancangan bahasa Melayu pada peringkat pertama? I Melaksanakan rancangan yang disusun II Mempertimbangkan kedudukan bahasa-bahasa lain III Memilih bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan. Cuba teliti soalan-soalan STPM yang lain untuk melihat soalan-soalan sebegini. Oleh itu jawapan yang betul ialah C.STPM 2002 14 Antara yang berikut. Perancangan mestilah perkara yang belum dilaksanakan. Soalan STPM di atas hanyalah contoh untuk menunjukkan terdapat beberapa soalan yang kelihatan sukar sebenarnya mudah untuk dijawab. Perkataan "mempertimbangkan" dalam pilihan II dan perkataan "memilih"dalam pilihan jawapan III menepati makna perancangan iaitu tindakan yang belum dilaksanakan. Yang penting jangan gelabah dan jangan mengalah.

(fonologi/morfologi/sintaksis) • makna kata/peribahasa (Semantik) [4] Calon dikehendaki menjawab kesemua soalan tersebut (60 soalan) dalam masa 2 jam. BANDAR MAS TEKNIK MENJAWAB BAHASA MELAYU KERTAS 1 (910/1) (A) PENDAHULUAN.Markah tidak ditolak sekiranya jawapan calon salah. [5] Jumlah markah penuh bagi kertas ini ialah 60 markah dengan pemberatan 37. kemudian menandakan jawapan tersebut pada kertas jawapan objektif yang berasingan yang disediakan semasa peperiksaan.Calon dikehendaki memilih jawapan yang betul. Markah calon dikira berdasarkan jumlah jawapan yang betul.B. • kepelbagaian dan kesegaran bahasa Melayu sebagai alat perhubungan. iaitu : Kertas 1 (910/1) dan Kertas 2 (910/2). [3] Kertas 1 mengandungi 60 soalan objektif aneka pilihan. [4] Soalan-soalan dalam kertas ini merangkumi soalan : BAHAGIAN Pemahaman • laras akademik/karya sastera/carta dan bentuk-bentuk lain. 2 atau 3 gabungan jawapan. [1] Kertas Bahasa Melayu di peringkat Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia (STPM) terdiri daripada dua kertas. STPM 2002 12 Bahasa Melayu mengalami perkembangan awal pada zaman kerajaan . [2] Sukatan pelajaran Bahasa Melayu yang diperkenalkan pada tahun 2000 dan peperiksaannya pada tahun 2001 ialah sukatan pelajaran baru yang menggantikan sukatan pelajaran Bahasa Melayu yang digunakan sejak STPM 1992. [6] Setiap soalan diikuti oleh 4 pilihan jawapan A. D) BENTUK SOALAN D1.0 TIADA STIMULUS.5 .RABU. A Sejarah dan Perkembangan Bahasa Melayu • latar belakang/asal usul/tahap perkembangan B Dinamika Bahasa Melayu.C. • ciri-ciri kesantunan bahasa Melayu C Sistem Bahasa Melayu • pelbagai peraturan bahasa.D. 23 MAC 2011 SMK.

0 MEMPUNYAI STIMULUS Stimulus soalan : Carta. 2. STPM 2004 Bahasa Contoh I Arab I Wajah II Cina II Gincu . Austronesia Tibet-China 11 Padanan yang betul bagi bahasa dalam petak P dan Q ialah A Austroasia Polinesia B Austris Melanesia C Austris Austroasia D Austroasia Mikronesia D2.rumus.pernyataan.pola dan stimulus-stimulus lain.2 JADUAL DIIKUTI OLEH SOALAN. D Latihan merumus karangan itu adalah bukan untuk semua pelajar dalam kelas ini.petikan. B Encik Hashim adalah ketua kumpulan kami yang baru.jadual.ayat. C Adalah dimaklumkan bahawa tugasan ini perlu disiapkan dengan segera.A Sailendra B Sriwijaya C Majapahit D Bangkahulu STPM 2003 37 Pilih ayat yang menggunakan kata pemeri dengan betul? A Kereta api yang baru tiba itu adalah dari Johor Bahru.gambar rajah.1 Carta STPM 2004 Soalan 11 berdasarkan carta di bawah ini. STPM 2004 13 Pernyataan yang berikut adalah benar tentang bahasa Melayu klasik kecuali A menyerap unsur bahasa Jawa kuno B meminjam beberapa unsur bahasa Arab C mengekalkan pengaruh bahasa Sanskrit D menjadi media penghasilan karya sastera dan penyebaran ilmu D2.

pilih padanan penanda wacana yang sesuai dengan tujuan paparan idea.III Jawa III Bahaya IV Sanskrit IV Tulen 15 Berdasarkan jadual di atas. pilih padanan yang betul antara laras rencana dengan laras akademik A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV D3.0 SOALAN YANG JAWAPANNYA DALAM BENTUK JADUAL/KENYATAAN STPM 2001 20 Daripada jadual di bawah. Justeru B Di samping itu. I II III IV APQSR BPSQR CPSRQ DRQSP STPM 2002 19 Laras rencana Laras akademik I Fakta bersifat khusus Fakta bersifat ilmiah II Bahasanya bersahaja Bahasanya ringkas III Kurang penggunaan istilah Penggunaan istilah teknikal IV Terdapat kepelbagaian idea Idea yang terbatas Berdasarkan jadual di atas. Tujuan paparan idea Melanjutkan gagasan Menyatakan pertentangan maklumat A Oleh itu. Seterusnya C Dengan itu. yang manakah terdiri daripada kata kerja pasif? . Namun D Walau bagaimanapun Meskipun demikian STPM 2003 35 Antara perkataan yang berhuruf condong berikut.pilih padanan yang betul antara perkataan pinjaman dengan bahasa sumbernya.

STPM 2003 23 Daripada jadual yang berikut. Bahagian yang bertanda X dalam gambar rajah di atas ialah A vokal depan luas B vokal belakang luas C vokal belakang sempit D vokal depan separuh sempit D5. STPM 2002 21 Petikan di atas menepati retorik A laporan B pemerian C penceritaan D penghujahan .bertahi lalat di bawah bibir. Batu Bersurat Tempat Tulisan A Kedukan Bukit Palembang Palava B Talang Tuwo Palembang Nagiri C Gandasuli Jawa Palava D Pagar Ruyong Acheh Nagiri D4.0 GAMBAR RAJAH/CARTA DIIKUTI OLEH SOALAN STPM 2003 24.memakai kaca mata hitam.Ramlah terpesona (A) melihat pertunjukan silap mata itu.berambut pendek. Ramlah cepat-cepat bangun dan dia tersenyum (D) memandang pemuda itu.berkulit cerah.0 PETIKAN DIIKUTI OLEH SOALAN Wanita yang ditemui itu berseluar biru. Ketika keluar dari tempat itu.dan beg tangan berjenama Christine de Or. bahunya terlanggar (B) oleh pemuda menyebabkan dia terjatuh (C).memakai kasut hitam bertumit tinggi.memakai kemeja berlengan panjang. pilih padanan gelaran yang betul Gelaran Warisan Gelaran Kurniaan Gelaran Ikhtisas A Ungku Datuk Tuan Doktor B Tok Imam Profesor Tan Sri C Megat Puan Sri Tunku D Pangeran Syed Cikgu STPM 2004 12 Pilih padanan yang betul antara batu bersurat dengan tempat dan tulisan.

Kata bantu ragam yang terdapat dalam petikan di atas ialah A telah. Mereka mahu menjual buah-buahan yang dipetik itu di pasar malam. boleh C sedang. sebahagian daripada buah-buahan itu boleh disedekahkan kepada jiran mereka. Bagi pasangan itu.Pak Mail telah bertindak dengan sendiri Berdasarkan petikan di atas. kata ganda yang berhuruf condong membawa maksud A jamak B himpunan C tidak tentu D kepelbagaian D6. sedang STPM 2004 39 Belum pun ada apa-apa keputusan dibuat. PERNYATAAN/HURAIAN DIIKUTI OLEH SOALAN 31 “Kesesuaian dua huruf vokal membentuk dua suku kata pada kata dasar. Pasangan itu sedang rancak memetik hasil tanamannya. Pak Dollah dan isterinya masih di ladang. iaitu pasangan antara huruf vokal pada suku kata praakhir dengan suku kata akhir tertutup” STPM 2002 Pernyataan di atas merujuk kepada A susunan vokal B keselarasan vokal C penyesuaian dua huruf vokal D penggabungan dua huruf vokal STPM 2003 • Belakang lidah diangkat setinggi mungkin ke arah lelangit lembut tanpa menyentuhnya • Lelangit lembut diangkat • Bibir dibundarkan 27 Pernyataan di atas adalah tentang cara penghasilan bunyi .STPM 2003 Walaupun hari beransur senja. mahu D masih.0. masih B mahu.

bahagian yang berhuruf condong dikenali sebagai A frasa keterangan B klausa tak bebas C klausa utama D klausa bebas STPM 2004 Motosikal Jaguh kepunyaan anak Tuan Pengetua Sekolah Menengah Kebangsaan Dato‟ Sriwijaya telah melanggar seekor anak kambing jantan di hadapan Masjid al-Rahman pada hari Ahad yang lalu. • Udara dikeluarkan dari paru-paru terus melalui rongga hidung • Pita suara digetarkan 25 Pernyataan di atas menunjukkan cara-cara mengeluarkan bunyi konsonan A sengauan gusi bersuara B sengauan dua bibir bersuara C sengauan lelangit keras bersuara D sengauan lelangit lembut bersuara D7. . Hormatilah Rukunegara kita kalau mahu menjadi rakyat yang setia Dalam ayat di atas.0 AYAT DIIKUTI OLEH SOALAN STPM 2002 Berjaya juga akhirnya pendaki gunung Everest itu 43 Ayat di atas A tidak boleh dipasifkan B mengalami proses pengguguran C mengalami proses penyongsangan D boleh menggugurkan unsur keterangan STPM 2003 49. • Lelangit lembut dalam keadaan biasa.A vokal tengah B vokal depan luas C vokal depan sempit D vokal belakang sempit STPM 2004 • Depan lidah dirapatkan ke lelangit keras.

D Budak itu bangun lalu meninggalkan adiknya yang sedang menangis. C Peluang kenaikan pangkat Encik Haris sudah amat cerah D Bilangan penonton yang menyaksikan perlawanan itu agak kecil sekali .yang manakah yang menepati rumus di atas? A Dia mengendalikan program itu untuk ketua jabatannya.0 RUMUS DIIKUTI OLEH SOALAN Ayat 1 Subjek Predikat Kata kerja kata komplemen subjek predikat STPM 2002 42 Antara ayat yang berikut. B Budak kecil itu menjerit-jerit ketika saya tiba di rumahnya. C Pengetua menjelaskan bahawa murid itu sakit tenat di rumahnya. STPM 2003 Objek + kata ganti nama tunjuk + X + kata kerja pasif 42 X dalam rumus di atas boleh diisi dengan kata ganti diri A orang ketiga sahaja B orang kedua sahaja C orang pertama sahaja D orang pertama dan kedua STPM 2003 Kata Bantu aspek + kata penguat + kata adjektif 5 Antara yang berikut. B Kain yang dipakainya halus bagai sutera.49 Predikat bagi ayat di atas ialah A melanggar seekor anak kambing jantan B telah melanggar seekor anak kambing jantan C melanggar seekor anak kambing jantan di hadapan Masjid al-Rahman D melanggar seekor anak kambing jantan di hadapan Masjid al-Rahman pada hari Ahad yang lalu D8. yang manakah ayat yang mengandungi binaan frasa seperti di atas? A Kesihatan Puan Tan sudah baik sungguh.

2 (gariskan kunci jawapan (kata/frasa/klausa) Contoh : A Semasa bunyi dihasilkan. 6. Jumlah markah calon secara keseluruhannya dikira berdasarkan jumlah jawapan yang telah ditandakan/dijawab dengan betul pada kertas jawapan objektif. 3. kemudian baca 4 pilihan jawapan yang diberikan. udara yang keluar dari paru-paru keluar berterusan melalui rongga tekak dan rongga mulut. (F) CARA MENJAWAB (LANGKAH DEMI LANGKAH) 1. C Semasa bunyi dihasilkan. 7. 2. tiada pemotongan markah bagi soalan yang salah.(E) STRATEGI MENJAWAB 1. Pastikan ruangan yang ditandakan itu betul. Bahagikan masa untuk menjawabnya dan jangan berlengah-lengah apabila menjawab mana-mana bahagian yang tertentu yang dianggap sukar. (fahami setiap patah kata) 2. yang manakah benar tentang bunyi vokal? Skop/pengetahuan : Definisi/ciri-ciri bunyi vokal. Pastikan kertas soalan tersebut lengkap dan mengandungi 60 soalan. gariskan kunci soalan (kata/frasa/klausa) dan tentukan skopnya. Contoh : Antara yang berikut.tiada getaran pada pita suara. . Baca setiap petikan dengan teliti. Calon juga seharusnya dapat memahami petikan/karya sastera/carta dengan baik. B Semasa bunyi vokal dihasilkan. 8. udara yang keluar dari paru-paru mengalami sekatan di rongga mulut. Kepantasan membaca serta kemahiran membahagikan masa sangat penting SEMASA menjawab soalan-soalan yang dikemukakan. Calon hendaklah menjawab kesemua 60 soalan mengikut had masa yang ditetapkan iaitu 2 jam.udara yang keluar dari paru-paru mengalami sempitan di rongga mulut. 4. Baca dan fahami dengan teliti carta/kenyataan/petikan atau stimulusstimulus lain dan soalan. Baca dan fahami semua pilihan jawapan dan lakukan perkara yang sama seperti no. 9. Pilih jawapan yang paling tepat dan tandakan jawapan itu dengan betul pada kertas jawapan objektif yang berasingan. Baca arahan soalan dengan teliti sebelum mula menjawab. Untuk memahami kehendak soalan. D Semasa bunyi dihasilkan. 10. Jangan tinggalkan mana-mana soalan tanpa dijawab kerana tindakan ini amat merugikan calon. 3. Calon dinasihatkan agar berhati-hati semasa memilih jawapan aneka pilihan atau pilihan pecahan yang diberikan. 5. Gariskan kata kunci atau isi-isi penting semasa membaca petikan agar dapat memudahkan proses menjawab soalan-soalan susulan yang dikemukakan. Ingat.

contohnya. sekiranya masih keliru. II. G1. Ulang langkah 1 hingga 4 untuk soalan-soalan yang ditinggalkan. Peruntukkan masa lebih kurang 5 minit untuk menyemak semula pilihan jawapan yang ditanda pada kertas jawapan objektif untuk memastikan bahawa semua 60 soalan telah calon jawab. II dan IV . STPM 2004 16 Susunan yang betul untuk perancangan bahasa Melayu ialah I pengekodan II perancangan taraf III perancangan dasar IV penilaian hasil dan pemantapan strategi A I. 5. contohnya. pindah kepada soalan yang lain 6. 7. STPM 2004 32 Antara yang berikut. [G] KAEDAH MENJAWAB SOALAN 2 ATAU TIGA GABUNGAN JAWAPAN. Untuk tidak membuang masa.4.0 : Kaedah penyingkiran. Setelah melalui semua proses di atas. III. yang manakah kata tunggal? I Jejari II Rujukan III Kelmarin IV Kosmopolitan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV STPM 2002 50 Antara yang berikut.0 : Kaedah Logik. III dan IV B II. ayat manakah yang mengandungi subjek kata kerja yang berfungsi sebagai kata nama? I Masakan ibu enak sekali II Bederma satu amalan mulia III Membuang masa adalah tabiat buruk IV Penggunaan dadah mengancam keselamatan negara A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV G2. IV dan I C III. I. tetapkan pilihan jawapan.

Calon cuai ketika menandakan jawapan terutamanya jika jawapan ditandakan dahulu pada kertas soalan sebelum menandakan pada kertas jawapan objektif. Bersedia lebih awal dengan latih tubi dari semasa ke semasa. Baca arahan soalan dengan teliti sebelum menandakannya pada kertas jawapan objektif supaya tiada sebarang kesilapan dilakukan. Jadi. 9. 4. calon dinasihatkan agar dapat mengagihkan masa dengan bijak agar semua soalan dapat dijawab mengikut masa yang ditetapkan. 4. 2. yang manakah pernyataan yang menunjukkan perancangan bahasa Melayu pada peringkat pertama? I Melaksanakan rancangan yang disusun II Mempertimbangkan kedudukan bahasa-bahasa lain III Memilih bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan IV Melaksanakan kajian semula terhadap kedudukan bahasa kebangsaan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV (H) KELEMAHAN CALON 1. II. Tindakan ini menyebabkan calon memilih jawapan yang salah. Lazimnya calon kurang yakin atau terkeliru apabila memilih jawapan aneka pilihan yang berbentuk pilihan pecahan mungkin kerana kurang pengetahuan tentang tajuk yang disoal.D III. (I) LANGKAH –LANGKAH MENGATASI KELEMAHAN. 2. calon sepatutnya cuba untuk menjawab. Calon kurang cekap menginterpretasi rangsangan daripada pelbagai bahan yang dikemukakan. Calon gagal untuk menjawab semua soalan. Calon terlalu gopoh apabila menjawab soalan sehingga tidak peka terhadap kehendak soalan sama ada yang positif atau negatif. . Calon mungkin agak lemah dalam penguasaan bahasa sehingga tidak boleh memahami isi-isi tersirat dalam petikan yang diberikan. I dan IV STPM 2002 14 Antara yang berikut. Baca soalan dengan cermat/teliti dan cuba fahamkan kehendak soalan. Calon mungkin lemah dalam bahagian tatabahasa atau fonologi bahasa Melayu. Alasan yang biasa dikemukakan oleh calon ialah tidak mempunyai masa yang mencukupi. 7. 8. Sesetengah calon mungkin meneka jawapan. 3. 3. Buat catatan atau nota kecil yang mudah dibawa ke mana-mana untuk dihafal. 1. 6. Calon yang kurang cekap membaca mungkin mengambil masa yang agak lama untuk memahami maklumat yang terkandung dalam ketiga-tiga petikan/karya sastera/carta bagi soalan pemahaman. 5. Tindakan ini amat merugikan kerana walaupun markah tidak dipotong bagi jawapan yang salah.

. Vokal : Konsep vokal depan/tengah/belakang/sempit/separuh sempit/ luas/separuh luas 03.. Morfem : bebas/terikat [imbuhan] 09. BERUSAHALAH SECARA LUAR BIASA BIASAKAN YANG BETUL… BETULKAN YANG BIASA. 8. Ragam ayat : Aktif/pasif [penanda pasif ] 16. Digunakan dalam soalan [stimulus/stem/jawapan/distraktor] . Diftong : Rentetan vokal 05. kemudian menandakannya semula pada kertas jawapan objektif kerana tindakan ini bukan sahaja membuang masa bahkan boleh mengelirukan calon. huruf dan suku kata [terbuka/tertutup] 02.. Konsonan : Konsonan asli/pinjaman/bersuara/tak bersuara 04. pembentukan akronim]. Golongan kata : KN/KK/9KA/16KT 11. fon. Susunan ayat : biasa/songsang [seluruh/sebahagian predikat] hati-hati ayat pasif 15. Penerbitan ayat : pengguguran/penyusunan semula/perluasan 19. Ayat : subjek/predikat/Pola Ayat Dasar 12. [K] PEMAHAMAN 01. Frasa :jenis/binaan 13. Tandakan dengan pensel atau hitamkan dengan jelas pada ruangan jawapan di kertas jawapan objektif seperti yang diarahkan. Cuba fahami perbezaaan maksud bagi setiap pernyataan yang dikemukakan dalam pilihan jawapan yang diberikan. Klausa : bebas/tak bebas 14. (J) PENUTUP “KECILKAN MASALAH. 7. Tanda baca : sempang [-] 08. fonem. BESARKAN PELUANG” “MANUSIA YANG BERJAYA IALAH MANUSIA YANG LUAR BIASA…" MANUSIA BIASA BOLEH MENCAPAI KEJAYAAN SEPERTI YANG DICAPAI OLEH MANUSIA YANG LUAR BIASA . Bentuk kata : tunggal [termasuk akronim.dengan syarat. Bentuk ayat : tunggal/majmuk [gabungan/pancangan/keterangan]/campuran 18. Calon dinasihatkan agar tidak menandakan jawapan di kertas soalan.. Pola Keselarasan Vokal 06. Agihkan masa dengan baik agar semua soalan dapat dijawab dalam tempoh 2 jam. Fonologi. Pengejaan : kata pinjaman/imbuhan pinjaman/kata majmuk [mantap/belum mantap] 07.5. Jenis ayat : penyata/perintah/seru/Tanya 17.terbitan/ majmuk/ganda 10. 6.

yang manakah pernyataan yang menunjukkan perancangaan bahasa Melayu pada peringkat pertama? I Melaksanakan rancangan yang disusun II Mempertimbangkan kedudukan bahasa-bahasa lain III Memilih bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan IV Melaksanakan kajian semula terhadap kedudukan bahasa kebangsaan . Batanghari IV rekod ahli pelayaran China bertarikh 644-645 Masihi A I dan II B I dan III C II dan IV D III dan IV 13/2003 Antara yang berikut. dan sebagainya Pernyataan di atas merujuk kepada konsep A penilaian B pemupukan C pengekodan D pemasyarakatan bahasa 15/2002 Antara yang berikut. 07/2003 “Penyerapan variasi bahasa dari segi daerah dan sosial melalui penyediaan tatabahasa. panduan ejaan. kamus. B Banyak menggunakan partikel dalam ayat C Bentuk ayat pasif lebih banyak digunakan D Penggunaan kata pangkal ayat meluas. yang manakah tidak benar tentang bahasa Melayu klasik? A Tidak wujud pendepanan predikat dalam binaan ayat.unsur/konstituen/pengaruh/pengekodan/taraf/dasar/variasi/personafikasi/ diksi/laras/wacana/retorik/glottis/vokal/konsonan/diftong/fonologi/ morfologi/sintaksis/semantik/jamak/hukumD-M/tatabahasa/morfem/morfem/ penerang/pelengkap/keterangan/subjek/predikat/relatif/komplemen/frasa /klausa aktif/pasif/songsang/tunggal/dasar/terbitan/artikulasi/ artikulator/objek/inti/ … [L] UJIAN 11/2003 Perkataan yang ada kaitan dengan konsep “Melayu” ditemui pada catatan yang terdapat pada I Batu Bersurat Talang Tuwo II Batu Bersurat Kedukan Bukit III patung di Padang Rocore.

ini barang berapa harga? II I doakan you lulus dengan cemerlang dalam peperiksaan itu. II dan III B I. separuh luas dan luas dikaitkan dengan A kedudukan lidah B pergerakan lidah C turun naik rahang D bukaan rongga mulut 17/2001 Antara berikut yang manakah yang mengandungi unsur-unsur percampuran kod ? I Ah Kau. separuh sempit. III Ana akan menghadiri seminar itu bersama-sama dengan abang anta. 37/2001 Pilih keterangan yang benar tentang morfem bebas? I Kata tunggal II Kata berimbuhan III Kata yang dapat berdiri sendiri IV Dapat berfungsi sebagai ayat minimal A I. II dan IV C I.A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 24/2001 Dalam pengeluaran bunyi vokal bahasa Melayu. konsep sempit. III dan IV 37/2002 Perkataan yang tergolong dalam kata terbitan ialah I seteru II ekawarna III setinggan IV sasterawan A I dan III B I dan IV C II dan III D II dan IV 26/2002 Antara yang berikut. yang manakah perkataan yang mengandungi bunyi yang . IV Beta berasa amat sedih dengan penderitaan yang menimpa rakyat beta. III dan IV D II.

C Malaysia akan menjadi negara pengeksport kenderaan yang terkenal. . B Boleh mengikuti kata penguat.dihasilkan dengan menyebut vokal depan luas dahulu. 33/2003 Antara yang berikut. B Bendera negara-negara peserta berkibaran di sekeliling stadium. C Boleh diikuti unsur keterangan. D Boleh hadir di hadapan kata kerja 39/2002 Rakyat negara itu telah memberontak demi menuntut hak pemerintahan sendiri Kata kerja yang berhuruf condong dalam ayat di atas ialah A transitif B transitif aktif C tak transitif berpelengkap D tak transitif tanpa pelengkap 48/2003 Antara yang berikut. yang manakah ayat pasif yang betul binaannya? I Pakaian ini belum kupakai. D Dia tercengang apabila namanya diumumkan sebagai pemenang peraduan itu. yang manakah bukan ciri kata adjektif? A Boleh menjadi predikat ayat. I Terdapat unsur geluncuran II Kombinasi dua bunyi vokal III Membentuk lebih daripada satu suku kata IV Mempunyai dua puncak kelantangan A I dan II B I dan III C II dan IV D III dan IV 35/2001 Ayat yang manakah menggunakan kata adjektif sebagai pelengkap? A Keadaan politik di negara jiran semakin genting. kemudian digeluncurkan ke arah vokal belakang sempit ? A Taut B Kain C Halau D Hairan 26/2001 Pilih pernyataan yang benar tentang bunyi diftong.

II : Orang rumah saya sedang berbual-bual dengan Encik Kamarul. • Penulis mempengaruhi pembaca supaya mengubah pendirian Pernyataan di atas menepati ciri retorik A pemerian . • Penulis perlu meyakinkan pembaca tentang pendapatnya. B Kain yang dipakainya haalus bagai sutera.II Keputusaan ini harus anda umumkan dengan segera. Kalau mandi pagi pun mandi kerbau. IV Kenderaan yang mereka tumpangi baru sahaja berlepas. yang manakah yang mempunyai makna konotatif dan makna denotatif? A Ibu kota B Ibu ayam C Ibu pejabat D Ibu pertiwi 58/2003 I : Dahlah kau ni jarang mandi pagi. III Maklumat yang disampaikan oleh kami adalah benar. A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 54/2003 Kata Bantu aspek + kata penguat + kata adjektif Antara yang berikut. yang manakah ayat yang mengandungi binaan frasa seperti di atas? A Kesihatan Puan Tan sudah baik sungguh. C Peluang kenaikan pangkat Encik Haris sudah amat cerah. Jenis kiasan yang berhuruf condong dalam ayat I dan II ialah I II A Kiasan melarat Kiasan asal B Kiasan berpindah Kiasan terus C Kiasan sandar Kiasan pemanis D Kiasan terus Kiasan berpindah 22/2004 • Penulis mengemukakan bukti yang kukuh dan logik. D Bilangan penonton yang menyaksikan perlawanan itu agak kecil sekali. 59/2002 Antara ungkapan yang berikut.

JUMAAT.B pemujukan C penceritaan D penghujahan 29/2004 Pilih pernyataan yang benar tentang bunyi vokal. A Udara mengalami sekatan B Bentuk bibir boleh bundar atau terhampar C Pita suara bergetar ataupun tidak bergetar D Semasa menghasilkannya. kemudian baca 4 pilihan jawapan yang diberikan. 4 FEBRUARI 2011 Strategi dan Cara Menjawab BM Kertas 1 STRATEGI MENJAWAB 1. lelangit lembut dalam keadaan neutral 37/2004 Ayat yang manakah mengandungi kata kerja aktif transitif? I Kanak-kanak itu tertelan biji durian. Baca arahan soalan dengan teliti sebelum mula menjawab.. Pastikan kertas soalan tersebut lengkap dan mengandungi 60 soalan. II Mereka terperangkap dalam kesesakan lalu lintas III Nelayan di Pantai Remis tertangkap anak dugong IV Pendatang asing yang lemas kebanyakannya terjerlus ke dalam Lumpur A I dan III B I dan IV C II dan III D II dan IV 44/2004 Klausa ialah A unit tatabahasa yang terkecil yang boleh berdiri sendiri B unit pengucapan yang paling tinggi letaknya dalam susunan tatabahasa C binaan yang terdiri daripada sekurang-kurangnya satu perkataan yang berpotensi untuk diperluas. . D rangkaian perkataan yang mengandungi satu subjek dan satu predikat dan mempunyai potensi untuk menjadi ayat. Baca setiap petikan dengan teliti. di 10:24 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 1 : Teknik Menjawab Soalan. 2.. SEKIAN.

tetapkan pilihan jawapan. Kepantasan membaca serta kemahiran membahagikan masa sangat penting dalam menjawab soalan-soalan yang dikemukakan. 7. Jumlah markah calon secara keseluruhannya dikira berdasarkan jumlah jawapan yang telah ditandakan/dijawab dengan betul pada kertas jawapan objektif. Pastikan ruangan yang ditandakan itu betul. Ulang langkah 1 hingga 4 untuk soalan-soalan yang ditinggalkan. pindah kepada soalan yang lain 6. yang manakah benar tentang bunyi vokal? Skop/pengetahuan : Definisi/ciri-ciri bunyi vokal. Gariskan kata kunci atau isi-isi penting semasa membaca petikan agar dapat memudahkan proses menjawab soalan-soalan susulan yang dikemukakan. . 6. (fahami setiap patah kata) 2. 4. 2 (gariskan kunci jawapan (kata/frasa/klausa) Contoh : A Semasa bunyi dihasilkan. 10. 8. C Semasa bunyi dihasilkan. 5. gariskan kunci soalan(kata/frasa/klausa) dan tentukan skopnya. Calon hendaklah menjawab kesemua 60 soalan mengikut had masa yang ditetapkan iaitu 2 jam. tiada pemotongan markah bagi soalan yang salah. Untuk tidak membuang masa. 3. Peruntukkan masa lebih kurang 5 minit untuk menyemak semula pilihan jawapan yang ditanda pada kertas jawapan objektif untuk memastikan bahawa semua 60 soalan telah dijawab.Calon dinasihatkan agar berhati-hati semasa memilih jawapan aneka pilihan atau pilihan pecahan yang diberikan. 9. Ingat. udara yang keluar dari paru-paru mengalami sekatan di rongga mulut. Jangan tinggalkan mana-mana soalan tanpa dijawab kerana tindakan ini amat merugikan calon. 7. udara yang keluar dari paru-paru keluar berterusan melalui rongga tekak dan rongga mulut. sekiranya masih keliru. B Semasa bunyi vokal dihasilkan. Baca dan fahami semua pilihan jawapan dan lakukan perkara yang sama seperti no.tiada getaran pada pita suara. 3. Contoh : Antara yang berikut. Baca dan fahami dengan teliti carta/kenyataan/petikan atau stimulus-stimulus lain dan soalan. 4. D Semasa bunyi dihasilkan. CARA MENJAWAB 1. 5. Pilih jawapan yang paling tepat dan tandakan jawapan itu dengan betul pada kertas jawapan objektif yang berasingan. Untuk memahami kehendak soalan. Calon juga seharusnya dapat memahami petikan/karya sastera/carta dengan baik. Setelah melalui semua proses di atas. Bahagikan masa untuk menjawabnya dan jangan berlengah-lengah apabila menjawab mana-mana bahagian yang tertentu yang dianggap sukar.udara yang keluar dari paru-paru mengalami sempitan di rongga mulut.

KK pilihan jawapan A = berada . B Sekumpulan haiwan berkeliaran di tepi padang ragut. maka calon perlu mencari/menggariskan kata kerja untuk setiap pilihan jawapan. Gariskan atau buat tanda-tanda lain pada setiap pilihan jawapan yang berkaitan dengan kehendak soalan yang telah anda kenal pasti dalam proses 1. B Sekumplan haiwan berkeliaran di tepi padang ragut."kalau hendak seribu daya. Proses untuk menjawab soalan di atas adalah seperti berikut : PROSES 1. kalau mahu seribu cara." di 9:45 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 1 : Teknik Menjawab Soalan. D Mereka berkebun sayur di belakang rumah masing-masing. KHAMIS. Kesan kehendak soalan (KS). 22 APRIL 2010 Menjawab item/soalan BM 1 menggunakan "Pendekatan Proses" Contoh : Soalan STPM 2008 : nombor 46 46 Ayat yang manakah yang mengandungi kata kerja tak transitif yang memerlukan pelengkap? A Beberapa orang pengembara berada di pulau itu. contoh : A Beberapa orang pengembara berada di pulau itu. PROSES 2. C Tiga orang warga asing sedang berehat di kediaman itu. contoh : 46 Ayat yang manakah yang mengandungi kata kerja tak transitif yang memerlukan pelengkap? Kehendak soalan = kata kerja tak transitif yang memerlukan pelengkap atau dikenali juga sebagai kata kerja tak transitif berpelengkap. ULASAN : Memandangkan kehendak soalannya ialah kata kerja (KK). C Tiga orang warga asing sedang berehat di kediaman itu. D Mereka berkebun sayur di belakang rumah masing-masing.dengan izinNya.

. maka calon perlu membaca setiap ayat pilihan jawapan A. dan memerlukan pelengkap untuk melengkapkan makna keseluruhan ayat tersebut.. Jawapan A kerana ayat A (Beberapa orang pengembara berada . Sekiranya masih gagal juga. Pada pandangan saya. dia mungkin masuk menerusi bumbung rumah atau "lubang angin". ayat tersebut tidak lengkap maksudnya. ...B. Memandangkan KK tak transitif berpelengkap memerlukan pelengkap untuk melengkap maksud ayat.. dia akan "berusaha" masuk ke dalam rumah tersebut menerusi tingkap.. dan D sehingga setakat kata kerja yang telah digariskan itu sahaja. pendekatan-pendekatan ini hanya akan berkesan sekiranya calon telah menguasai tajuk/subtajuk yang telah diajar oleh guru-guru.C. contoh : A Beberapa orang pengembara berada . Cuba fikirkan maksud yang tersurat disebalik maksud tersurat catatan di bawah ini : Seorang pencuri akan berusaha sedaya upaya untuk masuk ke sesebuah rumah yang disasarkannya. Selain "pendekatan proses".. D Mereka berkebun. Sekiranya dia gagal masuk menerusi pintu belakang atau pintu hadapan.KK pilihan jawapan B = berkeliaran KK pilihan jawapan C = berehat KK pilihan jawapan D = berkebun PROSES 3.sila fahamkan dan cuba untuk soalan-soalan lain RENUNGAN. Pilih pilihan jawapan yang sekiranya anda baca setakat kata kerja yang digariskan. PROSES 4. SEKIAN.. untuk menjawab soalan Bahasa Melayu Kertas 1 ini.. Kesimpulannya... penekatan proses ini amat penting untuk membantu calon memberi tumpuan kepada kehendak soalan dan membolehlah calon mengetahui tindakan yang perlu dilakukan pada setiap pilihan jawapan untuk memilih jawapan yang paling tepat. C Tiga orang warga asing sedang berehat .) tidak lengkap maksudnya... calon juga boleh menggunakan "pendekatan penyingkiran" pilihan jawapan yang boleh memandu calon memilih jawapan yang betul. ada banyak cara.. Namun begitu.. B Sekumplan haiwan berkeliaran .

tetapi masih boleh menjawab dengan betul. ...Begitulah juga dengan calon peperiksaan. peluang anda untuk menjawab dengan betul amat besar kerana ada sesetengah item/soalan yang tidak memerlukan calon tahu kesemuannya. Sekiranya ada kemahuan.

BM 2 Proses membina perenggan pendahuluan karangan Hasil pengamatan saya sebagai guru. Penularan penyakit berjangkit telah mengancam kehidupan masyarakat di negara ini dan menimbulkan kebimbangan kepada semua pihak.Anda boleh mengesan isu dengan melihat pada bahagian pertama item/soalan sementara pendirian calon bergantung kepada kehendak soalan (KS) yang biasanya terdapat pada bahagian kedua sesuatu item/soalan karangan tersebut. cuba lihat item/soalan berikut. Saya akan cuba membantu anda membina perenggan pendahuluan dengan berpandukan kepada beberapa proses dan kriteria tertentu. Oleh itu. anda perlu memberi tumpuan dan mengetahui makna/konsep perkataan/rangkaikata (frasa) tertentu yang terdapat pada bahagian isu. Proses 1 : Mengesan isu dan KS ISU = Penularan penyakit berjangkit telah mengancam kehidupan masyarakat di negara ini dan menimbulkan kebimbangan kepada semua pihak (bahagian pertama item/soalan) KS = Jelaskan punca berlakunya penularan wabak ini dan kesannya kepada masyarakat. Adalah sukar untuk memahami isu dengan jelas sekiranya anda melihat ayat tersebut secara keseluruhan. Pendirian calon Prosesnya bermula dengan pemilihan item/soalan. Untuk lebih jelas. Secara umumnya. pendahuluan yang anda bina pelu mempunyai 2 struktur iaitu : 1. Sila rujuk ISU di atas. . (bahagian kedua item/soalan) Proses 2 : Memahami perkataan / rangkaikata dalam isu dan mengeluarkan KS. Latarbelakang isu 2. Jelaskan punca berlakunya penularan wabak ini dan kesannya kepada masyarakat. terdapat ramai pelajar yang belum berjaya membina pendahuluan karangan yang tepat. untuk memahami isu dengan lebih jelas. Perkataan/rangkaikata yang anda perlu beri tumpuan ialah : (1) Penularan (2) penyakit berjangkit telah (3) mengancam kehidupan masyarakat (4)di negara ini dan (5) menimbulkan kebimbangan kepada semua pihak.

cacar air dan penyakit-penyakit lain yang boleh berjangkit. Kesan kepada masyarakat Setelah selsesai proses ini barulah anda membina perenggan pendahuluan.Setelah anda memilih/menggariskan perkataan/rangkaikata seperti di atas.2 contoh : demam denggi. Punca penularan penyakit berjangkit 2. Apakah kebimbangannya dan siapakah pihak-pihak itu 5. Apaapapun cara yang anda gunakan.2 ancam kesihatan (sakit) (4) di negara ini 4.1 ancam nyawa 3. mencari contoh dan pelbagai cara yang lain. anda perlu memahami setiap perkataan/rangkaikata tersebut dengan mencari maknanya. mencari perkataan lain yang sama maksud.1 ahli keluarga.1 Takut dijangkiti 5. (1) Penularan Apakah maksud menular ? 1. yang penting anda faham dengan betul.1 Malaysia sahaja (5) menimbulkan kebimbangan kepada semua pihak.1 penyakit yang boleh menjangkiti orang lain 2.1 merebak 1. jiran. masyarakat sekeliling dan masyarakat negara lain (pelancong asing) KS untuk item/soalan ini ialah : 1.yang secara . (3) mengancam kehidupan masyarakat Apakah ancaman penyakit berjangkit tersebut kepada masyarakat ? 3.2 menjangkit (2) penyakit berjangkit Apakah maksud berjangkit dan contohnya ? 2.

Penindasan terhadap wanita semakin hari semakin menjadi-jadi. Definisi/konsep/ apa-apa sahaja idea yang berkaitan dengan isu. pendahuluan tersebut dikira baik dan begitulah sebaliknya. Tanpa melhat soalan. 2. Contoh-contoh berkaitan 3. Contoh-contoh tersebut mengandungi kesalahan bahasa yang tidak saya ambilkira dalam penulisan ini. Contoh 2 Penindasan merupakan satu perbuatan menganiya. Hal ini kerana. KS (mesti ada perkataan punca dan perkataan langkah atau perkataan-perkataan lain yang membawa maksud yang sama. Contohnya. penindasan terhadap wanita sering menjadi topik utama di dada-dada akhbar. usaha). mangsa sering berdiam diri dengan menahan perasaan takut itu kerana diugut untuk dicederakan jika memberitah. masyarakat sering digemparkan akan isu-isu yang melibatkan kaum wanita. sebab) Langkah ( inisiatif. arak ataupun untuk berjudi. Hal ini berikutan berlakunya penindasan terhadap wanita. Cuba anda teka apakah isu dan kehendak soalan berdasarkan contoh-contoh pendahuluan di bawah ? Perenggan pendahuluan yang manakah yang dapat membantu anda mengesan isu dan KSnya ? Contoh 1 Kini. menguasai dengan kekerasan dan kekejaman.rakan) dapat mengesan isu dan kehendak soalan (fokus penulisan) daripada pendahuluantersebut tanpa melihat item/soalannya.sekiranya kedua-dua unsur (isu dan KS) tersebut dapat dikesan.khususnya mengandungi : 1. . pelaku meminta wang daripada mangsanya untuk membeli dadah. Kesimpulannya. Saya tunjukkan 4 contoh perenggan pendahuluan yang dibuat oleh pelajar saya dan cuba anda kesan isu dan KS (fokus penulisannya) tanpa ditunjukkan item/soalannya. tindakan. anda sendiri boleh menyemak dan menilai sesebuah pendahuluan yang telah anda buat baik atau sebaliknya dengan menilai satu persatu ayat/idea yang terdapat dalam perenggan pendahuluan tersebut. Punca (faktor. Akibat daripada ini. Isu ini sering kali dipaparkan di akhbar-akhbar dan televisyen sama ada di Malaysia atau di luar negara. Pendahuluan yang baik boleh dinilai sekiranya seorang individu lain (guru. Hal ini terjadi berikutan masalah emosi terhadap pelaku dengan menjadikan wanita sebagai mangsa untuk ditindas bagi kepentingan diri mereka.

Statistik telah menunjukkan bahawa kes penindasan terhadap wanita kian meningkat seiap tahun. masih lagi keluasan pembacaan. Terdapat pelbagai punca penindasan wanita yang semakin hari semakin menjadi pada masa ini. Sebagai contoh. Awal bulan ini. Terdapat juga langkah bagi mengatasi masalah ini Cobtoh 3 Penindasan terhadap wanita telah lama terjadi. baru-baru ini terdapat satu kes seorang suri rumah telah dipukul oleh suaminya dengan menggunakan batang paip PVC. Lebih baik lagi. . bunuh. Yang manakah yang mengandungi struktur pendahuluan yang saya sebutkan di atas ? Fahami denga betul dan usahakan agar pendahuluan yang anda buat menepati strukturstruktur. menerajang dan membaling objek terjhadap wanita merupakan contoh penindasan psikologi terhadap wanita. Wanita juga sering menjadi hamba seks kepada lelaki yang tidak berperikemanusiaan. yang manakah lebih baik ?. banyak rencana dan laporan tentang penindasan terhadap wanita yang disiarkan dalam media tempatan.Penindasan terhadap wanita terbahagi kepada dua iaitu menindas dari segi psikologi dan emosi. Ini bukan contoh pendahuluan yang terbaik. Banyak kejadian penindasan terhadap wanita berlaku antaranya kejadian. dua kejadiah keganasan terhadap wanita terjadi iaitu kejadian surirumah diikat dan dibunuh oleh suami d Teluk Intan. Masalah penindasan terhadap wanita ini berlaku akibat daripada pelbagai punca yang mendorong pelaku untuk melakukannya. Perak dan kejadian menyimbah asid di Terengganu. Seiap hari. Justeru. rogol dan mencabul kehormatan. usahakan bukan setakat strukturnya ada malah strukturnya tepat. cuma persoalannya di sini. Isu ini juga telah menjadi perbualan hangat oleh orang ramai. memeras dan menganiya individu bergelar wanita. Terdapat pelbagai sebab wanita ditindas. Langkah-langkah untuk mengatasi kes-kes sebegini perlu diambil dengan segera sebelum keadaan ini menjadi semakin serius . pelbagai langkah perlu diambil bagi mengatasi masalah ini. memukul. Kuncinya. Penindasan terhadap wanita boleh ditakrifkan sebagai perbuatan menindas. Contoh 4 Penindasan wanita merupakan satu bentuk kezaliman. Isterinya juga telah mengalami kesan luka dan pendarahan di kepala.

Bincangkan kesan penggunaan aplikasi jaringan sosial pada abad baharu ini. Berdasarkan isi-isi yang dikemukakan oleh pelajar. facebook. agama mahupun sosiobudaya. . Saya dapati. dan twitter kian mendapat perhatian dalam kalangan masyarakat Malaysia tanpa mengira batas baik usia. Sebaik sahaja selesai menanda skrip jawapan pelajar untuk Peperiksaan Pertengahan Tahun 6 Atas. Proses penandaan terhadap hasil kerja pelajar (latihan. KHAMIS. bangsa.. Saya lanjutkan tulisan saya dengan memberi salah satu contoh soalan. di 11:16 AM Pautan pada catatan ini 2 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. malah lebih buruk lagi terpesong. Kegagalan pelajar memahami isu dalam soalan karangan telah menyebabkan isi-isi yang dikemukakan tidak tepat. pelajar yang menjawab soalan ini telah tersilap memahami isunya iaitu kewujudan laman sosial (kata kuncinya ialah laman sosial). khususnya pada bahagian A (karangan). Di sini. saya dapat mengesan beberapa kelemahan pelajar. 16 JUN 2011 Karangan : Kepentingan memahami isu dalam soalan. saya ingin fokuskan tentang kelemahan pelajar memahami isu dalam soalan karangan. skrip jawapan ujian dan peperiksaan) banyak memberi maklumat yang berguna kepada seorang guru tentang kefahaman pelajar terhadap pengajarannya. saya dapati pelajar telah mendefinisikan konsep laman sosial sebagai laman web dan blog atau aplikasi-aplikasi lain. Contoh soalan : Kewujudan laman sosial seperti myspace.

Untuk memahami isu dengan lebih jelas, saya nasihatkan pelajar mencari perkataanperkataan lain yang sinonim dengan perkataan dalam isu. Isu dalam soalan di atas ialah 'laman sosial'. Perkataan 'sosial' sudah membawa cukup pengertian tentang kegunaannya. Maka pelajar perlu mencari pekataan lain yang sama maksud (sinonim) dengan perkataan "sosial' seperti perhubungan/komunikasi secara interaktif.

Selain itu, pelajar juga dinasihatkan mencari seberapa banyak contoh yang berkaitan dengan isu. Kebetulan soalan di atas telah memberikan beberapa contoh seperti myspace, facebook dan twitter. Selepas berasa anda telah memahami isu, barulah memulakan proses mencari isi-isi karangan. Proses ini penting untuk mengelak anda silap memahami isu, seterusnya tersilap mengemukakan isi-isi karangan.

Di sini, saya muatkan sebahagian skema tentang soalan di atas.

Kesan baik 1. Melalui laman sosial ini, pelbagai pandangan tentang peningkatan sesebuah organisasi atau negara dapat disuarakan dalam sebuah ruang yang terbuka. - Perdana Menteri Malaysia telah mewujudkan rangkaian 1Malaysia untuk semua rakyat - Melalui rangkaian ini, pelbagai pandangan daripada akar umbi dapat disuarakan dalam situasi yang santai dan kurang formal - Fungsi mesra pengguna yang terdapat dalam aplikasi membolehkan aktiviti penyebaran maklumat dilakukan dengan lebih pantas dan efektif.

2. Kemudahan ini juga digunakan oleh usahawan untuk memasarkan atau mempromosikan produk dan perkhidmatan mereka -tahap akses yang tinggi terhadap aplikasi laman sosial merupakan peluang terbaik

untuk memasarkan produk dan perkhidmatan yang ditawarkan atau disediakan - secara tidak langsung laman ini telah menyediakan satu saluran yang sangat menguntungkan para usahawan dalam mencari pelanggan baharu di samping mengembangkan pasaran dalam lingkungan yang lebih luas

3. Hasil daripada rangkaian sosial ini wujudlah rangkaian sosial yang telah dapat menghubungkan banyak individu pada satu-satu masa - komunikasi tanpa had ini juga telah berjaya menarik perhatian individu daripada pelbagai peringkat atau lapisan masyarakat dalam menggunakan aplikasinya untuk berhubung antara satu sama lain - kewujudan laman ini membuka ruang dan peluang kepada semua orang untuk berinteraksi dengan lebih mudah dan cepat -tanpa disedari laman ini telah dapat mengukuhkan hubungan dan silaturahim dalam kalangan rakyat Malaysia, terutama apabila laman ini menjadi tali penyambung dan tempat bertemu mereka yang terputus hubungan sekian lama

Kesan buruk 4. Pelbagai kegiatan jenayah siber boleh dilakukan oleh pihak yang tidak bertanggungjawab -penyebaran maklumat yang bersifat hasutan dan provokasi boleh dilakukan dengan menggunakan aplikasi ini - pengguna bebas untuk menyuarakan pendapat mereka tanpa sebarang sekatan oleh pihakpihak berwajib / pihak berkuasa

-perkara sebegini boleh mengundang penyebaran maklumat yang salah kepada golongan masyarakat yang mempunyai tahap pemahaman yang rendah tentang sesuatu isu -maklumat palsu berbentuk fitnah hanya akan mengeruhkan keadaan dan kemungkinan boleh mencetuskan keadaan yang lebih buruk

5. Isu plagiat atau mencuri hak cipta seseorang individu juga boleh terjadi apabila ada pihak yang tidak bertanggungjawab mencuri hasil kerja orang lain melalui aplikasi rangkaian sosial - mereka ini dengan mudah menyalin bahan yang telah dihasilkan untuk menjadi hak milik mereka -tiada sebarang sekatan boleh dikenakan terhadap individu yang tidak bertanggungjawab dalam mencuri dan menyalin hasil kerja pihak pertama

6. Isu keagamaan juga sering kali menjadi sasaran pihak yang tidak bertanggungjawab -baru-baru ini ada pihak yang telah menyebarkan pertandingan melukis gambar Nabi Muhammad SAW melalui rangkaian facebook -hal ini telah menimbulkan kemarahan dalam kalangan umat Islam seluruh dunia -provokasi sebegini dilihat sebagai ancaman terhadap umat Islam di seluruh dunia apabila ada pihak yang cuba untuk mempermainkan keharmonian dan keindahan agama Islam -keadaan akan semakin buruk apabila penentangan dibuat membabitkan keganasan dan akhirnya mencetuskan peperangan antara penganut agama Islam dengan pihak lain

Sekian.
di 1:30 PM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib

daripada pelbagai aspek. betul kemungkinan masyarakat juga terlibat (aspek 3 : MASYARAKAT/ ORANG SEKELILING MANGSA).Di sini saya cuba berkongsi salah satu cara untuk mencari isi-isi karangan berdasarkan pengubahsuaian terhadap pendekatan mata pelajaran tersebut. Ya. saya cuba mengambil aspek 2 sahaja sebagai contoh. apakah punca yang menyebabkan berlakunya penindasan tersebut? Cadangkan juga langkah untuk mengatasi fenomena ini. faktor atau kesan selalunya dibahagikan kepada tiga aspek utama iaitu aspek politik. Isu : penindasan terhadap kaum wanita. Dalam mata pelajaran sejarah. Saya pasti para guru tentunya mempunyai pelbagai cara untuk mengajar pelajarnya mencari isi-isi karangan. Fokus : negara Dunia Ketiga. Untuk memudahkan pemahaman anda. Semua kemungkinan tentang punca-punca penindasan terhadap wanita hendaklah difikirkan secara umum. saya turut mengakuinya. maka tentunya kemungkinan penindasan terhadap wanita berpunca daripada kelemahan wanita itu sendiri (aspek 1 : kelemahan WANITA/mangsa). Saya cuba tunjukkan konsepnya. JUMAAT. Penindasan pula mesti melibatkan dua pihak iaitu mangsa dan pelakunya (aspek 2 : PELAKU/PENINDAS). Sebagai guru. Contoh item : Fenomena penindasan terhadap kaum wanita masih berleluasa terutamanya di negara-negara Dunia Ketiga. 27 MEI 2011 Karangan : Cara mencari isi yang relevan dengan isu dan kehendak soalan. Semoga para pelajar dapat meluaskan pemahaman konsepnya.E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Berdasarkan pengalaman. saya dapati ramai pelajar menghadapi masalah untuk mencari isi-isi karangan yang relevan dengan isu dan kehendak soalan. ekonomi dan sosial. Calon perlu berfikir dengan tenang. Jadi berdasarkan aspek-aspek tersebut. lebih-lebih lagi pelajar yang agak kurang inisiatif untuk meluaskan pembacaan. barulah anda mencari isi-isi yang lebih khusus. Memandangkan mangsanya ialah wanita. Pada pendapat anda. Siapa lagi yang anda rasa turut menyumbang kepada fenomena ini. Aspek 2 : PELAKU/PENINDAS . KS : Punca dan langkah.

Ingat. maka saya percaya. maka permulaan perkataan (perkataan pertama) isi mestilah bermula dengan perkataan yang membawa maksud negatif. calon boleh memilih mana-mana 3 isi untuk kehendak soalan pertama iaitu faktor/punca penindasan terhadap wanita. Saya cukup yakin bahawa para guru tentunya telah menerangkan cara-cara menjawab pelbagai jenis kata tugas / kata kunci yang terdapat dlam soalan karangan. Akhirnya. Pada pandangan saya. contohnya (1) trauma dengan sejarah silam (pelaku pernah didera semasa kecil) (2) tekanan hidup (nyatakan sebab-sebab tekanan sehingga mengakbatkan pelaku hilang kewarasan) (3) perangai/tabiat/sikap negatif pelaku seperti pemabuk. Ambil masa untuk berfikir dengan teliti !. Kesilapan memahami kehenak sebenar soalan karangan STPM sangat besar risikonya kerana separuh daripada markah mata pelajaran Bahasa Malaysia kertas 2 datangnya daripada bahagian tersebut. calon boleh mengemukakan isi-isi yang lebih banyak apabila calon melakukan proses yang sama untuk aspek-aspek lain. jangan ambil mudah tentang perkara ini !. Lakukan tindakan yang sama untuk aspek-aspek lain yang telah dinyatakan di atas. Maklumat yang saya beri hanyalah sebagai satu bentuk penyelesaian hasil daripada pengamatan terhadap isiisi yang dikemukakan oleh pelajar saya semasa membuat latihan atau menjawab soalan ujian/peperiksaan. Untuk pengetahuan calon. kuncinya ialah keluasan pembacaan di 8:48 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Salah satu jenis kata tugas / kata kunci yang terdapat dalam soalan STPM ialah "sejauh manakah anda bersetuju". ini bukanlah satu-satunya cara untuk mencari isi. Ingat. ada pelbagai jenis kata kunci dalam soalan karangan. Kesilapan memahami kata tugas / kata kunci soalan sangat besar kesannya kepada markah karangan anda. kaki judi dan sikap-sikap negatif lain. JUMAAT.Sekiranya daripada aspek 2 sahaja calon sudah boleh mendapat 3 isi. Soalan nombor tiga bahagian A Peperiksaan . 20 MEI 2011 Karangan : Kehendak soalan yang mempunyai perkataan " sejauh manakah anda bersetuju"".Memandangkan "penindasan" merupakan sesuatu yang berbentuk negatif/buruk.

calon perlu akur / setuju dengan penyataan yang diberi dalam soalan. Sejak belakangan ini masalah penculikan kanak-kanak didapati semakin meningkat dan menjadi topik perbualan hangat dalam kalangan seluruh lapisan masyarakat. Ini bermaksud. Sejauh manakah anda bersetuju dengan penyataan di atas. Sekiranya kurang jelas dengan maklumat ini. KHAMIS.Setara Pertengahan Tahun 2011 daerah Kota Tinggi mengandungi kata tugas tersebut. Soalannya adalah seperti berikut : 3. Lebih buruk lagi apabila ada calon yang memasukkan langkah-langkah dalam perenggan isi karangan mereka. calon perlu akur dengan penyataan yang terdapat dalam soalan dan perlu mengemukakan punca-punca lain yang berkaitan dengan isu. Calon juga perlu tahu bahawa calon boleh mengemukakan lebih daripada satu perenggan isi tentang kecuaian ibu bapa sebagai punca penculikan kanak-kanak. Untuk menjawab soalan ini. bertanyalah dengan guru anda. dan nyatakan juga langkah-langkah lain yang turut berkaitan dengan isu dalam soalan. Begitu juga halnya jika kehendak soalannya tentang langkah. selain daripada kecuaian ibu bapa yang turut menjadi punca kanak-kanak diculik seperti kewujudan sindiket penculikan kanak-kanak. . calon perlu mengemukakan isi-isi lain. calon perlu menghuraikan penculikan kanak-kanak (isu) berpunca daripada sikap cuai ibu bapa(isi). saya dapati ramai calon yang memilih soalan ini tersilap menjawab. Kesimpulannya. dalam perenggan pertama. 5 MEI 2011 Kepentingan senarai semak. Selain itu. di samping perlu memasukkan punca-punca lain yang turut menjadi punca kepada kejadian penculikan kanak-kanak. Hasil penandaan. di 9:44 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Yang tidak boleh ialah calon mengemukakan kesemua isi karangan hanya tentang kecuaian ibu bapa sebagai punca penculikan kanak-kanak. Hal ini sering dikaitkan dengan sikap cuai ibu bapa. Calon perlu menghuraikan tentang langkah yang telah dinyatakan dalam soalan. Bersedialah menghadapi segala kemungkinan tentang kata tugas / kata kunci dalam soalan supaya anda tahu dengan betul cara untuk menjawabnya.

Definisi/konsep tentang isu 2. tugasan yang anda buat seharusnya mengandungi struktur-struktur tertentu dan seharusnya kualitinya semakin meningkat dari semasa ke semasa. suka saya menasihatkan calon STPM agar memperuntukkan sebahagian masa menjawab. sebelum dihantar kepada guru. lama kelamaan anda boleh memahami cara menghasilkan idea yang menepati setiap struktur tersebut. semasa dan sesudah latihan sebelum dihantar kepada guru untuk disemak. Anda seharusnya membuat senarai semak untuk setiap bahagian tugasan. Yang penting pada peringkat permulaan. Sebagai guru. Pada pandangan saya. Sebagai contoh. salah satu puncanya ialah ketiadaan senarai semak semasa pelajar membuat tugasan tersebut. Senarai semak ini perlu dirujuk sebelum. Cubalah. Saya berpendapat bahawa kesalahan binaan ayat tersebut boleh diperbaik sekiranya mereka menyemak terlebih dahulu tugasan tersebut. KHAMIS. Dengan latihan dan bimbingan guru.Berdasarkan pengalaman saya. hanya segelintir pelajar sahaja yang menunjukkan prestasi yang konsisten dalam setiap tugasan mereka. rumusan atau alih bahasa yang melibatkan aspek binaan ayat. saya yakin bahawa prestasi anda akan meningkat dari hari ke hari. Oleh itu. Bahagian rumusan dan alih bahasa juga begitu. Penyataan tentang kehendak soalan Senarai semak di atas hanyalah satu contoh. rumusan dan alih bahasa merupakan latihan yang berulangkali dibuat oleh pelajar. Anda boleh berbincang dengan guru anda untuk membuat senarai semak tersebut. lebih kurang 5 minit setiap bahagian A. saya melihat kesalahan ayat yang dibina oleh pelajar. B dan C untuk menyemak dan membetulkan kesalahan-kesalahan . 28 APRIL 2011 Karangan : Aspek binaan ayat.bahagian pendahuluan karangan perlu mengandungi sekurang-kurangnya 3 struktur iaitu: 1. Oleh itu. Tugasan Bahasa Melayu kertas 2 yang meliputi latihan karangan.Mengapakah hal ini berlaku?. sama ada karangan. . Masih tidak percaya kepentingan senarai semak ?. Untuk bahagian perenggan isi karangan juga mempunyai struktur. Contoh 3. Sekiranya anda mempunyai senarai semak. di 10:00 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. strukturstruktur tersebut ada. rutinnya ialah menanda tugasan pelajar. walaupun mungkin tidak tepat. Kerap kali.

Ayat Majmuk : ayat majmuk gabungan. Indivdu dan keluarga merupakan asas pembinaan sesebuah masyarakat dan untuk membentuk masyarakat yang cemerlang. Di samping ajaran agama tidak diketepikan. Tentunya. 3. Di samping tidak mengetepikan ajaran agama yang dianuti. Untuk pengetahuan calon. yang boleh mempengaruhi markah keseluruhan BM 2. markah bahasa untuk bahagian A : karangan ialah 15 markah. 2. Pelbagai program yang dijalankan selama ini dalam membentuk semula anak-anak yang sudah terjebak agar mereka menjadi manusia yang berkualiti. 12. Pengetahuan tentang binaan ayat diajar secara langsung dalam BM 1. 4. Ia memerlukan pendekatan yang bijak. Anda harus tahu dan mengaplikasi pengetahuan tentang kepelbagaian aspek binaan ayat semasa menjawab BM 2. 10. 7. Masyarakat akan sedar bahawa masalah remaja bukan lagi merupakan masalah pingiran dan memerlukan suatu pendekatan menyeluruh. 9. Ragam ayat : ayat aktif atau pasif Saya tunjukkan beberapa ayat yang dibina oleh pelajar saya untuk anda nilai : 1. Golongan remaja membentuk 40 peratus daripada penduduk negara berumur 15 hingga 40 tahun. . 8. 6. Elakkan daripada membina ayat yang panjang dan meleret-leret. kerana ayat yang sedemikian biasanya mengandungi kesalahan bahasa. ayat majmuk pancangan (AMP relatif. Pendidikan ialah teras kepada semua ini seperti pendidikan formal atau tidak formal. Golongan remaja yang melakukan masalah melebihi 40 peratus yang menjadi harapan bagi meneruskan kesinambungan bangsa dalam negara.khususnya bahagian A : karangan. Merangsang anak-anak untuk bertindak dan berkebolehan sebagai insan yang berakhlak mulia. AMP komplemen an AMP keterangan) dan ayat majmuk campuran. Dengan adanya program yang menitik beratkan pembinaan fizikal dan kebendaan. Bukan semata-mata bergantung pada fungsi guru di sekolah. Individu ialah keluarga dalam masyarakat. jumlah ini merupakan satu nilai yang besar. 5. Tentunya telah anda pelajari subtajuk berikut : Susunan Ayat : susunan biasa atau susunan songsang. 11. Pastikan ayat-ayat yang anda bina mengandungi unsur subjek (unsur menerangkan) dan predikat (unsur diterangkan).binaan ayat.

Ingat. Kesalahan-kesalahan binaan ayat di atas boleh dibetulkan. Untuk pelajar 6AF dan 6AG : Berikut saya tunjukkan rumusan oleh Nurul Jana bt. pendidikan moral dan akhlak yang murni perlu diberikan di rumah dan diperkukuh lagi di sekolah. di 1:35 PM Pautan pada catatan ini 3 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Masalah sosial dalam kalangan remaja di negara kita kini semakin meningkat dan kian membimbangkan. Biasakan diri anda membaca bahan-bahan ilmiah terbitan Dewan Bahasa dan Pustaka supaya tabiat ini boleh mempengaruhi cara anda membina ayat. yang aspek binaan ayatnya dan aspek pengolahannya dikategorikan sebagai baik. Mohd Nor. 14. Pelbagai program yang telah dijalankan selama ini dalam membentuk semula anakanak yang sudah terjebak agar menjadi manusia yang berkualiti perlu diteliti keberkesanannya. Ibu bapa perlu menunjukkan teladan yang baik. Remaja dilatih berfikir secara analitis dan kritis agar bertindak secara rasional serta tidak mengetepikan agama. Untuk membentuk masyarakat yang berkualiti memerlukan pengorbanan dan pengemblengan tenaga semua pihak. program ini menekankan pembentukan rohaniah. Oleh itu. Keinginan untuk memebentuk masyarakat yang berkualiti semestinya memerlukan pengorbanan dan pengemblengan tenaga semua pihak. Bagi membina masyarakat yang cemerlang. Walau bagaimanapun.Semasa menyemak jawapan STPM anda. pendidikan merupakan teras kepada semua ini. saya cadangkan anda membaca setiap ayat secara berasingan. kerajaan memperkenalkan Pelan Induk Tindakan Sosial yang membabitkan semua pihak. Kepincangan yang melibatkan mereka perlu diberi perhatian dan harus difikirkan langkah terbaik untuk memulihkannya. Banyak anak muda kita yang terlibat berumur 15 hingga 30 tahun. . individu yang menjadi ahli kepada sesebuah keluarga merupakan teras kepada pembentukan masyarakat. ayat bukan sahaja perlu mematuhi hukum-hukum tatabahasa.13. tanpa melihat ayat sebelum atau sesudahnya. akliah dan sahsiah anak-anak. permasalahan keluarga perlu diselesaikan terlebih dahulu. Kesimpulannya. Maka. Program yang menyeluruh perlu dilaksanakan kerana tidak mahu keadaan menjadi parah. Selain itu. tetapi perlu mengandungi makna yang lengkap. sekiranya anda menyemak jawapan terlebih dahulu.

Soalan di atas mempunyai 2 kehendak soalan iaitu : KS 1 : Kesan buruk penggunaan racun makhluk perosak yang tidak mengikut peraturan. 20 APRIL 2011 Karangan : Kehendak soalan yang mempunyai perkataan "cadangkan". Untuk KS 2. seperti soalan berikut. anda harus memikirkan langkah/cara/tindakan yang difikirkan boleh mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan yang belum pernah dilaksanakan/dibuat oleh mana-mana pihak. Apakah pandangan anda ?. KS 2 : Cadangan untuk mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan. Soalan no. Bincangkan kesan buruk itu dan berikan cadangan untuk mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan. tetapi anda harus menambah idea untuk memperbaik langkah/cara/tindakan tersebut. anda juga boleh memilih langkah/cara/tindakan yang difikirkan boleh mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan yang telah dan pernah dibuat oleh mana-mana pihak. maka itu bermakna bukan cadangan kerana perkataan "cadangan" bermaksud langkah/cara/tindakan baru dan bukan yang telah atau pernak dilaksanakan. Bagaimanakah anda berfikir untuk mencari idea untuk menulis perenggan isi bagi KS 2. .RABU. 2 STPM 2004 : 2. Sekiranya anda hanya memilih langkah/cara/tindakan yang difikirkan boleh mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan yang telah dan pernah dibuat oleh mana-mana pihak. anda harus mengemukakan langkah/cara/tindakan yang difikirkan boleh mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan. Selain itu. Pada pendapat saya. Penggunaan racun makhluk perosak yang tidak mengikut peraturan boleh membawa kesan buruk. Terdapat sesetengah soalan BM Kertas 2 STPM yang mempunyai perkataan "cadangkan" dalam kehendak soalannya.

benda. mempersiapkan. anda perlu behati-hati memahami kata kunci (kata tugas) yang terkandung dalam item/soalan. ~ balas cadangan yg diberikan sbg tindak balas kpd cadangan yg terdahulu. ~ wang tunai = ~ modal (Eko) persediaan harta (saham. bertujuan: mereka ~ utk pergi melancong ke Bali. Selamat berfikir. mencalonkan: dgn tiada pilih-memilih lagi. 2. harta. 2. wang. ~ penimbal (Eko) himpunan bahan mentah utk mengawasi harga supaya tidak merosot atau tidak melambung tinggi. Serang Sakar telah ~ Si Tenggang bagi memenuhi jawatan tandil itu. rancangan. 3 STPM 2004 : .Fikir.Berikut. 19 APRIL 2011 Karangan : Pebezaan Kata Kunci Soalan antara "Sejauh manakah" dengan "Bersetujukah anda" Kesilapan memahami kehendak soalan bahagian A : Karangan dalam kertas Bahasa Malaysia 2 boleh membawa implikasi yang buruk kepada markah keseluruhan BM 2 anda. berniat. mencadangkan 1. 3. Contoh Item no. persediaan (wang. jangan tidak berfikir. usul. Oleh itu. saranan: setelah ~ menteri itu disokong. sesuatu yg dicadangkan. 4.Fikirkanlah sedalam-dalamnya. wang. dsb) utk penggunaan sesuatu atau seseorang: kawasan tanah itu dicadangkan utk bekas-bekas perajurit. menguntukkan (harta. 5. anjuran. menyediakan (menyimpan) sesuatu (utk digunakan apabila perlu): seramai tiga puluh ribu orang dicadangkan utk memperkuat pertahanan negara. rang undang-undang itu pun diluluskan oleh Dewan. merangka: ~ strategi serangan. saya berikan makna kata "cadangan" menurut Kamus Dewan : cadang. ~ Serang Sakar itu telah dipersetujui pula oleh Nakhoda Jaya. bercadang mempunyai niat utk melakukan sesuatu (spt pergi melancong dll). di 12:13 PM Pautan pada catatan ini 4 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. cadangan 1. dsb). mengusulkan. mengemukakan sesuatu pendapat utk dipersetujui (dipertimbangkan dsb). berhajat. merancang. rencana: ~ lima tahun. dana. SELASA. menganjurkan: Menteri Buruh akan ~ supaya rang undang-undang itu dibaca bagi kali yg ketiga. khususnya kata kunci "sejauhmanakah anda bersetuju" dan "bersetujukah anda". 3. menyarankan. dll) utk digunakan apabila perlu. Ali ~ Jamal sbg setiausaha kehormat persatuan itu. merencanakan. setelititelitinya.

akhbar. laman web berkaitan dan sumbersumber yang lain KS 1 : Punca lumba haram. calon perlu akur/setuju bahawa faktor kestabilan politik dan kecekapan pengurusan dan pentadbiran negara membawa kepada kepesatan kemajuan yang dicapai oleh Malaysia dalam pelbagai bidang. usaha pelajar ini boleh dibanggakan. Kestabilan politik dan kecekapan pengurusan dan pentadbiran negara membawa kepada kepesatan kemajuan yang dicapai oleh Malaysia dalam pelbagai bidang. (bergantung kepada isu/kehendak soalan item/soalan tersebut. 8 MAC 2011 Karangan : ISU = Lumba haram KS = Punca dan langkah mengatasi Rangka isi karangan oleh Norzalika bt. Walaupun ini bukan rangka isi terbaik tetapi pada peringkat awal ini sebelum menduduki peperiksaan STPM. 1. sama ada "bersetuju" atau "tidak bersetuju" di 1:35 PM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Penganjur menawarkan ganjaran lumayan . INGAT : Anda perlu memilih satu plihan sahaja. Sejauh manakah anda bersetuju dengan pendapat ini? Untuk menjawab soalan ini. Selain itu. setakat ini belum ada soalan STPM yang mempunyai kata kunci "Bersetujukah anda". Anda hendaklah membuat pilihan sama ada bersetuju atau tidak bersetuju dengan sesuatu perkara yang dibangkitkan dalam soalan. Mohd Musa (6AG 2011). Rangka isi ini boleh diperbaik oleh pelajar-pelajar lain dengan merujuk pelbagai sumber seperti majalah. calon juga perlu menyatakan faktor-faktor lain yang turut boleh membawa kepada kepesatan kemajuan yang dicapai oleh Malaysia dalam pelbagai bidang Jika kata kunci soalannya "Sejauh manakah" : Anda perlu akur dengan pernyataan yang dinyatakan dalam item/soalan dan ana perlu menyatakan juga faktor/masalah/kesan/langkah mengatasi yang lain.) Sekiranya kata kunci soalannya "Bersetujukah anda" : Seingat saya.3. SELASA.

pamerkan gambar-gambar kemalangan ngeri yang melibatkan pelumba haram .melepaskan 'gian' menyertai lumba haram 3.(nyatakan contoh peralatan) .hadiah pertaruhan oleh pihak penganjur : wang ringgit dan perempuan .pelumbaan yang sah seperti pelumbaan Cup Prix di Litar Sepang mahal .Kerap menganjukan perlumbaan dengan kos yang lebih rendah .edarkan risalah / adakan pameran untuk beri kesedaran tentang bahaya/ akibat buruk berlumba haram. Pengaruh media massa . . Mengadakan kempen kesedaran .filem/drama bertemakan lumba haram seperti 'KL Drift' dan 'The Fast and The Furios' mempengaruhi remaja untuk meniru aksi-aksi yang dipaparkan . Kos untuk menyertai pelumbaan yang sah mahal . Melakukan rondaan / pemantauan oleh pihak berkuasa. atau lokasi yang ramai remaja berlumba haram .memberi kesedaran tentang bahaya pelumbaan haram . cerpen picisan.hanya sedikit wang pertaruhan dan kos petrol .timbulkan rasa takut dan serik/ngeri dalam kalangan remaja 3. .kerana tiada/kurang peralatan keselamatan.sediakan kelengkapan keselamatan percuma atau kos sewa yang rendah. 1. KS2 : Langkah mengatasi lumba haram. 2.ada amaran oleh penerbit filem tetapi tidak diendahkan kerana keseronokan yang ditonjolkan dalam aksi tersebut.majalah kenderaan / pengubahsuaian kenderaan bermotor mengghairahkan remaja . .kos pelumbaan haram lebih murah .permainan video seperti 'Need for Speed' menambahkah keghairahan tersebut. . .Membina litar termasuk di kawasan pedalaman seperti di kawasan Felda. .menjadi tarikan utama pelumba haram 2. komik seperti siri 'Mangga Initial D' dan 'Wangan Midnight' .remaja yang belum berkerjaya / remaja yang berkerjaya biasa tidak mampu / tiada penaja.penganjur membuat keuntungan daripada penganjuran lumba haram .novel.kempen pemanduan berhemah di sekolah dan kawasan tumpuan remaja menerusi persatuan-persatuan belia.. Membina lebih banyak kemudahan berlumba di setiap DUN.

(X-isu) .maklumkan ibu bapa penglibatan anak mereka. di 10:05 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. deduktif atau eklaktik. (Y-isi) Formula 2 : Y + X Keadaan pengangkutan awam yang tidak selamat (Y-isi) boleh menyebabkan kemalangan berlaku.tangkap remaja/ sita kenderaan yang diubahsuai. yang bermula dengan penyataan isi. . yang semestinya mengandungi isi yang telah anda pilih.adakan sekatan jalan raya di lokasi yang kerap dijadikan litar lumba haram . Di sini. Cuba pelajar-pelajar lain daripada 6AF dan 6AG menilai dan menambah maklumat pada rangka isi di atas.pihak polis perlu lebih kerap mengadakan rondaan di kawasan tumpuan lumba haram yang telah dikenal pasti.. ..ibu bapa boleh mengawal anak. Isu = kemalangan yang melibakan PA (X) KS = punca (isi) (Y) Formula 1 : X + Y Kemalangan yang melibatkan pengangkutan awam (X-isu) berpunca daripada keadaan pengangkutan awam yang tidak selamat. 6 MAC 2011 Formula X dan Y untuk membina ayat pertama perenggan isi sokongan. saya ingin menunjukkan cara membina ayat pertama setiap perenggan isi sokongan. . Lihat contoh formula berikut : Katakanlah. Ingat rangka isi yang lengkap memenuhi semua pertanyaan ASiBiDiBaM.. Saya cadangkan anda memilih cara menulis perenggan isi. AHAD. Terdapat pelbagai cara membina/menulis perenggan isi sokongan sama ada menggunakan pendekatan/teknik induktif.pelumba haram bimbang takut ditangkap dan dikenakan tindakan. Saya tidak berminat menghuraikan setiap satu teknik tersebut. diikuti oleh penjelasan (huraian) dan diakhiri dengan penegasan.

1. saya sangat yakin yang calon boleh mendapat markah yang baik dalam bahagian ini sekiranya tiada had masa yang ditetapkan. kebolehan calon menggunakan masa dengan sebaik mungkin amat penting dalam bahagian karangan ini. meliputi soalan karangan tidak berformat dan soalan karangan berformat (tidak semestinya). B (rumusan – 20 M).0 PENDAHULUAN Bahasa Melayu kertas 2 (910/2) di peringkat STPM mengandungi 4 bahagian soalan. Oleh itu.1 Membaca dan memahami kehendak soalan (5-10 minit) . panjang karangan antara 650 hingga 700 patah kata. Sebenarnya. C (alih bahasa –15 M) dan D(analisis kesalahan bahasa – 15 M). Karangan : Pembinaan rangka karangan.membaca semua soalan . Malangnya.memahami isu dan kehendak sebenar soalan . hal ini tidak mungkin berlaku. 90 minit yang diperuntukkan untuk bahagian ini boleh dipecahkan kepada 3 bahagian seperti berikut :2. 2. Bahagian ini mengandungi 4 soalan. Antara 4 bahagian tersebut.Binaan ayat pertama anda sangat penting kerana penanda boleh mengesan isi anda dengan mudah. Oleh itu.memilih tajuk yang lebih diketahui bukannya tajuk yang disukai atau difikirkan senang . saya menasihatkan calon memberikan lebih tumpuan pada bahagian ini. di 9:26 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan.0 PANDUAN MENGGUNAKAN MASA Masa yang dicadangkan untuk bahagian ini ialah 90 minit. bahagian A (karangan) merupakan bahagian yang paling penting dan boleh dianggap „nadi‟ atau „jantung‟ kepada prestasi keseluruhan kertas Bahasa Melayu 2. Kebiasaannya. Calon hanya dikehendaki memilih dan menjawab hanya satu soalan. Pembahagian masa ini perlu dibiasakan melalui latihan kawalan masa yang boleh dilakukan di rumah. A (karangan – 50 M).

bolehkah anda menganalisis dan merumus contoh rangka karangan di bawah ? Soalan 1 Kejadian keracunan makanan di kalangan pelajar sekolah agak hangat diperkatakan sejak kebelakangan ini. 2. tatabahasa dan ejaan kerana banyak kesilapan bahasa memungkinkan anda ditolak 15 markah (maksimum).2 Membuat rangka karangan (15-20 minit) .cari 5 hingga 7 isi yang relevan dengan kehendak soalan.2 Membuat rangka karangan yang tidak sempurna • Akibatnya.banyak menggunakan ayat aktif .jangan lupa memperuntukkan lebih kurang 5-10 minit untuk menyemak aspek bahasa seperti struktur ayat. saya dapat merumuskan bahawa kegagalan calon. Pada pendapat anda. 4.0 APA ITU RANGKA KARANGAN ? Sebelum diterangkan. Pendahuluan . mengapakah keracunan makanan ini berlaku dan cadangkan langkah-langkah untuk mengatasinya.1 Tidak membuat rangka karangan 3.pembinaan ayat tunggal dan ayat majmuk (pelbagai jenis) diseimbangkan .membuat rangka ketiga-tiga struktur karangan secara ringkas . 3. daripada pelbagai cara – pertanyaan langsung.3 Menulis karangan dan membuat semakan (55-60 minit) . calon akan menulis/menjawab apa-apa idea yang terlintas dikepala dan bukan menjawab kehendak soalan. semakan hasil karangan dan kaedah „imbas kembali‟.mengenal pasti bentuk/laras/format soalan. sebahagian besar berpunca daripada :3.. 2.0 ANDAIAN SAYA Berdasarkan pengamatan dan pengalaman saya.

2. c.dapat mengetahui tentang kepentingan kebersihan .masalah ini tidak boleh dipandang ringan . dan kuiz. kesihatan pelajar terjejas dan boleh membawa maut . Sikap negatif pengusaha kantin dan pembekal makanan . d. tumpuan/fokus idea untuk huraian anda mestilah berpusatkan kepada sikap negatif yang berkaitan sahaja.air yang digunakan tercemar . a.kempen dijalankan – ceramah.kerjasama semua pihak perlu Soalan 2 Kes kematian yang disebabkan oleh penyakit jantung di Malaysia kebelakangan ini semakin meningkat.tidak mengambil berat aspek kebersihan .makanan terdedah kepada lalat .kesannya.definisi / konsep keracunan makanan .. Oleh itu. pameran. Idea utama/pokok IS 1 di atas ialah SIKAP NEGATIF pengusaha kantin dan pembekal makanan. b.bahan mentah tidak bermutu dan mengandungi bahan kimia berlebihan Lihat rangka isi 1 di atas.kejadian keracunan makanan di kalangan pelajar semakin meningkat . Kesimpulan . Ada laporan menyatakan bahawa salah satu punca penyakit jantung ialah tekanan yang dihadapi oleh seseorang dalam menjalani kehidupan .makanan yang dibekalkan telah luput tarikh gunaannya . bermutu dan selamat . Calon tidak boleh memberi idea selain sikap negatif pengusaha kantin dan pembekal makanan sekiranya ingin memperoleh markah (R) yang baik. Begitulah juga dengan rangka isi-isi yang saya tunjukkan di bawah.banyak punca dan pelbagai langkah perlu diambil untuk mengatasinya Isi sokongan 1. Kempen kesedaran tentang kebersihan makanan .setiap bulan ada sahaja kes keracunan yang dilaporkan .dapat menjelaskan kepada pelajar tentang kepentingan memastikan makanan yang mereka makan bersih.

tetapi juga kepada keluarganya.Nikotin menambah mendapan lemak pada arteri koronari jantung – tersumbat .asap rokok mengandungi tar.kegagalan hidup menjejaskan jantung . Akibatnya. Terdapat pelbagai punca yang menyebabkan penyakit ini menyerang seseorang individu khususnya tekanan yang dihadapi seseorang dalam menjalani kehidupan moden pada zaman ini.akhirnya membawa penyakit jantung Tekanan hidup memang menjadi punca utama penyakit jantung. Endokrin dalam badan merembeskan kumpulan hormon adrenalin yang menyebabkan otot tegang. nikotin dan karbon monoksida . tekanan keluarga dan kerja juga mendatangkan kesan kepada jantung mereka. Berikan ulasan anda tentang pernyataan ini. Tekanan hidup menyebabkan pergolakkan emosi dan selanjutnya peningkatah degupan jantung. angina dan infaksi . Penyakit jantung bukan sahaja membawa kesengsaraaan hidup kepada pesakit.Arak mengandungi kafein . Tekanan hidup . Semua orang berusaha keras untuk menjadi kaya.marah. 2.pelbagai jenis – penyakit jantung – koronari. Isi sokongan 1. angina dan infaksi. Namun ramai orang yang gagal dalam hidup.ketegangan fikiran berlaku . Ini meningkatan degupan jantung dan membebankannya. Lama-kelamaan. Pendahuluan . antaranya termasuklah penyakit jantung koronari. cemas dan pergolakan emosi meningkatkan degupan jantung . Kehidupan kita semakin sibuk.moden pada zaman ini. Amalan negatif – merokok dan minum minuman keras . Tekanan hidup menyebabkan ketegangan fikiran. Penyakit ini terdiri daripada pelbagai jenis.ramai hadapi masalah hidup .terdapat pelbagai punca Penyakit jantung merupakan pembunuh utama di Malaysia. golongan pemarah.membawa kesengsaraan hidup . Kegagalan dalam hidup.sakit jantung – pembunuh utama di Malaysia . pantang kalah dan mahu berjaya dalam semua hal akan sentiasa cemas. keadaa ini membawa kepada sakit jantung.

umum (boleh dihurai) 2. 28 FEBRUARI 2011 Karangan : Ciri-ciri isi sokongan yang baik. 3.. Pemahaman anda dapat dinilai berdasarkan latihan perbengkelan semasa proses P&P kelak. Arak pula mengandungi kafein. Lama-kelamaan. Mereka tidak sedar asap rokok mengandungi campuran 4 000 jenis bahan kimia.penyakit jantung berlaku 5.Kafein menyebabkan kenaikan tekanan darah – mempercepatkan degupan jantung . Kafein ini menyebabkan kenaikkan tekanan darah. tar dan karbon monoksida.Akibatnya. termasuk nikortin.mendapan lemak berlaku dalam dinding arteri koronari . Nikotin akan menambah mendapan lemak pada arteri koronari jantung.berat badan meningkat . mempunyai contoh yang berkaitan . ISNIN. Ini menyebabkan saluran arteri tersumbat.sibuk bekerja .terjadi ateriosklerosis dan angina Amalan merokok dan ketagihan arak juga merupakan punca yang menyebabkan berlakunya sakit jantung. menepati kehendak soalan 3. di 8:58 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Ciri-ciri isi sokongan yang baik 1. masalah ini memudahkan pembekuan darah. huraian mesti khusus 4. Ini menyebabkan terjadinya ateriosklerosis dan angina.masa terluang sangat kurang . Bilangannya menakutkan kita. Kurang bersenam . mempercepat kadar degupan jantung dan mengurangkan kadar oksigen di dalam darah. Lebih 80% lelaki rakyat Malaysia ialah perokok.pekerjaan tidak memerlukan pergerakan fizikal – tidak banyak tenaga digunakan .0 ANDA FAHAM ? Sejauh manakah tahap pemahaman anda ?.

Pemandu tidak dapat meberhentikan kenderaan mereka dengan cepat khususnya pada waktu hujan akibat permukaan jalan yg licin. Terdapat peralatan kenderaantersebut yang tidak berfungsi dengan baik. (PA) Contoh rangka isi sokongan (1) PA x selamat (bersifat umum) • brek x bfngsi PA x dpt dikawal musin hujan . calon hanya perlu melihat aspek kerelevanan struktur/kriteria yang perlu sahaja dengan memberi tumpuan kepada . Selain itu. Menjawab A Si Bi Di Ba M Contoh kehendak soalan : Punca-punca kemalangan yg melbatkan pengangkutan awam. Oleh itu. Karangan ini sememangnya mempunyai kesalahan bahasa.lampu isyarat dan tayar kenderaan tersebut tidak di selenggara mengikut jadual. Penilaian ini tidak termasuk aspek keutuhan dan aspek bahasa. Kemalangan yg melibatkan pengangkutan awam berpunca daripada keadaan pengangkutan awam yang tidak selamat.licin • tayar „botak‟ • lampu „signal‟ rosak • enjin x diselenggara mengikut jadual • PA dah lama – 15 thn – contoh seperenggan isi sokongan karangan oleh pelajar 6 Atas Ghazali 2010. Penulisan struktur pendahuluan dan isi sokongan karangan yang baik melibatkan kesepaduan banyak aspek. maka aspek baik yang ingin dipaparkan/dinilai menerusi contoh-contoh di bawah hanyalah idea/isi/huraian yang dirasakan agak menepati struktur yang diperlukan. Kelemahan-kelemahan ini boleh mengundang malapetaka apabila kenderaan ini digunakan di jalan raya. Pemeriksaan oleh pihak PUSPAKOM mendapati kebanyakanan bas dan teksi yang diperiksa mempunyai masalah brek yang tidak boleh berfungsi dengan baik.2. Berikut merupakan beberapa contoh pendahuluan dan isi sokongan yang boleh dikategorikan sebagai agak baik yang dikarang oleh pelajar. abaikan dahulu aspek tersebut. Menyedari hakikat itu dan tahap kematangan pelajar serta berpandukan konsep "ansur maju". Keadaan enjin yang sudah usang dan tidak diselenggara secara berkala boleh menyebabkan berlakunya kebakaran yang boleh menyebabkan kemalangan terjadi . Buat sementara waktu. Contoh karangan pelajar : Isu = Pembuangan bayi KS = Punca dan langkah. Pengusaha bas ekspress masih menggunakan bas yg sudah bersia lebih 15 tahun untuk pejalanan yang jauh.

bayi yang dibuang biasanya dijumpai di perkarangan masjid. banyak rencana dan laporan tentang kes-kes pembuangan bayi disiarkan dalam media tempatan. Contoh perenggan pendahuluan oleh Suhaila Sukaimi (6AG) Gejala pembuangan bayi merupakan satu perbuatan yang zalim denganmeninggalkan bayi yang baru lahir di merata-rata tempat.Banyak berita dan laporan tentang kes pembuangan bayi disiarkan dalam media massa tempatan. Pembuangan bayi merujuk kepada perbuatan meninggalkan bayi yang dilahirkan di merata-rata tempat tanpa sifat perikemanusiaan. mereka tidak berani menghadapi realiti. langkah untuk mengekang masalah ini perlu diambil dengan segera. malah ada yang dicampakkan ke sungai. terdapat juga janda yang terlibat dengan gejala ini akibat tergoda oleh lelaki. pelbagai langkah perlu diambil bagi mengatasi masalah ini. Walau bagaimanapun. Menurut laporan tersebut. mereka telah mengambil jalan singkat dengan membuang bayi yang dilahirkan. Para gadis yang mengandung anak luar nikah ingin menutup keaiban yang dilakukan bersama-sama teman lelaki dengan cara mudah iaitu membuang bayi. Oleh sebabtakut dihina dan disisih oleh masyarakat. Bayi yang tidak berdosa itu juga sering dijumpai di tempat-tempat kotor dan jijik. wanita yang terlibat selalunya hilang pertimbangan rasional. Justeru. Terdapat pelbagai faktor yang menyebabkan fenomena ini terjadi. setelah mereka hamil anak luar nikah.perkataan/frasa/klausa yang digelapkan / bold Contoh perenggan pendahuluan oleh Norzalika Mohd Musa (6AG) Gejala pembuangan bayi bukanlah sesuatu yang baru di negara kita. Banyak gadis yang . Contoh perenggan isi sokongan oleh Farhan Noor Ishak (6AF) Punca utama kes pembuangan bayi berlaku ialah perasaan malu. Namun begitu. Setiap hari. Contoh perenggan isi sokongan oleh Norzalika Mohd Musa (6AG) Punca pertama kebanyakan orang membuang bayi yang tidak berdosa ialahperasaan malu. Sememangnya masyarakat kita tidak dapat menerima hakikat ini kerana bertentangan dengan adat ketimuran dan syariat Islam. Dalam keadaan kusut fikiran tanpa bimbingan dan nasihat individu lain. Jelaslah disini bahawa perasaan malu membawa kepada puncapembuangan bayi. tempat pembuangan sampah. Sebagai contoh. Gejala pembuangan bayi ini berlaku akibat pelbagai punca yang mendorong seseorang individu melakukannya. Oleh itu. bayi yang baru dilahirkan telah dijumpai dalam keadaan tidak bernyawa di dalam tong sampah.

mereka tidak berani menghadapi realiti. malah ahli keluarganya juga akan dipulau oleh masyarakat. Perkara yang penting ialah ketepatan isi dengan kehendak soalan. Pelajar dinasihatkan membina ayat mudah agar idea yang ingin disampaikan jelas. RKP = perkataan "meningkat" Apabila calon ingin membina perengan pendahuluan karangan. 27 OKTOBER 2010 Cara membina perenggan pendahuluan karangan BM STPM contoh item/soalan : Kemasukan tenaga kerja asing ke negara kita ini berlaku sejak dahulu dan kini bilangan mereka semakin meningkat. di samping bertentangan dengan ajaran Islam. . Pastikan juga huraian yang dikemukakan menjelaskan dengan lebih lanjut tentang isi.mengandung anak luar nikah akibat kesilapan mereka melakukan seks bebas. dalam keadaan kusut tanpa bimbingan dan nasihat yang betul daripada orang lain. Bahagian pertama (A) ialah penyataan soalan (PS) dan bahagian kedua (B) ialah kehendak soalan (KS). Jangan lupa mengaitkan isi dan huraian tersebut dengan kehendak soalan pada setiap perenggan bagi mengelakkan perenggan isi anda kelihatan tergantung. (A) Berikan penjelasan anda tentang kesan kemasukan tenaga kerja asing kepada masyarakat dan negara ini. Kesannya. Sememangnya masyarakat kita juga tidak dapat menerima hakikat ini kerana bercanggah dengan adat ketimuran. Rujuk juga panduanpanduan membina struktur karangan dan jadikannya sebagai senarai semak agar penulisan karangan anda menjawab kehendak soalan. calon boleh mengesan ISU dan RANGKAI KATA PENTING (RKP)sementara bahagian B.Anda dinasihatkan mengulangkaji bahagian-bahagian yang dinilai dalam mata pelajaran Bahasa Malaysia seperti anda mengulangkaji mata pelajaran yang lain. Dalam bahagian PS. ISU = tenaga kerja asing KS = kesan kemasukan tenaga kerja asing kepada masyarakat dan negara. Bukan sahaja pelakunya. calon boleh mengesan KS dengan mudah. wanita yang terlibat selalunya akan hilang pertimbangan rasional lalu bertindak membuang bayi. ISU mesti diberi definisi ATAU maksud ATAU apa-apa juga ayat yang boleh menggambarkan ISU. takut dihina dan disisih oleh masyarakat. Berdasarkan item/soalan di atas. RABU. Setelah mereka hamil.(B) Penerangan : Dalam item/soalan mengandungi 2 bahagian.

Fokus perkataannya ialah "meningkat". (atau) 3. calon boleh menulis sebab/faktor/alasan tenaga kerja asing berminat datang ke negara kita. Contoh ayat/klausa yang sinonim dengan RKP : 1. Contoh negara-negara asal tenaga keja asing yang datang ke negara kita. maka KSnya ialah Kesan Baik dan Kesan Buruk kemasukan tenaga kerja asing. Memandangkan KSnya ialah kesan. Contoh sektor ekonomi yang melibatkan tenaga kerja asing. Kini bilangan mereka semakin ramai di negara kita. (faktor luaran). Contoh-contoh lain yang bersesuaian. TINDAKAN KETIGA > Nyatakan contoh yang bersesuaian. 3. Contoh definisi/maksud ISU tenaga kerja asing = pekerja dari luar negara yang datang ke Malaysia untuk bekerja. TINDAKAN KEDUA> Bina sekurang-kurangnya ayat/klausa yang sinonim dengan RKP RKP dalam PS ialah : bilangan mereka (tenaga kerja asing) meningkat. TINDAKAN KEEMPAT > Bina sekurang-kurangnya 1 ayat/klausa yang berkaitan dengan ISU. TINDAKAN KELIMA> Bina ayat atau ayat-ayat yang mengandungi KS Memandangkan KS item/soalan di atas ialah KESAN. Antara contoh yang bersesuaian ialah : 1. Dinasihatkan calon membina 2 ayat. sekiranya item/soalan mempunyai 2 kehendak soalan.TINDAKAN PERTAMA > Bina sekurang-kurang 1 ayat yang mendefinisikan atau menerangkan maksud ISU. Calon boleh menyatakan statistik. sekiranya mengetahui statistiknya. (faktor dalaman) ATAU sebab/faktor/alasan tenaga asing keluar dari negara asal dan datang ke negara kita. 2.(atau) 2. Bilangan mereka semakin bertambah dari tahun ke tahun. (atau) apa-apa sahaja idea yang menggambarkan/sinonim dengan perkataan "meningkat". Contoh pendahuluan karangan : .

1 Bincangkan :sama ada membincangkan kebaikan/keburukan/punca/masalah/kesan/langkah mengatasi (bergantung kepada . JOHOR STRATEGI MENJAWAB SOALAN KARANGAN Oleh :MOHD FADIL BIN TALIB (A) PANDUAN AM JANGAN ragu-ragu memperuntukkan masa lebih kurang 10-15 minit untuk melakukan tindakan berikut : 1. 3. 2. tanpa melihat keseluruhan elemen yang perlu.(alasan ).1 Lebih banyak maklumat (fakta/idea/pendapat/contoh/bukti statistik) yang anda ketahui. INGATAN : JANGAN terpengaruh dengan tajuk/isu yang mudah. 2. KOTA TINGGI. Menentukan kata tugas dan memahami kehendaknya : 3. Pembangunan yang pesat di Malaysia (faktor dalaman) dan kekurangan peluang pekerjaan di negara asal(fakor luaran) menyebabkan mereka terpaksa berhijrah untuk mencari rezeki di negara kita. Kedatangan mereka telah membawa banyak kebaikan (KS 1)kepada negara kita. kebanjiran tenaga kerja asing ini turut membawa impak negatif <i>(KS 2)<b> kepada masyarakat dan negara.rangkai kata penting dan fokus soalan. 20 APRIL 2010 Panduan Menjawab Item Karangan STPM KECEMERLANGAN STPM : SMK. BANDAR MAS.1. Bilangan mereka semakin bertambah ramai dari setahun ke setahun (RKP).2 dan 2. Namun begitu. Sektor pertanian dan perindustrian merupakan antara sektor yang menggunakan ramai tenaga kerja asing (contoh sektor ekonomi). Selain buruh. Membaca kesemua 4 soalan yang diberikan. khususnya buruh asing dari Indonesia.2. Myanmar dan Nepal (contoh negara). Menentukan dengan pasti soalan yang hendak dijawab berdasarkan pertimbangan berikut : 2.3 di atas. Malaysia juga turut menggaji tenaga profesional seperti jurutera dan doktor(contoh profesion) untuk menampung kekurangan tenaga pakar di negara kita.3 Memahami dengan jelas definisi/konsep. </i SELASA.2 Mengetahui dengan jelas kehendak soalan 2. seperti dinyatakan dalam 2.Tenaga kerja asing merujuk kepada pekerja dari luar negara yang datang ke negara kita untuk bekerja (definisi/makna ISU) dalam pelbagai sektor ekonomi.

2 Jelaskan :memberi penjelasan yang tepat dan terperinci tentang sesuatu idea/isu atau sebab mengenai sesuatu kejadian 3.3 Ulaskan :mengulas sebab-akibat atau perkembangan terhadap isu 3. Contohnya ISU : kemalangan jalan raya dan FOKUS : Faktor-faktor kemalangan jalan raya dan Langkah-langkah Mengatasi Kemalangan Jalan raya.9 Sejauhmanakah :Anda perlu akur dengan pernyataan yang dinyatakan dan nyatakan juga faktor/masalah/kesan/langkah mengatasi yang lain (bergantung kepada soalan). 3.10Bersetujukah anda :Anda hendaklah membuat pilihan sama ada bersetuju atau tidak bersetuju dengan sesuatu perkara yang dibangkitkan dalam soalan 4.7 Nyatakan :menyatakan sesuatu perkara/faktor dengan jelas tanpa perbincangan lanjut. 5. mereka akan mengetahui isu yang akan dibicarakan dan fokus perbincangan penulis. Selepas melalui semua proses di atas. Pendahuluan (1 pggn X 3markah) 80 hingga 100 patah kata 2. 3.5 Nilaikan :buat penilaian/keputusan sama ada menyokong atau membangkang sesuatu perkara yang dinilai 3. Struktur perenggan pendahuluan : .pernyataan dalam soalan) 3. (B) Struktur karangan : 1. Perlu disusun dengan sistematik dan logik 3. mulalah menulis karangan dan jangan lupa untuk menyemak/mengedit karangan yang telah disiapkan untuk membetulkan kesalahan-kesalahan. Isi sokongan (5 pggn X 3markah) 100 hingga 120 patah kata 3.4 Bandingkan :menunjukkan persamaan dan perbezaan tentang dua perkara 3. Kebaikan membuat rangka karangan Penulisan anda dapat dilaksanakan dengan lebih lancar dan tersusun Mengelakkan pengulangan fakta/idea Pastikan anda tahu cara yang betul untuk membuat rangka karangan.8 Buktikan :memberikan sebab-sebab tentang sesuatu perkaraa dengan hujah/bukti 3. Penutup (1 pggn X 3markah) 60 hingga 70 patah kata Apakah yang dikatakan pendahuluan ? Apabila pembaca membaca pendahuluan.6 Analisiskan :menganalisis sesuatu idea/pendapaat/pernyataan dengan mengambilkira semua faktor.

Rangkai kata penting (RKP) d. pecah amanah. Biasanya 2 kehendak dan kadangkala 1 sahaja. Lantaran itu. dan pemalsuan kad kredit (C) semakin berleluasa sejak kebelakangan ini. Jenayah ini dianggap lebih berbahaya berbanding jenayah biasa (RKP). penyelewengan kuasa. banyak pihak boleh mengambil inisiatif (PP)untuk mengatasinya bagi mengelakkan negara menghadapi masalah yang lebih besar. jenayah ini dianggap lebih berbahaya berbanding jenayah biasa (RKP) kerana melibatkan jumlah harta yang besar. Contoh pendahuluan : Jenayah kolar putih merujuk kepada jenayah yang hanya dilakukan oleh pihak tertentu. Pernyataan soalan (ubahsuai daaripada pernyataan dalam soalan) b. Contoh (C) 2. jenayah kolar putih (ISU) sering berlaku di negara ini (PS). Banyak kesan (PP) yang akan timbul jika jenayah seperti ini berleluasa. Fokus soalan (ada @ tiada) e. politik dan sosial. Struktur perenggan isi sokongan : 1. seperti golongan profesional dan menggunakan teknologi yang canggih (D). Bincangkan kesan-kesan (KS-1) yang akan timbul dengan berleluasanya jenayah ini dan cadangkan langkah-langkah (KS-2) untuk mengatasinya. Contoh Soalan : Sejak kebelakangan ini. terutamanya yang melibatkan aspek ekonomi. Oleh itu. mereka mendapat maklumat lebih terperinci yang membolehkan mereka lebih memahami ISU dan FOKUS yang dinyatakan oleh penulis dalam perenggan pendahuluan.1. penipuan cek. Definisi @ gambaran/konsep (D) c. di samping sukan dikesan. bersifat umum supaya boleh dihuraikan/dijelaskan dalam ayat-ayat berikutnya selepas ayat topik/judul . Pendirian Penulis : (PP) Dibina berdasarkan kehendak soalan. Latarbelakang isu : a. Kegiatan jenayah seperti rasuah. (93 pp) Apakah yang dikatakan isi sokongan ? Apabila pembaca membaca isi sokongaan. Ayat Topik/Judul a.

Contoh Soalan : Bincangkan punca-punca kebakaran dan langkah-langkah membendung kebakaran. Boleh ada/tiada b. 4. b. kebakaran akan berlaku seperti yang terjadi di kilang mercun Bright Sparkles di Selangor. Anda boleh mengabungjalinkan struktur-struktur tersebut untuk menjadikan perenggan isi sokongan sebuah wacana yang utuh. Sekiranya anda menghadapi masalah untuk mengemukakan contoh. petroleum.2. Perlu spesifik dan relevan dengan fakta/idea/konsep yang dikemukakan. Kejadian yang mengorbankan banyak nyawa ini berlaku disebabkan oleh pengabaian ciri-ciri keselamatan pengendalian bahan berbahaya dan mudah terbakar. Dibuat dalam bentuk penilaian anda sendiri atau rumusan terhadap satu-satu perenggan isi sokongan. Namun begitu. Banyak premis seperti premis perniagaan dan kilang mengendalikan bahan-bahan yang mudah terbakar.huraian anda perlulah dapat memberi keyakinan kepada penanda. . Sebagai contoh. merekatidak menyediakan tempat yang selamat untuk menyimpannya (H 1) atau pekerja yang mengendalikan bahan-bahan berbahaya tersebut tidak mematuhi prosedur pengendaliannya (H 2). Begitu juga dengan contoh/bukti/kes tidak semestinya satu struktur yang perlu diasingkan daripada struktur-struktur yang lain. Huraian/keterangan lanjut untuk menjelaskan idea/konsep yang dinyatakan dalam ayat topik/judul. Pekerja-pekerja juga tidak diingatkan tentang bahanyanya (H 3) bahan-bahan tersebut. mereka menghisap rokok (C 1)ketika mengendalikan bahan-bahan berbahaya dan mudah terbakar seperti cat. Penegasan/kesimpulan a. (Penegasan ) (103 pp) Nota : Struktur perenggan isi sokongan di atas tidak semestinya dibuat dalam urutan yang dinyatakan. Contoh/bukti/kes a. Akibatnya. 3. Huraian/Pengembangan isi a. Ayat Transisi. plastik (C 2) dan bahan kimia yang lain. Contoh isi sokongan Pengabaian ciri-ciri keselamatan di tempat kerja(ISI) juga merupakan punca berlakunya kebakaran.

3. Ayat yang dibina dengan tujuan untuk menunjukkan perkaitan/perhubungan antara perenggan isi sokongan dengan perenggan isi sokongan yang lain. Jenis-jenis dialog : 1. Kemahiran memahami situasi dialog. Boleh juga digunakan dalam sebuah perenggan isi untuk menghubungkan idea satu ayat dengan idea ayat yang berikutnya. memberikan ingatan kepada pembaca atau mengemukakan cerita yang berkaitan dengan isu dan fokus penulisan anda. Anda boleh mengakhiri karangan anda dengan memberikan penyelesaian. 100% dialog (drama/wawancara) 2. Kemahiran menukar cakap ajuk kepada cakap pindah 2. Tidak semestinya hadir pada setiap perenggan isi sokongan 3. .1. mereka dapat membuat penyelesaian kepada isu yang dibincangkan. Apakah yang dikatakan perenggan penutup/kesimpulan ? Apabila pembaca membaca perenggan kesimpulan/penutup.  merupakan antara bentuk teks yang paling kerap keluar dalam bahagian C STPM. JANGAN mengulang/menulis semula idea/fakta/ayat yang telah anda kemukakan pada perenggan pendahuluan dan perenggan isi sokongan. Nasihat : Buang semua ciri-ciri dialog dalam hasil alih bentuk teks yang anda hasilkan. SELAMAT MENGULANGKAJI Alih Bentuk Teks : Dialog Panduan mengalih bentuk teks : laras dialog. Perenggan penutup/kesimpulan tidak mempunyai struktur yang nyata 2. Sebahagian dialog/sebahagian ulasan/cerita (novel/cerpen) Apakah antara kemahiran yang penting ? 1. Biasanya menggunakan penanda wacana 4. Strukutur perenggan penutup/kesimpulan 1. Kemahiran membina ayat majmuk pancangan komplemen 3. 2.

individu Tarikh. Kata tanya Apa Tukarkan Mungkin benda. barang .Ciri-ciri dialog Kependekan kata Cth : mak /dah /nak Kata tiada makna Alih bahasa kepada prosa moden yang biasa Betulkan Emak / sudah / hendak Abaikan/tidak perlu ditafsir Cth : oh/ah/hmmm Kata seru/tanda seru Cis/wah/amboi/aduh/ (!) Bahasa Arab Tukar kepada frasa yang sesuai Cis (dgn perasaan marah) Tukar kepada yang sesuai Alhamdulillah/astaghfirullah/lahaulawala Cth : Alhamdulillah (bersyukur) kuwatailla (sekiranya ada). Orang. Personafikasi/metafora Slanga/dialek Cakap ajuk Peka kepada KGND Gugur/ganti dengan frasa yang sesuai Tukar kepada bahasa baku/moden/standard Tukar cakap pindah Ayat yang perlu dibina untuk AB ialah ayat penyata sahaja. Bergantung kepada konteks ayat. tempoh masa Lokasi. Kemungkinan tiada kerana terdapat Lahaulawalaa kuwatailla (mengucap panjang) unsur ‘bias’. Oleh itu calon dilarang membina jenisjenis ayat lain seperti ayat tanya. tempat Siapa Bila Di mana . masa.

Pada pandangan cikgu..... Perhatikan juga perkataan seperti di bawah dan tukarkan : 1. . 2. 6.masa itu sekarang .. .. 3. Oleh itu. 5...menyatakan bahawa.menjelaskan bahawa. Fahami situasi pertanyaan tersebut dengan jelas. 4. . ... usahlah.. langkah Sebab. pastikan calon memahami binaan AMP Komplemen dengan betul.inginkan kepastian/ingin mendapat kepastian. . tidak boleh digunakan dan perlu digantikan dengan perkataan melarang.. 3.menanyakan. 2. contohnya : 1....... Kata-kata larangan seperti jangan.. menafikan . ABT prosa dialog memerlukan kemahiran tentang binaan ayat majmuk pancangan komplemen.menerangkan bahawa.hari tersebut/ itu masa ini / kini ..pada malam sebelum itu .Bagaimana Mengapa Cara. .. 2. hari ini . 4.ingin tahu sebab.. 3.....di situ begini . kemudian gunakanlah pilihan frasa berikut (bergantung kepada situasi dialog) : 1.. alasan Tanda soal (?) dalam teks ABT..begitu/ demikian semalam . .pada masa itu di sini .ingin mengetahui.

UNDANG-UNDANG 6. Panduan tersebut masih belum lengkap dan sempurna. DIALOG 6. KHAMIS. PUISI STPM 2006 5. KLASIK 6.pada hari sebelum itu Jangan sesekali menambah cerita. 24 MAC 2011 Analisis Bentuk Alih Bahasa Bahagian C BM 2 STPM 2005-2010 Pada pendapat cikgu. Tiga bentuk alih bahasa yang telah dikenal pasti itulah yang perlu diberi lebih tumpuan semasa mengulangkaji pada saat-saat akhir menjelang peeriksaan STPM. dan dibantu oleh guru-guru di sekolah. Label: BM 2 : Alih Bahasa. Dengan merujuk analisis kekerapan bentuk alih bahasa dalam peperiksan STPM di bawah. kelmarin . Cikgu cadangkan calon STPM memberi tumpuan kepada 3 bentuk alih bahasa untuk diulang-kaji dan difahami cara mengalih bahasanya dengan teliti supaya bahagian ini memberi markah yang baik untuk membantu markah keseluruhan BM 2. bahagian C : Alih bahasa kertas Bahasa Melayu 2 ini merupakan bahagian penting walaupun hanya membawa 15 markah sahaja. STPM 2005 5.7. PROSA KLASIK . Rujuklah sumber-sumber lain. DIALOG : WAWANCARA STPM 2008 5. Panduan di atas hanyalah asas yang sempat cikgu fikirkan. DIALOG : CERPEN 6. cikgu yakin anda boleh menentukan 3 bentuk alih bahasa tersebut. DIALOG STPM 2007 5.

SAJAK Bagaimana ?. ciri-ciri BM Klasik (rujuk ciri-ciri BM Klasik) 1. nama peralatan. penanda wacana (B)Kekalkan yang berikut : 1. kata/frasa/ungkapan yang tidak difahami maksudnya. nama jawatan / gelaran dll. 19 JANUARI 2011 Alih Bahasa : Prosa Klasik Beberapa panduan mengalih bahasa prosa klasik. . ayat songsang menjadi ayat susunan biasa 3. 3. pebjodoh bilangan yang tidak tepat 5.1 Ayat yang panjang dan berbelit-belit (maksudnya sukar difahami) 1. IKLAN 6.4 Banyak ayat pasif 2.2 Tiada subjek 1.STPM 2009 5. cakap ajuk kepada cakap pindah. ayat pasif menjadi ayat aktif 2. RABU. (A)Buang terus yang berikut : 1.3 Banyak ayat songsang 1. kata ganti nama 4. (C)Buang tetapi gantikan / tukarkan yang berikut : 1. kata sendi nama yang tidak tepat 6. Label: BM 2 : Alih Bahasa. SAJAK STPM 2010 5. DIALOG 6. bahasa istana / bahasa dalam 2. kata hubung .

.

industri pelancongan di negara kita ini akan terjejas dan negara kita akan hilang sumber pendapatan. Rumusan hendaklah dibuat dengan menggunakan tidak lebih daripada tiga perenggan dan panjangnya antara 170 hingga 180 patah perkataan.Rumusan : Pentaksiran Kurikulum 1 Pentaksiran Kurikulum 1 Tingkatan 6 Atas Tahun 2011 5. Berbagai-bagai bentuk kempen telah dilakukan oleh pihak kerajaan sama ada kempen secara bergerak di seluruh negara atau melalui iklan-iklan di televisyen.bahanbahan yang tertentu sahaja dapat dikitar semula. Kempen ini diadakan untuk memberikan kesedaran kepada orang ramai tentang pentingnya kitar semula. masyarakat kini mula memperlihatkan tanda positif tentang usaha yang dijalankan itu. Langkah ini juga secara tidak langsung akan mengurangkan pengimportan bahan-bahan kitar semula dari luar negara. Melalui program kempen secara intensif. Fahami petikan di bawah ini dan kemudian rumuskan petikan ini dengan padat dan ringkaskan tanpa menjejaskan isi kandungannya. Antaranya surat khabar lama. akhbar dan majalah.sampah sarap dibuang di dalam tong sampah atau di merata-rata tempat dan dianggap tidak mendatangkan apa-apa faedah kepada manusia. Pengurangan import tersebut juga sekali gus mengurangkan pengaliran wang ke luar negara. Mereka juga seharusnya menyedari bahawa pembuangan sampah-sarap yang sewenang-wenangnya akan mencemarkan dan mengotorkan alam sekitar yang seterusnya memberikan gambaran buruk kepada pelancong asing yang melawat ke negara kita. Warganegara yang bertanggungjawab harus mengambil tahu tentang kepentingan penjagaan kebersihan alam sekitar. kaca. Orang ramai mula peka akan kepentingan kitar semula ini walaupun terpaksa memakan masa yang agak lama untuk membina sikap yang positif terhadap perkara tersebut. Sampah merupakan bahan yang berharga dan bernilai selain bahan-bahan yang kita buang setiap hari. Dengan situasi yang demikian. kerja-kerja pengutipan sampah dan . khususnya dari negara Australia. Bahan-bahan yang terbuang ini merupakan punca berlakunya pencemaran alam sekitar.program kitar semula dapat menjimatkan kos penyelenggaraan yang meliputi kos kawasan pelupusan sampah. Jumlah perkataan dalam jawapan hendaklah ditulis pada aklhir jawapan. [20] Dahulu. Bahan bernilai yang kita buang ini jika dikitar semula akan lebih meningkatkan lagi nilainya dengan penghasilan barangan baharu yang diperlukan dalam kehidupan manusia. botol. Walaupun begitu. Proses ini melibatkan proses mengumpul. Amerika Utara dan Singapura. majalah lama. Kini dengan adanya kemajuan sains dan teknologi. Dari aspek lain pula.sampah sarap masih boleh digunakan kerana bahan tersebut dapat dikitar semula. memproses dan menggunakan semula bahan-bahan yang terbuang. aluminium dan plastik.

Kita seharusnya memelihara hutan untuk tatapan generasi masa akan datang.orang ramai mula positif tentang program tersebut. Hal ini demikian kerana program ini dapat menyelamatkan ruang pelupusan sampah dan kawasan berkenaan boleh digunakan untuk pelbagai tujuan. Melalui program kitar semula juga.Selain itu ruang pelupusan sampah dapat diselamatkan. tempat tersebut akan menarik minat haiwan pembawa kuman dan penyakit. hutan merupakan salah satu sumber yang istimewa dan merupakan pembekal oksigen kepada manusia dan semua makhluk yang hidup di muka bumi ini.mengurangkan kos pertambahan lori sampah. IDEA SOKONGAN 3: Pembuangan yang sewenang-wenangnya boleh mencemarkan alam sekitar dan boleh menjejeskan industri pelancongan negara. Kawasan yang bersih akan menjadi kotor. IDEA SOKONGAN 2: Sampah yang kita buang.dan menggunakan bahan-bahan yang terbuang itu semula. IDEA SOKONGAN 1: Berbagai-bagai bentuk kempen dilakukan oleh kerajaan untuk memberi kesedaran kepada orang ramai tentang kepentingan kitar semula.memproses.Sebelum ini kita perlu menebang sebanyak 17 batang pokok untuk menghasilkan satu tan kertas. Jika sampah dibiarkan begitu sahaja dan dikumpulkan sebelum dilupuskan.Hal ini boleh mengurangkan pengimportan bahan-bahan kitar semula dari luar negara. terutama burung gagak dan tikus. Januari 2002) Skema jawapan IDEA UTAMA:Kitar semula melibatkan usaha mengumpul.Bahan-bahan ini merupakan punca berlakunya pencemaran alam sekitar. . Kepentingan hutan hendaklah difahami.Oleh sebab itu. Selain itu.Kini. Sampah ialah bahan yang boleh menjejaskan kesihatan orang ramai dan mencacatkan persekitaran.jika dikitar semula boleh meningkatkan lagi nilainya apabila menghasilkan barang-barang baharu. Kitar semula kertas dapat mengurangkan bilangan pokok yang ditebang. Bayangkan kalau proses penebangan untuk pembuatan kertas berterusan selamalamanya. melalui program kitar semula kita dapat mengelakkan pengumpulan sampah dan bawaan penyakit dan sekali gus dapat mengatasi masalah pencemaran alam sekitar. Kos tersebut penting untuk dimanfaatkan kepada aktiviti yang lain untuk kepentingan orang ramai.masalah kekurangan ruang dapat diatasi. (Dipetik dan diubahsuaikan daripada Dewan Kosmik.

maka kepincangan yang melibatkan mereka mesti diberi perhatian yang serius dan harus difikirkan “ubat yang mujarab” untuk memulihkannya. melepak.Oleh sebab itu. Memandangkan hakikat ini. banyak anak muda kita terlibatdalam kes lari dari rumah. yang nampaknya semakin tidak menyenangkan pelbagai pihak. Rumusan hendaklah dibuat tidak lebih tiga perenggan dan panjangnya antara 170-180 patah perkataan. kemudian rumuskan petikan ini dengan padat dan ringkas tanpa menjejaskan isi kandungannya. Mereka menjadi harapan kita bagi meneruskan kesinambungan bangsa dan negara. 7 FEBRUARI 2011 Rumusan Fahami petikan di bawah ini. dan melakukan jenayah. Jumlah perkataan dalam jawapan hendaklah ditulis pada akhir perenggan [20 markah] Masalah sosial dalam kalangan remaja di negara kita kini semakin meningkat.Golongan remaja membentuk lebih 40 peratus daripada penduduk negara inidan mereka yang berumur 15 hingga 30 tahun dianggar berjumlah 9. Hari ini. menagih dada.kerja-kerja memungut sampah.Proses penebangan harus dikawal kerana hutan merupakan sumber oksigen kepada semua hidupan di muka bumi ini. ISNIN. di 10:10 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Rumusan.dan kos pertambahan lori sampah. Persoalan yang harus kita fikirkan sekarang ialah keberkesanan pelbagai program .25 juta orang. Kita tidak dapat menyembunyikan statistik yang mencatakan kegawatan sosial dalam kalangan remaja kita yang kian membimbangkan ini. KESIMPULAN Sampah boleh menjejaskan kesihatan dan kebersihan persekitaran.program kitar semula dapat mengatasi masalah berlakunya pengumpulan sampah dan bawaan penyakit dan sekali gus dapat mengatasi masalah pencemaran alam sekitar.IDEA SOKONGAN 4: Program kitar semula dapat menjimatkan kos dari segi penyelenggaraan kawasan pelupusan. IDEA SOKONGAN 5: Kitar semula kertas dapat mengurangkan bilangan pokok yang ditebang untuk menghasilkan kertas. Demikian juga halnya dengan masalah disiplin di sekolah.

Pada hakikatnya. bersepadu. teras kepada semua ini ialah pendidikan. hinggalah aspek yang berkaitan dengan ketuhanan. ibu bapa. manakala keluarga pula menjadi paksi kepada pembentukan sesebuah masyarakat. dan individu tertentu. tetapi juga menekankan pembentukan rohaniah. Kita tidak boleh menunggu sehingga keadaan menjadi parah kerana apabila sudah demikian halnya maka apa jua usaha yang diambil akan menjadi kurang berkesan. Program yang menyeluruh. Sekiranya keluarga terurus. Dengan penglibatan pelbagai pihak. ibu bapa mestilah menunjukkan teladan yang baik yang boleh merangsang anak-anak untuk bertindak dan berkelakuan sebagi insan yang berakhlak mulia. akliah. serta mampu memantapkan akiah-rohaniah mereka agar kelak mereka memiliki sifat-sifat kepimpinan yang berdaya saing. bermaruah. ibu bapa. sistem pendidikan. badan korporat. malah memerlukan suatu pendekatan menyeluruh dan benar-benar berkesan. ibu bapa mestilah menerima hakikat bahawa pendidkan moral dan akhlak sukar dilaksanakan kalau semata-mata bergantung pada fungsi guru dan sekolah. Kita perlu sedar bahawa individu ialah sebahagian daripada sesebuah keluarga. Dengan kata lain. media massa. pendidikan yang dimaksudkan meliputi pendidikan formal dan pendidikan tidak formal. Adakah program yang telah disediakan itu mampu membentuk akhlak yang baik. mampu menjana kekuatan mental dan moral yang tinggi. masyarakat.yang telah dijalankan selama ini dalam membentuk semula anak-anak yang sudah terjebak itu agar mereka menjadi manusi yang berkualiti. badan bukan kerajaan. maka kerajaan memperkenalkan Pelan Induk Tindakan Sosial (PINTAS) yang membabitkan pelbagai pihak. Dalam hal ini. Mereka seharusnya dilatih menggunakan kepayaan berfikir secara analitis dan kritis agar dapat bertindak secara rasional. peradaban. Dalam pendidikan tidak formal. Atas kepekaan terhadap masalah inilah. Sekiranya baik individu. Kita percaya program yang diperkenalkan bukan sahaja menitikberakan pembinaan fizikal dan kebendaan. maka terbentuklah sebuah . Soal meletakkan kesalahan antara satu dengan yang lain diharapkan tidak akan timbul lagi. di samping tidak pula mengetepikan ajaran agama yang dianuti.pemasalahan keluarga mestilah diselesaikan terlebih dahulu. Nilai-nilai akhlak yang murni sebenarnya bermula dari rumah dan diperkukuh dengan pendidikan di sekolah. dan sahsiah anak-anak kita. masyarakat akan sedar bahawa masalah remaja bukan lagi merupakan masalah pinggiran. Untuk pembinaan sesebuah masyarakat cemerlang. maka baiklah keluarga dan masyarakat. pihak swasta. mereka seharusnya dapat memahami tuntutan kelahiran : bermula daripada diri sendiri. dan membabitkan semua pihak perlu dirangka dan dilaksanakan. alam. dan berbudaya tinggi? Kita percaya bahawa keinginan untuk membentuk masyarakat yang berkualiti semestinya memerlukan pengorbanan dan penggemblengan tenaga semua pihak : kerajaan. iaitu pertubuhan bukan kerajaan (NGO). Dalam konteks ini. dan institusi kekeluargaan itu sendiri.

Anda boleh menggunakan penanda wacana Fahami petikan di bawah ini dan kemudian rumuskan petikan ini dengan padat dan ringkas tanpa menjejaskan isi kandungannya.masyarakat yang bermaruah dan berbudi pekerti mulia. Langkah menetapkan matlamat ini dilakukan untuk memastikan bahawa (IU:ii) potensi besar industri makanan halal dapat dieksploitasi sepenuhnya. (a)Berdasarkan statistik yang dikeluarkan oleh Perbadanan Pembangunan Perdagangan Luar Malaysia (MATRADE). Berita Harian 25/07/98) Selain daripada panduan mencari isi-isi penting yang telah diberi. Anda mungkin bukan yang terbaik.2 Contoh 2. sementara frasa "dengan kata lain" (perenggan 3 baris 12) menunjukkan kenyataan seterusnya merupakan keterangan lanjut (bukan isi). 2 FEBRUARI 2011 BM2 : Cara merumus karangan. calon juga boleh mengenal pasti antara isi atau keterangan lanjut berdasarkan kata/frasa yang menunjukkan sama ada sesuatu isi itu penting atau tidak. RABU.3 Huraian/ keterangan lanjut 3.1 Isi 2. Rumusan hendaklah dibuat tidak lebih daripada tiga perenggan dan panjangnya antara 180 hingga 190 patah perkataan. (IU:iii) pasaran produk makanan halal dunia ketika ini semakin meningkat. Setelah mengambil isi dan membuang contoh dan huraian / keterangan lanjut. Jumlah perkataan dalam jawapan hendaklah ditulis pada akhir jawapan. Label: BM 2 : Rumusan." (perenggan 4 baris pertama) menunjukkan kenyataan seterusnya penting (isi). frasa "pada hakikatnya. 5. buat ayat yang betul untuk menggabungkan isi-isi yang dikesan. Dalam petikan di atas. tetapi anda pasti boleh melakukan sesuatu dengan usaha yang terbaik. (IU:i) Tahun 2010 sudah ditetapkan sebagai sasaran untuk Malaysia menjadi pusat makanan halal dunia. (b) iaitu bernilai hampir RM600 bilion setahun. . Baca dengan teliti setiap perenggan untuk mengasingkan (dengan membuat garisan / menggunakan ‟higlighter pen‟: 2. Masa menjawab yang dicadangkan ialah 40 minit 4. Markah 20 ( Isi = 10m dan P = 10m) 2. PANDUAN MERUMUS 1.

(IS1:i) Malaysia mempunyai faktor sokongan di peringkat dalaman. pertumbuhan ekonomi yang pesat. Untuk mereliasasikan matlamat tersebut. suasana perdagangan yang menggalakkan. (K:ii)kerajaan telah menyediakan pelbagai insentif. (IS2:ii)sedang berusaha untuk menetapkan garis panduan yang jelas mengenai makanan halal. Jabatan Kemajuan Islam Malaysia dan agensi-agensi lain. Semua aktiviti yang diadakan itu bertujuan (IS6:ii)untuk memberikan pendedahan tentang pelbagai aspek yang berkaitan dengan makanan halal kepada para pengusaha makanan tempatan.iv)selamat dimakan oleh semua orang. dan (IS3. seperti . jawatankuasa yang diketuai oleh Menteri Perdagangan Antarabangsa dan Industri masih terus berusaha untuk mewujudkan garis panduan yang selaras (IS3:i)yang dapat digunakan oleh setiap individu dan organisasi yang terlibat dalam industri makanan halal. Hingga kini. Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna. Kesemua faktor ini menjadi jalinan yang penting ke arah mencapai matlamat yang ditetapkan.i)Pembabitan pengusaha makanan tempatan dalam industri makanan ini masih kurang kerana (4:ii) mereka bimbang tidak akan mendapat manfaat seperti yang disasarkan. apatah lagi ketika (IS5:ii) negara sudah mengorak langkah untuk menjadi pusat pengeksport produk makanan ke seluruh dunia. seperti kestabikan politik dan (d) suasana yang aman. tidak memudaratkan kesihatan. Berdasarkan potensi besar industri makanan halal. satu persoalan lain telah timbul di sebalik usaha yang dilakukan ini. Malaysia bertindak menetapkan matlamat untuk menjadi pusat makanan halal dunia menjelang 2010. (IS5: i)Hal ini agak meyedihkan. (IU:iv) Matlamat ini ditetapkan dengan harapan agar negara akan menjadi pusat pengeluaran dan (IU:v) pengumpulan pelbagai jenis produk halal yang dapat memenuhi permintaan dunia yang terus meningkat pada ketika ini. seperti Kementerian Perdagangan Antarabangsa dan Industri. Apatah lagi. (IS4. serta (IS1:ii)undang-undang dan peraturan yang berkesan. Penglibatan pelbagai pihak diperlukan untuk menetapkan garis panduan mengenai produk makanan halal kerana definisi makanan halal amat luas. Namun begitu. Untuk memastikan bahawa syarikat pengeluar makanan tempatan benar-benar memperoleh manfaat daripada kedudukan negara sebagai pusat makanan halal dunia menjelang tahun 2010. (K:i) Lebih banyak syarikat seharusnya mengambil inisiatif untuk memperoleh pengiktirafan bagi memastikan produk keluaran mereka boleh diterima di peringkat antarabangsa. (IS3:ii)Makanan halal bukan sahaja hanya bermaksud makanan yang boleh dimakan oleh umat Islam tetapi juga (IS3:iii)makanan yang berkhasiat. (IS2:i)pihak kerajaan melalui beberapa agensi yang berkaitan. (IS6:i)pelbagai agensi kerajaan kini giat melaksanakan aktiviti seperti kursus dan bengkel.(b)Lembaga Pemasaran Pertanian Persekutuan Malaysia (FAMA) pula melalui satu kajian mendapati bahawa pasaran dunia bagi makanan beku halal telah (c) bertambah dan mencatat jumlah RM106 bilion.

potongan cukai pendapatan yang selaras dengan pelaburan yang dibuat untuk pengeluaran makanan.Cara menjawab bahagian D : Analisis Kesalahan Bahasa BAHAGIAN D : ANALISIS KESALAHAN BAHASA . sebaliknya hanya menjadi platform kepada negara-negara lain untuk mengeksport produk makanan halal mereka ke seluruh dunia. Tidak ada gunanya (K:iii)Malaysia menjadi pusat makanan halal dunia menjelang tahun 2010 jika pengeluar makanan kita tidak mampu memanfaatkannya. Mei 2003) Isu soalan rumusan STPM 1999-2010 STPM 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 ISU Teknologi Maklumat Pembangunan pelancongan Minat membaca dalam kalangan kanak-kanak Teknologi Maklumat Pembangunan sektor pertanian Sistem pendidikan Masalah sosial Iklan Pembangunan sektor pertanian Malysia pusat makanan halal dunia Makanan yang diubahsuai genetik Pembangunan sektor pertanian BM2 . bagi mendorong syarikat tempatan lebih banyak menceburi industri makanan yang diiktiraf dunia. (Dipetik dan diubahsuaikan daripada Dewan Ekonomi.

(2) sebaliknya pada hari Jumaat. 5. kegiatan mencuri dapat dikawal. (5) Untuk mengawal keadaan di daerah itu memerlukan sukarlawan yang lebih banyak. jelaskan sebab kesalahan dan kemudian buat pembetulan Seorang (1) polis inspektor yang baru dua bulan bertugas telah menceritakan keadaan di daerah itu kepada pemberita. Jawapan perlu dibuat dalam bentuk jadual. 4. terutamanya makanan dan pakaian. anda perlu menyatakan jenis kesalahan dan menghuraikan lebih lanjut Kenal pasti kesalahan bahasa dalm petikan di bawah ini.Kesalahan bahasa meliputi: − ejaan − tanda baca − kosa kata − imbuhan − frasa − klausa/ayat NASIHAT KEPADA CALON : 1. Masa menjawab yang dicadangkan ialah 20 minit 3. /Pihak polis (4) mensyakibahawa kegiatan tersebut dilakukan oleh mereka yang tidak bertanggungjawab. 2./ Beliau menyatakan bahawa banjir itu berpunca daripada sebuah empangan yang pecah akibat gempa bumi yang berlaku di negara jiran. Untuk analisis/sebab kesalahan./ Dalam kesibukan orang ramai membantu pihak keselamatan menyelamatkan mangsa./ Jawatankuasa tersebut dikehendaki bertugas setiap hari./ SEBAB KESALAHAN 1 kesalahan Hukum D-M Unsur yang diterangkan mesti diletakkan dihadapan unsur yang menerangkan. ./ Untuk memudahkan orang ramai mengikuti perkembangan terkini. Baca dengan teliti setiap ayat dan beri tumpuan kepada 6 aspek kesalahan bahasa seperti di atas. Bagi setiap kesalahan. ekoran tertangkapnya (6) beberapa penjenayah. Anda dinasihatkan mengenalpasti dan menulis seberapa banyak kesalahan bahasa yang mungkin. /Walau bagaimanapun. sebuah jawatankuasa petugas telah dibentuk. terdapat sesetengah pihak yang (3) mengambil kesempatan mencuri barang-barang.

.mengambil kesempatan dengan mencuri barang-barang. SEBAB KESALAHAN 4 Pemilihan alomorf yang salah.. SEBAB KESALAHAN 3 Frasa tersebut memerlukan kata hubung keterangan cara untuk menghubungkan dua frasa PEMBETULAN ....kecuali....mengesyaki SEBAB KESALAHAN 5 Ayat tergantung kerana ketiadaan subjek PEMBETULAN .PEMBETULAN . SEBAB KESALAHAN 2 Penggunaan Kata Hubung yang salah untuk maksud kekecualian....inspektor polis..untuk mengawal keadaan di daerah itu memerlukan (subjek : kerajaan @ pihak polis memerlukan sukarlawan yang lebih banyak SEBAB KESALAHAN 6 Penjodoh bilangan mesti digunakan selepas kata .. KH yang sesuai ialah ‟kecuali‟ PEMBETULAN ..... Kata yang mengandungi satu suku kata memerlukan alomorf ‟menge-‟ PEMBETULAN .

Diksi tidak tepat. Anda bagaimana ?. KSN …terletak antara bandaraya…(di antara) 3. kata ganda …berbilion ringgit (berbilion-bilion) 6. Kata pemeri … (UPP adalah universiti… (ialah) 2. Frasa kerja pasif …yang pelajar universiti lain tidak dapat nikmati (yang tidak dapat dinikmati oleh pelajar U lain) 5. Pembinaannya telah disiapkan (dilaksanakan) 4. Struktur ayat/tanda baca (noktah) Sesungguhnya UPP……kepada pelajar…dengan adanya…kakitangan pentadbiran. Ramai calon sudah membuktikannya. tertinggal perkataan …menelan * berbilion ringgit (*perbelanjaan) 5..bilangan tak tentu PEMBETULAN ... Hampir semua calon biasanya meletakkan sasaran gred yang ingin dicapai dalam peperiksaan awam tetapi tidak semuanya melakukan usaha yang mencukupi untuk mencapainya.. Gred A bukan senang tetapi bukan mustahil. 20 APRIL 2010 Bahagian D BM Kertas 2 : Analisis Kesalahan Bahasa ANALISIS KESALAHAN BAHASA Petikan AKB bermula pada tahun 2001 2001 1. Tanda baca (noktah) …. KSN …seperti * didakwa… (seperti yang didakwa) . Label: BM 2 : Analisis Kesalahan Bahasa.beberapa orang penjenayah. kata tidak diperlukan Pembinaan prasarana itu juga memanfaatkan pengguna kerana dapatmenghubungi antara satu tempat dengan satu tempat lain dengan lebih cepat (buang juga) (berhubung) 2002 1.telah dibina Di antara 2. 2003 1. SELASA. Kata bilangan …di kedua buah kampus… (dikedua-dua) 4. Ulangan frasa 3.

Penanda jamak …sebahagian besar anak-anak muda (sebahagian besar anak muda) 4.penanda relatif . Kata bil …setiap orang belia (setiap belia) 2004 * 1. KKT –aneksi persona/bentuk terikat 5. KSN tentang/terhadap 2. ini mengaharpkan pihak kerajaan…) 5. Struktur ayat…. Frasa adjektif darjah penghabisan 4. KKT …Gol. Frasa kerja pasif …isu yang mereka timbulkan (isu yang ditimbulkan oleh mereka) 3. ini mengharapkan kepada pihak kerajaan (Gol. Frasa kerja pasif org.2. 1 letak belakang KKTpasif 3.

1. Beberapa panduan mengalih bahasa puisi Melayu tradisional. jangan melawan Jadikan dirimu bersifat setiawan Jangan sekali berniat khianat Apa lagi kurang amanat Pekerjaan wajib bukannya sunat Jika dilawan mendapat laknat Pertama di dunia mendapat malu Di dalam akhirat tubuh terpalu Masyhur khabar ke hilir ke ulu Sebab perangai tidak bermalu Sangatlah murka Rabbul Izzati Perintah suami tidak dituruti Hendaklah taat bersungguh hati Kepada suamimu berbuat bakti Jangan takburkan rupamu elok Melebihi kebanyakan makhluk Menyangka dirimu tiada tertolok Jadilah suami diperolok-olok Jangan sekali takburkan bangsa Martabat tinggi di negeri dan desa Memandang suamimu seperti rusa Sombonglah tuan tutur bahasa Lihat contoh syair di atas dan cuba alih bahasakan kepada prosa Melayu moden yang biasa. Kenal pasti subjek (unsur yang diterangkan). jangan melawan (jangan = dilarang) .Puisi Melayu Tradisional : Syair Nasihat Kepada Perempuan Demikianlah lagi wahai perempuan Taatlah kepada suamimu tuan Jangan menderhaka. contoh : Demikianlah lagi wahai perempuan Taatlah kepada suamimu tuan (siapa yang dikehendaki mentaati suami) Jangan menderhaka.

Calon hanya boleh menggunakan ayat penyata sahaja. Contoh alih bahasa rangkap pertama : Kaum perempuan dinasihatkan mentaati suami. jangan = dilarang) Begitu juga dengan kata silaan. (contohnya.Jadikan dirimu bersifat setiawan 2. Mereka perlu bersifat setia kepada suami. Binalah ayat yang pendek. Mereka dilarang menderhaka dan melawan suami. . agar lebih jelas maksud yang ingin dsampaikan. Pastikan binaan ayat lengkap. Oleh itu kata larangan seperti jangan hendaklah ditukar. suruhan dan laangan yang lain. 5. permintaan. mengandungi subjek (unsur yang ingin diterangkan) dan predikat. 3.(unsur yang menerangkan) 4. Jangan menulis maksud yang tersirat disebalik syair tersebut.

Disebabkan pengalaman hitam ini.Semasa kecil. Saya tidak mengedit contoh-contoh yang saya lampirkan. Maruah mereka telah tercemar . Saya harapkan anda akan dapat menentukan dan mengkategorikan perenggan isi sokongan tersebut sebagai baik. Inilah cara yang cuba saya aplikasikan di sini.Contoh isi sokongan : Punca penindasan terhadap wanita Apabila menanda latihan yang dihantar oleh pelajar. Cuba anda nlaikan markah kerelevanannya (markah R) sahaja. Saya akan menunjukkan beberapa contoh perenggan isi sokongan yang dibuat oleh beberapa orang pelajar dan saya ingin anda menilainya sendiri. Pelajar juga boleh belajar atau meningkatkan kefahaman mereka tentang sesuatu kemahiran/ilmu dengan cara melihat dan membuat penilaian terhadap latihan rakanrakan sekelasnya yang lain. wanita akan ditindas dan didera. Ketepikan dahulu kesalahan-kesalahan bahasa yang ada. Wanita yang didera akan merasa ketakutan. Si pelaku juga mungkin pernah didera oleh bapanya. Hal ini akan menyebabkan sikap si pelaku menjadi kejam dan ganas. Wanita yang dianiya akan mengalami penderaan psikologi dan emosi. Saya berpendapat bahawa inilah contoh-contoh 'standard' perenggan isi sokongan yang dibuat oleh kebanyakan calon-calon STPM. Pengalaman lampau menyebabkan si pelaku menjadi seorang yang pendendam. si pelaku akan bertindak agresif dengan menindas orang lain supaya orang lain merasa apa yang dirasakan oleh si pelaku. Wanita menjadi lemah apabila dianiya dan didera. Emosi wanita akan terganggu apabila berdepan dengan masyarakat. Contoh 1 Punca berlakunya penindasan wanita ialah sejarah silam si pelaku. si pelaku sering terbayang-bayang dirinya didera oleh bapanya dan akan menghantui dirinya sampai bila-bila. Ketakutan dalam diri telah membuat mereka menjadi lebih sensitif. Jarang sekali pelajar memberikan jawapan 'saya tidak faham cikgu' apabila ditanya oleh seorang guru. Mereka takut akan dianiya oleh suami mereka. seorang guru boleh menilai tahap penerimaan ilmu yang disampaikannya semasa proses P&P. Contoh 2 Penindasan terhadap wanita berlaku kerana dianiya atau didera oleh suami atau majikan yang salah menggunakan kuasa. Pendera telah menjatuhkan maruah wanita dalam fenomena ini. Mereka akan hidup dalam kegelisahan. sederhana atau lemah. bagi melepaskan geram dan tekanan yang dialami. Akibatnya. Seterusnya. Wanita dihina dan menjadi tempat keganasan bagi pendera. si pelaku yang menindas wanita sering menyaksikan bapanya mendera ibunya. Faham atau tidak faham seseorang pelajar tentang ilmu yang disampaikan oleh seorang guru dapat dilihat dengan lebih objektif menerusi latihan yang dibuat.

Sikap pelaku yang sememangnya merupakan seorang kaki pukul menyebabkan wanita menjadi mangsanya. si pelaku menyaksikan perbuatan penderaan terhadap wanita dan dirinya sendiri. Keganasan terhadap wanita bukan sahaja tertakhluk kepada penderaan fizikal tetapi meliputi juga penderaan emosi dan mental wanita. Kelemahan wanita menjadikan kaum lelaki mengambil kesempatan untuk mendera wanita tersebut. Contoh 5 Si pelaku atau pendera yang mempunyai tabiat yang buruk merupakan punca utama berlakunya penindasan terhadap wanita. Keemahan wanita itu sendiri yang takut ditinggalkan juga mendorong golongan wanita sering dianiya serta diperkuda oleh kaum lelaki yang kejam dan mengambil kesempatan atas kelemahan wanita tersebut. Contohnya. Disebabkan kelemahan wanita sering ditindas serta diperkuda oleh kaum lelaki. Penderaan yang sering dilakukan penderaan fizikal seperti memukul. Hal ini demikian kerana fizikal wanita yang lemah berbanding kaum lelaki. Contoh 3 Latar belakang pelaku merupakan punca utama berlakunya penindasan terhadap wanita. Bagi mereka yang sudah berumahtangga mempunyai anak. Kelemahan pada kaum wanita yang takut melawan menjadikan kaum lelaki menguasai dengan kekuatan sehingga wanita itu sendiri buntu akan hak perlindungan terhadap dirinya. mangsa tidak sanggup meninggalkan suami yang pendera itu kerana mereka memikir tentang anak mereka. Oleh itu. Melalui pengalaman tersebut. semasa kecil pelaku sering menyaksikan bapanya mendera ibunya sendiri atau si pelaku itu sendiri sering didera secara mental dan fizikal. Pengalaman-pengalaman tersebut yang sering menghantui pelaku menyebabkan dia tertekan dengan keadaan .akibat penganiyaan ini. Pengalaman si pelaku akan menghantui dirinya sehingga menjadi trauma dan seterusnya pengalaman mempengaruhi sikap sehingga dewasa. Contoh 4 Kelemahan pada wanita merupakan salah satu punca kaum wanita sering ditindas. Sewaktu kecil. menumbok dan sebagainya yang dapat mencederakan fizikal wanita tersebut. Mereka takut ditinggalkan dan anak mereka tiada tempat bergantung. si pelaku akan menindas orang lain agar dapat merasai pengalaman yang beliau rasa dan mempunyai perasaan dendam. Keadaan ini belaku berkemungkinan daripada sejarah silam si pelaku itu sendiri. Sejarah silam si pelaku menjadi faktor keganasan terhadap wanita. penindasan terhadap wanita berpunca daripada sejarah silam si pelaku yang telah menyebabkan si pelaku melakukannya terhadap orang lain.

kelemahan wanita telah menyebabkan pelaku mudah melakukan penganiyaan . Itulah yang terjadi dalam satu kejadian yang dipaparkan dalam akhbar Harian Metro baru-baru ini. Apabila keadaan yang sedemikian berlaku. Contoh 6 Punca utama belakunya penindasan terhadap wanita disebabkan sikap pelaku yang mempunyai tabiat buruk Sikap pelaku yang menghisap dadah dan berada di bawah pengaruh alkohol menyebabkan mereka bertindak agresif. Tekanan yang dialami menganggu kehidupannya. Mereka akan berindak agresif. Contoh 8 Pengalaman buruk yang dialami oleh si pelaku sewaktu kecil turut menyumbang kepada kejadian penindasan terhadap wanita. Oleh itu. Isteri pelaku pula akan menerima apa-apa sahaja perlakuan kerana sikap wanita yang lemah. Pengalam-pemgalaman buruk masa lalu akan mempengaruhi dirinya sehingga dewasa. gejala perjudian atau berada di bawah pengaruh alkohol mudah hilang kawalan diri dan kewarasan akal fikiran. Oleh yang demikian. Mereka akan memukul isteri dan teman wanita atas alasanalasan yang remeh. mereka kadangkala bertindak lebih zalim dengan melakukan tindakan yang bukan sahaja menyebabkan kecederaan malah mereka juga sanggup membunuh. Jelaslah di sini bahawa penindasan terhadap wanita boleh terjadi akibat sikap buruk si pelaku. Tekanan yang dialami dan . Pelaku yang kebiasaannya lelaki yang terlibat dengan gejala penagihan dadah. Si pelaku yang mengalami penderaan sewaktu kecil oleh ahli keluarganya sendiri atau menyaksikan bapanya mendera ibunya akan mengalami trauma. apabila seorang suami sanggup memukul kepala isterinya sehingga mati apabila isterinya tidak memberikan wang yang dimintanya untuk membeli dadah . lebih-lebih lagi semasa keinginannya tidak dipenuh. Mereka sanggup memukul jika permintaan mereka tidak dipenuhi. Hal ini demikian kerana pelaku hilang kawalan terhadap diri dan hilang kewarasan fikiran untuk bertindak positif. jelaslah bahawa sikap buruk si pelaku adalah faktor utama yang menyebabkan penindasan terhadap wanita semakin berleluasa. Kelemahan diri wanita memudahkan mereka ditindas oleh sebab kelemahan fizikal wanita. Kebiasaanya mereka bersikap pendendam. Tindakan memukul isteri dan teman wanita akan berlaku kerana hilang pertimbangan fikiran. pelaku akan memukul dan menyakiti wanita terutamanya isteri mereka.tersebut. si pelaku akan hilang kawalan terhadap diri sendiri dan hilang kewarasan akal fikiran. Konklusinya. Dalam keadaan khayal akibat pengaruh dadah dan alkohol. Contoh 7 Sikap negatif pelaku merupakan punca utama wanita ditindas.

menumbuk dan tindakan-tindakan ganas yang lain dianggap satu bentuk kepuasan agar orang lain turut merasa penderitaan yang dialaminya satu waktu dahulu. anda boleh belajar sesuatu. dengan contoh-contoh di atas. Tindakan zalim mereka seperti memukul. memijak tubuh badan.perasaan dendam yang menguasai diri menyebabkan mereka cuba melepaskannya dengan cara menindas kaum yang lemah. Saya harap. contohnya teman wanita. Anda boleh menilai kelemahan-kelemahan yang ada ketika anda membina isi sokongan. Jika anda mahu.Kesimpulannya. isteri atau anak perempuan mereka. kita memang tidak dapat menafikan bahawa kejadiankejadian penderaan terhadap wanita yang berlaku pada hari ini turut berpunca daripada pengalaman-pengalam buruk si pelaku sewaktu kecil. Semoga anda lebih bersedia menghadapi peperiksaan STPM. . seterusnya memperbaikinya. anda pasti boleh.

8..5 0138 4394 .  038 %% %./ 84.9.:3   038.#3.  .07.35:.9.302./. 07.43/2089././.3.9:509.5003.79039.7.   $%.5!445.9.-   $%!  40-07/7803/7 $02:.3/.35.35.49.3 .07.32..3. 8073 203.8   203.3203:33/8.38:-9.35.3   -07 ./:7:8.325:-07-..3  9.4-0  !.9.47. !003./80/.

/.203.

3.   -0    45./.3203/03..25:3:8:3  :.203.07..-8:7..  !.91   2-:.  .381472.8/75 .20309..-07.81  :7/ 2:7/ 80/.3 %% 075003.8.99:90.2.90.80/.2.   07.9.25:3   070.2.8.3.07./.81  %./.5/.3//03.740 2:7/ 2:7/   $..$..91 20 ./.-  %7.5  % 20  20  %5.9 .7.38:7-..99:   $:7.

37:2.3.-074943 7443   .9:  20 .24948.   .20./-::   23.202-0.3 -0301091     202-.202-.   !07-:.7.9. 2.2:7/3.7.9:202.8    203:7:3:7..   !07-.3/3.079.9.3. /:.3891 -0/.9.3 0-03.3.:.    4.3 .7..3..%7. 80.37:2.3.3.3502:/.203/7. 4394 02-:.07.30:.203.3.8:/.3.9808:.91  !# 0/:.38.37:2.3.:8.91  3 202-08.     202-08.503074.91    .3 -0    .7.7.  -0301091  .3 -07-0.:8.2025:3./3.7 503/0  20  4. /:.    203/0.3.9:  !.91   203.7.7.9.2.3 .3   !#$ 0/:.7.9039.80:.3.-.8:/.3/.038 .3.

/.203..9:   $.:     .: $  $  $   :7:202-..32:7/ 2:7/3.387  ..3.3203/:7.25.-.   % .-:: % 800. ....73.202-0.38.9.83.220.-0./   .32:7.3907-..7.205..3-: % 80-:.203. -:80/.3.3.

7:/03.3 ..90     /.20207:...3.: ...3/.3/..503. 207:5.0/.9..403.3  2..3 / .1  02....1.3 %:3:..3'  .39.5..3 207:5.25.3.:.3 507..3.9...7.. 507.84.3 5027.4394   $%!   $:8:3..3 ..34.8:8:3..3.9:3:.3507.3907-.8/.3.3  /.-0%0303.9.3.:39:203.3.5.3 . 5.3    50304/.5.38:8:3.8.3.0. 50304/.3.380-.  50304/.7 '503..3 !.. 03:3:..5.5.75.3/...3 9.- %.3'   '/.3207:5.507:203.3.3574808 .7.9.3$%!.3-09:..5../. $  &  .3.43...5.3-.3. /.3897.3 9.-3.9.3 0- . $.9.3.8 ..9507. :3.2..3   /.3.7.907/.5.3.-.3....3 ' 2089..3507.7 07.8.5. 84.3.3.3.3907/.3   ...3 907.9.3/.3. 907.98080903.30-.3.-$4.3 ..3.7  0 9: 5.5.3 5073.84.3 8:8:3..3.3'   /.3. 5.:.9.30/:.3502.3-09::39:507.3..9.32:33..3-0-07..1 507.3.39.3    507..

3202/.3.3  20305..8 ..3  !07..9: 93/..3.3 / .0-.5073...3.3 02-.. .3507.3.3 /..3-09:.3/8:8:3 0250792-.3'  ..3 203...8. 07.- :-.3... 8. 507.3203:3:..3.95079...320.30..3.8 .38.0.3/.3.32.7..8.9. 0.3 -0:2 /.350393. .38:.7.0-.203.3.3:39:20..3..50/:/:.780-03.3.....3-.3.73..3 907/..3 /.3  !07.3..$%!   39.3$%! .4394 :39: 203:3:.3.3..3802:.38.3.2:/.37.3.5.8.3 . 84.3' /.3 -..3     .3 $%! / .984....9.3.3-07:9 .3  /.3.3  '0. 0.30/:/:.90984.5073. 507.8. :3.3-.9 -0-07.8.9./.9.8.-.3.3  09:.3 84.   $4.3-0:2/.3.3507././.2 5.3..5.3.5.:80-.3  0 9:  5...3 ' 8020893.:39:/.9 2.3 2089..8.8. 7..3.3.9.3..380-03 . 203.3...9.2 5.8.3 507.32089903.-.9.9.5.8.3 ..3.3/:3 50.320250792-. -.:5.507.3  /.5..3.-84.907.30.3  /.2.9.309.8...3..3 .3 84....3 . 84..

#&   $ #$ %$&#%$  .

.0.9$%3!07804../..8. $%! 907/7/.75./:.    !&&   (079.8 .8  .:/5073.3.079.9: 079.8.8.

8  .3079. /.

9..3505078..:.3/.7.3.3/50703.8203.3-./.350.9..7.0..8...3/:3.8:.9..3 W../.3:284.39.2.2079..7:.3/:3 84.5./02.35.350...0.30..3  ($4.7.3 80.34-091.33.9.5.8.83207.:.38:...3   !02.7.$%!  (079..3 84.:3  /..3.8.3 203.  ($:.9.350.:3 .

8907..7.8.

..0./.3-039: -039:.3.9.3!0702-.: W.3..3  $0.7-0.79./.7.8.3..

.8.:8:.

39:3.. 14344.8.2.0.3/.3..8.3-.8..9507:-:3.: $8902.708.507.3080....0.9:7.8.550702-.0.3 3.9..:  W050-..3  W.0...: W50-.3-.:80-.3-.7....8.7 .

247144.

3.9.88  W2..839.

3    %&$    %$%&&$  $%!  ..-07/.807.22.9./.503:-..2..507-.5.5.5...3 .7.3..584.39   (...3 502-07.3203.505078.203.8.5..9.7.3/:9405./94.3    .079..3/.3 .250702-.43/003/...8.3..  ($09.34-091.390780-:95.3-07.83.8..5. 2..2..7.307.3:2.3.7.3. $02.3802.5.9/..43/7.390780-:9  84.3.3.3-09: ...../03..5..3-09: 02:/.84.5...3.-:3.:.438.3 /80/.83.3 .8..202.:203.3  .8..8.3 .079.3 ..0..-0802:../.3  /.2  (:2.43/003/.7.

79.3   :8974308.3-07:9.79.3-..79.  !..3879 203./.7:-.2509../...$. .3/03.8.74308.8.8. 3. :8974.-03.: .. :8978:8974.5.::  $%!  !.-.82./..79039.3...-:./.3-09:-.9.3-09: 0709.8./20/.  $%!  $4.8.7/..3-...9 .39:.8.2../-.9.7:  /..8.. :89780.0. 509./.$.7.09:.!4308.9 .3503..2-0-07.3207:2:8.3 ..8.7447.33507:/8.35030-.7. 7:2:8 54.9..8..  ...3".8.503.2-.8.8907.7:  3.3.3.5.3.2 0./... 20307./..3.9.5:38:7-.77.80.50207/03.:..3.:2.5.7:9-.7.3.:..308.%-09 3.7.  :8974.3.9.8./2.3-./.9:.9:./.3-07/.:25:..- 2030.-.3 892::8 892::8..03/7.3:39:802:.!/.50.5.83   $%!  !073.:38:7-.3.. .3 5073.   &&% $    $%!  ...38007.3-.3..3203:3.32:   !&$%&&$ $92::884.4394 7../:.8.7.. $7.:34 2023.3.3    ..

.7..8.3' /.3-09:. .507.7..9.7.3 /.8 55.7.3.9050-.3....8.8  07/.8.8 55.9.39..7.7.8703.. '$.3 /.-0781.3-. /03.3./:..92.8..3..389.-0781../:.389./.8 :7.8:2-073.3503:3./02 /.7.3.7.39.3./0.3879'%:03  07/..   ' !"$# !$"# !$#" #"$!  $%!   .8.3.3.73..3..../.9.9.8...3/0.9..3-09:. '%07/./.!03:3../.3.8703.2.3907-.3/03.3'   $ !%&&.3..8.3 53.903.9.5.9:8:8.-078./02 ..

. 07.9  09: :8907: 8.2./:.%  $%!   .   %::.3/0.32./-.:2./03./.35079039..5. 55.9.32.39::..75..303.9.3.7..7...3-07:7:1.5.3.9.2:3 . 03..507.:-.43/43-07:9 .81  .3/..39: .2539: $0907:83.3./.907/7/.3 5./.3.3/0.3.3:9...3808:.3503.35.8.75.7.3. 0...3.5:3085:3/02.5.3  $%!  39.

3$0/:  $%!  !5.3.3:9!.907.52.307.0.!.7.3-09:.30.7 9025.3./.02-.3.8 &3:.398...3   .39.0:.99: -. %.7 ..8:.3$7%:3: !..7.39025.9/03..3%:4!.3:73.9 .907.38.3/.95079:3:.  20.3../.2030-.9%:8.30.7   ##.907803:2  202.02-.3.#.75.9: 09.-..34947 %42.9/.7/.9:   $%!  .05..3/.05.9:078:7..2..3.7.78.3 0/:.3:3/.9:%:.3$7 0. !.3!.90750843.7.7  40502:/.9:   #..-.3-09:  0...7#:43.39:8.3.3-07:9 55.2!7410847%./.3/./:.9-.9.3502:/.9:-078:7.2.9!:.9%025.7.:3.3/.30.

3/.079..2 /.3 50207./05..35.8 .3:.4.3 503.9.4....820305.8 .380259 .9..--7 202.3805..4.020..2-:9 503/0 -07:9.9. -079.7:80259   !%&% $   .3:....-0.3.3/...3./.3 .7-7: 202.-0.3 -07..8.3-09.3 503:.970947 .-0703.#%&% $    $%!   .4...3/902:9:-0780:.78930/0 7   $%!  !09.2.8:99.3-079.2-079:29 93 202.2.9/-.77.547..3-0703././05.2.07.. .9...2-.39.3.

.8.-.2509.5.32070.2.:203:.-0793/.3907/.05:9:8.8:/ .43/43202-.9.9.305...7.   .8.3.2. -:.9..9039: 050-.75.5. $%!  . ./.39:7.20209...3/-:..7. !.38:7803..33.8 .3 9/.8 2..3509.3/.39: 80-.5.8/.90..2.:5:3.. 25:3.3803/7  07/.2.7-07.9 !.3/.. 070./03.2.: -40 80/.39: -40/80/0.4.5./.3-07:7:1.3/.8 80/..9/.-:.389073..2 .3 /5099:/5.8.3/./. 2. -:./.-:.37.72...9.3   !#%.8.39: 80/.. 90./.: 2..3  $%!   0:25:3.3.2.3.3.3 2.8.89.3 !.3.

7.8../.8207::05.9.   $%!  W0./.3.9. W0.9.3.9039.3902-:9 9.3.3.35..9.980932:330.7.8.4.3/:.:7:1. 50308:..8.9 W-7/-:3/.4.-:3..9.79079:9:5   $%!  !073.3/.503.3  !073.7/03.38::.9.4.4.3.3.3/:.3-:3 .&#&% $    0808:.203039:3.5.0. 8:8:3.../.7 .9.57.3902-:9/.7.3/:../.:7:1..3/.8::.4.9:5.8::.:7:1.5.7.202-039:/:. 503./.9.8.7..3/. 080..39./.:7:1.3 .4.8.

3 5.9/...20.3  !073. ..3.3:.:.8  $%!  4948..7. 803./.3907.30.-40/5./.:3:3.5.7.43/43/03.:./../:3 W!9.3.3/.3-:343843./7.3.3 803.3.503/.8 -.4..3902-:9/.780047.  .75.:.3!0309:..380259  $%!   W05.300..9.-0..903.8:.4.8 9/.3.8. ./05.9.3:38:70907.  W&/.3  $%!     472././7.81.7: 5.:   .:8.73.7.:9.3. 803.2.3 -40203::7..20.3907..9.:.7..9.7.--7-078:.7.0907. 17.9.7.3/:.8  W0.8-078:.7.3-07:7:1.3.7.:8.90..:203.3902-:9-078:..3809.3.7.5..3/. 803.:2.:05:3.-0-..   %&% $  $%!   07..070899: .30.:../09.8 ..80-.38.7:907:820.$04.380259 .4.7.2-3.3:8-078:.9/.3-.9.3./0:.8203:3:.3./05...2030:.2.9.:743.#::30.0303.94  $7.%:.. #.3 203. .0-.8/.4..2574808503438..3.8..39.2574808503::7.7.9.2.8 .:8.3.3/.9.3 203.3 .7.3/.-0-.

  $%!  .780047.780047.3.2-3.320305...9.30/:.7.9:-.3.2.8.81  /.  :/.5.3/.33.2.39/7 47.8..9.8-40/8/03.3/:3-3.9.8..9/7:2.3..8 ..805079 /.3..39:.....3.9.:8-./3.317.0.2-3..9./.2:7/9:8.07./.3.7.9.39.3-.35.3.39.3-07:9 ..788:/...9..  !0:..2.9903. #..9. 47.97:2:8/.-.:2033.38:/.3.8/.8/..2-3.9..9..8.503:. 20.0../091  39.8.3 90./7:2.3.93.42502038:-0570/.3%.3203./.9:203079 07909.20303/..3:3.3 20.27:2:8/.3..80...8.5.850 ..3/.2030.:    #&&$&% $   ./.3.3-07:9 .8. .32.3.30/:..2.29::39:09:.39:.2-3.!70/.380/.9-.3 20.35079.5..350343943.8.9. 47.3203..9.780047.9:3:  .9   $:-0!70/.3. 47.3!:.9.39.9 .8:3:  .38   $%!  -0 .3.393. #.3507.3.309.3.2.7.9  $%!  39.9.07...  ..  !0309:.  :/.3/5...780047.35747.3....3203.9/.32.3.303.9   ..3.2.39.3.-./..3 5.9.35079....3.8 08.07.20.8:907.3.9.9..9-.

3/-07.5..2 .5/.-07/.3905.-07.3.3/.../7..5..5..9 ..7   .8..:5.7.58:....3/. 03.3.9/.35.3-.- !..3..39:/03.5.9207:.3203:9.3.9./.32.080:7:.30.7..3.203.3.3...39.3./9.3/03.9802.202.203.3203.3 -0703.3.-.39.39:-09:   .3   .33.3.5.3/..3 /-07.89.3..8..3.89..32.99.....3.079.83..3-07.3909 02:/.4380.3/:3 84.8.4303/.32.-.3.3..3 !.384.3079. .2..3.3.3/./..390980-0:22:..350.3   !.5.7.393..3. $%#%  .9.3 /9..203./.5024943. 84..35.. 2. 2.8..8.5509.3:2.390780-:903.-2.3.3-09: 5..39079039: .5..3 .8.3.390..3..3 /909..5...93/.43/3.:39:203.3/03.-.34-091.33 .37:.809.7-07.-0802:.84.5.7../...7./2.2.3.84.3 .   :2.8 84.38.-3..5.43   3.3.9:.3.

43:.079.../.3202-..7:83.5./.02.39.9202....2509..-/03.3   .32.7.80.3202-.3/02:.3 84.34-091   05.8.950393 $$203..8.8079.8 .3....3.5.-84.8.3.3-09:5./.

.8907.7.8.

509.79.-84. /03.2/03.3.9.3/02:....8...5.:3.79.3574808203.31.3..78..3    #    .:8 850393802..202-...3909.3 84.38:8:.9.9202:/.3.   ./...3-....7 /.

.3.9.03.

3 .509..9..9..   &39:202.84.3 .55.3:3.78.384.9..2003/.2809.84.9.3  1..3/..3.:892::8  892::8.

17.8.

 /..32..  4394 39.3-:3.79039.. $45.4.-03.3.3-07:9 .39039:.38453.:8.7.

30138.50309.:.

7-:3..3:3..:.5.5.38.5.3...7 .3/.78..7.3 ..9.3507.2802:.   ./.2... 80507934  .31.3.4.

8.17.

9.7: 5.09..3 :/.7.3/743.7/.8....7.8.4.7.8.3 :/./.8.7.2::9  $02./.7.3 :/..-:3/./.75.90.2::9  $02.280259.-:3/.7/.  $02.59.75.30:.3 20.8:.75.8.7/.7:203.  4394 $02./..:8.30:.35.2::9  .7:203.8.30:.2 80.7: 5.8.8.-:3.7:0:.3743.3 9.:743.7: 5.7-07907:8.3 /743.-:3/.

92..7 #::.39.3... 0.3502.20.../.3/.8.8..3.5. 0/072.5.73 '4824549.50337.3'   '/.3 /.5.0-:7.807: 53/..3   /.9.330.802:.32.7.3.3/.3' .2080.0/.7.3/93.05..3..3239:39:20302.89..9-:7: '!03:3.8..3.3/:38:-0.8.390.8.3-07:9 .8..3' /.3.3.574808/.8/.3....2.:39:84...  $%!  39.3'   ..3..80.8.35.34-091:39:202.3-:03.32.:802:..9:.5. 807.7...3.0/.3 .3   &39:9/.7 '503.3.-.90   /.5.07.32.39.3 /./..3..43.079.32.202-:.84.3 -./.9..3 02.3.:..3897.3 ./.3'  $%!   39.3 /. 50304/.3-.2.1 507.3' /.5.9.3-07:9 .5.-   ($ %&%&!    .43943.3/.3 .43943..3..3.3. /.9. .3.802:. $090.3..3 /.32:.3-09::39:507.3203..3. 84.8.0.3/9.3   !07:39:.3 507.. 02-:.2.3 -071:3880-..203..4 .3 /.7..  $%!  $:8:3.3  &.3.8 909.3 84.9:3.9.2.9..

.3..3.8.8.8. 9..43/3..3/909..::5 ..8..3'      .3.-   .3..22..3.9:93.84.0.509.9/...95079../.3802:.7.5073.3 /.8...7802:.32.5..3 /.33..3..:39:203.3 '0...3..3 -.:80-./54943-..9207:.9.:39:203./ .:5.50/:/:.30/:/:.2..2..2.0.3' /.7/./02:. 0.3203:3:.3   .3907.3 07.8.0-.3507..3..9.-203:92..43. -.2.3-.3.5.9/.2:33203.3 %3/.38..0.8.5.3/.37.:2. ./03.3:7.3/:3/.3 /.  /..3'  $%!  39.8..5073....8.-802:.3.8.3..8.5.:5:32.2025:3.3.8..3 203.43 805.-./.43..340..8.38..38..3.43...9.3 -.3..3..3/8:8:3 0250792-.7..3.9203.3..8.3-.32.907..:-.3.2-2. :39:202.9/...84.5202-.209.8..3-07:9 .0-.3 02-..3-.

 8.8907..7.

8..23.-84.3803.8.33.:30.3.5.   ..3/..38...38.34-091     %$   0780/..9..84.3 ..43:7../.8.5.907./.9.384.:..8.9.75.9.0.3/.../.5..8.350309.3/03.5.2509. $080903.9.079...5 003/.:7..-.520339075709.91 %3/./.-..2.308./.9/.3/03.:454.3/02:.9..3   ../03..39.202.3   .3/...2-..:90707:....::5.3.3 9039...:   .0-.:.39.9.3. 5.3.09..7.80-..3 4-0918:5..5.:349.87.32:/./..5.3.50-.3/.2.3/.-.079.8.380-0:2203.3   .432:3302..3-.. 2.43907.9/..8..0.5.3/-07..3.2.203./...350......3-07-039:5.-.3..   .079.0802..5.3 /.38.3907:9.3/./-.   :.3.3.3.3.3   ..02.884..43:7.5.354891.84..35.3502./.072.3.../.3.:.9.9.3/84.8.7802.99:-/.1.5.432:332030.2503:...:39:/.3/9.9.3.32:3307.02.7.3..30.9/.43202.-..203..5.50..-40 202..:14344-.3   .33 2030-.3..84.:..3.390980-0:2203.803.432:33.28 890787.79.0.-.43..

3..:-.84..3003/.909/.1.2.3  .

34-09107..7802:..3/.9.5.79/.7..3.84.3/.3.350380..079.32.3 8..38::..:9.43    !&%&! $ $#!&   &$#&$&#$  &$$ !$!#%! &$&#$ /03.802:.290254.2 5.32.1.3 203...32. ..3   .43/3.809.3-.3/02:.3./03..85.203.33-:...8./.9..3/079.9  #&$$#&#$  $%&  %&$   (!  4344 143 14302 :7:1/..-.3/.3/.../.8.3/.93/.2.3.3.7...3   %..3/.2   :-.8.3/03.5.2507-0.55073.8:/-..5.7:.9/..3.5.9.3/03..8.33.3.5.5.884.34-091805079.3 02:/.3/ 079.5..9.3..3/-07...38.202-:.3..-/.8.30.3-4020307:.907-:.

43805.3.9079:9:5(  '4.4./05.

.903.

3..-0.

80259.

7:80259.805.

 :.8.

7::.343843.8  43843.3.805.8.

2.53.3.

-078:.7.

8.53.-078:..3.7.  !030.9.9.4.2.  !4.080.  1943#03909.3'4.7.3.3.

2.353.3.2-:.

5.2:2.9..39.2.

39.3/.5(  %.-.8...8025.-0:22.3 (  47102-0-.

9:3.7432( 907-9.907.9072.8:.7432502-039:.92-:.3.3(  039:.9.3.

2:. 2.

3/..3.9..  443.

.

.

98:-0.%  .

570/.9.

8.038.7  7..!4.8.9.

8.-0-.:8.-3.3  ..

9.3.8  $:8:3..8.9-.-0-.

380:7:.8438.

.80-.9 .2.991..9 ..81  #.3570/.9(.95...

81503.9503.81(  038.3/.5.5..9.

.50739.

807:.

3..99:3..  039:.%.

2:.-:3.3.2.

3.5..3.3.

0907.3(.3.

3.3..25:7.3  !0307-9.9503::7...

503:8:3.3802:.

3/...3  :3.507:.284..3892::8.8.

8902.

.5..3.

/897.947( .

:38:7.

43899:03.

7:.503.

50304/.3.

9.1.7.

/.8.7.

7...8.

8.507843.1.

 /8.

8.7..

..3..

70947.

4998.

..4.

3.43843.

/1943.

14344.

 247144.

839.88.

39.802.

2...

::2 .

9.8..9.-.

247102.

247102.

3. 50307.

5003.5.

3.0907.3.

8:-0.

9.570/.

91.70.

4250203.

17.8. .

91..:8..

5.81.

8438.3.

.9:3.

7.8./.

907-9.3.

.79:.8.

 .79:.947.

4-0.

39.

   (& .

3:9 5.3.3 /.9.9%. .3.9..470 .3 /./.9.90/:.343805 0.3#4.8 /.33./..3'  .9:078:7.-079.  !07..7..5.9:078:7.9.: /902:5.3' /.3.9:3/!.7 '704/../.3%:4 ./.7 ..3 907/.3/03.50.9.3.95.

.7.8.3.-03.0..9.9/./:3.9 039:.79039.95....3-..9  ......::/503/05.:.790/.8 %/.3570/.8   .3-07:9 .3..810--..  39.203:3.920:.5.2-3..9/.3.3.3.32.3.35.3.2.3 !03:3.

...9.8207::05.380-..8.:5030/.3 9.3 502.43805 503..7.3 50304/.3.8..30./.9.2:8 5.3 /.5.3 502:5:.-.9..  .  !0307..07.3848.7.3/:./.780/.3-..  !073./.20.8-.3/. .9.8.8..3.

3 '0.:80-.3 ..8..38..30/:/:.3 02-.3.2./.8..8.3. 0.  39...7.5073.5073.3802:.38..32...8..3.3.0.:5. -.0-..95079.3.3-.3/8:8:3 0250792-.3203:3:.37.50/:/:.0.907.3..8./.8.3-..3.3.9.3.3507.8...3.3 -.-.0-..3-07:9 ....3.8.

3' /./.3 /.3 /.3'  .

-.3 -:.7:80259  805..25030:.0.2::9  .7.7.9.7::.3/..8/.3 0/:/:.3-:3. 50707..3/03.3/.8.8/.3:.: 4380580259 805..  .3743..4. 9:7:33.

3503/079.34:::8/03.25:7.32.7./03. /4.5...3/./78023.7.0207.39:  3..39.34/ .-07.-07:9...3203.2505078.3-07.7.980//03.3.  '09.9-09.320325.2.3.8.2.-.  39..79:-078.: 3-. 8.3.3..3.2....3203..   .7..3/:3:38:7 :38:7507.

 ..9232.5.-072-:.  !0907.9.9:3.3.  /.9.3'  .9-071:3880-...8 .3'  /.3/.9.3.3'  /.3-03.79039.9-07/7803/7 '.5.3  /..3247102-0-.3 .

  !07.3 /. 8093..9. 80907: 0.73.2.8907.3 '8..3 /.3..3'  ..907-9.3907443/.3.3' /.9.3 /..

.32.3.7.3 .3-07:9 .3/:3-:3.3203.3..507.9.  39..

8.32030-:9.8/.4.3 .:: 02:/.380259 %././05.3/0:3.7.3/03.4.7...30. .-0.3:.3  .:7.:9 .: .

8/:.0./:. '025:3.3 /.9.3'  .9:38:70:3.75.-:3.  !5073..3 /.8. 02-039:0-/.3-:3/1943  %07/..79039.3 /.39.5:3.3 42-3.:7.5.3' /.3-03.4.9./.3.3.9:8::.

.8.  .03.3/800389.-.  ...3..5 0.7./:. 30.7.30.380-./.3.3203.3..3.50203..9.32.3507.3.50308547903/07.7.7./:2:2.2.-07-..7..508079./09180-.30393  03/07..7.39:   .5.3802./:2  .907./30.3549/30..390703.203:3.5003.9.3.

503:.07.3.-:..9  40203:9.  39..5.3  40.9  40/:9:38:70907.3.3./091 40203./570/././7/.32.9..9..  .7.9.7.3.3-07:9 .9.

3891./02203:39:9.3891-075003.3-07:7:1.9/.5003.5020739.97.  #..38919.35.43/43/.97. 97..3803/7  ..9.9:90.202-07439.8.91 9.2..5 9.07.930.7..5  ..3891 97.9.

  39. !..33...  ..3..32..33-0:2:5..7.3-07:9 ..3-09:-3.95.81.

3 /.7  '03/07.2..7:8.3'  .-0705.9.-03..38007.  ...9:25.7:8.3-.32070.3/03.3/8.340..3 /.3/.:2.05:9:8.3.:2:2./.25.33.3' /.8  /..

8 08.38:/.788:/.9..:8-..9.8.8.303.80.  ...39:.9.8:907.9.3.3/5.07.3507.8:3:  .7.35..9.  !0:.850 .3.3.350343943..3203.3%..0.503:./091 39.3!:..3.9 .3..-.9.39:.93..3-07:9 .3. 805079/.3/:3-3...9..3203....32.2.  .317.   .

 -:.5.3.2 -:50.:3.9 -:5079  ./0349.91 /.32025:3.2.7.  39.3..3...3-07:9 .91 -:49.32.3.32.-.4349.

3-07-:.3502.8.38 ..33.3/5.:2.32..7:   038.8.  .7.3907:8.2.5:32.3.8.  ....9/.8.8.7.37:2.9.8.3/..3. -:.3-07:7:1.:   7.3/07-.38.3/5.8.8./03.7.3. ..320.3907:8 .43/43/.2.8.3-0753/.   .:3.80/. ..3-0753/..8.8.

9039..203:-.9.820305.  W!03:8202503.3  !073.770947 50207..3502-.3503/..5.503/7..3/.3::/.3-:9.8:5.93..34  W!03:8507:20.3 .  W!03:820302:.3.9..7:502-..9.

079.3 503.502::..3  ..3 503:.

-0709.8.  &/.7 !9./.7 $02.8:.. 0.  .9.203.7.3-:3.3 039:--7-40-:3/.9.9..7.3.  !5073.203.:5:39/.20.330:97.9.:907..-0709.79039.33.4.7.8.3902-:9/.280..3-03.7.25.

..  ..3  070. .3.39.32.33..9.:39.#0289079.2:25:7 /.3.3.302.3891 .9:90790.90707:80/.8 0.3..9.07.3 /.20808.3..83..80-.3.5.5/.3/!.3'  .9.907507.9197.203.3-/:7./:43 '!03/.3.3 /.3.3/:3.3' /.3.

3   .35.3.3.3507.-0%0303.549038:39:203...39309...39.3.5/.9:507.3.7.33 :..390980-0:22:.3/-07.5509.884.3-.:9.384.9.3/03.75.  .-$4./.9.334%84380%99074380..8.5.3/:3 84..-..3-40-07/7803/7 :39503:..3 90780-:903..90/.9..3203.203.3  .-.3  &% #&#  $97.5.3.38.8...03.3 :7.-079.3 -07549038:39:/507:.8./.8  7..3909 02:/.89. :399.35..3.9/.- !./..80:7.-  20.9   $  / !.0-444380440: .3907/7/..3..9.28:8:3...94024/1.9:8:-0/...9.3 2025:3..8 $%#%  .809..8.33..3/03. -3./...7.3.3079..3/:38./9.3..3203.:8..5.9...9.9:570/..39070.3.

5.3-0703. 03.35.89.3.3.3./7...39:/03.39:-09:   ..43/3.8./2.3..3...../.3203:9.3.   :2.3.8..5.3./.3.3.3-09:5.-.38..3 !.37:.203.39079039:.2.2.5.3   !.3/9..3.3.33.8.93/..32..3./.3.3..84..3/..3.393.4380.8. 84.43   3./9.3/909.. 2.7-07.202.3.3/..7.83.39.-07/.9.-2.3-07..5.5.7.3/.7.3.3.3...2 ..9 ..58:.5024943..33.-0802:.-07.3 90.:5.30..3/-07.:39:203..3.9:.32.079..9/.4303/.8 .39.9802.7.3 50.9.5../.3/.99.84.. 203.5.5.-3.3 ..3905.34-091.9 207:....-.-.8.35.32.3:2..7   .3.080:7:. 2.

../..-/03.3-09:5.3/02:.80.8..3   ./..9202.39.950393/..3 84.32.02.3202-.5.3202-.7:83.8..34-091   05.8079....7.2509.5./.-84.8.3.43:.2 203.3.079.3...8.

7.8907..8.

   .:8 850393802.3 84...7/..5.3    #  ...3909.3.9 202:/.3.-84./..79.3/02:..3-.3574808203.../03.2/03.9..:3.8.9.202-.3.31.38:8:..79.78....509..

.3.9.03.

9.84.509.2809.9.   &39:202....3 .:892::8 892::8.3  1..3 .2003/.3:3.9..3/.3..78.3 84.84.55.9.

8.17.

79039.3 9039:.3-07:9 .3-:3.  439439.32.7.. /.:8.4...-03.38453.3. $45.

50309.30138.:.

.   .80507934  .2802:.78.7 .3/.7-:3.31./.3:3.2.5..3..5.3507.38.:.5...3...9.7..3 .4.

17.8.

3/.7/.  $02.8..8..3 9.3.3 :/.5. /.3   &39:9/.-:3.3 :/.32..20.7:203.7.75.2::9   $090.30:./.:39:84.280259.4./.7.8.7.8.7-07907:8.75.30:.079.30:.8.-:3/.-  .7:203./.3   !07:39:.34-091:39:202.574808/.7:0:.3./.7: 5.7: 5.3..280.8.59.802:.3-.84.8.8:. 84.202-:.:8.3 /743.3.3..9.8.3/ 743.3.75.5.7.2::9  $02..320.390.8.-:3/.90..2.802:.8..0-:7.5.35.7: 5.3 :/.3743.05.5.:802:.8.3. 807..35.9.3239:39:20302.7/.3/93./.3  &.3..-:3/.5.3..8 909..09..7..: 743.2::9  $02..3.3 /9.7/.32.89.3 84.5.   4394 $02../.807: 53/..

-  20.. /03./9.8.0-444380440: .9.7.33.  /!..3  $ !#   03..3.334%84380%99074380.9.:9.:03/...-0%0303.:807-:.-902.9. .94024/1.807-:/.... .:2..33 :.-$4..35./..

9.3.-070-:38.3891-075003...7.3.3/.07.../5:.3!74808 4394$4..9.9.2.3891 .9.47...:9:  $0:25:.3203:3.-07.3203.83   !74808:39:203.3.9.3891.47..07.9..03.3003/.97.3/03..3/.2.320207:.97.07.3003/..07.35003.320207:.32.3/9055.390.97..3.39:  070.809.8380/.84.9...7.:-:.37.3203../.5  003/.805079-07:9  !# $$  08./.32.3.5.320207:..:7/-0.33.3 -07..9.9...3.3/.3.3!03/0.84.9..3/.3.   2...9.35003./.3 $  ..3-070.5.3/.3.35.55.35003.7.:/03.97.5.3.43507:203.99.84.8.3/:3.-84.78.5 0-07. 9...2574808  &$02.9.07.84.350302-.4394 .7..89/.9.37:2.84.9.9...83 2.9.3003/.5   !# $$  .9/0/.3-070. 80-.3$%! 342-47  ./.:..3/:3.5..:9  %.3891 .

..5.-07.83 2.47.3-070.3.55.4394 0-07.:39: 809.3..7.3.3./.7../5:.3-070.203./.9.3.07.37.47.-070-:38.8380/.7.:7/-0.:9  %.2.9/0/.2.39:  070.:9:  $0:25.78.83   5.3-07.3/9055.37:2./..3   .350302-.5.5. .

.350302-..3807.35748083..5.8:/.9  070.3891-075003.5.9.3 84.3.3.3..3807.38.33.9./.3.5.5.3.3-070.3-09:   ..39:8..35003.9.9 2.3..5.3-40202.3.5./..4394  0-07. 5030.3-070.35.43202.:-..84.9.9.7.7.5.32.003/..7.809.3..3/.3503/0.520207:.9.2.3-070.3202-40.5. 080:7:. 203:.8.3 5.5.43:.5.3/.3:39:202.-07.3.:39:84./..3/.-07.3507:/...9.3574808 .5:39:2003.3.3.7.9.3   #&  !..3 5.43 202-079:25:.39.320207:..-40203:3.../.3.03.3.....97.39:.3.3.3 803.3..  ..3.5...55.-070-:3   !# $$  !5.1.3  %.3   /.3 5.. /.35003.390..7..3.9   $0..2:3-09: 503/0.3-070-:3  !# $$  02.990780-:9   $ 8..3905..47.3./.3/:.809..3....  ..9 0-07.2.350337.9.07.809.4390.5..3.8380/.47.:.03.52..52..  $0:25.4320309.43507:202-.-...3 503/0.9 90780-:99/..950393:39:202-.3.3/.9 5.: 93/.5./..3503/0.3-0708.3.307.8:/3.8:/3.5.3 .5.9.78.5:39:2003.305.809.3/.3-070.5..78.3.  9/.3/..47.95.350302-..5 2..:.07.

7.3/-..7.2.8:-9.0.33  .33.:5../.8:20307:8539:-0..  :-...7:2.32.9.3./.5 $07.8:20307:8-:2-:37:2./..:539:.-.3  /.3..90780-:920307:893..8:0/.3...5.2.9.9..3..2:332..:7.3-07:8./. :39:203..83 ..2.:.9/80-..27:2.3 /8.2.17..-84.:079.8.8. /..8:08080-:.8 .:39:2..:.740:7: :7:   0825:.3503.8:/..8:/9078:7.33.9.3.::-..9. $07.80/.390.3  $047.3-07:8..39078:7.3.

:.43505078.3.3 50:.3. 09:.7 07.3-09:..3.9-08.902././.3  $07.3./03.:.:39:203....2.8080903.02.-/03.3/..

52..:0802:..-/03.3-09:     .84.39/.8-40203.3.  909.33.20207:.439.3..

-0-07.3.3502.3.7.43  !748083.3.3.5.38. 503/.7-0. 202-3.3/.7.8503.2...202-3.97.3/:. !74808202-3.574808/.80-.9.3.50703.-072:.3.39:.305.2.38:  !03/7.-3.3503/./.3503/.. 9079039: $0.3-075.503/.::..897:9:7..3.7.9:    .3/.50..3/03.9 $.:-.3-0:2-07.37907.5.::.3902.50:2025:3.::....3.202-. 50703./03.::.:2:23.3905.3.7.:7: 907/.9..3 .

35079.84.902..3 20.-..95.2.38:/03./.3 3/..-4020308.

7.3 $ .-.84...9: 902.3.3802039.43-07.503/7././.003/.39:3 05.3.30/:.3-...95..907/.5.808:.84.8.

8 .9902.7.84.3.390780-:9 &39:0-0.:-.3...

7..8.3-07:9   !03:.8.9-07.308.20/:5. 0.203..32.305.802:.902.7.2.38:/..3.3.9-07.2.8.3$  $&!03:.7.9/30.05..84. 3/.35:3.7.7.30-2-..:3.3990..20/:5../.3/.3990.-07..9   !748080308.802:.8.33.30-2-./.9/30.3 .3503.3.3503.7.32032-:.35079.3.5.3/.3 2032-:./..305.203. -.-.5.32.503:.7.7.

33.-07.8./.-.503:.8.7..35:3.05.308.. 2.902.3/...84.3  $0.7.9  -.3.30/:..:3.

2507..84..3   !7480802.9..3.

507: 202-079:25:.20.7:39:202...:2.9.3/.30-0.8:.7.3.3/.8 .3./.3/.320309..32030:.28:/.990780-:9 80.7.3$   /.....30.28:/03.28:/03.3.080:7:.7.8807.3  09: :39:202..9.

.43805507.3.9.

38: $.7.7::$&/.-.3907/..3.9.8.3..9.9./. 9079039: ... 17.95.5.8 !07.

/.7.   !03:.7..3  503.20/:5..32.7.  .3/.7.3 .9-07.5.3..9  / 30.3.3.3  2032-:.3/.507:-079:25:.  203.8..3..9.802:.305.3990.30-2-.

   $090.3/..202.

9..203.3.3507.78.

805079/..5507.3.9.3.9.9.8 .2809..507: 202.3/..7.

2..9 5..3.7...3 50.32.3.83   $:39:902.72.3/.2.208.5..2.8:/ 203.3.3.9.90780-:9/03....930.9-07./.802:..39     203..    2032-:.7.8..23. 7.98003/..3.7.3.  5.32...8.38..39  .7.7/.3  .0-2-.43943..7.3503.3 5..39    503..8:/-07.3..43.7 507.39/.3.3-09:     !03:..3947.7.4394/.9:  %.:3.9.305.8:/203:.3.3.20/:5.30-2-.7.3 2..3-40 -07..38..  203.7.5:3.7.3.3.7..7   2070-.2.8.5.350-.9    /30.2.3 .1. 5.9.9  .3.3.9.0:.3203.3.4394/02.2/03 ./.3.33./.3..5.3 5. 203.8..3 8.8..39 5..3990780-:905.  .3  ..3-40203.:9/....  503.350393.5.3503.7.9.7. ...2.7.2/03.9 503.9-07.8..3/.

503:.7..7. .8.7.9-07.2..305....3503.9   $090.50703.202-3.  !:3.33.3 .3503/.380.3/./.7:.39  08.84.80808.::.5748083-..

203.3/:3    0138.:8:83.

43805.

3/./03.3.803/7-4020302.:80-.38..9.::. !:3..9..9. 38.3 90.3507.9-..9.3.33...503/..947 80-.2..3  :8.38:   4394 .3.9.3  $ 2089. ..3 .././.3-07.9. 1./0.3203.9..:507..3.9:5078.3/.9.3/03.8:/.9.5..3.507.. .8.8.2..4394-07..8080-:.3203..9:.91 93/.3202-.-:../.3.3 507.5.   0825:..35:3.

390780-:9 !03/.-40/3.20.390780-:99.3 /.3 :7: 7.75.5...3..5./.3003/.3 /.84.8047.503/.33/.3503/.::.9902.3.250703./:.3 907/.9/.::.38:/..920308.::.3-.3 14:8503:8. 807.35./0.

439450703..3.3503/.:-.78.80-. 20.3/-:..9/08.::..3.33.3  503/.0/:.3902.::.3.3/./.3-09:.35. /:.9:3:.33.3 ..3$ 90780-:9/.984. 9.08..3 807.35.:38:7 8:/.    $./9:3:. %.-.3$ 14:8503:8.390780-:9/7.94050.5./.38:/..3.84.

/.730.:/03.7  .3 /..8.7..3203.32.2-7. 43943. /.2.39/.3 -07:9.3 !033/.::.8.8.   4394  3 2..5.-.38.8.550.3/..8038.3.5.8073-07/.75..20308..7 ../5.3/-.3203.:3.5033/./.3 07...3/.39:.4394 .3907..9.3/:308.38.84.8.4394503/.5./.8.33 :-. /.0/07.38. .8..320-.39.8-.3.3./ -07:9..39.802..3.3.7.3907./03...3.38:/.3.5.3/.0248907.3507. 5033/.3503/..8073203../.3. 50.7.3.  4394 .439490780-:9203. 203:.8:/.5. .38.9/.3.3 .3 00.3907.32.8./..//.2.75.2..2503:8.7802.7./.9:507-:.-.84. :39:/93/.3900.7.3/ .2/7/03..3-07..33.8.8./ .5./././945:9..3207:5.3/72070.38: 8:.9.8.:20239.3003/.3-07/...3-.3.050393.39. 8:38073.    4394   !033/./.3/.90.39..8.9202-. .-.3203././::9:39: /.::.!0703.9./.39.3203.3907.202-079./ ...:2.98073/025.7.80-.8.3007.:/:.39.7/.:5:3:39:-07:/ -..3  2./.9. 2..2.3$3.:39:202-0/.:99:07.

/5.3    3-:.:..3502-.3 8:77:2.703.203:3:.8.3...3/.-0750702.3-07.3/8.59.3:8.3  8:3:...3.9.50784.39/.3-.3907...207:5.- .9:-039:0.7: 3907/..32032-./. ..3.33./.39.5.3907.203.3.5./83 ././...3.-.3 $9.05.3203..3..3..9/.39.3.:2.39. ./.3./03.3 802.9:088047.4394 5033/.9.3.82.3203..:3 %07/.. .3 -:3: 744/. 085033/.8.3 $0.2.:.35./:-070.3907-./.9 :3.8073203.5.8 2...3:./.9025.33.3907..80-.3.. 50-./.950-.5:3.30.32.3.32033/.9.203.3./.2/03.39..3 0248 202:: 20307./.8..5.5033/.:39:203.3/05.980..808 0880-03507:/.-:.907-.5.8.5:3.::.897:9:73..39.8/./.3.0:.9:2033/.3/.2- /03.5.4394 -.80-:9.7.../..3./.39.5!' 89073.39.8.380-.35844907.3/ .!033/.3...3      .9.90. 2.8.507-:.5./ !033/.-40 /9.8/.90..38:77:2.3.././.2..203.32033..2/%0:39.::.32.547.7 -.4394503/.2.3203.8..3/.7: -.3.3807:8    4394   !033/.9:.207:5.2.8.3..8..9.0.9897:9:7 897:9:7 0--.8 ..37.8.5.7802.8. :8907: 50-.220/. /./5::408:.38.:../802.75.38./.3907.80805..3809.3. ..71..35033/.39.2--.0.3.8 .39.3.. $0-.3907.::./.3/-:3:408:.-09:/././507-:.2-.2.5. 507:/.90.5.39././:.3 503/.8.80-0:20.38007.3:8.. 0- -.-.3 !07. 0.3 203:3.9:0..3 %07/./..7 .-07.9.5.5.3203/474350././93/.8. .5..9897:9:73.3907. %07/.3907.3202-.::39:20.3  4-94  !033/..208.39.23.94047./ .920305.7.-:. .. :8..7503/.98990.203./.7. 905.39.8.3.8.3203.-:0472.3.9/.39..0./.950-.3.3-:.33 /:.3: .:..8.3/:3897:9:7503/.3/.8//%0703.5033/.39.7805844/./.9.33203.3 .907.5.0.8.907..9..34-0907.35033/.8 20207.3-.39./.39.90..:.3.39039..5.98.3907.

7...3 :....2 . 05..9 20308.2 84.  ..33 14:8.8.3..350..790.2.94024/1..2 8: /...9.3.3..3 505078.905.5.7..3 ..3 848.3   .9.3 50.0-444380440: .5.28:/. .-...8 -.  07/. 2037.5. :8.3 :7: 9039.-.8. 80-.35.3...33:.  3.2 8: /.. 8047.7 8.2.8.9:. .3:9. 8.7 907. .3/.:9.38..3 .002.35. 8008.5..3  0::/...7 :39: !05078. ..7 202.3 848.3 83 8.3203/.-0.2 8:3.3 2.  -...7 ..203/0138.7 :8:83../../-...3 -07:3.. 9078.8 .7.9.9.8..3 9039.2...5 202.3 /02:. /.:2.950.3  !74808 503.73.2 84.334%84380%99074380.3. /./...9 2.- 84.3848.9..3  $ &  .7 .3 .2. 2.8 .2. 0--:7: .8.2. 202-07 2.3 08..-.       /!.3 50. 5.3  0. 203.0-44 /.5.0 1.3202.9.9  50../.5. 9.3 ..9.3/.3 8 8 .8  8. /03.33..5.3  -..9: 0::/.7. 2030-./...9507.3 3 90.3 /02:... 875 .  $0-.439484..5 ../.3./9.3  875 .3..3 907.39:8..3 !07903. .-  20..3 90.3848...5..3.34050.:3  9.9..8.3 848.3 503:3.9 ./.3   439484...:.399907.3 203.343805..3.7..3 01..3.3 8 8 .90750843 $.38.5 503.3 /..3 %..3 50..284.3 50. 50..7.8 07.3 -0-07.3202-078.9 ./.3050393.805079285..3 /.7.3.5.39/.3 002.7 202.5.2. -.7:3   $. :3..3-4.7.5.30-/.3 .:5:3 8484-:/.

9....2.9..3 0:3.8.. 2.. .9.9.8.  .33.3507.::5 503079.3848.3 848. 805079507:-:3..9.3 . .  8:/.28: 8:/.7 507.3..8:/ 83432  /03.. 202-.3/.7 50. 50.  !07.3507...3.3.3/..3 848...3 507.3 .7 203.9.3 50.9.7 507: 203.284.&39: 202....9.3 9039.8  8.. 3.3 0- 0.383432/03.2 8: /03.3 8..2.

340:8.. .3 9:  50.:2. 9.3.3907-:.3:7.9.2.4394 .8 90. 202...: 202574248.38..32070.9/8:.3 99907   $005.3.:...30-5.880. /3.2:.7.. 202-07.5.38 8.8 .7:. 8.3/. 90.520302:.03907.  0.3 -07.350:.4394 805079 285.3.:7.2 8:  -../..95030-.9...3-.503:3..3.8.38080-:.7 :.7:.20::/.7.9/..3/.380-.35033.3 84.39.9039.38..9/.:39:802:.3848..8.9..9.3/.9 0.2..7.3/.5..3.9. -.7.39.. ..3507/2.3.37./.3....393907.7.39039.384.7 80-07.3/.9/8:..28: 80907:83. :382087. ..5.8.8.: 30.8   08.3 /03.7.3.5.7 8 8 .31472.207:5.3907/.5.7./:3.2..8.5.9078.7.3 -0-07...3802.5.3.0  1.280-:.3/. .3 2. ..3.3 574/:/.3907.3848.3.9.75.  !07/.808.91   $0.8202-40..5.9.301091    02:/.5.8.3  !74808 3 50393 :39: 2030.3   83 8.8 -07. 47.8.3:39:202.2 89:.3..7:2-/..7.9.9.9.3907-..5202.3/03...3 8:  0-09:.:././.33:.3 / .0-44 /.3/.33 50-.8/.42:3.3 50-. 202:.90.3 574808 203..3 203.5.3/.5.

80-.33/.5.3.3:-:3.7.9.:7.89.9.:39:202..7.:/80/.3-.35..58.3..38:3.38.3405..7.8.3....7.90.:.3 0::/...2.3./.35.0.3507/2..30-:..9 203:-:3.3574.3-0781...3/.2. 5073./.390.3/.3.3574/:/. -079.39/.3 /./:5.39025..8:39:203:.9:7. 907:9./.39.2.9:8.3-:7:  !0-.50-..5./.350:.7.9:8.8-07-40/..9.7.9.9.9 9...2030/..35.2.3.5.7..05.75.3./80/.3390.8.303.-  5030-.23:3.3.3 203:3..47.3.5.2/.3/.32.7..3.3.380.2.9.3848..8.-0-..7:/8.7507.9:2./:/.3848.92070.3405.-.3::/.7.3-.2-:3/.3.750.380.9./9.25320302-.8:9.9.9.8-40/.9/.305.7..7..37./.503.3503/.35.-07.4./.203.2.2.3 5.2203.3:39:-073907. 8.39075:9:8:-:3..33203.2203:3.7.83..32.9.8.:39:-07:-:3 .3:3..8   .:2.9 203:39:3.75.5.3./.-07.8.2 .3.3./3:.3390.5.:8.  08.3.8/.9 -07902:2070..38.7:.3/.  5..3 80. 42:3.3/9.802:.7.8.38..:.9.-.9: 8.83 503:3.30-2:/..:.9203::.3/03.33202-:.3/.8 /03..9/.

8.5. .-07:.

3/.3 .5.-079. 5.:7.8..2030-.95.5.203.5.320307:.-  -.3:3.2032-:..32.8 7./.7.3 -40203.3703/.3:3.7243.3-40/03.-079..-9.35030-./$20./.- .98.47../.3203..35... 443.53/.-079..5.-.-.4.3:39:203.7./.3/.3  / !!...30.3-../.3:.2.9.3907.2.   8:0.73.3...32025:3.3.38.5:2..880-03/.5079.32.2.3.8...2 0..2/03.3.:203. 9.2-.22.3907.302:33.9./.2/80:7:/:3.:7.2..39/.3802...09:8..3.5502. 5..3.3:2.3848.94024/1.30.3/03.302.3/./::.7.30--:7:   8:5.8:-07-039:193.2 2070.3.3.7.3.:7/.980-..380.303/.2.:9.30./.320.31.390.3. .3.5.3/-:..9./8.7./.203.320:8.:-.80-03-40203:3/..8.7./. 574.2203.3808:.-40907.9202-.3.3/.390..8.3-:7:....:2. .39.35079.3:9./.3.05..390.8073.- :.2.-203.3  $0.9.503039.9.09:8..808047.9:8: 2.9.3.3.32:/.8..7..:2.35.:39:2025072.807.3/3./.39/. 507./:.39/.:.9039.98.503.9.350507.3:3.7: -./.280:7:/:3.7:3...9.5...:7.3..35.8./.7.7.3.2.9.8. 2070.0-44 .30.80-.-.33 :.807.3./.3.203...33/./9..59.- /..

.3/03.9039:3..3  02.503/.02:33./.. :7: 8.78.5:3. 20.39. 5:3./..:-.3502.7. 30.  $024.02:33.9.38.8.3./.3....78 8.-0.3700..5.7.380../.7.907:9.78 8.5033/.8.8.3848.38:/../..:2:2 /. !.5033/.2.35:3.39.50.7/.3907.7.305./.7.09.50.2./.  4:830.8.7.50.. 84./.7.7.3438053.3438053..3.750.75.38:/.3 907.22.3502-..:3.5.338.2.03/.3.9:...3503..5.:08.9.:3.3907.5.0-444380440: .7.3   8:5033/..3:.39.850 .43507:-0717/03./..7.....39.-07438 8...380.3.. .7203.3  07/.:3.84.3.9.3-07/.8:.8 1034203.52..3..3 $0-./.8.:39: 203.2025:3.5..3/.947.:39:203.5.-. 0- 0-.7.2.8-070:.50.3. 838..3/03.:3.850549 04342/.50-.8.3.390780-:9..3903.09..:3.32030-..8.35033/.91 :39:20:.....9:803/7 .9.3 $.:39:203.850 002.7.9..:7.3.5033/.7.5503/0...3.39. ..:7:9039:3.203.3700./.-075:3.203.5.9:..380.3 8.5.3907.7.  $!:3.50./.7.920:....78 8./ 30..9./.8.390780-:9 $..2.. /17..   4394902 034203.3  &%   .3..8./.7.:39:203.:-.:2.3 -07..:2.39039.3 907.32..7..32.3   .   $02:.7.3/..5.3%.3.3. ..8.3.3503:-.002.39. 2.3003/.895..8.8.97.334%84380%99074380.73.50-.3003/.7.850:9.9:7:9203. 1.9.3./-...5.9:3:.2.7.75.

35:.. !033/.2.9: 2.:3.38.3/:.9.38. .8.850!&./.350.208920-.5.

9 . 9:7:9203:2-.3.8.3 . -09:02:33...8.32.305..1034203.3/./.5.9:.7. 907-.!$ $.850$#%.7.

3/.2-.:-.203.850 ..4394  850!&.8508.3...80-..85090780-:9 -.30-:8:8   &39:202:/.7..2..78 8.. 8..3502..8.7:. #$$ ./-07/.3 . .3/.203.

!$ .

3207:5.35033/..3-07-039:30.02.8.3.3/.3808:.9:.91.

3/:5 3.350.8.9.3507.380-.7./03.8:/30.3803.43943.- 80-.9...3.3   507./03. 82089.   97..8.203.8.2 50..-90.0.380.2..3.//07.7.3202-..9..9.3 507.3 507.802.91 .-:7:  2.:5073.35079.:2.   90.-072:.-..9.: .5072:.3.3.2.30.

9.-.9.

....:.-40203/.38 8. 507.://..3..8508.850 ..2.393/..2.438:/.98 2.8.-: .390.38.5 30./3.75.3.947.38.3 73..:805079502.9150.-..35079.2.30--./.5.9..3574808.8:39:003/.3.3/ ..850..3..3.850 .43-40202 2.3   .850.43-4020302:..9.. .9:1./..5 8.8 $07.5.3..84.38. 2.:39:..530.43 20.:.:39:.8. .91.

.8..9.9:-039:503008.80-.8.802.9.78 ..5:3.3907.3:.34050.3.38.3..8.9:3.39....-07 .5033/.2..8.:2..9./..:39:203..3 907.503.75..:203.9.3.9.5.202-:.3.9 3-:.   3.7.58 8.- 84.3.9: 8./..8/./.3/02:.78.

.32025:3.3..9.038 ..:3.505078.0-444380440: .07.::5../.7.3.334%84380%99074380..3.3..3003/..5.3.43 . :3.9-08..38.3.20307..3-..9.3/..7..9.3202.8.9:.../.84..3.-07809::  08.8.../. ..8 /.3  &%    ..:.284.8./.75..8.805. 90..33..3 !.3.3 $..7.2.038.3$%!8.3.7:/.2.7.-.9..380./.80-03.50-..3/.3.3.2003.-0.5.9..079.507.3.-  20.3..75./.50.7 7843.7.7..94024/1.9.9.390780-:9 &39:50309.203.-50-.3..35.:9.7.5..0:.7.33 :.3 /!.9..: 2./..784./9.8...:7:9039:3..7.3.3 502-.3.3.

2-2:/.9 .7.9:.3.3....284.9039.3  08.3 907/.8.9/.3.7.3507.2.5.5.:3.3202.9.3 3.9..3.

84.9.33.7.3.38.05.7..9-08.9:.708.8..8.3909   $../.. 2-2.:3.9:038. 2.3/.9.:39:-0717/03.3.3.8.

3.9/.9....5..:3.3/.3907/.. 80..3342-479.:2.-.....284..3!05078.3 .-07809:: $4.3$%!.

.3%.3.7.9.../.-07809:: /03.43..07.38..9/..8.503.320284.9 /...:7.38.:3 /.3/.7..3.9..-.3.3203.5.33 ..9.7. 38073/.%3203.3..339078.43...5.3.5203.!07903....8   .-  0--:7:.:2.32033..//.332..3.3.3202..805079-07:9   $0.43507:. $0.9:..33.49.$09.380:7:.   &39:203./.3../.:.32.3/.2 50703.3503.9 .2..3 8.8:.:. .5.8 90780-:9 $4.97. .2.8.3.3.3.-:-.-0..3/:3.5./.8503..3/.9802../945507-:.5.3.58..3/03.9.32070.-84.

5. .3./.. 5:3..:.3 .33. .3..3.:.3..9.39039... .8:.:7/03./.3/-07 /.:.3-:-. .39/.3.3.:-.75.9/.-:-.38 8.390.809::/03.3/.3-:-..30.:805079 0::/.   0825:.253507:202.3. 8: -075:3.:..84.3:.8.3-:-.3. 8..3 80..30-/.93 -079.3907/..43:.9.35:3..5:3.9039.9..39:7:9-07.3 $07.5. .:./.. 0780/.3../.5.3....2..75.203.3-07.284.38:/. ./ 5:3.33.250703.43-4020302:..75..3.3 0.38: 09::..9..003/.3503... 3-072.43507:20302:../. .3/03./. .507:9...3 2..9.80-.503..3/.8....3. 02:33.:.3 /8.3 .3...3.:.5.3.3/.3.3 /..39: ./.3503.3. ...7.3./3.:2.3/03..3.39:7:9203.3 /.3503.43507:.9.30802:.80-.3:7:..3.3 507:20302:.3./03. .9: 50703.3..43507:203:7..3.9... . 5:3.:.39039.284.5.8/03.05.0.:7.8:/ /.35:3.284./.  .383/09503.3.39:7:9203..3..0.5:3.3503.9:.5.3 5079..3.284.8.3..   ...3.503.3.3.4320302:..3.:..3.30.43507:203:7..9039./5:3.-40...3.33.580.389039. 8 $0.

/.35..38:5./9.3  $   050393.-3.  ../..802.8.:3...:/03....284.3 -09:.  /!..9.3803.334%84380%99074380..-  20.3.7.:9.7.:39:203.3/.9.7..0-444380440: .9.9.94024/1.3.33 :.-0.9.

.3803.38.32070.09.4394 -...94050.80039750.802. .3503..78.980.38.3.34388903/.::.7.3..9:  0138.0.8.5-.5.7:83.802....3/.3.202-:...8.9. :.93.3 $0-..3.8.8.7.7  09: 9:.99:. 8..3203:3:. -.3.32033.3.3.3503/.8.3/:380:7.39:.59:.:079.7802.8.7.9:5:3.:  %:.390780-:9 3/..5.   !..7.3 57089..3-07.3..3 .897:9:7./.8.33.8..9803.7:83.207:5..3.2.3.-:.../-:.802..3..7202-:.3205:9.8.8.3 7:2:8.9.:39: 809.3/:3897:9:7 897:9:79079039:/.9/.3/.8.80.802.8..2809.380.0802.  03..7..203.3/.3 :7. 50..07/.3.7:83.3.8.3-07:.3507: 203.8./.

802./.37:2:8...3 ..8.0-:7.. ..:39:202-:.3:39:20302.3/..3 7:2:8.90780-:9 $03.7202507:39:.3.:..9..897:9:7 .4394 &39:-.8.3-3.   $07.8../.9..3 .9.3:7:.. :-....:5:32:339/..905..3239809.3 /..:7::39:/802.:9./9.70..3-2-3..2.802.8.08..802.3 08.94024/1.3.7.9/.507..3. 8.32.203.380-0:2/.320-..9 809..9070-/.3803.3./.3808:/..9 08.:7:  09: 8:.3507:/7::80-0:2 802.9-..438059039..95072:.38:  4394  !03.9.802.0.5073.89/.::9:.3/..3/.3  $ !#  .8.8.-07503/..3.3/-3.807.7.3..3.3202-09:..2070..2025:3.203.5./..-40202.7 $.3  $03.33 :.308..803.8.3/.7.7.8.9.20302..8.3/.39039.3 :7: .38.7.-.3 .3.2..9.39.9  $0-.9 03../.7.9.7.3-..5897:9:790780-:9  .  /  !..35.3 897:9:7 897:9:790780-:9.3/.3..2. -40-07-3.990780-:9-40/507-..8..3.3..3/03. 8.5 -.350703.7 ..705.3.8. 802.3003/.3../.334%84380%99074380.850-3..7 05.320305.3850-3.7 8..:7: 7:933.3.9.5.9 07..2025:3.-  20......7.3 :.-09: 3/.350..3/0.84..9.43 $%!.203././.8.9..7.-0.20.39.:...57089.0-444380440: .3.380-.9.203./.4050..9:.3/.3.9803...7.3 2033.8.7.3503935....3 90780-:9 80-0:2/..2.-...9:..050393.

3   &39:50309..9:8/.3050-. ...-:3..850309.91.2./0905..7./.32030:7:   !03//.3802.3.8.31472..38080-:.3   :.9:3:.3/....2.9/...3503/0.9.5.  8.30-03/.9/.9..:.2./.253. :2..9.38.-3.3..7:8 9.78.9.9.2202-039:802:.5747.7.9..3.:.90.32..802:.:-07:9 $:8:3.3203.3570/.850-3.3/..3-.-   %039:3.39039..72070.8.5747.:..9 :38:7/907.7.7.3-3.8.3.:39:-..3/..1:38:7:/804.3/.3 !70.8..9.8.3.3..3:39: 202-039:2.3/.38438..3-40 202503.3.2.4050.3.3  .320207:.. %039:3....92.9.38:.3 .0207.3.38.203.3   !...9 :8:83.3.3203..3.... 2.2:./:...39:35.3.8502-3.9...805..9.-:.3.7-.320.3502-3.3/-3.207:5./.-07.3  /.2-:3.3.3-.75.3.3-.3702.9 .:/.81  $.-.2:. 2.3:8.380-.8..3.2 3/.3   3/.3702.503/:/:30.3.3805079503//..380.30:.   03.3 /..200- 507.3!0907.3207:5..9070-.:8:8:3.8.3..8..:5.:39:..780..3083.3 .080:7:.   !0-..9.38.32039-07.9:8..2539/.91  !4250203. 203.3.-.3./..3.. 9.207:5.9.3.35.9:3.3/..2..9  .7.8.92.7.   3/.3.  !0309.3...7.7:2..7. 1472.9.3/:308.3/.:3   443..-3.:9/.20307:8..3.3..3...39039.230..../.98:8:3..32. 537.2:..9.20207:.-07:2:7 3.3-0-07.5.89.38....50.3.25:7.3 200709 0709 07.9   8.5.7.2..9.../.7.9:503/0.3-070-40.7.3.3 -.   .3-08..2.31.8.7.203.2030905.907.203.3  #. ..7 .3:9   07.7..7.43 2.:39:-0793/./..3/:3:38:78:-0 :38:720307....9802.92.3/.3-07:.3..3.3/.8.22.78:-9.380/./..3..3.3.202-039: 507.:.702.202-3.8..2.3./ ..9.7.3.0:.3-.2:.3.3 -07..38:3/.75.380/02.3.38:/.3.3   .   443..3-./.8.3..7.7.2:5.9/.9./2./:/. .

../..850-3.207:5.9.3.3 807.3.3  5072.5.././.3.3-..-.9.2..7.9..39070-/.20207:.2...3-07:.7:.32:73507:/-07.9.7.:-.7/.3.7.93..32070.3./.3798.3-07:..809..   .8.3 907.3:8.3 08.3802. ./..5....3-3.:808:/.33..33:.9.8.:9. .8079...-0..35.3 .3/:32.3/.8..7...39: 5747....  .-.3903.3.3502-039:..3$48.3. $0./.9..38:/.3203./. .9:::2 ::2 9.2.7./.320250703.3.3.5507:203.5. 3..5.3$%!.3.9.303.843.   0825:.805./:.3.30...980.3/.30:.350347-...3.7.::  /!!. 202-.32030:7:507:/.9507:/909 0-0708.3./..3/.9.32033.3..3202-2-.3 207:5.374.3 50302-03.3/7:2.3/7..2:/.93 -40202503.9.8-40/-09:.3..3.2.7203.-9.848.9/.:3 053.33.3 /507::.7:8 /17.9070-.0207.9/.380-..3907. #02.3././.3.9:3:.38.  09: 503//. 3/.39070-/. 909...3907-.32./804..3202-..3.8.3.3 9.3702.9.3 .307.3.7.3..37:2:8. 8..3/.805.3 203..3..8.507:202.83.8..3.3 07:98.05.802:.5:3 503//.3.9/.8080-:.3/.5.9.202-3.350347-..2.7.7.8.5 .33.7-0793/.94024/1.340:7:./.5747...9   &39:50.334%84380%99074380.2.3.3/.3:39:2020-039:2.. 20302.390.3 8.   08.2202-039:802:.9 80-0:2.9 8020893./.20.2.98/.8.3/.9/.33/:%3/.8:5.3.3-07:.3.-.3.0:./.320-.9-07:2:73.3.:39:202:.390.9..3... 033.3.8.9 .35.3 802:..5./..-07.5.8.920207:.802:.802:.. ...9..7.3./2./.3 -:-..7.507:/-07507.7.3!:89..3.3.3.......3903.32.202-3.3/../... !747.8.7.9-071780.:0.3.3/.3 ..9047.2.9.33.507:203:3:../30.3!0.3 -.3.232030.:: $02. 07.. 80..907-9.907-.9 ..8.350302-03.20302..3.-  20.202-.   !0-../5..8....0-444380440: .3  .....2030905.8505034.9.  9.   &39:202-039:2...3247.507:/8008..502-039:.380./9. .-...7.9-:.-9 4/47 .

3-07.7.84.37..334 $%!    !03:3.3..37.3..:32.:32.35..8503:3.32025:3..:50748.84.3.9.3   $.37.203:9507./.:50748..#&  !#  ..39/.3/.3-07:9   $4.8503:3..9.3   &39:$ .84. 9./.9:7.08.:32.3  %07/.9:7./.7:820302:.37.3.82025:3.32025:3.9: $08.84.3003/..9.3.2003/.3-40 202-.308.39/.9. 80507984.3.:50748..3079.3   $4..8$%!.:32...9.:50748.....5.3-:7:9:/.9:7.3..3 .203:9507.3...507.98080903..003/.. 203:9507.3:39:203.3-:7: 3./...203:9507..35.3:39: 203.3..9:7.3/.3.3-:7:503:3.3/..3 ..3.507.9.33.

.7..

.3/17.2.:39:203:850703.  .35.9.5.3.37.98.3   5.3.503/.9:7..8503:3.203:9507./.3/.3/..3-40 203..$    !.9.3.7:82027.3.93/..3...5..:32... ..-0717:39:203.38-.:50748.7/0.3/.3/.3.

7...

3..8.37.3.93/.9.35.8503:3.3/17..9.:50748.3-0:25073..203:9507./.3.:32..9:7.3 -40203.3 .

3/.3./-:.5.:.. 2.3.3.-40202.9402.39: .   $0.

..7.

3.203:9507./-:..35073.:50748.2-.:32.35.93/.:39: 202507-.390.9.5.3.3-40 203..3.8503:3.37.9.9402. 909.9:7.7:8203.3.3/. 2..5..3/17./0. /...3.

.7..

.3.3.390780-:9   $07..202.3/.93/...3.

.7..

.37.507.-:.3.:50748.35073.3.3. 2../-:..3./.:32.3.35.3..3. 2.8503:3.3-40 203./.9.390.8:/.3.3.9.3/17.3. /..3 07.93/.3-072.5.9..9:-072..9402..203:9507.3.9:7.

.7..

/.9.:5073.93/...8.3 .3.3-:.7:/..3-.390.3   .

3:9-0..5./.3.7..7..2074849 .4/.9../.::= 5032-.3808:..3 203.. 9:..$4.20.3.3/.9..=24/.8.23.3.32070.3.8 .2.9.3.33:.3/.39.  $0.3.2.9:9/507809:: /50792-..507: /.3.3.3  $$ !#  .3$.3:3/. -03/.=:950720. 080:7:./.507: 807.:.3..9 -079::.3.3...2079.3.79..3 :3/.7..3 :8: 8.3808:.2 /.-0717 7.3-07.:2../507809::5:.7.3..3 207.3203:7:9.3/...9 .9.3 ..8. .3=$07.3 808:.9: /.2003/.-0.:79 2025078../.25.8.39. ..3 .507:-0.:9/.3.9-0717 7 .39.$0.-  20.3.35.8..09.3.84.32./9.790.2-:393=.7.3/9:=./.3 .2:80.307809::.79./..7./.3..3 20302:./..40.9202.330.3-...32025:3.9..3 /8.5...3/.3/8.2902.  /!!. 4 50780/.3.:9203.3..32039.3 /8.3 :3/.9.3.3907..95079..0-444380440: .. 80909 9093.3  . $07. 50780/.8-809.39:  2030/.3 /39. /03.. 203..38-93/.39:3.-.3/:3/.3.3  20703.-07..9:.3$.79..3.0472..-. 8.80/.3/. 4 25:3.5..3 .3=8:5.38090. 203:39:.43 0.3..:3. / :9 /:3.3.8..3907/..3.=2...3...5.8 ..39:5:3/::8.3-:7:05.3 20325.3..9. 203.95078.3400.3.334%84380%99074380.  09: .3.9/.3-.9: 85950720..:9503:3..3 .8..90807.9./.2..85/.. 08.5 202.3 203.9:920.20203: .3-.:3 =-./.203:8:.3 703.79: 90.3.9.=897.3.-40202-.:8.3.94024/1..9.2  ..-..5.3.3.07:9 8.39:/-.3:7.7./..3.:3.2.8.3:7.9..43.=$%03.9 -07.=2039079: /8443 7.3./. 7.7.3 808:..8507.3.5:: 7-:47.3!0-0.9: :9/:3.3:3/.-...8 -0.7..2.43/ -073.:808047.3/-07.3:9202507:.9:.3202.3.8:5.3808:./.9:503/.39/...3 207.9:/.3.:9.303907:7: ..3..7.9.

9.3.80.3-07809::...3/.:2.   439490234 $%!  . .:3.3/.-07809::/...84.3 :8:83.

/.93  &39:203.330.3/./-7./.-07809::/03.3.-84..5.:2.7..43507:.5..3503/..3549/..30..250-...5. 05.9.202-..3503:7:8.3. 089..0508.8.33 .35039.-/.0.3/.3/.302.-.40.:.3  $0.:7.

-/.0.:.9.9../.5.:7/03.3.40.39: .3/.40.9.3/..33.947 1. 507:203..3/..3549 /.9.3 $0..31.$0..250-.05.2902..30..-/.  3/.8.05...947089.9.3503:7:8..3 02.0508.5./..:2../.330.3.8.202-.43:.3/.:3.-.250-..1..:..0508.3  .7./-7.3 02.507:.947.84.3.39:7:9-40202-.35039.3/3.5..9.809::-./..3..3.35073..

947.3.3 /.84.507:203..3:.1.9.3..

8.2...

3.08.

3.9.3.203.8../.3  -07.8:.39:305.

.3902.84.003/.

3..32025:3.:3...3.2..3:2.9..5073..7.7. 809.3.3./9.9...3..    .7.3 80-0:2203/:/:505078..3/.38..9:5../..84.0-444380440: .2$!:3..:2-.8907-. $03.95.: 9/.-.83-40/507-....9.7.34047.84..30--07.-  20.2    !03.3808:.3  $$   .7.3  $!:3.-0./..9.9. ..84.8:2-078050792.37.3.:5:33-:..2.:3.55.3.390780-:9   $07.38..9.284.9.203.3.3.-07809:: /03.3/-.3  %3/..50..334%84380%99074380..07809::.8 #. 07809::.9:507.39..-07809:: /!!...7 50.:9.03/.-9 4/:8.9..3207:: 50-.3.909.-07809::.33.4050.98./.35..   3/.9.3/.94024/1.3.9..:9/.93-0:2.3$&:2-.7.8.. 8.3  #.3/.3.33 :.3 ..3...2.-07809::.././.73-40/-..8.7.3$%! :8.3:7203.7 .3/03.507:2028...38:2-07  8:2-07.3$%!.202-:.7.3.7.3/./.

3:7202-:./..5079.3.3:5!7/9.3 203./9.75..38.3739/...38..3507025:.3-0:2-0707.50:2-.2 .2   48:39:203079..3405..80507950:2-.2.503.7.3:2-..3:7.50:2-.7.2..3/. 503.7:. 702. 50:2-.3:7.503..7.90:39:3.32.7$05./.3..3:9.

25:..3-0707.9/.8.702.. 2.-..

3 203079.3.2   !03.  4850:2-.:2-.3 ....7:.03/07..80/9.3 4850974 2005.2.503.9.20-2:7./.7:20/..7.3/.3.3.35079.88.. 2. .7.8.

3 702.075035.. /.3.3.3-0724947203.390780-:9  34.303/07.0..3.8.7.. 5072.3 4280507987 .39..0 .3 ./04805079 00/147$500/ 203.7.3/39  102.8:.2-..503:-..3.

3:2-.  202-07080/.2 07.7.7.302503080/.2805079 719 /.3.-07:2-.79072.3702.3/.3003...3:..8..30-703/..8.3-0702..39:25:.3 5078.:39:2037:.50:2-.3703/.8 .3./804.0807434.3 ..3-..2.2    02-3.59/.702.8:/.3/5.8:2-.3 .8..3/03.3-0.3/:...3507:2-..02:/.3080.20307:8 5078.9.890780-:9   $.:4880.7./03/..2.7.9./.307.348..9..3.  .7./.89.9:.203.3507.3..7:702./. 80/.2.9.2.30/.-07902.34050307-9102909.350/.    03.8..3 02503502.2 07.39039.:2.7.2.5.9.5203..9:.3/ %0:748 202503./809.8.3/9434.5.3 %0.../.0--..9..3805079/.2..37.3-07:2-.7./7.7.3.3.5&  02-3.:4.

3 507.9.378.7..:7.3  0/.3080.4394507.2.3 3...9...9.3.9.

3:39:-07080/.39039.3-....7./.207.35..

350:2-.7. .9.2 92-:.9-:7:-07:2-.7.7 .3307.702..2-.:9/.3.9.2-.3807.37.207..-.320-.2  5.3..8.

3.2.307/....3..:.   0.3743/.3702.

502.  .39.-07:.3405.8.:.

.307.89  .380.5./. .8./03...5/.5702..3:2-.7.39.37.2 9.2.5203.390.3/./..7.548507:0-07./. 5.9.7:2-.3.39:25:.3743/../4..8..3.

.3203.7./9.89.5.3$.3.39.-40203.2.7./.3-:-. 5079.9.:9/9.3..2-2-.2070.33 :.7.8/./.-0.334%84380%99074380..3   :-.  2.2-.3203.9..94024/1.303.:2.-  20./.  50:2-./.35.97.3..3.:9.8 3.50...3/:-.. -:-./.75..7..9 5.3:39:202-3.  /  !.5/.5.520203:802:..8.3.2.5..3/.95079.3.202-3.393/.7 50.950-.03/07.3/03.3..503-.:2.38 8443.9.8:./..0-444380440: .3...3..8.9.50703..3  %07/.3     472:.3.7.9.

388443.2.38.3.. 203:3.9.203:850703.3503/0./..

202.38 /:9405030.3 02.33203:3:.809.38020893.39/..3/:38..8.-07:9  .9.58.3:9....-0723.39/.   0.3:9.3-07.9:90390780-:9 $./.8.3/.3../.3!   $5:3.38 . 203:850703..43941472:.3 :7./.9   8   472:..3809. 8     472:.  8:02.3 /..3.9 203:7.320-.75.9.2  8: -075:3.9033/:91 /0/:91./..:0.95079.5   ..2.80.9.7/03.3.320-.3503....80.3..:   8:  ..3.9  8 -402030-.-.3503.3 ..3.3503..7..7.3503.3:9../03.3. 0.3.388443.3.3 83 8..2.3. 203.3./..3.3/.9.3/.2.9 $.9/. 202-3.35030.2.9.390..550703.2.3-072:...   02.

37.3.3   !&&  .8. 3.9.8  ..3.-4020308.3.35.3!02-3../9.7.3/.334%84380%99074380. /03..3..94024/1.0.  /!.7.3.8.503.3../..3..3/.3.9.-0..33 :.32:/.38.2.9..8.3  .:9.0-444380440: .95039307.95079..7.3/.:079.-  20.

.3   239   202-.9...28:/.9$%!203.84..3.7.3-.: /17..8././2.:-:.2.9/..3 .84....3..5 3.3 5.30-/09.3-071472.203..3/.3203.3079.5..3.. 2:33-07.-.:  09: 0-40.802:.3.8....:  09: 8.73.:..3003/.3./.3    7:2:8.3.7.8.390780-:9 -.43.-.3 805079-07:9    02-..8.3/:3-.3:39:-..../.3. /5073.7.9:84.8.9..3-40/.3..7.39:3 05..8080:7:.3-..3-40/..3.3..9.3.8.2-..3-.3 .384.3.3/909.33.30-9:25:..-071472.3 207:5.2003/.950393/.3.33..3 .9.3  ..202/.3 0-.3202.. 3.3./../003/.33-40/50.0..784.3 507:/-..9 9/..  $0-03..7.3 2029.3/7:2.:.  /.: .32..8.80-03.9.3.  5./.9..:.3.35. 2:33.  .380-.7.-.2 -.3 50393/.32.7.39/..9.3/8:..33203.43-40203/..8.5...7. .8.3    ..32. 5.3.3.3..8 ../.-..33.3803..305.7.57089. 239 !02-.8.8.-..:...3.33.8020893.3..3/507:39:.43203:3.9.39.3..92..8.39/..88 08.   39...3/:384..3 202.33807..3...   239.33   ..320..33     !&&$  ..../ .3:39:-.43202-07. 8..3.8.3205:984.3 .3 84.3././03..9.

89-039:.5. 20303.

7..8.

8. /.9.93..91 502-3.3-08.82:2     $  07/.3.203:3.3503.8./94.43 80-./.-.7.99:3.50-.7.3.8025:73.  5079.3.5.3.3 .75.3..802-.0/.3    03:8.3/.9802...380..7.3.3..3..2.3.3.8.97..9 9.3/.3/.3003/.3.3.38:3 802.3/03.39/.307.3    02-:..202:33..1472...7.3.75.3..038 /802-. 2../.3..84.3  239:39:20302.3-.30.8.7.3202-:.3:5.8.73.97../...0.-.7./.5.984.9207:2:8.805079897:9:7...897:9:7.7.2.3   239   202-:.  W-.3203:8./.73.43.3.97.    %/.7.38.8.97.8 ...3-...3.3.3.....202-:...7-075:3.9.2: 50-.3   239   -....3.850 -.3.7.3. 9. 08. .3. 2-.9..202507:39:...3/..2./.3700.30-:7.09.3  02-:.3.. 8.7.3503.92..3.

9.33 !.3/.3.   $4. ./.203..3..:/./....32.43947.3.5.203.350.3.:3..7..9..503/.3203.0-0.3.390739.5..83.3.5..3207:2:8.3/-. .9/507.. .9.3.::. 203.5.3.3.3    !%&##  $0-0:2/907.88/.84.3.7804.33 -07.3.307.3.3  0.   !03/.3.3 80.-003/..8/05../0..3 -:./.3/....07.3 -40.3/...3..32./..:3.-.:39:203.3  .

/0138.

390..203..350.2--07.3907..530..3/./.3. 08.:3..2..4380507.  88443.32.2.3   $.3907/0/.:9..05..3.3  9/..32.350..3203.3502-0.-070-.02.8/.393/.3/:3.7 2..9..8.91503:8.33.9.350-.0807./.3.3.7:3.3/:3-.307.3  .3 08.7.33.3...9.../.2-:39:203.3.32033..9/.:9 -...9 809. /0.-072:9:/.9 .3 0..3.3./.32039.:5:99..9.3 2.:3.7802.97.8/.2..83.3. -.3.3.79070.3/-0..547.3.:3.507:/.3/.8  .5-:.8500-078...3-40202-.5:3..32.

544$/.2.3.$!%503:8....3.8.393/.3 502-0.9.3  -  09: 9:25:..

32.540808047. .30-078.3 02503/.3-078 -072:9:/..8.3050393.2203.9:5:3.340503.3.507:  $4.8..2.920309.9.89.14:8/0..3/.9 /.50.91503:8. # .393 /./.3.9 /.3202..39:3.8 8.. 5.-075:8.-.530.8.9:3:.3.38.3.9.9..39/.3 /.3/.33202507402.3.39039.    02503080/.3 07.  / 09:.530.7.2.7.8.37.92030.90.3 05.3203.3  0802.802:.3/./.-40/5.5..3./.91.547.3 .3050393.:9039.3  2.503.3807.32033..3-07.30/:5.38.:39::7.439/..8..9.3 .3-.2089.3  /.3/.380.:.79039.8.373.07...3502-0.32070.-40202-07/0.3.3 .3/-.8..3:   0825:.33 802.  .5.2...80./03.3.2.0-0.38.3.32.3.39:3/...30-078....3-..2.207...3/80-.3.9.305.9 ....5.

8.2/:5 %0.39:32070..331.320702-08.39:3 9078:2-.9072...30248/..3/:52030-./.503.-.3/:52030-.8.93.39:3 2././.08038.2.9 7..380..3/.08038.7-4324348/.8 202-./.3/:5 7./../.2.305.38039.5808047. 5.33.7 3493/.8/.307. /.9.3/:5 907/.-. .9. 50-. 443.7.24/035..3  -.3.2.9.2.9.9.7..3/:505../.. %0.2.8 !03.331./.9039.324/035./.0:.  !03.3.5744203.39:3 4743.3090.5. 203/.3-07:8.33/..30:.308.3 2030-.3./703.39:3-:./.50-.:9.5:.3808047.9 909.302. 47.33   88443.-.3 202-.39:3 502-:3::9.8 .307.30/:5./.:-07.39.: 0.39:3/.32030-.3.7.9.39:3207:5.2..3503.7..3494990..3/.7. %07/.05.3.02.3202-0-.3./.5.91 20744/.8.203/.203. .8.3 0...3.5.2. 508.3/0:5.3.05.07.7 .2802:..5033.3:93.038 503.2.7 .3. .5.3 /.39:34743..7.9.3.038 .47.330./::8:83.35073.32.3...39:3 .3.2/:5 90.9.9. 0.3/:39. 802..950-././.02./.8:39:203..39:3 3/473/..3.8.317./:5 090.8.52.9..39:3     2..3:25:./.3  8..3 5074./.90.33. !03.79074743./.2:37.38-: $02:.3:.323:223:2..9..3/:3.3 3 2033.8.9320307.317.302482033....3.202-.73.38..503.2 -..3.5:3.3.3/.3...8 0.. .3-07..::..93907/7 /.39.3502.3   %0../.3.2-.347243..8:..2203.75.2.33   !03/.33...39:3  %0.:.7.39.9././0:5.503.3/0:5.3.3.3502-:3::9.103 .7.3...5:3./5:3..-.33  07..8.3.3/:5202.9.202-.3/:52030.35074.. 493203..950-.39:3 0/:5.3203.3.

8:34793 9.2 8-:-007.9-.3/:3.3 203:7..:9.3 2.5744203.-.3802.3.3. 202507.7.39:3 0- 0.:2./..302.5.79074743. -07/.9.3.05.:.-0.7 503.788443.9./..   20305.3-07803. .9.  2.5502. 070.3 038-./.3.5:.79074743.:7.     :7.203/..38.3.3/:3 .7.3 .3/.5.309. .0-444380440: .1033 2030-. 9/.3 .38.3/.3/.9 203/.3.39:3 3 2030-.2/3/3.7/0:5.8..9:7..39:3 -.203.  493.3203.3 5007.7.3.33.3-.35:3.3.3-07..32033.3.  7 .3 -07.8.9003/.9.2-.3.3.20207:./.5.9074807488/. 9072..7.8.9074807488/.303.9 7.79079078:2-.32089:8:8  2025:3..39.103 .3.7.4394.9.574808! !0.7.9..350707.84././.903...33.32030-..:9.33 :..3/0:5.-07.2.207:5.203.7..302.9./9..8./3.-  20.3507-030.3.3.3.7.74803//.7-4324348/..05..35.1032030-.25:7.3  :7.:     $0...39:3-07.3 202:/.8.9/...31..7/.3..3./.-.37 .3.788443.390...9.-. !02. /:3.7.3..907:..3502-0:. 32030-. 0. 907.320744/.5.3907.2.-.3/.33.80/.9/3.9. 202507.94024/1.7..39:3/..3.9.2.32.2.:/..  /!.8..3-..   :2:2 -40/:7.93.2/.3.3.3 -07.3/.8.9.390... 2.:3.50744  .-.334%84380%99074380.39/.303.7.3  $ #&#  ..8.-.

-.-.39/.7.9.78:!02-:.7 -49.20-.: 0.7 !03:8.-70.3 !:3.9507...388443..9 5072:.:3:39:50..2.2...4394503/.2-075:3. $0..3 .380-.9047.3503.8/..$!:3.3 .3897:9:7 503/..7.7.. 93   .39. .39.33/:3.79.03/07.3.703/07.7.05./03.-.-07.3..7.350..3-40 /.38:/..7.3.8 8:/./..3 2...7.   4394003/.333/5.3-.-.25: 83..3-.3.850 030/.8.3/.3/:..25:8.9::.9:2:2  W-70-138!/59/.3  !80.3.3..:3.3.3:9.38:72..-071:38/03.39/.203:9../  4394.3 !03:8../:..3. !02078..9 %07/..3033...::.3-0-07...2.30805.9 20-07039.78079.850-.0-9.-075.3-.7....75.388443.34050.3.-078..9:8:83./:.3..8203:3.5..3.3.3-.  03. 002.7.7.808570882.3908. !02.3405./8003..3/:9/.: 2.3/.3-.2  !   43947.    02.3/.2. 0-.02..303/07..9.9 0-./.3 W9.9 -0781. 5:3.3.2:83:.  07:9207:5.3503..320-.3./.80.88443../.3-.3.3.388443.33-40203:3/.3...0.3.3./.7.390780-:9 .39/.3 503.5.3..3-402030-.203:9..39: .-.502.3/5078..320-.3/.  W..80.5./.39/.2.5.3/..34050..9.8..3 002.3.5.302.43948050703.9.7.3 43805..3907.3.. :8..84.9/./8003././:.3-.3..3.509.3.9.3.3-07..350. 748. W!/..3.99:/.390780-:9 9/.!&$! 203/.3:9. W033/8003..3:9.2025:3.::.-.-$.3.37..-402030-.303/07.5.. -40-071:38/03.32070..5.3.

./3../0..4394 .4394/-.3.20307:8 .

8.

9.8500:9:...-.3380202..3/507:.3.43.85090780-:9  09: .8:.:7..9: .507:20.8.3/7.3 !03.9072..7..850 -..9 897:9:7. .9802039. :.3.2025:3.3.20305.8.7..3.850 0700.3/.339/.8.08.::..33. .3897:9:7.3-.3.3...3/.

3507:8.7907./03.3202-079:25:..305../.. .

507.3.9..

17.8.

5.3/0.3...:8.

99./.. .3....7  -..9:202-:.35.93/.8.:.-07/48.3 .32.38.2/03.3203/4743808047.    !:3.3  $0202.88.9.-079039.7.:.3-....3 50792-.3 .3./. 2070.:9/3.3 /.99074/.98.3202-:./:25.37.: .3-.8.2 0.3.3 $0-.3/:3.3-.3..9.3/-:.9:.//.3-07.3.7..3/..3.9025.81./...    0.507:/.3-..8.2:/../.33.5:3 8090.-9.:-.3.388443.203./8.3.3907-./  09: ..2    0.308 502-:.39/.34478.-07/48.-07.3.2 .2.3.-079..8.32033.39039.9:507-:./8.9/.383..3/..947.547...:39:2030.  .2.3 8.3/88402.3-.3/..7./8.7:/.902.843.9:.8/ 9025.3.8.7:./9025.2. 7.3 507:/.39039.2..30.. !02-:.9.950702.3 .2.3:8.7.29438.5079.: . 0.40 0..33..7.5...-.207::05..2:3-09: 907/.203..9/03.3. -2-3.. :8907:  50-.950-.94947/.2-.547.3/.3.3203.././:25.502-:.32.3 03:7:9.99..8.2070.507...547.9 9025.9203072.3:8:917.507.3..9307..3-078.703.9.8. 5:3./03.3.9.9  2070..-.8.2 20/..:3.3503/..9502-:..3.3 /03.08502-:.39.388443.340.:.5.3503/.3.9..82.25.:.9.::. 8./8.507-:. 2..390.8073/:25.8.3.808:.3-.::.5.3 2030-./.:.3/.38007.3-.9.2..7.340$:.33203:9:50./.32033.3-.7/207.3.3/./.980.3-..-073.2.3 $09.-.570.3 -.3/.30.38.308:3.2-/03.3907-.39.1.   439450703..507..34047..73.25./.3203.39/./.3.3907./:.3   439450703.9.3.3202-:...5.9092:7.4/:8./.220/.7.3/207.3-.2--.9::....3./83-.35.-.5:3.3.7.9  080-.9025.3.: !../:20.7.25..347. -07.502-:.390780-:9  -..3-.3.32.7.. %07/.3..502-:.3-.3-. 0.32.    !:3..7..7..4394 -.7. 9025.73.9025.31034203.3.8.3..9.20..   439450703..3.308 08502-:.3 9/.950-.9/03.-4/  439450703./507.90.502-:.7:/30.3-.33../.34047..9 .3 2..3/. 7.9/.207:5.3-.4/:8..:202-.:9.3.0-..3-.3.3 ..$:.05.3.33/.-:..2.

73.7. 203.30.-.-003/.9.3.8  $090.3..3003/.. .2030.3/./.3.9.3.50.3:7.9.0:./. -2-3.35.38.0.:3.9 203072.47.37.350393.908.3/..7.3/03. :.8.3.570...3:.3 -.20.3.9092:7.897:9:7.3./..0905.38 .5.333/8./.38.2.9.38/.3/02:.9...3.:9/3. .7.7 503:8.9.3.7.9.202-3..80-.3/.::.202-:.3:8:99./.3  #&  % #   .38/03.3503/.3.3.5.89. :7.350792-.3..99.8.9/.9 9.3-09:/...33.3$%! ...9/..3 .84.22.3.7/0.7/3.3 /8..7.3202-3.3 -.3 !.8.   !0./..3.30-.20.7.8.9 08.3.805079.5.3-.3:99039.:.802.803.8.3907-.7.2 :.3..84. 2.8.203.-.3/5:.2 2070.3.9 $0202.35.3.3203...3.3.3/...84.3. /./3.....7.4394902.203.38..33.3 #:::.3..33././.3:5...2070.32030.3 /88402.8  !07..8.-07..3.390780-:9/03....-07.39..3.3/:.:402..3 5.3202-3.:-0793/...50703.3907.9.3.2.3/:3..3/03.7..550703.:3.8.843.350703./03.8.:.3/.253 -079039.7.7.33.32070..3/:..7.3 203:.50.75.39:3 3/.50.3/3./..809.3003/.203:.980.3808-0-....92:/.7.:.9307...25.

./..9039.8.8305.3 02.7.308.3    !0307.3903.3...8:.330.7.2902.::/.07..07./.3903.84.3/.802.3-07.302.9/.3 ..8:. 2.32070.32033.3.9    07.3.8..7.33 -.:80.35030.83030.9.

3$&/...3 ...3203.003/..9..3 ..84..   07/.3/:3-.8.2-...43-4020308.3902..3 $   .  .3 !$ /.3#%!% #! 802039.3!$ ..2.30/:.35079.503.3$/03.  ..43-4020308...3-...3 84.32:/.84.-..7..7.

07.3.8  $&903.9  5.3$&   .84. .8:/%&.9.7.32033.3-40203.5..8:.50703.5..2-.7.8305.::.3503/.-.../..3....  #!507.2.8.3 $&2089/-07 /0138%&2.302..9.:.07.330.83 $08..9.3/.7..9/.3903.4333202-3.7.

. %!#% 3.3.3.:20307.80:7.8:/$&   4394/0138.9.9.3.32.3 :7.3203/0138.

9.2.07.835007..730.80:7.8.7:./..:39:-007.8:/$& 903.3/..30.33.9.7.   %& 3....3 :7.

:8.2033.-.3#! #!/. 903.9   4394.07...32070.9 4:8 507..83 2033..33...383432/03.3..2!$.9.9....

802.9.3.: .989 807.:309...:89.9. ./30.9.37.9893.5.  .79. .9.:8..3.3#!  3-.2-./.7.2-.7.383432/03.43-40203.5.3-079.:   ./0.20309.2.3203.8..3.:   ..:3  .389.802..32070.32070.3.9.

7.83432/03..9   %% ..33.83..3-07808:..9.4394.0..32033. 30.9..3.9..3903.9..3-07808:.3030.9.4394.320-.3.4394.3   %!% 3.9.3.7.7.   43948094704342...903.83   4394 ..07.  439430.3  39....3-07808:.3 507.8.3 :7.3/.80:7.7.

.3/03.:8.9..43-40203:880-.3/.3.3 ..3-07.3$3.-.08...3$&  02.

1.947.

 1..9.83-0723.3903..9/.9.-. 07.2..947/...8.3 %& 80-.3030.7.

947.1.

7..9.3/:3$ 02.730.7..9..:.3/.3   % 3.3$902.7/.8.3030..9.  1.7.9 .3.8....830:.9.947:./.3/..9.3903.3203..

$ 2..3:7:02.84.3.9 807.8:..3..9.. /.9.8.8....43202-3...83  3.07..902.308.3/.08.3.$3.3903.

3   4394503/.84.3..7.3  .3. 84..003/.32025:3.::.

7:... /0138.83207::05./.07..3030.7.:39:-007.3/.5007.730. 9.7.%03./.9.

 1.3903.2./.8094704342 $0947 5079.0-.9/.8.330.3:3.3.7/30..3.202-.7700/30..83 .439457410843 :39:203.83/.-.805079:7:907.3508.90. .7.7./.8.7./.07.47 :.3 2030-.3203:3.7/. 30...3..37.32070..25.250-.32070.-:7:. 30.$& /.3/30.3./.3/.3.2-.903. 1.7.3903.. ..91 $ -05.8..2:3-09: 0-.7.439430.3 /4947 .32070.7.30:7.3-079.:3 #! !02-.7..350:.   .8.32.39.  .7 809.. 903.37.43948094704342 :8:83.305.3.. .3..3 /.57410843...25:30:7.-077.:.  $0..9.5.7.9075.2.7.8.07.3207:5.802. 9...2.35007.8.3.3-:7: .73/4308.9.7.9.3..:39:203.9/.80947..2.2.8339:7:9202-.3 0/.947 /.35073/:897..-.:30809. .3 $ 05..9:7:9203.

393/.0802:.3/03.3.7..3$%! #$%!$ #$  %%   #  $%#%$ # 0 %   !&  7.3 239:39: 20.:202507:39:.:2..3-07:9  0--.8.3-07:9  02-./.303/.3...3/:.: 7.3 50792-.303.8984.9 1.:.3   03039:.7..8.-902.3..32..3/-07.35.0-:7.--07/.9.2.84. $$  !#   !.3.3.

/0.

9.503/.5.

4394..

-:989.30.2/03.:   0309.84.989  .3  02..30.8/0138.:/03.3/..09.3.8003/.

3...3   %907503.9.314:884.43805 7.39.50393 /.7:/03.:.

9./.3507:805079/3.8    03039:.202-3.3 0-.3..2   /.38.2.32:/..9.3..9:.8/.  3.9...3 /.3202.300203.. 9.9 080:7:.35.8:.20.3..3.3/.3.2003/.

3.0-:7:.

5:3.

..8.2.

3.08.

8 -07./. .39:305.3.9.203..

9/..3..3905.8.3 808:.9.8.284.3   0..5073.3202-075030.3/.9:/0.9039.39075073.

3203:3:.7.808:..58:  .2.3203:.3907.9:0.35078.39039.880-.3.9.3/:./.9503..3/3.3507-0.3-:.8:.-20303./..3.8.- .  .9..-.:50702-.3  &.3/.9.:80-.507.

2.9:507.3.9.7.3/3.38.9:/0.05:9:8./.:202-.88808:.3203.3 808:.  3.3..88..203443.

5.9..503/.

802:..9.9..3 203.5073.3203.3/03.9/.9..1.3808:.947 !07:/8:8:3/03.7.2-7.34  .9:507.388902.

.3.7.- 80-. 507-3.3:9   :9..89.1./03.3.3202-07.380-.9:507..3 :.-9039.30.3808:.35.947/03.

9.507:.3/3...1.35073..3.33.947.3.:7/03.3 /..3:.9.-:9  $0.:2.3/.9.

8...2.

08.3.

/.3.84..: 9/.8.3.3/.3 -07.3.97.30-.95..3/-.3/..8.3808:.7.3.38..202-:.5.9:507.-07809::..31.39:305.3.3/.9/.7.39.3    07809::..39078:8:3 030../.9.3 !03:8..9.-07809::/03.3/..3.3/03.03/..3503:..284.2.3.9..3202-:.3.7/.203.3   0-./..

9.3.3    $005. !.8 2:.7.3..89.3.9..3.7.3/.3/.:802:.574808/.97.7./0.:39:20302.820.203:8.3.3..:.3 :5...3-09::39:202-:.

37.3.320309.::.314:8507-3...3    $97:9:7../.7.3  5. /.3 2070.7. 5...03..3503:8 43943..7.9...3 &$..37..3503/.3.947 1.502-.  !03:9:5 532.7.3503/.3.::..9.-..9.3. .3.3.8 02..3 ..94702.3/.3 /-...9..390.3/.3.::.:8:..   $97:9:750703.7.3.3.3 532.503/. 5..$&02.2030/9.  3..3..37..  5.3.308.202-.3   !03/.7..3:39: 202-09:.3..9.3 532.5.9.3.9...  3.  88443.::.../8.9.3. 5.  3.3 08.

.7.9.284..38: .3  - 0138./.75..9.384...2-. ./..7-0.8:.5073. !073.3/.3.3 :-.9..

-07/.3.8050793-070:..3503/.80.:.20-..-40 203.88443.203.-.3 20-..7 /8.2-38. 5035:.7./70/9  802..33 03.388443.3.5..8..3.0-0./.9%45.3003/..9.9.3.92.3./.3  03.3 502.3-070:.85004342 549/.3 !! .3.  0 4394     !03/7.3..8..32070..3.8./.. $  :39:203..7  55   5.2.3848.3   ..3:.9.202-..3.:/30.3.39.3..3.7.8.8:.3.   4394$4.3!03:8 !!  -3.5 2.91 !! :39:203..83..79.:2..3.388443. #! 3.::.3/.75:9 $& 8073-07.4.3.3 $  .250703..0-202.3/.3.3202-40.8..-.8050797.50393 #!  / 4:884.7.9.3:2./.03.3.003/..3/./.3  5..8.392-:.9.   4394503/.3 &$.0 /..3 0.390344.33 ..3  $0.43805   .3405.30--08.3..-07-..3 .3.330./.3-070:..9.0-0.8:..3 /3..3 03. 907:9. .357410843.75:9207::05.3   09: 03.8.3.9.340503:8/.2... 5030003.03.502-.3   $97:9:750703.3/303..3. 50.3-08..3.-.3 2070.9.203/..-.8../.2$&/.3/08..3.08.. #!  07.8.... .3 .2030./..3 08.3. #.39: -..3 08..3/303.90- 9075073.50--07-.392-:/03.3.-07-.::.9.5.3..84..4.3203:3.3 !$  03.8....3/.2538:. 9079039: 805079443.03..83./.3.3 .50--07-..7.

:/: .-40/:7.. -0781.9:2:28:5.3..

3/.2.8../0.9945.9 .9-07:93.. 8005.8...

:/: .

  :7..3.

3.3.. :7.!0302-.38 .

3:9:39:2030.3.0907.3/0.8.3.

3 /..43805.2..9945.9.3/3..

:/:    4394.

-:9.

!07:85081/.3700.3/03.31.9.08 ..

/0.

3..3.    !030.:39:20302:.3.305.203..503.5.52..8.3.3  - $07.3/.3/.3/02:.4394 :7.. 507:.3/./.9202-070.3./../.8.43805.

0825:.3 . 40./.

.3 -..7 080.//.3/..3 -.9.3.9: 8..90780-:99/.7 .3-07..9/.. -07.3   4394$4.9 509740:2  5.:5007.-.2:3-09: 2070.3 09::.33.3 ....3   439488443..9.9.8020893.89/.3.3.3..0-.202..3.9.:3.3-.5744  09.3-07-.3.390780-:9 $0-././...202-03/:30-..3 .3.3-.3-07-.32:/.  .-..58....9/.388443.9.3.907.3.3-..3....2.3.3-07-.57028805079570285073..32.3..3 20303/.:805079 .33.2038.32:/.907-./3. 5007.7 .803/7./-:.7.3..:7:2:8.3.:379$5.  !007.3 -..3/3.388443.9.907-./.. 0-.3 !03.9/.89  /.4394 2070. 20303/.9:57480/:7 50303/.39039.3/...207:5.3/9025..9:39:20325../.3-.3  3.93.7805079...7.-..2. 2030/..347 0.3/..3 -.3-.2-039:503..3907..../03.3907.4394.7 ..3-07.350303/.3-.:/80-.3..3-.2:7:9.3 20303/.. $ :.39025.:.3/.3207.9: 50703. 5:3. ..340503..9/.907-.3 -...35:3. - -:.3    55   49.8.380.3.7  !030.35:3.   -.7080.3 20347-.3.9.3.708/$0..7.2.9.7.0-.3.$97:9:750703./...9.32:/.

-:9.

350703.388   .9:897:9:7 .3 3/.3.9%7..8.75.3507:/./.3:9:   ..83.3.38 8443.-:3..3897:9:7 897:9:790780-:9:39:203.3/./.897:9:7 897:9:7.089/..-40 203.8020893.380-:.3.

9.3/-3.3507.3.3:39:203:3:.39::./03. .9.

3/0.50703.3  .  40:.507:-:3./.203:3.39.388443.388443.3..3..3..9../75..   5.8020893./:3.3/03..3/.3.350703.3   %/.550703.9: .3..9/03.3-07:93.3/0.388443..9.. 8.3/.7..38:39:203:-:3..280-:.8.350703..3503:9:5.3/..809.3503. 50703.

3  5.-..0825:...3..50703.202-.502-.30825:.

9 503008.9202-:./.5.503:9:5 2070..3.3   $97::9:750703..3503:9:5.3/-3.8:./.305.

3503:9:5.3   !0703.0825:.

..3 14:8503:8.33.897:9:7.-40203.   203:.3.2025:3.3.38:/../.  3/.305.502-..3.7.9.3/.7.3503008.9.9.3..39/.:20302:.9.3/.0825:.079./03..3.3/03.3-07.3  202-07.3202-07.3 3.

/0.203:8802:.

1.9.

4 /7.350703...7/.307.9.3/.-039:908.7.2-..35.50:.2.3    $%& 039:%08.3203.7.3503/..3/:.8/.388443.. 50703.4  207:5.-039:908.4  !.::.3/.02:.3.3 5./...39..390.3$%!  038 038/.4    /.

.....3/.4.7.    $0-.3.

80-.8.3:..3..

0..079. 34.

3.553/.:05..8/.5.02.7/..7..7.3   O .3.9:....3202-3.7.7.2.-039:908.3202.3.3/.92...8../.3.39.7.3203:.289:.8...4/.7 ..350393   02.34250203   02.3802:..07503  5..2:5.7.   02..8.4  .

.9.3. 92.4 0503/0.7 .7/.

/..

 94.2.3./.3.9.9. .

..

807:.9.222 .

3/.807: 8.9.

..

.2-4.

./:.

8.05..7.24/03./..3 2.3-. 09:.   .8..- -.8.5748.

.8:/.

3. -..03/.

187 %:./.. 8 /3507.17.705.32./..9/.  %:.3808:.2/:.3808:.7.705.8...8.507:/9. .

17:..89..

39.9..3././....:.3..907/.:.1.  02:33.8  !07843. 9.2/:.. -078::7  :..3.9 .:..9...5.8.55..07.3  :38:7 -.. 807. 203:.

147.3.209. $.

/.0 .5.: ::7..

.3808:.-.. %:.39/03.8.-.705.317../.8.:.

24/03.

.99..3 07..7 2. .39:305./..3805079..3./. 5.  09:. $.9  7.3/.7. %:. 902542.   .. 2.3507:/-3. !0.3. 43908.3 3/.9 .05.7/ %:.3 :33-03/.3.9.7.9.038  038..  ..:39:.3 202-3.7.9.8.553/.8.5.7.9503..8 9025.9./: %.8.43/. -.9..89. 4..

..8. ..89.  /.7.317..2908%  .2.3.. $0-..3.3/./.305. ..3.89:.8/.4     203.5..3.8.3:3.3.3..84.3  %. 03.390780-:9/03.39:305. -07:9 -07.:    33.8 02:/.85079.3    3320309.289:..5.30.

.1...3 203.    203.39..   .905.73 . 9/..43202.39039..-40/:3.3805079.: %5748.302.:80-.7..33203/.    20307.3-.34250203  09: 5.. .320.3../.9.3/.3.9 2.3    339..3:.3.507..9.    2030..3/.3! 4250203/03.9.8.9.89.3805079/-..39:.7...7.3 /03.3507.2:5.-   !...3   .7.790780-:9./.9.3507:/.3 :8.3-3./.3.3.3  !07.420207:..3.3.3-09: .3.89.2-3.3-.3.3-.43943.5.9..5.

9:  2.3.8.

8.2.3 5./.9:  /83 /89:  -03 -09:.8.7.9:  80.3 2.

../.2./02.280-0:29: .2 5.3  802.

-40203039:.2505078../.8..3    .9.3-039:..3.3/:.8.3507:/-070-9:25:.3   03.:5:3.  $   3./03...3/.202-.3$%!/ -.   !.5/.:39:202-.-039:...350393..9 8.3.38080.8:2-07 8:2-07.0..:3 207:5.3/1..899:.8. .9.-039:.3 !.3..: -.38025./.39098:5.90780-:9 %.2.-..7 2030.-.8... ./.5.8.3/:./.8.8...5..8.38025:73.33 202-072.3.8.7.:39: /:..8.3 -039:.079./03.8.8 -0:203.-.3.503/..780-0:29:  .88007..079.43$%!202-079:25:.3/-..350078./.3.7..390780-:92..8.3.7.39:40:7: :7:/804...3$%!     !.5. : ..3/...8.9.. 02././.3$%!   $%!      !&$  $%!   $     $%!    #!   #  $%!   & &  !# $$ .390.. #::.73 5...203.203.-.3.7.3-.3.-.3-.-.2.3-. /..39:2...8.3 .3207::.88039:.2-..203:.:17.-0.8.3802.305.:.9..080:7:.5...8.

.-0.2   %.8    :.89.7/1.35.3/.!748.3.8.7..7 .3.3203.95.3..98438.7..   0.3...8:-0  .   .8:.3/. $%!     $  $%!       $  .3.8 0-07..3-07-09 -09 2..3.8.3./...5.8 7::.3907:8.3/:.9.81  503.3-07:9  .8...2.3-07:9  -..8:/3.8   .8.  #& &#  .7 .5..-...3  ..5748.

2..9.507.2..3 3.8.-../..2  3.9.3..

0.3/   .7.9.

8.17.

:3.3909.5..22.39.3.8:/3.3./1.    :.5.39/.

.393.  50-4/4-..:05.9.2.95.905.  .3-07:9  .9  .3.803/3.39/./...9..905.91  .3.3203.7./.98438.8.553/.9:...:-:3 .39/.5.9  .3-../.9.   .2..3.9..98:8:3..81203.

  .

. .33.33 207:5.3 503.3-..5./.8.3!039.3./.3907-:.38..3  .3-07..3 /./9:85..9/9.07.3 -.39079039:8.507..  . !74808320-.:.:8203:7.:897..30-078.33./.3.3080/.8-40/:3.2509.-.:3    .7.30:.350:5:8.3..9/9./.3907-:.-0707.3..389:.3-073.:5:3 9075..2.38003.25.3509.2030.59/.39..3..  2. -494 ..39./..202507.3/.7.39..35.:5747..207:5..7802:..9030.9.39/.7802:...2..3:.303/.20/:5.8.7.39.302:/.3 8:2-07503/./..3.3503.730. .548919039.9.3 .7.38:3.35:3.7.3:7::2 !039.35:.3./..3.9.8.9.7.9/03. 390381 2.29438.3.. !03:7.7802:.3 90780-:9/.7.7 .5.39.25.5.3 03.-:.3809..9.3..3-..:: 8.-039:0250390..50703..:5:3-09: -./9..9/.3.7.7.9..3.7  07-.9. 02.7.7.5.3..3  3/:89750.5..7.3  (  .87.80.202.38/.3 .:.7. 025033/.3 203:7.-07.. -./.&9.3 .3 :2.9..37.5:7.3.8.8. 8...3050393.38.8.#:2:8.3 .7802:..203/.3050393. 0./80:7:30.3/.7./.7.3 203:3.3.7./. 39... 3.3:3.8..3-..39.-./.02.3.38.850.-.2-9.3:7::2 %3. 502-:.3:8. .3/. 07..3.3203.-..5.25. 03..307.7:.:39:202-3..9/.390344 8./-:.0-/.92032.7802:.507..9.7.3.7..730..0/.9025.7.3:8.7802:.7802:. 7.3/30./.2.80.7/.2.43.20250380.9.3.3. 47.3..8%.9.30. #:2:8..3 -./.9.3.87.32.3.7:8203./.3/.7.:/207.50.7.39.8....3.32547990780-:9 :.:3.3503933.2..5..5.80.02.7:.9.:20.25..29.3.3-079.3205:948.803  .932:.8/.52.32.202-07.-.3/.3:8.80..05.3-073.3.3 /./. 3/03..9.3 -.7..2.320..354891907.2-.89 .33.7-.33.39.380907:83.7..9.9.32..25. /.9..25.3 2034947.3503.7:83.2.7. -:.3 -.. :8:83..8.9039.25.9..3/507:./.8. 07.2809..9..3-../.35.35. 5747..7.83.38.7.3.8:7.5 507.75.3/-..3.30- 2033..2:.348503003.503:95.2809.3$3.3.7 070.3405...3.3.5.:9039.38.5.3203:3.7.:.1.8.330.3802:.3/900.3/:3.  5..3.3 -...90780-:9  $.43.9.350325479.39:  7.9/.503.2. 50./03..2809.7.3.3..3-:7:05.7 .3 /.37:2:8.3/02..303/.38..7.7.35.3//.:23:2/.37..3-.2030/.39070.:.3:39:202-07.5.3574808203:25: 202574808 /. 207.305.... 0250380..33/03..3 73.5/-:.730.7.

.47..3.3 -.39:802:.7..350:5:8.3.3 .203:7.80./.-.480305.5.3/:5/2:.3./.7    $  07-.02./.-039:02503/.305.3050393....3-402030.2.33.3.7802:.8.37:. .3..3203.3.75.3:39:050393..9 907:9..8.2809.7.203:25: 202574808 /.7..0:7.7/.-40203.20-. 503.305../.39.503.2.3 802:.3.:5748085030-.3907-:.3.3 -0703./.34007.5.   $  !02-:.3:39:502-:../...3.347.25.3.9203..9.7:83.3207:5.9. 2.25./..:...380-..308.38..079.3 .3207:5.92030.33207:5.7.:3.:.7.9.39: :9.92030.330.2.3/:25:. /-. 050393. 3 47.8.3-09:8..2.02.9.-.3079.3 :39:9.3-40 203:7.3..9.2..7    $02.350325479.9/.3:9.3478.7    509/.25.39.2.3079.25.38.3.507:2030-.-402033...3544:39:203.3-.2809.3503.7802:. 4890780-:950393:39: /2.2 9.3-.3.9.9./....3 203.9.-:23  $...380.3 07.380.9:9.25.7802:.8:.3 503:25:.3/.3/.8-07907:8.3 $0.203.380-0:2/:5:8.3-.5747.9/.3502-0.3.3:8./1.3 -.3.7./.3  &%9.3.30307.: 5747.548919039.9..2..38..3.3.:2.7802:.8.3544.7: .3-. -.3 03.37.5..39.23/..7.:8/.25.5..3/90-.35747.7802:.82.3.38920.9..2.3 50:5:8.:./.3-40/:3. $0....9.3485079.3   .7.8.3 -.9.5.3507809.290780-:9   $  $.347.8.2809.3 $0-0:23 9.38.5.37:..37..8.3482 .3. .8.3.-9: 20..9.3-40203008..3502-../9.3-.5.3/:-.7802:.990780-:9./.82./.3-.7802:.8.3:39:50-.2020.3.3:.5.3 -..730.39:7:.3 9:8 080-.7:.33/:89750.3/.-:.-..38.723.2.3 ./..37.8  .3503.3 203.3/02.8/.9::.3 7.:5747.3 203:3.2:.9203:7..9..2-.303/..8.3:8.29..25.43.-07...8 . 0.31..3.-:7:3..2.3 ..38003.7.:9.3-078.9/80.7.3:39: 202-07080/.9.0.7./4947 .9: 8:2-07.9.3/..3  9.9.5./.29.3 9025.02.2.3 5:3.9039.

.33..334%84380%99074380..9.9203.25.9.9..5747.303/.3 ..29.7.-402030.3702.079.33 02. .7./30../.2 ..9203:7.3202-2-..(  .3 070.38.3.2509.7.202:3:98.9.29.8.3.7.7802:.9.389.7802:..39./:5.350-.7-07:2.3/:3.82.-  20.9.9..3./-:.203.7802:.8 !748085030-.94024/1...3478.9..3807:8/.37:2:8.8.3.320-..9..9:8/.2-. /.3..503/:/:30.9..3 :-.3509.25.380.348/.77:2.3-07:2:73.3848. 9/.33.32:.38.3/-.89.2-:3. 5.3-.3 /.989..5.503:25:.3 2. 2005.9203./.507.32070..32033.:9. 02.07.3. #:2:8.7:8/17. 20307:8.3.780 503003.  9.17.320.920302-:3.3.3083.73 -.348 5079./.25..3/.5.2030.-0#:2:8.3 /90-.3 :2.3.3.3.9/.39/..33..3  $ #&#  #:2:8..9 9.7:8/./.. /..7/.3.3/.35.308..35.9.33. 07.93  2.   !0784.:3/.7.../9.0-0708..208. /.:39:202:.  5.3..38.3.32070.:9.3.9./.9.25...:3.7:89.750703..8/..3/2:.3.3.7.3702.:8/.7.9.5. :9. 443.75./03.3079..33/03.3.-.5.3.9/.2089/-07507.3203..0-444380440: .350-.3802.- 9: 5747.3.303/.82./. /.2.3 2.50703.8.3/.2:/..3507809.33 :./853/804.3-.3544.$  !747.3.3.202-039:0-  507.848.8.3-.8.30.330. 203.25.30-078.5.3 07./..7.802.38:2-07480305.7  /  !.3 73.503..3./.3702.7.20303.7.380.-07.3.9.3.3 080-./.9.5..3:39:203.47.   $  9../.907-.-:23     $!&  $.9.8.9/././9:85. ./...3503.802:..5..053.2..02.2 809.99/.7.303.9..8.35.3.3 207:5.8.8..3:.350:5:8.92032.:.2 ./..3..0- 9.3.3 .35.507.39.3/.3 02:/.

9.5.8.:802.3-07./.9.5...39.5.3-:. 9070-.2. .380/.7.9 .30.. 80.0207.39/.8:/..3.-40203:3:803./.8...0:.3202-.3. 2..8.3/804. .07. 2../.7/..3804.3...3.3. 74.38.905253.5747.3798. 3..3  5.3 -. ..3 909.2089.32...0:.3 -.-9.5747.9..8.3 8.2./..77:2.7-..3.3 50-. /...3907.7-0708.73.3:9 03.5.805..3-071780.7.3-40207..907-039:.9 ..8.3.3-03.907:7:8 2. 802:. 9...503//. 907.8.3903..2. -:-.7.8..-:..25:203.203072.3.307.5.9 -..8.88.3/03..2439083  503//.347547.3/507::/03.3.7:83....374.3 88902503//..5.203:3:.350302-03./.07.39.. 38.7.3   !..3.380.3/.9:503/0.3/2.2070.3 07..3!0...9:/03./.2539/.32:7380-03../.3..5.7.5:.3.503//. . !%$ ./:9079039: 03.0:. /.-.0.75.3247..8.38.32030:7: /..9. -072:.-9..39:35.350-.2.9..3..3 /.39:803/7 !747..:8.3./. .3/.8050.2030905..:39:-0793/..9202.7.7./.3 -072../5.0:.3503//..72070..7.. ... -07.80.9...31.390.-..8:/.38:..8.25:202..507:80/.2070..2030.3 .3-07-:/.7.2...80-:.3..8080-:.3203.2.3..:.20207:.30:. ...8...3.3.9.././:..3.3 2. /. /.2.3503//.. . 207:5.31472.8:.3.3502-3...29:39:9..9.5.3 502.3-0708.3 2070. 2..2089.380-. .3503-.203..-.2-.9:.7.507.7 -03.../.:.320250703./5.-.3/50703./: 2.20281.2089..32.... 1472.5.52.3/.7..7:83.390.3.80.8.1472.2.3-07.3-. /02.9 $07.3./.3.93.98/.   9.20207:../.9:5079:-:.39:2.39070-/.3:39:202-039:2./: /.3./.  2..802:. -:-./.390..033.2.3/.7...392-:. 2.3247.3.. 2.3.8..350347-./7803/7 -:-.-./.89..805.9 -..7/. /8008.850.2039-07.3.305.38080-:.2009.3.3 $4./.7.8..3203.3202-.502-039:.5.3/..8../:7...393 8079.3.939.507:/7..203.7.7.7.2 507. /80/..33/.3.3/.8..33899:800:.308..3 -:-.3.7.7.5.3-07:.  /.7:.3$48.3.3.30-03/.2:./..38080-:.9203:3.70.3.702..38:/.3802:..507.3 9..07.3./2. /8.9.309:.3 3.3.80-.98020893.5:.9.9-0793/.3.5.3-:. 9/.3-:.3  20/. .2./.5.9 /..39/..9 &39: 502-3.3-07/... .0:./.39/.33/: %3/.3   9..843.3-070..2.75.3 502-039:. 2.9 81.3.7.5.3:8.3./.3 2039.25:202-039:../..3-07:.32030:7:  -07805. 070..3/.2503//.3 /.1:38:7:/.:: $07.537..5:..7./.3.2202-039:802:.3205:9503//./.3 -072:.7-...

/.3.8..2.   079.7.9.7.7:..3-07-:/500792:.3-072.

.

390.3203.   $0./.3:9-07/.-40 20303.3.9.7.89.3.78 850393.3/:.5.39.9.75.3.43:..5.:0907.7.3/..8.8./-07 .

8..207:2:8.303.3.7.9:89:50393.5./.3 80907:83.3  !&#&&$   ... .  .808:.9. 203:3:.9.3.2.3202-:.3.  8 2/.303.9.3 /03.8  17.38   3/.3-.83.9: /03.380907:83.78  203:3:.3907-.9.3:9 -:.17..9 .7./.78..93.:.3 50703.3.9..207:5.3909809.3808:.8.3  #& #&#  ..-0#:2:8.89-4020./03...30907..3.50393 8 802039.:9/.785079...3907-.3:39:203.3/.5.2:33-:.2509.3! 2   .3-.3.3 203:3:.8.38.  50703.5..7.3/.2.550703.7./03.17. 909.3:8.

.3.3 907503   8  4394  :7..203:3.

. 239  $090.-.203.3/.8.3.203.0907.3.3.3202-:.3../.4394/.3:9  .2-8/.3..3:7..3.

:.9/08549.33.5.302:/.3.3802.3:39:202.3503.5.989.3/.32.5. & 549038-08...3:.33/03..3.3-09::39:203.3/08.203.. %#  & 5.7.3/. 07/.3509./9:85.-40203:3.38./909.37:2:8.3.3 -..2509.9 2.0- /.8.9 .9.9.3   3/./-:..3/.35.3...35.3/-.7.3574/:2. ..8.9  .2.5.7.35.50703.9./.9:-073.2..9.3  :2../:3..3/:3.3.3.8.3.73/:8972./.:3  ./.7.3   & %.3.2030.3:39:. #:2:8. 5.7.7....33..3.3 73.389.99/.3/.9.20309.7.89.3:3.3 !07/.3. 3.3.303/..3:9 -:....340!07-.8.9././5:8.:3  8:/.880503:3..9/.5..507.8.32033.  .303/.0907. 09.3..75.89./....3/0:.39.380-.38 8..3.257# -43809.  ..93/.3!02-.8../:3..507.-:3.8.

.3/09:.8.8.3-07..5..09..-.39:-079::..9.38.# -43 07/.9 9/.80-.730.3080:7: /:3.3.02-.:3   $ 50-..75.390.3/:.3-.:..3 &39:2070.3..9/2.7..3 8050790203907.503:8.3!079.32070.3907-..05.2-.-9.3.3.2.3 ..8:/2.:39:20::/.7.8.3.91:39:20250740 50397.8:/...-.-.39/..3-03.5.3...9.2909.304342.3/.9 805079:78:8/.5.5.038.9:39:203.8.820303..330.8./507:..3..3.03807.203.9.-.8.39.39025.3203/.3  $ .89.3.3203.. 07..1..2030/.2.9./.3.9:7.3 .9: ..3..3/..3.7.3-0:.3.07.38.2.350-.3 /..202.9503085479574/:2..39025....3 .-.. 09.3503/0/..8.98.3...-:./.:8.  5:.3/:3.3...9805079..7.3  $ 80/.53/.3./.5.3.8  $ .3 -07:8.3!0780:9:.574/:2.3.2030.3 -0708./:/.3:39:20309.3...3/:3.7.7 202507402.2.3/:.8 $ .33  $ !02-..3.9:2.7:83.3 .7..9.3.9.9 2.3.340:2.380.32.9.31..2 3/:8972.380391 805079 ..308.3.3!07/.3.3 $ :39: 202-07.38. $ 2.9.3/..980.../.785.   07.8.3   .95030:..3/./. !03:3.3.3507.3508.3.3.8..33/:897 0203907.72.8.8.3/03.3.9473203.. 503:25:.3!07/..8.95./:3. 80.3574/:0:.9/:3.920.2025:3.3-030 $02:.1.32.350-.3/:..95030:.3../.33/:8972.20..9-.785.3.3/5073.7.2..3 805079089.332..7.. $ :3/.3.3.3203..3    0--.2..5:..3. 5.038 574/:. .302.9.9478443.-./5:8.9.32.9.3..3.  3.3.8..9.7.990780-:9  $ 5.3.340809..3.20309.3.920203:507239. 507/..7.39039./:3.92-:/80-.9 :.3 $.3/.3.5.47. 20347.7.390...3..7.8 :7.350-.5. .3.92..9.3   &.-0793/.2.:8./5:8.1...8.5.3503930.9..3   $ ..3 549/.8..9 8:..7.3..320303...3 8079.9.3/03.3.3.9.3.038 .3.3.347.3203.2.340802:..4003907!07/.3549038-08.3 .3 / 8:.320..:39:20309.38. &39:202.2./..33.39025.3-07.38.7..9./01382..7.7.  2070.8907:8-07:8.5.3.:-0-07..3/..3.73/:897 2.3203/.-072.2.3:..339.8. !03-../5073.3503:8..89. .9/.38.3 5079:2-:.785.3/909.9:50784. 2030.7.7.200/.3/.9.3.31.3-40 /2.9/../.5.5.-2-.2:3-09: 8..5..3907:82033.9.:39:203..5...3 /8..2.39.203...3.3. /..7.!02. 202:/.:..3 0802:.2007/.3.93/909.23/:8972.5.-40/9072.  -079. $ 30.. 2..3..3..0/:/:.8.3 &.9/.8.30..5:8.3.5.850.307.038.9. .9.3-07.2-38./5:8.7 -03..92.3-.2.3 :3/.90.350-.5.2.9 .3 39.

.3...92.3 $8902503//..0309 !02-.3.3.3.3.2...3:39:203085479574/:2.   509/. ..3 3.3..203/47438.3.9202-.8/03..3.43. .33.3/-:./:3.3...080:7:/:3.-:7.37:2:8.3809475079.9 !02-.380.3$%!      $%!                         $& %0344..3.350..0-:7 3/:8972.7.3/:-.:.5030:.8..3. 2.7.2030. %/.3.9:39: 5030:./.503/..203.1/:3. . 30../.3.3 !02-.3:3.3.30--..9/.:3.350.3.3.203..8808.3..5:8.3.31.  .9147205./. $$$$  .3809475079.3..3.3./.3/:-.3.9.72..3.0.9.3.8.8:.:3  .92.3:3.75.3:3.7.203.54943. .25:202.2070.33.39.3809475079..3.3:3.3.80-.99025.39.9 !02-.7.:2.8..3    .3/97./:3.--./5. %0344.30.7.7.5.3/.8...848.3 .3.203./ 5:8.34342 0   8:84.3 .32..3 -.8:.:2..9.3.

-.:8.205:9 0....08. 2-:..3-..8.3 17. 48..9.3/.3 9.8.. .

3.-./.3/./..5..3909809...3-.8..3.3507:/-:.3203:880-07..3./:.9/./3. -.8..8../03.203.2-039:...320303.5.9.3-079:25:.8   3/.805079/. 239  .9/..9  $%!    .85008.... .5.3-.89/..9.88..   .08..3.8.5.305.32:33   &39:.

-:.-08..9502-09:.302:/..3/./.079..3/./.8..507:203.3  5483850947.380-.3-:.3 ..3:9  03.9:05...508..3  $047.2509..30-.3  0.9..8908.3203:7.809..890.5. .203.7:/:.3/-..3/.07./.3 03808..3-079:..80-.8.502-079.-08.3-.3 0.3//..3-.3 ..

350.:203.9.3.7.7.3-07....0./.3.3 .-.75.379: -075:3.025.80-:.../..3-.: /30.9025.-:2.-.

.2.3:..39073  80-:.890../-039: .347.37.8.203:950702-.3.9.&39:202:/.509:.

3.5.90780-:9/003/..7:2..9 .. -079:./.3:.8809.8.7   80-.9.5..

2..208-:.9.347.5.080.3.9.9. .38.3 .7.5.3203..3/. 907/..35.32030.3  203.3 907:9..39:5.3 -.2.:7 -.202-.37.7.2-08025.2.98080903.2.2.3..3 2.

3402070.7. .3./.-   &39: 203.9:20207:.390780-:9/. 0...38:..-..30--.-079.548  2038.3:3.39/.07.3.0..!.3//.9...:.

3203..5.  -0-07.50303. .5..5:3 047.9/..3.39079.2.9...:7 /.: -.3. 0.53.

3 2089/09.3.5..3/907.   $$ 08.3 :38:7.3.3::2  &38:7.320307../..3/.3  .

38:.548 20207:.:.3/03...:7-..3 203.3.42471 2030  !%& 20308.8:/ 00.38:-0 !%& :39:203. 0..8.9.3 .3..38.   $$ 7.3.9:8:: .. !%& 203.90780-:920207:.17.:-:30907.9.  $$ .9. .38005.20207:.3 0--.3 808:. 09.3.3 .42471 .9..:39:203:-:3.7..7.9:20207:.3 203.3.3.3 //./..3   $$ !02.3 /:..7.32089 /:3.:..9907.35.8.3/:38.39:307..3.7.8./.38.3 8:-007.  !%& 0.3 .9.0..  $$ !034/4-.9.3 . ...2-08025.07.:-:3 .:39:2.!%& 3850947548   $$ !03:3.3 -.:.

94050.202-:9..::5:39: 203.0789  .-./.7.2.9..-.3.3.3909.3079.5.20..-.3:8.9:9025.5.05.3.33.357..8808..39...257802:.:3      %./507:.7.   .3803.438:/. #.5.9.2.7.3 /.3.7.43-.3/. /:....3.202.50207  &!!./.   70/-:.9.30-.3:.9..3 !02-3.38.-..39.3203.9.   $ 90709.9 !02-3.3.9::.3/. 3/.90..3.25:8  /0/:.:.5. $$$$  !09.  $$  !#   ...9.3 2030.3/.333/.5.9:9025.  -07:-:3      ..32:89.317..   .507.9 -:.39.7..3   .5.81 .5.39.3/03.9./.9 ./8.  &.33.8.-.39/..9203:-:3.07.  .07.  89/.59/.8.   7.2909..350.2 505078../-3.9.8808.3.8.370/. 349..39/.39..3.31.2009..802:.7:3.8..  90.9 /32.3 /0/:.. /.:3.3..3-072:.-:.-03.3   $97:9:7.0789. -07-43739 -07-43 -43   .905./.9.47....3 -07-43739 507-0.83.5..3.9/03.3.3.7&.5./.7.5-:.38.7.932.3   90793.8...3503:3....350303..8.8.. /.8.9039: !%& -0-07.9/.8..3..

3 .3..9.35039.7 /03..9.50.3//./.  .&!! 05. $08:3:3./.-.3/.3      $ 805079 //.3. ... 349..  805079./-7.

5.75..7.3.3.3. 80-.3 8:./.5.3.32070.3402070.. 80-.92-:.      $9039.8.3-08.3 -08.5.3-0.3   .305.7.2. 809.- 809..2:/.   !03...35...   % 4 3203.. .3/.3 /92-:.81 8:.7.9.5-0.. 07.547.07.. 7.2:/.3 4 3203.07.

308507843.8147 09.-8.907.5.8./.503.07.8./091/.5  7.3  % .81  7..3%5.7..-0.

3/..9 503.70.-039:907.9  $97:9:7.91   .

3.5.2:7.37:5.9.3/08.-072....9.: /.--:.3203/.3.-:7.3.22:8050797:8.38.: .3/:.22:9:.-:7..3././.43948.9.320../.3.99:-:9075.3  02.05.-.:-.-.5748.7/.3 .3.3/907.993/3007/.8/..92./.9  !079.: 03.3.39:9:7-./72:9.3.8:3.3 %.2039..9 .39.8.305.8:.9.8:.8.   0-07. ..5.-507..9.9-.9./843.898:-0 :38:7.380..9 !007.507025:./.3.380. .2/50744 44  .3./843.3203.-073.  .3 .3/72:-0781.3.3/.3..98:.3203/07..:24/03 .907944 . $42-43.8. ..8:.8:.7 ./.2:04 00-0-.!07025:..4394 02.0.3-..!:80.8:.3 8.2.5.9  ..3/.8.3 .9.#.:  $.38:..3.:7.3203/07../.3.9 05.3.9...5.3.9:.05.   03./.9 5.3.:%7.5:80.7.3-.9/.22:9:.-.507025:././/:3.3 %.3  .8:7.79.3.8.320..2  .3/003/.5.22:-07-:.5.$.3. 02.3  .905.3.7..9...3  .9809.9 !0739.3..2.32.2.9-078:3:.33..--:.:97.-../9:7:9 03/.7070:: $0-.203/.29/.

3/3.3/:38:-0 :38:7.9809...3805079.3.3.3.8:..7..9.3.3.3.:2507025:.7.9/80-./.2  070.../03.32039. .2  070..9.507:-0781.3.3  /.3   !.320307.3503/0 .2     .25.8.7  ./.8.82.9 :38:7.89.390787.-./.3203:82.  09: .3/72:-0781..3   ...3   4394.43943.8.3 8:7:..9503.3.3  09::.903. ...8.3/.2./.43...5 203.303/...3  .3 507239.320.3-3.790780-:9   3.7.3203/07.333/907.3./9:.9.05.3/.3.9.3570/..3.9809.38:.3..3..3..98:.8:/.8.333/8.55079.7..3.-40203:3.70-0.8:/.9.

-40-0...3.3.3 :7: ..9/.3.2808047...301.3..9: 02.9039.3/.7202-07..1./9..5.5503072..9.7 8047..30-4-09120307:8.9. 9.3/.7:.25.3:7:/.802.:2033.74050.3/8..: .39..439488443.-.3/8.9..3907.25.203.5..8.3 8.32:.340 8047.9.350.32:.9/03.33.408047.5.79039.3/-:.3808:.574808! ! ... 50..-.3!:3.380.32070.2.8.1.7.9   !0. 5./.7.5033/.2.:9/.3.5.3:7:-40203.9.7.39.9/.2.

/.7.32033/.3.3-0-07...5.2 $0907:83.3/83 $...7.388443.. 80-.4394 89.3/..8/.-07.408:.3.3203.5.2030/9.40-.3 08..7.8.4394.9203039:.2.....32030-.3207.0700.7.43 .3/.3..3.47.-.5033/.8. $ 50.3.3./.7:.8..39..8..3/73.3.847.3/93/.3 070..90.39.3.93.7.8. -..3.2005.3202-:.340850.-.3:.   $...3... .3..83.8..8 !03.9047.02..:.7:.3-0793/.3 3.7 ..:2030-.3. .3.8.3./...: 2.38.7081/03..8.940-0-07.:9...503/07.3:..3-.3.0...8.-.408:. 90.38.3 .# 8..4394 .8..39.... 8 50.3850..//07.9/.3..8./. -.40-.7. .9.8.2.: $02.3 503/03/..2/.39.9/.3/03./9025.90.3907. :-.5..7/ 50703.   4394  !:3.803/7 $.3 -.: -.:-.3.3 /.3/7..09.390.-07/05.:203.3/.8073203.43$%! 0905..39...3 /...-.3.33..-.32.203:3..3. .3 070..3/-:./8047.3/.9.3.39.23  850.3 .350703.7/./0..307..:9.9-.3207.:203..5..3203.3203. !03/07.25.907..940 0-.5.2503/07.-:3.3//07..32.20.32./ 0-803891 .9.3.9:... 2..:02.3 //07.:.203.5..-.9 ...3. 09.3 $.. 80/07.5.//07.2:/03.39..:3.38.7.2008.203/07.35844/..2850.39.388443..3/.390780-:980-.2070.3503.:8073907-.3800.3 203:3:.5.8.5.30248 248 .4394 ..80.5..257.8.3 7./..38:5.3-.5.9503.350.39.-07503/.3/.8.3/-:.5. .:07.39: /73.38.2/790.22070.3//07. 47.3.3/:5/./.3..9.   4394  !033/.92070..3.8..://07.2 8 50.203.39...5850.3.3/./3.3907.37..39.3/.203.25.3.439450703.388443.-07.2:335073.9.2 /. .203..202-:..::08.8.32033/.3.3.21034203..2.::.3203.:9.3..3./..3-../.3907. -.33. 3.5.3.3/.3./.5./02..

:9. 0.:203.: 503.8073/..3803.390780-:9 850.3 3-0.2.3.80.3/73.50.2039.   4394  $50.203.3.39:3   4394  .31./.35.5.38.302.../.39..30248/.:./97.9/.2850..3:52033.203..:20.547..39.75.39..8073/93/.0/07.38:/.38.9.31. /.203.3-.550.2.-07:2.3:39:203/07...350.1...8079.8.9470.847.9207.5 .3..:8073203.380-.207:5.39.38047..3.3.:8 50..38.  002.-. 203:.:9.8./..90780-:9  0.8././.3.3202503..-075:3./.2070. -07.9.3.203/07.3.3/03/.380907:83.2-08025.9.5033/./.38:../.9: 0.507.39.3.3.2.8073/93/.3.:./.39..:20. 0.7/.3850.3907..39.380202.9.3. 207:5.9:5:3.9503.:20.3-:7:207:5.:-0702:33..203/4743443.909.3   4394  002. $0.0.30:.-.75.39./507:/.2.:.2025:3.39..40.:2.3.2-08025.9:803/7-:39:./.7.8. 803/7 !03..39.39.3 . 90780-:9 !03/07./2..-.35:3.907.3907.3/3..90780-:9 002.33.9.2070.5::2030-..3.-.5/73.:920.3.:7.3.2./..9.5./....39:50..  802.3/.5./.:203.503/07.3503/07.3 :.:9/93.3 503.203.:. 503.38073/..3.../.3/.31.2850.. 850.3.3 .2.88079.3203.9.3002./.39.:2030-.8. .9.32039.35.7-0./507:/.3850.2.390.3..32033/.307. 002.7:8.5.8002.  80-.39.:207:5.:. !03.7./.3. $.33.3.80.-07-.8.3..8..3907.30.3907../0.33 ..8.3907.3.5803.2.:.3907.:20.5.8.3.:9:803/7 43943.5./.:05.3507-:.5 205:9:.-.9203..8.9:803/7.:9/93.-:.3..5..3.30.5033/.803/7.8.3907.2  09:  5033/...9.2070.9.9.9 -07..503/07.-:3.7.39.. $0.:.:2.:3..3.8..3.7./.2070.80.38.3/02.:20.8  ./.9025.39:/73.:503/07.-.:20.9079.8.3203./1.3/03.3203..9.803. 2030-.9.3 90780-:9.3503/07.32025:3.8.39.2027 9039.:2.39..35:3./.5.3/.90790.:3.3/.39./03./.503.805079202::  203:2-4/.2.32025:3.39.31.9:07. 070.39..3.8./.3-0.2/.3.8.39.-07...  2..3503/07.8.38073203.2850... 5073/:3..8.39.:9:803/78073//07.39.40..

 -...3202::8907/..8..3. 2030-.32030-.././/..302.39.297././-./.89072070.3:5202::05.39.3203.. .3..8..-..2. 202-07./..3.2.3.3-:.3 0-.8.. 50.3 50.20..:.8 !0.3/7.:3. 0-.0/07. 0.803./.9.7:/.:.3.39.3./..39.. 54891 %3/.3.8.507:/....:.98.:.3/239.9.30.38.:07.3 .3902./.8.442030-..-0.3   4394  $.30974-..8.317.35:3.2/.3.5-:7:850.32070.37020 890750. 0-..802..30.5.8.40..:.89073..3.:   4394  !03.3:0/:5..3503.7.3-:7:.../.39.202:/.3.3907.3/./80-. %0.7:..31.2.9/03.5..33.38...0.39.9/.   4394  !:3.8.9.5-:7:850.33.5. 43:83.350.17..2203.307..8.-.5/7803/7/...5.:.3.3/02..:207:5.3/.3.3 2025:3..8..39.84080-...3.39.39.3-07./..507.3:39:-0793/. -:3.9.32.2.2.507239.3 50792-. $50.2070.:.9503.9.3.2  %0.7.8047.8.5.3 05.9/.-002.3 8:.1.:.:.3..8.380/02.  09: 002.30.3..5.: 850.3 ./.3/./93/.3  0./0. /503: 070.0.5/.44 2070.3203072.: .3/7/.7.:9.5..3-070:.:5:.-.2070..802.-.-.3.2.35033/..8.3:5202-:3: 9:.3.30.32070.3202::8907/.39...3..3-07.3202::/..3.550.3 907.7.../.:2.3.5.033.3./.240850.:./83-.-..8.8.3.3/5.3-07.7081 ..8..393/./.3 ....-0793/. 5033/.:.-078.8.-..3 202503.8.33.3-073/.3.3907. 0..90../.8.9:0.17...3 07.0.3.90780-:9 5.3 907..907:9..530.35033/.5.3203./-.803.550..7: -.32038..7..5.28.8.-.3.8.7. /93/.-.7:3 .317.9: 0.3907. !03./503: .803/7.8.8.7081 0- 0-.442:/...39. 002..5.3.3/.7:.5503/03/.. 0..-../.2 0.9.3.9/.2503/07.-./..503.28.9150../.:-07.320.3-.:9.2.0:.3/02.947:9.2.3907.32070.3/.3.2 502. 503./.5033/.-././.203/07.39.3.-0793/.3907-.3902.2030-.3.3.3 0.-40907.:80..3 070.:203././.:2:/.3-:7:2.3907.3 .3 80.2/03.7:/73.9:7:9203:2-.:39:202-0/..9:0.3.3203..:..5/7/..503..89073.7...3 070.3:5202::.8.9-:7:$.

9: /.89-40   .75...-.3/03/.3 $%! .:-.8./.3/..3.09.9:. $024.3/..8.3.3 0.:2.3.9:-:-.8.23.3  203:2-:/...5.3203:.3.58.2033/.8..39/.7.3 002..3.3 .3..8 ..:5.3 503.3503/07.7808:..3/.32070.32070.203.9:0. 8907.22070.43943.8.002.393/.3.33.3/./.3.88443.3.202-3.3-.747.   $.3 93/. 9.805079202:: 202.7.1.39..202507-. /./.8..-40-0. 507025:.3.302.39.4394/.3.3.:: 0825:.0.../.202.39:7:9207.4394 .9.2005./72030-././.3907.:80.3  80907:83..5.3./... %3/....3.2-:7:850.-40 203.902.2.2..3/.5.3/..9:-039:05:.:.: . .5 /03.8.0--0780/.9.33..5505078.507.2..9203.3/.739:7:9-075:3.3-07.503./.9: 3/.503/079./.. /03.8.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful