SEJARAH DAN PERKEMBANGAN BAHASA MELAYU

Asal Usul Bahasa Melayu
Asal usul perkataan Melayu masih belum dapat disahkan oleh sejarawan. Bagaimanapun terdapat beberapa bukti sejarah yang cuba mengaitkan asal-usul bahasa Melayu, seperti mana berikut: 1. Catatan orang China yang menyatakan bahawa sebuah kerajaan Mo-lo-yeu mempersembahkan hasil bumi kepada raja China sekitar 644-645 Masihi. Dikatakan orang Mo-lo-yeu mengirimkan Utusan ke negara China untuk mempersembahkan hasil-hasil bumi kepada raja China. 2. Ada yang mempercayai kerajaan Mo-lo-yeu berpusat di daerah Jambi, Sumatera , daripada sebatang sungai yang deras alirannya, iitu Sungai Melayu. 3. Satu lagi catatan orang China ialah catatan rahib Buddha bernama I-Tsing yang menggunakan kata malo-yu tentang dua buah kerajaan yang dilawatinya sekitar 675 Masihi. 4. Dalam bahasa Jawa Kuno, perkataan ``Mlayu'' bermaksud berlari atau mengembara. Hal ini boleh dipadankan dengan orang Indo-Melayu (Austonesia) yang bergerak dari Yunan. Asal Usul Bangsa Melayu Dipercayai berasal daripada golongan Austronesia di Yunan. Kumpulan pertama dikenali sebagai Melayu Proto. Berpindah ke Asia Tenggara pada Zaman Batu Baru (2500 Sebelum Masihi) Keturunannya Orang Asli di Semenanjung Malaysia, Dayak di Sarawak dan Batak di Sumatera. Kumpulan kedua dikenali sebagai Melayu Deutro Berpindah ke Asia Tenggara pada Zaman Logam kira-kira 1500 Sebelum Massihi. Keturunannya orang Melayu di Malaysia Dikatakan lebih bijak dan dan mahir daripada Melayu Proto. Bijak dalam bidang astronomi, pelayaran dan bercucuk tanam. Bilangan lebih banyak daripada Melayu Proto. Menduduki kawasan pantai dan lembah di Asia Tenggara.

Orang ini, kumpulan pertama dan kedua, dikenali sebagai Austronesia. Bahasa-bahasa yang terdapat di Nusantara sekarang berpunca daripada bahasa Austronesia ini.

Nik Safiah Karim menerangkan bahawa bahasa Austronesia ialah satu rumpun bahasa dalam filum bahasa Austris bersama-sama dengan rumpun bahasa Austroasia dan Tibet-China (rujuk carta alir di atas). Bahasa Melayu termasuk dalam bahasa-bahasa Golongan Sumatera bersama-sama dengan bahasa-bahasa Acheh, Batak, Minangkabau, Nias, Lampung dan Orang Laut.

Perkembangan Bahasa Melayu Ahli bahasa membahagikan perkembangan bahasa Melayu kepada tiga tahap utama iaitu:

  

Bahasa Melayu Kuno, Bahasa Melayu Klasik dan Bahasa Melayu Moden. Bahasa Melayu Kuno Merupakan keluarga bahasa Nusantara Kegemilangannya dari abad ke-7 hingga abad ke-13 pada zaman kerajaan Sriwijaya, sebagai lingua franca dan bahasa pentadbiran. Penuturnya di Semenanjung, Kepulauan Riau dan Sumatera. Ia menjadi lingua franca dan sebagai bahasa pentadbiran kerana:

  

Bersifat sederhana dan mudah menerima pengaruh luar. Tidak terikat kepada perbezaan susun lapis masyarakat Mempunyai sistem yang lebih mudah berbanding dengan bahasa Jawa. Banyak dipengaruhi oleh sistem bahasa Sanskrit. Bahasa Sanskrit kemudian dikenal pasti menyumbang kepada pengkayaan kosa kata dan ciri-ciri keilmuaan (kesarjanaan) Bahasa Melayu. Bahasa Melayu mudah dipengaruhi Sanskrit kerana:

  

Pengaruh agama Hindu Bahasa Sanskrit terletak dalam kelas bangsawan, dan dikatakan mempunyai hierarki yang tinggi. Sifat bahasa Melayu yang mudah dilentur mengikut keadaan dan keperluan. Bahasa Melayu kuno pada batu-batu bersurat abad ke-7 yang ditulis dengan huruf Pallawa:

   

Batu bersurat di Kedukan Bukit, Palembang (683 M) Batu bersurat di Talang Ruwo, dekat Palembang (684 M) Batu bersurat di Kota Kampur, Pulau Bangka (686 M) Batu bersurat di Karang Brahi, Meringin, daerah Hulu Jambi (686 M) Bahasa Melayu kuno pada batu bersurat di Gandasuli, Jawa Tengah (832 M) ditulis dalam huruf Nagiri. Ciri-ciri bahasa Melayu kuno:

   

Penuh dengan kata-kata pinjaman Sanskrit Susunan ayat bersifat Melayu Bunyi b ialah w dalam Melayu kuno (Contoh: bulan - wulan) bunyi e pepet tidak wujud (Contoh dengan - dngan atau dangan)

batu bersurat di Pagar Ruyung. ph. bahasanya berbeza sedikit daripada bahasa batu bersurat abad ke-7. Minangkabau (1356)    ditulis dalam huruf India mengandungi prosa melayu kuno dan beberapa baris sajakm Sanskrit. Selepas itu.dalam Melayu kuno (contoh: berlepas-marlapas) Awalan di. Acheh (1380)   masih memakai abjad India buat pertama kalinya terdapat penggunaan kata-kata Arab seperti kalimat nabi.dalam bahasa Melayu kuno (Contoh: diperbuat -niparwuat) Ada bunyi konsonan yang diaspirasikan seperti bh. Allah dan rahmat c.    Awalan ber. h(Contoh: sukhatshitta) Huruf h hilang dalam bahasa moden (Contoh: semua-samuha. . saya:sahaya) Peralihan Bahasa Melayu Kuno Ke Bahasa Melayu Klasik Peralihan ini dikaitkan dengan pengaruh agama Islam yang semakin mantap di Asia Tenggara pada abad ke13.ialah mar. bahasa Melayu mengalami banyak perubahan dari segi kosa kata. Terengganu (1303-1387)   ditulis dalam tulisan Jawi membuktikan tulisan Arab telah telah digunakan dalam bahasa Melayu pada abad itu. Ketiga-tiga batu bersurat ini merupakan bukti catatan terakhir perkembangan bahasa Melayu kerana selepas abad ke-14. Batu bersurat di Minye Tujuh. Syamsuddin al-Sumaterani. batu bersurat di Kuala Berang. Bahasa Melayu Klasik Kegemilangannya boleh dibahagikan kepada tiga zaman penting:    Zaman kerajaan Melaka Zaman kerajaab Acheh Zaman kerajaan Johor-Riau Antara tokoh-tokoh penulis yang penting ialah Hamzah Fansuri. muncul kesusasteraan Melayu dalam bentuk tulisan. Syeikh Nuruddin al-Raniri dan Abdul Rauf al-Singkel. Terdapat tiga batu bersurat yang penting: a. th. struktur ayat dan tulisan. dh.ialah ni. kh. b.

edan kesmaran (mabuk asmara). pentadbiran. banyak ayat pasif menggunakan bahasa istana kosa kata klasik: ratna mutu manikam. bahasa Melayu mencapai kedudukan yang tinggi. Perkataan bahasa melayu belum ada yang dapat menepati maksud semantik bahasa asing. hatta.Misalnya matematik menggantikan ilmu hisab. d. Unsur-unsur Asing Dalam Bahasa Melayu Peminjaman usur-unsur bahasa (terutamanya perkataan) bahasa asing merupakan kelaziman. . a. berulang. berfungsi sebagai bahasa perantaraan. British merubah dasar menjadikan bahasa Inggeris sebagai pengantar dalam sistem pendidikan. Selepas Perang Dunia Kedua. perkara (fenomena) b. dan bahasa pengantar di pusat pendidikan Islam. Tiada perkataan dalam bahasa Melayu dan keperluan memebrikan nama am atau khsusu kepada benda. c. alkisah. Laporan Razak 1956 mencadangkan bahasa Melayu sebagai pengantar dalam sistem pendidikan negara. Hasil karangan Munsyi Abdullah dianggap sebagai permulaan zaman bahasa Melayu moden. ayat songsang banyak menggunakan partikel ``pun'' dan `'lah'' Bahasa Melayu Moden Bermula pada abad ke-19. Semasa Malaysia mencapai kemerdekaan. Sebelum penjajahan Beritish. adapun. Kegemaran menggunakan bahasa asing. berbelit-belit. Akta Bahasa Kebangsaan 1963/1967 menetapkan bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi negara. sahaya. masyghul (bersedih) banyak menggunakan perdu perkataan (kata pangkal ayat): sebermula. Terdapat unsur-unsur asing dalam bahasa Melayu.Ciri-ciri bahasa klasik:        ayat: panjang. kesusasteraan. atau kerana sikap mengaggungkan bahasa asing . Perkataan asing sesuai dan kelihatan lebih bergaya berbanding bahasa Melayu sedia ada yang mungkin sudah lapuk. Perlembagaan Persekutuan Perkara 152 menetapkan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan.

peminjaman dialek Igmpar (dialek Pulau Pinang). terdapat bunyi-bunyi seperti dalam jadual di bawah. kapal terbang. istilah. huruf atau sistem tulisan b. kita dapati bunyi seperti /sy/ dan /sw/ seperti dala perkataan syurga. dan peribahasa asing. imbuhan d. swalayan dan swasenyawa. mualaf darab. kosa kata seperti perkataan. Daripada bahasa Arab dan Parsi terpahat pula. tafsir. bakhil. darurat. khadam. e. fardu. syamsiah. struktur ayat. syarak. Bunyi /sy/ /kh/ /gh/ /f/ /dh/ Contoh Perkataan syarikat. Jenis-jenis peminjaman a. haid (bunyi ini dilambangkan dengna huruf d) . peluru meriam) d. Bunyi /sy/ yang dipinjam daripada bahasa Sanskrit diperteguh dengan meminjamnya daripada bahasa Arab dan Parsi pula. swasta. ghazal. fitrah.Arab . tafahus. Daripada bahasa Sanskrit. kadi. khas. memang terdapat pinjaman daripada bahasa-bahasa Arab. peminjaman tulen (matematik. bunyi-bunyi c. ghalib.Inggeris Bunyi-bunyi Asing Daripada bunyi-bunyi yang ada dalam bahasa Melayu. isyak khabar. swadaya. dan e. peminjaman kuno (purnama) f. Inggeris dan sanskrit. isyarat. tarikh ghairah. maghrib fakir. peminjaman berpindah (vokal/vowel) Susur galur peminjaman kata-kata adalah seperti berikut: Sanskrit . bonus) b. peminjaman pemerian (kapal selam.Indonesia .Peminjaman unsur asing oleh bahasa Melayu dapat dilihat dari segi peminjaman: a. peminjaman kacukan (kasut but) c.

televisyen. vakum. iaitu bahasa Sanskrit. prauniversiti tatacara. autograf fasa. staf vaksin./z/ /th/ /q/ zalim. qadim. insani. Lihat jadual di bawah. televisyen syampu. ekanada dwibahasa pancaindera. dozen. anti-Yahudi prokerajaan. bimormal abadai. dan Inggeris-Eropah.. pancalogam. angkasawati binomial. zon. fokus. gazet Contoh Perkataan . tatarakyat. swadaya. Imbuhan yang dipinjam terdiri daripada awalan dan akhiran. budiman karyawan. hadis (disebut sebagai `s') qari. misal. tatasusila swasta. swalayan ekabahasa. selasa. seniman. Sumber Jenis Imbuhan mahapratataawalan Sanskrit swaekadwipanca-man akhiran -wan -nita -wati Awalan bi-i Arab-Parsi Akhiran -wi -iah -in -ah -at antiInggeris-Eropah Awalan propoliautoImbuhan Contoh Perkataan maharaja. Arab-Parsi. isnin. novel. prasangka. mahasiswa prakata. mahaguru. sofa lif. zaman. hartawan biduanita seniwati. pro-Amerika poliklinik autonomi. syif. wazir sabit. kusyen zip. akhiri duniawi ilmiah hadirin ustazah hadirat antibiotik. ekafungsi. biadab. kafe. furqan Daripada bahasa Inggeris (atau bahasa-bahasa Eropah lain) bahasa Melayu telah meminjam bunyi-bunyi seperti berikut (lihat jadual): Bunyi /f/ /v/ /sy/ /z/ Imbuhan Asing Bahasa Melayu juga telah meminjam imbuhan asing daripada tiga sumber bahasa.

opera. praktikal idealisme. kelas. teknologi. Idiolek Perbezaan paling ketara ialah dari segi sebutan dan lagu sebutan. Dikaitkan dengan rumpun banasa Austronesia. Sumatera. Bahasa Melayu di Brunei dan Singapura. bulan madu (honey moon). demokrasi. ia . motokar. sarjan. komen. Cabang Nusantara mempunyai 200 hingga 300 bahasa dalam 16 golongan seperti Filipina. Nias. subbidang supranasional. Kalimantan dan sebagainya. Variasi bahasa yang khusus berkaitan dengan individu. Dialek kawasan Bahasa Melayu termasuk dalam golongan Sumatera bersama-sama dengan bahsa Batak. Variasi bahasa yang berkaitan dengan pengguna dalam sesuatu kawasan. Walaupun namanya berbeza. Pinjaman Nahu Kopula/kata pemeri: Ialah dan adalah (is) Pinjaman Peribahasa: Beban kerja (work load). elaun. Bahasa Indonesia di Indonesia. jawa. saman. notis. Keadaan ini berlaku kerana perbezaan alat sebutan seperti kecacatan atau tabiat penyebutan kerana pengaruh rakan atau seisi keluarga. kosa kata dan tatabahasa. kritikal. cabang Nusantara. warden. sains. Minangkabau. suprakelas klinikal. tenis. merupakan kelainan penggunaan bahasa pada peringkat individu. Acheh. doktor. Variasi bahasa ii dikenali sebagai dialek. Lampung dan Orang Laut. nepotisme. Merupakan variasi bahasa apabila variasi bahasa itu masih difahami oleh oleh pengguna dalams esuatau masyarakat bahasa walaupun ada pembahagian geografi . Umumnya bahasa Melayu merangkumi Bahasa Malaysia di Malaysia. hitam putih (black and white). lesen. aiskrim. ulat buku (book worm). DINAMIKA BAHASA MELAYU Variasi Bahasa Berikut adalah beberapa istilah yang mewujudkan variasi atau kepelbagaian bahasa Melayu. bas. lori. di mana ada kemahuan di situ ada jalan (where there's a will there's a way).subsupraAkhiran Pengaruh Bahasa Inggeris Aspek Pinjaman -al -isme subgolongan. nasionalisme Kosa kata: lokap. Variasi bahasa Dialek Kepelbahagaian bahasa yang ditentukan oleh faktor teknikal bahasa iaitu sebutan. komputer. reformasi. polis. radio.

Dikaitkan dari segi penggunaan. bahasa Melayu secara umumnya dapat dibahagikan kepada tiga jenis variasi. dikatakan sebagai dialek sosial. orang akanmenggunakan bahasa-bahasa yang formal. iaitu idiolek. Dialek sosial Oleh itu. Misalnya. iaitu bahasa mungkinberbeza mengikut kumpulan sosial dan situasi yang digunakan.merupakan dialek bagi bahasa Melayu. dialek sosial. dalam majlis rasmi. Varisi-variasi ini yangbrkiatand enan dialek sosial. Perhubungan antara ketiga-tiganya dapat digambaran melalui skema rajah yang berikut: . dialek kawasan atau loghat.

bahasa slanga.Bahasa mesra. Contoh bahasa formal . bahasa pasar. Contoh bahasa tak formal . bahasa basahan.Berdasarkan konteks yang umum. bahasa kasar.Bahasa Baku dan Bahasa Diraja atau Bahasa Istana. pengunaan bahasa dapat dibahagikan kepada bahasa formal dan tak formal. bahasa halus. bahasa dialek dan sebagainya. .

danragam bahasa mesra dan bahasa formal. boring. sekeh.Bahasa formal dan bahasa tak formal dapat dibezakan dengan membandingkan ragam bahasa bebas dan bahasa terkawal. iaitu: (a) perkataan berbeza untuk makna yang serupa Bahasa Baku mengapa bagaimana sedang kenapa macam mana tengah Bahasa Basahan Ragam Bahasa Formal . Merupakan bahasa pertuturan harian dalam konteks tidak rasmi. struktur ayat. mengancam. tetapi awak masih hendak ke sana. Ragam Bahasa Bebas dan Bahasa Terkawal Ragam Bahasa Bebas Ayat yang tidak gramatis. pilihan perkataan. Bahasa Terkawal Ayat yang gramatis Mementingkan aspek-aspek sebutanm intonasi. I dah warning you banyak kali. pilihan kata. Za'aba menggelar bahasa ini sebagai bahasa cakap mulut. Bahasa Basahan Juga disebut sebagai bahasa kolokial. Penggunaan gelaran yang tidak lengkap Bahasa Slanga Bahasa tidak rasmi. tapi you masih hendak ke tempat tu. Saya telah berkali-kali memberi amaran supaya jangan pergi ke tempat itu. Dianggap lebih rendah tarafnya daripada bahasa standard. iaitu tidak memeningkan sebutan. nahu dan sebagainya. dan tatabahasa. intonasi. struktur ayat dan tatabahasa. pakwe. Ragam Bahasa Mesra dan Bahasa Formal Ragam Bahasa Mesra Menggunakan ragam bahasa bebas. pilihan perkataan. Contoh: Awak sangat degil. Ciri-ciri lain: a. tidak baku. Tidak mementingkan aspek sebutan. Menggunakan kata-kata remaja seperti brader. Contoh: You ni betullah degil sangat. intonasi. Terdapat tiga jenis perbezaan antara bahasa baku dengan bahasa basahan.

Bahasa kiasan dan peribahasa digunakan dengan meluas untuk menyatakan sesuatu secara halus atau tidak berterus terang. Kedudukan. adinda. bonda dan nenda. Kerap menggunakan perkataan `punya' . Berikut diturunkan beberapa contoh: Bahasa Basahan kencing berak mengandung/bunting Bahasa Halus Buang air kecil Buang air besar Berbadan dua ambik kecik pulak Bahasa Basahan nak tak dah Bahasa Basahan . berbulan madu. kekanda. Contoh: Pengunaan Gua menggantikan saya (ganti diri orang pertama) dan `lu' (ganti diri nama kedua). Kata ganti nama diri merupakan ciri-ciri yang penting. Contoh: Buang air besar. pangkat. apa punya budak. seperti penggunaan anakanda. contoh: banyak cantik. Bahasa Halus Bahasa halus wujud kerana pertimbanag terhadap orang yang dilawan bertutur. umur dan keakraban orang yang dilawan bertutur mempengaruhi pemilihan perkataan dan kataganti nama.(b) bentuk kependekan Bahasa Baku hendak tidak sudah (c) perubahan bunyi Bahasa Baku ambil kecil pula Bahasa Pasar Bahasa kacukan antara bahasa Melayu dengan bahasa-bahasa bukan Melayu Pelat penyebutan dipengaruhi oleh pelat bahasa ibunda penutur. Tidak gramatis dengan mengabaikan hukum DM dan penggunaan penjodoh bilangan. contoh: dia punya barang. ayahanda. berbadan dua. Menggunakan banyaks ebagai kata penguat. Bahasa halus juga ada kalanya digunakan dalam surat menyurat apabila kata-kata yang bersopan digunakan.

Misalnya perkataan celaka diaggap kesat di Selangor. Dialek berbeza dari segi: a. tak berotak dan sebagainya.kubur Bahasa Kasar makam Bahasa yang dhamburkan dengan mengikut perasaan. Bagaimanapun.dan -kan. perbesar (dialek Kedah) dan besarkan (dialek Johor). Ada pihak yang mengatakan perkataan jantan dan betina. ayo. Dialek ditentukan oleh fakor geografi dan sosial. kerana adakalanya bahasa yang dianggap kasar di kawasan tertentu dianggap gurauan atau bahasa cakap mulut di kawasan yang lain. c. Sebutan Contoh: Perkataan ``air'' disebut dalam pelbagai dialek seperti ayaq. Kata-kata esat ialah contoh bahasa kasar seperti bangang. Tatabahasa Contoh: penggunaaan imbuhan per. (d) Kosa kata Contoh: bewoh (dialek Kelantan bermaksud kenduri) (e) kata ganti diri Contoh ambo (dialek Kelantan bermaksud saya) Hang (dialek utara bermaksud kamu) Laras Bahasa . b Gaya lagu bahasa Contoh: Dialek Perak biasanya mempunyai sebutan yang lebih laju daripada Negeri Sembilan. tetapi dianggap biasa di Melaka. jika ditujukan kepada manusia juga tergolong dalam bahasa kasar. Dialek variasi daripada sesuatu bahasa tertentu dan dituturkan oleh sekumpulan masyarakat bahasa tersebut. kesannya kepada orang lain adalah subjektif. bodoh.

Sebaliknya. rragam ayat aktif dengan ayat tunggal yang pendek-pendek banyak digunakan supaya sesuai dengan tempo perlawanan bola sepak berkenaan. peserta dan tujuan. suka. memorandum atau iklan? Gaya penyampaian mengimbangi sama ada suatu ucapan berkenaan disampaikan dalam situasi formal atau tak formal. Bidang-bidang ini menentukan kosa kata dan istilah serta jenis ayat dan ragam ayat yang digunakan. JIka wacana merupaan wacana ilmiah. Terdapat tokoh bahasa yang membahagikan laras kepada beberapa bahagian lagi. Sama ada wacana berkenaan disampaiakns ecara lisan atau tulisan. cara penyampaian. Laras juga dipengaruhi oleh tatabahasa. dan panjang pendek ayat akanmenghasilkan laras yangberbeza. maka ragam ayat pasif banyak digunakan untuk memberikn fokus Tajuk wacana kepada perkara yang dibincangkan. perbahasan dan khutbah atau doa? JIka tulisan sama ada ia esei. . Tiga Dimensi Laras (Halliday) merujuk kepada bidang yang diperkatakan seperti biologi. Contohnya. Misalnya Halliday melihat laras daripada tiga dimensi. perubatan. Laras bahasa boleh ditakrifkan sebagai ciri-ciri khusus penggunaan bahasa mengikut bidangs esuatu wacana digunakan. surat rasmi atau surat peribadi. laras bahasa doa. Laras dipengaruhi oleh latar. Jika lisan. penutur. ayat bias dan ayat songsang. jika wacana merupakan ulasan selariperlawanan bola sepak . Conoth: Ayat aktif dan ayat pasif. khutbah dan upacara.Dikaitkan dengan kesesuaian dengan bidang dan situasi bahasa atau konteks pengucapan. iitu tajuk wacana. laporan. dan gaya penyampaian. enidikan. sama ada ia merupakan wacana syarahan Cara penyampaian atau ucapan. matematik dan sebagainya.

Gayat ayat sederahana. Laras biasa ialah laras khusu yang digunakan untuk masyarakat umum seeprti bidang hiburan (laporan suskan. surat kiriman dan sebagainya. Laras bahasa biasa terbahagi kepada formal dan tak formal. ringkas dan padat. maklumat dan pemujukan (rencana. tiada istilah teknikal. objek. mudah difahami. berita sukan). ucapan. predikat. laporan. rencana). . contohny: Di larang memijak rumput. iaitu laras biasa dan laras khusus. pengetahuan dan peneranagn (syarahan. kurang kata pinjaman. . iklam).) Laras biasa ialah laras bahasa yang yang digunakan unuk khalayak umum tentang pelbagai bidang seperti bidang hiburan (laporan sukan. Laras Bahasa Biasa Formal/Rasmi Digunakan dalam majlis rasmi. Struktur ayat mudah. berita sukan). adakah ucapan itu disampaiakn dalam majlis yang formal yang dihadiri oleh orangorang kenamaan atau dif-dif? Jenis dan Ciri Laras Bahasa Laas bahasa dapat digolongkan kepada dua golongan besar. encana) dan maklumat dan pemujukan (rencana. Pembeza utama yang membezakan antara laras biasa dengan laras khsus ialah: kosa kata tatabahasa gaya Laras Bahasa Biasa Tidak melibatkan bidang tertentu.Misalnya. Laras khusus pula merujuk kepada kegunaan untuk khalayak khusus seperti ahli-ahli atau peminat dalam bidang tertentu dan pelajar-pelajar (rencana. buku). iklan). Laras Bahasa Perniagaan Tak Formal Berlaku proses pengguguran dalam ayat-ayat yang diucapkan sama ada pengguguran subjek. pengetahuand an penerangan (syarahan.

tender. disokong pula oleh gambar. pendebungaan dan sebagainya. peribahasa. graf. Digunakan dalam iklan. Iklan dapat dihasilkan dengan beberapa cara seperti berikut: (a) slogan: Kami Ada Cara (b) Kaedah Pernyataan: Rumah Untuk Dijual/Disewa (c) Perkaitan Konsep: Artis X dengan Tilam Jenama Y (D) Perisytihran: Waja dengan Aksesori Lengkap (e) Kaedah Umpan: Beli Satu. dan biasanya perlu dihafal. komunikasi. Menggunaka istilah-istilah yang khusus kepada bidang. Laras Bahasa Akademik Meliputi pelbagai bidang seperti sains. atau mengubah sikap dan melakukan tindkan. teknologi. laporan dan sebagainya . Laras Bahasa Undang-Undang Tiada gambar. lukisan. misalnya penulisan thesis. metafora. matematik dan sebagainya yang terletak dalam ruang lingkup pendidikan. mengawan. pecutan. penulis perlu mengikut fornmati tertentu seperti perlu ada cattan bibiliografi (rujukan). Percuma Satu (f) Mesra: Keutamaan Kami Adalah Pelanggan. (g) Bandingan: Bateri X Lebih Berkuasa dan Tahan Lama (h) Gesaan: Cepat! Cepat! Datanglah Beramai-ramai (i) Pertanyaan: Sakit Pinggang? Sapulah Dengan Minyak Angin Z. habeas corpusdan sebagainya. ilustrasi dansebagainya. kiasan dan sebagainya. mempunyai istilah sendiri seperti Argumantum ad baculum. grafik.Mempengaruhi penguna untuk membentuk tanggapan tertentu . simili. Dalam penulisan ilmiah. Laras bahasa media . nota kaki di bawah muka surat atau nota hujungan di penghujung setiap bab. Contohnya ialah fotosintesis. Bersifat teknikal.

Wartawan atau pengarang akhbar menggunakan bahasa untuk menjelaskan sesuatu menurut cara yang paling mudah diterima sesuai dengan selera sebilanganbesar pemvbaca akhbar. Laras Bahasa Agama Mengandungi istilah agama daripada bahasa Arab Struktur ayatnya banyak dipengaruhi struktur bahasa Arab Diselitkan dengan petikan daripada al-Quran dan hadis. pertama. dan sebagainya haruslah dielakkan.Berita sebagai satu wacana mempunyais truktur teks yang tersnediri. kiasan. pengulangan. Laras Bahasa Sastera Memperlihatkan gaya bahasa yang menarik dan kreatif. Oleh sebab akhbar diterbitkan untuk orang ramai. pemilihan kata c. gaya tulisan yang jelas danketuiga. menggunakan bahas tersirat: perlambangan. perbandingan. d. Ayat yang panjang. menggunakan petikan. surat peribadi Ucapan syarahan . laind aripada struktur teks cereka. kisan. metafora. dan lain pula daripada struktur teks esei dan karya ilmiah. dramatik dan puitis. metafora. e. kedua. personifikasi. ambiguiti dan sebagainya. maka bahasa akhbar haruslah sesuai dengan bahasa kegunaan orangr amai. laporan.: monolog. isi tulisan mestilah tepat. iklan. Tiga ciri penting yang harus ada dalam berita akhbar yang baikialah. dialog. mengandungi beberapa klaausa. puitis dan hidup. ilusi. bunga-bunga bahasadan sebagainya. preskriptif. Beberapa ciri bahasa sastera: a kreatif dan imaginatif: kabur mesej b. Kesimpulan: Golongan laras Hiburan Biasa Pengetahuan Maklumat Khalayak Umum Bidang Situasi Contoh Bahan Berita. mementingkan penyusunan. deskriptif. peribahasa. Bahasanya boleh dalam bentuk naratif. baasa yang digunakan mudah. istilah teknik. terdapat penyimpangan tatabahasa atau manipulasi bahasa. simile.

miring. 5. garis tebal) c. graf.Upacara/. peta dan statistik. sama ada dalam bentuk lisan (seperti pidato. cerpen). ucapan. manakala wacana merupakan peringkat fungsi. berkesan. Retorik menjadi komponen yang penting bagi wacana.isi. Ia melebihi tingkat ayat. pertuturan. frasa. binaan serta konstruksinya. Wacana 1. Tingkat-tingkat fonem. dan lain-lain. biologi. percakapan' ii. Oleh kerana sifatnya yang lengkap wacana mempunyai tubuh teks seperti berikut: a. 4 Semua perkara yang melibatkan bahasa ialah wacana. rencana matematik. cetakan 6. ekonomi.Majlis Acara majlis umum Doa. Kimiz. penutup d. khutbah Acara majlis rasmi Rencana. kata. fizik. usur-unsur paralinguistik (tanda bacaan. klausa. Lukisan Kejuruteraan dan sebagainya. Tesis. Wacana ialah satu unit bahasa yag lengkap . keseluruhan tutur yang merupakan suatu kesatuan. logik. dan ayat merupakan peringkat bentuk. Kamus Dewan mentakrifkan wacana sebagai: i. menarik. tubuh . kesatuan fikiran yang utuh. Sintaksis pula mengkaji ayat sebagai unit bahasa. 3. Doa-khutbah Khusus Teknikal Ilmiah Khalayak Umum undang-unang. 7. Fonologi merupakan kajian mengenai fonem sebagai unit bahasa. Bagaimanapun kebolehan menguasai bidang-bidang ini hanya menjamin kebolehan menggunakan sistem dan peraturan-peraturan tatabahasa sahaja. tebal. jadual. 2. novel. aartikel. kimia. morfem. Ia dapat digambarkan seperti berikut: . pendahuluan b. khutbah) atau tulisan (seperti surat. Fizik. munasabah.

sebenarnya. sebagai. seperti. sebaliknya. tentulah. sewajarnya. lantaran. umpama. rumusannya. sebab itu. pertama. Retorik Seni pemakaian bahasa dalam tulisan atau ucapan dikenali sebagai retorik. selepas. selepas itu. kemudian daripada itu. sama juga dengan. apabila. 9. fasal. bagai. oleh itu. sesungguhnya. Contoh 5. Urutan 3. iaitu sama ada naratif (pemerian). kesimpulannya. Penyataan semula 4. Pengesahan Contoh dan. iaitu. tetapi. sebagai penyimpul kata berhampiran dengan. Sebab dan kesan 9. selanjutnya. seterusnya. Fungsi 1. Waktu 8. Tambahan 2. namun begitu.8. juga dikenali sebagai penanda wacana. Rumusan 6. dengan kata lain. contohnya. lagi. di samping. ketika. sungguhpun. bertujuan untuk menyampaikan sesuatu maksud atau tujuan dengan lebih berkesan. bertentangan dengan. tambahan lagi. kedua. pastilah. kemudian. bertentangan dengan. lama-kelamaan. justeru itu. dengan itu. macam. . tambahan pula. Wcana boleh ditulis dalam pelbagai bentukpenulisan. seperti yang diterangkan. laksana. sesuai dengan. seperti juga. walau bagaimanapun. sebagai kesimpulan. sememangnya. bersebelahan dengan. seterusnya. deskriptif (pengambaran). eksposisi (pendedahan) atau penghujahan. lambat-laun. Pertentangan 11. bak kata. Wacana mempunyai penanda. ibarat. pada mulanya. akhir kata. akhirnya. yakni. semasa. kemudian. akhirnya. Bandingan 10. jadi. serupa dengan. serta. Tempat 7.

penyampaian ideologi. dan pendirian orang ramai. mana teknik sama ada deduktif. Mengemukakan satu pernyataan yang umum dan dituruti oleh fakta dan maklumat yang khusus. dengan berasakan fakta atau penulis ada kalanya menggunakan manabukti yang konkrit. Penghujahan . minit mesyuarat atau ceramah syarahan yang menerangkan sesuatu. eksposisi (pendedahan). contoh kiasan dan sebagainya. Secara umumnya.Gaya naratif boleh ditemui pada laporan akhbar. -Kebenaran yang hendak menerangkan sesuatu hal.Penulis menggambarkan peristiwa. cadangan. proses. -Kebenaran tidak berasaskan emosi sahaja. retorik adalah alat-alat dalam penulisan untuk mempengaruhi.Mendedahkan sesuatu isu.Dalam penulisan pemujukan. di samping perasaan hati dan pandangannya. Induktif Deduktif Analogi Mengemukakan fakta dan maklumat yangberbentuk khsusu dan kemudian membuat kesimpulan atau rumusan. deskriptif (pemerian). Menggunakan kiasan atau perbandingan untuk menunjukkan persamaan atau perbezaan anttara dua perkara atau senario. . sejarah sesuatu. kemahiran retorik melibatkan: 1. . menyookong atau menunjukjkan sikap pemerhatian dan untuk menjelaskan berkecuali. sikap. pandangan.Menggunakan -Cara ini sesuai digunakan menentang.Menerangkan atau memerikan sesuatu. Disamping itu struktur wacana pula dipengaruhi oleh niat dan hasrat wacana. iaitu naratif(penceritaan). pengamatannya untuk konsep. penggunaan pelbagai ragam bahasa 3. penguasaan corak dan bentuk penulisan. menggunakan pancainderanya. induktif atau analogi. perkara. . Eksposisi . atau ditunjukkan mestilh Di tahap yang lebih halus. penguasaan tatabahsa 2. Retorik dikembangkan dengan empat cara. laporan aktiviti.Cara penulis menunjukkan kebenaran pendapat sama ada . ataupenghujahan. Di samping itu. penyampaian pemikiran secara teratur dan sistematik 4. Sama ada untuk memujuk atau mempengaruhi orang. maka wacana yang terhasil merupakan manifestasi ynag dipengaruhi oleh khalayak wacana berkenaan. Naratif Deskriptif . atau berbentuk propaganda. penulisan boleh dibuat dengan teknik induktif atau deduktif atau analogi.

Lihat contoh berikut: Pak Mak Tok Digunakan untuk orang lelaki yangs ama sebaya dengan ayah kendiri. 6. Dalam kesantunan berbahasa. . Digunaka utnuk orang perempuan yang kira-kira sebaya dengan emak kendiri Digunakan untuk orang lelaki atau prempuan yang kira-kira sebaya dengan datuk atau nenek kendiri. bahasa Melayu mempunyai sistem sapaan dan panggilan yang tersendiri. dan keakraban hubungan. Kesantunan berbahasa mempunyai ciri-ciri yang tertentu. penulis boleh menggunakan teknikteknik induktif.. deduktif atau analogi. drama dan sebagainya. Abang Kakak . Kesantunan Berbahasa 1. junjung kasih. Pemilihan kata dan ungkapan cuma bergantung kepada kedudukan. Bahasa halus mengikut Asmah Haji Omar ``disamakan dengan pendidikan yang penuh dengan adab tata tertib. pangkat. rujukan hormat dan ganti nama. Kata dan ungkapan bertatasusila banyak digunakan dalam keadaan biasa. Cara sapaan lisan/bertulis menurut bahasa Melayu dengan sopan santun supaya tidak dianggap sebagai biadab atau tidak berbudi bahasa. Sistem sapaan dan panggilan ini melibatkan penggabungan gelaran. Kehalusan budi bahasa dalam memakai atau menggunakan bahasa atau kesopanan ketika menggunakan bahasa. Penggunaan kosa kata dan ganti nama diberi perhatian khusus agar sesuai dengan kedudukan. Digunakan untuk orang lelaki yang tidak setua ayah kendiri dan juga tidak semua kendiri. bersiram. 5. 2. berangkat. 3. 7. 8. bercemar duli dan sebagainya. tuanku. Antara ungkapan berkenaan ialah patik. 4. umur dan keakraban hubungan. watak-watak dalam novel.Dengan cara deksriptif ini. termasuk di dalamnya ialah laras bahasa istana.Pengalaman seseorang.'' Kesantunan berbahasa juga dikaitkan dengan penggunaan bahasa halus. umur. pangkat. Digunakan untuk orang perempuan yang tidak setua emak kendiri dan juga tidak semuda kendiri. bersemayam. 9.

Saudara . Saudari . Jenama kekeluargaan pertalian darah (Pak Long. Mak Cik. Kak Ngah. Ngah dan Cik seperti Bang Long. Kak Long. manakala Encik untuk lelaki sahaja. mak ngah ipar dan sebagainya. ii. 10. Jenama kekeluargaan terbahagi kepada: 12. Gelaran Pergaulan Bebas Biasanya Cik digunakan untuk perempuan yang belum berkahwin. mentua dan ipar. Mak Lang. Pak Su. Profesor dan sebagainya. Pak Cik. Pak Njang.digunakan untuk lelaki yang lebih tinggi pangkatnya daripada kendiri. Profesor dan Syed. adik ipar mak long ipar. Mak Su. Doktor. 11. dan perempuan yang mempunyai gelaran Doktor. menjadi Mak Cik atau Pak Cik i. Pak Lang. Encik. Bang Cik dan Kak Cik. dan orang lelaki bergelar Haji. Mak Njang. Ipar digunakan untuk merujuk kepada ahli-ahli dalam keluarga suami atau isteri selain menantu danmentua.untuk perempuan sahaj ayang pangkatnya lebih tinggi daripada kendiri. Gelaran Pak atau Mak ketika berkomunikasi ditambah dengan Cik.digunakan untuk orang lelaki atau perempuan yang seumur dengankendiri atau lebih muda.Adik Digunakan untuk orang lelaki atau permepuan yang lebih muda daripada kendiri. Mak Mentua dan Tok Mentua).perbahasan dan sebagainya. (Pak Mentua. dan hubungannya belum rapat dewngan kendiri atau digunakan dalam rujukan kepada ahli-ahli dalam mesyuarat. Gelaran Pergaulan Tak Bersahaja (Formal) Tuan . Jenama kekeluargaan ikatan perkahwinan Diwakili oleh kata menantu. Puan . Mak Long. Pak Ngah. Bang Ngah. Cik . Mak Ngah.boleh digunakan untuk orang lelaki yag lebih tinggi pangkatnya. Tetuan . Gabungan nama kekeluargaan asas (Abang (bang) dan Kak dengan jenama kekeluargaan pertalian darah hanya terbatas kepada Long. Contoh: abang ipar.hanya digunakan dalam surat rasmi yang ditujukan kepada para pemilik atau pentadbir syarikat perniagaan (termausk syarikat guaman) seperti: Tetuan .digunakan untuk perempuan sahaja dalam konteks yang sama dengan penggunaan gelaran saudara. daripada kendiri seperti Encik Ahmad atau Cik Ahmad. kak ipar. 13.

w. Gelaran Kurniaan. Contoh: Tuan Haji Nik (e) Warisan (Kecuali Nik) + Keagamaan. Syekh dan Siti juga tergolong ke dalam gelaran jenis ini.Tuan Haji (c) Kekeluargaan + warisan (hanya Ungku. (d) Pergaulan Tak Bersahaja + Keagamaan + Warisan (hanya Nik). Datin Paduka (gelaran yang dikurniakan oleh kerajaan negeri Selangor). Terengganu). Datuk (Satuk Patingi. Wan (Kelantan.Pak Ungku. Teuku dan Teungku (Aceh). Datuk Amar). Tun. Datuk Paduka. Datu (Sabah). Engku. Datuk Setia).Syarikat Sinaran Sdn. Pangeran Muda (Brunei Darussalam) Tengku(Kelantan.Pak Haji (b) Pergaulan Tak Bersahaja (kecuali saudara) + Keagamaan. seperti syed atau sayid bagi lelaki dan Syarifahbagi perempuan. Kedah. Bhd. Toh Puan (isteri kepada datuk di Terengganu) Pendeta Za'aba (gelaran kurniaan yahng diberikan oleh pertubuhan seperti Kongres Bahasa Melayu Ketiga (1956). . Datuk (Datuk Seri. Mak Ungku. Pangeran. Gelaran keturunan orang-orang besar. Terengganu). Pak Nik. Pangeran dan Dayangku (Brunei Darussalam). Tan (di Kedah) dan Tun (Terengganu) Gelaran warisan kepada keturunan Nabi Muhammad s. Nik) .a.Tan Sri Prof. 15. . Abang (Sarawak).Awangku. Gelaran Bapa Kemerdekaan kepada Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj. Gelaran warisan daripada keturunan yang berasal dari luar Malaysia seperti Raden (Jawa). Mak Wan. Gabungan Gelaran (a) kekeluargaan + keagamaan. Daeng (Bugis). . Sidi. Selangor).) 14. . Wan. Nik (Kelantan). Sesetengah pihak mengatakan bahawa gelaran Syarif.Raja Haji (f) Kurniaan Kerajaan + Akademik/Ikhtisas + Warisan + Keagamaan. 16. Pangeran Anak. Megat danPuteri (Perak). Puan Sri. Pahang. Raja Haji Osman . Toh Puan. Gelaran Warisan Contoh Raja (Perak. Sutan (Minangkabau).

Duli Yang Maha Mulia Raja Permaisuri Balu Raja Raja Muda atau Tengku Mahkota Kerabat Diraja Karib Bergelar warisan Perdana Menteri. Toh Puan Yang mempunyai gelaran kurniaan kerajaan (selain Tun dan Toh Puan) atau/dan gelaran ikhtisas yang formal Ketua Hakim Negara Ketua Polis Negara Hakim. Tengku Ampuan. Rujukan Hormat Orang Yang Disapa Yang di-Pertuan Agong dan Raja Permaisuri Agong Rujukan Hormat Kebawah Duli Yang Maha Mulia Seri Paduka Baginda Sultan. Ahli Dewan Undangan Negeri (wakil rakyat) Wakil Rakyat yang mempunyai gelaran Tengku atau Raja Tun. Timbalan Perdana Menteri. Ketua Menteri Menteri. Kadi Mufti dan pemimpin Islam Ketua jabatan tanpa gelaran Yang Maha Mulia Duli Yang Teramat Mulia atau Yang Teramat Mulia Yang Amat Mulia Yang Mulia Yang Amat Berhormat Yang Berhormat Yang Berhormat Mulia Yang Amat Berbahagia Yang Berbahagia Yang Amat Arif Yang Amat Setia Yang Arif Sahibul Samahah Yang Berusaha . Sultanah. Ahli Parlimen. Menteri Besar. Raja.17.

Huruf merupakan lambang dalam sistem bunyi bahasa yang membentuk parkataan dalam tulisan. Huruf dan Suku Kata • Konsep Bunyi . jenis dan golongan serta kajian tentang ayat. Fonem. Titik Artikulasi . . Fonologi Satu bidang kajian atau ilmu cabang bahasa yang mengkaji bunyi-bunyi bahasa serta lambang-lambang yang ada pada setiap bunyi bagi sesuatu bahasa. jenis dan aspek-aspek berkaitan kata. • Fonologi . Kedatangan Arab melahirkan tulisan Jawi. Sistem Tulisan Bahasa Melayu Dipercayai Bahasa Melayu ditulis dengan tulisan Kawi dan Rencong.Dalam Bahasa Melayu. . Konsep Bunyi. Penggolongan Bunyi Bahasa Alat-alat Pertuturan Manusia . frasa dan bunyi bahasa. • Morfologi . morfologi. Sistem Bahasa Melayu terdiri daripada binaan ayat.Setiap alat mempunyai fungsi tertentu sebagai alat pertuturan. Dua jenis alat pertuturan iaitu: a.Dalam abjad Romawi terdapat 26 lambang iaitu 21 konsonan dan lima fonem vokal.Bunyi sebutan dalam sistem Bahasa Melayu. terdapat 11 pola suku kata. • Huruf .Bidang kajian bunyi-bunyi bahasa dan lambang-lambang.Dalam ejaan.3.1 FONOLOGI Sistem Bahasa Melayu Pengenalan 1. • Fonem .Kajian tentang ayat yang merangkumi pembentukan. Kedatangan Barat menyebabkan tulisan Rumi terhasil. 2.0 SISTEM BAHASA MELAYU 3. Fonem diwujudkan bagi kemudahan huraian sistem bunyi.Unit bunyi bahasa terkecil dan dapat membezakan makna kata. • Sintaksis . • Semantik . • Suku Kata Dalam Bahasa Melayu .Bidang kajian kata dari segi pembentukan. Sistem Bahasa Melayu merangkumi empat bidang iaitu fonologi.Kajian yang merangkumi penggunaan kata berpandukan makna.Fonem-fonem bahasa diberi lambang tulisan berupa huruf. sintaksis dan semantik. setiap suku kata ditandai vokal yang mendahului atau mengikuti konsonan. Artikulator b.

. c. Alat-alat pertuturan manusia menghasilkan dua jenis bunyi. Bunyi vokal dihasilkan tanpa halangan . e. Terdapat 3 jenis bunyi bahasa iaitu vokal. Bunyi batuk. Vokal didahului oleh bunyi "hentian glotis". Bunyi bahasa terhasil daripada alat-alat pertuturan manusia. Vokal membentuk suku kata dan kata. Vokal umumnya bersuara. a ) adalah pada suku kata. Vokal depan ( i. konsonan dan bunyi diftong. Terdapat 8 bunyi vokal iaitu 6 vokal asli dan 2 vokal pinjaman. Vokal a. halangan atau geseran semasa vokal dihasilkan. b.contoh. Bibir berkeadaan neuteral semasa menghasilkan bunyi vokal ini. Tiada sebarang sekatan. b. b. pergerakan tangan. Kedudukan Vokal Dalam Bahasa Melayu a. pita suara akan bergetar. berderham. Sifat-sifat Vokal a. c. Bunyi bukan bahasa dihasilkan oleh alat-alat pertuturan tetapi mesej yang ingin disampaikan tidak difahami sepenuhnya.Bunyi-bunyi Bahasa a. b. Awal Tengah Akhir Terbuka Akhir Tertutup e e/kor Belas Sate Telek . iaitu bahasa dan bukan bahasa iaitu gerak tubuh. sekatan ataupun sisihan pada arus ugara yang dikeluarkan oleh paru-paru. ε. c.

proses menjeniskan perkataan berdasarkan bentuk dan fungsi perkataan dalam golongan yang sama. . Konsonan asli terdiri daripada.Geseran (Frikatif) . frasa.\. . h. Tanda Koma [.Digunakan selepas ayat penyata diikuti ayat lain yang berkaitan.ia merangkumi pembentukan kata serta proses pembinaan ayat. d. sakit. Ketika dihasilkan.Terdapat pengguguran sesuatu unsur ayat.Hadir di akhir ayat. Tanda Titik [. marah.binaan kata ialah kata-kata dalam fungsi dan peranan dalam ayat.tatabahasa sebahagian daripada kajian bahasa. Konsonan adalah bunyi-bunyi selain bunyi-bunyi vokal. .::Pengenalan::.tatabahasa melibatkan pembentukan kata.Bunyi separuh vokal (Geluncuran) Tanda Baca Tanda baca digunakan dalam sistem ejaan Rumi Bahasa Melayu. . . f. klausa dan ayat. b. i.] . menyindir. b.Menunjukan bahagian yang dilafazkan atau cakap ajuk.wacana hasil himpunan ayat-ayat. Konsonan a.bunyi bahasa adalah unsur-unsur pembentukan kata. Tanda Kurung [( )] .Berahir sesuatu ayat / ayat penyata. Bunyi konsonan dihasilkan oleh alat pertuturan manusia dengan membuat sekatan.Bunyi letusan (Afrikat) . c. Tanda Petik [" "] . e.Bagi kata ganda. . Tatabahasa .Sisihan (Lateral) . Ada 18 konsonan asli dan 9 konsonan pinjaman. Tanda Koma Bertindih [. Tanda Soal [?] .] . Tanda Titik Bertindih [:] . d.Sengauan (Nasal) . e.Hadir di akhir ayat bagi menunjukkan rasa hairan. . udara dari paru-paru akan menghasilkan sekatan di rongga mulut. g.Wujud unsur selitan dalam ayat. .penggolongan kata . halangan ataupun geseran.i i/bu Bilah Kali Saling a a/yam Malu Saya Botak Cara Menghasilkan Bunyi Bahasa A. .::Latar Belakang Tatabahasa::. Tanda Seru [!] . Tanda Sempang [-] . a. tekak dan hidung.Fungsi sebagai unsur kaitan dua ayat.] . . .Getaran (Tril) .Bunyi letupan (Plosif) .bentuk kata ada kaitan dengan Morfologi. Merupakan lambang-lambang dalam penulisan bahasa untuk memperjelaskan maksud. c.

::Definisi Tatabahasa::. a. . Morfologi . . .sintaksis mengkaji bentuk. Konsep Morfem . . `Predikat' adalah bahagian yang terdiri daripada frasa yang berfungsi sebagai penerang subjek. . . c. . perkataan berkawan mempunyai dua morfem iaitu kata dasar "kawan" dan awalan "ber-".ayat boleh terbentuk daripada beberapa perkataan yang mempunyai makna lengkap. Sintaksis .unit asas terkecil yang menjalankan tugas nahu. Ini termasuk kaedah penyusunan perkataan dalam membentuk sesuatu ayat. b.Morfem ada dua jenis.frasa ialah susunan yang mengandungi sekurang-kurangnya satu atau dua perkataan yang berpotensi uuntuk dikembangkan menjadi lebih perkataan. dari segi struktur dan pembentukan kata serta penggolongan kata.struktur kata .binaan ayat-ayat yang dihasilkan oleh alat-alat pertuturan manusia dan menjadi unti bahasa yang bermakna.Klausa merupakan satu unit gabungan perkataan yang mengandungi subjek dan prediket serta konstituen kepada ayat.bidang tatabahasa berkaitan dengan aspek kata.sintaksis ialah bidang ilmu bahasa yang mengkaji proses pembinaan ayat.::Perbandingan Bahasa dan Tatabahasa::. . . struktur dan binaan ayat. . . Klausa tidak mempunyai tanda baca yang lengkap mahupun intonasi yang . .bidang ilmu bahsa yang melibatkan kajian proses pembinaan ayat.. .::Konsep Asas Sintaksis::.walaupun unit terkecil tetapi tidak dapat dikategorikan dalam unit nahu.contoh.::Bahagian Tatabahasa::. Sesuatu perkataan terbentuk daripada satu morfem atau lebih.merupakan pengetahuan tentang pembentukan kata dan proses penyusunan kata dalam ayat. Bahasa  Fonem  Morfem  Kata  Frasa  Klausa  Ayat Tatabahasa  Morfem  Kata  Frasa  Klausa  Ayat . iaitu morfem bebas (iaitu kata tanpa imbuhan) dan moefem terikat (iaitu terdiri daripada bentuk-bentuk imbuhan).ayat mempunyai subjek dan prediket. `Subjek' dalam ayat ialah konstituen yang menjadi judul dan unsur yang diterangkan.unit terkecil yang mempunyai maksud atau tugas ialah morfem. .tatabahasa Bahasa Melayu meliputi bidang kajian Morfologi dan sintaksis. .

penggolongan kata.2.Morfologi merupakan bidang tatabahasa yang berkaitan aspek bahasa dan kata termasuk struktur dan pembentukan kata. penggandaan atau pemajukan sesuatu kata.sempurna. . . dan struktur kata. penggandaan atau pemajukan. unit terkecil dipanggil Morfem.::Morfologi::.dalam Bahasa Melayu. . . . .::Kata Dasar::. Kata Terbitan .morfem ialah unit tatabahasa terkecil dan fungsi nahu.binaan kata merupakan kata-kata yang digolongkan berdasarkan peranan masing-masing dalam sesuatu ayat. morfologi melibatkan tiga perkara iaitu proses pembentukan kata. b. . a.terdapat 4 bentuk kata dalam Bahasa Melayu. 3.contoh: arus (akar kata) + sungai (morfem bebas) = Arus sungai . Kebanyakan daripada kata dasar menerima imbuhan daripada morfem bebas.::Konsep Morfem::. .dikenali juga sebagai 'kata pokok' yang merupakan kata yang menjadi asas bagi kata terbitan. . .kata akar atau akar kata ialah bentuk morfem terikat yang perlu bergabung dengan morfem lain untuk membentuk kata. .::Definisi Morfologi::.bentuk kata ialah unit tatabahasa yang berbentuk tunggal dan terbentuk daripada pengimbuhan. .kata yang terbentuk daripada proses pengimbuhan.1 MORFOLOGI .::Konsp Perkataan::. Kata Tunggal . . . .kata daripada sebarang golongan yang tiada imbuhan. .terdapat 2 morfem iaitu 'morfem bebas' dan 'morfem terikat'.::Bentuk Kata::.::Pengenalan::.

.perkataan digolongkan dalam golongan-golongan tertentu berdasarkan struktur.::Proses Pembentukan Kata::.manusia .bukan manusia (haiwan. . . rumah. .kata ganti nama tunjuk . Kata Nama . mimpi. .ini akan menimbulkan kata-kata baru dan menambahkan perbendaharaan kata. .kata nama terdiri daripada 'kata nama khas'. tumbuh-tumbuhan) .kata ganti nama diri . .diri tanya . terdiri daripada nama orang.tak hidup (benda mati dan tidak hidup sifatnya seperti nama negeri. dan pengakroniman. Kata Kerja .c. . morfem. a.bentuk kata yang dihasilkan dengan mengulangi kata dasar. pemajmukan. . . .penggabungan dua kata dasaratau lebih untuk menghasilkan satu bentuk kata.Melibatkan awalan.::Pemajmukan::. **kata nama khas .) **kata nama am . sebahagian kata dasar atau gandaan berentak.contoh : cinta.contoh : Pelajar.diri orang b.dieja secara terpisah. d. nama tempat dan nama benda.proses menggandakan kata dasar sama ada secara penuh atau seluruh kata dasar.::Pengimbuhan::.terhasil apabila dua kata dasar atau lebih membawa makna tertentu. **Kata ganti nama . .kata nama am abstrak (Bukan kebendaan) .fonologi. apitan dan sisipan. Kata Majmuk . .::Golongan Kata::. Kata Ganda . akhiran.kata nama am kongkrit (Kebendaan) .::Penggandaan::.terdapat 4 kategori iaitu. larutan.hidup . sama ada seluruh kata dasar atau sebahagian kata dasar (Penggandaan penuh dan penggandaan separa).unsur penting dalam binaan nama. bangsa. . . penggandaan. 'kata nama am' dan 'kata ganti nama'. .satu proses penghasilan kata dalam Bahasa Melayu melelui proses pengimbuhan. namun berfungsi sebagai satu unit. organisasi.terdapat 29 kata majmuk yang telah mantap dan dieja. institusi. sintaksis dan semantik.

perintah.Biru. pembenar. bilangan.Berpelengkap . Kata Tugas .merangkumi kata-kata dasar yang menjadi unsur utama dalam binaan frasa kerja. Penggolongan kata Adjektif 1.::Pola-pola Ayat Dasar::.. Dsb d. .::Definisi Sintaksis::. .Binaan ayat mempunyai subjekdan predikat.warna .aspek penting seperti konsep frasa dan klausa. .sintaksis ialah bidang yang mengkaji hukum atau rumus tatabahasa. Nanti 5.sintaksis ialah bidang ilmu bahasa berkaitan dengan proses pembinaan ayat.dalam Bahasa Melayu terdapat 4 jenis pola iaitu. Bujur 7. .2 SINTAKSIS .perasaan .ayat adalah unit pengucapan yang terletak di peringkat susunan yang paling tinggi.Sekarang. Bau. Jauh 4.Transitif .waktu .hadir dalam frasa.pancaindera . Jahat 3. Kata Adjektif .Rasa.Mudah. sendi nama dan pangkal ayat. pemeri.Suka. arah.Tak Transitif .::Ayat::. .CM. penggolongan kata serta pembentukan dan pembinaan ayat. .kata tugas untuk kata seru. . 3. . . penegas.cara .bentuk . Dengar.sifat . Inci 8. hubung. Merah 6. Gembira 9. bantu. frasa dan klausa adalah penting. klausa atau ayat.::Pengenalan::. Sukar 2. . Kata Kerja .ayat dasar merupakan ayat inti yang dapat mengalami peluasan.2.Dekat.dalam dinaan ayat. tanya.Bulat. nafi.jarak .Aktif _ Pasif c.Baik.ukuran . . .Tak Berpelengkap . .juga dikenali sebagai kata sifat yang merupakan perkataan unsur inti dalam sesuatu binaan frasa adjektif. penguat.

Frasa ialah satu unit tatbahasa berdasrkan kata susunan yang mengandungi satu atau dua perkataan yang berpotensi untuk diluaskan menjadi dua perkataan atau lebih.sebagai panduan. . Ayat penyata 2. c. Frasa Nama + Frasa Kerja (KN+FK) c.Ayat larangan . .merangkumi ayat aktif dan ayat pasif. . .::Ragam Ayat::.jenis-jenis klausa terdiri daripada.::Klausa::.ayat pasif dengan perkataan "Kena" . klausa terikat (tak bebas) .aktif transitif . . Ayat perintah .terdiri daripada satu perkataan atau beberapa binaan dalam satu ayat. . b.ayat pasif dengan kata nama ganti .Ayat suruhan . Frasa Nama + Frasa Adjektif (FN+FS) d.tardapat 4 jenis frasa iaitu : a. d.::Jenis-jenis Ayat::. Frasa Nama (FN) .ayat aktif boleh dipasifkan. Frasa Nama + Frasa Nama (FN+FN) b.ayat pasif dengan kata kerja. a.susunan perkataan terdiri daripada satu atau beberapa perkataan yang mengandungi kata sifar (Ajdektif). .::Frasa::. Frasa Sendi Nama (FS) . . klausa bebas (utama) b.contoh : "Budak --> Budak sekolah --> Seorang budak sekolah".aktif tak transitif Ayat Pasif .klausa merupakan unit gabungan perkataan yang mengandungi subjek dan predikat. . Frasa Kerja (FK) . terdiri daripada ayat aktif transitif dan ayat aktif tak transitif.terdiri daripada kata kerja tak transitif. .::Jenis-jenis Frasa::. .fungsi klausa sebagai konstituen kepada ayat.ayat aktif ialah yang menggunakan kata kerja aktif. a. .terdiri daripada satu sendi nama dan satu frasa sebagai pelengkap. Frasa Nama + Frasa Sendi Nama (FN+FS) . . Frasa Adjektif (FA) .ayat permintaan . Jenis-jenis Ayat 1.a. Ayat Aktif .Ayat silaan .

ayat tunggal merupakan ayat dasar. dikaitkan dengan masyarakat. Ayat Tunggal . . dan polisim. . .::Perkaitan Makna Perkataan::. .terdapat hubungan semantik antara satu perkataan dengan perkataan bahasa lain atau perkaitan beberapa jenis perkataan. hiponim.Homofon .::Makna Perkataan::. antonim.ayat tunggal mengandungi satu klausa bebas.Pancangan Relatif .terdapat beberapa pola ayat seperti ayat pasif. ayat tunggal. b. . .Antonim .3.3 SEMANTIK .Majmuk Campuran 3.::Peribahasa::.Hiponim . .::Bentuk Ayat::.::Pengenalan::.homonim .semantik ialah makna kata. .::Definisi Semantik::. Ayat seruan 4. Ayat Majmuk .Pancangan . satu cabang linguistik. mengkaji makna kata dalam bahasa tertentu.ayat majmuk atau ayat kompleks merupakan gabungan dua atau lebih ayat tunggal dalam satu ayat. dan faktor-faktor yang mempengaruhi.Homograf . . . homonim.terdapat pelbagai ragam dan bentuk ayat-ayat dasar / ayat mudah / ayat inti.::Semantik::.beberapa konsep dipelajari seperti sinonim.bidang kajian bahasa yang mengkaji maksud dan makna kata. a. Ayat tanya .Gabungan . .ia boleh dibahagikan kepada beberapa ayat seperti. Makna Perkataan . ayat majmuk dan sebagainya.Pancangan Keterangan .ayat tunggal terdiri daripada satu subjek (inti) dan satu predikat (cerita) sahaja. . . .Polisim . .Komplemen .

. . a.kiasan berpindah ini boleh dibahagikan kepada beberapa jenis iaitu. terdapat 5 jenis perbandingan iaitu.gabungan bahasa ibarat dengan bahasa kiasan. perumpamaan / simile .bahasa yang menggunakan kata-kata berkias dalam perkataan sesuatu maksud. b.ia berperanan untuk memberi pengajaran dan teladan kepada manusia. ibarat. Cerita Ibarat dan Cerita Kiasan . f. .Bidalan ialah peribahasa yang mempunyai makna selapis sahaja. Tamsil .masyarakatMElayu kaya dengan pelbagai bentuk kata berbunga yang diwarisi dari tutun-temurun. b. Ibarat . .kiasan ialah bahasa yang diucapkan tantang sesuatu perkara dibandingkan dengan perkara lain. c. Kiasan Ibarat .memberi misalan berkias. .menggunakan kata perbandingan seperti bak.selalu digunakan didalam penulisan prosa dan puisi.rumusan ialah peribahasa di dalam warisan budaya Melayu. kiasan . . .. rumusan .ia mengandungi unsur-unsur pengajaran. kiasan asal .perumpamaan ialah kata-kata kiasan yang membawa perbandingan makna.terdapat dalam perumpamaan. laksana dan bagai.kiasan ialah bahasa yang diungkapkan dimana ia dibandingkan dengan yang lain. Peribahasa mempunyai falsafah hidup dan nilai moral yang tinggi.peribahasa sudah sebati dalam masyarakat Melyu dan merupakan warisan yang amat tinggi nilainya. perumpamaan pepatah dan bidalan.maksud juga berbeza secara tersurat dan tersirat. Pepatah ialah ungkapan yang merupakan pusaka adat resam masyarakat Melayu. d.tamsil ibarat merupakan gabungan bahasa tamsil dan bahasa ibarat dalam bentuk kesatuan kata.Perbandingan terbahagi kepada dua jenis iaitu perbandingan terus terang dan perbandingan tidak terus terang.peribahasa terdiri daripada simpulan bahasa.kiasan terbahagi kepada 2 bentuk iaitu.ungkapan atau rangkai kata yang tersimpul dan digunakan dalam keadaan tertentu. b. kiasan berpindah .pepatah juga dikenali sebagai perbilangan. umpama.mengandungi pengajaran dan teladan. . a.::Perbandingan::. e. pepatah .di dalam perbandingan. a. d. . simpulan bahasa .::Kiasan::. . . c. . bidalan . .bagasa yang memerangkan sesuatu perkara dengan menggunakan benda lain sebagai perbandingan. e. Tamsil Ibarat . Perumpamaan mempunyai erti dua lapis. . .

kiasan pemanis ..kiasan melarat .kiasan melompat .kiasan berangkap .kiasan terus .kiasan bersandar .kiasan berbunga .

Hanya dia sahabat baik saya. betuk. benar. Siapakah majikan kamu ? Itulah rumah idamanku. Hatta istana itu pun siaplah. 2. pun.. memang 2. Aminah mengemas rumah dan ibunya membasuh kain. Betul. Indah nian istana bunian. Ragam . adapun. 2. Pekerja itu sudah pulang. kurang. 2. Tindakbalas – perintah. Pakaian seragam pasukan itu kemas amat. sungguh. silaan. Pakaian seragam pasukan itu amat kemas. tolong Kata pembenar Ya.  Sekali. amboi Kata Tanya ASIBIDIBAM Kata perintah Jangan. Adalah rugi sekiranya anda tidak menguasainya. Kami juga ingin ke pekan. JENIS KT Kata hubung Dan. agak. usah. 2. klausa @ frasa Mendukung sesuatu tugas sintaksis tertentu DEFINISI Hubung 2 binaan ayat AMC AMP Lahirkan perasaan Tanya / soal 1. 2. Dia patut datang bulan lalu. 2. Ahmad akan ke sana esok. kerana Kata seru Aduh. Ya. mahu.. paling. permintaan 1. Depan ayat 1. sakitnya kakiku ! Amboi. 3. Lambat benar bas itu tiba. CONTOH 1. mungkin Kata penguat  Terlalu. 1.Nota Ringkas Kata Tugas Subtajuk Kata Tugas mesti ditanya dalam BM 1 STPM setiap tahun. 1. 2. bahawa. Sila ambil makanan di sana. comelnya bayi itu ! Apakah yang ada dalam kotak itu ? Jangan buang sampah di sini. mesti. Tolong temankan adik saya. 2. lalu. masih  Hendak. larangan. lagi. 1. sangat Kata penegas  Juga. benar  Amat. Budak yang sedangmembaca itu adik saya Aduh. malahan. yang. minta. nian. Kata partikel 1. cis. jua. patut. 1.perasaan 1. itulah orangnya. Aspek – masa 1. mengesahkan 2. Kanak-kanak itu hendakmakan. harap. sebermula Kata Bantu  Telah. . 2. Masakan ibunya palingsedap Sungai itu agak dalam. dapat. makin. cukup. sedang. arahan. Depan Belakang bebas 1. 2. 1. hanya. kamilah yang menjaga budak itu. KATA TUGAS  Kata yang bersifat pelbagai jenis (heterogen) – tidak boleh jadi unsur inti bagi frasa-frasa endosentrik (FN/FK/FA)   Hadir dalam ayat. Maka panglima itu pun diberi persalinan. betul Kata pangkal ayat Maka.

Ali menunggu emaknya di perhentian . Makanan seimbangadalah baik untuk kesihatan badan Sumbangan besar beliauadalah dari segi peningkatan ekonomi rakyat luar bandar. Lapisan ozon sesungguhnya semakin menipis. Ibunya bekerja di sekolah itu. himpunan beratus-ratus. timur dll. Projek itu bukan usaha saya. 2. 2. Kata nafi  Bukan   Tidak Bukan. Tak tentu segala. tiaptiap 1. pecahan setengah. selatan. Kata penekan nya Kata pembenda nya 1. dua per tiga 1. pisahan masing-masing. Mereka akan ke Kuantan esok. Segala persiapan telah dibuat. Dia bukan hendak belajar. semua. @ arah yang dituju 2. berguni-guni. tunjukkan tempat 1. 3. Dua hari lagi. 2. Beri penegasan Bukan KN jadi KN 1. beberapa 1. 2. tetapi pemurah orangnya. 1. seratus 1. Mereka menuju ke tengahpadang. saya akan berangkat ke Itali. Ketiga-tiga orang pesalah itu akan dipenjara.. Burung-burung itu terbang ke arah 2. 1. Setiap orang dikehendaki mengisi borang penyertaan. KSN Di ke KATA SENDI NAMA . masa/waktu 3. Buku itu ada di atas meja. -tah. tetapi hendak bermain sahaja Pak Ali bukan kaya sangat. belakang atas. Kata bilangan Hala 1. Lajunya ialah 100 km sejam. tunjukkan selatan. Kata arah tepi. 1.Letaknya dihadapan FN Definisi Contoh tunjukkan tempat 1. lah -kah.. Tentu (kardinal) dua. Setengah hartanya akan diserahkan kepada rumah anak yatim. ketigatiga 1. bawah. Makanan itu bukan untuk Ratna. Bukan (FN / FSN ) 1.tidak Tidak (FK / FA) Bukan (FK/FA) pertentangan maklumat Kata pemeri  Ialah  adalah Ialah + FN Adalah + FA Adalah + FSN 1. Bahasa Melayu ialahsalah satu bahasa yang tergolong dalam keluarga Austronesia. 2. sisi. Bapanya tidak turun ke sawah hari ini Kenyataan itu tidak benar.

dari

daripada

1.

bas dari pagi ke petang. tunjukkan arah, tempat @ 1. Angin kencang bertiup dari arah waktu/masa selatan. 2. Bola itu ditendang dari penjuru padang. 3. Temoh pembayaran bermula dari pukul sembilan pagi. menyatakan punca bagi 1. Pemain sarkas itu menerima bola manusia/haiwan/benda/unsur daripada beruangnya. mujarad. 2. Dia menjauhkan diri daripada bahaya dadah. 2. sumber / asal kejadian 1. Ukiran itu diperbuat daripada logam. 3. perbandingan / perbezaan 1. Edisi kedua buku itu lebih lengkap daripada edisi pertama. 1. menyatakan sasaran 1. Sila kembalikan borang itu kepada manusia/institusi, haiwan dan kerani pejabat ini. unsur mujarad 2. Sisa makanan itu diberikan kepada kucing. 3. Pastikanlah anak-anak anda tidak terdedah kepada bahaya dadah. 2. menyatakan pecahan 1. Peserta bengkel itu dibahagiakan kepada dua kumpulan. 3. menyatakan perubahan keadaan 1. Suhu badannya meningkat kepada 39ºC 1. Bas kami bertolah pada pukul tujuh pagi. 1. Wang itu ada pada ibu. 1. Layang-layang itu tersangkut pada tiang telefon. 1. Pada pandangan saya, kisah itu hanyalah khayalan. 1. Asrama untuk/bagi penuntutpenuntut Sabah sedang dibina. Hadiah itu untukmu. Tanah seluas dua ekar itu untuk kamu. Rakyat Malaysia mesti bersatu padu demi kestabilan negara. Demi Allah, aku tidak akan mengulangi perbuatan terkutuk itu.

kepada

pada

1. menunjukkan keterangan waktu/tempat 2. ada pada 3. menunjukkan tempat bagi perbuatan sesuatu kata kerja 4. digunakan pada ungkapan

untuk/bagi untuk

1. tunjukkan kegunaan sesuatu menyatakan bahagian yang 1. ditentukan 2. tujuan 1.

demi

unsur penegas

1.

tentang (mengenai)

membawa maksud rujukan1. sesuatu yang tidak tentu/umum @ mujarad 2.

terhadap

seperti/bagai/ umpama/ laksana dengan

sejak/semenjak akan

oleh

hingga/sampai

dalam/antara

Mereka berbincangtentang masalah negara. Kami berbual tentangkejadianrompakan itu. rujukan penyambut tentu 1. Seseorang ketua harus bersikap adil terhadapanak buahnya. (haiwan/manusia/benda) 2. Tawas akan bertindakbalas terhadapkotoran dalam air. perbandingan 1. Pemuda itu berlagak ...orang kaya. 2. Pasangan mempelai itu ...pinang dibelah dua. 1. maksud bersama2/beserta 1. Ayah pergi ke pekan dengan ibu. 2. cara sesuatu dilakukan 1. Dia menyambut tetamu itu dengan hati terbuka. 3. mamakai/menggunakan 1. Ani melukis potret itu dengan cat air. 4. perbandingan yang 1. Warna bajunya sama biru dengan serupa/sama warna bajuku. penanda waktu/masa 1. Hasnah sugul sejak kematian ibunya. merujuk manusia 1. Wanita itu amat rindu akan anaknya. (penggunaannya mesti 2. Anak raja itu berahi akan Tuan Puteri didahului KA emotif Bongsu. ayat pasif (di-.../ter-.../kena1. Kuih itu dibeli olehnya 2. Buku Pelita Bahasa terkarang oleh Za’ba. 3. Pencuri itu kena tangkap oleh polis. membawa maksud sebab 1. Ia mati oleh senjatanya sendiri. (asalnya oleh sebab) boleh guna ”lantaran” membawa maksud perihal 1. Pegawai itu berjaga sampai pagi. peringkat dan had masa, 2. Anak-anaknya belajar hingga waktu @ tempat peringkat universiti berfungsi sebagai kata arah 1. Dalam hal ini, kita semua setuju (tiada ruang/tiada jarak) 2. Tiada perbezaan yang besar antara pendapatnya dengan pendapat saya

Nota Ringkas Kata Kerja
Kata kerja sering menjadi soalan Calon dimestikan mahir tentang subtajuk ini. wajib BM 1 STPM.

Jenis Kata Kerja :

Jenis KK TT Tanpa Pelengkap

Definisi Boleh berdiri sendiri 1. tanpa objek 2.

Contoh Semua orang pulang pada waktu petang. Padi sedang menguning di sawah.

TT Berpelengkap

MESTI ada pelengkap 1. : 2. KN (ber-...3. kan/menjadi/ada FA 4. 5. (1) Objek (FN) (2) Bo pasif (3) KKT aktif : meN-…-kan

Pokok padi Wan Empukberbatangkan emas Ali menjadi guru sandaran. Pak Samad ada sawah di kampung Mereka menetap di Kampung Dusun Lukanya beransur baik

KKT

meN-…-i meN (4) KKT pasif :

1. Murid-murid sedang mendengarceramah. 2. Ceramah sedang didengaroleh murid-murid. 3. Saya telah menjawab surat itu. 4. Surat itu telah saya jawab.

Transformasi drp. Ayat aktif

Imbuhan Kata Kerja :

Ayah membelikan adik buku.. 2. 2. Perbandingan akhiran . meN . . . 2........menaiki bas.menuruni lurah. 2.membesarkan rumah.. Perbuatan pemuda itu memalukankeluarganya. meN . En... .. PERBEZAAN Kedua-duanya mempunyai maksud yang berbeza. benefektif 1.. .kan kausatif 1..i : PERSAMAAN Kedua-duanya membawa maksud kausatif. kan (benefektif) 2.kan dan akhiran . Dia meyakinkan saya tentang kebenaran cerita itu. Ali membesarkan rumahnya. Contoh Para peneroka mendirikan rumah secara bergotong-royong. i (lokatif) Kata Kerja Transitif 1 Objek dan 2 Objek : I OBJEK .membaiki motosikal..mendekati anak muridnya. Aminah menjahitkan adiknya seluar pendek.i lokatif 1.. . 3.. .. 1. .Jenis Makna Membuat sesuatu 1.

Hasnah membelikan Asri (OT) sebuah buku (OS). 3. Kakak menjahitkan ibu (OT) sehelai baju (OS). 3. 2. Saya menyampaikan salam kepada beliau. Ibu sedang menidurkan adik.1. Kami mewarnakan mural itu. . Guru membacakan murid-muridnya (OT) karangan yang terbaik (OS). 2. 2 OBJEK 1.

I. STPM 2004 16 Susunan yang betul untuk perancangan bahasa Melayu ialah I pengekodan II perancangan taraf III perancangan dasar IV penilaian hasil dan pemantapan strategi. Pilihan jawapan IV mestilah merupakan susunan terakhir kerana penilaian merupakan peringka terakhir. III dan IV B II. II dan IV D III. I dan IV Kata kunci soalan di atas ialah perkataan susunan.Menunjukkan catatan terbaru dengan label BM 1 : Teknik Menjawab Soalan. Calon hanya perlu menilai susunan kedua pilihan jawapan C ( I : pengekodan) dan D ( II : perancangan taraf). A I. II. 30 JUN 2011 Kaedah Logik Menjawab BM 1 Tahukah anda bahawa terdapat sesetengah soalan BM 1 STPM yang hanya memerlukan pemikiran logik akal untuk menjawabnya ? Saya tunjukkan beberapa soalan sebagai contoh.. Oleh itu pilihan jawapan yang mungkin ialah C atau D. maka pilihan yang betul ialah pilihan jawapan D. II. III. IV dan I C III. Tunjukkan catatan yang lebih lama KHAMIS. . Memandangkan terdapat perkataan perancangan dalam pilihan jawapan II : perancangan taraf yang merupakan proses yang lebih awal daripada I : pengekodan .

IV Melaksanakan kajian semula terhadap kedudukan bahasa kebangsaan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV Kata kunci soalan di atas ialah perkataan perancangan. Yang penting jangan gelabah dan jangan mengalah. Oleh itu. Oleh itu jawapan yang betul ialah C. . Soalan STPM di atas hanyalah contoh untuk menunjukkan terdapat beberapa soalan yang kelihatan sukar sebenarnya mudah untuk dijawab. Fikiran mesti tenang ketika menjawab soalan. Cuba teliti soalan-soalan STPM yang lain untuk melihat soalan-soalan sebegini. pilihan jawapan I dan IV semestinya salah kerana mengandungi pekataan "melaksanakan". Perkataan "mempertimbangkan" dalam pilihan II dan perkataan "memilih"dalam pilihan jawapan III menepati makna perancangan iaitu tindakan yang belum dilaksanakan. yang manakah pernyataan yang menunjukkanperancangan bahasa Melayu pada peringkat pertama? I Melaksanakan rancangan yang disusun II Mempertimbangkan kedudukan bahasa-bahasa lain III Memilih bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan.STPM 2002 14 Antara yang berikut. Perancangan mestilah perkara yang belum dilaksanakan.

kemudian menandakan jawapan tersebut pada kertas jawapan objektif yang berasingan yang disediakan semasa peperiksaan. STPM 2002 12 Bahasa Melayu mengalami perkembangan awal pada zaman kerajaan .RABU. • kepelbagaian dan kesegaran bahasa Melayu sebagai alat perhubungan.(fonologi/morfologi/sintaksis) • makna kata/peribahasa (Semantik) [4] Calon dikehendaki menjawab kesemua soalan tersebut (60 soalan) dalam masa 2 jam. D) BENTUK SOALAN D1. • ciri-ciri kesantunan bahasa Melayu C Sistem Bahasa Melayu • pelbagai peraturan bahasa. [4] Soalan-soalan dalam kertas ini merangkumi soalan : BAHAGIAN Pemahaman • laras akademik/karya sastera/carta dan bentuk-bentuk lain.Markah tidak ditolak sekiranya jawapan calon salah.D.5 . A Sejarah dan Perkembangan Bahasa Melayu • latar belakang/asal usul/tahap perkembangan B Dinamika Bahasa Melayu.0 TIADA STIMULUS. 2 atau 3 gabungan jawapan. [6] Setiap soalan diikuti oleh 4 pilihan jawapan A. iaitu : Kertas 1 (910/1) dan Kertas 2 (910/2). 23 MAC 2011 SMK.B. [2] Sukatan pelajaran Bahasa Melayu yang diperkenalkan pada tahun 2000 dan peperiksaannya pada tahun 2001 ialah sukatan pelajaran baru yang menggantikan sukatan pelajaran Bahasa Melayu yang digunakan sejak STPM 1992. [5] Jumlah markah penuh bagi kertas ini ialah 60 markah dengan pemberatan 37. Markah calon dikira berdasarkan jumlah jawapan yang betul. [1] Kertas Bahasa Melayu di peringkat Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia (STPM) terdiri daripada dua kertas. BANDAR MAS TEKNIK MENJAWAB BAHASA MELAYU KERTAS 1 (910/1) (A) PENDAHULUAN.Calon dikehendaki memilih jawapan yang betul.C. [3] Kertas 1 mengandungi 60 soalan objektif aneka pilihan.

2.2 JADUAL DIIKUTI OLEH SOALAN. B Encik Hashim adalah ketua kumpulan kami yang baru. Austronesia Tibet-China 11 Padanan yang betul bagi bahasa dalam petak P dan Q ialah A Austroasia Polinesia B Austris Melanesia C Austris Austroasia D Austroasia Mikronesia D2.A Sailendra B Sriwijaya C Majapahit D Bangkahulu STPM 2003 37 Pilih ayat yang menggunakan kata pemeri dengan betul? A Kereta api yang baru tiba itu adalah dari Johor Bahru.pola dan stimulus-stimulus lain. STPM 2004 13 Pernyataan yang berikut adalah benar tentang bahasa Melayu klasik kecuali A menyerap unsur bahasa Jawa kuno B meminjam beberapa unsur bahasa Arab C mengekalkan pengaruh bahasa Sanskrit D menjadi media penghasilan karya sastera dan penyebaran ilmu D2. D Latihan merumus karangan itu adalah bukan untuk semua pelajar dalam kelas ini.0 MEMPUNYAI STIMULUS Stimulus soalan : Carta. C Adalah dimaklumkan bahawa tugasan ini perlu disiapkan dengan segera.rumus.1 Carta STPM 2004 Soalan 11 berdasarkan carta di bawah ini.petikan.ayat.gambar rajah. STPM 2004 Bahasa Contoh I Arab I Wajah II Cina II Gincu .pernyataan.jadual.

Tujuan paparan idea Melanjutkan gagasan Menyatakan pertentangan maklumat A Oleh itu.pilih padanan yang betul antara perkataan pinjaman dengan bahasa sumbernya. yang manakah terdiri daripada kata kerja pasif? . Justeru B Di samping itu.0 SOALAN YANG JAWAPANNYA DALAM BENTUK JADUAL/KENYATAAN STPM 2001 20 Daripada jadual di bawah. Seterusnya C Dengan itu. pilih padanan penanda wacana yang sesuai dengan tujuan paparan idea. Namun D Walau bagaimanapun Meskipun demikian STPM 2003 35 Antara perkataan yang berhuruf condong berikut. I II III IV APQSR BPSQR CPSRQ DRQSP STPM 2002 19 Laras rencana Laras akademik I Fakta bersifat khusus Fakta bersifat ilmiah II Bahasanya bersahaja Bahasanya ringkas III Kurang penggunaan istilah Penggunaan istilah teknikal IV Terdapat kepelbagaian idea Idea yang terbatas Berdasarkan jadual di atas.III Jawa III Bahaya IV Sanskrit IV Tulen 15 Berdasarkan jadual di atas. pilih padanan yang betul antara laras rencana dengan laras akademik A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV D3.

Ramlah cepat-cepat bangun dan dia tersenyum (D) memandang pemuda itu.memakai kaca mata hitam.0 PETIKAN DIIKUTI OLEH SOALAN Wanita yang ditemui itu berseluar biru. pilih padanan gelaran yang betul Gelaran Warisan Gelaran Kurniaan Gelaran Ikhtisas A Ungku Datuk Tuan Doktor B Tok Imam Profesor Tan Sri C Megat Puan Sri Tunku D Pangeran Syed Cikgu STPM 2004 12 Pilih padanan yang betul antara batu bersurat dengan tempat dan tulisan.memakai kasut hitam bertumit tinggi. STPM 2002 21 Petikan di atas menepati retorik A laporan B pemerian C penceritaan D penghujahan . Ketika keluar dari tempat itu.dan beg tangan berjenama Christine de Or.berkulit cerah. Bahagian yang bertanda X dalam gambar rajah di atas ialah A vokal depan luas B vokal belakang luas C vokal belakang sempit D vokal depan separuh sempit D5. Batu Bersurat Tempat Tulisan A Kedukan Bukit Palembang Palava B Talang Tuwo Palembang Nagiri C Gandasuli Jawa Palava D Pagar Ruyong Acheh Nagiri D4.Ramlah terpesona (A) melihat pertunjukan silap mata itu.bertahi lalat di bawah bibir. STPM 2003 23 Daripada jadual yang berikut.0 GAMBAR RAJAH/CARTA DIIKUTI OLEH SOALAN STPM 2003 24.berambut pendek. bahunya terlanggar (B) oleh pemuda menyebabkan dia terjatuh (C).memakai kemeja berlengan panjang.

kata ganda yang berhuruf condong membawa maksud A jamak B himpunan C tidak tentu D kepelbagaian D6. sedang STPM 2004 39 Belum pun ada apa-apa keputusan dibuat.Pak Mail telah bertindak dengan sendiri Berdasarkan petikan di atas.STPM 2003 Walaupun hari beransur senja. masih B mahu. Pasangan itu sedang rancak memetik hasil tanamannya.0. iaitu pasangan antara huruf vokal pada suku kata praakhir dengan suku kata akhir tertutup” STPM 2002 Pernyataan di atas merujuk kepada A susunan vokal B keselarasan vokal C penyesuaian dua huruf vokal D penggabungan dua huruf vokal STPM 2003 • Belakang lidah diangkat setinggi mungkin ke arah lelangit lembut tanpa menyentuhnya • Lelangit lembut diangkat • Bibir dibundarkan 27 Pernyataan di atas adalah tentang cara penghasilan bunyi . PERNYATAAN/HURAIAN DIIKUTI OLEH SOALAN 31 “Kesesuaian dua huruf vokal membentuk dua suku kata pada kata dasar. Kata bantu ragam yang terdapat dalam petikan di atas ialah A telah. sebahagian daripada buah-buahan itu boleh disedekahkan kepada jiran mereka. Bagi pasangan itu. boleh C sedang. Pak Dollah dan isterinya masih di ladang. Mereka mahu menjual buah-buahan yang dipetik itu di pasar malam. mahu D masih.

.0 AYAT DIIKUTI OLEH SOALAN STPM 2002 Berjaya juga akhirnya pendaki gunung Everest itu 43 Ayat di atas A tidak boleh dipasifkan B mengalami proses pengguguran C mengalami proses penyongsangan D boleh menggugurkan unsur keterangan STPM 2003 49. • Lelangit lembut dalam keadaan biasa. • Udara dikeluarkan dari paru-paru terus melalui rongga hidung • Pita suara digetarkan 25 Pernyataan di atas menunjukkan cara-cara mengeluarkan bunyi konsonan A sengauan gusi bersuara B sengauan dua bibir bersuara C sengauan lelangit keras bersuara D sengauan lelangit lembut bersuara D7.A vokal tengah B vokal depan luas C vokal depan sempit D vokal belakang sempit STPM 2004 • Depan lidah dirapatkan ke lelangit keras. Hormatilah Rukunegara kita kalau mahu menjadi rakyat yang setia Dalam ayat di atas. bahagian yang berhuruf condong dikenali sebagai A frasa keterangan B klausa tak bebas C klausa utama D klausa bebas STPM 2004 Motosikal Jaguh kepunyaan anak Tuan Pengetua Sekolah Menengah Kebangsaan Dato‟ Sriwijaya telah melanggar seekor anak kambing jantan di hadapan Masjid al-Rahman pada hari Ahad yang lalu.

C Pengetua menjelaskan bahawa murid itu sakit tenat di rumahnya. yang manakah ayat yang mengandungi binaan frasa seperti di atas? A Kesihatan Puan Tan sudah baik sungguh.yang manakah yang menepati rumus di atas? A Dia mengendalikan program itu untuk ketua jabatannya. C Peluang kenaikan pangkat Encik Haris sudah amat cerah D Bilangan penonton yang menyaksikan perlawanan itu agak kecil sekali . STPM 2003 Objek + kata ganti nama tunjuk + X + kata kerja pasif 42 X dalam rumus di atas boleh diisi dengan kata ganti diri A orang ketiga sahaja B orang kedua sahaja C orang pertama sahaja D orang pertama dan kedua STPM 2003 Kata Bantu aspek + kata penguat + kata adjektif 5 Antara yang berikut. B Kain yang dipakainya halus bagai sutera.49 Predikat bagi ayat di atas ialah A melanggar seekor anak kambing jantan B telah melanggar seekor anak kambing jantan C melanggar seekor anak kambing jantan di hadapan Masjid al-Rahman D melanggar seekor anak kambing jantan di hadapan Masjid al-Rahman pada hari Ahad yang lalu D8.0 RUMUS DIIKUTI OLEH SOALAN Ayat 1 Subjek Predikat Kata kerja kata komplemen subjek predikat STPM 2002 42 Antara ayat yang berikut. D Budak itu bangun lalu meninggalkan adiknya yang sedang menangis. B Budak kecil itu menjerit-jerit ketika saya tiba di rumahnya.

7. 3. Gariskan kata kunci atau isi-isi penting semasa membaca petikan agar dapat memudahkan proses menjawab soalan-soalan susulan yang dikemukakan. udara yang keluar dari paru-paru mengalami sekatan di rongga mulut. Kepantasan membaca serta kemahiran membahagikan masa sangat penting SEMASA menjawab soalan-soalan yang dikemukakan.tiada getaran pada pita suara. Pastikan ruangan yang ditandakan itu betul. 5. gariskan kunci soalan (kata/frasa/klausa) dan tentukan skopnya. B Semasa bunyi vokal dihasilkan. Calon dinasihatkan agar berhati-hati semasa memilih jawapan aneka pilihan atau pilihan pecahan yang diberikan. udara yang keluar dari paru-paru keluar berterusan melalui rongga tekak dan rongga mulut. 3.(E) STRATEGI MENJAWAB 1. Bahagikan masa untuk menjawabnya dan jangan berlengah-lengah apabila menjawab mana-mana bahagian yang tertentu yang dianggap sukar. Baca setiap petikan dengan teliti. Ingat. Calon juga seharusnya dapat memahami petikan/karya sastera/carta dengan baik. yang manakah benar tentang bunyi vokal? Skop/pengetahuan : Definisi/ciri-ciri bunyi vokal. 2. Baca dan fahami dengan teliti carta/kenyataan/petikan atau stimulusstimulus lain dan soalan. C Semasa bunyi dihasilkan. Calon hendaklah menjawab kesemua 60 soalan mengikut had masa yang ditetapkan iaitu 2 jam. . Baca dan fahami semua pilihan jawapan dan lakukan perkara yang sama seperti no. 4. kemudian baca 4 pilihan jawapan yang diberikan. Pilih jawapan yang paling tepat dan tandakan jawapan itu dengan betul pada kertas jawapan objektif yang berasingan. 8. Contoh : Antara yang berikut. 10. Jangan tinggalkan mana-mana soalan tanpa dijawab kerana tindakan ini amat merugikan calon. tiada pemotongan markah bagi soalan yang salah. Untuk memahami kehendak soalan. Jumlah markah calon secara keseluruhannya dikira berdasarkan jumlah jawapan yang telah ditandakan/dijawab dengan betul pada kertas jawapan objektif. Pastikan kertas soalan tersebut lengkap dan mengandungi 60 soalan. Baca arahan soalan dengan teliti sebelum mula menjawab. 9.udara yang keluar dari paru-paru mengalami sempitan di rongga mulut. D Semasa bunyi dihasilkan. 2 (gariskan kunci jawapan (kata/frasa/klausa) Contoh : A Semasa bunyi dihasilkan. 6. (F) CARA MENJAWAB (LANGKAH DEMI LANGKAH) 1. (fahami setiap patah kata) 2.

contohnya. STPM 2004 16 Susunan yang betul untuk perancangan bahasa Melayu ialah I pengekodan II perancangan taraf III perancangan dasar IV penilaian hasil dan pemantapan strategi A I. Peruntukkan masa lebih kurang 5 minit untuk menyemak semula pilihan jawapan yang ditanda pada kertas jawapan objektif untuk memastikan bahawa semua 60 soalan telah calon jawab. I. Setelah melalui semua proses di atas. III. pindah kepada soalan yang lain 6. contohnya. II. STPM 2004 32 Antara yang berikut. 7. II dan IV . yang manakah kata tunggal? I Jejari II Rujukan III Kelmarin IV Kosmopolitan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV STPM 2002 50 Antara yang berikut. Untuk tidak membuang masa.0 : Kaedah penyingkiran. sekiranya masih keliru. [G] KAEDAH MENJAWAB SOALAN 2 ATAU TIGA GABUNGAN JAWAPAN. ayat manakah yang mengandungi subjek kata kerja yang berfungsi sebagai kata nama? I Masakan ibu enak sekali II Bederma satu amalan mulia III Membuang masa adalah tabiat buruk IV Penggunaan dadah mengancam keselamatan negara A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV G2. Ulang langkah 1 hingga 4 untuk soalan-soalan yang ditinggalkan. III dan IV B II.0 : Kaedah Logik. G1.4. tetapkan pilihan jawapan. IV dan I C III. 5.

4. 3. yang manakah pernyataan yang menunjukkan perancangan bahasa Melayu pada peringkat pertama? I Melaksanakan rancangan yang disusun II Mempertimbangkan kedudukan bahasa-bahasa lain III Memilih bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan IV Melaksanakan kajian semula terhadap kedudukan bahasa kebangsaan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV (H) KELEMAHAN CALON 1. 4. 1. 9. Calon gagal untuk menjawab semua soalan. I dan IV STPM 2002 14 Antara yang berikut. Calon mungkin lemah dalam bahagian tatabahasa atau fonologi bahasa Melayu. 3. Tindakan ini amat merugikan kerana walaupun markah tidak dipotong bagi jawapan yang salah. 5. Bersedia lebih awal dengan latih tubi dari semasa ke semasa. 2. Baca arahan soalan dengan teliti sebelum menandakannya pada kertas jawapan objektif supaya tiada sebarang kesilapan dilakukan. Calon terlalu gopoh apabila menjawab soalan sehingga tidak peka terhadap kehendak soalan sama ada yang positif atau negatif. Jadi. 7. calon dinasihatkan agar dapat mengagihkan masa dengan bijak agar semua soalan dapat dijawab mengikut masa yang ditetapkan. Tindakan ini menyebabkan calon memilih jawapan yang salah. Sesetengah calon mungkin meneka jawapan. Calon kurang cekap menginterpretasi rangsangan daripada pelbagai bahan yang dikemukakan. Calon mungkin agak lemah dalam penguasaan bahasa sehingga tidak boleh memahami isi-isi tersirat dalam petikan yang diberikan. Calon cuai ketika menandakan jawapan terutamanya jika jawapan ditandakan dahulu pada kertas soalan sebelum menandakan pada kertas jawapan objektif. Alasan yang biasa dikemukakan oleh calon ialah tidak mempunyai masa yang mencukupi. Baca soalan dengan cermat/teliti dan cuba fahamkan kehendak soalan. II. 6. Lazimnya calon kurang yakin atau terkeliru apabila memilih jawapan aneka pilihan yang berbentuk pilihan pecahan mungkin kerana kurang pengetahuan tentang tajuk yang disoal. 2.D III. Calon yang kurang cekap membaca mungkin mengambil masa yang agak lama untuk memahami maklumat yang terkandung dalam ketiga-tiga petikan/karya sastera/carta bagi soalan pemahaman. (I) LANGKAH –LANGKAH MENGATASI KELEMAHAN. 8. Buat catatan atau nota kecil yang mudah dibawa ke mana-mana untuk dihafal. calon sepatutnya cuba untuk menjawab. .

terbitan/ majmuk/ganda 10. Klausa : bebas/tak bebas 14. Agihkan masa dengan baik agar semua soalan dapat dijawab dalam tempoh 2 jam. [K] PEMAHAMAN 01. Ayat : subjek/predikat/Pola Ayat Dasar 12. Ragam ayat : Aktif/pasif [penanda pasif ] 16. 8. Penerbitan ayat : pengguguran/penyusunan semula/perluasan 19.. Tanda baca : sempang [-] 08. Golongan kata : KN/KK/9KA/16KT 11. Pola Keselarasan Vokal 06. Fonologi. fonem. kemudian menandakannya semula pada kertas jawapan objektif kerana tindakan ini bukan sahaja membuang masa bahkan boleh mengelirukan calon. pembentukan akronim]. Calon dinasihatkan agar tidak menandakan jawapan di kertas soalan. Cuba fahami perbezaaan maksud bagi setiap pernyataan yang dikemukakan dalam pilihan jawapan yang diberikan.. Bentuk ayat : tunggal/majmuk [gabungan/pancangan/keterangan]/campuran 18. Frasa :jenis/binaan 13. Vokal : Konsep vokal depan/tengah/belakang/sempit/separuh sempit/ luas/separuh luas 03. 6.dengan syarat.5. Digunakan dalam soalan [stimulus/stem/jawapan/distraktor] . huruf dan suku kata [terbuka/tertutup] 02. Morfem : bebas/terikat [imbuhan] 09. Diftong : Rentetan vokal 05... fon. BERUSAHALAH SECARA LUAR BIASA BIASAKAN YANG BETUL… BETULKAN YANG BIASA. Pengejaan : kata pinjaman/imbuhan pinjaman/kata majmuk [mantap/belum mantap] 07. (J) PENUTUP “KECILKAN MASALAH. Susunan ayat : biasa/songsang [seluruh/sebahagian predikat] hati-hati ayat pasif 15. Tandakan dengan pensel atau hitamkan dengan jelas pada ruangan jawapan di kertas jawapan objektif seperti yang diarahkan. Bentuk kata : tunggal [termasuk akronim. Jenis ayat : penyata/perintah/seru/Tanya 17. Konsonan : Konsonan asli/pinjaman/bersuara/tak bersuara 04. BESARKAN PELUANG” “MANUSIA YANG BERJAYA IALAH MANUSIA YANG LUAR BIASA…" MANUSIA BIASA BOLEH MENCAPAI KEJAYAAN SEPERTI YANG DICAPAI OLEH MANUSIA YANG LUAR BIASA . 7.

kamus. yang manakah tidak benar tentang bahasa Melayu klasik? A Tidak wujud pendepanan predikat dalam binaan ayat. panduan ejaan.unsur/konstituen/pengaruh/pengekodan/taraf/dasar/variasi/personafikasi/ diksi/laras/wacana/retorik/glottis/vokal/konsonan/diftong/fonologi/ morfologi/sintaksis/semantik/jamak/hukumD-M/tatabahasa/morfem/morfem/ penerang/pelengkap/keterangan/subjek/predikat/relatif/komplemen/frasa /klausa aktif/pasif/songsang/tunggal/dasar/terbitan/artikulasi/ artikulator/objek/inti/ … [L] UJIAN 11/2003 Perkataan yang ada kaitan dengan konsep “Melayu” ditemui pada catatan yang terdapat pada I Batu Bersurat Talang Tuwo II Batu Bersurat Kedukan Bukit III patung di Padang Rocore. dan sebagainya Pernyataan di atas merujuk kepada konsep A penilaian B pemupukan C pengekodan D pemasyarakatan bahasa 15/2002 Antara yang berikut. Batanghari IV rekod ahli pelayaran China bertarikh 644-645 Masihi A I dan II B I dan III C II dan IV D III dan IV 13/2003 Antara yang berikut. 07/2003 “Penyerapan variasi bahasa dari segi daerah dan sosial melalui penyediaan tatabahasa. yang manakah pernyataan yang menunjukkan perancangaan bahasa Melayu pada peringkat pertama? I Melaksanakan rancangan yang disusun II Mempertimbangkan kedudukan bahasa-bahasa lain III Memilih bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan IV Melaksanakan kajian semula terhadap kedudukan bahasa kebangsaan . B Banyak menggunakan partikel dalam ayat C Bentuk ayat pasif lebih banyak digunakan D Penggunaan kata pangkal ayat meluas.

IV Beta berasa amat sedih dengan penderitaan yang menimpa rakyat beta. II dan III B I. III Ana akan menghadiri seminar itu bersama-sama dengan abang anta.A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 24/2001 Dalam pengeluaran bunyi vokal bahasa Melayu. konsep sempit. ini barang berapa harga? II I doakan you lulus dengan cemerlang dalam peperiksaan itu. III dan IV 37/2002 Perkataan yang tergolong dalam kata terbitan ialah I seteru II ekawarna III setinggan IV sasterawan A I dan III B I dan IV C II dan III D II dan IV 26/2002 Antara yang berikut. III dan IV D II. separuh sempit. II dan IV C I. separuh luas dan luas dikaitkan dengan A kedudukan lidah B pergerakan lidah C turun naik rahang D bukaan rongga mulut 17/2001 Antara berikut yang manakah yang mengandungi unsur-unsur percampuran kod ? I Ah Kau. 37/2001 Pilih keterangan yang benar tentang morfem bebas? I Kata tunggal II Kata berimbuhan III Kata yang dapat berdiri sendiri IV Dapat berfungsi sebagai ayat minimal A I. yang manakah perkataan yang mengandungi bunyi yang .

. I Terdapat unsur geluncuran II Kombinasi dua bunyi vokal III Membentuk lebih daripada satu suku kata IV Mempunyai dua puncak kelantangan A I dan II B I dan III C II dan IV D III dan IV 35/2001 Ayat yang manakah menggunakan kata adjektif sebagai pelengkap? A Keadaan politik di negara jiran semakin genting. B Bendera negara-negara peserta berkibaran di sekeliling stadium. kemudian digeluncurkan ke arah vokal belakang sempit ? A Taut B Kain C Halau D Hairan 26/2001 Pilih pernyataan yang benar tentang bunyi diftong. C Malaysia akan menjadi negara pengeksport kenderaan yang terkenal. D Dia tercengang apabila namanya diumumkan sebagai pemenang peraduan itu. yang manakah bukan ciri kata adjektif? A Boleh menjadi predikat ayat. yang manakah ayat pasif yang betul binaannya? I Pakaian ini belum kupakai. 33/2003 Antara yang berikut. C Boleh diikuti unsur keterangan.dihasilkan dengan menyebut vokal depan luas dahulu. D Boleh hadir di hadapan kata kerja 39/2002 Rakyat negara itu telah memberontak demi menuntut hak pemerintahan sendiri Kata kerja yang berhuruf condong dalam ayat di atas ialah A transitif B transitif aktif C tak transitif berpelengkap D tak transitif tanpa pelengkap 48/2003 Antara yang berikut. B Boleh mengikuti kata penguat.

Kalau mandi pagi pun mandi kerbau. B Kain yang dipakainya haalus bagai sutera. III Maklumat yang disampaikan oleh kami adalah benar. IV Kenderaan yang mereka tumpangi baru sahaja berlepas. D Bilangan penonton yang menyaksikan perlawanan itu agak kecil sekali. Jenis kiasan yang berhuruf condong dalam ayat I dan II ialah I II A Kiasan melarat Kiasan asal B Kiasan berpindah Kiasan terus C Kiasan sandar Kiasan pemanis D Kiasan terus Kiasan berpindah 22/2004 • Penulis mengemukakan bukti yang kukuh dan logik.II Keputusaan ini harus anda umumkan dengan segera. II : Orang rumah saya sedang berbual-bual dengan Encik Kamarul. • Penulis mempengaruhi pembaca supaya mengubah pendirian Pernyataan di atas menepati ciri retorik A pemerian . A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 54/2003 Kata Bantu aspek + kata penguat + kata adjektif Antara yang berikut. 59/2002 Antara ungkapan yang berikut. C Peluang kenaikan pangkat Encik Haris sudah amat cerah. yang manakah yang mempunyai makna konotatif dan makna denotatif? A Ibu kota B Ibu ayam C Ibu pejabat D Ibu pertiwi 58/2003 I : Dahlah kau ni jarang mandi pagi. • Penulis perlu meyakinkan pembaca tentang pendapatnya. yang manakah ayat yang mengandungi binaan frasa seperti di atas? A Kesihatan Puan Tan sudah baik sungguh.

lelangit lembut dalam keadaan neutral 37/2004 Ayat yang manakah mengandungi kata kerja aktif transitif? I Kanak-kanak itu tertelan biji durian. . SEKIAN. Baca arahan soalan dengan teliti sebelum mula menjawab. Baca setiap petikan dengan teliti. di 10:24 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 1 : Teknik Menjawab Soalan. A Udara mengalami sekatan B Bentuk bibir boleh bundar atau terhampar C Pita suara bergetar ataupun tidak bergetar D Semasa menghasilkannya. Pastikan kertas soalan tersebut lengkap dan mengandungi 60 soalan. 2.B pemujukan C penceritaan D penghujahan 29/2004 Pilih pernyataan yang benar tentang bunyi vokal. JUMAAT. D rangkaian perkataan yang mengandungi satu subjek dan satu predikat dan mempunyai potensi untuk menjadi ayat.. kemudian baca 4 pilihan jawapan yang diberikan. II Mereka terperangkap dalam kesesakan lalu lintas III Nelayan di Pantai Remis tertangkap anak dugong IV Pendatang asing yang lemas kebanyakannya terjerlus ke dalam Lumpur A I dan III B I dan IV C II dan III D II dan IV 44/2004 Klausa ialah A unit tatabahasa yang terkecil yang boleh berdiri sendiri B unit pengucapan yang paling tinggi letaknya dalam susunan tatabahasa C binaan yang terdiri daripada sekurang-kurangnya satu perkataan yang berpotensi untuk diperluas. 4 FEBRUARI 2011 Strategi dan Cara Menjawab BM Kertas 1 STRATEGI MENJAWAB 1..

gariskan kunci soalan(kata/frasa/klausa) dan tentukan skopnya. B Semasa bunyi vokal dihasilkan. CARA MENJAWAB 1. Jangan tinggalkan mana-mana soalan tanpa dijawab kerana tindakan ini amat merugikan calon. Peruntukkan masa lebih kurang 5 minit untuk menyemak semula pilihan jawapan yang ditanda pada kertas jawapan objektif untuk memastikan bahawa semua 60 soalan telah dijawab. udara yang keluar dari paru-paru mengalami sekatan di rongga mulut. Ingat. sekiranya masih keliru. 9. (fahami setiap patah kata) 2.udara yang keluar dari paru-paru mengalami sempitan di rongga mulut. .tiada getaran pada pita suara. Calon hendaklah menjawab kesemua 60 soalan mengikut had masa yang ditetapkan iaitu 2 jam. Baca dan fahami semua pilihan jawapan dan lakukan perkara yang sama seperti no. pindah kepada soalan yang lain 6. yang manakah benar tentang bunyi vokal? Skop/pengetahuan : Definisi/ciri-ciri bunyi vokal. Bahagikan masa untuk menjawabnya dan jangan berlengah-lengah apabila menjawab mana-mana bahagian yang tertentu yang dianggap sukar. 10. udara yang keluar dari paru-paru keluar berterusan melalui rongga tekak dan rongga mulut. Kepantasan membaca serta kemahiran membahagikan masa sangat penting dalam menjawab soalan-soalan yang dikemukakan. Gariskan kata kunci atau isi-isi penting semasa membaca petikan agar dapat memudahkan proses menjawab soalan-soalan susulan yang dikemukakan. Contoh : Antara yang berikut. 2 (gariskan kunci jawapan (kata/frasa/klausa) Contoh : A Semasa bunyi dihasilkan. Jumlah markah calon secara keseluruhannya dikira berdasarkan jumlah jawapan yang telah ditandakan/dijawab dengan betul pada kertas jawapan objektif. 3. Setelah melalui semua proses di atas. tetapkan pilihan jawapan. 5. Untuk memahami kehendak soalan. 7. 5.Calon dinasihatkan agar berhati-hati semasa memilih jawapan aneka pilihan atau pilihan pecahan yang diberikan. C Semasa bunyi dihasilkan. Baca dan fahami dengan teliti carta/kenyataan/petikan atau stimulus-stimulus lain dan soalan. 4. Untuk tidak membuang masa. D Semasa bunyi dihasilkan. 6. tiada pemotongan markah bagi soalan yang salah. 8. Ulang langkah 1 hingga 4 untuk soalan-soalan yang ditinggalkan. 7. Calon juga seharusnya dapat memahami petikan/karya sastera/carta dengan baik. 4. 3. Pastikan ruangan yang ditandakan itu betul. Pilih jawapan yang paling tepat dan tandakan jawapan itu dengan betul pada kertas jawapan objektif yang berasingan.

Gariskan atau buat tanda-tanda lain pada setiap pilihan jawapan yang berkaitan dengan kehendak soalan yang telah anda kenal pasti dalam proses 1. contoh : 46 Ayat yang manakah yang mengandungi kata kerja tak transitif yang memerlukan pelengkap? Kehendak soalan = kata kerja tak transitif yang memerlukan pelengkap atau dikenali juga sebagai kata kerja tak transitif berpelengkap. D Mereka berkebun sayur di belakang rumah masing-masing. KHAMIS. kalau mahu seribu cara. ULASAN : Memandangkan kehendak soalannya ialah kata kerja (KK). KK pilihan jawapan A = berada . C Tiga orang warga asing sedang berehat di kediaman itu." di 9:45 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 1 : Teknik Menjawab Soalan. B Sekumplan haiwan berkeliaran di tepi padang ragut.dengan izinNya."kalau hendak seribu daya. B Sekumpulan haiwan berkeliaran di tepi padang ragut. C Tiga orang warga asing sedang berehat di kediaman itu. contoh : A Beberapa orang pengembara berada di pulau itu. 22 APRIL 2010 Menjawab item/soalan BM 1 menggunakan "Pendekatan Proses" Contoh : Soalan STPM 2008 : nombor 46 46 Ayat yang manakah yang mengandungi kata kerja tak transitif yang memerlukan pelengkap? A Beberapa orang pengembara berada di pulau itu. maka calon perlu mencari/menggariskan kata kerja untuk setiap pilihan jawapan. PROSES 2. Kesan kehendak soalan (KS). D Mereka berkebun sayur di belakang rumah masing-masing. Proses untuk menjawab soalan di atas adalah seperti berikut : PROSES 1.

) tidak lengkap maksudnya.. dan memerlukan pelengkap untuk melengkapkan makna keseluruhan ayat tersebut.... Namun begitu.C. Pada pandangan saya. dia akan "berusaha" masuk ke dalam rumah tersebut menerusi tingkap. pendekatan-pendekatan ini hanya akan berkesan sekiranya calon telah menguasai tajuk/subtajuk yang telah diajar oleh guru-guru. Memandangkan KK tak transitif berpelengkap memerlukan pelengkap untuk melengkap maksud ayat. Pilih pilihan jawapan yang sekiranya anda baca setakat kata kerja yang digariskan...B. dia mungkin masuk menerusi bumbung rumah atau "lubang angin".. dan D sehingga setakat kata kerja yang telah digariskan itu sahaja. PROSES 4. Cuba fikirkan maksud yang tersurat disebalik maksud tersurat catatan di bawah ini : Seorang pencuri akan berusaha sedaya upaya untuk masuk ke sesebuah rumah yang disasarkannya...sila fahamkan dan cuba untuk soalan-soalan lain RENUNGAN. calon juga boleh menggunakan "pendekatan penyingkiran" pilihan jawapan yang boleh memandu calon memilih jawapan yang betul. B Sekumplan haiwan berkeliaran . ayat tersebut tidak lengkap maksudnya. contoh : A Beberapa orang pengembara berada . Kesimpulannya. untuk menjawab soalan Bahasa Melayu Kertas 1 ini. maka calon perlu membaca setiap ayat pilihan jawapan A.KK pilihan jawapan B = berkeliaran KK pilihan jawapan C = berehat KK pilihan jawapan D = berkebun PROSES 3... SEKIAN. ada banyak cara.. penekatan proses ini amat penting untuk membantu calon memberi tumpuan kepada kehendak soalan dan membolehlah calon mengetahui tindakan yang perlu dilakukan pada setiap pilihan jawapan untuk memilih jawapan yang paling tepat. Jawapan A kerana ayat A (Beberapa orang pengembara berada . Sekiranya masih gagal juga. Sekiranya dia gagal masuk menerusi pintu belakang atau pintu hadapan. C Tiga orang warga asing sedang berehat .. .. D Mereka berkebun.. Selain "pendekatan proses".

.. . tetapi masih boleh menjawab dengan betul. peluang anda untuk menjawab dengan betul amat besar kerana ada sesetengah item/soalan yang tidak memerlukan calon tahu kesemuannya.Begitulah juga dengan calon peperiksaan. Sekiranya ada kemahuan.

. Sila rujuk ISU di atas. Adalah sukar untuk memahami isu dengan jelas sekiranya anda melihat ayat tersebut secara keseluruhan. anda perlu memberi tumpuan dan mengetahui makna/konsep perkataan/rangkaikata (frasa) tertentu yang terdapat pada bahagian isu. Proses 1 : Mengesan isu dan KS ISU = Penularan penyakit berjangkit telah mengancam kehidupan masyarakat di negara ini dan menimbulkan kebimbangan kepada semua pihak (bahagian pertama item/soalan) KS = Jelaskan punca berlakunya penularan wabak ini dan kesannya kepada masyarakat. untuk memahami isu dengan lebih jelas. (bahagian kedua item/soalan) Proses 2 : Memahami perkataan / rangkaikata dalam isu dan mengeluarkan KS. Oleh itu. Secara umumnya. Pendirian calon Prosesnya bermula dengan pemilihan item/soalan. pendahuluan yang anda bina pelu mempunyai 2 struktur iaitu : 1. Penularan penyakit berjangkit telah mengancam kehidupan masyarakat di negara ini dan menimbulkan kebimbangan kepada semua pihak. Perkataan/rangkaikata yang anda perlu beri tumpuan ialah : (1) Penularan (2) penyakit berjangkit telah (3) mengancam kehidupan masyarakat (4)di negara ini dan (5) menimbulkan kebimbangan kepada semua pihak. Untuk lebih jelas. cuba lihat item/soalan berikut. Jelaskan punca berlakunya penularan wabak ini dan kesannya kepada masyarakat.BM 2 Proses membina perenggan pendahuluan karangan Hasil pengamatan saya sebagai guru.Anda boleh mengesan isu dengan melihat pada bahagian pertama item/soalan sementara pendirian calon bergantung kepada kehendak soalan (KS) yang biasanya terdapat pada bahagian kedua sesuatu item/soalan karangan tersebut. terdapat ramai pelajar yang belum berjaya membina pendahuluan karangan yang tepat. Latarbelakang isu 2. Saya akan cuba membantu anda membina perenggan pendahuluan dengan berpandukan kepada beberapa proses dan kriteria tertentu.

1 Malaysia sahaja (5) menimbulkan kebimbangan kepada semua pihak. masyarakat sekeliling dan masyarakat negara lain (pelancong asing) KS untuk item/soalan ini ialah : 1.Setelah anda memilih/menggariskan perkataan/rangkaikata seperti di atas. Punca penularan penyakit berjangkit 2.2 ancam kesihatan (sakit) (4) di negara ini 4.1 ancam nyawa 3. (1) Penularan Apakah maksud menular ? 1. Apaapapun cara yang anda gunakan.1 Takut dijangkiti 5. (3) mengancam kehidupan masyarakat Apakah ancaman penyakit berjangkit tersebut kepada masyarakat ? 3. anda perlu memahami setiap perkataan/rangkaikata tersebut dengan mencari maknanya.yang secara . yang penting anda faham dengan betul. mencari perkataan lain yang sama maksud. Kesan kepada masyarakat Setelah selsesai proses ini barulah anda membina perenggan pendahuluan. cacar air dan penyakit-penyakit lain yang boleh berjangkit.2 contoh : demam denggi. jiran.2 menjangkit (2) penyakit berjangkit Apakah maksud berjangkit dan contohnya ? 2.1 penyakit yang boleh menjangkiti orang lain 2. mencari contoh dan pelbagai cara yang lain.1 ahli keluarga.1 merebak 1. Apakah kebimbangannya dan siapakah pihak-pihak itu 5.

arak ataupun untuk berjudi. pelaku meminta wang daripada mangsanya untuk membeli dadah.khususnya mengandungi : 1. Hal ini kerana. KS (mesti ada perkataan punca dan perkataan langkah atau perkataan-perkataan lain yang membawa maksud yang sama. Hal ini terjadi berikutan masalah emosi terhadap pelaku dengan menjadikan wanita sebagai mangsa untuk ditindas bagi kepentingan diri mereka. mangsa sering berdiam diri dengan menahan perasaan takut itu kerana diugut untuk dicederakan jika memberitah. menguasai dengan kekerasan dan kekejaman. Contohnya.rakan) dapat mengesan isu dan kehendak soalan (fokus penulisan) daripada pendahuluantersebut tanpa melihat item/soalannya. Isu ini sering kali dipaparkan di akhbar-akhbar dan televisyen sama ada di Malaysia atau di luar negara. usaha). Contoh 2 Penindasan merupakan satu perbuatan menganiya. Punca (faktor.sekiranya kedua-dua unsur (isu dan KS) tersebut dapat dikesan. pendahuluan tersebut dikira baik dan begitulah sebaliknya. penindasan terhadap wanita sering menjadi topik utama di dada-dada akhbar. Kesimpulannya. tindakan. Saya tunjukkan 4 contoh perenggan pendahuluan yang dibuat oleh pelajar saya dan cuba anda kesan isu dan KS (fokus penulisannya) tanpa ditunjukkan item/soalannya. Tanpa melhat soalan. Penindasan terhadap wanita semakin hari semakin menjadi-jadi. masyarakat sering digemparkan akan isu-isu yang melibatkan kaum wanita. anda sendiri boleh menyemak dan menilai sesebuah pendahuluan yang telah anda buat baik atau sebaliknya dengan menilai satu persatu ayat/idea yang terdapat dalam perenggan pendahuluan tersebut. Contoh-contoh berkaitan 3. Definisi/konsep/ apa-apa sahaja idea yang berkaitan dengan isu. sebab) Langkah ( inisiatif. Pendahuluan yang baik boleh dinilai sekiranya seorang individu lain (guru. Contoh-contoh tersebut mengandungi kesalahan bahasa yang tidak saya ambilkira dalam penulisan ini. 2. . Cuba anda teka apakah isu dan kehendak soalan berdasarkan contoh-contoh pendahuluan di bawah ? Perenggan pendahuluan yang manakah yang dapat membantu anda mengesan isu dan KSnya ? Contoh 1 Kini. Hal ini berikutan berlakunya penindasan terhadap wanita. Akibat daripada ini.

rogol dan mencabul kehormatan. dua kejadiah keganasan terhadap wanita terjadi iaitu kejadian surirumah diikat dan dibunuh oleh suami d Teluk Intan. Terdapat pelbagai punca penindasan wanita yang semakin hari semakin menjadi pada masa ini. memukul. Perak dan kejadian menyimbah asid di Terengganu. bunuh. Isterinya juga telah mengalami kesan luka dan pendarahan di kepala. memeras dan menganiya individu bergelar wanita. Yang manakah yang mengandungi struktur pendahuluan yang saya sebutkan di atas ? Fahami denga betul dan usahakan agar pendahuluan yang anda buat menepati strukturstruktur. Terdapat juga langkah bagi mengatasi masalah ini Cobtoh 3 Penindasan terhadap wanita telah lama terjadi.Penindasan terhadap wanita terbahagi kepada dua iaitu menindas dari segi psikologi dan emosi. yang manakah lebih baik ?. masih lagi keluasan pembacaan. Lebih baik lagi. Ini bukan contoh pendahuluan yang terbaik. Sebagai contoh. menerajang dan membaling objek terjhadap wanita merupakan contoh penindasan psikologi terhadap wanita. Terdapat pelbagai sebab wanita ditindas. usahakan bukan setakat strukturnya ada malah strukturnya tepat. banyak rencana dan laporan tentang penindasan terhadap wanita yang disiarkan dalam media tempatan. Langkah-langkah untuk mengatasi kes-kes sebegini perlu diambil dengan segera sebelum keadaan ini menjadi semakin serius . Statistik telah menunjukkan bahawa kes penindasan terhadap wanita kian meningkat seiap tahun. Masalah penindasan terhadap wanita ini berlaku akibat daripada pelbagai punca yang mendorong pelaku untuk melakukannya. cuma persoalannya di sini. Seiap hari. Justeru. Penindasan terhadap wanita boleh ditakrifkan sebagai perbuatan menindas. Awal bulan ini. Isu ini juga telah menjadi perbualan hangat oleh orang ramai. Kuncinya. baru-baru ini terdapat satu kes seorang suri rumah telah dipukul oleh suaminya dengan menggunakan batang paip PVC. Wanita juga sering menjadi hamba seks kepada lelaki yang tidak berperikemanusiaan. pelbagai langkah perlu diambil bagi mengatasi masalah ini. Contoh 4 Penindasan wanita merupakan satu bentuk kezaliman. . Banyak kejadian penindasan terhadap wanita berlaku antaranya kejadian.

. saya dapati pelajar telah mendefinisikan konsep laman sosial sebagai laman web dan blog atau aplikasi-aplikasi lain.. dan twitter kian mendapat perhatian dalam kalangan masyarakat Malaysia tanpa mengira batas baik usia. di 11:16 AM Pautan pada catatan ini 2 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Saya dapati. bangsa. skrip jawapan ujian dan peperiksaan) banyak memberi maklumat yang berguna kepada seorang guru tentang kefahaman pelajar terhadap pengajarannya. agama mahupun sosiobudaya. facebook. pelajar yang menjawab soalan ini telah tersilap memahami isunya iaitu kewujudan laman sosial (kata kuncinya ialah laman sosial). Proses penandaan terhadap hasil kerja pelajar (latihan. khususnya pada bahagian A (karangan). Sebaik sahaja selesai menanda skrip jawapan pelajar untuk Peperiksaan Pertengahan Tahun 6 Atas. malah lebih buruk lagi terpesong. 16 JUN 2011 Karangan : Kepentingan memahami isu dalam soalan. Bincangkan kesan penggunaan aplikasi jaringan sosial pada abad baharu ini. Berdasarkan isi-isi yang dikemukakan oleh pelajar. Di sini. Kegagalan pelajar memahami isu dalam soalan karangan telah menyebabkan isi-isi yang dikemukakan tidak tepat. KHAMIS. Contoh soalan : Kewujudan laman sosial seperti myspace. Saya lanjutkan tulisan saya dengan memberi salah satu contoh soalan. saya dapat mengesan beberapa kelemahan pelajar. saya ingin fokuskan tentang kelemahan pelajar memahami isu dalam soalan karangan.

Untuk memahami isu dengan lebih jelas, saya nasihatkan pelajar mencari perkataanperkataan lain yang sinonim dengan perkataan dalam isu. Isu dalam soalan di atas ialah 'laman sosial'. Perkataan 'sosial' sudah membawa cukup pengertian tentang kegunaannya. Maka pelajar perlu mencari pekataan lain yang sama maksud (sinonim) dengan perkataan "sosial' seperti perhubungan/komunikasi secara interaktif.

Selain itu, pelajar juga dinasihatkan mencari seberapa banyak contoh yang berkaitan dengan isu. Kebetulan soalan di atas telah memberikan beberapa contoh seperti myspace, facebook dan twitter. Selepas berasa anda telah memahami isu, barulah memulakan proses mencari isi-isi karangan. Proses ini penting untuk mengelak anda silap memahami isu, seterusnya tersilap mengemukakan isi-isi karangan.

Di sini, saya muatkan sebahagian skema tentang soalan di atas.

Kesan baik 1. Melalui laman sosial ini, pelbagai pandangan tentang peningkatan sesebuah organisasi atau negara dapat disuarakan dalam sebuah ruang yang terbuka. - Perdana Menteri Malaysia telah mewujudkan rangkaian 1Malaysia untuk semua rakyat - Melalui rangkaian ini, pelbagai pandangan daripada akar umbi dapat disuarakan dalam situasi yang santai dan kurang formal - Fungsi mesra pengguna yang terdapat dalam aplikasi membolehkan aktiviti penyebaran maklumat dilakukan dengan lebih pantas dan efektif.

2. Kemudahan ini juga digunakan oleh usahawan untuk memasarkan atau mempromosikan produk dan perkhidmatan mereka -tahap akses yang tinggi terhadap aplikasi laman sosial merupakan peluang terbaik

untuk memasarkan produk dan perkhidmatan yang ditawarkan atau disediakan - secara tidak langsung laman ini telah menyediakan satu saluran yang sangat menguntungkan para usahawan dalam mencari pelanggan baharu di samping mengembangkan pasaran dalam lingkungan yang lebih luas

3. Hasil daripada rangkaian sosial ini wujudlah rangkaian sosial yang telah dapat menghubungkan banyak individu pada satu-satu masa - komunikasi tanpa had ini juga telah berjaya menarik perhatian individu daripada pelbagai peringkat atau lapisan masyarakat dalam menggunakan aplikasinya untuk berhubung antara satu sama lain - kewujudan laman ini membuka ruang dan peluang kepada semua orang untuk berinteraksi dengan lebih mudah dan cepat -tanpa disedari laman ini telah dapat mengukuhkan hubungan dan silaturahim dalam kalangan rakyat Malaysia, terutama apabila laman ini menjadi tali penyambung dan tempat bertemu mereka yang terputus hubungan sekian lama

Kesan buruk 4. Pelbagai kegiatan jenayah siber boleh dilakukan oleh pihak yang tidak bertanggungjawab -penyebaran maklumat yang bersifat hasutan dan provokasi boleh dilakukan dengan menggunakan aplikasi ini - pengguna bebas untuk menyuarakan pendapat mereka tanpa sebarang sekatan oleh pihakpihak berwajib / pihak berkuasa

-perkara sebegini boleh mengundang penyebaran maklumat yang salah kepada golongan masyarakat yang mempunyai tahap pemahaman yang rendah tentang sesuatu isu -maklumat palsu berbentuk fitnah hanya akan mengeruhkan keadaan dan kemungkinan boleh mencetuskan keadaan yang lebih buruk

5. Isu plagiat atau mencuri hak cipta seseorang individu juga boleh terjadi apabila ada pihak yang tidak bertanggungjawab mencuri hasil kerja orang lain melalui aplikasi rangkaian sosial - mereka ini dengan mudah menyalin bahan yang telah dihasilkan untuk menjadi hak milik mereka -tiada sebarang sekatan boleh dikenakan terhadap individu yang tidak bertanggungjawab dalam mencuri dan menyalin hasil kerja pihak pertama

6. Isu keagamaan juga sering kali menjadi sasaran pihak yang tidak bertanggungjawab -baru-baru ini ada pihak yang telah menyebarkan pertandingan melukis gambar Nabi Muhammad SAW melalui rangkaian facebook -hal ini telah menimbulkan kemarahan dalam kalangan umat Islam seluruh dunia -provokasi sebegini dilihat sebagai ancaman terhadap umat Islam di seluruh dunia apabila ada pihak yang cuba untuk mempermainkan keharmonian dan keindahan agama Islam -keadaan akan semakin buruk apabila penentangan dibuat membabitkan keganasan dan akhirnya mencetuskan peperangan antara penganut agama Islam dengan pihak lain

Sekian.
di 1:30 PM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib

lebih-lebih lagi pelajar yang agak kurang inisiatif untuk meluaskan pembacaan.daripada pelbagai aspek. saya cuba mengambil aspek 2 sahaja sebagai contoh.Di sini saya cuba berkongsi salah satu cara untuk mencari isi-isi karangan berdasarkan pengubahsuaian terhadap pendekatan mata pelajaran tersebut.E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. JUMAAT. Sebagai guru. Berdasarkan pengalaman. maka tentunya kemungkinan penindasan terhadap wanita berpunca daripada kelemahan wanita itu sendiri (aspek 1 : kelemahan WANITA/mangsa). saya dapati ramai pelajar menghadapi masalah untuk mencari isi-isi karangan yang relevan dengan isu dan kehendak soalan. apakah punca yang menyebabkan berlakunya penindasan tersebut? Cadangkan juga langkah untuk mengatasi fenomena ini. Aspek 2 : PELAKU/PENINDAS . Semoga para pelajar dapat meluaskan pemahaman konsepnya. Saya cuba tunjukkan konsepnya. Pada pendapat anda. Jadi berdasarkan aspek-aspek tersebut. Isu : penindasan terhadap kaum wanita. saya turut mengakuinya. Penindasan pula mesti melibatkan dua pihak iaitu mangsa dan pelakunya (aspek 2 : PELAKU/PENINDAS). Fokus : negara Dunia Ketiga. Siapa lagi yang anda rasa turut menyumbang kepada fenomena ini. Dalam mata pelajaran sejarah. Saya pasti para guru tentunya mempunyai pelbagai cara untuk mengajar pelajarnya mencari isi-isi karangan. Calon perlu berfikir dengan tenang. KS : Punca dan langkah. Semua kemungkinan tentang punca-punca penindasan terhadap wanita hendaklah difikirkan secara umum. 27 MEI 2011 Karangan : Cara mencari isi yang relevan dengan isu dan kehendak soalan. barulah anda mencari isi-isi yang lebih khusus. ekonomi dan sosial. faktor atau kesan selalunya dibahagikan kepada tiga aspek utama iaitu aspek politik. Memandangkan mangsanya ialah wanita. Contoh item : Fenomena penindasan terhadap kaum wanita masih berleluasa terutamanya di negara-negara Dunia Ketiga. Untuk memudahkan pemahaman anda. Ya. betul kemungkinan masyarakat juga terlibat (aspek 3 : MASYARAKAT/ ORANG SEKELILING MANGSA).

Memandangkan "penindasan" merupakan sesuatu yang berbentuk negatif/buruk. Kesilapan memahami kehenak sebenar soalan karangan STPM sangat besar risikonya kerana separuh daripada markah mata pelajaran Bahasa Malaysia kertas 2 datangnya daripada bahagian tersebut. jangan ambil mudah tentang perkara ini !. Akhirnya. Kesilapan memahami kata tugas / kata kunci soalan sangat besar kesannya kepada markah karangan anda. ini bukanlah satu-satunya cara untuk mencari isi. calon boleh memilih mana-mana 3 isi untuk kehendak soalan pertama iaitu faktor/punca penindasan terhadap wanita. calon boleh mengemukakan isi-isi yang lebih banyak apabila calon melakukan proses yang sama untuk aspek-aspek lain. Salah satu jenis kata tugas / kata kunci yang terdapat dalam soalan STPM ialah "sejauh manakah anda bersetuju". kuncinya ialah keluasan pembacaan di 8:48 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Soalan nombor tiga bahagian A Peperiksaan . Ingat. Maklumat yang saya beri hanyalah sebagai satu bentuk penyelesaian hasil daripada pengamatan terhadap isiisi yang dikemukakan oleh pelajar saya semasa membuat latihan atau menjawab soalan ujian/peperiksaan. Untuk pengetahuan calon. contohnya (1) trauma dengan sejarah silam (pelaku pernah didera semasa kecil) (2) tekanan hidup (nyatakan sebab-sebab tekanan sehingga mengakbatkan pelaku hilang kewarasan) (3) perangai/tabiat/sikap negatif pelaku seperti pemabuk. kaki judi dan sikap-sikap negatif lain. maka saya percaya. Ingat. maka permulaan perkataan (perkataan pertama) isi mestilah bermula dengan perkataan yang membawa maksud negatif.Sekiranya daripada aspek 2 sahaja calon sudah boleh mendapat 3 isi. JUMAAT. Lakukan tindakan yang sama untuk aspek-aspek lain yang telah dinyatakan di atas. Ambil masa untuk berfikir dengan teliti !. Pada pandangan saya. Saya cukup yakin bahawa para guru tentunya telah menerangkan cara-cara menjawab pelbagai jenis kata tugas / kata kunci yang terdapat dlam soalan karangan. ada pelbagai jenis kata kunci dalam soalan karangan. 20 MEI 2011 Karangan : Kehendak soalan yang mempunyai perkataan " sejauh manakah anda bersetuju"".

Calon perlu menghuraikan tentang langkah yang telah dinyatakan dalam soalan. Sejauh manakah anda bersetuju dengan penyataan di atas. dan nyatakan juga langkah-langkah lain yang turut berkaitan dengan isu dalam soalan. bertanyalah dengan guru anda. saya dapati ramai calon yang memilih soalan ini tersilap menjawab. Sekiranya kurang jelas dengan maklumat ini. 5 MEI 2011 Kepentingan senarai semak. di 9:44 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Yang tidak boleh ialah calon mengemukakan kesemua isi karangan hanya tentang kecuaian ibu bapa sebagai punca penculikan kanak-kanak. . Kesimpulannya. Hal ini sering dikaitkan dengan sikap cuai ibu bapa. KHAMIS. calon perlu mengemukakan isi-isi lain. Calon juga perlu tahu bahawa calon boleh mengemukakan lebih daripada satu perenggan isi tentang kecuaian ibu bapa sebagai punca penculikan kanak-kanak. calon perlu menghuraikan penculikan kanak-kanak (isu) berpunca daripada sikap cuai ibu bapa(isi). Soalannya adalah seperti berikut : 3. Sejak belakangan ini masalah penculikan kanak-kanak didapati semakin meningkat dan menjadi topik perbualan hangat dalam kalangan seluruh lapisan masyarakat.Setara Pertengahan Tahun 2011 daerah Kota Tinggi mengandungi kata tugas tersebut. Untuk menjawab soalan ini. di samping perlu memasukkan punca-punca lain yang turut menjadi punca kepada kejadian penculikan kanak-kanak. calon perlu akur dengan penyataan yang terdapat dalam soalan dan perlu mengemukakan punca-punca lain yang berkaitan dengan isu. dalam perenggan pertama. Begitu juga halnya jika kehendak soalannya tentang langkah. Bersedialah menghadapi segala kemungkinan tentang kata tugas / kata kunci dalam soalan supaya anda tahu dengan betul cara untuk menjawabnya. Ini bermaksud. selain daripada kecuaian ibu bapa yang turut menjadi punca kanak-kanak diculik seperti kewujudan sindiket penculikan kanak-kanak. Selain itu. Lebih buruk lagi apabila ada calon yang memasukkan langkah-langkah dalam perenggan isi karangan mereka. Hasil penandaan. calon perlu akur / setuju dengan penyataan yang diberi dalam soalan.

tugasan yang anda buat seharusnya mengandungi struktur-struktur tertentu dan seharusnya kualitinya semakin meningkat dari semasa ke semasa. Cubalah. Saya berpendapat bahawa kesalahan binaan ayat tersebut boleh diperbaik sekiranya mereka menyemak terlebih dahulu tugasan tersebut. 28 APRIL 2011 Karangan : Aspek binaan ayat. strukturstruktur tersebut ada. Anda seharusnya membuat senarai semak untuk setiap bahagian tugasan. rumusan atau alih bahasa yang melibatkan aspek binaan ayat. Senarai semak ini perlu dirujuk sebelum. hanya segelintir pelajar sahaja yang menunjukkan prestasi yang konsisten dalam setiap tugasan mereka. semasa dan sesudah latihan sebelum dihantar kepada guru untuk disemak. rumusan dan alih bahasa merupakan latihan yang berulangkali dibuat oleh pelajar. rutinnya ialah menanda tugasan pelajar. Masih tidak percaya kepentingan senarai semak ?.Berdasarkan pengalaman saya. Anda boleh berbincang dengan guru anda untuk membuat senarai semak tersebut.Mengapakah hal ini berlaku?. Untuk bahagian perenggan isi karangan juga mempunyai struktur. Sebagai contoh. saya yakin bahawa prestasi anda akan meningkat dari hari ke hari. Pada pandangan saya. Yang penting pada peringkat permulaan. Kerap kali. sebelum dihantar kepada guru. Definisi/konsep tentang isu 2. Oleh itu. lama kelamaan anda boleh memahami cara menghasilkan idea yang menepati setiap struktur tersebut. sama ada karangan. Sebagai guru.bahagian pendahuluan karangan perlu mengandungi sekurang-kurangnya 3 struktur iaitu: 1. KHAMIS. B dan C untuk menyemak dan membetulkan kesalahan-kesalahan . di 10:00 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. lebih kurang 5 minit setiap bahagian A. . saya melihat kesalahan ayat yang dibina oleh pelajar. Penyataan tentang kehendak soalan Senarai semak di atas hanyalah satu contoh. Oleh itu. Bahagian rumusan dan alih bahasa juga begitu. Contoh 3. Sekiranya anda mempunyai senarai semak. Tugasan Bahasa Melayu kertas 2 yang meliputi latihan karangan. suka saya menasihatkan calon STPM agar memperuntukkan sebahagian masa menjawab. Dengan latihan dan bimbingan guru. walaupun mungkin tidak tepat. salah satu puncanya ialah ketiadaan senarai semak semasa pelajar membuat tugasan tersebut.

Merangsang anak-anak untuk bertindak dan berkebolehan sebagai insan yang berakhlak mulia. 12. Golongan remaja membentuk 40 peratus daripada penduduk negara berumur 15 hingga 40 tahun. AMP komplemen an AMP keterangan) dan ayat majmuk campuran. 4. Pastikan ayat-ayat yang anda bina mengandungi unsur subjek (unsur menerangkan) dan predikat (unsur diterangkan). 2. Pelbagai program yang dijalankan selama ini dalam membentuk semula anak-anak yang sudah terjebak agar mereka menjadi manusia yang berkualiti.khususnya bahagian A : karangan. Indivdu dan keluarga merupakan asas pembinaan sesebuah masyarakat dan untuk membentuk masyarakat yang cemerlang. markah bahasa untuk bahagian A : karangan ialah 15 markah. 3. Individu ialah keluarga dalam masyarakat. ayat majmuk pancangan (AMP relatif. Bukan semata-mata bergantung pada fungsi guru di sekolah. Anda harus tahu dan mengaplikasi pengetahuan tentang kepelbagaian aspek binaan ayat semasa menjawab BM 2. 8. Masyarakat akan sedar bahawa masalah remaja bukan lagi merupakan masalah pingiran dan memerlukan suatu pendekatan menyeluruh. Golongan remaja yang melakukan masalah melebihi 40 peratus yang menjadi harapan bagi meneruskan kesinambungan bangsa dalam negara. Dengan adanya program yang menitik beratkan pembinaan fizikal dan kebendaan.binaan ayat. Ia memerlukan pendekatan yang bijak. kerana ayat yang sedemikian biasanya mengandungi kesalahan bahasa. jumlah ini merupakan satu nilai yang besar. Pendidikan ialah teras kepada semua ini seperti pendidikan formal atau tidak formal. 5. Pengetahuan tentang binaan ayat diajar secara langsung dalam BM 1. Di samping tidak mengetepikan ajaran agama yang dianuti. 9. Di samping ajaran agama tidak diketepikan. Untuk pengetahuan calon. 6. Ragam ayat : ayat aktif atau pasif Saya tunjukkan beberapa ayat yang dibina oleh pelajar saya untuk anda nilai : 1. Ayat Majmuk : ayat majmuk gabungan. Elakkan daripada membina ayat yang panjang dan meleret-leret. 11. Tentunya telah anda pelajari subtajuk berikut : Susunan Ayat : susunan biasa atau susunan songsang. 10. . 7. Tentunya. yang boleh mempengaruhi markah keseluruhan BM 2.

pendidikan merupakan teras kepada semua ini. Kesalahan-kesalahan binaan ayat di atas boleh dibetulkan. akliah dan sahsiah anak-anak. Bagi membina masyarakat yang cemerlang.Semasa menyemak jawapan STPM anda. Ingat.13. ayat bukan sahaja perlu mematuhi hukum-hukum tatabahasa. Selain itu. Walau bagaimanapun. Program yang menyeluruh perlu dilaksanakan kerana tidak mahu keadaan menjadi parah. Banyak anak muda kita yang terlibat berumur 15 hingga 30 tahun. permasalahan keluarga perlu diselesaikan terlebih dahulu. Mohd Nor. Untuk pelajar 6AF dan 6AG : Berikut saya tunjukkan rumusan oleh Nurul Jana bt. Maka. Oleh itu. 14. pendidikan moral dan akhlak yang murni perlu diberikan di rumah dan diperkukuh lagi di sekolah. Ibu bapa perlu menunjukkan teladan yang baik. Untuk membentuk masyarakat yang berkualiti memerlukan pengorbanan dan pengemblengan tenaga semua pihak. Remaja dilatih berfikir secara analitis dan kritis agar bertindak secara rasional serta tidak mengetepikan agama. saya cadangkan anda membaca setiap ayat secara berasingan. Biasakan diri anda membaca bahan-bahan ilmiah terbitan Dewan Bahasa dan Pustaka supaya tabiat ini boleh mempengaruhi cara anda membina ayat. tetapi perlu mengandungi makna yang lengkap. Kesimpulannya. . Keinginan untuk memebentuk masyarakat yang berkualiti semestinya memerlukan pengorbanan dan pengemblengan tenaga semua pihak. sekiranya anda menyemak jawapan terlebih dahulu. yang aspek binaan ayatnya dan aspek pengolahannya dikategorikan sebagai baik. kerajaan memperkenalkan Pelan Induk Tindakan Sosial yang membabitkan semua pihak. Masalah sosial dalam kalangan remaja di negara kita kini semakin meningkat dan kian membimbangkan. Kepincangan yang melibatkan mereka perlu diberi perhatian dan harus difikirkan langkah terbaik untuk memulihkannya. di 1:35 PM Pautan pada catatan ini 3 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. individu yang menjadi ahli kepada sesebuah keluarga merupakan teras kepada pembentukan masyarakat. tanpa melihat ayat sebelum atau sesudahnya. Pelbagai program yang telah dijalankan selama ini dalam membentuk semula anakanak yang sudah terjebak agar menjadi manusia yang berkualiti perlu diteliti keberkesanannya. program ini menekankan pembentukan rohaniah.

Soalan no. KS 2 : Cadangan untuk mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan. anda juga boleh memilih langkah/cara/tindakan yang difikirkan boleh mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan yang telah dan pernah dibuat oleh mana-mana pihak. 2 STPM 2004 : 2. 20 APRIL 2011 Karangan : Kehendak soalan yang mempunyai perkataan "cadangkan". Bagaimanakah anda berfikir untuk mencari idea untuk menulis perenggan isi bagi KS 2. Pada pendapat saya. Terdapat sesetengah soalan BM Kertas 2 STPM yang mempunyai perkataan "cadangkan" dalam kehendak soalannya. anda harus memikirkan langkah/cara/tindakan yang difikirkan boleh mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan yang belum pernah dilaksanakan/dibuat oleh mana-mana pihak. tetapi anda harus menambah idea untuk memperbaik langkah/cara/tindakan tersebut. Apakah pandangan anda ?. Untuk KS 2. seperti soalan berikut. Sekiranya anda hanya memilih langkah/cara/tindakan yang difikirkan boleh mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan yang telah dan pernah dibuat oleh mana-mana pihak. anda harus mengemukakan langkah/cara/tindakan yang difikirkan boleh mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan. . Selain itu. Penggunaan racun makhluk perosak yang tidak mengikut peraturan boleh membawa kesan buruk. maka itu bermakna bukan cadangan kerana perkataan "cadangan" bermaksud langkah/cara/tindakan baru dan bukan yang telah atau pernak dilaksanakan.RABU. Bincangkan kesan buruk itu dan berikan cadangan untuk mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan. Soalan di atas mempunyai 2 kehendak soalan iaitu : KS 1 : Kesan buruk penggunaan racun makhluk perosak yang tidak mengikut peraturan.

2. rang undang-undang itu pun diluluskan oleh Dewan. 3. saya berikan makna kata "cadangan" menurut Kamus Dewan : cadang. ~ wang tunai = ~ modal (Eko) persediaan harta (saham. SELASA. sesuatu yg dicadangkan. rancangan. menguntukkan (harta. dana. anda perlu behati-hati memahami kata kunci (kata tugas) yang terkandung dalam item/soalan. wang. dsb) utk penggunaan sesuatu atau seseorang: kawasan tanah itu dicadangkan utk bekas-bekas perajurit. jangan tidak berfikir.Berikut. Serang Sakar telah ~ Si Tenggang bagi memenuhi jawatan tandil itu. rencana: ~ lima tahun. dll) utk digunakan apabila perlu. usul. mencalonkan: dgn tiada pilih-memilih lagi. mengemukakan sesuatu pendapat utk dipersetujui (dipertimbangkan dsb). setelititelitinya. benda. mengusulkan. berniat. cadangan 1. 4. anjuran. 2. saranan: setelah ~ menteri itu disokong. menyarankan.Fikir. Contoh Item no. merangka: ~ strategi serangan. ~ penimbal (Eko) himpunan bahan mentah utk mengawasi harga supaya tidak merosot atau tidak melambung tinggi. 5. 19 APRIL 2011 Karangan : Pebezaan Kata Kunci Soalan antara "Sejauh manakah" dengan "Bersetujukah anda" Kesilapan memahami kehendak soalan bahagian A : Karangan dalam kertas Bahasa Malaysia 2 boleh membawa implikasi yang buruk kepada markah keseluruhan BM 2 anda. Selamat berfikir.Fikirkanlah sedalam-dalamnya. harta. dsb). ~ Serang Sakar itu telah dipersetujui pula oleh Nakhoda Jaya. 3. menganjurkan: Menteri Buruh akan ~ supaya rang undang-undang itu dibaca bagi kali yg ketiga. 3 STPM 2004 : . di 12:13 PM Pautan pada catatan ini 4 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. mempersiapkan. bertujuan: mereka ~ utk pergi melancong ke Bali. Ali ~ Jamal sbg setiausaha kehormat persatuan itu. merancang. khususnya kata kunci "sejauhmanakah anda bersetuju" dan "bersetujukah anda". merencanakan. wang. berhajat. menyediakan (menyimpan) sesuatu (utk digunakan apabila perlu): seramai tiga puluh ribu orang dicadangkan utk memperkuat pertahanan negara. ~ balas cadangan yg diberikan sbg tindak balas kpd cadangan yg terdahulu. mencadangkan 1. bercadang mempunyai niat utk melakukan sesuatu (spt pergi melancong dll). Oleh itu. persediaan (wang.

setakat ini belum ada soalan STPM yang mempunyai kata kunci "Bersetujukah anda". INGAT : Anda perlu memilih satu plihan sahaja. Sejauh manakah anda bersetuju dengan pendapat ini? Untuk menjawab soalan ini. Anda hendaklah membuat pilihan sama ada bersetuju atau tidak bersetuju dengan sesuatu perkara yang dibangkitkan dalam soalan.3. Mohd Musa (6AG 2011). sama ada "bersetuju" atau "tidak bersetuju" di 1:35 PM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Walaupun ini bukan rangka isi terbaik tetapi pada peringkat awal ini sebelum menduduki peperiksaan STPM. (bergantung kepada isu/kehendak soalan item/soalan tersebut. calon perlu akur/setuju bahawa faktor kestabilan politik dan kecekapan pengurusan dan pentadbiran negara membawa kepada kepesatan kemajuan yang dicapai oleh Malaysia dalam pelbagai bidang. Kestabilan politik dan kecekapan pengurusan dan pentadbiran negara membawa kepada kepesatan kemajuan yang dicapai oleh Malaysia dalam pelbagai bidang. 8 MAC 2011 Karangan : ISU = Lumba haram KS = Punca dan langkah mengatasi Rangka isi karangan oleh Norzalika bt. Rangka isi ini boleh diperbaik oleh pelajar-pelajar lain dengan merujuk pelbagai sumber seperti majalah. laman web berkaitan dan sumbersumber yang lain KS 1 : Punca lumba haram. akhbar. SELASA.) Sekiranya kata kunci soalannya "Bersetujukah anda" : Seingat saya. calon juga perlu menyatakan faktor-faktor lain yang turut boleh membawa kepada kepesatan kemajuan yang dicapai oleh Malaysia dalam pelbagai bidang Jika kata kunci soalannya "Sejauh manakah" : Anda perlu akur dengan pernyataan yang dinyatakan dalam item/soalan dan ana perlu menyatakan juga faktor/masalah/kesan/langkah mengatasi yang lain. 1. Penganjur menawarkan ganjaran lumayan . Selain itu. usaha pelajar ini boleh dibanggakan.

Membina litar termasuk di kawasan pedalaman seperti di kawasan Felda.novel. .timbulkan rasa takut dan serik/ngeri dalam kalangan remaja 3.sediakan kelengkapan keselamatan percuma atau kos sewa yang rendah.kempen pemanduan berhemah di sekolah dan kawasan tumpuan remaja menerusi persatuan-persatuan belia.kerana tiada/kurang peralatan keselamatan. Membina lebih banyak kemudahan berlumba di setiap DUN.remaja yang belum berkerjaya / remaja yang berkerjaya biasa tidak mampu / tiada penaja.filem/drama bertemakan lumba haram seperti 'KL Drift' dan 'The Fast and The Furios' mempengaruhi remaja untuk meniru aksi-aksi yang dipaparkan . komik seperti siri 'Mangga Initial D' dan 'Wangan Midnight' .kos pelumbaan haram lebih murah . . . cerpen picisan.Kerap menganjukan perlumbaan dengan kos yang lebih rendah . atau lokasi yang ramai remaja berlumba haram . ..hadiah pertaruhan oleh pihak penganjur : wang ringgit dan perempuan .(nyatakan contoh peralatan) . Kos untuk menyertai pelumbaan yang sah mahal .memberi kesedaran tentang bahaya pelumbaan haram .majalah kenderaan / pengubahsuaian kenderaan bermotor mengghairahkan remaja .edarkan risalah / adakan pameran untuk beri kesedaran tentang bahaya/ akibat buruk berlumba haram. KS2 : Langkah mengatasi lumba haram.melepaskan 'gian' menyertai lumba haram 3. Melakukan rondaan / pemantauan oleh pihak berkuasa.pelumbaan yang sah seperti pelumbaan Cup Prix di Litar Sepang mahal .hanya sedikit wang pertaruhan dan kos petrol . 1.menjadi tarikan utama pelumba haram 2.penganjur membuat keuntungan daripada penganjuran lumba haram . Pengaruh media massa . Mengadakan kempen kesedaran . .pamerkan gambar-gambar kemalangan ngeri yang melibatkan pelumba haram .ada amaran oleh penerbit filem tetapi tidak diendahkan kerana keseronokan yang ditonjolkan dalam aksi tersebut. 2.permainan video seperti 'Need for Speed' menambahkah keghairahan tersebut. .

Isu = kemalangan yang melibakan PA (X) KS = punca (isi) (Y) Formula 1 : X + Y Kemalangan yang melibatkan pengangkutan awam (X-isu) berpunca daripada keadaan pengangkutan awam yang tidak selamat. Saya tidak berminat menghuraikan setiap satu teknik tersebut.pihak polis perlu lebih kerap mengadakan rondaan di kawasan tumpuan lumba haram yang telah dikenal pasti. di 10:05 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. . .pelumba haram bimbang takut ditangkap dan dikenakan tindakan. AHAD. . yang bermula dengan penyataan isi. deduktif atau eklaktik. Di sini. diikuti oleh penjelasan (huraian) dan diakhiri dengan penegasan. saya ingin menunjukkan cara membina ayat pertama setiap perenggan isi sokongan. Cuba pelajar-pelajar lain daripada 6AF dan 6AG menilai dan menambah maklumat pada rangka isi di atas.tangkap remaja/ sita kenderaan yang diubahsuai.. yang semestinya mengandungi isi yang telah anda pilih.. Saya cadangkan anda memilih cara menulis perenggan isi.ibu bapa boleh mengawal anak. Ingat rangka isi yang lengkap memenuhi semua pertanyaan ASiBiDiBaM. (X-isu) . Lihat contoh formula berikut : Katakanlah.maklumkan ibu bapa penglibatan anak mereka. Terdapat pelbagai cara membina/menulis perenggan isi sokongan sama ada menggunakan pendekatan/teknik induktif. 6 MAC 2011 Formula X dan Y untuk membina ayat pertama perenggan isi sokongan.. (Y-isi) Formula 2 : Y + X Keadaan pengangkutan awam yang tidak selamat (Y-isi) boleh menyebabkan kemalangan berlaku.adakan sekatan jalan raya di lokasi yang kerap dijadikan litar lumba haram .

90 minit yang diperuntukkan untuk bahagian ini boleh dipecahkan kepada 3 bahagian seperti berikut :2.0 PANDUAN MENGGUNAKAN MASA Masa yang dicadangkan untuk bahagian ini ialah 90 minit. saya menasihatkan calon memberikan lebih tumpuan pada bahagian ini. 2. B (rumusan – 20 M). Oleh itu. C (alih bahasa –15 M) dan D(analisis kesalahan bahasa – 15 M).1 Membaca dan memahami kehendak soalan (5-10 minit) . Bahagian ini mengandungi 4 soalan. 1. Karangan : Pembinaan rangka karangan. kebolehan calon menggunakan masa dengan sebaik mungkin amat penting dalam bahagian karangan ini.memahami isu dan kehendak sebenar soalan .Binaan ayat pertama anda sangat penting kerana penanda boleh mengesan isi anda dengan mudah. saya sangat yakin yang calon boleh mendapat markah yang baik dalam bahagian ini sekiranya tiada had masa yang ditetapkan.memilih tajuk yang lebih diketahui bukannya tajuk yang disukai atau difikirkan senang . Calon hanya dikehendaki memilih dan menjawab hanya satu soalan. Sebenarnya. di 9:26 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. meliputi soalan karangan tidak berformat dan soalan karangan berformat (tidak semestinya). Malangnya. hal ini tidak mungkin berlaku. bahagian A (karangan) merupakan bahagian yang paling penting dan boleh dianggap „nadi‟ atau „jantung‟ kepada prestasi keseluruhan kertas Bahasa Melayu 2. Pembahagian masa ini perlu dibiasakan melalui latihan kawalan masa yang boleh dilakukan di rumah.0 PENDAHULUAN Bahasa Melayu kertas 2 (910/2) di peringkat STPM mengandungi 4 bahagian soalan.membaca semua soalan . Oleh itu. Antara 4 bahagian tersebut. A (karangan – 50 M). panjang karangan antara 650 hingga 700 patah kata. Kebiasaannya.

mengenal pasti bentuk/laras/format soalan.2 Membuat rangka karangan yang tidak sempurna • Akibatnya. 4. 3. saya dapat merumuskan bahawa kegagalan calon.1 Tidak membuat rangka karangan 3. Pendahuluan . calon akan menulis/menjawab apa-apa idea yang terlintas dikepala dan bukan menjawab kehendak soalan. 2.jangan lupa memperuntukkan lebih kurang 5-10 minit untuk menyemak aspek bahasa seperti struktur ayat. sebahagian besar berpunca daripada :3. semakan hasil karangan dan kaedah „imbas kembali‟. bolehkah anda menganalisis dan merumus contoh rangka karangan di bawah ? Soalan 1 Kejadian keracunan makanan di kalangan pelajar sekolah agak hangat diperkatakan sejak kebelakangan ini..2 Membuat rangka karangan (15-20 minit) . 2.0 ANDAIAN SAYA Berdasarkan pengamatan dan pengalaman saya.3 Menulis karangan dan membuat semakan (55-60 minit) .cari 5 hingga 7 isi yang relevan dengan kehendak soalan. tatabahasa dan ejaan kerana banyak kesilapan bahasa memungkinkan anda ditolak 15 markah (maksimum). daripada pelbagai cara – pertanyaan langsung. mengapakah keracunan makanan ini berlaku dan cadangkan langkah-langkah untuk mengatasinya.banyak menggunakan ayat aktif . Pada pendapat anda.membuat rangka ketiga-tiga struktur karangan secara ringkas .0 APA ITU RANGKA KARANGAN ? Sebelum diterangkan.pembinaan ayat tunggal dan ayat majmuk (pelbagai jenis) diseimbangkan .

pameran.kejadian keracunan makanan di kalangan pelajar semakin meningkat . Begitulah juga dengan rangka isi-isi yang saya tunjukkan di bawah. d.dapat mengetahui tentang kepentingan kebersihan . Oleh itu.makanan terdedah kepada lalat .kerjasama semua pihak perlu Soalan 2 Kes kematian yang disebabkan oleh penyakit jantung di Malaysia kebelakangan ini semakin meningkat. b. Sikap negatif pengusaha kantin dan pembekal makanan . Calon tidak boleh memberi idea selain sikap negatif pengusaha kantin dan pembekal makanan sekiranya ingin memperoleh markah (R) yang baik. Ada laporan menyatakan bahawa salah satu punca penyakit jantung ialah tekanan yang dihadapi oleh seseorang dalam menjalani kehidupan . a. c.bahan mentah tidak bermutu dan mengandungi bahan kimia berlebihan Lihat rangka isi 1 di atas.masalah ini tidak boleh dipandang ringan .setiap bulan ada sahaja kes keracunan yang dilaporkan . tumpuan/fokus idea untuk huraian anda mestilah berpusatkan kepada sikap negatif yang berkaitan sahaja.definisi / konsep keracunan makanan .dapat menjelaskan kepada pelajar tentang kepentingan memastikan makanan yang mereka makan bersih. dan kuiz. bermutu dan selamat .kempen dijalankan – ceramah.makanan yang dibekalkan telah luput tarikh gunaannya .. Kesimpulan . Kempen kesedaran tentang kebersihan makanan .kesannya.air yang digunakan tercemar .banyak punca dan pelbagai langkah perlu diambil untuk mengatasinya Isi sokongan 1.tidak mengambil berat aspek kebersihan . kesihatan pelajar terjejas dan boleh membawa maut . 2. Idea utama/pokok IS 1 di atas ialah SIKAP NEGATIF pengusaha kantin dan pembekal makanan.

tetapi juga kepada keluarganya. cemas dan pergolakan emosi meningkatkan degupan jantung .pelbagai jenis – penyakit jantung – koronari.membawa kesengsaraan hidup . pantang kalah dan mahu berjaya dalam semua hal akan sentiasa cemas.ramai hadapi masalah hidup . Penyakit jantung bukan sahaja membawa kesengsaraaan hidup kepada pesakit. Semua orang berusaha keras untuk menjadi kaya.asap rokok mengandungi tar. Tekanan hidup .moden pada zaman ini. antaranya termasuklah penyakit jantung koronari. angina dan infaksi . tekanan keluarga dan kerja juga mendatangkan kesan kepada jantung mereka. Terdapat pelbagai punca yang menyebabkan penyakit ini menyerang seseorang individu khususnya tekanan yang dihadapi seseorang dalam menjalani kehidupan moden pada zaman ini. Lama-kelamaan.marah. golongan pemarah.akhirnya membawa penyakit jantung Tekanan hidup memang menjadi punca utama penyakit jantung.ketegangan fikiran berlaku . Penyakit ini terdiri daripada pelbagai jenis. Kegagalan dalam hidup. Isi sokongan 1. angina dan infaksi.Arak mengandungi kafein . Amalan negatif – merokok dan minum minuman keras . Endokrin dalam badan merembeskan kumpulan hormon adrenalin yang menyebabkan otot tegang. Ini meningkatan degupan jantung dan membebankannya. Berikan ulasan anda tentang pernyataan ini. nikotin dan karbon monoksida . Namun ramai orang yang gagal dalam hidup.kegagalan hidup menjejaskan jantung . Tekanan hidup menyebabkan ketegangan fikiran.Nikotin menambah mendapan lemak pada arteri koronari jantung – tersumbat . Akibatnya. keadaa ini membawa kepada sakit jantung. Kehidupan kita semakin sibuk. Tekanan hidup menyebabkan pergolakkan emosi dan selanjutnya peningkatah degupan jantung. Pendahuluan . 2.terdapat pelbagai punca Penyakit jantung merupakan pembunuh utama di Malaysia.sakit jantung – pembunuh utama di Malaysia .

Ciri-ciri isi sokongan yang baik 1. termasuk nikortin. Nikotin akan menambah mendapan lemak pada arteri koronari jantung.masa terluang sangat kurang . 28 FEBRUARI 2011 Karangan : Ciri-ciri isi sokongan yang baik.Kafein menyebabkan kenaikan tekanan darah – mempercepatkan degupan jantung .Akibatnya.terjadi ateriosklerosis dan angina Amalan merokok dan ketagihan arak juga merupakan punca yang menyebabkan berlakunya sakit jantung. ISNIN. tar dan karbon monoksida. Bilangannya menakutkan kita. di 8:58 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. huraian mesti khusus 4.sibuk bekerja . masalah ini memudahkan pembekuan darah. Pemahaman anda dapat dinilai berdasarkan latihan perbengkelan semasa proses P&P kelak. Lebih 80% lelaki rakyat Malaysia ialah perokok. Lama-kelamaan.penyakit jantung berlaku 5. Arak pula mengandungi kafein. 3. Ini menyebabkan terjadinya ateriosklerosis dan angina.berat badan meningkat .0 ANDA FAHAM ? Sejauh manakah tahap pemahaman anda ?. umum (boleh dihurai) 2. Kurang bersenam . Kafein ini menyebabkan kenaikkan tekanan darah.. mempercepat kadar degupan jantung dan mengurangkan kadar oksigen di dalam darah.pekerjaan tidak memerlukan pergerakan fizikal – tidak banyak tenaga digunakan . Ini menyebabkan saluran arteri tersumbat. menepati kehendak soalan 3. mempunyai contoh yang berkaitan .mendapan lemak berlaku dalam dinding arteri koronari . Mereka tidak sedar asap rokok mengandungi campuran 4 000 jenis bahan kimia.

Pengusaha bas ekspress masih menggunakan bas yg sudah bersia lebih 15 tahun untuk pejalanan yang jauh. Penulisan struktur pendahuluan dan isi sokongan karangan yang baik melibatkan kesepaduan banyak aspek. calon hanya perlu melihat aspek kerelevanan struktur/kriteria yang perlu sahaja dengan memberi tumpuan kepada . Kemalangan yg melibatkan pengangkutan awam berpunca daripada keadaan pengangkutan awam yang tidak selamat. Selain itu. Karangan ini sememangnya mempunyai kesalahan bahasa. Pemandu tidak dapat meberhentikan kenderaan mereka dengan cepat khususnya pada waktu hujan akibat permukaan jalan yg licin. Kelemahan-kelemahan ini boleh mengundang malapetaka apabila kenderaan ini digunakan di jalan raya. Pemeriksaan oleh pihak PUSPAKOM mendapati kebanyakanan bas dan teksi yang diperiksa mempunyai masalah brek yang tidak boleh berfungsi dengan baik.lampu isyarat dan tayar kenderaan tersebut tidak di selenggara mengikut jadual.licin • tayar „botak‟ • lampu „signal‟ rosak • enjin x diselenggara mengikut jadual • PA dah lama – 15 thn – contoh seperenggan isi sokongan karangan oleh pelajar 6 Atas Ghazali 2010. Berikut merupakan beberapa contoh pendahuluan dan isi sokongan yang boleh dikategorikan sebagai agak baik yang dikarang oleh pelajar.2. Menyedari hakikat itu dan tahap kematangan pelajar serta berpandukan konsep "ansur maju". (PA) Contoh rangka isi sokongan (1) PA x selamat (bersifat umum) • brek x bfngsi PA x dpt dikawal musin hujan . Keadaan enjin yang sudah usang dan tidak diselenggara secara berkala boleh menyebabkan berlakunya kebakaran yang boleh menyebabkan kemalangan terjadi . Penilaian ini tidak termasuk aspek keutuhan dan aspek bahasa. Terdapat peralatan kenderaantersebut yang tidak berfungsi dengan baik. Menjawab A Si Bi Di Ba M Contoh kehendak soalan : Punca-punca kemalangan yg melbatkan pengangkutan awam. Buat sementara waktu. Oleh itu. Contoh karangan pelajar : Isu = Pembuangan bayi KS = Punca dan langkah. abaikan dahulu aspek tersebut. maka aspek baik yang ingin dipaparkan/dinilai menerusi contoh-contoh di bawah hanyalah idea/isi/huraian yang dirasakan agak menepati struktur yang diperlukan.

Jelaslah disini bahawa perasaan malu membawa kepada puncapembuangan bayi. pelbagai langkah perlu diambil bagi mengatasi masalah ini. Contoh perenggan pendahuluan oleh Suhaila Sukaimi (6AG) Gejala pembuangan bayi merupakan satu perbuatan yang zalim denganmeninggalkan bayi yang baru lahir di merata-rata tempat. Contoh perenggan isi sokongan oleh Norzalika Mohd Musa (6AG) Punca pertama kebanyakan orang membuang bayi yang tidak berdosa ialahperasaan malu. Justeru. Para gadis yang mengandung anak luar nikah ingin menutup keaiban yang dilakukan bersama-sama teman lelaki dengan cara mudah iaitu membuang bayi. langkah untuk mengekang masalah ini perlu diambil dengan segera. Bayi yang tidak berdosa itu juga sering dijumpai di tempat-tempat kotor dan jijik. Oleh itu. wanita yang terlibat selalunya hilang pertimbangan rasional. Oleh sebabtakut dihina dan disisih oleh masyarakat. Pembuangan bayi merujuk kepada perbuatan meninggalkan bayi yang dilahirkan di merata-rata tempat tanpa sifat perikemanusiaan. terdapat juga janda yang terlibat dengan gejala ini akibat tergoda oleh lelaki. bayi yang baru dilahirkan telah dijumpai dalam keadaan tidak bernyawa di dalam tong sampah.perkataan/frasa/klausa yang digelapkan / bold Contoh perenggan pendahuluan oleh Norzalika Mohd Musa (6AG) Gejala pembuangan bayi bukanlah sesuatu yang baru di negara kita. Banyak gadis yang . Terdapat pelbagai faktor yang menyebabkan fenomena ini terjadi. Dalam keadaan kusut fikiran tanpa bimbingan dan nasihat individu lain. tempat pembuangan sampah. mereka tidak berani menghadapi realiti. Menurut laporan tersebut. Walau bagaimanapun. Sememangnya masyarakat kita tidak dapat menerima hakikat ini kerana bertentangan dengan adat ketimuran dan syariat Islam. setelah mereka hamil anak luar nikah. mereka telah mengambil jalan singkat dengan membuang bayi yang dilahirkan. Namun begitu.Banyak berita dan laporan tentang kes pembuangan bayi disiarkan dalam media massa tempatan. banyak rencana dan laporan tentang kes-kes pembuangan bayi disiarkan dalam media tempatan. Sebagai contoh. bayi yang dibuang biasanya dijumpai di perkarangan masjid. Setiap hari. malah ada yang dicampakkan ke sungai. Contoh perenggan isi sokongan oleh Farhan Noor Ishak (6AF) Punca utama kes pembuangan bayi berlaku ialah perasaan malu. Gejala pembuangan bayi ini berlaku akibat pelbagai punca yang mendorong seseorang individu melakukannya.

calon boleh mengesan KS dengan mudah.Anda dinasihatkan mengulangkaji bahagian-bahagian yang dinilai dalam mata pelajaran Bahasa Malaysia seperti anda mengulangkaji mata pelajaran yang lain. Pastikan juga huraian yang dikemukakan menjelaskan dengan lebih lanjut tentang isi. (A) Berikan penjelasan anda tentang kesan kemasukan tenaga kerja asing kepada masyarakat dan negara ini.(B) Penerangan : Dalam item/soalan mengandungi 2 bahagian.mengandung anak luar nikah akibat kesilapan mereka melakukan seks bebas. mereka tidak berani menghadapi realiti. Berdasarkan item/soalan di atas. wanita yang terlibat selalunya akan hilang pertimbangan rasional lalu bertindak membuang bayi. Kesannya. takut dihina dan disisih oleh masyarakat. Jangan lupa mengaitkan isi dan huraian tersebut dengan kehendak soalan pada setiap perenggan bagi mengelakkan perenggan isi anda kelihatan tergantung. ISU mesti diberi definisi ATAU maksud ATAU apa-apa juga ayat yang boleh menggambarkan ISU. Perkara yang penting ialah ketepatan isi dengan kehendak soalan. Bukan sahaja pelakunya. dalam keadaan kusut tanpa bimbingan dan nasihat yang betul daripada orang lain. RABU. calon boleh mengesan ISU dan RANGKAI KATA PENTING (RKP)sementara bahagian B. Bahagian pertama (A) ialah penyataan soalan (PS) dan bahagian kedua (B) ialah kehendak soalan (KS). Rujuk juga panduanpanduan membina struktur karangan dan jadikannya sebagai senarai semak agar penulisan karangan anda menjawab kehendak soalan. malah ahli keluarganya juga akan dipulau oleh masyarakat. Setelah mereka hamil. . 27 OKTOBER 2010 Cara membina perenggan pendahuluan karangan BM STPM contoh item/soalan : Kemasukan tenaga kerja asing ke negara kita ini berlaku sejak dahulu dan kini bilangan mereka semakin meningkat. di samping bertentangan dengan ajaran Islam. RKP = perkataan "meningkat" Apabila calon ingin membina perengan pendahuluan karangan. Dalam bahagian PS. Pelajar dinasihatkan membina ayat mudah agar idea yang ingin disampaikan jelas. ISU = tenaga kerja asing KS = kesan kemasukan tenaga kerja asing kepada masyarakat dan negara. Sememangnya masyarakat kita juga tidak dapat menerima hakikat ini kerana bercanggah dengan adat ketimuran.

TINDAKAN KEDUA> Bina sekurang-kurangnya ayat/klausa yang sinonim dengan RKP RKP dalam PS ialah : bilangan mereka (tenaga kerja asing) meningkat. maka KSnya ialah Kesan Baik dan Kesan Buruk kemasukan tenaga kerja asing. 3. (atau) apa-apa sahaja idea yang menggambarkan/sinonim dengan perkataan "meningkat". Contoh sektor ekonomi yang melibatkan tenaga kerja asing. Bilangan mereka semakin bertambah dari tahun ke tahun. sekiranya item/soalan mempunyai 2 kehendak soalan. Contoh-contoh lain yang bersesuaian. TINDAKAN KEEMPAT > Bina sekurang-kurangnya 1 ayat/klausa yang berkaitan dengan ISU. Contoh ayat/klausa yang sinonim dengan RKP : 1. (faktor luaran). 2. TINDAKAN KELIMA> Bina ayat atau ayat-ayat yang mengandungi KS Memandangkan KS item/soalan di atas ialah KESAN. sekiranya mengetahui statistiknya. Kini bilangan mereka semakin ramai di negara kita.TINDAKAN PERTAMA > Bina sekurang-kurang 1 ayat yang mendefinisikan atau menerangkan maksud ISU. Contoh definisi/maksud ISU tenaga kerja asing = pekerja dari luar negara yang datang ke Malaysia untuk bekerja. (atau) 3. calon boleh menulis sebab/faktor/alasan tenaga kerja asing berminat datang ke negara kita. (faktor dalaman) ATAU sebab/faktor/alasan tenaga asing keluar dari negara asal dan datang ke negara kita. TINDAKAN KETIGA > Nyatakan contoh yang bersesuaian. Memandangkan KSnya ialah kesan. Dinasihatkan calon membina 2 ayat. Contoh negara-negara asal tenaga keja asing yang datang ke negara kita. Fokus perkataannya ialah "meningkat". Contoh pendahuluan karangan : . Calon boleh menyatakan statistik.(atau) 2. Antara contoh yang bersesuaian ialah : 1.

20 APRIL 2010 Panduan Menjawab Item Karangan STPM KECEMERLANGAN STPM : SMK.1.2 Mengetahui dengan jelas kehendak soalan 2. INGATAN : JANGAN terpengaruh dengan tajuk/isu yang mudah.2. Malaysia juga turut menggaji tenaga profesional seperti jurutera dan doktor(contoh profesion) untuk menampung kekurangan tenaga pakar di negara kita.1 Bincangkan :sama ada membincangkan kebaikan/keburukan/punca/masalah/kesan/langkah mengatasi (bergantung kepada .rangkai kata penting dan fokus soalan. Menentukan kata tugas dan memahami kehendaknya : 3. Namun begitu.3 Memahami dengan jelas definisi/konsep. Bilangan mereka semakin bertambah ramai dari setahun ke setahun (RKP). khususnya buruh asing dari Indonesia. KOTA TINGGI. Myanmar dan Nepal (contoh negara). Kedatangan mereka telah membawa banyak kebaikan (KS 1)kepada negara kita. tanpa melihat keseluruhan elemen yang perlu. JOHOR STRATEGI MENJAWAB SOALAN KARANGAN Oleh :MOHD FADIL BIN TALIB (A) PANDUAN AM JANGAN ragu-ragu memperuntukkan masa lebih kurang 10-15 minit untuk melakukan tindakan berikut : 1. seperti dinyatakan dalam 2. Membaca kesemua 4 soalan yang diberikan. kebanjiran tenaga kerja asing ini turut membawa impak negatif <i>(KS 2)<b> kepada masyarakat dan negara.3 di atas. Pembangunan yang pesat di Malaysia (faktor dalaman) dan kekurangan peluang pekerjaan di negara asal(fakor luaran) menyebabkan mereka terpaksa berhijrah untuk mencari rezeki di negara kita. 3. Sektor pertanian dan perindustrian merupakan antara sektor yang menggunakan ramai tenaga kerja asing (contoh sektor ekonomi). </i SELASA. Menentukan dengan pasti soalan yang hendak dijawab berdasarkan pertimbangan berikut : 2. BANDAR MAS.2 dan 2. 2.1 Lebih banyak maklumat (fakta/idea/pendapat/contoh/bukti statistik) yang anda ketahui.(alasan ).Tenaga kerja asing merujuk kepada pekerja dari luar negara yang datang ke negara kita untuk bekerja (definisi/makna ISU) dalam pelbagai sektor ekonomi. 2. Selain buruh.

4 Bandingkan :menunjukkan persamaan dan perbezaan tentang dua perkara 3.6 Analisiskan :menganalisis sesuatu idea/pendapaat/pernyataan dengan mengambilkira semua faktor. Perlu disusun dengan sistematik dan logik 3. Penutup (1 pggn X 3markah) 60 hingga 70 patah kata Apakah yang dikatakan pendahuluan ? Apabila pembaca membaca pendahuluan.7 Nyatakan :menyatakan sesuatu perkara/faktor dengan jelas tanpa perbincangan lanjut. mereka akan mengetahui isu yang akan dibicarakan dan fokus perbincangan penulis. mulalah menulis karangan dan jangan lupa untuk menyemak/mengedit karangan yang telah disiapkan untuk membetulkan kesalahan-kesalahan.10Bersetujukah anda :Anda hendaklah membuat pilihan sama ada bersetuju atau tidak bersetuju dengan sesuatu perkara yang dibangkitkan dalam soalan 4. 5.5 Nilaikan :buat penilaian/keputusan sama ada menyokong atau membangkang sesuatu perkara yang dinilai 3.3 Ulaskan :mengulas sebab-akibat atau perkembangan terhadap isu 3. 3.8 Buktikan :memberikan sebab-sebab tentang sesuatu perkaraa dengan hujah/bukti 3. 3. Selepas melalui semua proses di atas.2 Jelaskan :memberi penjelasan yang tepat dan terperinci tentang sesuatu idea/isu atau sebab mengenai sesuatu kejadian 3. Pendahuluan (1 pggn X 3markah) 80 hingga 100 patah kata 2. Struktur perenggan pendahuluan : .9 Sejauhmanakah :Anda perlu akur dengan pernyataan yang dinyatakan dan nyatakan juga faktor/masalah/kesan/langkah mengatasi yang lain (bergantung kepada soalan). Isi sokongan (5 pggn X 3markah) 100 hingga 120 patah kata 3. Contohnya ISU : kemalangan jalan raya dan FOKUS : Faktor-faktor kemalangan jalan raya dan Langkah-langkah Mengatasi Kemalangan Jalan raya. (B) Struktur karangan : 1. Kebaikan membuat rangka karangan Penulisan anda dapat dilaksanakan dengan lebih lancar dan tersusun Mengelakkan pengulangan fakta/idea Pastikan anda tahu cara yang betul untuk membuat rangka karangan.pernyataan dalam soalan) 3.

banyak pihak boleh mengambil inisiatif (PP)untuk mengatasinya bagi mengelakkan negara menghadapi masalah yang lebih besar. Rangkai kata penting (RKP) d.1. Ayat Topik/Judul a. dan pemalsuan kad kredit (C) semakin berleluasa sejak kebelakangan ini. Latarbelakang isu : a. Definisi @ gambaran/konsep (D) c. terutamanya yang melibatkan aspek ekonomi. penyelewengan kuasa. jenayah ini dianggap lebih berbahaya berbanding jenayah biasa (RKP) kerana melibatkan jumlah harta yang besar. Struktur perenggan isi sokongan : 1. (93 pp) Apakah yang dikatakan isi sokongan ? Apabila pembaca membaca isi sokongaan. Contoh pendahuluan : Jenayah kolar putih merujuk kepada jenayah yang hanya dilakukan oleh pihak tertentu. pecah amanah. penipuan cek. Kegiatan jenayah seperti rasuah. jenayah kolar putih (ISU) sering berlaku di negara ini (PS). Contoh (C) 2. mereka mendapat maklumat lebih terperinci yang membolehkan mereka lebih memahami ISU dan FOKUS yang dinyatakan oleh penulis dalam perenggan pendahuluan. Pendirian Penulis : (PP) Dibina berdasarkan kehendak soalan. Biasanya 2 kehendak dan kadangkala 1 sahaja. bersifat umum supaya boleh dihuraikan/dijelaskan dalam ayat-ayat berikutnya selepas ayat topik/judul . Oleh itu. Lantaran itu. Contoh Soalan : Sejak kebelakangan ini. politik dan sosial. Fokus soalan (ada @ tiada) e. Bincangkan kesan-kesan (KS-1) yang akan timbul dengan berleluasanya jenayah ini dan cadangkan langkah-langkah (KS-2) untuk mengatasinya. seperti golongan profesional dan menggunakan teknologi yang canggih (D). Banyak kesan (PP) yang akan timbul jika jenayah seperti ini berleluasa. Pernyataan soalan (ubahsuai daaripada pernyataan dalam soalan) b. Jenayah ini dianggap lebih berbahaya berbanding jenayah biasa (RKP). di samping sukan dikesan.

Huraian/keterangan lanjut untuk menjelaskan idea/konsep yang dinyatakan dalam ayat topik/judul. Namun begitu. 4. Sebagai contoh. plastik (C 2) dan bahan kimia yang lain. Boleh ada/tiada b. Akibatnya. Huraian/Pengembangan isi a. 3. Contoh isi sokongan Pengabaian ciri-ciri keselamatan di tempat kerja(ISI) juga merupakan punca berlakunya kebakaran. Anda boleh mengabungjalinkan struktur-struktur tersebut untuk menjadikan perenggan isi sokongan sebuah wacana yang utuh. Pekerja-pekerja juga tidak diingatkan tentang bahanyanya (H 3) bahan-bahan tersebut. Contoh/bukti/kes a. (Penegasan ) (103 pp) Nota : Struktur perenggan isi sokongan di atas tidak semestinya dibuat dalam urutan yang dinyatakan. Penegasan/kesimpulan a. Begitu juga dengan contoh/bukti/kes tidak semestinya satu struktur yang perlu diasingkan daripada struktur-struktur yang lain. Ayat Transisi.huraian anda perlulah dapat memberi keyakinan kepada penanda. merekatidak menyediakan tempat yang selamat untuk menyimpannya (H 1) atau pekerja yang mengendalikan bahan-bahan berbahaya tersebut tidak mematuhi prosedur pengendaliannya (H 2). Contoh Soalan : Bincangkan punca-punca kebakaran dan langkah-langkah membendung kebakaran. b. . mereka menghisap rokok (C 1)ketika mengendalikan bahan-bahan berbahaya dan mudah terbakar seperti cat. petroleum. Sekiranya anda menghadapi masalah untuk mengemukakan contoh. Dibuat dalam bentuk penilaian anda sendiri atau rumusan terhadap satu-satu perenggan isi sokongan. Kejadian yang mengorbankan banyak nyawa ini berlaku disebabkan oleh pengabaian ciri-ciri keselamatan pengendalian bahan berbahaya dan mudah terbakar. kebakaran akan berlaku seperti yang terjadi di kilang mercun Bright Sparkles di Selangor. Banyak premis seperti premis perniagaan dan kilang mengendalikan bahan-bahan yang mudah terbakar.2. Perlu spesifik dan relevan dengan fakta/idea/konsep yang dikemukakan.

SELAMAT MENGULANGKAJI Alih Bentuk Teks : Dialog Panduan mengalih bentuk teks : laras dialog. . Kemahiran menukar cakap ajuk kepada cakap pindah 2. memberikan ingatan kepada pembaca atau mengemukakan cerita yang berkaitan dengan isu dan fokus penulisan anda. Apakah yang dikatakan perenggan penutup/kesimpulan ? Apabila pembaca membaca perenggan kesimpulan/penutup. 2. JANGAN mengulang/menulis semula idea/fakta/ayat yang telah anda kemukakan pada perenggan pendahuluan dan perenggan isi sokongan. Kemahiran membina ayat majmuk pancangan komplemen 3. 100% dialog (drama/wawancara) 2. Kemahiran memahami situasi dialog. Biasanya menggunakan penanda wacana 4. Boleh juga digunakan dalam sebuah perenggan isi untuk menghubungkan idea satu ayat dengan idea ayat yang berikutnya. mereka dapat membuat penyelesaian kepada isu yang dibincangkan.  merupakan antara bentuk teks yang paling kerap keluar dalam bahagian C STPM. Ayat yang dibina dengan tujuan untuk menunjukkan perkaitan/perhubungan antara perenggan isi sokongan dengan perenggan isi sokongan yang lain. Tidak semestinya hadir pada setiap perenggan isi sokongan 3. Perenggan penutup/kesimpulan tidak mempunyai struktur yang nyata 2. Strukutur perenggan penutup/kesimpulan 1. Jenis-jenis dialog : 1. Nasihat : Buang semua ciri-ciri dialog dalam hasil alih bentuk teks yang anda hasilkan.1. Sebahagian dialog/sebahagian ulasan/cerita (novel/cerpen) Apakah antara kemahiran yang penting ? 1. 3. Anda boleh mengakhiri karangan anda dengan memberikan penyelesaian.

masa.Ciri-ciri dialog Kependekan kata Cth : mak /dah /nak Kata tiada makna Alih bahasa kepada prosa moden yang biasa Betulkan Emak / sudah / hendak Abaikan/tidak perlu ditafsir Cth : oh/ah/hmmm Kata seru/tanda seru Cis/wah/amboi/aduh/ (!) Bahasa Arab Tukar kepada frasa yang sesuai Cis (dgn perasaan marah) Tukar kepada yang sesuai Alhamdulillah/astaghfirullah/lahaulawala Cth : Alhamdulillah (bersyukur) kuwatailla (sekiranya ada). barang . tempat Siapa Bila Di mana . tempoh masa Lokasi. Kemungkinan tiada kerana terdapat Lahaulawalaa kuwatailla (mengucap panjang) unsur ‘bias’. Bergantung kepada konteks ayat. Personafikasi/metafora Slanga/dialek Cakap ajuk Peka kepada KGND Gugur/ganti dengan frasa yang sesuai Tukar kepada bahasa baku/moden/standard Tukar cakap pindah Ayat yang perlu dibina untuk AB ialah ayat penyata sahaja. Oleh itu calon dilarang membina jenisjenis ayat lain seperti ayat tanya. individu Tarikh. Orang. Kata tanya Apa Tukarkan Mungkin benda.

2.menyatakan bahawa.. 3.. Pada pandangan cikgu.. 4.. ..masa itu sekarang .ingin tahu sebab. langkah Sebab. . .. tidak boleh digunakan dan perlu digantikan dengan perkataan melarang. . contohnya : 1. kemudian gunakanlah pilihan frasa berikut (bergantung kepada situasi dialog) : 1.. 2.ingin mengetahui...menerangkan bahawa.di situ begini . 6. 5. menafikan . ABT prosa dialog memerlukan kemahiran tentang binaan ayat majmuk pancangan komplemen. pastikan calon memahami binaan AMP Komplemen dengan betul.menanyakan....pada masa itu di sini . Oleh itu. 4... alasan Tanda soal (?) dalam teks ABT. usahlah.hari tersebut/ itu masa ini / kini ... Fahami situasi pertanyaan tersebut dengan jelas. Perhatikan juga perkataan seperti di bawah dan tukarkan : 1.pada malam sebelum itu . Kata-kata larangan seperti jangan... 3.. hari ini . . 2.inginkan kepastian/ingin mendapat kepastian... . ..menjelaskan bahawa...Bagaimana Mengapa Cara..... 3.begitu/ demikian semalam .

STPM 2005 5.pada hari sebelum itu Jangan sesekali menambah cerita. KLASIK 6. Tiga bentuk alih bahasa yang telah dikenal pasti itulah yang perlu diberi lebih tumpuan semasa mengulangkaji pada saat-saat akhir menjelang peeriksaan STPM. Panduan tersebut masih belum lengkap dan sempurna. Panduan di atas hanyalah asas yang sempat cikgu fikirkan. Dengan merujuk analisis kekerapan bentuk alih bahasa dalam peperiksan STPM di bawah. Label: BM 2 : Alih Bahasa. PROSA KLASIK . kelmarin . dan dibantu oleh guru-guru di sekolah. DIALOG : WAWANCARA STPM 2008 5. bahagian C : Alih bahasa kertas Bahasa Melayu 2 ini merupakan bahagian penting walaupun hanya membawa 15 markah sahaja. 24 MAC 2011 Analisis Bentuk Alih Bahasa Bahagian C BM 2 STPM 2005-2010 Pada pendapat cikgu. cikgu yakin anda boleh menentukan 3 bentuk alih bahasa tersebut.7. Cikgu cadangkan calon STPM memberi tumpuan kepada 3 bentuk alih bahasa untuk diulang-kaji dan difahami cara mengalih bahasanya dengan teliti supaya bahagian ini memberi markah yang baik untuk membantu markah keseluruhan BM 2. UNDANG-UNDANG 6. Rujuklah sumber-sumber lain. DIALOG : CERPEN 6. DIALOG STPM 2007 5. KHAMIS. DIALOG 6. PUISI STPM 2006 5.

ayat pasif menjadi ayat aktif 2. kata ganti nama 4. nama jawatan / gelaran dll. ayat songsang menjadi ayat susunan biasa 3. penanda wacana (B)Kekalkan yang berikut : 1. RABU. bahasa istana / bahasa dalam 2. ciri-ciri BM Klasik (rujuk ciri-ciri BM Klasik) 1. kata/frasa/ungkapan yang tidak difahami maksudnya. SAJAK STPM 2010 5. . DIALOG 6.STPM 2009 5. kata hubung .2 Tiada subjek 1. pebjodoh bilangan yang tidak tepat 5.4 Banyak ayat pasif 2. (A)Buang terus yang berikut : 1. cakap ajuk kepada cakap pindah. Label: BM 2 : Alih Bahasa. IKLAN 6. 3. (C)Buang tetapi gantikan / tukarkan yang berikut : 1. SAJAK Bagaimana ?.1 Ayat yang panjang dan berbelit-belit (maksudnya sukar difahami) 1. kata sendi nama yang tidak tepat 6. nama peralatan. 19 JANUARI 2011 Alih Bahasa : Prosa Klasik Beberapa panduan mengalih bahasa prosa klasik.3 Banyak ayat songsang 1.

.

Dari aspek lain pula. Warganegara yang bertanggungjawab harus mengambil tahu tentang kepentingan penjagaan kebersihan alam sekitar. Proses ini melibatkan proses mengumpul.sampah sarap dibuang di dalam tong sampah atau di merata-rata tempat dan dianggap tidak mendatangkan apa-apa faedah kepada manusia. akhbar dan majalah. khususnya dari negara Australia. kaca. Kempen ini diadakan untuk memberikan kesedaran kepada orang ramai tentang pentingnya kitar semula. Amerika Utara dan Singapura. Antaranya surat khabar lama. majalah lama. aluminium dan plastik.bahanbahan yang tertentu sahaja dapat dikitar semula. masyarakat kini mula memperlihatkan tanda positif tentang usaha yang dijalankan itu.sampah sarap masih boleh digunakan kerana bahan tersebut dapat dikitar semula.Rumusan : Pentaksiran Kurikulum 1 Pentaksiran Kurikulum 1 Tingkatan 6 Atas Tahun 2011 5. Rumusan hendaklah dibuat dengan menggunakan tidak lebih daripada tiga perenggan dan panjangnya antara 170 hingga 180 patah perkataan. Bahan-bahan yang terbuang ini merupakan punca berlakunya pencemaran alam sekitar. Mereka juga seharusnya menyedari bahawa pembuangan sampah-sarap yang sewenang-wenangnya akan mencemarkan dan mengotorkan alam sekitar yang seterusnya memberikan gambaran buruk kepada pelancong asing yang melawat ke negara kita. botol. [20] Dahulu. kerja-kerja pengutipan sampah dan . Kini dengan adanya kemajuan sains dan teknologi. Berbagai-bagai bentuk kempen telah dilakukan oleh pihak kerajaan sama ada kempen secara bergerak di seluruh negara atau melalui iklan-iklan di televisyen. Sampah merupakan bahan yang berharga dan bernilai selain bahan-bahan yang kita buang setiap hari. Bahan bernilai yang kita buang ini jika dikitar semula akan lebih meningkatkan lagi nilainya dengan penghasilan barangan baharu yang diperlukan dalam kehidupan manusia. Pengurangan import tersebut juga sekali gus mengurangkan pengaliran wang ke luar negara.program kitar semula dapat menjimatkan kos penyelenggaraan yang meliputi kos kawasan pelupusan sampah. Dengan situasi yang demikian. memproses dan menggunakan semula bahan-bahan yang terbuang. Fahami petikan di bawah ini dan kemudian rumuskan petikan ini dengan padat dan ringkaskan tanpa menjejaskan isi kandungannya. Orang ramai mula peka akan kepentingan kitar semula ini walaupun terpaksa memakan masa yang agak lama untuk membina sikap yang positif terhadap perkara tersebut. Walaupun begitu. Jumlah perkataan dalam jawapan hendaklah ditulis pada aklhir jawapan. Melalui program kempen secara intensif. industri pelancongan di negara kita ini akan terjejas dan negara kita akan hilang sumber pendapatan. Langkah ini juga secara tidak langsung akan mengurangkan pengimportan bahan-bahan kitar semula dari luar negara.

Hal ini boleh mengurangkan pengimportan bahan-bahan kitar semula dari luar negara. IDEA SOKONGAN 2: Sampah yang kita buang.jika dikitar semula boleh meningkatkan lagi nilainya apabila menghasilkan barang-barang baharu. Kawasan yang bersih akan menjadi kotor. Melalui program kitar semula juga. IDEA SOKONGAN 1: Berbagai-bagai bentuk kempen dilakukan oleh kerajaan untuk memberi kesedaran kepada orang ramai tentang kepentingan kitar semula.mengurangkan kos pertambahan lori sampah. Jika sampah dibiarkan begitu sahaja dan dikumpulkan sebelum dilupuskan.dan menggunakan bahan-bahan yang terbuang itu semula.Sebelum ini kita perlu menebang sebanyak 17 batang pokok untuk menghasilkan satu tan kertas.Kini. Kita seharusnya memelihara hutan untuk tatapan generasi masa akan datang. Januari 2002) Skema jawapan IDEA UTAMA:Kitar semula melibatkan usaha mengumpul. Bayangkan kalau proses penebangan untuk pembuatan kertas berterusan selamalamanya. . Kos tersebut penting untuk dimanfaatkan kepada aktiviti yang lain untuk kepentingan orang ramai. terutama burung gagak dan tikus. melalui program kitar semula kita dapat mengelakkan pengumpulan sampah dan bawaan penyakit dan sekali gus dapat mengatasi masalah pencemaran alam sekitar. Selain itu. (Dipetik dan diubahsuaikan daripada Dewan Kosmik. IDEA SOKONGAN 3: Pembuangan yang sewenang-wenangnya boleh mencemarkan alam sekitar dan boleh menjejeskan industri pelancongan negara.memproses. Sampah ialah bahan yang boleh menjejaskan kesihatan orang ramai dan mencacatkan persekitaran.Bahan-bahan ini merupakan punca berlakunya pencemaran alam sekitar.Oleh sebab itu.masalah kekurangan ruang dapat diatasi. tempat tersebut akan menarik minat haiwan pembawa kuman dan penyakit. Hal ini demikian kerana program ini dapat menyelamatkan ruang pelupusan sampah dan kawasan berkenaan boleh digunakan untuk pelbagai tujuan.orang ramai mula positif tentang program tersebut. hutan merupakan salah satu sumber yang istimewa dan merupakan pembekal oksigen kepada manusia dan semua makhluk yang hidup di muka bumi ini. Kitar semula kertas dapat mengurangkan bilangan pokok yang ditebang.Selain itu ruang pelupusan sampah dapat diselamatkan. Kepentingan hutan hendaklah difahami.

Kita tidak dapat menyembunyikan statistik yang mencatakan kegawatan sosial dalam kalangan remaja kita yang kian membimbangkan ini. menagih dada.Proses penebangan harus dikawal kerana hutan merupakan sumber oksigen kepada semua hidupan di muka bumi ini. di 10:10 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Rumusan. Mereka menjadi harapan kita bagi meneruskan kesinambungan bangsa dan negara. IDEA SOKONGAN 5: Kitar semula kertas dapat mengurangkan bilangan pokok yang ditebang untuk menghasilkan kertas.program kitar semula dapat mengatasi masalah berlakunya pengumpulan sampah dan bawaan penyakit dan sekali gus dapat mengatasi masalah pencemaran alam sekitar. banyak anak muda kita terlibatdalam kes lari dari rumah.Golongan remaja membentuk lebih 40 peratus daripada penduduk negara inidan mereka yang berumur 15 hingga 30 tahun dianggar berjumlah 9. 7 FEBRUARI 2011 Rumusan Fahami petikan di bawah ini. Memandangkan hakikat ini.kerja-kerja memungut sampah. Demikian juga halnya dengan masalah disiplin di sekolah. Hari ini.IDEA SOKONGAN 4: Program kitar semula dapat menjimatkan kos dari segi penyelenggaraan kawasan pelupusan. dan melakukan jenayah. Rumusan hendaklah dibuat tidak lebih tiga perenggan dan panjangnya antara 170-180 patah perkataan.Oleh sebab itu. maka kepincangan yang melibatkan mereka mesti diberi perhatian yang serius dan harus difikirkan “ubat yang mujarab” untuk memulihkannya.25 juta orang. KESIMPULAN Sampah boleh menjejaskan kesihatan dan kebersihan persekitaran.dan kos pertambahan lori sampah. yang nampaknya semakin tidak menyenangkan pelbagai pihak. melepak. ISNIN. Jumlah perkataan dalam jawapan hendaklah ditulis pada akhir perenggan [20 markah] Masalah sosial dalam kalangan remaja di negara kita kini semakin meningkat. Persoalan yang harus kita fikirkan sekarang ialah keberkesanan pelbagai program . kemudian rumuskan petikan ini dengan padat dan ringkas tanpa menjejaskan isi kandungannya.

serta mampu memantapkan akiah-rohaniah mereka agar kelak mereka memiliki sifat-sifat kepimpinan yang berdaya saing. ibu bapa mestilah menunjukkan teladan yang baik yang boleh merangsang anak-anak untuk bertindak dan berkelakuan sebagi insan yang berakhlak mulia. Dengan kata lain. dan sahsiah anak-anak kita. dan individu tertentu. tetapi juga menekankan pembentukan rohaniah. Kita percaya program yang diperkenalkan bukan sahaja menitikberakan pembinaan fizikal dan kebendaan. Sekiranya baik individu. badan bukan kerajaan. alam. Soal meletakkan kesalahan antara satu dengan yang lain diharapkan tidak akan timbul lagi. masyarakat akan sedar bahawa masalah remaja bukan lagi merupakan masalah pinggiran. iaitu pertubuhan bukan kerajaan (NGO). Kita tidak boleh menunggu sehingga keadaan menjadi parah kerana apabila sudah demikian halnya maka apa jua usaha yang diambil akan menjadi kurang berkesan. Program yang menyeluruh. Pada hakikatnya. ibu bapa mestilah menerima hakikat bahawa pendidkan moral dan akhlak sukar dilaksanakan kalau semata-mata bergantung pada fungsi guru dan sekolah. Untuk pembinaan sesebuah masyarakat cemerlang. maka baiklah keluarga dan masyarakat. Dengan penglibatan pelbagai pihak. Adakah program yang telah disediakan itu mampu membentuk akhlak yang baik. Kita perlu sedar bahawa individu ialah sebahagian daripada sesebuah keluarga. maka kerajaan memperkenalkan Pelan Induk Tindakan Sosial (PINTAS) yang membabitkan pelbagai pihak. teras kepada semua ini ialah pendidikan. ibu bapa. manakala keluarga pula menjadi paksi kepada pembentukan sesebuah masyarakat.yang telah dijalankan selama ini dalam membentuk semula anak-anak yang sudah terjebak itu agar mereka menjadi manusi yang berkualiti. dan membabitkan semua pihak perlu dirangka dan dilaksanakan. hinggalah aspek yang berkaitan dengan ketuhanan. Dalam hal ini. pihak swasta. bersepadu. Mereka seharusnya dilatih menggunakan kepayaan berfikir secara analitis dan kritis agar dapat bertindak secara rasional. ibu bapa. Sekiranya keluarga terurus. maka terbentuklah sebuah . malah memerlukan suatu pendekatan menyeluruh dan benar-benar berkesan. peradaban. pendidikan yang dimaksudkan meliputi pendidikan formal dan pendidikan tidak formal. bermaruah. Atas kepekaan terhadap masalah inilah. Nilai-nilai akhlak yang murni sebenarnya bermula dari rumah dan diperkukuh dengan pendidikan di sekolah. mampu menjana kekuatan mental dan moral yang tinggi.pemasalahan keluarga mestilah diselesaikan terlebih dahulu. sistem pendidikan. dan institusi kekeluargaan itu sendiri. media massa. dan berbudaya tinggi? Kita percaya bahawa keinginan untuk membentuk masyarakat yang berkualiti semestinya memerlukan pengorbanan dan penggemblengan tenaga semua pihak : kerajaan. di samping tidak pula mengetepikan ajaran agama yang dianuti. Dalam konteks ini. masyarakat. badan korporat. Dalam pendidikan tidak formal. akliah. mereka seharusnya dapat memahami tuntutan kelahiran : bermula daripada diri sendiri.

Anda mungkin bukan yang terbaik. Langkah menetapkan matlamat ini dilakukan untuk memastikan bahawa (IU:ii) potensi besar industri makanan halal dapat dieksploitasi sepenuhnya. calon juga boleh mengenal pasti antara isi atau keterangan lanjut berdasarkan kata/frasa yang menunjukkan sama ada sesuatu isi itu penting atau tidak. 2 FEBRUARI 2011 BM2 : Cara merumus karangan. 5. Label: BM 2 : Rumusan. Anda boleh menggunakan penanda wacana Fahami petikan di bawah ini dan kemudian rumuskan petikan ini dengan padat dan ringkas tanpa menjejaskan isi kandungannya.1 Isi 2. Berita Harian 25/07/98) Selain daripada panduan mencari isi-isi penting yang telah diberi. frasa "pada hakikatnya. (a)Berdasarkan statistik yang dikeluarkan oleh Perbadanan Pembangunan Perdagangan Luar Malaysia (MATRADE). . Setelah mengambil isi dan membuang contoh dan huraian / keterangan lanjut. (IU:i) Tahun 2010 sudah ditetapkan sebagai sasaran untuk Malaysia menjadi pusat makanan halal dunia. Masa menjawab yang dicadangkan ialah 40 minit 4. buat ayat yang betul untuk menggabungkan isi-isi yang dikesan." (perenggan 4 baris pertama) menunjukkan kenyataan seterusnya penting (isi). Jumlah perkataan dalam jawapan hendaklah ditulis pada akhir jawapan. tetapi anda pasti boleh melakukan sesuatu dengan usaha yang terbaik. (IU:iii) pasaran produk makanan halal dunia ketika ini semakin meningkat. Dalam petikan di atas.2 Contoh 2. (b) iaitu bernilai hampir RM600 bilion setahun. Baca dengan teliti setiap perenggan untuk mengasingkan (dengan membuat garisan / menggunakan ‟higlighter pen‟: 2. Markah 20 ( Isi = 10m dan P = 10m) 2. PANDUAN MERUMUS 1. Rumusan hendaklah dibuat tidak lebih daripada tiga perenggan dan panjangnya antara 180 hingga 190 patah perkataan. sementara frasa "dengan kata lain" (perenggan 3 baris 12) menunjukkan kenyataan seterusnya merupakan keterangan lanjut (bukan isi).masyarakat yang bermaruah dan berbudi pekerti mulia.3 Huraian/ keterangan lanjut 3. RABU.

Untuk mereliasasikan matlamat tersebut. (IS5: i)Hal ini agak meyedihkan.i)Pembabitan pengusaha makanan tempatan dalam industri makanan ini masih kurang kerana (4:ii) mereka bimbang tidak akan mendapat manfaat seperti yang disasarkan. Jabatan Kemajuan Islam Malaysia dan agensi-agensi lain.(b)Lembaga Pemasaran Pertanian Persekutuan Malaysia (FAMA) pula melalui satu kajian mendapati bahawa pasaran dunia bagi makanan beku halal telah (c) bertambah dan mencatat jumlah RM106 bilion. apatah lagi ketika (IS5:ii) negara sudah mengorak langkah untuk menjadi pusat pengeksport produk makanan ke seluruh dunia. tidak memudaratkan kesihatan. (IS6:i)pelbagai agensi kerajaan kini giat melaksanakan aktiviti seperti kursus dan bengkel. Malaysia bertindak menetapkan matlamat untuk menjadi pusat makanan halal dunia menjelang 2010. (K:i) Lebih banyak syarikat seharusnya mengambil inisiatif untuk memperoleh pengiktirafan bagi memastikan produk keluaran mereka boleh diterima di peringkat antarabangsa. satu persoalan lain telah timbul di sebalik usaha yang dilakukan ini. jawatankuasa yang diketuai oleh Menteri Perdagangan Antarabangsa dan Industri masih terus berusaha untuk mewujudkan garis panduan yang selaras (IS3:i)yang dapat digunakan oleh setiap individu dan organisasi yang terlibat dalam industri makanan halal. serta (IS1:ii)undang-undang dan peraturan yang berkesan.iv)selamat dimakan oleh semua orang. Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna. Untuk memastikan bahawa syarikat pengeluar makanan tempatan benar-benar memperoleh manfaat daripada kedudukan negara sebagai pusat makanan halal dunia menjelang tahun 2010. Semua aktiviti yang diadakan itu bertujuan (IS6:ii)untuk memberikan pendedahan tentang pelbagai aspek yang berkaitan dengan makanan halal kepada para pengusaha makanan tempatan. Hingga kini. dan (IS3. suasana perdagangan yang menggalakkan. Kesemua faktor ini menjadi jalinan yang penting ke arah mencapai matlamat yang ditetapkan. Namun begitu. Apatah lagi. seperti kestabikan politik dan (d) suasana yang aman. Penglibatan pelbagai pihak diperlukan untuk menetapkan garis panduan mengenai produk makanan halal kerana definisi makanan halal amat luas. seperti . (K:ii)kerajaan telah menyediakan pelbagai insentif. (IS2:i)pihak kerajaan melalui beberapa agensi yang berkaitan. pertumbuhan ekonomi yang pesat. (IS1:i) Malaysia mempunyai faktor sokongan di peringkat dalaman. (IS2:ii)sedang berusaha untuk menetapkan garis panduan yang jelas mengenai makanan halal. seperti Kementerian Perdagangan Antarabangsa dan Industri. (IS4. (IU:iv) Matlamat ini ditetapkan dengan harapan agar negara akan menjadi pusat pengeluaran dan (IU:v) pengumpulan pelbagai jenis produk halal yang dapat memenuhi permintaan dunia yang terus meningkat pada ketika ini. (IS3:ii)Makanan halal bukan sahaja hanya bermaksud makanan yang boleh dimakan oleh umat Islam tetapi juga (IS3:iii)makanan yang berkhasiat. Berdasarkan potensi besar industri makanan halal.

sebaliknya hanya menjadi platform kepada negara-negara lain untuk mengeksport produk makanan halal mereka ke seluruh dunia.potongan cukai pendapatan yang selaras dengan pelaburan yang dibuat untuk pengeluaran makanan.Cara menjawab bahagian D : Analisis Kesalahan Bahasa BAHAGIAN D : ANALISIS KESALAHAN BAHASA . bagi mendorong syarikat tempatan lebih banyak menceburi industri makanan yang diiktiraf dunia. Tidak ada gunanya (K:iii)Malaysia menjadi pusat makanan halal dunia menjelang tahun 2010 jika pengeluar makanan kita tidak mampu memanfaatkannya. (Dipetik dan diubahsuaikan daripada Dewan Ekonomi. Mei 2003) Isu soalan rumusan STPM 1999-2010 STPM 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 ISU Teknologi Maklumat Pembangunan pelancongan Minat membaca dalam kalangan kanak-kanak Teknologi Maklumat Pembangunan sektor pertanian Sistem pendidikan Masalah sosial Iklan Pembangunan sektor pertanian Malysia pusat makanan halal dunia Makanan yang diubahsuai genetik Pembangunan sektor pertanian BM2 .

Untuk analisis/sebab kesalahan. /Pihak polis (4) mensyakibahawa kegiatan tersebut dilakukan oleh mereka yang tidak bertanggungjawab. sebuah jawatankuasa petugas telah dibentuk. Baca dengan teliti setiap ayat dan beri tumpuan kepada 6 aspek kesalahan bahasa seperti di atas. kegiatan mencuri dapat dikawal. ekoran tertangkapnya (6) beberapa penjenayah. Anda dinasihatkan mengenalpasti dan menulis seberapa banyak kesalahan bahasa yang mungkin. terutamanya makanan dan pakaian.Kesalahan bahasa meliputi: − ejaan − tanda baca − kosa kata − imbuhan − frasa − klausa/ayat NASIHAT KEPADA CALON : 1. . 5. Masa menjawab yang dicadangkan ialah 20 minit 3. jelaskan sebab kesalahan dan kemudian buat pembetulan Seorang (1) polis inspektor yang baru dua bulan bertugas telah menceritakan keadaan di daerah itu kepada pemberita. 2. terdapat sesetengah pihak yang (3) mengambil kesempatan mencuri barang-barang./ Dalam kesibukan orang ramai membantu pihak keselamatan menyelamatkan mangsa. 4. anda perlu menyatakan jenis kesalahan dan menghuraikan lebih lanjut Kenal pasti kesalahan bahasa dalm petikan di bawah ini. (2) sebaliknya pada hari Jumaat./ SEBAB KESALAHAN 1 kesalahan Hukum D-M Unsur yang diterangkan mesti diletakkan dihadapan unsur yang menerangkan. (5) Untuk mengawal keadaan di daerah itu memerlukan sukarlawan yang lebih banyak. /Walau bagaimanapun./ Beliau menyatakan bahawa banjir itu berpunca daripada sebuah empangan yang pecah akibat gempa bumi yang berlaku di negara jiran. Jawapan perlu dibuat dalam bentuk jadual./ Jawatankuasa tersebut dikehendaki bertugas setiap hari./ Untuk memudahkan orang ramai mengikuti perkembangan terkini. Bagi setiap kesalahan.

..... SEBAB KESALAHAN 2 Penggunaan Kata Hubung yang salah untuk maksud kekecualian..untuk mengawal keadaan di daerah itu memerlukan (subjek : kerajaan @ pihak polis memerlukan sukarlawan yang lebih banyak SEBAB KESALAHAN 6 Penjodoh bilangan mesti digunakan selepas kata ... SEBAB KESALAHAN 4 Pemilihan alomorf yang salah...PEMBETULAN .... KH yang sesuai ialah ‟kecuali‟ PEMBETULAN . SEBAB KESALAHAN 3 Frasa tersebut memerlukan kata hubung keterangan cara untuk menghubungkan dua frasa PEMBETULAN ...inspektor polis...mengambil kesempatan dengan mencuri barang-barang. Kata yang mengandungi satu suku kata memerlukan alomorf ‟menge-‟ PEMBETULAN .kecuali.mengesyaki SEBAB KESALAHAN 5 Ayat tergantung kerana ketiadaan subjek PEMBETULAN .

beberapa orang penjenayah. Ramai calon sudah membuktikannya.. Kata bilangan …di kedua buah kampus… (dikedua-dua) 4. kata tidak diperlukan Pembinaan prasarana itu juga memanfaatkan pengguna kerana dapatmenghubungi antara satu tempat dengan satu tempat lain dengan lebih cepat (buang juga) (berhubung) 2002 1. Anda bagaimana ?. Struktur ayat/tanda baca (noktah) Sesungguhnya UPP……kepada pelajar…dengan adanya…kakitangan pentadbiran. Tanda baca (noktah) …. Diksi tidak tepat.telah dibina Di antara 2.. Pembinaannya telah disiapkan (dilaksanakan) 4. tertinggal perkataan …menelan * berbilion ringgit (*perbelanjaan) 5. kata ganda …berbilion ringgit (berbilion-bilion) 6. KSN …terletak antara bandaraya…(di antara) 3. Ulangan frasa 3. Hampir semua calon biasanya meletakkan sasaran gred yang ingin dicapai dalam peperiksaan awam tetapi tidak semuanya melakukan usaha yang mencukupi untuk mencapainya. KSN …seperti * didakwa… (seperti yang didakwa) .bilangan tak tentu PEMBETULAN . 2003 1. SELASA. Kata pemeri … (UPP adalah universiti… (ialah) 2.. 20 APRIL 2010 Bahagian D BM Kertas 2 : Analisis Kesalahan Bahasa ANALISIS KESALAHAN BAHASA Petikan AKB bermula pada tahun 2001 2001 1. Label: BM 2 : Analisis Kesalahan Bahasa.. Gred A bukan senang tetapi bukan mustahil. Frasa kerja pasif …yang pelajar universiti lain tidak dapat nikmati (yang tidak dapat dinikmati oleh pelajar U lain) 5.

Penanda jamak …sebahagian besar anak-anak muda (sebahagian besar anak muda) 4. KKT …Gol. ini mengharapkan kepada pihak kerajaan (Gol. Kata bil …setiap orang belia (setiap belia) 2004 * 1. Frasa kerja pasif org. ini mengaharpkan pihak kerajaan…) 5. KKT –aneksi persona/bentuk terikat 5. KSN tentang/terhadap 2. Frasa adjektif darjah penghabisan 4. Struktur ayat…. 1 letak belakang KKTpasif 3. Frasa kerja pasif …isu yang mereka timbulkan (isu yang ditimbulkan oleh mereka) 3.2.penanda relatif .

jangan melawan (jangan = dilarang) . jangan melawan Jadikan dirimu bersifat setiawan Jangan sekali berniat khianat Apa lagi kurang amanat Pekerjaan wajib bukannya sunat Jika dilawan mendapat laknat Pertama di dunia mendapat malu Di dalam akhirat tubuh terpalu Masyhur khabar ke hilir ke ulu Sebab perangai tidak bermalu Sangatlah murka Rabbul Izzati Perintah suami tidak dituruti Hendaklah taat bersungguh hati Kepada suamimu berbuat bakti Jangan takburkan rupamu elok Melebihi kebanyakan makhluk Menyangka dirimu tiada tertolok Jadilah suami diperolok-olok Jangan sekali takburkan bangsa Martabat tinggi di negeri dan desa Memandang suamimu seperti rusa Sombonglah tuan tutur bahasa Lihat contoh syair di atas dan cuba alih bahasakan kepada prosa Melayu moden yang biasa. Kenal pasti subjek (unsur yang diterangkan). 1. Beberapa panduan mengalih bahasa puisi Melayu tradisional. contoh : Demikianlah lagi wahai perempuan Taatlah kepada suamimu tuan (siapa yang dikehendaki mentaati suami) Jangan menderhaka.Puisi Melayu Tradisional : Syair Nasihat Kepada Perempuan Demikianlah lagi wahai perempuan Taatlah kepada suamimu tuan Jangan menderhaka.

Jadikan dirimu bersifat setiawan 2. Pastikan binaan ayat lengkap. agar lebih jelas maksud yang ingin dsampaikan. . 5. jangan = dilarang) Begitu juga dengan kata silaan. mengandungi subjek (unsur yang ingin diterangkan) dan predikat. (contohnya. Mereka dilarang menderhaka dan melawan suami. Calon hanya boleh menggunakan ayat penyata sahaja. 3. Contoh alih bahasa rangkap pertama : Kaum perempuan dinasihatkan mentaati suami. Jangan menulis maksud yang tersirat disebalik syair tersebut. Mereka perlu bersifat setia kepada suami. Binalah ayat yang pendek. suruhan dan laangan yang lain. permintaan. Oleh itu kata larangan seperti jangan hendaklah ditukar.(unsur yang menerangkan) 4.

Ketepikan dahulu kesalahan-kesalahan bahasa yang ada. Saya berpendapat bahawa inilah contoh-contoh 'standard' perenggan isi sokongan yang dibuat oleh kebanyakan calon-calon STPM. Wanita yang didera akan merasa ketakutan. Contoh 2 Penindasan terhadap wanita berlaku kerana dianiya atau didera oleh suami atau majikan yang salah menggunakan kuasa. Wanita yang dianiya akan mengalami penderaan psikologi dan emosi. si pelaku yang menindas wanita sering menyaksikan bapanya mendera ibunya. Akibatnya. wanita akan ditindas dan didera. Mereka akan hidup dalam kegelisahan. Saya tidak mengedit contoh-contoh yang saya lampirkan. Hal ini akan menyebabkan sikap si pelaku menjadi kejam dan ganas. Emosi wanita akan terganggu apabila berdepan dengan masyarakat. Jarang sekali pelajar memberikan jawapan 'saya tidak faham cikgu' apabila ditanya oleh seorang guru. Pengalaman lampau menyebabkan si pelaku menjadi seorang yang pendendam. Saya harapkan anda akan dapat menentukan dan mengkategorikan perenggan isi sokongan tersebut sebagai baik. Seterusnya. Faham atau tidak faham seseorang pelajar tentang ilmu yang disampaikan oleh seorang guru dapat dilihat dengan lebih objektif menerusi latihan yang dibuat. Wanita menjadi lemah apabila dianiya dan didera. Wanita dihina dan menjadi tempat keganasan bagi pendera. Disebabkan pengalaman hitam ini. Inilah cara yang cuba saya aplikasikan di sini. Si pelaku juga mungkin pernah didera oleh bapanya. Pelajar juga boleh belajar atau meningkatkan kefahaman mereka tentang sesuatu kemahiran/ilmu dengan cara melihat dan membuat penilaian terhadap latihan rakanrakan sekelasnya yang lain. Cuba anda nlaikan markah kerelevanannya (markah R) sahaja. Contoh 1 Punca berlakunya penindasan wanita ialah sejarah silam si pelaku.Semasa kecil. Ketakutan dalam diri telah membuat mereka menjadi lebih sensitif. Pendera telah menjatuhkan maruah wanita dalam fenomena ini. si pelaku akan bertindak agresif dengan menindas orang lain supaya orang lain merasa apa yang dirasakan oleh si pelaku. bagi melepaskan geram dan tekanan yang dialami. Maruah mereka telah tercemar .Contoh isi sokongan : Punca penindasan terhadap wanita Apabila menanda latihan yang dihantar oleh pelajar. Mereka takut akan dianiya oleh suami mereka. Saya akan menunjukkan beberapa contoh perenggan isi sokongan yang dibuat oleh beberapa orang pelajar dan saya ingin anda menilainya sendiri. sederhana atau lemah. seorang guru boleh menilai tahap penerimaan ilmu yang disampaikannya semasa proses P&P. si pelaku sering terbayang-bayang dirinya didera oleh bapanya dan akan menghantui dirinya sampai bila-bila.

Contoh 5 Si pelaku atau pendera yang mempunyai tabiat yang buruk merupakan punca utama berlakunya penindasan terhadap wanita. Contoh 3 Latar belakang pelaku merupakan punca utama berlakunya penindasan terhadap wanita. Contohnya. Contoh 4 Kelemahan pada wanita merupakan salah satu punca kaum wanita sering ditindas. Mereka takut ditinggalkan dan anak mereka tiada tempat bergantung. Kelemahan pada kaum wanita yang takut melawan menjadikan kaum lelaki menguasai dengan kekuatan sehingga wanita itu sendiri buntu akan hak perlindungan terhadap dirinya. semasa kecil pelaku sering menyaksikan bapanya mendera ibunya sendiri atau si pelaku itu sendiri sering didera secara mental dan fizikal. Penderaan yang sering dilakukan penderaan fizikal seperti memukul. Hal ini demikian kerana fizikal wanita yang lemah berbanding kaum lelaki. Sikap pelaku yang sememangnya merupakan seorang kaki pukul menyebabkan wanita menjadi mangsanya. Disebabkan kelemahan wanita sering ditindas serta diperkuda oleh kaum lelaki. si pelaku menyaksikan perbuatan penderaan terhadap wanita dan dirinya sendiri. Bagi mereka yang sudah berumahtangga mempunyai anak. Melalui pengalaman tersebut. Kelemahan wanita menjadikan kaum lelaki mengambil kesempatan untuk mendera wanita tersebut. Sejarah silam si pelaku menjadi faktor keganasan terhadap wanita. mangsa tidak sanggup meninggalkan suami yang pendera itu kerana mereka memikir tentang anak mereka. Pengalaman si pelaku akan menghantui dirinya sehingga menjadi trauma dan seterusnya pengalaman mempengaruhi sikap sehingga dewasa. Keganasan terhadap wanita bukan sahaja tertakhluk kepada penderaan fizikal tetapi meliputi juga penderaan emosi dan mental wanita. Pengalaman-pengalaman tersebut yang sering menghantui pelaku menyebabkan dia tertekan dengan keadaan . Sewaktu kecil. Oleh itu. Keadaan ini belaku berkemungkinan daripada sejarah silam si pelaku itu sendiri. Keemahan wanita itu sendiri yang takut ditinggalkan juga mendorong golongan wanita sering dianiya serta diperkuda oleh kaum lelaki yang kejam dan mengambil kesempatan atas kelemahan wanita tersebut.akibat penganiyaan ini. menumbok dan sebagainya yang dapat mencederakan fizikal wanita tersebut. si pelaku akan menindas orang lain agar dapat merasai pengalaman yang beliau rasa dan mempunyai perasaan dendam. penindasan terhadap wanita berpunca daripada sejarah silam si pelaku yang telah menyebabkan si pelaku melakukannya terhadap orang lain.

Mereka akan memukul isteri dan teman wanita atas alasanalasan yang remeh. Contoh 8 Pengalaman buruk yang dialami oleh si pelaku sewaktu kecil turut menyumbang kepada kejadian penindasan terhadap wanita. Mereka akan berindak agresif. gejala perjudian atau berada di bawah pengaruh alkohol mudah hilang kawalan diri dan kewarasan akal fikiran. Oleh yang demikian. Itulah yang terjadi dalam satu kejadian yang dipaparkan dalam akhbar Harian Metro baru-baru ini. Tekanan yang dialami dan . Kebiasaanya mereka bersikap pendendam. Contoh 7 Sikap negatif pelaku merupakan punca utama wanita ditindas. Jelaslah di sini bahawa penindasan terhadap wanita boleh terjadi akibat sikap buruk si pelaku. Pelaku yang kebiasaannya lelaki yang terlibat dengan gejala penagihan dadah. Isteri pelaku pula akan menerima apa-apa sahaja perlakuan kerana sikap wanita yang lemah.tersebut. Contoh 6 Punca utama belakunya penindasan terhadap wanita disebabkan sikap pelaku yang mempunyai tabiat buruk Sikap pelaku yang menghisap dadah dan berada di bawah pengaruh alkohol menyebabkan mereka bertindak agresif. kelemahan wanita telah menyebabkan pelaku mudah melakukan penganiyaan . Kelemahan diri wanita memudahkan mereka ditindas oleh sebab kelemahan fizikal wanita. Tekanan yang dialami menganggu kehidupannya. Oleh itu. mereka kadangkala bertindak lebih zalim dengan melakukan tindakan yang bukan sahaja menyebabkan kecederaan malah mereka juga sanggup membunuh. Tindakan memukul isteri dan teman wanita akan berlaku kerana hilang pertimbangan fikiran. Pengalam-pemgalaman buruk masa lalu akan mempengaruhi dirinya sehingga dewasa. Apabila keadaan yang sedemikian berlaku. Mereka sanggup memukul jika permintaan mereka tidak dipenuhi. Konklusinya. Hal ini demikian kerana pelaku hilang kawalan terhadap diri dan hilang kewarasan fikiran untuk bertindak positif. apabila seorang suami sanggup memukul kepala isterinya sehingga mati apabila isterinya tidak memberikan wang yang dimintanya untuk membeli dadah . pelaku akan memukul dan menyakiti wanita terutamanya isteri mereka. Dalam keadaan khayal akibat pengaruh dadah dan alkohol. Si pelaku yang mengalami penderaan sewaktu kecil oleh ahli keluarganya sendiri atau menyaksikan bapanya mendera ibunya akan mengalami trauma. lebih-lebih lagi semasa keinginannya tidak dipenuh. si pelaku akan hilang kawalan terhadap diri sendiri dan hilang kewarasan akal fikiran. jelaslah bahawa sikap buruk si pelaku adalah faktor utama yang menyebabkan penindasan terhadap wanita semakin berleluasa.

Kesimpulannya. kita memang tidak dapat menafikan bahawa kejadiankejadian penderaan terhadap wanita yang berlaku pada hari ini turut berpunca daripada pengalaman-pengalam buruk si pelaku sewaktu kecil. . contohnya teman wanita. seterusnya memperbaikinya. Saya harap. Semoga anda lebih bersedia menghadapi peperiksaan STPM. dengan contoh-contoh di atas. Jika anda mahu. anda boleh belajar sesuatu. Anda boleh menilai kelemahan-kelemahan yang ada ketika anda membina isi sokongan. menumbuk dan tindakan-tindakan ganas yang lain dianggap satu bentuk kepuasan agar orang lain turut merasa penderitaan yang dialaminya satu waktu dahulu.perasaan dendam yang menguasai diri menyebabkan mereka cuba melepaskannya dengan cara menindas kaum yang lemah. anda pasti boleh. Tindakan zalim mereka seperti memukul. memijak tubuh badan. isteri atau anak perempuan mereka.

3   -07 .5003.9.3/.:3   038.8   203././.3.  038 %% %.32./80/.. !003.3  9.35..49.9:509.3.3 .79039.07.9.35.47./.5!445.5 0138 4394 ./:7:8.-   $%!  40-07/7803/7 $02:.4-0  !.8..07.325:-07-.35:.  .3203:33/8.38:-9. 8073 203.   $%./ 84.43/2089.35.9.9. 07.302.#3.7.

/.203.

81  :7/ 2:7/ 80/.3.203.   07.381472.9 ..25:3   070.20309.2..2.91 20 .80/.3.7.  .740 2:7/ 2:7/   $./.3 %% 075003.8/75 .-07.90.07.99:90.8.-8:7./.38:7-..5  % 20  20  %5.5/.$..  !././.2.9.25:3:8:3  :.8.-  %7.81  %.99:   $:7.07..   -0    45..3203/03..91   2-:.3//03.

7.3.3./3.   ..9:202.20.3891 -0/.9039.9.91    .3/3.3 .3 -07-0.3.8:/.7.8    203:7:3:7..7.3.37:2.91  3 202-08.3 -0    .3 -0301091     202-.:8.37:2.9808:.9:  20 .2025:3.37:2.203.3502:/.3.   !07-.202-.   !07-:.038 .7 503/0  20  4.-.3. 80.9.3.91   203.  -0301091  . /:.7.3 .203/7.9. /:.3.3.24948. 2.91  !# 0/:.    203/0.80:.%7.30:.079. 4394 02-:.7.3 0-03.503074.38.3.2:7/3.:.9..-074943 7443   .07.    4.     202-08.3.7.8:/.3/.202-0.7.:8./-::   23.7.3   !#$ 0/:.2.9:  !.3.

9.-..38.387  .3-: % 80-:.203..3907-.32:7..203.3.: $  $  $   :7:202-..83. -:80/..32:7/ 2:7/3.25.-:: % 800.3.3203/:7../.-0.205.3..:     . .7.220./   .9:   $.73.   % ..202-0.

5.3/.3.3.3502.3 9.3207:5.3-09::39:507.3.3907-.3..3/. 507.3   /..3$%!.7 '503.9.3/.5.9.3.0.2.32:33.30/:..1. /..3 507.9.3.... 50304/.0/. 03:3:..3.3 9.7..3 ' 2089.7  0 9: 5..90     /..39.3-0-07.: . $  &  .8. 207:5..5.98080903.3574808 .3.3'   '/.7 07..1  02.3  /.3 .3   .. 5.9.9.3907/.5.3.8:8:3.9.4394   $%!   $:8:3.3.-..9507..8.3. 84.3'  .-3.3-.3.3507.34.3...3.3.907/..3897.3...9.3.9.3  2.3507.5.84.39..3 .3...503..3.- %.7:/03..3.25.:.1 507.7.8/.3 5073.3.84.3-09:.380-.30-.3 0- ..3.-$4.3..5.3    50304/.20207:.43.5.3 207:5..3 / ...5...3 %:3:. 5..3    507.3'   /.3/.38:8:3. $.9. :3.3 5027.. 907.5..8 .3..7.-0%0303.5..403..9:3:.3..:..3 8:8:3.3 907..3 !.3.3 .:39:203.3 .  50304/..507:203./.75.

9: 93/.3.9 -0-07.95079. .3. 507.2...3.3 907/..2 5.3.. 203..:80-.4394 :39: 203:3:. 0.3 ..5.3.-... .3802:.3203:3:.0..9 2..$%!   39..907.9.0-..8.203.5.9.50/:/:..3:39:20.3  0 9:  5.3  '0.3 507.3 /.3     .3507..8.32089903.3. 07.3-.3-07:9 .3-.-..8.:39:/.8.. 84..3.:5.73.3..3.3 / ....-84.   $4..8 ..3 .3 84.2:/.3.3 .3./..8 .3'  .8.3 02-..3 203. 8. -.30/:/:..9.7..3 2089.3-0:2/.9..3  /.3.. 0.3/:3 50.3.38:.3..9.320..30..9.3.30.507.7.5073.3.3./.5073.3 .3...3. 507..3.3.9..3  !07.3$%! . :3.5.- :-./.9.3.350393.3.3202/.3.3..3 84. 84.38.9.8.3 /.38.8.8.3 -0:2 /.3-09:...0-.3 -.3  /.3507..8.3 ' 8020893..3/.3  /.984.32.3 $%! / ..3  20305..37.5.3' /.309.3.2 5..8..3.320250792-..3  !07.. 7.780-03.3.3  09:.3.90984...5.3/8:8:3 0250792-.3.8.380-03 .

#&   $ #$ %$&#%$  .

8.8..9: 079..3.8  ./:.    !&&   (079.:/5073.079.. $%! 907/7/.8.9$%3!07804.0.75./.8 .

8  . /.3079.

3..3505078...5.350.7..7.3/:3 84.3 84.  ($:./.3 80.9..3/50703..3/.38:.3-.:3 .3 W..350.8:..8..9.2079..:.5.3..7.8.0.33.0.:3  /.8.3   !02.350.9.3/:3.$%!  (079.7:..30.7..3  ($4.83207.3 203.9...:.2.39.34-091./02.35.8203.3:284../.9.

8.8907..7.

7-0..: W../..79.3./.0.8.3-039: -039:.3.3!0702-.3  $0.7.9..3.

:8:.8..

0.8.9:7.:  W050-..3-..8.7 ..:80-..9.: W50-...3/.39:3.....8.3080..507.0.3-.9507:-:3..3 3.8. 14344.7.708..0.8.0.2.550702-.3-.3  W.: $8902.3.

247144.

839..88  W2.9.3.

0.3.3203.5.5../.3 502-07.3    %&$    %$%&&$  $%!  ...3.250702-.503:-./03.3. $02..3.8.3 .5.5.7..584.:.2.43/003/..307.9...2  (:2.7.8.202.390780-:95.3 ....079. 2.7.8.507-..22...-0802:.../.505078.8.83.3..9/.7.83.807../94.8.3    ..203..3 .84.34-091.438..5.39   (.  ($09.43/7..9.3:2.3.3-09: 02:/.3802.3...3 /80/.3-07.43/003/.3/:9405..2.8.079.390780-:9  84.3  /..3  .5..3 .:203.-07/..3 .3-09: .-:3.5..7.3/..5.

 509.32:   !&$%&&$ $92::884./...::  $%!  !.2 0.9:.9 .7..3.:25:././..09:.%-09 3..7:  3.83   $%!  !073.: .3. :8978:8974.8.8.3.:2.3 892::8 892::8.7:  /...3203:3. ..3879 203.7..33507:/8...- 2030./.3    .3.5.8..!4308.5:38:7-.3./2./../. :89780.  :8974. :8974.8907.9.  .7:-.7.79.3 5073.77.3503.5.8.2..8.   &&% $    $%!  .8...3.2-.9.. .74308.8.:.3-..9.:34 2023..3.9.3-.8.3".5./.79..3/03.  !.:38:7-.38007.3.80.2509.3-07:9. 3.3-.3-09:-.7447./-.9:.79.4394 7..$./:...7/.7:9-.. 20307.8.  $%!  $4.-03.308.3207:2:8./20/.50207/03.3 .7..503.3-09: 0709..5.8.9...79039..7.!/..8. 7:2:8 54.3-07/.3.3:39:802:.3.03/7..:.35030-.3-./..-.3.39:.50.0..$.2-0-07./..3   :8974308.-:.9 .8.82.-..8. $7.

..3.7..389.3.73.3-.389.8./.3-09:.7.7..8  07/..9. /03.507.8 55.8:2-073.-078.8.3...8.3-09:.3' /.7.7.8. '$.3..3.3.8703. '%07/././02 ..7.8703..8 :7.3 /.3 /. .9.3907-..8.!03:3./:.   ' !"$# !$"# !$#" #"$!  $%!   .92.9050-...7.8.....-0781./:.9.3/0.3'   $ !%&&.3.3/03.9.3 53.3./.9..-0781.3503:3.3../0.2.39.3.7.903.3..8 55./02 /.3879'%:03  07/../.8..39.9.9:8:8..5.

5.. 03./-.35079039.32..43/43-07:9 .3  $%!  39.%  $%!   .3-07:7:1.3/./.7.3.507.5..3./03.32.5.3...2.3/0.2539: $0907:83.3503..3/0.39: .3.././:.7.:-./.3. 0.2:3 ..9..81  .75.303.9.35.5:3085:3/02. 55.75.3.3.3808:.8.:2.7. 07....3:9.9  09: :8907: 8..907/7/.9.39::.3 5.   %::.

907.3.907.:3.9:   #.9:-078:7.52.7/.30.307.7   ##.05.3-09:  0.3$7%:3: !.39:8.3%:4!.30.9/03.99: -..3502:/.7.9.9!:...7  40502:/./..9%:8.2030-.3.907803:2  202.8 &3:.39025.7 9025.3/.7 .8:.3:73. !.9 ././.3:3/.3:9!.0.02-.3-09:.9/.34947 %42.3!.7.-.3.02-./:.7.398.9-.3/.3   .3$7 0.78..9:078:7.3.  20.2.3/.3-07:9 55.05.9: 09.2.9%025.3/.3 0/:. %.0:.-..7.9:%:.2!7410847%...3.3.38.!.#.7.....75.3$0/:  $%!  !5.39.90750843.7#:43..3.95079:3:.30.9:   $%!  .

-0.9.-0703.9.380259 .3 -07.3-09.8 . .9./05.3....8 ..8:99.020.3:...-0.--7 202.079.3 503:.3.78930/0 7   $%!  !09.3:.9/-../...3/902:9:-0780:.4.2.3-079.3-0703.970947 .3 .820305.7-7: 202.9.8.3/..2-:9 503/0 -07:9./.../05.7:80259   !%&% $   .35.3805.4... -079.547..4.2.77.2-.2-079:29 93 202.39..2..07...3.3 503.3 50207.3/.2 /..#%&% $    $%!   .4.

43/43202-.2509.8 .8 2./.2.3803/7  07/...7.5.3/.2.389073.39: 80/.5.3/.3/....:203:..3 /5099:/5.8.05:9:8...7.-.-:..9/..: 2. $%!  .8:/ .32070.9 !.9.2.3..4./03.3   !#%./. 25:3.9.3509.33.9.8 80/.3 !. 90./.72.2 . 070.38:7803..3.2.3. 2..305.2.39:7. -:.   .39: 80-.5.8./.3 9/.3  $%!   0:25:3.:5:3.89. .8./.8..9.3907/.20209.8/... !..-0793/.. -:.7-07.3.39: -40/80/0.37.-:.8.3-07:7:1.3/-:.3 2.9039: 050-.5.90.75.: -40 80/.3.2.3/.

5.5.39..57. 50308:..8.4.3.:7:1.3.7.9...9.3/:.3  !073.&#&% $    0808:.503.3/:.4.7.7/03./.7.203039:3..:7:1.8207::05./.4.9.8.3/:.4. 8:8:3.9.7.3902-:9 9.9.-:3.. W0.79079:9:5   $%!  !073..8::.:7:1.   $%!  W0.3.3.9039. 503.980932:330.3/.4.3/..9:5.3.9 W-7/-:3/../.7./.9.9.4.8::.9.8.7 .8.3-:3 . 080.3 .:7:1././.38::.8.3/.202-039:/:..35.3902-:9/.0.3.

3.3.8..75.3-07:7:1.8:...903.  W&/.:743.2-3./. .8/..4. .7.-0-. #.3..2574808503438.3 203.7..3./0:.7.3907.7: 5..8 .38.3:8-078:.3  $%!     472...-0-.3-:343843.:203..8 9/.3/.380259 .3.7.7.9.3.9./.3.2.7../09. 803./7.3!0309:.3.8 .:..43/43/03.380259  $%!   W05.5.3:38:70907.7.2.9.3 -40203::7..3  !073./05. 803.2.4.20.8  $%!  4948.2030:.7. 803..8203:3:./7.:9..503/.8  W0.9.4.8 -.:.3/.9..4.3809.7:907:820.#::30.:8..070899: .--7-078:.:2.$04.:   .3.3902-:9/.:.7..%:.  .3:.9.2574808503::7.3/.39. 17.3 .3.20.3907.0907.:05:3.30../..3 203.9/.3902-:9-078:.:..-0.   %&% $  $%!   07.3-..0-. .:.8.3.-40/5..3/:.81.3 803.80-.:8.5.:8.94  $7.3/.7.9.3 5.30.8-078:./05.780047.:3:3.90./:3 W!9.9.7.300./..3.7.7.73.9.0303..9/.

 !0309:.97:2:8/.350343943.9-.33...2. 47.2...9.8/.3./.-..35079.3/.9-.7.39/7 47.3507.5.9   $:-0!70/..309.2.503:.2..8/.2-3.317.80.3 20.81  /.9903.3...  !0:./.9..38   $%!  -0 .9..  .393.3.3203.3..:    #&&$&% $   .35079.3.2:7/9:8../091  39.805079 /.7.9:3:  .39:.3.39.9.07.35747.:2033.3.  $%!  ..380/.29::39:09:.8:907. 47.320305.8./.303..3.-.42502038:-0570/.20303/.3. 47. #.32./.3 5.  :/..:8-...8.!70/.9.3 90.3-07:9 .3203..39.9/7:2..9.3.9.8.9..3. .3!:.8.7..07.8.9.93.9.3-07:9 ../3.2030..8..5.3203..35.3.8:3:  .3 20.3.9:203079 07909.2...780047.30/:..0.3%.3..2.9   .3/:3-3.27:2:8/.39.2-3.3.8-40/8/03.9...39./..3/5.9..3..38:/.8..3:3.9.8 08.3.9  $%!  39.780047.9.20.5./7:2.9:-..0.32.3.2-3.. #..9 .3.780047.780047.788:/...3.2-3.9.8.9/.850 .3-..07.30/:.39:.9.9.3/. 20.3..8 .3.  :/..

3 /-07..3/:3 84.3909 02:/.9:.3.. 2.809..8.3..3.8 84.5.3.84.3/.3/.7. 03.3.3..3203.5.3/.3.8.5509.9 .9802.3.3203:9.38..203.3./.8.39:-09:   ..-3..3.3.8.34-091.9.3.203..3.9..32.43   3.- !.3/03.:39:203. $%#%  ..7.39:/03...3-.93/.3.3 /909.3 !..080:7:.39.9/..3..3.384..3905.84..-07/.390./. .3.3/03.-.3 /9.5/.3.9207:..83.350.2.3.89.99.32.3.-0802:.3 ..-2.   :2./2./9..33.5.3.3..-07..5.89....202../.39079039: . 84.393..2 ..390780-:903.7.5.3 .:5.30.5.35.4303/.203././7.5..43/3.5024943.8.7.3/.3/-07...3-07.8.39.3.4380..-.390980-0:22:.3:2..7..2.3.3   !..5.3 -0703....7   ....58:.33 .3-09: 5..32..5. 2..3   .37:.3079.7-07.-.5.35.079.

8.3202-.9202.34-091   05..8.5.3   .5.8 ./..8079.3.39..3 84.950393 $$203..3.8..32..079./../.2509.3...-/03.7:83..3/02:.80..3202-.-84.43:.7.02.3-09:5.

7.8..8907.

.:3..3    #    ....   ...9202:/..3 84.3574808203.2/03.79.38:8:.3909.31.3/02:.509.8../.-84.5.202-...3.79.3.. /03..3-..:8 850393802.7 /.9.9..78.3.

03..3.9.

.3:3.9.3 ..9..3 .9.78..84.55.:892::8  892::8.   &39:202.3/.3  1..2809.509..84.2003/.3.384.9.

17.8.

.-03.32.3-07:9 .38453.3-:3.39039:. $45.79039..:8.  /.  4394 39.3.7..4.

30138.50309.:.

31.9.3507.78. 80507934  .2802:.3:3.38.7-:3.5...5..3 .4.../.5.   .3/.7 .:...3..7.3.2.

8.17.

7: 5.3 :/.7.:8.7.-:3/.8././..7.7.  4394 $02.3743.2::9  .-:3/.8.75.4.7:0:.:743.30:.7: 5...2::9  $02.-:3/.8..7/.3 9.7:203.7/.7/.09.280259..7: 5.3 20.8:.8.8.8.2 80./..90.7-07907:8.3/743.3 /743.59.9.30:.2::9  $02.3 :/.8./.7.75.30:.  $02.8.75.3 :/.35.7:203.-:3.

3-09::39:507.5.3   &39:9/..079.3..50337.:39:84....9:3..05.3 /.3'  $%!   39.3 /.2.8.....8.5.3 507.3.0/.2.3   /.7.3 -071:3880-.5.330.802:.3.32:..7 #::.43943.8.3 /.8.3502.  $%!  $:8:3.5.3/...8.8 909.32./.. 02-:.9.9-:7: '!03:3.3 /.3 ..39..9...802:.3 02.0/.3. 84.2.43.32..3.3'   .07. 807.3' /.3239:39:20302..202-:. 0.807: 53/.-. $090.  $%!  39. ..3.3 /.84.90   /. 0/072.3/93.8/.89. 50304/.3.4 .3   !07:39:.32.3 .43943.3.3.3 84.3.9:.390.574808/.3203.8..3-07:9 ..9.3..3' .0-:7..9.5.35.-   ($ %&%&!    ..5.3' /.92.80.3  &.../.2080.3.39.3'   '/.3-...3/.7.3.9.3/..3.7.3.3.203..5.3 -.3. /.3.3-07:9 .3897./.7.9.8./.32.:.73 '4824549.34-091:39:202.3/9.8..0.3/:38:-0.3 .3-:03.20..:802:..1 507.3.2.3.7 '503.

.8.9/.:5:32.209.8...5.3.43 805..7.32.3-.:80-.3.7802:.3 -..3/909.38...3.2.5.3.3907. :39:202....50/:/:.43/3..43.0.3802:.30/:/:.:39:203.-802:.0-.3-07:9 .3..3507.3.0.3 07.3 203.:39:203.9207:.84.2. ....-203:92..-   .3'      .340.8.3 02-.3.3 '0.8..3/8:8:3 0250792-..7/.3/.2.5073.8.3' /.3.3/:3/.3./02:.43.84...95079./.-. -..9/..:-.0-.3.0.22. 0.3.5.8.8...38.8.38..2./.509.3..3 /.32....9..9:93.5202-../54943-.9...7.8.3 /..3'  $%!  39.9.3 %3/..3   .9/.5073../ .37.3 /.3...8.2-2.2025:3.8.:2.43...8.3.2:33203.  /...::5 .907.3.5.33.3203:3:..3.8..3-./03.9203.8..3:7.3.. 9.3.8.3-.:5.3 -....

 8.8907.7..

079.3   ....:454.50-...9.3907:9..350.8.02.9.3..3.99:-/.84.9.5.3   .203.3   .33 2030-.:90707:.-.84.380-0:2203.80-.3..3.072.-.:349..079.28 890787. 2.8.432:332030.3502.50.   ....9.2...3./../.5.:   ..32:/.432:3302..3.-../.8.5.3/.-.7..3.33./.907.3 .3 /. 5.:. $080903.-./.3/9.38.-40 202.23..1.2.3/03.3-.3 4-0918:5.43907.79.308./-..75.0802.2503:.2509.39.2.:30.350309.5.354891.5..:39:/.9...3..32:3307.3.-84.3..3 9039.203..3   .7.9/.202.9..43.5.:14344-.34-091     %$   0780/.520339075709.5.87....390980-0:2203.0...:.84.8.:7.:.::5...3/-07..5...3..3-07-039:5.3   ..3/./03.3/.02.3/.3803.3.9/...803.3/.9.8.3.43202./.3/03.3/.09./.5 003/.2-...0.9.39.:..9.0.38.7802.35.-.3/02:.079.91 %3/..432:33../.5...884.30.3/84...   :....3.43:7.3.5../.3..43:7.38.384.9.8.8..3.8...0-..5.9/.   ..

3..:-.3  .3003/..909/.84.1.2.

3.38::.../.8.3.3/02:.2507-0.9/.3 8.2   :-.38...7:.3/079..203.3/.5.32.:9.350380..5..3 203..2 5.33-:.3-4020307:.884.079.9.33.3.5.43/3..5.8.7.84.3-.3.7.290254.9  #&$$#&#$  $%&  %&$   (!  4344 143 14302 :7:1/.8:/-..85.30. ..5.9..3.93/.34-09107.3/..55073..3   %.34-091805079.3/....802:..3.3.3/.3.3   ...8.3/-07./03./.-/..2.32..8.3 02:/.3/03.9.79/.3/.7802:.3/ 079.9.3.3/03.907-:.5..32.1.5..-.809.3/..43    !&%&! $ $#!&   &$#&$&#$  &$$ !$!#%! &$&#$ /03.8..202-:..

43805.3.4./05.9079:9:5(  '4.

903..

-0.3..

80259.

805.7:80259.

8. :.

343843.7::.3.805.8  43843.8.

3.53.2.

7.-078:.

3'4.  !4.9.9..4.3.3.8.-078:.7.  1943#03909.53.080.  !030.7.3.2.

2-:.353.2.3.

2:2.9.5.2..39.

-.39.5(  %..3 (  47102-0-.-0:22.8..3/.8025.

9072.3(  039:.7432502-039:.7432( 907-9.3.3.8:.907.9.9:3.92-:.

 2.2:.

.3/.  443.9..3.

.

.

98:-0.%  .

570/.9.

038.9.7  7.!4.8.8..

8..3  .-3.-0-.:8.

.8  $:8:3.8.9-.-0-.9.3.

8438.380:7:.

9(..9 .3570/.95.9 .2.....80-.81  #.991.

81(  038.3/.9503.81503.5..9.5.

.50739.

807:.

  039:.%.99:3..3..

-:3.2:.2.3.

3.3.3..5.

0907.3.3(.

25:7.3  !0307-9.3....3.9503::7.

3802:.503:8:3.

3892::8.3/.507:.8....3  :3.284.

8902.

5..3..

/897.947( .

:38:7.

43899:03.

7:.503.

3.50304/.

1.9.7.

/.7.8.

8...7.

8.507843.1.

 /8.

7..8.

..3..

70947.

4998.

4...

43843.3.

/1943.

14344.

 247144.

839.88.

39.802.

2...

::2 .

8..9.9.-.

247102.

247102.

3. 50307.

5.5003.

3.0907.3.

8:-0.

9.570/.

91.70.

4250203.

 .17.8.

.91.:8..

81.5.

3.8438.

.9:3.

7.8./.

3.907-9.

79:.8..

947.79:. .

4-0.

39.

   (& .

9.3:9 5.3 /.50.9. .3..9..3.9:078:7..7 '704/.95./../.: /902:5.7 ./.3' /.3/03.5.3 /.8 /.7.33.3#4./.470 .3 907/.90/:.3%:4 .343805 0..9:078:7.9:3/!.3.3.-079.9.  !07.9.3'  ..9%.

9  .9/.3.8.3...3-.79039.203:3....95.  39.5.2-3.790/.9 039:.::/503/05.35.3.0.8   .3..:.8 %/.32.3..3..3 !03:3..9.2.-03...9/./:3...3570/.920:.3.7..3-07:9 .810--.

7.3 502.2:8 5.43805 503.8.8207::05.9.3./.3.8..9./.9.780/.9.-.3 502:5:..3 50304/...30.:5030/... .8-.3/.8.3/:..7.8.3848..  !073..07.3 /.380-.3 9.  ./.5.20.  !0307..3-.

3.0-.3.907.5073.3/8:8:3 0250792-.3 -..5073.3.9.3...50/:/:.38.8.3.3203:3:. 0.8.:80-.8.3.37..-.3 02-.3 .3-..2...7.3-../...32./..8.30/:/:.3 '0..95079. -.3507.8.3.8.3.0-.  39.3-07:9 ..3..8.8.38..0..3.3802:.0.3....:5.

/.3' /.3 /.3 /.3'  .

: 4380580259 805.2::9  .7::..  .7..0.8/.3-:3.3 0/:/:.9...8. 50707.8/.3743.7.3:..4.25030:.3/.3/03.3 -:.3/.-. 9:7:33.7:80259  805.

3-07.39.-07:9./03.  '09..320325.980//03.3.7./78023.2...2505078.0207.5.3/:3:38:7 :38:7507.7.3/.3.-..39:  3..   .: 3-. 8.34/ .3203...79:-078.25:7.9-09.3...2.3.3203.32.7.7.3503/079.34:::8/03.  39..8. /4.-07...2.3.

79039.9-07/7803/7 '. .8 ..-072-:.3/.9.9-071:3880-.3247102-0-..  !0907.3-03..3  /.3 .9.  /.9:3.9232.3'  .5.5.3'  /.3'  /..9.3.3.

3'  .3 '8.3 /.9...3.9. 8093.  !07.8907...3907443/.3 /.3 /.73.3' /.3.2.. 80907: 0.907-9.

3/:3-:3..3 .507.3203.3.9.3.32..7.  39..3-07:9 .

.8/.3/0:3.7.4.3 . .7.:: 02:/.30.-0.: ./05.:9 .3/03./.32030-:9.380259 %.3:.4..3  .:7.8.

5.  !5073. 02-039:0-/.3-:3/1943  %07/.8/:.75.3../.3'  .79039.3' /.3.3 /.3-03.3 /.3 /.39.9.-:3.9:8::.8. '025:3./:.9.:7.5:3.3 42-3.0..4.9:38:70:3.

/.5003.  .3..3.7.3.7./09180-.203:3.390703.7.-.3507./:2:2..39:   .9./:2  ..30./:.3802.5.3.3549/30..30393  03/07.5 0..380-.9.3.2.3203.508079./30.3/800389.8.3.  ..50308547903/07. 30..7.50203...-07-.907.32.7.7.03..

7./091 40203.  39.  .9.3  40./.5.9.9  40203:9../570/.3.3.07..9  40/:9:38:70907..32.3.3-07:9 .9.-:..7.3.9./7/.503:.

5003.3803/7  .930.3891 97.35.  #.97.9.9/.. 97.07.91 9..3891-075003.3891.2..9:90.97./02203:39:9.5 9.3-07:7:1.7..38919.5020739.43/43/.5  .9...8.202-07439.

.3-09:-3.95.81.3...33-0:2:5..3-07:9 .33..  ..  39. !.7.32...

:2:2.9:25.3'  .3.3' /.3/..340.05:9:8.3 /..32070..  .38007.33.3-.-0705.7  '03/07.7:8.9../.8  /.25.:2.-03..3/03.7:8.3 /.2.3/8..

9.9.9 .503:../091 39.3..3203. 805079/.32.3.   .2.  .3..07.0.8:3:  .3203..8.788:/..3..  !0:.-.39:.:8-.850 ..35..9.8...93...3507.303.8 08.39:.80.3!:.3.317.3..3/5.3/:3-3.9.  .9..3%.8:907.3-07:9 .38:/.7.350343943...9.9.

4349.-.9 -:5079  .3.  39.7.32./0349.3-07:9 ..:3. -:.3.91 -:49.91 /.5..3.2..3.32025:3.2 -:50.32.

3/.80/./03.3/07-.  ..3-0753/.8.  .43/43/.8.:   7.37:2...7.3.8..3907:8. -:..7.8.3.7.32. .:3.3-07-:.8.38 .8.3/5.33.3/5..3-07:7:1.7:   038.9. .:2.8.3..8.8.8.9/.8.2.   ..5:32.2.38.3907:8 .320.3502.3-0753/..

9039.34  W!03:8507:20.7:502-.9.203:-..3-:9.3/.3  !073..770947 50207.9.3.820305.3::/.5..3502-.9....93.3 .  W!03:8202503.  W!03:820302:.503/7.3503/.8:5..

3 503:.3  .3 503.502::..079..

280.7 $02..4.:907.20.7.79039.:5:39/.33..25.-0709.3-:3.7.3.3902-:9/.  .8. 0.3-03.9./.-0709.9.  !5073.203.8:.7 !9.330:97.8.7..9.9.3 039:--7-40-:3/.7..203.  &/.

203.:39.907507.3.32.07..3.3.3 /..5.9197.  .39./:43 '!03/.3-/:7.80-.#0289079.2:25:7 /.3891 .302.90707:80/.3.3/!. .3/:3...3..3.9.3.33..8 0.9:90790.20808.3 /.3  070.9.3' /.3..5/.9.83.3'  .3.

9.3.9:507.9.3..3....9...3-.3907/7/.5.3507.:9..3/03.-.3  &% #&#  $97.90/..3  .3/-07.3/03. -3.75.28:8:3..89..7.3.203.9:570/.3/:38...35..8..9/..03.334%84380%99074380...3.9.8 $%#%  .5509.3-40-07/7803/7 :39503:.3 2025:3..-.8  7.884./.9.3 90780-:903.7././.384.80:7.5/.3909 02:/.5.3.-  20.3.-$4.3.39309.33..39.39070.3../9.8..-079..5.- !...3   ./.-0%0303.  . :399..33 :.:8..3/:3 84.3.9   $  / !...9:8:-0/.3 :7.3079.3203.9.94024/1..38.3203.809..3 -07549038:39:/507:...390980-0:22:.35.9.549038:39:203.0-444380440: .8.8..

3/./.-2..3-0703.9/.8..43   3.8.43/3.-07/.93/..3.-07..30.7./2.3.3 90..5.3.3203:9.3   !.5.203..3-09:5.8.-.7.3.3.3.89..3.38..3..84.. 84. 2.   :2.3. 2./.3..37:.5.2./7.3.3.3.9.2...3/.3 .3905.39.3.9802.-3.3.-.7   ..39:-09:   .35.4303/.5. 03.84.39079039:.9..5..3.080:7:...3/909..32./..3 50.3 !.2 .33...3-07../9.8 .3/9.39.8.9 .3...9:..:5.3.3/-07.5.4380.3/.7.32.-0802:.7-07.393.079..5.3..:39:203.8.58:.83.5.35...3..33.32.5024943..39:/03.202.34-091./. 203.3.9 207:..-.3:2.7.3/.3.99..

/.3 84.8.3-09:5.2 203.3   .8.3202-.7:83.9202.5.3202-.3/02:.80..079.02....3.8..5.3.43:..39...7.32.34-091   05....8079.8././.950393/.3..-/03.-84.2509.

8907..7.8.

.7/.9./03.2/03.:8 850393802.3-..38:8:.3/02:./.-84...31.78..3.   .9 202:/.5.3574808203.509....3.79.3909...202-.:3.3 84.3..79.3    #  .....8.9.

3.9.03..

.3 .3.3 84.78.2809.3:3.55.9.9..9.84.84.509..9..:892::8 892::8.3 .3/.3  1..2003/..   &39:202.

8.17.

79039.-03..38453.3-:3.:8.7. /.32.3 9039:. $45..3.  439439.4..3-07:9 .

50309.:.30138.

..5..2.31.3/.4.3:3..7-:3...   ..3507.5.80507934  .3.9.5.:./.2802:.78.3.38.7.3 .7 ..

8.17.

8.3.8..802:.3-.59.3   &39:9/...8.574808/.3/93.3..8.8.3 :/.7: 5.:8.9.3..9.8.8.202-:./.802:.3  &.34-091:39:202.-:3/.320..84../.2::9  $02.3.30:.7.32.8.5.-  .7/.-:3/.3 :/.7.3 /743.90.0-:7.20..09.7: 5.30:.4.3 9.   4394 $02.7/.3./.3 :/./. /./.3 84.05.7-07907:8.75./.75.3.5.7:203..5.8.75.5.7.7:203.079. 84.35.-:3.807: 53/.7: 5.7.3 /9.3/ 743...280.7/. 807..:802:...:39:84.3.7:0:.: 743.89.32.3239:39:20302.8 909.-:3/.3..2::9  $02.5.30:.3/.3.390.8:.2.3743.280259.2::9   $090..8.8.5.  $02..3   !07:39:.7.35.3.

/03.9...7.-$4. ..9.33 :.-  20.3.3  $ !#   03. .35.33../.807-:/.-0%0303.:2..94024/1.8..334%84380%99074380..  /!.-902./9.:03/.9....:9.0-444380440: ..:807-:.

:7/-0.5.3891 .3003/.5.97.9.97.5 0-07...3.47.07.5.3.5   !# $$  .320207:..3.9.3-070.3$%! 342-47  .3003/.35003..7..3!74808 4394$4.43507:203.37:2.84.3.3/:3..3/:3. 80-.83 2.4394 .2574808  &$02.55.9.3.3/.3.3.9.9..84...47..9.3 -07.3/.9/0/.35003.3...32.390.-070-:38.35.5  003/./5:.89/./.:/03.83   !74808:39:203.:9  %.8380/.320207:.8.3891-075003....9.3203.07.37. 9..3 $  .84.39:  070..9.7.:./../.07..809.7.03.3/.35003.3!03/0.   2.9.07.32.9.84.3891 .99.9.9.07.3.97.:9:  $0:25:.97.7.84.../.350302-.3003/.9.3/.3203.3/03.2.3.9..805079-07:9  !# $$  08.3/..-07.3891.3203:3..3/9055..2.-84...320207:.3-070..78.33.5.:-:.9..9..

07../.9.4394 0-07..:7/-0.9/0/.5.2.7.3/9055.37:2.78.37.2.3.3-070./..83 2.:9  %...3.:9:  $0:25.7.39:  070.3   .-07.3-070.3.47.:39: 809. .5.55./.83   5.3-07.3.5.47.203./5:.350302-.3.7.-070-:38.8380/.

35003.97. /.9.8:/.3-40202.5.2.390..47.9.5..3...7.990780-:9   $ 8..3..4394  0-07.7.4390..9 90780-:99/.: 93/../.9.3.5.47.-.3   #&  !.3905.3807..3 5.3.3/.3507:/.307..9  070.3/.350302-.3..3  %.3 84.3/.3 503/0.8:/3.9.8380/.3.03./.5.9   $0.809.8:/3.5.3-09:   ...3.84..3807..9.3...3 5.305.320207:.43 202-079:25:..3..52.38.3 803.3.5.5 2.35.9 0-07./.3.5..9 2.3....3503/0.9 5.3-070.3891-075003..4320309./.2.7./.3.3.3..78.9.35748083..3/:....3   /.3.-07...5..3.3/.3:39:202.3-0708.43:.95./.3503/0.9..809.:. 5030..5.3.-07.2:3-09: 503/0.:39:84.-070-:3   !# $$  !5.:.3.7.3574808 .1.809.5..350302-.-40203:3.3 5..3202-40.3/.7.809.3 ..3/.5.9.  $0:25.32.5..3-070.78..  9/..3.55.350337.  .3.. 203:.3-070-:3  !# $$  02.5.3-070.3-070..950393:39:202-.35003.5:39:2003.520207:.:-..5...43202.43507:202-.07.39:.5:39:2003.52.47.5.9. 080:7:.  .03.3.39.003/.3.9.33.39:8...8.3.07.5..

3 /8.2. :39:203.3  /.5 $07.3.39078:7.9.3.8:0/.3/-./.9..390...:7... /.3.8 .:.8:/9078:7.3503./..::-.:39:2.8:20307:8539:-0..5.7..:079.-..:539:.9..2:332.:..:5.17.90780-:920307:893..9..  :-.2.740:7: :7:   0825:.3.9/80-.7..32.8.8:20307:8-:2-:37:2.3.33  .33.9..3-07:8../.3-07:8../.-84.33.27:2.2.8:08080-:.83 ..8.7:2.80/.3..0.8:/.3  $047.2. $07....8:-9.

3-09:.43505078.902.3  $07.3.-/03.02..../. 09:.3.3.:.:39:203.:.7 07..8080903..3././03.9-08.2.3 50:.3/.

3.84.39/.3-09:     ..8-40203.:0802:..20207:.3.52.  909.-/03..33.439.

37907.9 $..9:    . 503/..:-.9.9.50:2025:3.3502.7-0.202-3./03..::.38:  !03/7.7.:7: 907/.7.3 .3.3.38.5.3-0:2-07.:2:23.3/.3.2.8503. 9079039: $0.3-075.97.503/.80-./.202-..::.3.3.3.::.-072:..3503/.-0-07.. 202-3.3/.3503/. 50703.39:.3902.7.::.3/:.574808/..3..-3.50.3.3/03.2.7. !74808202-3.897:9:7.3.43  !748083.5.3905.305.50703...

38:/03.35079.-4020308..2.-../..902.3 20.3 3/.84.95.

/.43-07.3 $ .9: 902.3.30/:.3./.84.3-.503/7.84.-.95..3802039...003/..8.5..7.808:.907/.39:3 05.

.84..:-.3.7.9902.8 .390780-:9 &39:0-0.3.

7.802:...3 2032-:.3 . -.7.9   !748080308.8.902.32.7.7.802:.203../.84.05.8../..3$  $&!03:.305..3990. 0.7.503:.. 3/.30-2-.35:3..5.32.3503.9/30.3.:3.3/.203.7.3990.3-07:9   !03:.8.2.305.7./.3/.3.308.32032-:.20/:5..3503.9-07.-07.2.33.5.30-2-.9/30.7.38:/.20/:5.3.-.8.35079.3.9-07.

.05..3.:3.. 2..8.-07.7.3  $0.35:3./.7.9  -.84.8.30/:.308.33.-..3/.902.503:.

3   !7480802.2507..3.84..9..

3.32030:.9.7./.3/..30-0.28:/..3$   /.8 ..28:/03.20.3/.990780-:9 80..9..507: 202-079:25:.3  09: :39:202.8807.7:39:202.7.7..3/.320309.080:7:..:2.3.28:/03.8:.30..3.

9.43805507..3.

8 !07.9.5.-.3.38: $.8. 9079039: ../.3.95..7::$&/. 17...7.3907/.9.9.

305.20/:5.3  503.3.7.3/.507:-079:25:.30-2-.  203./.3990.7.8.  .3 ..   !03:.9-07..3.7.802:.3.9..32.3  2032-:.3/.3..9  / 30.5..7.

3/.   $090.202..

203..3507.78.3.9.

3/.3.9.9.2809.7.3.5507.9.805079/..8 .507: 202...

7.23.2.7...3503.3  ./.:9/.2.3.7.3. 7.    2032-:.  5..3..9....7.305.7...1.3.2/03 .7.33.8:/203:.3.7.3.3...7 507.3.9 503.3.3 2.350393.7.98003/.3/.20/:5.4394/02.7.2.9.3.  .3503.83   $:39:902.2..  503.7.3 50.9.43943.9 5.....:3.350-.  203.9    /30.7/.8.7.8.8:/ 203..3./.9.43.39 5.3. 203.9-07..5.3/.38.5.3947.7.38..9:  %..3  .2/03.39  ..32.2.208.8:/-07...802:.72.5...3.90780-:9/03..9.3 . .7.3990780-:905.30-2-.3.930.8.3 8..3.8..3203.8..5:3.39     203..3-40 -07.8.9-07.3.0:.7   2070-.3 5...9  .32..3 5./.4394/.3-09:     !03:. 5.39    503.39/.3.3-40203..2..5.0-2-.

3/.503:.9-07./.84.3 .80808.202-3.7..7.380..8.::..7.5748083-.3503..39  08.50703..9   $090.2.33.305.7:.3503/..  !:3. .

:8:83.3/:3    0138.203.

43805.

...-:.9:5078.507.3...947 80-.9...3 .9-.2.38:   4394 .   0825:..3.3  :8.3 507.9.3507./0..803/7-4020302..8..503/...3 90.33.3/03.91 93/.3-07.9...2.9.38.3/.3  $ 2089.3.3./.9..3203. .9.5.5././03.3./.::.8:/..:507.4394-07.8. 1.9.3. 38.3203.8080-:. !:3.. .35:3.3/.9.9.9:.3202-..:80-.

390780-:99.20.5.3 /.503/.3 907/./0.../:.3.33/.390780-:9 !03/.-40/3.9902..3-.::.3 /.::..3503/.3.38:/.8047.250703.3003/.3 14:8503:8.84.5./.920308.::. 807.3 :7: 7.35.75.9/.

9:3:.. 20..::.3$ 14:8503:8.439450703.    $..:-./.3902..3..08.0/:./9:3:..:38:7 8:/.3503/.38:/.3  503/.3-09:.3.33.3.-.9/08.3$ 90780-:9/.3/-:.390780-:9/7. 9.5.94050./.35.80-.33.984.::.84.35.3.3 . /:.3/.78.3 807. %.

8.3/..9.5.8./ -07:9.7.3  2.39/.9/.39.3/ .38: 8:.5..4394503/./.39.39../.2./.20308.7.8038..:3.::.:39:202-0/.3 .8..8..9./..3 !033/.9./.7 .84.8.//. 5033/./03..5.7.2. 50. .9202-.3 00.3003/.3.80-.3900..8073203.33.2-7.38:/.8. /./::9:39: /./.75. 8:38073.3/-.3.3.3.0248907.8.38.3..2/7/03...75.:/:.7  .3 /.3/72070.8.5..39.38.:20239.-.439490780-:9203.3507.3/.-.802..2503:8.3007././5.3907.4394 .3.5033/.3203.3-07/.2.3.:/03..7.3203../.2.8.98073/025.8:/.   4394  3 2.320-.-./.3/.!0703.:2.38./945:9.84.8.3203.3 07.0/07.8..550.8-./ .7..33 :-..3907.32.90..    4394   !033/.3503/.730.3.8.9:507-:.39..3/:308.3207:5.3-.  4394 . 203:.8.32. 43943./.. .:5:3:39:-07:/ -.38.3-07.8073-07/.::..3 -07:9././ .3..3907..3$3.202-079. /..3203.3907.39:. .9.3.:99:07.5.7..3. :39:/93/.3/.7/.39..050393.7802../.5. 2.

2/03.8.950-.208.. :8907: 50-./ !033/./.3 %07/.9.39.3907.808 0880-03507:/.8/.5.8//%0703.9:088047.203.3-.5.....80-.3.5..0.4394 5033/.2--.35033/.3/8.9:.!033/././.5..3203.3.3...7503/./83 .90..5.8 20207.3  4-94  !033/.3 203:3.5.80805.3.3203/474350./.2/%0:39.3.39.8.3./.3 $9.3 !07./.::. ../93/./..3907.. .3... %07/..39.3.33.7: 3907/.3/..3907.3  8:3:.39.98..../.3.8/.32.3.5033/. 507:/..920305./.2.80-0:20.39.32033/...8./03.3      ...82..8 .5.-09:/.5.5.8.:.3/ .::.9025...3203.. ..7 .0.7 -. 2.7.94047. ...23.71.3.3/:3897:9:7503/..8.3 0248 202:: 20307.0:.9. $0-.907.3/05.0.:3 %07/.9897:9:73. 50-.38:77:2.3 -:3: 744/.3907.3:.3..203.-0750702.90.3.7.35033/.5.8.5./.39.8 . .547.90.39039.38007.8073203../..39. :8.9.8 2.3-.7805844/..950-.8.::.9:2033/.3502-.37.35.32033.9/..39.5.39.:.9:0. 0...507-:.90..38.3.5.7.3907.4394503/.-:./.-:0472.-.3.3/-:3:408:.380-.39.907-.:./.3/.8.8.2.5033/. 905./802.980.8.3..:2../.8./:-070./..-:.907.33 /:./././5::408:.9./507-:..3/.3907.39.9.32.3809.5:3.5:3.3: .9897:9:7 897:9:7 0--.3-:.8.207:5.2.35844907.50784.3    3-:./.0.30.2-.-07.3.7: -.3.8.897:9:73.3.3 $0.33.33203. 085033/.2.8.3203.::39:20.3.34-0907..3 8:77:2.3907.-40 /9.7802..:.39/.39../.3:8.9.38./.203./.59.9.98990.:39:203.75.203:3:.2.3 503/..- .3.4394 -.3907.203.3.:.5..9 :3./5.3 .39. 0- -./.3.3807:8    4394   !033/.5!' 89073.703..39.80-:9.207:5.3 802.9.3:8.8.3./:.220/.05.39.3202-../ . /.5.39.3.3907-.-..3.9/.32032-././..2- /03.3/.9:-039:0.3203. .3-07.8..8./.

3 848.3.:2.3 08.....8.7.9...3 :.399907.3.3  $ &  .33./.3848.3 -07:3.2 84.3  !74808 503..3 /.3 8 8 ..805079285.3.350..-.8 07.3 848...3:9..3 50..  3.7 202..5. 8047.3 907. ..8  8.7 .439484.002.3  0::/.2.3 3 90..203/0138.. 2037. 875 .3 9039.3   .       /!.7. 80-..38.7.9 .7...8.3 .3.3 !07903.905.  .0-44 /..28:/.:3  9..7.9.9 20308..2..3 01. 50.2 84.3 :7: 9039.2.3   439484.3 %./.3 505078.3. 2030-.3 2.3/. .- 84../.8./.9507.3848.. 0--:7: .30-/.2 8: /.3 -0-07.39:8.-  20..5.. /.9 2..8.2 8: /..7:3   $.33 14:8.5 202..5 503. -.3 .790.3 ../..9.3202.33:.3...90750843 $./-.9..334%84380%99074380.3.2 .5.9.3 203... 8. 202-07 2.3  0.. .9.. 2.5.7 .7 :8:83.. 9.5.7 8.:9./9.3 /02:.8 . .  07/..9.94024/1...3  -....8 -.3050393..-.9  50.3  875 .2..5.34050.3 503:3.3-4.9 . 5..5.7 202.3 8 8 . 203...5. ..3 50.3 848. 8008.. 05.2.8.-0.3/.0 1./..9:..8.3 /.  -..73.5./.7.3 83 8.7.  $0-. :3.5...3202-078.7 :39: !05078.3 .-.7.2.5 .8 .7 907.950.3.284.0-444380440: ...:5:3 8484-:/.2.39/. /. :8.. /03.35.5..3.3.:.3 50.3.3203/.343805.9: 0::/.9..3 .. 9078..38.3 /02:.3 002..2 8:3.3 90..3 50.35.

 .....::5 503079..9.8.284.7 203.9. 202-.3.7 507..3.2....7 50. 3.. 2.9.9.3 0:3.3507.3/.  8:/..9.3 507.  !07.9. 805079507:-:3.28: 8:/.. .3 0- 0..3 9039.8  8.3/. .3 848..3507.2.3848..3 8.8.3 50.383432/03..&39: 202. 50.3 .9..33.3 .8:/ 83432  /03.2 8: /03.9.3...7 507: 203.3 848.

9.280-:./.8.39039....8.3 9:  50.7.8.37.3907.2.3/./.3:39:202...7...5.9.9/8:.5202..7 8 8 .393907..9039.5.7.9/8:..207:5.9.  !07/.340:8.3/.:.9 0.3/. 8.3.8.3.35033.. 202.. .0-44 /.38. :382087.30-5.3 203.9.8   08.3..8 -07. 202:.9. ./.. 90.3 574808 203.42:3.3/.3.:2.:7.3.7.5.8 .7:.3/.5./:3.3 50-.7./.9/.. -.880.3.520302:.3..: 202574248..3   83 8.3.9.3.7.32070.5.95030-.4394 805079 285.. 202-07.3 / .3907-:.2.3 -0-07.3-.3 84.5.3  !74808 3 50393 :39: 2030.8.7:2-/..9/.8 90..3..:.3/.380-.9078.2:.3848.28: 80907:83.03907.7. .3 99907   $005.5..3/03.503:3.3 2..5.. ..2.7.:39:802:..808.20::/.  0.90..3 574/:/.301091    02:/.75.33:.3507/2.3/.3 /03.7.7:.7 80-07. 47.2 8:  -.38080-:. .38 8.4394 ..3848.3802.33 50-.3 -07.: 30.8202-40.3907-..3.5.2 89:.0  1.91   $0.31472.384.8/..5...8.3:7.39..3 8:  0-09:. 9.8. /3.9.350:.3907/..5..9.39.7 :.9..38.3/.9.3.

9.8   .50-..35.7..3.35.3/.39/.9:8.2.9/.3405.9 9.8-40/.8..2.3390.80-.38:3.9.3 80.7.7.9..:.39025.3574././.:7.2.2.89.7507.3.3/9..3848.3/03.8.3:39:-073907.30-2:/.8/.33203.58..9 203:39:3..3-0781.:.39..2-:3/./.7..8:39:203:.305.-07.-07.9:2.3.8-07-40/.32./.5. 5073.5.3-.3.35.-0-.2 .83.3848.3..3.3/.203.9: 8..:/80/..9 203:-:3.3.3390.9203::.2203./80/.9/.:.3.7.7:.3./.9.9..7..3/. -079.33/.  5. 42:3.3503/.3405.-. 8.3::/.9.350:..503.3.33202-:.9:7.37.0.5..8:9.:2.7.2.5.3.3-:7:  !0-.380.3/./:5./9.83 503:3.2.:8.-.3 5... 907:9.75..7.7:/8.38.3.32.3:3.8 /03.7.47.05..3:-:3./3:.-  5030-..3.2030/.3.9.3 /.2.../...3-.  08.9.7.3 0::/./.303.390..7./:/.8.30-:..2/.3574/:/..5.2203:3..9:8.9.3507/2.38.39075:9:8:-:3..7.9.802:.8.3 203:3.:39:202.9 -07902:2070..7.25320302-.380.35.3/.75.:39:-07:-:3 .8.750.5.92070.3.90.23:3.9..4.3..38.8..

8. .-07:.5.

7: -.7243./..8073..38.980-.33 :.320:8..30--:7:   8:5.98..:39:2025072.35.80-03-40203:3/./.807.32:/..-.39/.22..8.53/.35./.2 0.3:2.3/.9202-.2/80:7:/:3.9./.3./..203..8.3.203.3:3.7.3 .9.8.:.-079.9.2.3./..3.3907./.5079.3703/..390.807.2 2070.. .95.:7..-40907. 5.-079.0-44 . 9.33/.2203.3:9.7.3.2.3.302:33.3/03.4.30..32./::.3:3.3:3..35079.:7/.280:7:/:3.3.503039.3. 2070.31.3  $0.380..9..2. 574.32.5..3848./.390.3808:.94024/1.8.9.3..05./.5.   8:0.2.73...3/3...2032-:./.7..5.:-.7./.3.8.320.3..3/-:../.:203.3  / !!.880-03/..-  -.7:3.2.- .3../.9. 443.8..09:8..09:8.32025:3.:7.98..30.503.3:39:203.203. .-079.9039..3802.3-.39./9..-.7.9.3-40/03.39/.3907.3/.47.302.30.9.:9.350507.3-:7:.3. 5.5.7.8:-07-039:193.3.:7.35..9.5502..8 7.3.2/03..-.5../8..808047.2.3/.320307:.59.7.7.8.-203.30.39/..3./$20.3:.3.- :.-9..7.35030-.9:8: 2.5.- /...:2.80-.3/..:2./:.390./.2030-. 507.3203.303/.5:2.3 -40203.2.3.2-.3.

50.380./.5.3  &%   .3907..3..3/.7.39.7.02:33.50.3.503/..3502-.5.8:.. 30.9./...../.38:/.8.3.3.-075:3.7.3...-..7.38:/.5503/0.9039:3.5033/.3  07/..920:.:2.:2.9.:-.3503.750. 5:3.3   .8.39./..3848.   4394902 034203..850 ..7203.3 -07.7.338.3003/.7.3..50-./..8..3 907.7.7.380.3907.50.5.39039.7...3:..8.2./-././. .203.8 1034203.8.32.7.7...390780-:9.. 84.3700.3 $0-.  $!:3.9. 2.8.39. 20.:-.203./ 30..3903.8-070:.3.8.-07438 8.9:3:.2.5..9./..09.78 8./.3.3   8:5033/.91 :39:20:..3 907../..8.8./.907:9.7.:39: 203.7/.84. /17..35:3.3/03./.  $024.3.2.9:7:9203.5.9:.2.7.50.7.38.380.5..50.5033/.35033/.32030-.:08.3.3 $..73.8.2025:3.09.:3..3 8. 1..   $02:.. 838.-0.3.:7.3438053.850:9...895.78.:2:2 /..3/..3...9:803/7 .3  02.:3.39.5033/. :7: 8.8.75.3503:-.334%84380%99074380.2.390780-:9 $.5.3-07/.947.3.9:.43507:-0717/03.03/.7.9.3/03.:39:203.0-444380440: ..7. 0- 0-.3%.5.3502.39.5.:39:203.39.9.75.:7:9039:3.850549 04342/.3.32..3003/..305.850 002.52.97.3907.9.:39:203.3.78 8....3700.7.78 8. . ....7.../.  4:830.50-.02:33.002..:3.22.5:3.:3.3. !./..:3.2.7.7....3438053.8.5.

38.:3.208920-.9: 2.5.38.35:./..9.2.350.3/:.850!&.8. !033/. .

8.8. 907-.3.9 ./.7.9:.850$#%.!$ $. 9:7:9203:2-..7.1034203.3 .5.32..305.. -09:02:33.3/.

78 8.80-.... ...85090780-:9 -.8508.3.7./-07/.3 .2-.30-:8:8   &39:202:/.3/.8. #$$ .2.3/...3502.7:.850 .203.203..:-.4394  850!&.. 8.

!$ .

02.35033/.3-07-039:30.3.9:.3207:5.8.3808:..3/.91.

   97..2.3.2.//07.- 80-.3/:5 3.350.   90.9.7.3803.9.802.380-.9.-072:.8:/30.0.30.8.2 50.91 ../03.3202-.9..8.8..-90...-.9.203.3   507.: .-:7:  2.3 507.380.:5073.3507.35079..3.5072:.3. 82089.7./03.3..43943.3 507.:2.

9.9.-.

-40203/./..2....438:/..38 8.2.9:1.:39:.3   .3.8.530.3 73..2.8508.38.3.5.://.5 8.-: .9..947..91..38.3574808.:805079502. 2.3.3..43-40202 2.3/ .5 30.390..:39:.35079.-.38.:..850./3.850.43 20.393/.84..3..9... 507.3.:.98 2.8:39:003/./.43-4020302:.30--.5.75..850 .9150.. ..8 $07. .850 .8.

9./.78.3.3 907..9.202-:.   3.78 ..75./...3907.5..38.58 8.3:.....8.3.8.8./.3.34050..5:3.- 84.:39:203.:203.503.5033/.802.80-.9.8.3.9 3-:.-07 ..2..3/02:.8/..9:-039:503008.7.9:3.9: 8.:2.9.39.9.3.

8 /.84.3.8.:.7..9. :3.784..3.35..3.3.3$%!8.9..3003/.079.3/.80-03../.7.07.0:...9:.-50-.3.75..3 !./.8../.505078...8./9.75.50..94024/1.5.20307.203.:7:9039:3.3/.3..5.9..3  &%    .-0.3.7.32025:3.8..334%84380%99074380..3202.0-444380440: . .43 .38.7./../.3.390780-:9 &39:50309.7.3./.3.3 502-.9.7:/.284..7.:9..5.507.2003..3.::5..3.-. 90.9.: 2.:3.3.9.3..-07809::  08.2..3 $...7 7843..7.3.380.3 /!.33.8..9..3.50-.2..33 :.7..038.7.3-..805./...9-08.9.038 .-  20..3..

3507.9/.3.3.9.7.3.5.7.9:.2.3 907/..3 3...9039.9.9 .2-2:/..5.284.8.:3.3  08.3202.3.

 2.8. 2-2.:39:-0717/03.:3.3/.05..7.3.84.9.3909   $.33.9./..7..3.8.8.9:038.9:..9-08.708.38.3.

..3907/.:3.:2.3.3342-479...3$%!...9/.. 80.3/.-.3!05078...3 ..5.-07809:: $4.284.9..

8.3203..:.58.3.7./945507-:.5.43.33..8   .32.3.5203..7..3/. ../.9/.38.3.3/.97.43507:.9.9.-:-.!07903..2 50703.503.   &39:203.-  0--:7:.8.38.3..-..3.5..8:./.3202..3/.2.3.32070...9 /.3/:3.3.9 ..%3203.-0.$09.2.5.32033.3.5..3 8.49..43.07...332.3/03./..5. $0.3%..3..7.805079-07:9   $0.3503.. 38073/.8503.339078..-07809:: /03.9.. .9802.:3 /..:7.-84..//.320284.3.3..:.9:.380:7:../.3.9.:2.8 90780-:9 $4.33 .

   0825:.3907/.3.4320302:. .-40. .3. .39:7:9203.80-.0..9.284.3 2. .3 $07..580.39: ..3.3.5.9.3..3.3..3 .3.3.84.3..8:..33.5.. 02:33.9:.3503. .284../.. .3 5079.809::/03..43507:203:7.3 507:20302:.38 8.503.3/.39/. 8: -075:3.250703.93 -079.3.:805079 0::/.  .3./03.3.3:7:.3. .3-:-.3.:.:.3 /.3..3/...9....3.3.9.3503./.3/03. 5:3.8.383/09503.389039.75. .203.. 5:3.:.5..5:3.39:7:9-07..9039..3.38:/.:-..9..9/.3/-07 /.7../ 5:3.-:-.:7.80-.43507:.3.:.:..8:/ /.:.39039.38: 09::.284.3 /.3 0.43507:20302:.2./.43-4020302:.3./5:3.3.. 8../.33.75.3. .3.8/03. 8 $0....43:.3. 0780/..39:7:9203.:7/03.5./.3.30802:.3.. 3-072.:.3.3. ...3 .30.../.8...507:9.3/.   .3-:-..3 80.390.:..3....3-:-.9: 50703./.39039..75.003/.5.05.:2..9..3503..30.503..5.8.3-07.3503.5:3..9.35:3.3 /8.3.9039.33.0.284.:.35:3./3.43507:203:7.3.3.30-/..3:.. .253507:202../....3/03.

7.3/./9.:9..33 :.94024/1./.334%84380%99074380..38:5.284..9.-0./..9.9..3803.7.3.  .35.3.-  20.802.:39:203.:3..9.3  $   050393.0-444380440: .7...  /!.3 -09:.9..8..:/03..-3.

/.8.-:.93. 50.59:.3 57089.7.390780-:9 3/.8.2.0.7202-:.380.39:..202-:.0802./.8.9:  0138..8.207:5.  03.::.3. -.3203:3:.3.   !.3 :7.3.:  %:.3 7:2:8.3. 8.3205:9.7:83..3.9803..8.3 ..3/:380:7....80039750.7.94050.3.3-07.32070.3.07/.5.3-07:..5-..802.3803.:39: 809.7.7:83.78.9.8.3/:3897:9:7 897:9:79079039:/. :.9/../-:.8..8.802.2809. .5.3.38..4394 -.7:83..32033..9:5:3..3.80.3507: 203.802.9.3.7..980..7802.09.38.:079...8.3.7  09: 9:.7.8.3/.203.8.3..3/.3503/...3503.897:9:7.99:.34388903/.33.802.8.8.3..8.3 $0-..3/..

9-.3.3503935.9.3./.2.9:.3/03..90780-:9 $03.8./9..7.3:7:...5.-40202.35.9.9.3 :.39.9803..7..3:39:20302.203.897:9:7 ..7 $.5..38.20.9 03.8..89/./.5897:9:790780-:9  ..2025:3./.:5:32:339/.5073.8.3/.-.08.3  $ !#  .4050.32..905.9.2.:.9 809.3....3 08.7.203..7.507.203.9070-/.3808:/.  /  !.3.3/.7202507:39:.7.2025:3.807.3.../.3  $03...3 90780-:9 80-0:2/.9:.3202-09:.7.37:2:8.8...3003/... .3.:9.334%84380%99074380..7 05.....3..9../.::9:..3/0.9.9.-. 802.3..802.7..38:  4394  !03.3 .0-444380440: .:7::39:/802.803..350703..8.3850-3.2.8.3 /.-09: 3/.3-2-3.94024/1.9 07.3 .:7:  09: 8:.0.95072:..802.3/.3803. :-.8..0-:7.3/..7.3.39./.308.70...4394 &39:-.3.350.3239809..9  $0-.8.380-..8.320305....-07503/...3.3/.3 897:9:7 897:9:790780-:9.33 :.9 08.   $07.3 7:2:8..3 :7: .39039./.7 .57089..3.:7: 7:933.2070.7.990780-:9-40/507-.5 -.320-.3/.8.7...3-.. 8.050393. -40-07-3.802.3 .9/...9.-0.3.3507:/7::80-0:2 802.8.7 8.7.380-0:2/...20302./..9.:39:202-:.3-3.8.203..84.-  20.438059039....43 $%!.. 8.3..9.9.802..705.3.850-3..8.:..3/../.3.3 2033.2.3/-3.

3   .3 !70.3.7:8 9.3 -.3.9/..3.9.3!0907.81  $.7..3.-   %039:3..3/.3.32.3.3.32030:7:   !03//..207:5.35.7.8..2.3/.850-3.78.3.3.   !0-..7.5.3503/0..25:7.3.3.8.3  .  8...:.7.3570/.:-07:9 $:8:3..90.3083.8.3.:39:-.9./.3.0207.3 /./.9:8.3.-07.9 :8:83..:9/..9..39039.3   :..   3/. :2..38.3-40 202503..3805079503//..3 .3:8.22..30:.3.2:..9.3. %039:3.31.320207:.:..3502-3..380/.9:8/..3. .3:9   07..3702. 2.9.8.2:. 9...9/..8.7.3050-....702.8502-3..2030905. 2.91.7..200- 507./.3   &39:50309..3.50../:/.38438..92.7-..9 .9   8.3  #..202-039: 507. .3/.3.7.  !0309.9070-.3-.3.3..3.3.203.3.9.3/:3:38:78:-0 :38:720307.503/:/:30..3.080:7:.3-3.38080-:.4050.7.3 -07.9.9../0905..9.. .3.3.3..5.2.:.8.3/.2:5./.7.38. 537.3/.78:-9.38.92.320.38:3/.9.5747.8.   .2539/.9  .7.3-.380-.8.3-0-07.2:..3203.7.75....3.2 3/.9.5747..203.230.3 200709 0709 07.:39:-0793/.3/-3../.2:.3203..8.9..2..9.9:3.3-.38....2-:3..:3   443....-07:2:7 3.3/.907..850309.780.32.:5.7.-:3.3.3:39: 202-039:2.3.3-070-40.1:38:7:/804.../.207:5.9:503/0.38:.72070...802:.3   !.39:35.3.3   3/..9.3-..75.:39:.3..8.30-03/.20307:8./:.7 ..91  !4250203.89.3.3207:5.98:8:3.7.8..-3./ .....3.2.3.3-..3  /./2.0:./.:8:8:3.203.-:..31472...92.3-07:.3/..8.3/.7.3 ...253.20207:.39039.7.7.3702.9.3. 1472./.9 :38:7/907.32039-07.380/02.8.3.:/.2. 203.   03.:..3-08.9/.380.9:3:.9802.805...-3.5./.   443.3/:308.202-3.3.38:/.9.7.3802.2.7:2.9.-.2.-..3.2202-039:802:..2..3/...43 2.

07.9507:/909 0-0708.3.5:3 503//.38.3.3502-039:. .33.05...9-:.3 .907-.9.3/...9.232030.3.8080-:.3-07:.843.3.202-.7-0793/...93..5.3.:808:/.3907./..:9.3.33...2..2202-039:802:..9-071780.7/..8.7..3$48...3..3-.7.9.2.7.. 202-.3 802:.3 8..9/.9..3./.-.5507:203.-9.33.3.93 -40202503..7./.30..802:.9.3 -.7:8 /17...802:.-.9:3:.39070-/.3/:32.3-3.8.7./.83.2.3907-.7203.9:::2 ::2 9.202-3.920207:..3.38:/.32030:7:507:/.320250703.3 207:5..507:203:3:.3.8..2./.3.39070-/. 80.8..9.3247.907-9.3..9./. 20302..202-3...3.9   &39:50.0:.805.7.3702.. .380.507:/8008.390.3/.   08.9 8020893./.3:8.2...8.   &39:202-039:2...32.7.9047.. 033.207:5.3802.390..8..20207:../.3.7:.3903.8.3.9 .  ./.3/7.374.9..3.33/:%3/./.380-. !747./.33.5.3.303.-.507:202.805.3/.3/..3/7:2. .2.9 .32070.9.35..2:/..3 08.3 07:98..0207.9././:.9./30..9/.. 8.8505034..3/...8.3 -:-.:0.3  . #02... .802:./.350347-.7.850-3.334%84380%99074380.-9 4/47 .8..350302-03.340:7:..3903.8079.9 80-0:2..3 ../804...3 807..3.2.-  20.-0.3.7.:39:202:.3.33:..9.3203.9/..3 9. 3/./.5..3.3.2030905.3$%!.9-07:2:73.94024/1.3202-2-.3.3.0-444380440: .32033.32:73507:/-07..5..3.7.3.7.3..3.2.3./.3!:89..7..3 .502-039:.8-40/-09:.320-.8.5 ..3 203.3.5..9070-. 3..3.8:5. $0.:: $02..30:.9/...:3 053.5747.-...35.37:2:8. 909.3798.3-07:....   !0-.7.   0825:..3-07:./.3..9./2././9...3!0..3/.3..7.::  /!!..3.3  5072. .3/.507:/-07507.848.3.8.20.3/.3 907.3..9.3/.307.39: 5747.3 50302-03.3...:-.980.20302.809.3 /507::.5.  09: 503//.5.  9..-07.3202-.3.3:39:2020-039:2.   .8..9.8.98/.350347-./5.32.

3/.8$%!.3 .37.003/..3-:7:9:/..2003/.37.. 9.39/..3.9.8503:3.3-:7: 3.84.3../.3-40 202-.:50748...35.3:39:203.3:39: 203..9:7.:32.9.35..9:7.3  %07/.9.3. 80507984.203:9507.84.3.82025:3../..7:820302:..37.3   $4...3079.37.32025:3.9:7.3-07.9..7...9.:32.507.3.308.#&  !#  ./.:50748.3....84.3-07:9   $4.9.9: $08.3.3...3   $.334 $%!    !03:3..8503:3.3 .9:7..5.98080903.3003/.08.3/.3..32025:3.:50748.3.3/.84..3   &39:$ .:50748..3. 203:9507..:32.:32.33.203:9507.3-:7:503:3.203:9507./.507.39/.

7...

..38-.3/.93/.35. ./.3-40 203..3.5..5.3/.3/.3/17.9:7..3..7:82027.2..8503:3.203:9507.3.:50748.7/0.-0717:39:203.9.  .3.:32.9.:39:203:850703..3/.3.3   5...$    !.98.503/.37..3.

7...

..3 -40203.3/17..203:9507.3 .8503:3.37.:50748.9:7.9..9.:32.93/.8.3.3.3-0:25073.3./.35.

2.5.-40202.39: .3./-:.3/.   $0.9402.3.:..3.

..7.

3.35.203:9507..3./0.2-. 909./-:.35073..:39: 202507-.9..9.5..390. /..3.:32.3.9:7..7:8203.37.:50748.3-40 203.3/17.8503:3.93/.5.3.3/. 2.9402.

.7..

3.3.93/...202..390780-:9   $07.3..3/.

.7..

:50748.3.3..390. 2.507.35./....8503:3./.3.5.93/..3.9:7.3-40 203.3.9:-072. /.3.9.3-072.3/17..37.203:9507.3.3.3 07./-:.:32.-:.35073. 2..9402.3.8:/.3.9..9.3.

.7..

3 .3-.9../.8.:5073..3-:.3   .3.93/.7:/..390.

43.32070.3808:.2074849 .334%84380%99074380.94024/1./..3.307809::.3/9:=.8-809.9: :9/:3.::= 5032-..39:  2030/..90807.:9/.39:5:3/::8.3 .3./.3/. -03/.3 207.8..:3 =-.3.07:9 8.3 207.3..-  20.7...3:9202507:.3=8:5.4/.3/.2.3!0-0.3 203.3 :3/.=2.  /!!.8 -0..:3.3.7..3  $$ !#  .9.9..:..9 -07.3.3.8.-07.9: 85950720.3..3.3 :3/..-.3.80/.3400..9 .3..43 0./.5.32039.39:3.790.330./..38090.95079.3 20325.3 .9:503/./.-40202-.7.:8.2.3 20302:.3 703.3.3/-07..2003/. 7.3203:7:9.9.5 202.39.3... ..3$.. 9:..3. 08.3.3 .7.:9203.3 /8.3 /39./507809::5:.3-:7:05.7.:2.3907/.../.3:7.3..7.9202..7.3:3/.95078.=$%03.9.8.2079.3..0-444380440: .9.  09: .20.3.3 ...9../.3/.33:.9:920.2.5.3.3808:..=24/.3.3907.507:-0..3....7...5.23.3-. .507: 807.8.-.3.-.3/8.=897.3.3.  $0..507: /. 4 50780/..79.3-./../.3.=2039079: /8443 7.32025:3./9.79.79: 90.8.3:9-0..85/..303907:7: .-0.32. 080:7:./. 203:39:.3.9.7..40..9.2.9/.9:..3:7.38-93/.3.3..39./.-0717 7.7..3-07..5:: 7-:47. / :9 /:3.20203: ..5.09.8..5.3..3=$07.8 . 80909 9093.2. 203.:3.43/ -073.8.0472. $07.3$..3.8:5.2:80.3.2  .9.3/:3/.3.3202.3.=:950720.39. 50780/..8507.3...3.:808047..3-.:79 2025078.2902. 8.9:9/507809:: /50792-.$0.3 :8: 8.9.8 ./.3  .3  20703.3..9 -079::. 203.79.2 /.9-0717 7 .3 203.:9.9:.3 808:.3:3/.3..9..84..9.3/..39/.3 808:.-.:9503:3.9:/.3. 4 25:3. /03..25.3808:.203:8:..2-:393=..3.39:/-..3 .35.3.$4..3/.9: /../.3 /8.

3.:3..   439490234 $%!  .3 :8:83..-07809::/.84.3-07809::.3/.3/..:2.80. .9..

5.40.0508..30.7..3.202-.43507:.:.:2.330.3  $0.8./-7.-/.-84.-.3/..3/.3503:7:8. 089.250-.93  &39:203.3549/.-07809::/03..5...35039.3503/./.9.3/..5.0.3.:7../.33 .. 05.302..

.43:.3/.0./..202-.3 02.947 1..:7/03.330..809::-.7.250-.40.9.0508.3549 /.3.947..8.3/.05./.3503:7:8../.250-.33.9.30...8.5.3..507:.3.40./-7.9.947089.3 02.-..:..../. 507:203.05.9.3 $0...3.3/.3/3.9.5.3.2902.9..31..3  .0508.:.1.5.39: .$0.35039...  3/..39:7:9-40202-.:3.-/.84.35073.3/.-/.:2.

3:.3 /.9..1..3.507:203.84.3.947.

2.8...

08.3.

/.3.8:.8.3  -07.203..39:305.3.9.

.84.3902.003/.

284.:9/.7.34047.3 ...94024/1.33.   3/.3.83-40/507-.390780-:9   $07..38.:3.. 809.3..9.3.0-444380440: .3.507:2028.3.3:2.202-:.8:2-078050792.84.-07809::.-.3/-.39.7.38.98.:3..    .33 :..3$&:2-.203.3/03. .... 07809::..8.909./.5073.3808:.84.9.2    !03..3  $!:3.35.55..30--07..7.3..84.93-0:2../.3.3/..8907-.3$%!.8 #.9:507.:5:33-:.-07809:: /!!.37.. 8.9.-9 4/:8..-  20. $03.3.:2-.:9..3/.9.-07809::.3/.9..3$%! :8.3  #.8.9..95.-07809:: /03.50.9.3:7203.38:2-07  8:2-07.7.3.7.3 80-0:2203/:/:505078.2..2.07809::.9.3.: 9/../..3.3..7.3..7 50..7.3207:: 50-.3  $$   .3.3/.9../...73-40/-.3  %3/......2$!:3.9:5.03/.../9.32025:3.4050.9.7 ./.2.334%84380%99074380.7../.7.-0.

32.3:2-..7.3-0:2-0707.80507950:2-.38. 503.3507025:./9..3:7.7:./.2 .3/.3:9.50:2-.3:7202-:.2.90:39:3.5079.503.7$05..7..503. 50:2-.3405.38..3.7.2   48:39:203079./.75..3:5!7/9..50:2-.3:7.3.2...3 203.. 702..3739/.

.25:. 2.-...9/.3-0707.8.702.

03/07.3.  4850:2-.20-2:7.503..88.:2-.9..3 203079. .3.3 .7.7..8. 2./..2   !03..7:20/.2.3 4850974 2005..35079.3/.80/9.3.7:.

3.8. /..3-0724947203.8:.7.39.3.390780-:9  34.2-.0 .3 702.7.503:-.3 4280507987 . 5072..3.3..303/07./04805079 00/147$500/ 203..0.3/39  102...075035.3 .

3080.  202-07080/.3702.3.7.3.39039..7./804./809.2805079 719 /.5..2.3/:..8:/.348.3..3/9434.8:2-.3805079/.890780-:9   $.-07902..0807434.2    02-3.2..3 02503502../03/.3 .3/03.5&  02-3.702./..37.3:2-.3/ %0:748 202503.:2.8.3 %0.3703/.2.:4.3/5.9.3-.:39:2037:..9:..307./.3-0702./7.3.8./..39:25:.-07:2-.30-703/.3-07:2-.7.3.2.3..7:702.302503080/.  ..8 ./.2.0--.30/.9..20307:8 5078.9.9.2..8.2 07. 80/.3507:2-.203.8..02:/.59/..89.34050307-9102909.50:2-.3 .7.7..8.3-0.3/.3:..5.7.79072...    03.7..9.3507.9.2 07.7.3 5078..350/.3003.5203.:4880.9:.

9.378.2.9.9..4394507..9.7.3.:7..3 507..3 3..3  0/.3080.

3:39:-07080/./.207..3-..35..39039..7.

2-.3807.2 92-:.7.207..3.9.7 ...9.2  5.2-.3.3307.350:2-.320-. .702.8.37.9-:7:-07:2-.-.:9/.7.

3743/.3.3702..:...2.307/.3.   0..

502.:.39.-07:.  .8.3405.

/.7.. 5.5702..548507:0-07.37../.3/.89  .3743/.8..307.39:25:.8./4..5/.380./03.5203.3:2-.. .7./...7:2-.390.3.3.5.2.9.39.2 9.

303.393/.3203..89..8.35.9 5..2070.03/07.3/:-..39.75.9.8:.8 3.3-:-.:9.95079.202-3.9. -:-.5/.8/..7.3./.  2..2.7.3.  50:2-.5.-0. 5079.503-.3  %07/.8.9.7.50.9.7 50.97.0-444380440: .:9/9.3../.3.3/.-  20.:2.3.38 8443.3.50703.2.3   :-.3     472:.  /  !...7.94024/1..950-.3./9.7.3/03.9.3.3:39:202-3.3203./....:2./.33 :./.5.../.520203:802:.-40203..2-2-.3$...3.3.2-.5.334%84380%99074380.

38..9./. 203:3.388443.3503/0.3.203:850703..2.

3503.75.../.3 /.9033/:91 /0/:91.8.38020893.3503..3:9. 8     472:.-.388443.809.7/03.2.9.39/.3.39/. 203.9.:0../.3...2.3.2.3.3503.33203:3:./03.3/:38..7.3.9.8.3 02.   0...38 /:9405030.9 $.3/.320-.3 :7.9.3/..3:9. 202-3.3 83 8.:   8:  .3 .5   ...3.80.3:9.390.80.202.3/.3809..58.9 203:7.9/. 0.9   8   472:.2  8: -075:3.3-07..  8:02.3!   $5:3.320-.9:90390780-:9 $..95079.3...3.-0723..3.2.9  8 -402030-.7.   02..38 .43941472:.550703.2.3503..3-072:..3./.-07:9  . 203:850703./.35030.../..9.3..3.

 3.9.3.503.3..334%84380%99074380.8.8..32:/.3.8../9..35.3/.0.3.2.-4020308.:079.-0.:9.38.9.94024/1.3.  /!.7.3.3.3!02-3.3..95039307. /03.37.7.33 :./.3/.9.-  20..3  .95079.0-444380440: .7..3/...3   !&&  ..8  .

43-40203/.43203:3.3 507:/-..2-.802:.5./.3 50393/.7.3.3/. 5.3.-.3   239   202-..8080:7:.  .3:39:-..3.3203.. 239 !02-. /5073./003/.3-.380-.8./.39/.3.8.3.3 ..:.8.3.8.3803.3/:384.3/8:..2003/.3..  5....2.7....   39..3202.3...8.320..: ..39/.9.3.-.9./.33     !&&$  .:..3    7:2:8..5 3...384.8...9.:.   239.9....950393/.9 9/.3-40/.9.3.80-03.73.30-9:25:..33   ..390780-:9 -.3-.43.43202-07.9$%!203..30-/09....39..32.3/507:39:.3-40/..3/7:2.3 ..-.3 84.8..3 805079-07:9    02-.3079.3 207:5./ .3  .3003/.84.32..57089.3:39:-..  $0-03./03.3.3-.:-:..7.3.3 202.35.../. ...33.203.3.3 .3 ..8.3.7.7..88 08.8..-..305.33.32.33.9./2.3.3..3 5./.8.8 .3.9..  /... 2:33-07.: /17.9.8.33.33203..:  09: 0-40.:../.9:84.3 0-..5.7. 2:33.3.3.:  09: 8.33-40/50.0...7.3 2029.2 -.3.8.3.3.3..7.84..9/...92.3/:3-.8020893.3    ..-.8../.784. 8..39:3 05.3.-071472.202/.3205:984.3..33807.3/909.9...7..28:/..3-071472. 3.

89-039:.5. 20303.

8.7..

. 2-./.3..3.50-.3.3.3    02-:.0/.0.3503.3.3.. 08.8 ..3.8..202507:39:...3  02-:.75.038 /802-.3203:8.7.-.3700.    %/.3..9...3503.3.2.3/.3.850 -.3    03:8..97../.92.3202-:.3   239   202-:.3:5.3./..9.5..7..7.3.97.7.97.3.3.984.1472.../.802-.8.3-.3/03...3.8025:73.3/.9 9.73.3-./94.43 80-.202:33...3  239:39:20302.3.3..2: 50-.3 .3.73.203:3.5..3/.2.. 2.7.93.3-08./..7..30.8.3.3.84.-.3..380.09..3003/.9.2.3.7.91 502-3...8. .805079897:9:7.  W-.97./.82:2     $  07/.7.75.7.39/.9802.7.8.202-:.38:3 802. 8.307.897:9:7.8..  5079.. /..99:3.43.3   239   -..3.30-:7.3/..3...38. 9.7-075:3.9207:2:8.3...

..3. 203.503/.3207:2:8.32.3/-.43947.3  0.3/..3...203./0.   !03/.3/.:3.3.84. .3203.3....3 80.9/507./.3..3 -40.-003/.33 -07.307.3.3 -:.3.7804..-.3.3..07.350..3.3/.3    !%&##  $0-0:2/907...9.:/./.3..32..   $4./.33 !.:3.5.83.0-0.5.9.5..3. .3  .. ./..:39:203..5.::.9.8/05.390739.7.203.3.3..88/.

/0138.

3/.3.3907/0/.3..7.2--07.350-.33....:3.3/:3-.203.9.350..9 .5-:.. 08./.3502-0.507:/. /0.  88443.3.3   $.-072:9:/..3/-0.390.02.3  9/.7:3.3.97.3  .2.8.350... -.547.-070-.2-:39:203.8/.8  ..32033.9.8500-078.32..3 2.05.79070.3/:3....8/./..:3.393/.3.2.2.:5:99.3./.307...:3.83.91503:8..3...7 2.5:3.3-40202-./.:9.0807..32.3907.33.9/.4380507.3.32.3.9.9.3 0.3203...3 08.7802.530.3.9 809.32039.3.3..:9 -..3/..

393/.3.$!%503:8....3  -  09: 9:25:.3 502-0.3.2.544$/.9.8..

.38..540808047..39/.3.9:3:.3  /.305.3502-0.  / 09:.3/-..9..802:.3  2..92030.3/../..9:5:3.91503:8.9....8.5.33202507402.-075:8.3...33 802.2.8.  .90.3:   0825:.5.3 05. 5.547.8. .39039.2.3203.7.8.3 .2.3-078 -072:9:/..439/.530.3 07.9 /.3-.5.32.3/80-.2203.3/.3050393.30/:5.9.530.30-078.8.3807./03.80.3.    02503080/.8.3./.-.:39::7.-40202-07/0..14:8/0..8.9.9 .38..8 8.3.920309.393 /.507:  $4.37.2.7..380.3 /.32.:9039.503.9..3 . # .89.:.3202.91.373.38.3/.3050393.9 /..39:3.3-.30-078...3/..50.3 02503/.32070.3.3  0802.2089.3.3.340503.32033..07.3.0-0.79039.3..2.207.-40/5.39:3/.3 .3.3-07./..

2-.39:3 3/473/.. /.39:3 2.3.3203.02. ..79074743.3/:39.3/:52030-.39:3 502-:3::9.8././. %07/.7.3. ..3502..8/.3/:505..-. 493203.05.2./.3.5.33.9...30:..3.3 0. ../::8:83.3/:52030.380.2.-.39:32070.3502-:3::9.9.3.7...7..50-../.950-./.3090.302482033.3/. 0.9.35074.3/.3-07..2.7.331.3.317.39:3 .3.9..3   %0.:9./.3  -.39:3 0/:5.3808047.47.7 ..5744203.3202-0-.39:3  %0.39:3-:.3./.9.324/035.5./:5 090.33/.3 202-.39:3/...5033.3494990..3:93.323:223:2.317.8:39:203.7.05.8 !03.52.3 /./..2 -.39:3207:5.202-.39.7.203/..3/:3./.9./.7.2802:.503.3../703.3/0:5./.3  8.3/:5 7.7 3493/.9320307..07.3/.8..08038..35073.950-.7-4324348/.2/:5 %0..8.  !03.9.503..3. 47.33.8:.3503.33   88443.308.8 202-.3-07:8./.7./.:-07.5808047.8.9.8.9 7. 508.:..33  07../.93907/7 /.5:3.2.307..3..302.91 20744/./.3 2030-.::.38..39:3 4743.3.../.3/:52030-./0:5.202-.5. 443..-.3. !03.38-: $02:.3:.9072.39.39:3     2.75.24/035.9.203.9.: 0.2.8 .8 0.33.3/:5202.2203.93.73.3.9.331.8.3/0:5. 802.5:3.32.-.38039.33   !03/. 203/. 50-..3.3.9.2.307.5.3:25:./.330..2.3.30/:5.39:34743..3/:5 907/....08038. %0.3.305..3../../.3 3 2033.2. .3..3.503.2:37.3.320702-08.8.038 .39:3 9078:2-.32030-../5:3..3.2/:5 90.9.347243.038 503.9 909.3 5074.8.2.0:.103 ..90./.5:.. 5.9039.7 ..39.02.30248/.

2 8-:-007.8.9.32.35.3-07.93.3802.32030-..203.9.2-.3.207:5..-.:     $0.3.-...8.94024/1.3/:3.390..2/.3.3.1033 2030-.38.907:.-  20.5.39:3 0- 0.:.39:3 3 2030-...7.5502.3 .33.9074807488/.3./.9.9/.84.3.3 2.  /!.3.3.31.79079078:2-.7.33.9074807488/.9:7.5. 907.8..7.8.25:7.9.39:3/.7.39/.9.3/.33.3.3.574808! !0..05. 0.2./..3.:9.:3.3  :7.-0.9.3 -07. 202507.3-07803.3.3 5007.39:3 -.4394.302. 9072.8.80/.3.20207:. /:3.-.3/.5:.320744/.7/.309. .33 :.2.9003/.7. 070.8.3 203:7.7.350707.32089:8:8  2025:3....9 203/.7.3.7-4324348/.35:3.:9.7/0:5.   :2:2 -40/:7..3/.7.9.9/3..3.9-.3..9.     :7.  493.3/.203.390.2/3/3.3/0:5.9.302. !02. 9/.1032030-.9...   20305.-07.0-444380440: ./.3 202:/.8:34793 9.39.7.2.3..334%84380%99074380../3. 2.3502-0:.  7 .3.5.  2.3203.7.2.3 -07.303.3907./.3  $ #&#  .-..788443.3 ..3..05.7.:/.903.:2.3-. 32030-...50744  .. -07/.103 ..8.788443.3-.39:3-07././.79074743.5744203.303.37 .3507-030.7 503.:7.74803//.8. ..9./9..38.3..32033..3/:3 ./.79074743.9 7.3...3 038-.203/..3/.5..-.. 202507.3.-.

 ..   4394003/.3.703/07..75.9.5..02.3-.9/.3.5..7.3.3897:9:7 503/.25: 83.3.3/:.3.303/07.-.9 5072:.-071:38/03.32070./.3-...3-..3/.39.:3.. 0-.203:9.350.99:/.30805./:.!&$! 203/..3 .2.: 2.7.:3:39:50.302.8.3-0-07.3-40 /.7.8./.-.390780-:9 9/.9507.3033..5.::.7.../:./. :8..3 W9..-$.-078.78:!02-:.34050..388443.88443.25:8.39: .2025:3.::..9::.9047..2.3. 748.3-.. W033/8003./../.3/.-..9 -0781.388443...7 !03:8../  4394.  07:9207:5.203:9.3405.39/.509.9:8:83.. 5:3.8 8:/..320-.38:72.9 %07/..390780-:9 .80.3.3.39/.850-.3 43805.9:2:2  W-70-138!/59/.3 !:3.9.78079.7.3/..3/./03.39...333/5.7.-.3.43948050703.0-9.3 !03:8.9 20-07039. 93   .34050.388443..4394503/.3..0.3.3.9.3/..3-402030-.7 -49.37.84.3.2.3..-..2-075:3..350.3:9.3907.3-.3 2..380-.8/.20-.39/. 002.2  !   43947..3.3/:9/.850 030/..3908.  03.-07.3.3.03/07. !02078.5.3./8003./:. W!/..3503.2.8203:3...80.3  !80.303/07..3.5.39/.: 0.7../8003..808570882.502..3503./.3.5.7..3:9..320-.3/5078.05.7. !02.7....-.3-.3.  W.-075.9 0-.33/:3.3.3.-402030-.$!:3.3..3 002.7.9.3 .3-07.2:83:.9.3.2.3 503.3..    02..3:9.33-40203:3/.5. -40-071:38/03..38:/..3.3..7.79.. $0./..3-.3.-70..

/0...4394/-..20307:8 .4394 .3./3.

8.

43.9: .3.8:.8.8500:9:.3/.3.:7.3.850 0700.. ..9802039.08...9 897:9:7.3380202.33..3.339/.9....9072.3/7.3/.::..85090780-:9  09: .7.8.7.3. .20305.2025:3.850 -.3/507:.3. :..3897:9:7.-.3-..8.507:20.3 !03.

/.3507:8..7907.305.3202-079:25:. .../03.

9..3.507.

17.8.

3/0..:8.5.3..

547.3 .3.3503/.  .507.2:3-09: 907/.3.3 507:/.3...99.203..388443.-.9025..9 .9.3 .5.3 8.:.3 .31034203.: !.3/-:..2 .3-.9:.2070.3.32.340$:.3.3/88402.5079..99...32033..7. 2./. %07/..-:.39..3/:3.73.3.2.9203072..3.9092:7..383.33.3.2. :8907:  50-.8.390.:.3/.33.81.3-.3202-:.2    0.3 /.2 20/.3-.9/.3..35./:25.8./8.9/03.-./.9.3.9:.3 2.220/.2.950702.3-.05.3 -.34047. 2070.34047.34478..7.3 ./83-.5.3:8:917.3-.37.08502-:.32..8/ 9025..4/:8.3/.3.5:3.5..9.3-..3 50792-.7.207::05..7  -.3/./.507.3   439450703..-07...3.40 0.570.39.4394 -../..3203.30.:9.9025.7. 0..9/03./.9  2070./.90..950-.:3.3:8..3..2-/03..38./:25..9 9025.3/.30.3.3-.2/03..9::.3202-:.9/..:39:2030.3/.32.8.502-:.808:. .38007.3-./...99074/.3..3/207.    !:3.-4/  439450703...308 502-:.7..8../.7.-073.980. -2-3.38.2..-.    !:3.25.7..:.2--.32033.   439450703.::.3-.29438.3 /03...8.7.::.4/:8.347..39039.7.3. -07.9.947.:.25.7:/30..5:3 8090.7.7.: . !02-:.3-.88.950-.9307..3-078.82..3.2.3..7/207./8..8.3/.203.3.9...207:5.9./8.93/.//./.7:...3-./.843.39/.340.3 $09.507.3  $0202.:202-.-079039.3.9  080-.9:202-:.9.25..-07/48.2 0.3.3./:..   439450703.39/.2.390780-:9  -.-9.:.308 08502-:..3-. 7..3 03:7:9./507.-07/48.3907-.73.98.9.7:/.-.33203:9:50.9.3-.0-..8.3.388443.20.: .33....3 $0-.3.3.9:507-:.3-.3-..$:./9025./8.502-:.502-:.547.3/.:-.32..3203./03. 7..3-./.2.    0.7. 9025.8073/:25.507-:.2-.8.3..3503/.8.9..507:/.9025.3.9502-:..2.33/.3/.3907-.902.7.35./.3.547...:9/3./:20.3. 5:3..3-07.94947/.3.5.2:/.502-:.39039.3 9/.3 2030-.3.3203/4743808047.308:3.8.-079.1. 8.3907.3./  09: . 0.703.

9.980.9.99.-.:3.32070.3. :.809.38.50...:402.897:9:7.3:99039.3 5.3 !.2.3/.84.3.9.7.7/0.33..3 -.:.5.9..3.7.73..8.-07.2070.38.3:8:99.8.202-:.. .3..9.203:.7.3.3003/.3.-..3-09:/.9 08.   !0.39.5.-003/.3/:.3.7..25.3 /88402.805079..843.3.390780-:9/03.3003/.9/../.33.4394902./03....2.8.3 #:::..3:7. :7.9..9.:9/3.32030.3.3/03.37.3.3/02:...9.350703.0905..7.75.89./..38/.3 .22..33..3-.8  !07.20.7/3.:3.803.35.2030..8.8.3:. /.20.3/.3 -.8. 2.84.203...3.:.9 $0202.3..92:/.8.7.3907-.253 -079039.550703.8...3.908.50.3.3.3/.3/:./.7.7.0.3202-3.../..350393./.9092:7.84...2 2070.../.802..3:5.38/03..7.7.50703.0:..7.9 203072.30.3/..8.3.3. -2-3.9 9.8  $090.3$%! .:.39:3 3/..333/8.202-3.3.3/.3.3 203:.7./.38.9/.30-.35./3.5.3./.3/03.. .570.38 .3202-3.47.80-.203.3  #&  % #   .350792-..3..3/:3.-07..3.3.9307..3 /8..3.7.:-0793/.3907..3.3/5:./..::.33.3/3..50.3808-0-.3503/.7 503:8.2 :. 203.3203.

3903.3../.84..3 .9/.302.3 02.3.7.7.::/.3/.83030.2902.3-07.8.35030.3903..33 -.. 2.9.32070.330.07.9    07.:80./.07.8305.802..8:.8...308.3    !0307.7.8:.32033.3.9039.

.   07/.-..7.3!$ ..3$&/...3#%!% #! 802039.43-4020308.  .9..503.3-.3$/03...35079.32:/...3203.3/:3-.8.3 !$ /.3902...3 $   .  ...3 ..7.003/.3 84.2.30/:.84.84.3 .43-4020308...2-...

/.7.7.83 $08.07.. .9.50703.::...4333202-3.8305.84.32033.9...07.-.3$&   ..8  $&903.  #!507.9.3/.5.302.8..8:.3-40203....9  5.330.5.3503/..3.:.7.2-.3 $&2089/-07 /0138%&2.9/.8:/%&.3903.2.3.7.

:20307.80:7.8:/$&   4394/0138.9.3.9.3.3.3203/0138.32.3 :7. %!#% 3..

7.9.:39:-007.   %& 3..835007.33.8:/$& 903...8.9.30.80:7.3/.3 :7./..07..730.2..7:.

07....... 903.383432/03.32070...83 2033..3#! #!/.9.-.33.9.3.2!$.2033.:8.9 4:8 507.9   4394..

.9. .383432/03.32070.3.989 807.9.9. .389.7.2-.3-079.2.:   .3203.3#!  3-.7.:3  .3..3.802.9.2-.:8.8./30.9.802.: .9893.20309.3.43-40203..:309./0.5.  .37../.5.79.:89..:   ..32070.

0. 30.3-07808:.9.3  39.07..83   4394 .3 507..3030.7..83.3.9.3/.3 :7.9.33.4394.7.32033.80:7.  439430.9..9.3-07808:...83432/03.3903.4394.903.3-07808:..3..8.3   %!% 3.....9.7.3.4394..7.9   %% ..320-.   43948094704342.

3$3..3-07.43-40203:880-...08.9.-.3$&  02.3.3/03.3/.3 ..:8..

947.1.

2.8.3 %& 80-. 07.83-0723.9.947/..9/..-.  1.3030.3903.7..9...

1.947.

830:.8.3$902.7.:.3030../..9..9.3903..7/.947:..  1.3/:3$ 02.3/.730.9 ..9.3203.3.3   % 3.7.3/.7..8.9.9...

9.8..3.84.83  3.3903..9 807.08..07..$3.9.3..902.43202-3..3:7:02.308.$ 2.. /..8:.3/...8.3.

32025:3.3  ...3.84.7. 84.3.3   4394503/.::.003/.

3030.7:.7.730.07.83207::05.%03./...7.5007./.:39:-007. 9.9.3/.. /0138.

:39:203.5./.37.07.:30809..903.7 809.3 /.3203:3.3 2030-.3.35007.7..2-.$& /. 1. 903.2.-077.8.3 0/.8.439457410843 :39:203.2:3-09: 0-. 9.3-079.250-.3.439430./.32.32070.8.9.7.. .3903.7.7.:3 #! !02-.3 $ 05.7/30.7.947 /..91 $ -05.07..83 .73/4308.3508.8.7.43948094704342 :8:83.7.9/.7..3 /4947 .  . 30.9.9/.3.330.3.57410843..802.3/..90...9.../.-.30:7.2.32070.3-:7: .83/..  $0.305. .   .3903..0-.2.2..2..3/30.25:30:7...37.3.25.7.202-./.:.. .8.3.47 :..3. 30.9:7:9203...3.80947.8339:7:9202-.35073/:897.7.350:.32070.39.7700/30.-.805079:7:907.7/.8. . 1.8094704342 $0947 5079.3.-:7:.9075.3:3.3207:5.

--07/.3.3.35....3/-07.303/.84.3   03039:...8..3-07:9  0--.3/:.3-07:9  02-..: 7.8984.2.:2.:.3 239:39: 20.32.3.:202507:39:.0-:7. $$  !#   !.3.-902.0802:.3.303.3$%! #$%!$ #$  %%   #  $%#%$ # 0 %   !&  7.393/.9 1.9.7.7./.3 50792-.3/03.8.

/0.

9.503/.5.

.4394.

-:989.8/0138.3/.09.3  02.2/03.30..989  .:/03..3.30.:   0309.84.8003/.

3.50393 /.43805 7.39.314:884.3   %907503.:...7:/03.9.

.3 /.20.8    03039:.3202.2   /.9.3507:805079/3..3....3.9 080:7:.3.9:.32:/.9..38.35.3.2..202-3.8/.3.2003/.300203. 9.3/.  3.3 0-.9./.8:.

3.0-:7:.

5:3.

.2.8..

08.3.

3.39:305.203.9. ../.8 -07.

9039.9..9:/0.284.8.5073.9/.3/.3905..39075073.8.3 808:.3202-075030..3.3   0.

35078.- .3203:.9:0.3507-0.:50702-.2.808:.3/:./.3  &.3-:.8.-.9503.3.3.9...8:.39039.3203:3:..7./.3907.507.3/.9.880-.  .58:  .9.-20303.3/3.:80-..

7..:202-.3 808:.9:/0.  3.9:507./.88.3.203443.3..88808:.3/3.9.05:9:8.2.3203.38.

9.503/.5..

388902.2-7.947 !07:/8:8:3/03..9.3808:.9:507.5073..7..9.34  .3/03.3203.1.9.9/.802:.3 203.

3:9   :9.3202-07.-9039.7./03.3.30.89..1.35.- 80-.947/03.9:507.3.3808:..3 :. 507-3..380-.

947.9.3:.507:.3..9.:7/03.1.3/3.3/.3 /..9..-:9  $0..3.33.:2.35073.

.2.8..

08.3.

7.3   0-.5.39:305..-07809::/03..3.202-:...03/.3/..39078:8:3 030.39..3.9/.: 9/.284.30-..3...3.31.3.97.9.3.8.3    07809::.3.3 !03:8.7.9:507.203.3/03..3/-.3/.3808:.3..8.3 -07.3/./..9.3202-:.7/.-07809::../.84.3/.95./.2.38.9.3503:.

3..7.7.574808/.:802:.3.3..9...9.:39:20302.3. !.89.8 2:.7.:.3/.820.3-09::39:202-:.97.3/.3.3 :5.3    $005.3./0.203:8..

9..3 532.7.3....:8:.3/.3   !03/.503/.. 5.3    $97:9:7.  3.3:39: 202-09:...9......7.2030/9.3 532.308..::.  88443.3.9.3.  5.3/.314:8507-3./8..03.3.3.3.::.202-.947 1.3...3 2070.390.$&02..320309..3503:8 43943.3 08.. 5.7. 5..3.  !03:9:5 532.3 &$.3.37.7.3.3.3 /-..7.502-.  3.9.9..37.5...3.  3.7..37.::.9.9.   $97:9:750703.9.::..3..8 02..3.3503/.. /.3 . .3503/.3  5.-./.94702.

.3/.8:. !073.5073... .9...3.284.7-0.3 :-./.38: .384./.7.2-.9.3  - 0138.75..9..

/.84.:/30..3-070:.3503/.3 2070.75:9207::05.3.0-0.8.83.388443.0-202..3.2-38.  0 4394     !03/7.3003/.3 0.3  5..388443.202-. #!  07...... $  :39:203...4.2030.8./..4.7  55   5.3.30--08./...5 2..3 $  .3/. 9079039: 805079443.7.3/.85004342 549/. 5030003.3.3 .3/08.3.3.8.3.-07-./.8.. #! 3.3.3   ./.7....39.7.:..5.83.3 !! .3.03.   4394503/..392-:.3:2.3   $97:9:750703..8.50--07-.9.3:.3..3/303..88443.3 &$.3-08.-07/.91 !! :39:203.33 03.50--07-.9.8...3/303.3405.3.3.3.3!03:8 !!  -3.3/.39: -.8050793-070:.20-.330...32070.0 /.2.9%45.79.2538:.8050797.-..8.357410843.203.3 20-...3-070:..3 ..43805   ./.33 .390344.3  $0.3/.0-0.-07-. 5035:.003/.7 /8..:2..3. 50./70/9  802.-.3   09: 03./.8./..8:..3.. .8.3 08.340503:8/.3202-40.3.3.3.3 08.250703.3.9.08.-.9.-.3.7..8:.3  03.3 !$  03...3.::.3 .3848.3.3.-40 203.3.8.::.203/.392-:/03.9.03.03.5.3..3 03.50393 #!  / 4:884.9..9.80.90- 9075073.75:9 $& 8073-07.3.9....2.../.9.92.2$&/.3.3203:3.. .3 /3..502-..3 502. #. 907:9.   4394$4.

9:2:28:5.3.-40/:7...:/: . -0781.

3/.8...9 ..8..9-07:93./0.2. 8005.9945.

:/: .

  :7..3.

3.3.!0302-.38 . :7..

3:9:39:2030.8.0907.3/0.3.3.

.3/3.9945...2.3 /.43805.9.

:/:    4394.

-:9.

31.9. !07:85081/..08 .3700.3/03.

/0.

4394 :7./.8.3./..3.3  - $07.503..:39:20302:.3/. 507:.43805..    !030../.3/02:.9202-070..3/.52.203.3.3.305.3.3/.8.5.

0825:. 40.3 ./.

.3 -.4394 2070.907-.33...390780-:9 $0-./..3 -.3/.0-.3.388443..3-.3-.3/9025..388443..$97:9:750703./.2..39039....3 09::.3/.9.3.5744  09. -07.3..3-07-..3.202..32:/...3.9: 50703...2.907.0-.3./03.380.9.7 080.33.39025.7080..3..207:5.3/3.8.//.7.2-039:503. $ :.32:/. 0-..93.708/$0.3-.907-..7  !030.3907.:3.3-07.3-07-.:805079 . 20303/..89/.3.3   439488443.350303/.58.3...7.3207.9 509740:2  5.2:3-09: 2070..347 0.2:7:9.9.3 ..3 -.3907.7 .3   4394$4.2.7.3-07-...9. 5:3.3/.3.9. 5007..3.90780-:99/.9.9:39:20325.7.9:57480/:7 50303/..3-.   -.3-.:379$5..340503.3  3.89  /.3.9/..9.907-.3 !03..3 20347-.9: 8.:.57028805079570285073...9/...3.3 20303/.7 ..2038../-:..3 ..-...7 ..7805079..3-. 2030/.35:3.  ./.35:3.9.-.:/80-.32:/.32.202-03/:30-.803/7. - -:.3    55   49./.  !007.3/.9/...3 20303/..3-.8020893.3.9./3.9/.:5007.3 -.3-07.3 -.3../.3.-.:7:2:8.4394.3..3. .3.

-:9.

.3.3..3/.3:9:   .9:897:9:7 .-:3.3.83.8.8020893.380-:.3897:9:7 897:9:790780-:9:39:203.350703.3 3/.897:9:7 897:9:7.089/../.-40 203.75.9%7.3507:/.38 8443..388   ./.

 .39::.3:39:203:3:.3507.3/-3.9.3.9./03.

3-07:93. 8..550703..3.507:-:3.   5.8.3/..388443.3  .38:39:203:-:3.3/03.3503:9:5.9.8020893.3   %/.9...350703.280-:.350703.  40:..3/0.50703.3503..388443./:3.3./75.809.388443.39.3.7.9: .3/0.9/03.3/...3/..3.3./. 50703...203:3..

3  5.0825:...502-.-..3.30825:..202-.50703.

5.503:9:5 2070./.9202-:..305..3   $97::9:750703.8:.3503:9:5.9 503008.3/-3./.3.

3503:9:5.3   !0703.0825:.

9.502-.3.3 3.  3/.-40203.0825:.3-07./03.3..3503008.3.2025:3.7.9.3202-07.3/..305.3/.897:9:7..079.7.   203:..9.:20302:.9.39/.3 14:8503:8.3../..3/03.38:/.3.33.3  202-07.

/0.203:8802:.

9.1.

.307.02:..3503/.7.388443.8/.4    /.3/:./.350703.-039:908.7....390.4 /7.3 5.50:. 50703...3/.4  207:5.7/.3203.4  !.35.3/.39.::.2.3$%!  038 038/.2-..-039:908.9.3    $%& 039:%08.3.

   $0-..7...4.3...3/.

.8.3:.80-..3.

 34..0.079.

/.07503  5.8/.7/..92..3.7 ..3/.8.7.3   O ..3202.8..7.289:.8.3...7.3802:.3..9:.02...-039:908..34250203   02.3203:.   02.2.:05..3202-3.4  .553/.350393   02.5.2:5.7..7.3.39.7...4/.

3.7 .. 92.9.7/.4 0503/0.

/..

3. ./.3.9.9. 94.2.

..

222 .9.807:.

807: 8.3/.9.

..

2-4..

/:..

8. 09:.- -..24/03.05.8.5748.8.3-./.7...3 2.   .

8:/..

.03/. -.3.

8.705./.32.. 8 /3507./.  %:.. .7.9/.187 %:.3808:..3808:.507:/9.2/:.705.8.17..

.89.17:..

.9.8.8  !07843.9 ..3.. -078::7  :.9.39.../. 807.907/.55....3  :38:7 -.:./. 203:.1..5.  02:33.3.3.:.:. 9.07....2/:.

209.147. $.3.

/.5.: ::7.0 ..

39/03.-.8.8. %:../.-.3808:..:..705.317.

24/03.

9. .7.7.7.3/./.3 3/.. $.05. 902542..553/.   . %:.43/..3..9 .9. !0..9..9. 5.3507:/-3.89.8 9025.39:305.3805079.7.../.8.9  7.7 2.3 07.3 202-3.3. -.  .3 :33-03/..5./: %.99...3.8.7/ %:.8.038  038. 43908.9. 2. 4.:39:.9503.  09:.

2.8...  /.84.3:3..:    33.3.3.305...3  %..5. $0-.3.289:.2908%  .3.5. ..8/.3/.317.3    3320309. .89.4     203.8.7.3./...390780-:9/03.89:.. 03.39:305.85079.8 02:/. -07:9 -07.30.3.

3507../.:80-.5...    20307..   .8..3:.3-09: .. .    203./..3805079.9..320.2:5..790780-:9.39:..1.39039..3    339..3.302.7.43202./.7. 9/.507..34250203  09: 5.2-3.3.5.3.9.3/..    2030.905.3  !07.3.33203/.420207:.3 203..-40/:3.7..3-.: %5748.89.-   !..7.3.9 2.3.9.3-..73 .43943.89.3.3-3.9.3805079/-.3   .3/.39.3 /03.3-.9.9.3 :8..3.3! 4250203/03.3507:/.3.

8.9:  2.3.

/.7.2.9:  80.3 5.9:  /83 /89:  -03 -09:.3 2.8.8.

./02.2./..2 5.3  802.280-0:29: .

.-40203039:.2.3..7.39:2./03.9..90780-:9 %.:.3    ..-039:.3/.390./03.5.7..:17.8.3/-.-.350393.3$%!     !.7..202-.43$%!202-079:25:.3-.203:.5/././.3.9 8.88007.3-039:.:3 207:5..8../.8.3/1.3802..-... /.3/.8...8..8...39098:5./.3-.350078..-.....203..0.2-.88039:.899:.079..8..:39: /:.8 -0:203.38025.5.9.9.305.8:2-07 8:2-07.8.3.-.38025:73.   !.5.3507:/-070-9:25:.3$%!/ -./.780-0:29:  .8.3-.5.7 2030..3.3 -039:.7..-039:..2..3$%!   $%!      !&$  $%!   $     $%!    #!   #  $%!   & &  !# $$ .079...3.:39:202-.3...-.8.:5:3.8.8.-0.390780-:92.73 5./.2505078. : .3207::. .8.080:7:.503/.33 202-072. 02.3/:.3/:..203.3   03.3 ..3..3.9..8.  $   3.: -. .8. #::.3.3 !.-./.39:40:7: :7:/804...38080..8.

3/:..8:/3..8    :.3-07:9  -.3.3/..5748.7 .. $%!     $  $%!       $  .3.89.7/1.3.5.8:..  #& &#  .3.8.98438..-0.8 7::.3/..3  .   0..3203.35.8   .   ..2   %.8.7 ..3907:8.9...!748.8 0-07.3-07-09 -09 2.8..3.-.95..3-07:9  ..81  503.3.7.3.8:-0  .5.2.7.8../..

507.3 3.2  3.9..9./..2.8.-..3.2...

0.9.3/   .7.

17.8.

22./1.39..:3.5.8:/3.3909.3.    :.5.39/.3.

9  .7.3.5..  50-4/4-../.8.9.3-...803/3./..2...3-07:9  .98438../.553/.3203.9.   .95.905.39/.905..39/.9.3.  .91  .3.:05.81203.2.9:.9  ...9.393.98:8:3.:-:3 .

  .

:..-07....:8203:7.7.2809.7802:.7 .3509.35.3 -.07.9.3 -.:.2.-0707.:9039. .30..3/02.3 :2.38.25..9/.-:.8. 502-:..39.7802:.9..7../.02.7.202507.8%.3907-:.89 .3.30:.&9..75.3-079..9. 39.3:8./. 0...7.3.302:/.8:7.3 ..3.7..  .3.2809.38/.25.32.3205:948.5...9..80.9....05.3.3 503.8.7.9/9.7.3/:3.38..3 03..7802:. -:.5.37.7.5 507.39...3907-:.9.32547990780-:9 :.3503.202-07.  5.7.307.2.2.3050393.3.507.3. !03:7.8./.39.7:83.9.5.9.2-.3..3 8:2-07503/..730../.7.7802:.320.3-.3 -.9..7..2809....3-:7:05.3/.7.9039.3:7::2 %3..303/. 025033/..25.5.3203.2030.3..3/507:.2.:: 8..39.9. .32..38...3.7 .3 .33.. 3/03.87.3574808203:25: 202574808 /.37:2:8.3/./.7.2-9.305..#:2:8.303/.3.3:8.9/.503.33/03..25.7.32../.39/.:897.3-.7.3$3.3:....3405.8-40/:3..1.7:8203.20250380.8.7802:.5/-:.3  .3:39:202-07. 7.3./80:7:30..730..3.-.8..35:3.7.9/03.507./.3203:3. 390381 2.39070.380907:83.3.8.3.33.3-.3..3/30..3 90780-:9/.3802:.  2.38.39079039:8.8.7..25.2.. !74808320-.9..3..3-07.25.87.7.25.5.7  07-.503:95.5.80... -494 .80.38.9030.33 207:5.-039:0250390.7.7. 07..7.:20.:5747.9.3-073.5. 8.30-078.3 73./.7/.3/.9.83.:5:3 9075.3050393./-:.:3    .3  3/:89750.:23:2/..9.29438.8.7...3 2034947.3 /.0/...3.3809./03.3-073.9.9.92032.3 .../.3!039.3.3:7::2 !039.7 070..3 203:3../.202.5:7.730.3:8. 47.37.:3.2.5.548919039..3.35.39:  7.33. 03./.207:5.7-.803  .-. 07. .43../.2.3.3-..7./. 207..3/-.3 -.203/.330.3503.:39:202-3.35:.8.9/9.5.7.3//..8.390344 8.3 .3.9/.39.50.8.2030/.3:3.3. -.:.3.9.354891907.:/207..38003..3.50703. #:2:8. 02.9.. /.35./..850.35.3503933. :8:83.80.7802:.39.. 5747.3.3 203:7.389:.7.9.43.30- 2033.3/.3  (  ./9.7.52./.33.-.38:3.3 -.20/:5.2.7.350325479.9025.3..8/.-.:5:3-09: -..3. 50.3.3 /.7802:.59/.39.-.9.7.3080/...932:.5.38.7:..348503003./.7.3/900.. 3..39./9:85.:.7.0-/.3.7:.3/.3./.29.7.350:5:8.90780-:9  $.3 /.2509..3-.3..3.5.02.2:.3. 0250380.

 -..3/.380.3.3:39: 202-07080/.8:.92030..380-0:2/:5:8.2809.8/.3079.9/.5./.:3...75.3-.3:9..2.3507809.7.2:..39.-9: 20.33207:5.37:.9 907:9.3503.3.3/.5.39.3 ././.305../.82.7802:. .9/.3478.-07..3 203.:8/.9.:5747.9.   $  !02-:.380-.38920.7    509/.5.:.7802:.3/:-.5.....3:.2.02.3544.990780-:9.507:2030-.37..303/.7.3 5:3.25.2. $0.9039./1...3 -0703.3-09:8.3.3 802:..2809.8...9.25.350:5:8.3 .347.380.203:7.3 :39:9.2.3 7./.33.9.2.3 -.330.-:23  $.3203.3..5.3502-.25.305. 4890780-:950393:39: /2.3207:5.503.3-402030.8.3 $0-0:23 9.3 203:3.7:.3.3:39:050393. .3 9:8 080-.9.38./.3-40 203:7.8 .3 -.3.:9..3-./.3-40/:3.:../9.3050393.9..3/.9.723.82.9.8  .7...3079.-:.8.2809.3 .8.3.9: 8:2-07.80../.3:39:502-:. 050393.5..308..3544:39:203.3.0.-.39:7:.3 503:25:.30307..548919039.92030..38003.3.3502-0.203:25: 202574808 /..3/:25:./4947 .3.8-07907:8.3.7.9/80.7.3...9203.9203:7..29.-40203.29.9.-402033. 2.079.47. 0..38./.2-.7.7802:.8.3-40203008.7802:.2020.7.347.20-.23/.9::..9..9.25.:5748085030-.3.7.38.3-.3207:5.39.3/:5/2:..38.3 50:5:8.3  9.5. 3 47..7/.8.9:9....3/.3..3.3   .3.3 203.3.8.7802:.39: :9.3 -.38.: 5747.37. /-.37:.5.3-.3-078.37.7802:.3482 .3 07.2..2.3.:.7:83.02./.25.43./.3-.7..3.350325479.25.3.3.9.39:802:.:2..3 .203.3  &%9.9.8..-:7:3.7: .7.3:8.7    $  07-.3 9025...31.35747.2.9.480305..3/02..3-.3:39:50-..2.3.7.3503.02.290780-:9   $  $.25.2./.7802:.8.2 9.0:7.3485079.-039:02503/.9.33/:89750.3 $0./.-.. 503.3 -.730..3.2.9..5747.3:8.3/90-.9..3907-:..7    $02.3 03..34007./.5.-..8.

802. 203.3 :-..39/.3.3202-2-.9.77:2.:.. 20307:8.32033.$  !747.780 503003./853/804.3478.25.7....37:2:8.8.2509.2 .2089/-07507.5.-.308.3848.-402030..507./30.208.82.3503.8.35.2-:3../.8 !748085030-..350:5:8..7802:..5. /. 02.(  ..3.:9.  9.39.33..9203..20303.3-07:2:73..9203:7.38.3.3.93  2.350-.3 /90-. 9/.3.3-.2 809.3/-.32070.203.334%84380%99074380.3.7.3/./.0-444380440: .907-./9:85.8..7.503.:3.73 -..3544.9.33.8.9/..8..25.7.3.3 070.47.30.3 /.330.:9..3083./.303.380.82.3 :2.33 :.3/:3.33.:3/.9.9.0- 9.. .9.-0#:2:8./.50703.:39:202:. 2005./.02.89.25. #:2:8...2. 07..9/.3:39:203.348 5079.7/.25.3.3079.3..3 080-.8./03./.32070. /.9 9.3.380.320.3:.9.7:8/.9.3.8.33.29.7./.507.3/.35.:8/.9:8/.9./.29.99/.3.7.07.8.   !0784.3 207:5.3509.38.3 73.053.079.9.2-./.3-.3802.350-.848.303/. /..32:.38.3..3.3 02:/..348/.9.9203./. 5.3.38:2-07480305..3..30-078.3..3.7.503/:/:30.35.9.- 9: 5747.5747./-:.3 2.389.3203.9.9.92032../.750703...7  /  !.3.5..2:/..9/. 443..7-07:2.3507809.7.75./:5.3.3 2.3702.802:./9.33/03.17. . :9.3/.5..7802:.-  20.7..   $  9.94024/1.9..303/.7.202:3:98.5.8.3. /..9.3 07.-:23     $!&  $.3 .7:89...3807:8/..33 02.989.25.3  $ #&#  #:2:8.7802:.35.0-0708.3-...39.2030.9..3.3.3 ..3.3.3.320-.7.202-039:0-  507.2.2 .  5./.5..3/2:.5..920302-:3.7:8/17.3702.9.3.-07..3/.3.503:25:./.8/.3702.9.

392-:..502-039:. 2..3.9:/03./..3  20/.38080-:.9.3247.3.98/. 2.. 9.3.3:8.350347-.7-.7.9202..347547./: 2. .72070.2 507.3.5:.75.2:.7.7.30....3/..905253.. .3-07:.07.2.390../: /..3./.8.3503-.2202-039:802:.2..3/.3203.38.7.2030905.2039-07..2.7 -03../:7.3/50703.7....3/804..3:39:202-039:2.3 909.350302-03.393 8079.3503//.38:./.2. .30:.3..843.3../. 74.39:35.0:.98020893./:9079039: 03.8.3798..5..3 3..3-07. -:-.3.3/.3-07.7.8..5.32.7.3.3/507::/03.5747.8.2539/.8:/.7:..350-.3.:8..39.9 $07./.507..3 -.8.3.3/.3 502-039:. /02. 80.3.537.-..2009.. -:-.3-:.3.507:80/.3.9.7..203072. 207:5.3 50-.7..3-:.9:.3/03..3 8.5:.88..9... 3..2089..:..5.3-..3.39/.3247.802:... .25:202.7.39:2.3..77:2.320250703.32030:7: /. /8./5.309:.-9.702.32. ..9..33/. /. 38..3. 070./../.. .9 -..25:203.308.2.7.3   9..1472.7. .7:83...:.9:5079:-:.3 /..25:202-039:.8:/.20207:./.8080-:.5.2089.3 $4. 2.3 -:-.33899:800:..07./.:39:-0793/.503//..3/2.9203:3.31472..3503//..9.   9...33/: %3/.2070. .3.3 88902503//..8.3.80.9...3.-.20207:.80-:.3202-.5.203.7.-.38080-:...73.3-40207./:. 907.033.907:7:8 2.8:.8050. /8008.3!0..0:.3.3./7803/7 -:-.39/. !%$ .31. 2.. 802:. /.. -07./.507./.8.3903...-:..3 2..3..3 502.9 /../.52.70.39/. ..9 -./.3...9.0:.8.380-...3-0708.7-0708.3..503//.3-07:. 2.850..5..7.0:.9.3.5.9./2.89..0.3.907-039:.9 81..3.3.38..7/./.7.8. 1472.3203... /80/..2.3   !..7.3.39070-/..  /.3/...80.:: $07..2-..8.3.5:.390.3 2039..9 &39: 502-3. 9070-.2.203:3:.305.5747..9 ..8. -072:..939./.3.  2.3.39..3.3.3/.././. ./5.3/./.1:38:7:/. .507:/7.32:7380-03.3.8.3 -072..3-07/.3502-3.29:39:9.3802:.7/.2.3-:.5.-40203:3:803.32030:7:  -07805.../.93. /.5.7...390.9:503/0.8.7.3-07-:/.2.5..2503//./.07.3 .20281.3-070.3 07..374.307.75.9 .3202-.:802..3:9 03. 2.3907..5...3 -072:..2070.5.38:/.7.2030.3205:9503//.2.3804.2089.0207./.3-03.8.3$48.8.-9. 9/.30-03/../.3-071780.3.3 2070..0:.805. /.5.2439083  503//.9.-.3 /.7:83...3.3 9.9-0793/./..-.3 -.203.3.2.380/.39:803/7 !747.7-.805.7.8.3  5./.3.5.380.80-....

7.7..3-07-:/500792:.2..3-072.7:.3.   079.8./.9.

.

5.3/.8.43:.8.89.390.7..:0907.   $0.-40 20303.7.3.9./.78 850393.9.75.39.3.3/:./-07 .3:9-07/.3.3203..5.

3-..3/.3:8.7.3! 2   .38.3  !&#&&$   .3:9 -:.30907..78  203:3:.3 50703.. 909.3 203:3:.2.8.3:39:203.5.5./.550703.50393 8 802039..8  17.7.2509.207:2:8.3.17.2:33-:.3  #& #&#  ..3808:.303./03.3202-:.3909809.7.380907:83.3-. 203:3:.207:5..3.:..3907-.8.-0#:2:8.3/.78.5.2.  8 2/..93.89-4020.3.83.9:89:50393.7.17..9.../.785079.3.9 .  .8.808:.38   3/.3 /03. ..9.3 80907:83.3.9: /03..9.9.3907-./03.:9/.  50703.303.9.3.

3 907503   8  4394  :7.3...203:3.

203./.3.3:9  ..2-8/.203..3.3.0907. 239  $090...8.4394/.3/.3202-:.-.3.3:7.3.3.

7.38.2..7...7.37:2:8.3.340!07-.9.303/.50703. 07/.3../-:./:3.3./. 09.20309. %#  & 5.3!02-..3503..8.7.32033.7.......33.3/.380-..:.5./909.35.3574/:2.880503:3.3:.3:39:202.9/08549.9.. 5.3509./.5.3  :2.3.33.3/.:3  8:/./5:8..38 8.  ..3.9  .3/:3.8./:3.  .-40203:3.89.35.302:/..75.3802..3..89.3/-.303/.73/:8972.3   3/.0907.9..9:-073.257# -43809./.989.9 2.3   & %.8..3/08.3.3.389.3.507.0- /. ..9.3-09::39:203.7...8.3.33/03./.9/.8..8.32.9..3.2509.3. & 549038-08.203.9.39.3:9 -:.3 !07/..5./9:85.5./.99/.3/.3.3 -. #:2:8.7.2.5. 3.8..35.:3  .93/.3/0:..3/.3 73.9 ..2030.507.3:39:.-:3.3:3.

3-03.203.347./507:./.32.3.7.3   .39025.203.9 805079:78:8/.3!079.2 3/:8972.8..3/:.39.8.340802:./..038 574/:.3!0780:9:.920.3 $ :39: 202-07.3.785..785.5.9/..2030./. .33/:8972.3-40 /2.3 :3/.2.-. $ :3/.3 8050790203907.730...5..../5:8. !03-..8:/2..89.3. 2030.7.503:8.91:39:20250740 50397.3.3/909.3.1..  5:.2.332.7.9.7.31.9....2./:/.4003907!07/.9503085479574/:2.33. .3..3    0--.3508.9:39:203.3/.7. 503:25:.8.80-.8.32.5.90.3.9 9/.3.3.9.8.3203.-:.5:.2-...30.3.95. 5..3.8 :7.7.7 -03.-0793/...5.3.7.3.2....39./.09..3 -07:8.3 /..8.9./01382...38.8..3..3/:3.3080:7: /:3.330.53/.320303..3.3.2.3. $ 2.7./5:8.93/909.3.-./:3.2.3:.3.3-030 $02:.7.:8..:8.39025.3./:3.339..3 .3.7.8..3 39.8.-.73/:897 2.350-.9.   07.3 &.03807..9.8.785.3   $ ..2.3203/.7..0/:/:.33/:897 0203907.9... 20347.39025.3.3 $..7..9:50784.  2070.20.7. .2-38.2025:3.5.2..2.990780-:9  $ 5.3..9/2.3.3.3.7.3 .3-07.3503:8...3/03.3./.3.200/.75.8.:3   $ 50-.3503930. !03:3..3-07.9/...3...8.038.1..5..89.3503/0/.3!07/.3.3203/.8  $ .3-0:.3 8079..3/:.2.3907:82033.7..9.3/:.  3.9.7.9:7....72...3  $ 80/.38. 80...5.1.9.39/.3 &39:2070.380.7 202507402.820303.5.9805079.5.# -43 07/.9 8:.32..3.574/:2.3.3-.. 507/..:. 202:/.350-.9/.350-.7:83.-.3/. $ 30.3.920203:507239.3.5.3.2.3.7. ..2...9.33  $ !02-.:39:20309.3.3 5079:2-:..3  $ ..320. /.5:8...20309.3/:3.7.39039.3/.3907-.2:3-09: 8. 09.3.3-.38.8../5073.3549038-08..8907:8-07:8.23/:8972.3.3 / 8:.340809.:39:20::/./.3.9..9:2.3/03.9.:...3 -0708.350-.5.2030/.3574/:0:..9/:3.:-0-07.3.47..3.5.2.3 .9.3/09:.9-.3..9..3 549/.9.38..-2-.8.8.3 ...3.  -079. 2..9.038 .3.-..3203.5.-9.9.38.3 805079089.308./5:8.3 /8.-.340:2.9: .9473203.3/..3/.92./..3   &.3/...850.390.3.380391 805079 .98.7.92.05..-40/9072./.302. &39:202.3.3-07.8.95030:.2909.!02.3:39:20309.95030:.3203.3...3.3.3.39:-079::.8..8 $ ...3.5.9.9 .3 .31.3507.304342.038.390.02-.9478443.202.3..3.9.3/..3/5073..-072..9.3 0802:.:39:203.9 :.9 2.07..3.2007/.32070.38.8.5..3.92-:/80-.. 07.3.3!07/.8:/.5.307.980..

3.3 . 2.3/:-./5.9/.3.3.:2.3809475079.8.9:39: 5030:.:./. $$$$  .39.33..7..3. ..3./.2030.3.3809475079.9147205.3.3/:-.3 .3./.39.3.203.848.  .80-.8.-:7.8.203.3.0-:7 3/:8972.5030:..3.203/47438.3 !02-./ 5:8.:3.7.3$%!      $%!                         $& %0344.--.080:7:/:3.3..3 3.34342 0   8:84.350.3:3..3.8:.3/.9202-.3/-:.. .25:202.3.2070.3 -.3    .3.9.350.7.8.9.../:3...92.3 $8902503//..75..3.92.3.5:8.3.3:39:203085479574/:2.3:3.3.:3  .72..3.380.:2.203.9 !02-.3./:3.43.9.3/97..0309 !02-.5... . 30.2.0.37:2:8..31..3809475079..33. ..503/.30--./.8808.7.8/03.   509/.3.203. %0344...3.32.3.99025.3:3.8:..7..3..54943.3.. %/.9 !02-.7.1/:3.3:3.3.30.3.

3 17...3 9. ..-. 48..205:9 0.08.9..:8..3-.3/. 2-:.8..8.

.85008. -.3/...9/...9.9..5.8.3-079:25:./03..3507:/-:.805079/./..203./.88. .8..8   3/.3.9  $%!    .320303.08.89/.-.5..305.3.32:33   &39:...2-039:.8.3.3-.3203:880-07.. 239  ...   .3../:.5.5.3-./3.8.3909809..9/.

507:203..3-:..80-..3-.380-.07..3203:7.5.3/.302:/.3  0.8908.3  5483850947.809.3-.3/..508.8.-:.9./.-08.9:05.3 03808...3:9  03.30-..079.3  $047.3-079:..3/-.203.890. ..502-079./..8..3//.9502-09:.3 .3/..3 .7:/:.-08.2509../...3 0.

3-07.80-:.-..3-.9025.../.:203./.025..-:2.7.350.-..3 .3.75.: /30.0.7.9..379: -075:3.3.

39073  80-:./-039: .3:.509:..2.9.&39:202:/..347.8.3.890..37.203:950702-.

8809..5.7:2.7   80-..9..90780-:9/003/.3:. -079:.3./..5.8.9 .

347.5.208-:.35.3/..3203.2.3 .080.39:5.5. .2.9.9..7..38.3.2.2.3 907:9.9.7.3  203. 907/.98080903.2.2-08025.37.3 -.32030..202-.3 2.:7 -.3..

38:..-079.9.9:20207:.0.. .3. 0..548  2038.!..30--.:.3:3.7.3402070./.-.39/..07.-   &39: 203.390780-:9/...3.3//.

 ...:7 /.9.50303.  -0-07. 0.53.3.: -..39079..5.2.3..3203.5.5:3 047.9/.

5./.3.3/.3 2089/09.   $$ 08.3/907.3 :38:7..320307...3  .3.3::2  &38:7.

.3.8.!%& 3850947548   $$ !03:3.3 .3..8.42471 2030  !%& 20308.3 //.:7-.3 ..20207:.39:307..3 808:.42471 .  $$ !034/4-../.7.9.8..3.3.7.3/:38.3/03.17.0. 0.3   $$ !02.38:.9.3 -.:.3 /:.9:20207:.8:/ 00.38..7...3 .  $$ .90780-:920207:..9.9./.3 203.9:8:: .:-:30907..9.3 8:-007..3 203.  !%& 0.32089 /:3.:.3 .07.3.38. 09. !%& 203.9..3.3 0--.2-08025.548 20207:.38:-0 !%& :39:203.:39:203:-:3.:. .:39:2.:-:3 .3.9907.35...7.38005. .   $$ 7.

.932.-.  90..802:.3 -07-43739 507-0.8808.3-072:.05..9/.3503:3.3.31.39.8.3 /0/:.07.9.3:.333/.20. /.-03.2909..   .../.5.-:.9/03.5.7.9 -:.32:89.350303.. 349.7.../8.83..3.8.3..2..3   .3...3 !02-3.   .8808.07..438:/..5./-3.50207  &!!.0789  .7:3..38.9.::5:39: 203...39.8.350.9:9025.59/. /.. $$$$  !09..8.9203:-:3./.3203.-.7. /:.9:9025.  &.3/.5.30-.5.9.47.3803..3.   70/-:./507:.   7.3..0789..9 /32.90.3/03.25:8  /0/:.39.9 .5-:..9..202.:3      %.3   $97:9:7..2 505078.7.202-:9.-.33.5.7.39.3:8./.7&..3.3.39/.8.8.9 !02-3.  ..43-.8.  -07:-:3      .9.:3.. #.   $ 90709..9.9039: !%& -0-07.9.9.3 /.317.3079.2..507./.257802:..9.33.8.-./..905.8..3/.5.3. 3/..81 .357.9::.  $$  !#   .7..3.3.39...3   90793..3909.3.2009.3.94050.5.39/.3 2030.3/.38.:. -07-43739 -07-43 -43   .5.-.  89/.370/.3.7.

.  805079. 349.3.9..50.  .-.3/..3./../-7.3      $ 805079 //.3//. .3 .&!! 05.9. $08:3:3.7 /03.35039./..

 80-. 809..7.5-0.3   .      $9039.8.7. .305.35. 7.3 8:.9.75.3-0.07..3.81 8:. 80-.5.2:/.3.3 -08...5.07..3/..5.7.2..   % 4 3203.32070..- 809.3.547.92-:..2:/.3-08. 07.3402070.3 4 3203../.3.3 /92-:.   !03.

/.503.5.-0.308507843.3  % .8..7.3%5.5  7./091/.-8.907.8147 09.81  7.8.07..

9 503.91   .9  $97:9:7.3/..70.-039:907.

3.29/.2:7./../.3.#./.05..: .. $42-43.3.-:7.8.3/72:-0781.3.2.8.2.3.380.3-. 02.5.!07025:.: 03..5748.7/.9-.3.39:9:7-.05.3 ../843.3  02.8:3./.4394 02.22:9:.38:.8:.3.9.:  $.92.3/08.7.5.3.3/003/.32.98:.../72:9.9.8.: /.22:-07-:.-.2.3/907.2  .99:-:9075.3/.9 5.3 .:24/03 .79..8:.3.--:.8:7..--:.3 %.-.9.8/.320.3 %..3.3  ..9 05.9.-072..!:80.-073.$.:7.3.305.3.9.   0-07.43948.7070:: $0-..203/.993/3007/.39.380.3 .898:-0 :38:7.22:8050797:8..-507.3. .9.:%7..320..9  !079.:97..9809.3.3/:..7.9.2:04 00-0-..37:5.3-.9.0..-.905.//:3.507025:.9/..3203.2/50744 44  .2039..3.907944 .3203/07././9:7:9 03/.3.7 .3/.3  .3203/07.5.3.3.5./.-.22:9:.5.8:.9 !0739.9  ./.8..3 8.9-078:3:./.5:80.8:.  .9.8..9:..507025:./.3.:-.3.38..8:.3203/.9 .5..9 !007.3.33.3  ./843. .   03. .-:7.

3203:82..3203/07..8:/..3 8:7:..3805079. .8.3.3  09::.5 203.2  070.3/3.8...9503.:2507025:..98:.38:.9.32039.9809.3./.507:-0781.3/:38:-0 :38:7.3 507239.  09: .7.320307.2..3.3   !.3   ..3.70-0.3.303/./.9.43.3   4394.3/.25.3..-.3..55079.8.3/.3570/.05.3-3./.333/8.9 :38:7.9.2  070.3.3  .903.3  /.8.89..3.. ...3..333/907.7.8:.790780-:9   3.320..2     .7  .8.9/80-.9809.43943.3.-40203:3..3.3503/0 .3./03..7./9:.3.7..8:/..3.82.9.3/72:-0781.390787.9../.

2.5./.9/.5.9   !0.1.../9. 50.380.2..802.3....3907.74050..3.32070.39.3/8.5.-.3/8.9.9.8.79039.9..301..-..9039.2808047.:9/.7.7:.3/..3/.3 8.32:. 5.9/03.9: 02.3.5033/..9.3:7:-40203...1.340 8047.3 :7: .8.32:.. 9.: .3.9/.3.7.3:7:/.574808! ! .25..30-4-09120307:8.350.33.7 8047.9.3808:.-40-0.2.408047.3!:3.5.203.25..7202-07.7.3/-:.:2033.5503072.39.439488443.

:9.38:5.2030/9.3.39..9.203:3.8.://07.3 070.5..7.7081/03./.38.2008.:02.3202-:.3/.:203..3 070.408:. 80/07.32033/.3800.3.2 $0907:83.5850.390780-:980-.3 /.38.:.503/07.39.3 .8. 80-.3.3/93/.3/83 $.3907.8. -..5./3.. -..32.3.::.2 8 50.4394..7.439450703.0..3/7.//07.3..9/.   4394  !:3.:2030-..3.:9.::08. .9047./.5.3203..3-./.33.90.3.32030-.39.3503.2005.3:.37.203/07...2...-.92070.. $ 50..408:.02.. 3.388443..3-. -..350703..38.3/-:.9503..8..39.350.3.83..340850.3..80.8.20.32.307.3..32033/.5..7:.43$%! 0905..5.5033/.2.5.25. ..3-..257./.3850.3907.35844/.33.39.9. .22070.3 08.7.9 ..8.:-.8./0.7/.3.3.8.8.940 0-.3.7.8.3../ 0-803891 ....4394 .38..803/7 $.-.5.2:335073.2:/03.39: /73..3/-:.5...2503/07..-.3/. . 90.3207.2070.5.7.0700.30248 248 . 47. :-. 09. 8 50.8..8073203...3203.3 $.:3.4394 89.2...-07503/.43 .7.-.8.4394 . .47.203..3.3 503/03/.3-0793/.:9.3.7/ 50703.3/.5..3-0-07....3.8.: 2.3/..:8073907-.-07.3.3/.3203..-07/05...3.9-.8.3 203:3:.5./9025..8 !03.3..3.3 7.//07.. 2..../02././.39.940-0-07....2/790.203.3 /.-.39.9.:07.3907.9:.3.40-..3 3.3.40-.3:.390.3/:5/.: -.   4394  !033/...203.: $02.3 .3207.3/.2850.39.5.9./8047.39..3 //07.   $.3.3....907.90.32./...3..23  850.8.:.9.847..3/./.-07..3/73.93.3.8..# 8.3/.7..3 -.203.9/.09.3.5.21034203.-:3.8/..:203.3.2/.3//07.3.9203039:.8..3//07.3.2 /.3..3/03.3203.39.3/.. !03/07..7:.202-:.388443../.7 .388443.3.5.39. .-.25.

5.8.507.-.39.39.1.31.2.380-.. /.3907.31.3-. $.9470.3.5.9/.5.35. 90780-:9 !03/07.9.90790..8.8.38073/.3/.3.:.2/.803.9025.8.39.9.3002.:8 50.5033/.:9/93.547..2850.8079...8..88079.3-:7:207:5.3..39.39.3907.. $0.2070..:203..:.5.803/7.:3.3.3.7/..-075:3..3503/07.39.9.9.3203.3.5033/.5 205:9:.3/03.2  09:  5033/..3850./2.30:.31.. 070..3   4394  002.3507-:.203.3 .3.:207:5.3/03/.5803..35:3.3/../.3 90780-:9.380202.5 .3.8.203.2-08025.2-08025.80..3 3-0.. 0..3-0.9.8073/93/.39.35:3.3.:7.5.3.5::2030-.39..3 503.9.-.32033/./..3 .8..302.7-0./.9.39...32039..38.75.: 503.:..9:803/7.:.:3.. 5073/:3.:.:2.2./.9:5:3.38073203..40.3203.:9:803/7 43943.:20.3/..35..3.:2.:8073203.390.:20.2..:20.8.2.9.-:.3907.39.:20.38:/.:20./.3.847.380907:83..9./0.3.39:50./.50./.40.0.503/07.38047.  002.8..-.2.39.8.3907. -07..9079..907./.3/73.3/.3202503.-..503.39.39.8.5.:..8. ..3.:203.9: 0.39./.3:52033.5/73.2070.3907.:./.:-0702:33./.3/02.31.32025:3. 803/7 !03...5. 207:5.3.2070.3.-.7..90780-:9 002.38.8002.8073/93/.3. !03.. 002..2850.3.9:803/7-:39:.203./. 0.805079202::  203:2-4/.9..3 :.33.30.39:/73.39.2./97.33 .:920.3503/07.8..:9:803/78073//07.90780-:9  0.39. 850.   4394  $50.0/07.:9. 203:.2039.2.:9.9207.3907.39.32025:3.9.39:3   4394  .203../.-:3..-07:2.:503/07. $0./.5..3.-07-.207:5.2070.350.3.9503././1./.30248/.-.2.  2..:2.909.:05.503/07.2850.80..8.2.39.75.39...7.3907.3.  80-.9203.2027 9039.3.  802../..3.7./.3.3:39:203/07.3.:2030-.203/07..9.39.:20.550. 2030-./.8.3850.307..33.8  .30./.8073/.39.9..3.3./.7:8./507:/.3803.80.3.8.8.390780-:9 850.39..:9/93./03.3.9:07.3/3.38:.3203.38.3./. 503.38./507:/.-07.7.203/4743443.9 -07.8.2025:3.3503/07.

3  0.0.317.9:0.0:.3202::8907/.:39:202-0/..5503/03/.  09: 002.3/02.803.-.3:39:-0793/..3.3 . 43:83.3-070:.9: 0.39.3203072.3.3.-..3907.:.89073././.0..3.:203.//.2..9/.2030-.7.5.:.9..8..3/.8...3..5.20....5/.3 0./0.-40907.39.3 .-.-.5./.-.3907-.35033/.8..39.3907.7.8 !0.2 502. 202-07. 503.17.30.89072070.30974-.39.3.8...7.8.3.:   4394  !03...9.3.5033/.2070./83-.35:3././80-.:.442:/./-.3. 5033/.:./...317.3-073/...530.3.38. 54891 %3/./.39.5./.-0793/.3202::/.2503/07.3./-...39..8.9/.507...32030-.5.28.2.:.-0.98.3 907./.32070..3907.3.35033/. /93/.802.-.3-:7:2....3 ..-078..3-:.3:5202-:3: 9:.39.32038.8.. /503: 070.:5:..17.90.8.7.: .3.7081 .5..0/07..3-07..442030-.84080-.8.37020 890750.9150.3-:7:./.33.3 07.9503.7..3.3..8./.3/.3/.3.90780-:9 5.7:3 .-.8...3.803./.3203.-.3907.2..31..39. 0..507:/.3.7:/./.44 2070.3.3203..3.8.5/7/.5.3.3 070.947:9. 2030-.8.-0793/.:9.2.:207:5.8.39.3.3.:80.5.3.../93/.:.3./.3503.8.507239.8.5.2070..5-:7:850. $50.7081 0- 0-.503.7:./503: .:.3:5202::.2  %0..30....3   4394  $.8..38.3.32070. 002.320...7.   4394  !:3.302.3 05.7:/73.39.././.9:7:9203:2-..9/..:-07.8..3:0/:5.2/03.3 2025:3.:.3/5..3/239.2.2.-002.3.203/07. 0-.3 202503.3 8:.2.39../.3-07.3/./..307.3/02.803/7.:.9-:7:$.9:0...5-:7:850.2.3-.89073..5..30.3-07..3/.3/7. 0.8.550.3:5202::05.9.. -:3.9/03.3902.3.8..3202::8907/..2 0..:.3.393/.202:/. -.:3...9..907:9.28.33.550.-.3907.32070.0. 50.3 80.3 0-. 0.8.5.503. !03..8.:.240850.39.-.8..3203.3902.7.9.3.33.9.:9./.:07.:2.380/02.3/7/.3 ./.350.:././..3 070.033.2/.1.8047..: 850.802.3 50.30.-.3.7:.3 50792-.40..-.8. 0-.. .3./..7: -.3.3 907.297...:2:/.2203.32. %0.5/7803/7/.

4394/.202-3.7.-.3/.3-.2.3  203:2-:/.9:-:-.5 /03.9:..58..3.3..8..:: 0825:.0--0780/.../.2005./.3.:-..3. 9.3.3 93/.4394 .0.902.. %3/. 8907.2.3203:.3/03/.3.002.8.39:7:9207.503.3 0./..739:7:9-075:3. $024..5.8 .8.89-40   .8. /.3 .3 002.32070.3  80907:83. /03..2-:7:850..3/.33.8.32070..747.:././.203.39.3/.   $.7.22070..9: /.:80.3.3.3503/07.1.3-07.3.202507-.5505078.5.3 503.-40-0.3.23.3.9:-039:05:.507.9:0./.3907.503/079.8.3. ..39/.8.: ./.39.3/.43943..33. 507025:..:5.3/..7808:.75.393/..3/./.9203..:2..2.805079202:: 202.3./72030-.9: 3/..3/.88443.09...9.202..-40 203.8.5.3.2033/.3 $%! .9./.302..

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful