SEJARAH DAN PERKEMBANGAN BAHASA MELAYU

Asal Usul Bahasa Melayu
Asal usul perkataan Melayu masih belum dapat disahkan oleh sejarawan. Bagaimanapun terdapat beberapa bukti sejarah yang cuba mengaitkan asal-usul bahasa Melayu, seperti mana berikut: 1. Catatan orang China yang menyatakan bahawa sebuah kerajaan Mo-lo-yeu mempersembahkan hasil bumi kepada raja China sekitar 644-645 Masihi. Dikatakan orang Mo-lo-yeu mengirimkan Utusan ke negara China untuk mempersembahkan hasil-hasil bumi kepada raja China. 2. Ada yang mempercayai kerajaan Mo-lo-yeu berpusat di daerah Jambi, Sumatera , daripada sebatang sungai yang deras alirannya, iitu Sungai Melayu. 3. Satu lagi catatan orang China ialah catatan rahib Buddha bernama I-Tsing yang menggunakan kata malo-yu tentang dua buah kerajaan yang dilawatinya sekitar 675 Masihi. 4. Dalam bahasa Jawa Kuno, perkataan ``Mlayu'' bermaksud berlari atau mengembara. Hal ini boleh dipadankan dengan orang Indo-Melayu (Austonesia) yang bergerak dari Yunan. Asal Usul Bangsa Melayu Dipercayai berasal daripada golongan Austronesia di Yunan. Kumpulan pertama dikenali sebagai Melayu Proto. Berpindah ke Asia Tenggara pada Zaman Batu Baru (2500 Sebelum Masihi) Keturunannya Orang Asli di Semenanjung Malaysia, Dayak di Sarawak dan Batak di Sumatera. Kumpulan kedua dikenali sebagai Melayu Deutro Berpindah ke Asia Tenggara pada Zaman Logam kira-kira 1500 Sebelum Massihi. Keturunannya orang Melayu di Malaysia Dikatakan lebih bijak dan dan mahir daripada Melayu Proto. Bijak dalam bidang astronomi, pelayaran dan bercucuk tanam. Bilangan lebih banyak daripada Melayu Proto. Menduduki kawasan pantai dan lembah di Asia Tenggara.

Orang ini, kumpulan pertama dan kedua, dikenali sebagai Austronesia. Bahasa-bahasa yang terdapat di Nusantara sekarang berpunca daripada bahasa Austronesia ini.

Nik Safiah Karim menerangkan bahawa bahasa Austronesia ialah satu rumpun bahasa dalam filum bahasa Austris bersama-sama dengan rumpun bahasa Austroasia dan Tibet-China (rujuk carta alir di atas). Bahasa Melayu termasuk dalam bahasa-bahasa Golongan Sumatera bersama-sama dengan bahasa-bahasa Acheh, Batak, Minangkabau, Nias, Lampung dan Orang Laut.

Perkembangan Bahasa Melayu Ahli bahasa membahagikan perkembangan bahasa Melayu kepada tiga tahap utama iaitu:

  

Bahasa Melayu Kuno, Bahasa Melayu Klasik dan Bahasa Melayu Moden. Bahasa Melayu Kuno Merupakan keluarga bahasa Nusantara Kegemilangannya dari abad ke-7 hingga abad ke-13 pada zaman kerajaan Sriwijaya, sebagai lingua franca dan bahasa pentadbiran. Penuturnya di Semenanjung, Kepulauan Riau dan Sumatera. Ia menjadi lingua franca dan sebagai bahasa pentadbiran kerana:

  

Bersifat sederhana dan mudah menerima pengaruh luar. Tidak terikat kepada perbezaan susun lapis masyarakat Mempunyai sistem yang lebih mudah berbanding dengan bahasa Jawa. Banyak dipengaruhi oleh sistem bahasa Sanskrit. Bahasa Sanskrit kemudian dikenal pasti menyumbang kepada pengkayaan kosa kata dan ciri-ciri keilmuaan (kesarjanaan) Bahasa Melayu. Bahasa Melayu mudah dipengaruhi Sanskrit kerana:

  

Pengaruh agama Hindu Bahasa Sanskrit terletak dalam kelas bangsawan, dan dikatakan mempunyai hierarki yang tinggi. Sifat bahasa Melayu yang mudah dilentur mengikut keadaan dan keperluan. Bahasa Melayu kuno pada batu-batu bersurat abad ke-7 yang ditulis dengan huruf Pallawa:

   

Batu bersurat di Kedukan Bukit, Palembang (683 M) Batu bersurat di Talang Ruwo, dekat Palembang (684 M) Batu bersurat di Kota Kampur, Pulau Bangka (686 M) Batu bersurat di Karang Brahi, Meringin, daerah Hulu Jambi (686 M) Bahasa Melayu kuno pada batu bersurat di Gandasuli, Jawa Tengah (832 M) ditulis dalam huruf Nagiri. Ciri-ciri bahasa Melayu kuno:

   

Penuh dengan kata-kata pinjaman Sanskrit Susunan ayat bersifat Melayu Bunyi b ialah w dalam Melayu kuno (Contoh: bulan - wulan) bunyi e pepet tidak wujud (Contoh dengan - dngan atau dangan)

Terdapat tiga batu bersurat yang penting: a. Minangkabau (1356)    ditulis dalam huruf India mengandungi prosa melayu kuno dan beberapa baris sajakm Sanskrit. bahasanya berbeza sedikit daripada bahasa batu bersurat abad ke-7. Terengganu (1303-1387)   ditulis dalam tulisan Jawi membuktikan tulisan Arab telah telah digunakan dalam bahasa Melayu pada abad itu. saya:sahaya) Peralihan Bahasa Melayu Kuno Ke Bahasa Melayu Klasik Peralihan ini dikaitkan dengan pengaruh agama Islam yang semakin mantap di Asia Tenggara pada abad ke13. th. h(Contoh: sukhatshitta) Huruf h hilang dalam bahasa moden (Contoh: semua-samuha. muncul kesusasteraan Melayu dalam bentuk tulisan. dh. ph.ialah mar.ialah ni. struktur ayat dan tulisan.dalam Melayu kuno (contoh: berlepas-marlapas) Awalan di. kh. Selepas itu. Allah dan rahmat c. batu bersurat di Kuala Berang.    Awalan ber. Ketiga-tiga batu bersurat ini merupakan bukti catatan terakhir perkembangan bahasa Melayu kerana selepas abad ke-14. Batu bersurat di Minye Tujuh. Acheh (1380)   masih memakai abjad India buat pertama kalinya terdapat penggunaan kata-kata Arab seperti kalimat nabi. . Syamsuddin al-Sumaterani. batu bersurat di Pagar Ruyung. bahasa Melayu mengalami banyak perubahan dari segi kosa kata. Syeikh Nuruddin al-Raniri dan Abdul Rauf al-Singkel. b. Bahasa Melayu Klasik Kegemilangannya boleh dibahagikan kepada tiga zaman penting:    Zaman kerajaan Melaka Zaman kerajaab Acheh Zaman kerajaan Johor-Riau Antara tokoh-tokoh penulis yang penting ialah Hamzah Fansuri.dalam bahasa Melayu kuno (Contoh: diperbuat -niparwuat) Ada bunyi konsonan yang diaspirasikan seperti bh.

berfungsi sebagai bahasa perantaraan. berulang. a. Kegemaran menggunakan bahasa asing. sahaya. pentadbiran. Hasil karangan Munsyi Abdullah dianggap sebagai permulaan zaman bahasa Melayu moden. Tiada perkataan dalam bahasa Melayu dan keperluan memebrikan nama am atau khsusu kepada benda. bahasa Melayu mencapai kedudukan yang tinggi. masyghul (bersedih) banyak menggunakan perdu perkataan (kata pangkal ayat): sebermula. kesusasteraan. Terdapat unsur-unsur asing dalam bahasa Melayu. berbelit-belit. Selepas Perang Dunia Kedua. Semasa Malaysia mencapai kemerdekaan. Perkataan bahasa melayu belum ada yang dapat menepati maksud semantik bahasa asing. adapun. atau kerana sikap mengaggungkan bahasa asing .Misalnya matematik menggantikan ilmu hisab. alkisah. perkara (fenomena) b. . Sebelum penjajahan Beritish. Unsur-unsur Asing Dalam Bahasa Melayu Peminjaman usur-unsur bahasa (terutamanya perkataan) bahasa asing merupakan kelaziman. edan kesmaran (mabuk asmara). c. Laporan Razak 1956 mencadangkan bahasa Melayu sebagai pengantar dalam sistem pendidikan negara. d. dan bahasa pengantar di pusat pendidikan Islam. Perkataan asing sesuai dan kelihatan lebih bergaya berbanding bahasa Melayu sedia ada yang mungkin sudah lapuk. Perlembagaan Persekutuan Perkara 152 menetapkan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan. hatta.Ciri-ciri bahasa klasik:        ayat: panjang. British merubah dasar menjadikan bahasa Inggeris sebagai pengantar dalam sistem pendidikan. ayat songsang banyak menggunakan partikel ``pun'' dan `'lah'' Bahasa Melayu Moden Bermula pada abad ke-19. banyak ayat pasif menggunakan bahasa istana kosa kata klasik: ratna mutu manikam. Akta Bahasa Kebangsaan 1963/1967 menetapkan bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi negara.

Jenis-jenis peminjaman a. peluru meriam) d. kadi. Daripada bahasa Arab dan Parsi terpahat pula. khas. bunyi-bunyi c. fardu.Inggeris Bunyi-bunyi Asing Daripada bunyi-bunyi yang ada dalam bahasa Melayu. tafsir. kapal terbang. fitrah. peminjaman berpindah (vokal/vowel) Susur galur peminjaman kata-kata adalah seperti berikut: Sanskrit . dan e.Indonesia . ghazal. maghrib fakir. ghalib. peminjaman dialek Igmpar (dialek Pulau Pinang). tarikh ghairah. memang terdapat pinjaman daripada bahasa-bahasa Arab.Peminjaman unsur asing oleh bahasa Melayu dapat dilihat dari segi peminjaman: a. terdapat bunyi-bunyi seperti dalam jadual di bawah. isyak khabar.Arab . kosa kata seperti perkataan. Inggeris dan sanskrit. istilah. Bunyi /sy/ yang dipinjam daripada bahasa Sanskrit diperteguh dengan meminjamnya daripada bahasa Arab dan Parsi pula. peminjaman pemerian (kapal selam. e. Daripada bahasa Sanskrit. swasta. bakhil. Bunyi /sy/ /kh/ /gh/ /f/ /dh/ Contoh Perkataan syarikat. tafahus. haid (bunyi ini dilambangkan dengna huruf d) . huruf atau sistem tulisan b. khadam. dan peribahasa asing. kita dapati bunyi seperti /sy/ dan /sw/ seperti dala perkataan syurga. darurat. imbuhan d. swalayan dan swasenyawa. isyarat. swadaya. syarak. peminjaman kacukan (kasut but) c. peminjaman kuno (purnama) f. struktur ayat. bonus) b. peminjaman tulen (matematik. syamsiah. mualaf darab.

mahaguru. isnin. selasa. angkasawati binomial. ekafungsi. tatasusila swasta./z/ /th/ /q/ zalim. Lihat jadual di bawah. tatarakyat.. insani. swadaya. ekanada dwibahasa pancaindera. furqan Daripada bahasa Inggeris (atau bahasa-bahasa Eropah lain) bahasa Melayu telah meminjam bunyi-bunyi seperti berikut (lihat jadual): Bunyi /f/ /v/ /sy/ /z/ Imbuhan Asing Bahasa Melayu juga telah meminjam imbuhan asing daripada tiga sumber bahasa. syif. wazir sabit. prauniversiti tatacara. iaitu bahasa Sanskrit. sofa lif. biadab. Imbuhan yang dipinjam terdiri daripada awalan dan akhiran. pancalogam. misal. bimormal abadai. autograf fasa. Sumber Jenis Imbuhan mahapratataawalan Sanskrit swaekadwipanca-man akhiran -wan -nita -wati Awalan bi-i Arab-Parsi Akhiran -wi -iah -in -ah -at antiInggeris-Eropah Awalan propoliautoImbuhan Contoh Perkataan maharaja. anti-Yahudi prokerajaan. televisyen. dozen. dan Inggeris-Eropah. akhiri duniawi ilmiah hadirin ustazah hadirat antibiotik. gazet Contoh Perkataan . prasangka. zon. fokus. pro-Amerika poliklinik autonomi. hadis (disebut sebagai `s') qari. zaman. televisyen syampu. novel. kusyen zip. Arab-Parsi. budiman karyawan. qadim. staf vaksin. kafe. hartawan biduanita seniwati. swalayan ekabahasa. mahasiswa prakata. vakum. seniman.

subsupraAkhiran Pengaruh Bahasa Inggeris Aspek Pinjaman -al -isme subgolongan. kritikal. Variasi bahasa ii dikenali sebagai dialek. Variasi bahasa yang berkaitan dengan pengguna dalam sesuatu kawasan. subbidang supranasional. bas. lesen. hitam putih (black and white). bulan madu (honey moon). DINAMIKA BAHASA MELAYU Variasi Bahasa Berikut adalah beberapa istilah yang mewujudkan variasi atau kepelbagaian bahasa Melayu. demokrasi. Variasi bahasa yang khusus berkaitan dengan individu. Keadaan ini berlaku kerana perbezaan alat sebutan seperti kecacatan atau tabiat penyebutan kerana pengaruh rakan atau seisi keluarga. cabang Nusantara. notis. saman. di mana ada kemahuan di situ ada jalan (where there's a will there's a way). motokar. Sumatera. tenis. polis. kelas. warden. elaun. Cabang Nusantara mempunyai 200 hingga 300 bahasa dalam 16 golongan seperti Filipina. Lampung dan Orang Laut. aiskrim. sarjan. opera. nasionalisme Kosa kata: lokap. nepotisme. sains. komen. Bahasa Indonesia di Indonesia. Dikaitkan dengan rumpun banasa Austronesia. Idiolek Perbezaan paling ketara ialah dari segi sebutan dan lagu sebutan. Dialek kawasan Bahasa Melayu termasuk dalam golongan Sumatera bersama-sama dengan bahsa Batak. merupakan kelainan penggunaan bahasa pada peringkat individu. Walaupun namanya berbeza. Variasi bahasa Dialek Kepelbahagaian bahasa yang ditentukan oleh faktor teknikal bahasa iaitu sebutan. ia . Merupakan variasi bahasa apabila variasi bahasa itu masih difahami oleh oleh pengguna dalams esuatau masyarakat bahasa walaupun ada pembahagian geografi . ulat buku (book worm). lori. doktor. reformasi. Minangkabau. Pinjaman Nahu Kopula/kata pemeri: Ialah dan adalah (is) Pinjaman Peribahasa: Beban kerja (work load). Umumnya bahasa Melayu merangkumi Bahasa Malaysia di Malaysia. suprakelas klinikal. Kalimantan dan sebagainya. komputer. Nias. kosa kata dan tatabahasa. Bahasa Melayu di Brunei dan Singapura. Acheh. teknologi. jawa. radio. praktikal idealisme.

Perhubungan antara ketiga-tiganya dapat digambaran melalui skema rajah yang berikut: . orang akanmenggunakan bahasa-bahasa yang formal. Varisi-variasi ini yangbrkiatand enan dialek sosial. dalam majlis rasmi. iaitu bahasa mungkinberbeza mengikut kumpulan sosial dan situasi yang digunakan. Dikaitkan dari segi penggunaan. bahasa Melayu secara umumnya dapat dibahagikan kepada tiga jenis variasi. Dialek sosial Oleh itu. iaitu idiolek. dialek kawasan atau loghat. dikatakan sebagai dialek sosial. Misalnya. dialek sosial.merupakan dialek bagi bahasa Melayu.

bahasa kasar.Berdasarkan konteks yang umum.Bahasa mesra. bahasa dialek dan sebagainya. Contoh bahasa tak formal . Contoh bahasa formal . bahasa halus. bahasa slanga. bahasa basahan. pengunaan bahasa dapat dibahagikan kepada bahasa formal dan tak formal. bahasa pasar.Bahasa Baku dan Bahasa Diraja atau Bahasa Istana. .

Bahasa Terkawal Ayat yang gramatis Mementingkan aspek-aspek sebutanm intonasi. boring. Ciri-ciri lain: a. pilihan perkataan. Bahasa Basahan Juga disebut sebagai bahasa kolokial. pilihan perkataan. pilihan kata. tapi you masih hendak ke tempat tu. Contoh: Awak sangat degil. Ragam Bahasa Bebas dan Bahasa Terkawal Ragam Bahasa Bebas Ayat yang tidak gramatis. mengancam. intonasi. dan tatabahasa. Merupakan bahasa pertuturan harian dalam konteks tidak rasmi. Terdapat tiga jenis perbezaan antara bahasa baku dengan bahasa basahan.Bahasa formal dan bahasa tak formal dapat dibezakan dengan membandingkan ragam bahasa bebas dan bahasa terkawal. pakwe. Dianggap lebih rendah tarafnya daripada bahasa standard. I dah warning you banyak kali. nahu dan sebagainya. danragam bahasa mesra dan bahasa formal. Penggunaan gelaran yang tidak lengkap Bahasa Slanga Bahasa tidak rasmi. tidak baku. Saya telah berkali-kali memberi amaran supaya jangan pergi ke tempat itu. struktur ayat. Ragam Bahasa Mesra dan Bahasa Formal Ragam Bahasa Mesra Menggunakan ragam bahasa bebas. Menggunakan kata-kata remaja seperti brader. Contoh: You ni betullah degil sangat. sekeh. Za'aba menggelar bahasa ini sebagai bahasa cakap mulut. intonasi. iaitu: (a) perkataan berbeza untuk makna yang serupa Bahasa Baku mengapa bagaimana sedang kenapa macam mana tengah Bahasa Basahan Ragam Bahasa Formal . struktur ayat dan tatabahasa. iaitu tidak memeningkan sebutan. tetapi awak masih hendak ke sana. Tidak mementingkan aspek sebutan.

Contoh: Pengunaan Gua menggantikan saya (ganti diri orang pertama) dan `lu' (ganti diri nama kedua). Kerap menggunakan perkataan `punya' . berbulan madu. kekanda. umur dan keakraban orang yang dilawan bertutur mempengaruhi pemilihan perkataan dan kataganti nama. Menggunakan banyaks ebagai kata penguat. pangkat. Berikut diturunkan beberapa contoh: Bahasa Basahan kencing berak mengandung/bunting Bahasa Halus Buang air kecil Buang air besar Berbadan dua ambik kecik pulak Bahasa Basahan nak tak dah Bahasa Basahan . Kedudukan. Bahasa halus juga ada kalanya digunakan dalam surat menyurat apabila kata-kata yang bersopan digunakan. ayahanda. Bahasa Halus Bahasa halus wujud kerana pertimbanag terhadap orang yang dilawan bertutur. adinda.(b) bentuk kependekan Bahasa Baku hendak tidak sudah (c) perubahan bunyi Bahasa Baku ambil kecil pula Bahasa Pasar Bahasa kacukan antara bahasa Melayu dengan bahasa-bahasa bukan Melayu Pelat penyebutan dipengaruhi oleh pelat bahasa ibunda penutur. apa punya budak. Tidak gramatis dengan mengabaikan hukum DM dan penggunaan penjodoh bilangan. contoh: dia punya barang. berbadan dua. Contoh: Buang air besar. bonda dan nenda. contoh: banyak cantik. Kata ganti nama diri merupakan ciri-ciri yang penting. Bahasa kiasan dan peribahasa digunakan dengan meluas untuk menyatakan sesuatu secara halus atau tidak berterus terang. seperti penggunaan anakanda.

jika ditujukan kepada manusia juga tergolong dalam bahasa kasar.kubur Bahasa Kasar makam Bahasa yang dhamburkan dengan mengikut perasaan.dan -kan. Bagaimanapun. ayo. perbesar (dialek Kedah) dan besarkan (dialek Johor). kesannya kepada orang lain adalah subjektif. Ada pihak yang mengatakan perkataan jantan dan betina. kerana adakalanya bahasa yang dianggap kasar di kawasan tertentu dianggap gurauan atau bahasa cakap mulut di kawasan yang lain. tak berotak dan sebagainya. b Gaya lagu bahasa Contoh: Dialek Perak biasanya mempunyai sebutan yang lebih laju daripada Negeri Sembilan. Dialek berbeza dari segi: a. Misalnya perkataan celaka diaggap kesat di Selangor. Tatabahasa Contoh: penggunaaan imbuhan per. Dialek variasi daripada sesuatu bahasa tertentu dan dituturkan oleh sekumpulan masyarakat bahasa tersebut. c. Sebutan Contoh: Perkataan ``air'' disebut dalam pelbagai dialek seperti ayaq. tetapi dianggap biasa di Melaka. Dialek ditentukan oleh fakor geografi dan sosial. bodoh. (d) Kosa kata Contoh: bewoh (dialek Kelantan bermaksud kenduri) (e) kata ganti diri Contoh ambo (dialek Kelantan bermaksud saya) Hang (dialek utara bermaksud kamu) Laras Bahasa . Kata-kata esat ialah contoh bahasa kasar seperti bangang.

iitu tajuk wacana. cara penyampaian. jika wacana merupakan ulasan selariperlawanan bola sepak . enidikan. suka. Jika lisan. Contohnya. surat rasmi atau surat peribadi. Tiga Dimensi Laras (Halliday) merujuk kepada bidang yang diperkatakan seperti biologi. perubatan. penutur. ayat bias dan ayat songsang. rragam ayat aktif dengan ayat tunggal yang pendek-pendek banyak digunakan supaya sesuai dengan tempo perlawanan bola sepak berkenaan. peserta dan tujuan. memorandum atau iklan? Gaya penyampaian mengimbangi sama ada suatu ucapan berkenaan disampaikan dalam situasi formal atau tak formal. perbahasan dan khutbah atau doa? JIka tulisan sama ada ia esei. laporan. dan panjang pendek ayat akanmenghasilkan laras yangberbeza. Laras juga dipengaruhi oleh tatabahasa. Misalnya Halliday melihat laras daripada tiga dimensi. Terdapat tokoh bahasa yang membahagikan laras kepada beberapa bahagian lagi. dan gaya penyampaian. Sebaliknya.Dikaitkan dengan kesesuaian dengan bidang dan situasi bahasa atau konteks pengucapan. Conoth: Ayat aktif dan ayat pasif. khutbah dan upacara. sama ada ia merupakan wacana syarahan Cara penyampaian atau ucapan. Sama ada wacana berkenaan disampaiakns ecara lisan atau tulisan. Laras bahasa boleh ditakrifkan sebagai ciri-ciri khusus penggunaan bahasa mengikut bidangs esuatu wacana digunakan. laras bahasa doa. matematik dan sebagainya. Laras dipengaruhi oleh latar. maka ragam ayat pasif banyak digunakan untuk memberikn fokus Tajuk wacana kepada perkara yang dibincangkan. . Bidang-bidang ini menentukan kosa kata dan istilah serta jenis ayat dan ragam ayat yang digunakan. JIka wacana merupaan wacana ilmiah.

mudah difahami. iklan). Laras khusus pula merujuk kepada kegunaan untuk khalayak khusus seperti ahli-ahli atau peminat dalam bidang tertentu dan pelajar-pelajar (rencana. Struktur ayat mudah. pengetahuan dan peneranagn (syarahan. rencana). Pembeza utama yang membezakan antara laras biasa dengan laras khsus ialah: kosa kata tatabahasa gaya Laras Bahasa Biasa Tidak melibatkan bidang tertentu. iaitu laras biasa dan laras khusus. berita sukan). maklumat dan pemujukan (rencana. laporan. iklam). Laras biasa ialah laras khusu yang digunakan untuk masyarakat umum seeprti bidang hiburan (laporan suskan. ringkas dan padat.Misalnya. buku).) Laras biasa ialah laras bahasa yang yang digunakan unuk khalayak umum tentang pelbagai bidang seperti bidang hiburan (laporan sukan. berita sukan). Laras Bahasa Perniagaan Tak Formal Berlaku proses pengguguran dalam ayat-ayat yang diucapkan sama ada pengguguran subjek. objek. encana) dan maklumat dan pemujukan (rencana. kurang kata pinjaman. Laras bahasa biasa terbahagi kepada formal dan tak formal. contohny: Di larang memijak rumput. adakah ucapan itu disampaiakn dalam majlis yang formal yang dihadiri oleh orangorang kenamaan atau dif-dif? Jenis dan Ciri Laras Bahasa Laas bahasa dapat digolongkan kepada dua golongan besar. Laras Bahasa Biasa Formal/Rasmi Digunakan dalam majlis rasmi. tiada istilah teknikal. ucapan. pengetahuand an penerangan (syarahan. . Gayat ayat sederahana. surat kiriman dan sebagainya. predikat. .

matematik dan sebagainya yang terletak dalam ruang lingkup pendidikan. Laras bahasa media . grafik. metafora. mempunyai istilah sendiri seperti Argumantum ad baculum. ilustrasi dansebagainya. Digunakan dalam iklan. (g) Bandingan: Bateri X Lebih Berkuasa dan Tahan Lama (h) Gesaan: Cepat! Cepat! Datanglah Beramai-ramai (i) Pertanyaan: Sakit Pinggang? Sapulah Dengan Minyak Angin Z. habeas corpusdan sebagainya. mengawan. Laras Bahasa Akademik Meliputi pelbagai bidang seperti sains. misalnya penulisan thesis. graf. kiasan dan sebagainya. Iklan dapat dihasilkan dengan beberapa cara seperti berikut: (a) slogan: Kami Ada Cara (b) Kaedah Pernyataan: Rumah Untuk Dijual/Disewa (c) Perkaitan Konsep: Artis X dengan Tilam Jenama Y (D) Perisytihran: Waja dengan Aksesori Lengkap (e) Kaedah Umpan: Beli Satu. pecutan. simili. nota kaki di bawah muka surat atau nota hujungan di penghujung setiap bab. penulis perlu mengikut fornmati tertentu seperti perlu ada cattan bibiliografi (rujukan). komunikasi. teknologi. laporan dan sebagainya . dan biasanya perlu dihafal.Mempengaruhi penguna untuk membentuk tanggapan tertentu . Contohnya ialah fotosintesis. Menggunaka istilah-istilah yang khusus kepada bidang. Percuma Satu (f) Mesra: Keutamaan Kami Adalah Pelanggan. pendebungaan dan sebagainya. lukisan. Dalam penulisan ilmiah. tender. Laras Bahasa Undang-Undang Tiada gambar. atau mengubah sikap dan melakukan tindkan. peribahasa. Bersifat teknikal. disokong pula oleh gambar.

laporan. Laras Bahasa Sastera Memperlihatkan gaya bahasa yang menarik dan kreatif. ilusi. iklan. perbandingan. pemilihan kata c. menggunakan petikan. dan sebagainya haruslah dielakkan. e. peribahasa. d. Wartawan atau pengarang akhbar menggunakan bahasa untuk menjelaskan sesuatu menurut cara yang paling mudah diterima sesuai dengan selera sebilanganbesar pemvbaca akhbar. Kesimpulan: Golongan laras Hiburan Biasa Pengetahuan Maklumat Khalayak Umum Bidang Situasi Contoh Bahan Berita. dialog. mementingkan penyusunan.: monolog. Bahasanya boleh dalam bentuk naratif. puitis dan hidup. simile. isi tulisan mestilah tepat. pertama. metafora. ambiguiti dan sebagainya. surat peribadi Ucapan syarahan . Tiga ciri penting yang harus ada dalam berita akhbar yang baikialah. personifikasi. kisan. dan lain pula daripada struktur teks esei dan karya ilmiah. dramatik dan puitis. Beberapa ciri bahasa sastera: a kreatif dan imaginatif: kabur mesej b. pengulangan. gaya tulisan yang jelas danketuiga. Ayat yang panjang. metafora. terdapat penyimpangan tatabahasa atau manipulasi bahasa. menggunakan bahas tersirat: perlambangan. kiasan. mengandungi beberapa klaausa. bunga-bunga bahasadan sebagainya. baasa yang digunakan mudah. Laras Bahasa Agama Mengandungi istilah agama daripada bahasa Arab Struktur ayatnya banyak dipengaruhi struktur bahasa Arab Diselitkan dengan petikan daripada al-Quran dan hadis. Oleh sebab akhbar diterbitkan untuk orang ramai.Berita sebagai satu wacana mempunyais truktur teks yang tersnediri. preskriptif. laind aripada struktur teks cereka. istilah teknik. kedua. deskriptif. maka bahasa akhbar haruslah sesuai dengan bahasa kegunaan orangr amai.

isi.Majlis Acara majlis umum Doa. Ia dapat digambarkan seperti berikut: . menarik. Lukisan Kejuruteraan dan sebagainya. kesatuan fikiran yang utuh. kimia. cerpen). novel. kata. fizik. khutbah Acara majlis rasmi Rencana. biologi. frasa. tebal. Fizik. Tesis. jadual. pertuturan. dan ayat merupakan peringkat bentuk. binaan serta konstruksinya. dan lain-lain. logik. peta dan statistik. 7. Wacana 1. 2. 3. Bagaimanapun kebolehan menguasai bidang-bidang ini hanya menjamin kebolehan menggunakan sistem dan peraturan-peraturan tatabahasa sahaja. Wacana ialah satu unit bahasa yag lengkap . ekonomi. Doa-khutbah Khusus Teknikal Ilmiah Khalayak Umum undang-unang. sama ada dalam bentuk lisan (seperti pidato. rencana matematik. Retorik menjadi komponen yang penting bagi wacana. usur-unsur paralinguistik (tanda bacaan. berkesan. percakapan' ii. klausa. 4 Semua perkara yang melibatkan bahasa ialah wacana. cetakan 6. munasabah. miring. Kamus Dewan mentakrifkan wacana sebagai: i. manakala wacana merupakan peringkat fungsi. keseluruhan tutur yang merupakan suatu kesatuan.Upacara/. Kimiz. 5. garis tebal) c. khutbah) atau tulisan (seperti surat. Sintaksis pula mengkaji ayat sebagai unit bahasa. ucapan. Ia melebihi tingkat ayat. graf. Fonologi merupakan kajian mengenai fonem sebagai unit bahasa. pendahuluan b. morfem. aartikel. Tingkat-tingkat fonem. tubuh . Oleh kerana sifatnya yang lengkap wacana mempunyai tubuh teks seperti berikut: a. penutup d.

Waktu 8. sesungguhnya. selepas. deskriptif (pengambaran). eksposisi (pendedahan) atau penghujahan. seterusnya. juga dikenali sebagai penanda wacana. dengan itu. Urutan 3. dengan kata lain. akhirnya. kemudian. kesimpulannya. akhirnya. namun begitu. contohnya.8. semasa. Retorik Seni pemakaian bahasa dalam tulisan atau ucapan dikenali sebagai retorik. serta. sungguhpun. 9. sama juga dengan. tentulah. rumusannya. bersebelahan dengan. bak kata. seperti. bertentangan dengan. pastilah. sesuai dengan. Fungsi 1. justeru itu. sebab itu. Contoh 5. iaitu sama ada naratif (pemerian). lagi. lambat-laun. macam. Pertentangan 11. sebagai kesimpulan. . seperti yang diterangkan. sebenarnya. kemudian daripada itu. oleh itu. Bandingan 10. sewajarnya. Tambahan 2. bertujuan untuk menyampaikan sesuatu maksud atau tujuan dengan lebih berkesan. Tempat 7. sememangnya. akhir kata. seperti juga. Pengesahan Contoh dan. laksana. sebaliknya. kemudian. Wacana mempunyai penanda. umpama. tetapi. ketika. Rumusan 6. yakni. Sebab dan kesan 9. apabila. jadi. serupa dengan. selepas itu. pada mulanya. tambahan pula. iaitu. fasal. Penyataan semula 4. bertentangan dengan. di samping. selanjutnya. kedua. lama-kelamaan. bagai. Wcana boleh ditulis dalam pelbagai bentukpenulisan. lantaran. sebagai. pertama. sebagai penyimpul kata berhampiran dengan. tambahan lagi. ibarat. walau bagaimanapun. seterusnya.

. deskriptif (pemerian). atau ditunjukkan mestilh Di tahap yang lebih halus. Retorik dikembangkan dengan empat cara. pandangan. . perkara. mana teknik sama ada deduktif. eksposisi (pendedahan).Penulis menggambarkan peristiwa. ataupenghujahan. Naratif Deskriptif . . Eksposisi . induktif atau analogi. cadangan. maka wacana yang terhasil merupakan manifestasi ynag dipengaruhi oleh khalayak wacana berkenaan.Dalam penulisan pemujukan. contoh kiasan dan sebagainya. Mengemukakan satu pernyataan yang umum dan dituruti oleh fakta dan maklumat yang khusus. sejarah sesuatu. kemahiran retorik melibatkan: 1. penyampaian pemikiran secara teratur dan sistematik 4. penulisan boleh dibuat dengan teknik induktif atau deduktif atau analogi. laporan aktiviti. -Kebenaran yang hendak menerangkan sesuatu hal. dengan berasakan fakta atau penulis ada kalanya menggunakan manabukti yang konkrit.Menggunakan -Cara ini sesuai digunakan menentang. Di samping itu.Cara penulis menunjukkan kebenaran pendapat sama ada . dan pendirian orang ramai. penguasaan corak dan bentuk penulisan. penggunaan pelbagai ragam bahasa 3. menggunakan pancainderanya. sikap. di samping perasaan hati dan pandangannya. Secara umumnya. retorik adalah alat-alat dalam penulisan untuk mempengaruhi. Disamping itu struktur wacana pula dipengaruhi oleh niat dan hasrat wacana. Induktif Deduktif Analogi Mengemukakan fakta dan maklumat yangberbentuk khsusu dan kemudian membuat kesimpulan atau rumusan. minit mesyuarat atau ceramah syarahan yang menerangkan sesuatu.Mendedahkan sesuatu isu. proses. menyookong atau menunjukjkan sikap pemerhatian dan untuk menjelaskan berkecuali.Gaya naratif boleh ditemui pada laporan akhbar. atau berbentuk propaganda. -Kebenaran tidak berasaskan emosi sahaja.Menerangkan atau memerikan sesuatu. pengamatannya untuk konsep. iaitu naratif(penceritaan). Penghujahan . Sama ada untuk memujuk atau mempengaruhi orang. penguasaan tatabahsa 2. penyampaian ideologi. Menggunakan kiasan atau perbandingan untuk menunjukkan persamaan atau perbezaan anttara dua perkara atau senario.

termasuk di dalamnya ialah laras bahasa istana. Bahasa halus mengikut Asmah Haji Omar ``disamakan dengan pendidikan yang penuh dengan adab tata tertib. Kehalusan budi bahasa dalam memakai atau menggunakan bahasa atau kesopanan ketika menggunakan bahasa..Pengalaman seseorang. umur. bersemayam. rujukan hormat dan ganti nama. Antara ungkapan berkenaan ialah patik. 6. umur dan keakraban hubungan. Kata dan ungkapan bertatasusila banyak digunakan dalam keadaan biasa. berangkat. Digunaka utnuk orang perempuan yang kira-kira sebaya dengan emak kendiri Digunakan untuk orang lelaki atau prempuan yang kira-kira sebaya dengan datuk atau nenek kendiri. junjung kasih. deduktif atau analogi. 8. 3. bersiram. watak-watak dalam novel. Kesantunan Berbahasa 1. 9.Dengan cara deksriptif ini. dan keakraban hubungan. drama dan sebagainya. tuanku. Dalam kesantunan berbahasa. Digunakan untuk orang lelaki yang tidak setua ayah kendiri dan juga tidak semua kendiri. Abang Kakak . 4. 2. Kesantunan berbahasa mempunyai ciri-ciri yang tertentu. Penggunaan kosa kata dan ganti nama diberi perhatian khusus agar sesuai dengan kedudukan. Lihat contoh berikut: Pak Mak Tok Digunakan untuk orang lelaki yangs ama sebaya dengan ayah kendiri. .'' Kesantunan berbahasa juga dikaitkan dengan penggunaan bahasa halus. pangkat. Cara sapaan lisan/bertulis menurut bahasa Melayu dengan sopan santun supaya tidak dianggap sebagai biadab atau tidak berbudi bahasa. Digunakan untuk orang perempuan yang tidak setua emak kendiri dan juga tidak semuda kendiri. Pemilihan kata dan ungkapan cuma bergantung kepada kedudukan. pangkat. penulis boleh menggunakan teknikteknik induktif. bercemar duli dan sebagainya. 5. Sistem sapaan dan panggilan ini melibatkan penggabungan gelaran. 7. bahasa Melayu mempunyai sistem sapaan dan panggilan yang tersendiri.

Puan . Gabungan nama kekeluargaan asas (Abang (bang) dan Kak dengan jenama kekeluargaan pertalian darah hanya terbatas kepada Long. Pak Cik. kak ipar. Mak Mentua dan Tok Mentua). Mak Long. Bang Ngah. 10.boleh digunakan untuk orang lelaki yag lebih tinggi pangkatnya. dan orang lelaki bergelar Haji. Jenama kekeluargaan pertalian darah (Pak Long. ii. menjadi Mak Cik atau Pak Cik i. Pak Njang. Gelaran Pak atau Mak ketika berkomunikasi ditambah dengan Cik. Kak Long.perbahasan dan sebagainya. Pak Lang. Jenama kekeluargaan ikatan perkahwinan Diwakili oleh kata menantu. Contoh: abang ipar. Mak Ngah. 13. Saudari . Jenama kekeluargaan terbahagi kepada: 12. Mak Njang. daripada kendiri seperti Encik Ahmad atau Cik Ahmad.hanya digunakan dalam surat rasmi yang ditujukan kepada para pemilik atau pentadbir syarikat perniagaan (termausk syarikat guaman) seperti: Tetuan . Bang Cik dan Kak Cik. Doktor. Mak Cik. Tetuan . Gelaran Pergaulan Tak Bersahaja (Formal) Tuan .untuk perempuan sahaj ayang pangkatnya lebih tinggi daripada kendiri. Mak Lang. adik ipar mak long ipar. Saudara .Adik Digunakan untuk orang lelaki atau permepuan yang lebih muda daripada kendiri. Profesor dan Syed. dan perempuan yang mempunyai gelaran Doktor. Pak Su. mak ngah ipar dan sebagainya.digunakan untuk lelaki yang lebih tinggi pangkatnya daripada kendiri. Encik. dan hubungannya belum rapat dewngan kendiri atau digunakan dalam rujukan kepada ahli-ahli dalam mesyuarat. manakala Encik untuk lelaki sahaja.digunakan untuk perempuan sahaja dalam konteks yang sama dengan penggunaan gelaran saudara. Mak Su. 11. mentua dan ipar. Kak Ngah. Pak Ngah. Cik . Profesor dan sebagainya. (Pak Mentua. Ipar digunakan untuk merujuk kepada ahli-ahli dalam keluarga suami atau isteri selain menantu danmentua. Gelaran Pergaulan Bebas Biasanya Cik digunakan untuk perempuan yang belum berkahwin.digunakan untuk orang lelaki atau perempuan yang seumur dengankendiri atau lebih muda. Ngah dan Cik seperti Bang Long.

Sutan (Minangkabau). Toh Puan. Tan (di Kedah) dan Tun (Terengganu) Gelaran warisan kepada keturunan Nabi Muhammad s. Mak Ungku. Contoh: Tuan Haji Nik (e) Warisan (Kecuali Nik) + Keagamaan.Awangku. Bhd. Terengganu). Syekh dan Siti juga tergolong ke dalam gelaran jenis ini.Pak Haji (b) Pergaulan Tak Bersahaja (kecuali saudara) + Keagamaan. . Pak Nik. Datuk Setia).Raja Haji (f) Kurniaan Kerajaan + Akademik/Ikhtisas + Warisan + Keagamaan. 15.Tan Sri Prof. Puan Sri. Pangeran. seperti syed atau sayid bagi lelaki dan Syarifahbagi perempuan. . Kedah. Toh Puan (isteri kepada datuk di Terengganu) Pendeta Za'aba (gelaran kurniaan yahng diberikan oleh pertubuhan seperti Kongres Bahasa Melayu Ketiga (1956). Mak Wan. Gelaran Kurniaan.a. Abang (Sarawak). Selangor).Syarikat Sinaran Sdn. Engku. Wan (Kelantan. Sidi. Nik) . Terengganu). Gabungan Gelaran (a) kekeluargaan + keagamaan. Gelaran keturunan orang-orang besar. Pahang.w. 16. Datuk (Datuk Seri. Gelaran Warisan Contoh Raja (Perak. Sesetengah pihak mengatakan bahawa gelaran Syarif. Teuku dan Teungku (Aceh). . Datuk Amar). Datuk (Satuk Patingi. Datu (Sabah). . Pangeran Muda (Brunei Darussalam) Tengku(Kelantan. Gelaran Bapa Kemerdekaan kepada Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj. (d) Pergaulan Tak Bersahaja + Keagamaan + Warisan (hanya Nik). Gelaran warisan daripada keturunan yang berasal dari luar Malaysia seperti Raden (Jawa).Pak Ungku. Datuk Paduka. Pangeran Anak.) 14. Tun. Raja Haji Osman . Wan. Megat danPuteri (Perak).Tuan Haji (c) Kekeluargaan + warisan (hanya Ungku. Nik (Kelantan). Datin Paduka (gelaran yang dikurniakan oleh kerajaan negeri Selangor). Daeng (Bugis). Pangeran dan Dayangku (Brunei Darussalam).

Menteri Besar. Ahli Dewan Undangan Negeri (wakil rakyat) Wakil Rakyat yang mempunyai gelaran Tengku atau Raja Tun. Toh Puan Yang mempunyai gelaran kurniaan kerajaan (selain Tun dan Toh Puan) atau/dan gelaran ikhtisas yang formal Ketua Hakim Negara Ketua Polis Negara Hakim.17. Sultanah. Timbalan Perdana Menteri. Ahli Parlimen. Duli Yang Maha Mulia Raja Permaisuri Balu Raja Raja Muda atau Tengku Mahkota Kerabat Diraja Karib Bergelar warisan Perdana Menteri. Tengku Ampuan. Rujukan Hormat Orang Yang Disapa Yang di-Pertuan Agong dan Raja Permaisuri Agong Rujukan Hormat Kebawah Duli Yang Maha Mulia Seri Paduka Baginda Sultan. Ketua Menteri Menteri. Raja. Kadi Mufti dan pemimpin Islam Ketua jabatan tanpa gelaran Yang Maha Mulia Duli Yang Teramat Mulia atau Yang Teramat Mulia Yang Amat Mulia Yang Mulia Yang Amat Berhormat Yang Berhormat Yang Berhormat Mulia Yang Amat Berbahagia Yang Berbahagia Yang Amat Arif Yang Amat Setia Yang Arif Sahibul Samahah Yang Berusaha .

Dua jenis alat pertuturan iaitu: a. sintaksis dan semantik.Fonem-fonem bahasa diberi lambang tulisan berupa huruf.Bunyi sebutan dalam sistem Bahasa Melayu.Dalam Bahasa Melayu. Fonologi Satu bidang kajian atau ilmu cabang bahasa yang mengkaji bunyi-bunyi bahasa serta lambang-lambang yang ada pada setiap bunyi bagi sesuatu bahasa. Penggolongan Bunyi Bahasa Alat-alat Pertuturan Manusia . Artikulator b. • Fonologi . . setiap suku kata ditandai vokal yang mendahului atau mengikuti konsonan. 2. morfologi.Kajian tentang ayat yang merangkumi pembentukan. Fonem. jenis dan golongan serta kajian tentang ayat. Fonem diwujudkan bagi kemudahan huraian sistem bunyi. jenis dan aspek-aspek berkaitan kata. Konsep Bunyi. Huruf dan Suku Kata • Konsep Bunyi . • Semantik . • Morfologi . . Sistem Tulisan Bahasa Melayu Dipercayai Bahasa Melayu ditulis dengan tulisan Kawi dan Rencong.0 SISTEM BAHASA MELAYU 3. • Huruf . Huruf merupakan lambang dalam sistem bunyi bahasa yang membentuk parkataan dalam tulisan. • Fonem .1 FONOLOGI Sistem Bahasa Melayu Pengenalan 1. Kedatangan Arab melahirkan tulisan Jawi. terdapat 11 pola suku kata. Kedatangan Barat menyebabkan tulisan Rumi terhasil. Sistem Bahasa Melayu merangkumi empat bidang iaitu fonologi.Dalam abjad Romawi terdapat 26 lambang iaitu 21 konsonan dan lima fonem vokal. frasa dan bunyi bahasa.Bidang kajian bunyi-bunyi bahasa dan lambang-lambang. Sistem Bahasa Melayu terdiri daripada binaan ayat. Titik Artikulasi . • Sintaksis .3.Unit bunyi bahasa terkecil dan dapat membezakan makna kata. • Suku Kata Dalam Bahasa Melayu .Bidang kajian kata dari segi pembentukan.Setiap alat mempunyai fungsi tertentu sebagai alat pertuturan.Dalam ejaan.Kajian yang merangkumi penggunaan kata berpandukan makna.

e. Awal Tengah Akhir Terbuka Akhir Tertutup e e/kor Belas Sate Telek . Vokal umumnya bersuara. a ) adalah pada suku kata. Terdapat 3 jenis bunyi bahasa iaitu vokal. Tiada sebarang sekatan.contoh. Bibir berkeadaan neuteral semasa menghasilkan bunyi vokal ini. c. . pergerakan tangan. pita suara akan bergetar. Bunyi batuk.Bunyi-bunyi Bahasa a. Bunyi vokal dihasilkan tanpa halangan . Vokal depan ( i. halangan atau geseran semasa vokal dihasilkan. Alat-alat pertuturan manusia menghasilkan dua jenis bunyi. sekatan ataupun sisihan pada arus ugara yang dikeluarkan oleh paru-paru. b. Kedudukan Vokal Dalam Bahasa Melayu a. Vokal membentuk suku kata dan kata. b. ε. konsonan dan bunyi diftong. c. b. Bunyi bahasa terhasil daripada alat-alat pertuturan manusia. c. berderham. Terdapat 8 bunyi vokal iaitu 6 vokal asli dan 2 vokal pinjaman. Sifat-sifat Vokal a. iaitu bahasa dan bukan bahasa iaitu gerak tubuh. Vokal didahului oleh bunyi "hentian glotis". b. Bunyi bukan bahasa dihasilkan oleh alat-alat pertuturan tetapi mesej yang ingin disampaikan tidak difahami sepenuhnya. Vokal a.

frasa.penggolongan kata . udara dari paru-paru akan menghasilkan sekatan di rongga mulut. . Tanda Titik Bertindih [:] .Fungsi sebagai unsur kaitan dua ayat.Geseran (Frikatif) . Tanda Seru [!] .Sisihan (Lateral) . menyindir.Bunyi letupan (Plosif) . sakit.wacana hasil himpunan ayat-ayat.::Latar Belakang Tatabahasa::. Bunyi konsonan dihasilkan oleh alat pertuturan manusia dengan membuat sekatan. e. .] .proses menjeniskan perkataan berdasarkan bentuk dan fungsi perkataan dalam golongan yang sama. . Ketika dihasilkan. Tanda Sempang [-] . Tanda Kurung [( )] . Tanda Soal [?] .Wujud unsur selitan dalam ayat. Tatabahasa .Hadir di akhir ayat. . e. marah. halangan ataupun geseran. Konsonan a. . . f. . i.Digunakan selepas ayat penyata diikuti ayat lain yang berkaitan. c.\.binaan kata ialah kata-kata dalam fungsi dan peranan dalam ayat.Sengauan (Nasal) .Bunyi letusan (Afrikat) . b.i i/bu Bilah Kali Saling a a/yam Malu Saya Botak Cara Menghasilkan Bunyi Bahasa A.bentuk kata ada kaitan dengan Morfologi. a. Merupakan lambang-lambang dalam penulisan bahasa untuk memperjelaskan maksud. Tanda Titik [. g.Hadir di akhir ayat bagi menunjukkan rasa hairan. b.::Pengenalan::.Bunyi separuh vokal (Geluncuran) Tanda Baca Tanda baca digunakan dalam sistem ejaan Rumi Bahasa Melayu. klausa dan ayat.] . Tanda Petik [" "] . h. Tanda Koma [. . Konsonan asli terdiri daripada.Berahir sesuatu ayat / ayat penyata. c. .tatabahasa sebahagian daripada kajian bahasa.Menunjukan bahagian yang dilafazkan atau cakap ajuk.Bagi kata ganda. d.] . tekak dan hidung.tatabahasa melibatkan pembentukan kata. . Konsonan adalah bunyi-bunyi selain bunyi-bunyi vokal. . Tanda Koma Bertindih [. d.ia merangkumi pembentukan kata serta proses pembinaan ayat.bunyi bahasa adalah unsur-unsur pembentukan kata.Getaran (Tril) .Terdapat pengguguran sesuatu unsur ayat. Ada 18 konsonan asli dan 9 konsonan pinjaman.

perkataan berkawan mempunyai dua morfem iaitu kata dasar "kawan" dan awalan "ber-".::Perbandingan Bahasa dan Tatabahasa::. Sesuatu perkataan terbentuk daripada satu morfem atau lebih. . c.Klausa merupakan satu unit gabungan perkataan yang mengandungi subjek dan prediket serta konstituen kepada ayat.bidang ilmu bahsa yang melibatkan kajian proses pembinaan ayat. .frasa ialah susunan yang mengandungi sekurang-kurangnya satu atau dua perkataan yang berpotensi uuntuk dikembangkan menjadi lebih perkataan. Konsep Morfem . . . .tatabahasa Bahasa Melayu meliputi bidang kajian Morfologi dan sintaksis. `Subjek' dalam ayat ialah konstituen yang menjadi judul dan unsur yang diterangkan. dari segi struktur dan pembentukan kata serta penggolongan kata. iaitu morfem bebas (iaitu kata tanpa imbuhan) dan moefem terikat (iaitu terdiri daripada bentuk-bentuk imbuhan). .Morfem ada dua jenis. .sintaksis ialah bidang ilmu bahasa yang mengkaji proses pembinaan ayat. Klausa tidak mempunyai tanda baca yang lengkap mahupun intonasi yang . `Predikat' adalah bahagian yang terdiri daripada frasa yang berfungsi sebagai penerang subjek. .binaan ayat-ayat yang dihasilkan oleh alat-alat pertuturan manusia dan menjadi unti bahasa yang bermakna.contoh.::Definisi Tatabahasa::.unit asas terkecil yang menjalankan tugas nahu.unit terkecil yang mempunyai maksud atau tugas ialah morfem. . Bahasa  Fonem  Morfem  Kata  Frasa  Klausa  Ayat Tatabahasa  Morfem  Kata  Frasa  Klausa  Ayat . . Morfologi .struktur kata . struktur dan binaan ayat. b.::Bahagian Tatabahasa::.ayat boleh terbentuk daripada beberapa perkataan yang mempunyai makna lengkap.merupakan pengetahuan tentang pembentukan kata dan proses penyusunan kata dalam ayat. . . .walaupun unit terkecil tetapi tidak dapat dikategorikan dalam unit nahu. .::Konsep Asas Sintaksis::.ayat mempunyai subjek dan prediket.bidang tatabahasa berkaitan dengan aspek kata.sintaksis mengkaji bentuk. a. Sintaksis .. Ini termasuk kaedah penyusunan perkataan dalam membentuk sesuatu ayat. .

.::Kata Dasar::.binaan kata merupakan kata-kata yang digolongkan berdasarkan peranan masing-masing dalam sesuatu ayat.bentuk kata ialah unit tatabahasa yang berbentuk tunggal dan terbentuk daripada pengimbuhan.contoh: arus (akar kata) + sungai (morfem bebas) = Arus sungai . .::Morfologi::. . Kata Terbitan . .::Pengenalan::.::Konsep Morfem::.::Konsp Perkataan::. a.Morfologi merupakan bidang tatabahasa yang berkaitan aspek bahasa dan kata termasuk struktur dan pembentukan kata. b.2. Kebanyakan daripada kata dasar menerima imbuhan daripada morfem bebas. .::Definisi Morfologi::.::Bentuk Kata::. .terdapat 2 morfem iaitu 'morfem bebas' dan 'morfem terikat'. . .morfem ialah unit tatabahasa terkecil dan fungsi nahu.kata akar atau akar kata ialah bentuk morfem terikat yang perlu bergabung dengan morfem lain untuk membentuk kata. . penggandaan atau pemajukan.dikenali juga sebagai 'kata pokok' yang merupakan kata yang menjadi asas bagi kata terbitan. 3. .sempurna.terdapat 4 bentuk kata dalam Bahasa Melayu. . . . dan struktur kata. penggolongan kata. . penggandaan atau pemajukan sesuatu kata. morfologi melibatkan tiga perkara iaitu proses pembentukan kata. . . Kata Tunggal .dalam Bahasa Melayu.1 MORFOLOGI .kata yang terbentuk daripada proses pengimbuhan.kata daripada sebarang golongan yang tiada imbuhan. unit terkecil dipanggil Morfem.

bentuk kata yang dihasilkan dengan mengulangi kata dasar.manusia . institusi.::Proses Pembentukan Kata::. **Kata ganti nama . Kata Ganda . **kata nama khas . akhiran.fonologi. . bangsa. apitan dan sisipan.kata nama am abstrak (Bukan kebendaan) . 'kata nama am' dan 'kata ganti nama'. . tumbuh-tumbuhan) . . . Kata Majmuk . .c.kata nama am kongkrit (Kebendaan) .bukan manusia (haiwan.::Pemajmukan::.::Golongan Kata::.ini akan menimbulkan kata-kata baru dan menambahkan perbendaharaan kata. . .tak hidup (benda mati dan tidak hidup sifatnya seperti nama negeri.kata nama terdiri daripada 'kata nama khas'.penggabungan dua kata dasaratau lebih untuk menghasilkan satu bentuk kata. .::Penggandaan::. a.terdapat 29 kata majmuk yang telah mantap dan dieja. . . organisasi. .terdapat 4 kategori iaitu.perkataan digolongkan dalam golongan-golongan tertentu berdasarkan struktur. larutan. sintaksis dan semantik.) **kata nama am . terdiri daripada nama orang. .diri tanya . sebahagian kata dasar atau gandaan berentak. sama ada seluruh kata dasar atau sebahagian kata dasar (Penggandaan penuh dan penggandaan separa).terhasil apabila dua kata dasar atau lebih membawa makna tertentu. .kata ganti nama tunjuk . Kata Nama . namun berfungsi sebagai satu unit.::Pengimbuhan::. morfem.kata ganti nama diri .dieja secara terpisah. nama tempat dan nama benda.Melibatkan awalan.unsur penting dalam binaan nama. mimpi.satu proses penghasilan kata dalam Bahasa Melayu melelui proses pengimbuhan. d.proses menggandakan kata dasar sama ada secara penuh atau seluruh kata dasar. . pemajmukan. . Kata Kerja .hidup .contoh : cinta. dan pengakroniman. .diri orang b. rumah. penggandaan.contoh : Pelajar.

bantu.::Pengenalan::.Dekat.Tak Transitif .Biru. perintah.::Definisi Sintaksis::. Kata Tugas .sintaksis ialah bidang ilmu bahasa berkaitan dengan proses pembinaan ayat. frasa dan klausa adalah penting. arah. . Gembira 9.2. . Nanti 5. penggolongan kata serta pembentukan dan pembinaan ayat.waktu . penguat. .dalam Bahasa Melayu terdapat 4 jenis pola iaitu.Sekarang. Inci 8. penegas. .aspek penting seperti konsep frasa dan klausa.Berpelengkap .dalam dinaan ayat. Kata Kerja . Jahat 3.Tak Berpelengkap . klausa atau ayat.hadir dalam frasa. Dsb d.2 SINTAKSIS .Baik.Rasa.Transitif . .sintaksis ialah bidang yang mengkaji hukum atau rumus tatabahasa.Mudah. . Dengar. Penggolongan kata Adjektif 1.bentuk . Bau. . . 3.CM.pancaindera . Kata Adjektif .kata tugas untuk kata seru. . pemeri.Suka. hubung. tanya.ayat dasar merupakan ayat inti yang dapat mengalami peluasan. .perasaan .Binaan ayat mempunyai subjekdan predikat. Bujur 7.::Ayat::.merangkumi kata-kata dasar yang menjadi unsur utama dalam binaan frasa kerja.sifat .. . . Sukar 2. sendi nama dan pangkal ayat. pembenar.cara .Bulat.jarak .warna .::Pola-pola Ayat Dasar::.Aktif _ Pasif c.ayat adalah unit pengucapan yang terletak di peringkat susunan yang paling tinggi.ukuran . bilangan. nafi. Jauh 4.juga dikenali sebagai kata sifat yang merupakan perkataan unsur inti dalam sesuatu binaan frasa adjektif. . Merah 6.

ayat pasif dengan kata nama ganti .::Ragam Ayat::. .ayat permintaan . . b. . Jenis-jenis Ayat 1. .tardapat 4 jenis frasa iaitu : a.jenis-jenis klausa terdiri daripada.ayat pasif dengan perkataan "Kena" . .fungsi klausa sebagai konstituen kepada ayat. .aktif transitif .sebagai panduan. Frasa Adjektif (FA) .::Jenis-jenis Ayat::. terdiri daripada ayat aktif transitif dan ayat aktif tak transitif.Frasa ialah satu unit tatbahasa berdasrkan kata susunan yang mengandungi satu atau dua perkataan yang berpotensi untuk diluaskan menjadi dua perkataan atau lebih.aktif tak transitif Ayat Pasif . . a.klausa merupakan unit gabungan perkataan yang mengandungi subjek dan predikat.ayat aktif boleh dipasifkan. . Frasa Nama + Frasa Kerja (KN+FK) c.terdiri daripada satu perkataan atau beberapa binaan dalam satu ayat. .susunan perkataan terdiri daripada satu atau beberapa perkataan yang mengandungi kata sifar (Ajdektif). .Ayat silaan .a. d. Frasa Nama (FN) .ayat pasif dengan kata kerja.merangkumi ayat aktif dan ayat pasif. klausa terikat (tak bebas) . Frasa Nama + Frasa Nama (FN+FN) b. Frasa Nama + Frasa Adjektif (FN+FS) d. a.Ayat suruhan .ayat aktif ialah yang menggunakan kata kerja aktif. c. Frasa Sendi Nama (FS) . .::Frasa::.::Klausa::. .Ayat larangan . Ayat penyata 2. klausa bebas (utama) b. Ayat Aktif .contoh : "Budak --> Budak sekolah --> Seorang budak sekolah".::Jenis-jenis Frasa::.terdiri daripada satu sendi nama dan satu frasa sebagai pelengkap. Ayat perintah . Frasa Kerja (FK) . .terdiri daripada kata kerja tak transitif. Frasa Nama + Frasa Sendi Nama (FN+FS) .

antonim. a. . . b. . mengkaji makna kata dalam bahasa tertentu. .Hiponim . Ayat Tunggal .Pancangan Relatif .::Pengenalan::. ayat tunggal.ayat tunggal mengandungi satu klausa bebas. hiponim. .Antonim . . . homonim.Pancangan Keterangan . dan polisim.homonim . .::Definisi Semantik::.terdapat pelbagai ragam dan bentuk ayat-ayat dasar / ayat mudah / ayat inti.terdapat hubungan semantik antara satu perkataan dengan perkataan bahasa lain atau perkaitan beberapa jenis perkataan.::Bentuk Ayat::. dikaitkan dengan masyarakat.Homofon . Ayat tanya . dan faktor-faktor yang mempengaruhi.beberapa konsep dipelajari seperti sinonim. ayat majmuk dan sebagainya.Majmuk Campuran 3.Polisim . . . .bidang kajian bahasa yang mengkaji maksud dan makna kata. Ayat seruan 4.ayat majmuk atau ayat kompleks merupakan gabungan dua atau lebih ayat tunggal dalam satu ayat.3 SEMANTIK . .terdapat beberapa pola ayat seperti ayat pasif. .::Peribahasa::. Ayat Majmuk .Pancangan .ayat tunggal merupakan ayat dasar.3.Komplemen . .::Semantik::.Gabungan .ia boleh dibahagikan kepada beberapa ayat seperti.::Perkaitan Makna Perkataan::. Makna Perkataan . . satu cabang linguistik.semantik ialah makna kata.::Makna Perkataan::.Homograf .ayat tunggal terdiri daripada satu subjek (inti) dan satu predikat (cerita) sahaja.

pepatah .peribahasa sudah sebati dalam masyarakat Melyu dan merupakan warisan yang amat tinggi nilainya. . e. .masyarakatMElayu kaya dengan pelbagai bentuk kata berbunga yang diwarisi dari tutun-temurun. laksana dan bagai. d. e. Kiasan Ibarat . Tamsil Ibarat . .kiasan ialah bahasa yang diungkapkan dimana ia dibandingkan dengan yang lain. . . . Ibarat .bagasa yang memerangkan sesuatu perkara dengan menggunakan benda lain sebagai perbandingan. . a.maksud juga berbeza secara tersurat dan tersirat. rumusan . Perumpamaan mempunyai erti dua lapis.bahasa yang menggunakan kata-kata berkias dalam perkataan sesuatu maksud..rumusan ialah peribahasa di dalam warisan budaya Melayu. . kiasan .ia mengandungi unsur-unsur pengajaran.kiasan berpindah ini boleh dibahagikan kepada beberapa jenis iaitu. simpulan bahasa . a. Pepatah ialah ungkapan yang merupakan pusaka adat resam masyarakat Melayu.::Perbandingan::. Cerita Ibarat dan Cerita Kiasan . d. perumpamaan / simile . bidalan . . . c. f. .selalu digunakan didalam penulisan prosa dan puisi.mengandungi pengajaran dan teladan.menggunakan kata perbandingan seperti bak. Peribahasa mempunyai falsafah hidup dan nilai moral yang tinggi. kiasan asal . umpama.memberi misalan berkias.terdapat dalam perumpamaan. a. . . Tamsil . b.kiasan ialah bahasa yang diucapkan tantang sesuatu perkara dibandingkan dengan perkara lain. b. .ungkapan atau rangkai kata yang tersimpul dan digunakan dalam keadaan tertentu.tamsil ibarat merupakan gabungan bahasa tamsil dan bahasa ibarat dalam bentuk kesatuan kata.Perbandingan terbahagi kepada dua jenis iaitu perbandingan terus terang dan perbandingan tidak terus terang. ibarat.di dalam perbandingan.perumpamaan ialah kata-kata kiasan yang membawa perbandingan makna. .Bidalan ialah peribahasa yang mempunyai makna selapis sahaja.ia berperanan untuk memberi pengajaran dan teladan kepada manusia. kiasan berpindah .pepatah juga dikenali sebagai perbilangan. perumpamaan pepatah dan bidalan.gabungan bahasa ibarat dengan bahasa kiasan. b.peribahasa terdiri daripada simpulan bahasa.kiasan terbahagi kepada 2 bentuk iaitu. c.::Kiasan::. terdapat 5 jenis perbandingan iaitu.

kiasan berbunga .kiasan melarat .kiasan pemanis .kiasan berangkap ..kiasan bersandar .kiasan terus .kiasan melompat .

Depan Belakang bebas 1. pun. Pakaian seragam pasukan itu amat kemas. Lambat benar bas itu tiba. Masakan ibunya palingsedap Sungai itu agak dalam. sangat Kata penegas  Juga.. nian. 1. 2. larangan. arahan. Aminah mengemas rumah dan ibunya membasuh kain. CONTOH 1. Pakaian seragam pasukan itu kemas amat. 1. KATA TUGAS  Kata yang bersifat pelbagai jenis (heterogen) – tidak boleh jadi unsur inti bagi frasa-frasa endosentrik (FN/FK/FA)   Hadir dalam ayat. sungguh. tolong Kata pembenar Ya. Hatta istana itu pun siaplah. Budak yang sedangmembaca itu adik saya Aduh. bahawa. 2. sakitnya kakiku ! Amboi. Kata partikel 1. 1. paling. betul Kata pangkal ayat Maka. Kami juga ingin ke pekan. 2. mengesahkan 2.. Dia patut datang bulan lalu. Ragam . kamilah yang menjaga budak itu. Aspek – masa 1. . kerana Kata seru Aduh. usah. Ya. sedang. itulah orangnya. Depan ayat 1. JENIS KT Kata hubung Dan. hanya. lalu. masih  Hendak. 2. benar  Amat. 2. permintaan 1. Siapakah majikan kamu ? Itulah rumah idamanku.perasaan 1. Ahmad akan ke sana esok. 1. Betul. 2. Maka panglima itu pun diberi persalinan. 1. 2. betuk. yang. klausa @ frasa Mendukung sesuatu tugas sintaksis tertentu DEFINISI Hubung 2 binaan ayat AMC AMP Lahirkan perasaan Tanya / soal 1. dapat. amboi Kata Tanya ASIBIDIBAM Kata perintah Jangan. Sila ambil makanan di sana. silaan. 2. mungkin Kata penguat  Terlalu. cis.  Sekali.Nota Ringkas Kata Tugas Subtajuk Kata Tugas mesti ditanya dalam BM 1 STPM setiap tahun. sebermula Kata Bantu  Telah. minta. Tolong temankan adik saya. cukup. Hanya dia sahabat baik saya. adapun. lagi. Adalah rugi sekiranya anda tidak menguasainya. malahan. makin. agak. Pekerja itu sudah pulang. benar. mesti. harap. 2. 2. Kanak-kanak itu hendakmakan. kurang. Indah nian istana bunian. memang 2. mahu. Tindakbalas – perintah. jua. 3. patut. comelnya bayi itu ! Apakah yang ada dalam kotak itu ? Jangan buang sampah di sini.

2. @ arah yang dituju 2. tunjukkan selatan. dua per tiga 1. Tentu (kardinal) dua. Setengah hartanya akan diserahkan kepada rumah anak yatim.. Projek itu bukan usaha saya. Segala persiapan telah dibuat. Makanan itu bukan untuk Ratna. timur dll.tidak Tidak (FK / FA) Bukan (FK/FA) pertentangan maklumat Kata pemeri  Ialah  adalah Ialah + FN Adalah + FA Adalah + FSN 1. 1. sisi. 3. 1. Setiap orang dikehendaki mengisi borang penyertaan. Beri penegasan Bukan KN jadi KN 1. seratus 1. belakang atas. bawah.. Kata arah tepi. himpunan beratus-ratus. lah -kah. Ketiga-tiga orang pesalah itu akan dipenjara. Makanan seimbangadalah baik untuk kesihatan badan Sumbangan besar beliauadalah dari segi peningkatan ekonomi rakyat luar bandar. 2.Letaknya dihadapan FN Definisi Contoh tunjukkan tempat 1. Kata penekan nya Kata pembenda nya 1. pisahan masing-masing. tunjukkan tempat 1. saya akan berangkat ke Itali. Bahasa Melayu ialahsalah satu bahasa yang tergolong dalam keluarga Austronesia. semua. Bukan (FN / FSN ) 1. Ibunya bekerja di sekolah itu. 1. Kata bilangan Hala 1. Dua hari lagi. Mereka akan ke Kuantan esok. KSN Di ke KATA SENDI NAMA . Tak tentu segala. 2. tetapi pemurah orangnya. Lajunya ialah 100 km sejam. 2. Dia bukan hendak belajar. berguni-guni. Lapisan ozon sesungguhnya semakin menipis. -tah. beberapa 1. selatan. Buku itu ada di atas meja. pecahan setengah. Ali menunggu emaknya di perhentian . 2. masa/waktu 3. Bapanya tidak turun ke sawah hari ini Kenyataan itu tidak benar. tiaptiap 1. Burung-burung itu terbang ke arah 2. ketigatiga 1. Kata nafi  Bukan   Tidak Bukan. tetapi hendak bermain sahaja Pak Ali bukan kaya sangat. Mereka menuju ke tengahpadang.

dari

daripada

1.

bas dari pagi ke petang. tunjukkan arah, tempat @ 1. Angin kencang bertiup dari arah waktu/masa selatan. 2. Bola itu ditendang dari penjuru padang. 3. Temoh pembayaran bermula dari pukul sembilan pagi. menyatakan punca bagi 1. Pemain sarkas itu menerima bola manusia/haiwan/benda/unsur daripada beruangnya. mujarad. 2. Dia menjauhkan diri daripada bahaya dadah. 2. sumber / asal kejadian 1. Ukiran itu diperbuat daripada logam. 3. perbandingan / perbezaan 1. Edisi kedua buku itu lebih lengkap daripada edisi pertama. 1. menyatakan sasaran 1. Sila kembalikan borang itu kepada manusia/institusi, haiwan dan kerani pejabat ini. unsur mujarad 2. Sisa makanan itu diberikan kepada kucing. 3. Pastikanlah anak-anak anda tidak terdedah kepada bahaya dadah. 2. menyatakan pecahan 1. Peserta bengkel itu dibahagiakan kepada dua kumpulan. 3. menyatakan perubahan keadaan 1. Suhu badannya meningkat kepada 39ºC 1. Bas kami bertolah pada pukul tujuh pagi. 1. Wang itu ada pada ibu. 1. Layang-layang itu tersangkut pada tiang telefon. 1. Pada pandangan saya, kisah itu hanyalah khayalan. 1. Asrama untuk/bagi penuntutpenuntut Sabah sedang dibina. Hadiah itu untukmu. Tanah seluas dua ekar itu untuk kamu. Rakyat Malaysia mesti bersatu padu demi kestabilan negara. Demi Allah, aku tidak akan mengulangi perbuatan terkutuk itu.

kepada

pada

1. menunjukkan keterangan waktu/tempat 2. ada pada 3. menunjukkan tempat bagi perbuatan sesuatu kata kerja 4. digunakan pada ungkapan

untuk/bagi untuk

1. tunjukkan kegunaan sesuatu menyatakan bahagian yang 1. ditentukan 2. tujuan 1.

demi

unsur penegas

1.

tentang (mengenai)

membawa maksud rujukan1. sesuatu yang tidak tentu/umum @ mujarad 2.

terhadap

seperti/bagai/ umpama/ laksana dengan

sejak/semenjak akan

oleh

hingga/sampai

dalam/antara

Mereka berbincangtentang masalah negara. Kami berbual tentangkejadianrompakan itu. rujukan penyambut tentu 1. Seseorang ketua harus bersikap adil terhadapanak buahnya. (haiwan/manusia/benda) 2. Tawas akan bertindakbalas terhadapkotoran dalam air. perbandingan 1. Pemuda itu berlagak ...orang kaya. 2. Pasangan mempelai itu ...pinang dibelah dua. 1. maksud bersama2/beserta 1. Ayah pergi ke pekan dengan ibu. 2. cara sesuatu dilakukan 1. Dia menyambut tetamu itu dengan hati terbuka. 3. mamakai/menggunakan 1. Ani melukis potret itu dengan cat air. 4. perbandingan yang 1. Warna bajunya sama biru dengan serupa/sama warna bajuku. penanda waktu/masa 1. Hasnah sugul sejak kematian ibunya. merujuk manusia 1. Wanita itu amat rindu akan anaknya. (penggunaannya mesti 2. Anak raja itu berahi akan Tuan Puteri didahului KA emotif Bongsu. ayat pasif (di-.../ter-.../kena1. Kuih itu dibeli olehnya 2. Buku Pelita Bahasa terkarang oleh Za’ba. 3. Pencuri itu kena tangkap oleh polis. membawa maksud sebab 1. Ia mati oleh senjatanya sendiri. (asalnya oleh sebab) boleh guna ”lantaran” membawa maksud perihal 1. Pegawai itu berjaga sampai pagi. peringkat dan had masa, 2. Anak-anaknya belajar hingga waktu @ tempat peringkat universiti berfungsi sebagai kata arah 1. Dalam hal ini, kita semua setuju (tiada ruang/tiada jarak) 2. Tiada perbezaan yang besar antara pendapatnya dengan pendapat saya

Nota Ringkas Kata Kerja
Kata kerja sering menjadi soalan Calon dimestikan mahir tentang subtajuk ini. wajib BM 1 STPM.

Jenis Kata Kerja :

Jenis KK TT Tanpa Pelengkap

Definisi Boleh berdiri sendiri 1. tanpa objek 2.

Contoh Semua orang pulang pada waktu petang. Padi sedang menguning di sawah.

TT Berpelengkap

MESTI ada pelengkap 1. : 2. KN (ber-...3. kan/menjadi/ada FA 4. 5. (1) Objek (FN) (2) Bo pasif (3) KKT aktif : meN-…-kan

Pokok padi Wan Empukberbatangkan emas Ali menjadi guru sandaran. Pak Samad ada sawah di kampung Mereka menetap di Kampung Dusun Lukanya beransur baik

KKT

meN-…-i meN (4) KKT pasif :

1. Murid-murid sedang mendengarceramah. 2. Ceramah sedang didengaroleh murid-murid. 3. Saya telah menjawab surat itu. 4. Surat itu telah saya jawab.

Transformasi drp. Ayat aktif

Imbuhan Kata Kerja :

. 1. kan (benefektif) 2.kan kausatif 1. Perbuatan pemuda itu memalukankeluarganya. .i : PERSAMAAN Kedua-duanya membawa maksud kausatif.menaiki bas..kan dan akhiran . . PERBEZAAN Kedua-duanya mempunyai maksud yang berbeza. En. .membesarkan rumah..i lokatif 1.. 2.menuruni lurah. Dia meyakinkan saya tentang kebenaran cerita itu.. Contoh Para peneroka mendirikan rumah secara bergotong-royong.... meN .. Perbandingan akhiran . Aminah menjahitkan adiknya seluar pendek. Ali membesarkan rumahnya. 2..... Ayah membelikan adik buku. benefektif 1.. . 3.. meN . .. i (lokatif) Kata Kerja Transitif 1 Objek dan 2 Objek : I OBJEK . 2..Jenis Makna Membuat sesuatu 1..membaiki motosikal. 2.mendekati anak muridnya.. .

2 OBJEK 1. . Hasnah membelikan Asri (OT) sebuah buku (OS). 3. Saya menyampaikan salam kepada beliau.1. Kakak menjahitkan ibu (OT) sehelai baju (OS). Kami mewarnakan mural itu. 2. 3. 2. Guru membacakan murid-muridnya (OT) karangan yang terbaik (OS). Ibu sedang menidurkan adik.

. Calon hanya perlu menilai susunan kedua pilihan jawapan C ( I : pengekodan) dan D ( II : perancangan taraf).Menunjukkan catatan terbaru dengan label BM 1 : Teknik Menjawab Soalan. I. I dan IV Kata kunci soalan di atas ialah perkataan susunan. A I. STPM 2004 16 Susunan yang betul untuk perancangan bahasa Melayu ialah I pengekodan II perancangan taraf III perancangan dasar IV penilaian hasil dan pemantapan strategi. IV dan I C III. II. Oleh itu pilihan jawapan yang mungkin ialah C atau D. . Tunjukkan catatan yang lebih lama KHAMIS. Memandangkan terdapat perkataan perancangan dalam pilihan jawapan II : perancangan taraf yang merupakan proses yang lebih awal daripada I : pengekodan . Pilihan jawapan IV mestilah merupakan susunan terakhir kerana penilaian merupakan peringka terakhir. 30 JUN 2011 Kaedah Logik Menjawab BM 1 Tahukah anda bahawa terdapat sesetengah soalan BM 1 STPM yang hanya memerlukan pemikiran logik akal untuk menjawabnya ? Saya tunjukkan beberapa soalan sebagai contoh. III. III dan IV B II. maka pilihan yang betul ialah pilihan jawapan D. II dan IV D III. II.

Oleh itu jawapan yang betul ialah C. Yang penting jangan gelabah dan jangan mengalah. .STPM 2002 14 Antara yang berikut. Soalan STPM di atas hanyalah contoh untuk menunjukkan terdapat beberapa soalan yang kelihatan sukar sebenarnya mudah untuk dijawab. pilihan jawapan I dan IV semestinya salah kerana mengandungi pekataan "melaksanakan". Fikiran mesti tenang ketika menjawab soalan. IV Melaksanakan kajian semula terhadap kedudukan bahasa kebangsaan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV Kata kunci soalan di atas ialah perkataan perancangan. yang manakah pernyataan yang menunjukkanperancangan bahasa Melayu pada peringkat pertama? I Melaksanakan rancangan yang disusun II Mempertimbangkan kedudukan bahasa-bahasa lain III Memilih bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan. Oleh itu. Perancangan mestilah perkara yang belum dilaksanakan. Cuba teliti soalan-soalan STPM yang lain untuk melihat soalan-soalan sebegini. Perkataan "mempertimbangkan" dalam pilihan II dan perkataan "memilih"dalam pilihan jawapan III menepati makna perancangan iaitu tindakan yang belum dilaksanakan.

[1] Kertas Bahasa Melayu di peringkat Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia (STPM) terdiri daripada dua kertas. BANDAR MAS TEKNIK MENJAWAB BAHASA MELAYU KERTAS 1 (910/1) (A) PENDAHULUAN. D) BENTUK SOALAN D1. [6] Setiap soalan diikuti oleh 4 pilihan jawapan A. [5] Jumlah markah penuh bagi kertas ini ialah 60 markah dengan pemberatan 37.C.Markah tidak ditolak sekiranya jawapan calon salah.5 . [3] Kertas 1 mengandungi 60 soalan objektif aneka pilihan. A Sejarah dan Perkembangan Bahasa Melayu • latar belakang/asal usul/tahap perkembangan B Dinamika Bahasa Melayu.0 TIADA STIMULUS. • ciri-ciri kesantunan bahasa Melayu C Sistem Bahasa Melayu • pelbagai peraturan bahasa. iaitu : Kertas 1 (910/1) dan Kertas 2 (910/2). Markah calon dikira berdasarkan jumlah jawapan yang betul. kemudian menandakan jawapan tersebut pada kertas jawapan objektif yang berasingan yang disediakan semasa peperiksaan. • kepelbagaian dan kesegaran bahasa Melayu sebagai alat perhubungan.RABU.Calon dikehendaki memilih jawapan yang betul. STPM 2002 12 Bahasa Melayu mengalami perkembangan awal pada zaman kerajaan . [2] Sukatan pelajaran Bahasa Melayu yang diperkenalkan pada tahun 2000 dan peperiksaannya pada tahun 2001 ialah sukatan pelajaran baru yang menggantikan sukatan pelajaran Bahasa Melayu yang digunakan sejak STPM 1992. [4] Soalan-soalan dalam kertas ini merangkumi soalan : BAHAGIAN Pemahaman • laras akademik/karya sastera/carta dan bentuk-bentuk lain. 2 atau 3 gabungan jawapan. 23 MAC 2011 SMK.D.(fonologi/morfologi/sintaksis) • makna kata/peribahasa (Semantik) [4] Calon dikehendaki menjawab kesemua soalan tersebut (60 soalan) dalam masa 2 jam.B.

2 JADUAL DIIKUTI OLEH SOALAN.pola dan stimulus-stimulus lain. STPM 2004 Bahasa Contoh I Arab I Wajah II Cina II Gincu .1 Carta STPM 2004 Soalan 11 berdasarkan carta di bawah ini.jadual. STPM 2004 13 Pernyataan yang berikut adalah benar tentang bahasa Melayu klasik kecuali A menyerap unsur bahasa Jawa kuno B meminjam beberapa unsur bahasa Arab C mengekalkan pengaruh bahasa Sanskrit D menjadi media penghasilan karya sastera dan penyebaran ilmu D2. C Adalah dimaklumkan bahawa tugasan ini perlu disiapkan dengan segera. 2. D Latihan merumus karangan itu adalah bukan untuk semua pelajar dalam kelas ini. Austronesia Tibet-China 11 Padanan yang betul bagi bahasa dalam petak P dan Q ialah A Austroasia Polinesia B Austris Melanesia C Austris Austroasia D Austroasia Mikronesia D2.gambar rajah.A Sailendra B Sriwijaya C Majapahit D Bangkahulu STPM 2003 37 Pilih ayat yang menggunakan kata pemeri dengan betul? A Kereta api yang baru tiba itu adalah dari Johor Bahru.pernyataan.ayat.petikan. B Encik Hashim adalah ketua kumpulan kami yang baru.0 MEMPUNYAI STIMULUS Stimulus soalan : Carta.rumus.

pilih padanan penanda wacana yang sesuai dengan tujuan paparan idea. Justeru B Di samping itu. Tujuan paparan idea Melanjutkan gagasan Menyatakan pertentangan maklumat A Oleh itu. yang manakah terdiri daripada kata kerja pasif? .pilih padanan yang betul antara perkataan pinjaman dengan bahasa sumbernya. Seterusnya C Dengan itu. Namun D Walau bagaimanapun Meskipun demikian STPM 2003 35 Antara perkataan yang berhuruf condong berikut. pilih padanan yang betul antara laras rencana dengan laras akademik A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV D3.III Jawa III Bahaya IV Sanskrit IV Tulen 15 Berdasarkan jadual di atas. I II III IV APQSR BPSQR CPSRQ DRQSP STPM 2002 19 Laras rencana Laras akademik I Fakta bersifat khusus Fakta bersifat ilmiah II Bahasanya bersahaja Bahasanya ringkas III Kurang penggunaan istilah Penggunaan istilah teknikal IV Terdapat kepelbagaian idea Idea yang terbatas Berdasarkan jadual di atas.0 SOALAN YANG JAWAPANNYA DALAM BENTUK JADUAL/KENYATAAN STPM 2001 20 Daripada jadual di bawah.

bahunya terlanggar (B) oleh pemuda menyebabkan dia terjatuh (C). Ramlah cepat-cepat bangun dan dia tersenyum (D) memandang pemuda itu.memakai kaca mata hitam.memakai kasut hitam bertumit tinggi.bertahi lalat di bawah bibir.dan beg tangan berjenama Christine de Or.0 GAMBAR RAJAH/CARTA DIIKUTI OLEH SOALAN STPM 2003 24. pilih padanan gelaran yang betul Gelaran Warisan Gelaran Kurniaan Gelaran Ikhtisas A Ungku Datuk Tuan Doktor B Tok Imam Profesor Tan Sri C Megat Puan Sri Tunku D Pangeran Syed Cikgu STPM 2004 12 Pilih padanan yang betul antara batu bersurat dengan tempat dan tulisan.0 PETIKAN DIIKUTI OLEH SOALAN Wanita yang ditemui itu berseluar biru.memakai kemeja berlengan panjang.berambut pendek. STPM 2003 23 Daripada jadual yang berikut. Ketika keluar dari tempat itu. STPM 2002 21 Petikan di atas menepati retorik A laporan B pemerian C penceritaan D penghujahan . Batu Bersurat Tempat Tulisan A Kedukan Bukit Palembang Palava B Talang Tuwo Palembang Nagiri C Gandasuli Jawa Palava D Pagar Ruyong Acheh Nagiri D4. Bahagian yang bertanda X dalam gambar rajah di atas ialah A vokal depan luas B vokal belakang luas C vokal belakang sempit D vokal depan separuh sempit D5.berkulit cerah.Ramlah terpesona (A) melihat pertunjukan silap mata itu.

boleh C sedang. iaitu pasangan antara huruf vokal pada suku kata praakhir dengan suku kata akhir tertutup” STPM 2002 Pernyataan di atas merujuk kepada A susunan vokal B keselarasan vokal C penyesuaian dua huruf vokal D penggabungan dua huruf vokal STPM 2003 • Belakang lidah diangkat setinggi mungkin ke arah lelangit lembut tanpa menyentuhnya • Lelangit lembut diangkat • Bibir dibundarkan 27 Pernyataan di atas adalah tentang cara penghasilan bunyi . Kata bantu ragam yang terdapat dalam petikan di atas ialah A telah. masih B mahu. sebahagian daripada buah-buahan itu boleh disedekahkan kepada jiran mereka.Pak Mail telah bertindak dengan sendiri Berdasarkan petikan di atas. Pak Dollah dan isterinya masih di ladang. mahu D masih. PERNYATAAN/HURAIAN DIIKUTI OLEH SOALAN 31 “Kesesuaian dua huruf vokal membentuk dua suku kata pada kata dasar. Mereka mahu menjual buah-buahan yang dipetik itu di pasar malam. Pasangan itu sedang rancak memetik hasil tanamannya.STPM 2003 Walaupun hari beransur senja. sedang STPM 2004 39 Belum pun ada apa-apa keputusan dibuat.0. kata ganda yang berhuruf condong membawa maksud A jamak B himpunan C tidak tentu D kepelbagaian D6. Bagi pasangan itu.

.A vokal tengah B vokal depan luas C vokal depan sempit D vokal belakang sempit STPM 2004 • Depan lidah dirapatkan ke lelangit keras. • Lelangit lembut dalam keadaan biasa. • Udara dikeluarkan dari paru-paru terus melalui rongga hidung • Pita suara digetarkan 25 Pernyataan di atas menunjukkan cara-cara mengeluarkan bunyi konsonan A sengauan gusi bersuara B sengauan dua bibir bersuara C sengauan lelangit keras bersuara D sengauan lelangit lembut bersuara D7. Hormatilah Rukunegara kita kalau mahu menjadi rakyat yang setia Dalam ayat di atas.0 AYAT DIIKUTI OLEH SOALAN STPM 2002 Berjaya juga akhirnya pendaki gunung Everest itu 43 Ayat di atas A tidak boleh dipasifkan B mengalami proses pengguguran C mengalami proses penyongsangan D boleh menggugurkan unsur keterangan STPM 2003 49. bahagian yang berhuruf condong dikenali sebagai A frasa keterangan B klausa tak bebas C klausa utama D klausa bebas STPM 2004 Motosikal Jaguh kepunyaan anak Tuan Pengetua Sekolah Menengah Kebangsaan Dato‟ Sriwijaya telah melanggar seekor anak kambing jantan di hadapan Masjid al-Rahman pada hari Ahad yang lalu.

0 RUMUS DIIKUTI OLEH SOALAN Ayat 1 Subjek Predikat Kata kerja kata komplemen subjek predikat STPM 2002 42 Antara ayat yang berikut. B Kain yang dipakainya halus bagai sutera. C Pengetua menjelaskan bahawa murid itu sakit tenat di rumahnya.49 Predikat bagi ayat di atas ialah A melanggar seekor anak kambing jantan B telah melanggar seekor anak kambing jantan C melanggar seekor anak kambing jantan di hadapan Masjid al-Rahman D melanggar seekor anak kambing jantan di hadapan Masjid al-Rahman pada hari Ahad yang lalu D8. STPM 2003 Objek + kata ganti nama tunjuk + X + kata kerja pasif 42 X dalam rumus di atas boleh diisi dengan kata ganti diri A orang ketiga sahaja B orang kedua sahaja C orang pertama sahaja D orang pertama dan kedua STPM 2003 Kata Bantu aspek + kata penguat + kata adjektif 5 Antara yang berikut. B Budak kecil itu menjerit-jerit ketika saya tiba di rumahnya. yang manakah ayat yang mengandungi binaan frasa seperti di atas? A Kesihatan Puan Tan sudah baik sungguh. C Peluang kenaikan pangkat Encik Haris sudah amat cerah D Bilangan penonton yang menyaksikan perlawanan itu agak kecil sekali .yang manakah yang menepati rumus di atas? A Dia mengendalikan program itu untuk ketua jabatannya. D Budak itu bangun lalu meninggalkan adiknya yang sedang menangis.

(E) STRATEGI MENJAWAB 1. Contoh : Antara yang berikut. 5. 10. Ingat.tiada getaran pada pita suara. tiada pemotongan markah bagi soalan yang salah. Untuk memahami kehendak soalan. Calon juga seharusnya dapat memahami petikan/karya sastera/carta dengan baik. Jumlah markah calon secara keseluruhannya dikira berdasarkan jumlah jawapan yang telah ditandakan/dijawab dengan betul pada kertas jawapan objektif. udara yang keluar dari paru-paru keluar berterusan melalui rongga tekak dan rongga mulut. gariskan kunci soalan (kata/frasa/klausa) dan tentukan skopnya. Calon dinasihatkan agar berhati-hati semasa memilih jawapan aneka pilihan atau pilihan pecahan yang diberikan. Baca arahan soalan dengan teliti sebelum mula menjawab. Pastikan ruangan yang ditandakan itu betul. 2.udara yang keluar dari paru-paru mengalami sempitan di rongga mulut. Bahagikan masa untuk menjawabnya dan jangan berlengah-lengah apabila menjawab mana-mana bahagian yang tertentu yang dianggap sukar. Kepantasan membaca serta kemahiran membahagikan masa sangat penting SEMASA menjawab soalan-soalan yang dikemukakan. Pilih jawapan yang paling tepat dan tandakan jawapan itu dengan betul pada kertas jawapan objektif yang berasingan. Baca dan fahami semua pilihan jawapan dan lakukan perkara yang sama seperti no. 3. udara yang keluar dari paru-paru mengalami sekatan di rongga mulut. kemudian baca 4 pilihan jawapan yang diberikan. Jangan tinggalkan mana-mana soalan tanpa dijawab kerana tindakan ini amat merugikan calon. 9. Pastikan kertas soalan tersebut lengkap dan mengandungi 60 soalan. . Baca dan fahami dengan teliti carta/kenyataan/petikan atau stimulusstimulus lain dan soalan. 7. yang manakah benar tentang bunyi vokal? Skop/pengetahuan : Definisi/ciri-ciri bunyi vokal. (fahami setiap patah kata) 2. 3. 8. C Semasa bunyi dihasilkan. 2 (gariskan kunci jawapan (kata/frasa/klausa) Contoh : A Semasa bunyi dihasilkan. 6. 4. Baca setiap petikan dengan teliti. D Semasa bunyi dihasilkan. Calon hendaklah menjawab kesemua 60 soalan mengikut had masa yang ditetapkan iaitu 2 jam. Gariskan kata kunci atau isi-isi penting semasa membaca petikan agar dapat memudahkan proses menjawab soalan-soalan susulan yang dikemukakan. B Semasa bunyi vokal dihasilkan. (F) CARA MENJAWAB (LANGKAH DEMI LANGKAH) 1.

II. IV dan I C III. 5. G1. pindah kepada soalan yang lain 6. [G] KAEDAH MENJAWAB SOALAN 2 ATAU TIGA GABUNGAN JAWAPAN. Untuk tidak membuang masa. 7.0 : Kaedah penyingkiran. ayat manakah yang mengandungi subjek kata kerja yang berfungsi sebagai kata nama? I Masakan ibu enak sekali II Bederma satu amalan mulia III Membuang masa adalah tabiat buruk IV Penggunaan dadah mengancam keselamatan negara A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV G2. sekiranya masih keliru. Peruntukkan masa lebih kurang 5 minit untuk menyemak semula pilihan jawapan yang ditanda pada kertas jawapan objektif untuk memastikan bahawa semua 60 soalan telah calon jawab. I.4. tetapkan pilihan jawapan.0 : Kaedah Logik. STPM 2004 16 Susunan yang betul untuk perancangan bahasa Melayu ialah I pengekodan II perancangan taraf III perancangan dasar IV penilaian hasil dan pemantapan strategi A I. contohnya. III. III dan IV B II. STPM 2004 32 Antara yang berikut. contohnya. Ulang langkah 1 hingga 4 untuk soalan-soalan yang ditinggalkan. yang manakah kata tunggal? I Jejari II Rujukan III Kelmarin IV Kosmopolitan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV STPM 2002 50 Antara yang berikut. II dan IV . Setelah melalui semua proses di atas.

5.D III. Tindakan ini amat merugikan kerana walaupun markah tidak dipotong bagi jawapan yang salah. 3. Calon kurang cekap menginterpretasi rangsangan daripada pelbagai bahan yang dikemukakan. Calon mungkin agak lemah dalam penguasaan bahasa sehingga tidak boleh memahami isi-isi tersirat dalam petikan yang diberikan. 7. II. Baca soalan dengan cermat/teliti dan cuba fahamkan kehendak soalan. Buat catatan atau nota kecil yang mudah dibawa ke mana-mana untuk dihafal. Calon cuai ketika menandakan jawapan terutamanya jika jawapan ditandakan dahulu pada kertas soalan sebelum menandakan pada kertas jawapan objektif. 2. 4. Calon gagal untuk menjawab semua soalan. 1. . calon sepatutnya cuba untuk menjawab. Tindakan ini menyebabkan calon memilih jawapan yang salah. 2. Baca arahan soalan dengan teliti sebelum menandakannya pada kertas jawapan objektif supaya tiada sebarang kesilapan dilakukan. I dan IV STPM 2002 14 Antara yang berikut. Calon terlalu gopoh apabila menjawab soalan sehingga tidak peka terhadap kehendak soalan sama ada yang positif atau negatif. yang manakah pernyataan yang menunjukkan perancangan bahasa Melayu pada peringkat pertama? I Melaksanakan rancangan yang disusun II Mempertimbangkan kedudukan bahasa-bahasa lain III Memilih bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan IV Melaksanakan kajian semula terhadap kedudukan bahasa kebangsaan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV (H) KELEMAHAN CALON 1. 4. Calon mungkin lemah dalam bahagian tatabahasa atau fonologi bahasa Melayu. Lazimnya calon kurang yakin atau terkeliru apabila memilih jawapan aneka pilihan yang berbentuk pilihan pecahan mungkin kerana kurang pengetahuan tentang tajuk yang disoal. Calon yang kurang cekap membaca mungkin mengambil masa yang agak lama untuk memahami maklumat yang terkandung dalam ketiga-tiga petikan/karya sastera/carta bagi soalan pemahaman. 9. Alasan yang biasa dikemukakan oleh calon ialah tidak mempunyai masa yang mencukupi. Sesetengah calon mungkin meneka jawapan. calon dinasihatkan agar dapat mengagihkan masa dengan bijak agar semua soalan dapat dijawab mengikut masa yang ditetapkan. 8. 3. (I) LANGKAH –LANGKAH MENGATASI KELEMAHAN. 6. Bersedia lebih awal dengan latih tubi dari semasa ke semasa. Jadi.

kemudian menandakannya semula pada kertas jawapan objektif kerana tindakan ini bukan sahaja membuang masa bahkan boleh mengelirukan calon. 7. Golongan kata : KN/KK/9KA/16KT 11. Pengejaan : kata pinjaman/imbuhan pinjaman/kata majmuk [mantap/belum mantap] 07. Calon dinasihatkan agar tidak menandakan jawapan di kertas soalan. Agihkan masa dengan baik agar semua soalan dapat dijawab dalam tempoh 2 jam. Cuba fahami perbezaaan maksud bagi setiap pernyataan yang dikemukakan dalam pilihan jawapan yang diberikan. (J) PENUTUP “KECILKAN MASALAH. Fonologi.. Morfem : bebas/terikat [imbuhan] 09. Digunakan dalam soalan [stimulus/stem/jawapan/distraktor] . Diftong : Rentetan vokal 05. 6. Bentuk ayat : tunggal/majmuk [gabungan/pancangan/keterangan]/campuran 18. Konsonan : Konsonan asli/pinjaman/bersuara/tak bersuara 04.. Frasa :jenis/binaan 13..5. Pola Keselarasan Vokal 06. pembentukan akronim]. Ayat : subjek/predikat/Pola Ayat Dasar 12. 8. fonem. Bentuk kata : tunggal [termasuk akronim.. fon.terbitan/ majmuk/ganda 10.dengan syarat. Ragam ayat : Aktif/pasif [penanda pasif ] 16. Tandakan dengan pensel atau hitamkan dengan jelas pada ruangan jawapan di kertas jawapan objektif seperti yang diarahkan. huruf dan suku kata [terbuka/tertutup] 02. Vokal : Konsep vokal depan/tengah/belakang/sempit/separuh sempit/ luas/separuh luas 03. Klausa : bebas/tak bebas 14. BESARKAN PELUANG” “MANUSIA YANG BERJAYA IALAH MANUSIA YANG LUAR BIASA…" MANUSIA BIASA BOLEH MENCAPAI KEJAYAAN SEPERTI YANG DICAPAI OLEH MANUSIA YANG LUAR BIASA . Jenis ayat : penyata/perintah/seru/Tanya 17. Susunan ayat : biasa/songsang [seluruh/sebahagian predikat] hati-hati ayat pasif 15. Penerbitan ayat : pengguguran/penyusunan semula/perluasan 19. [K] PEMAHAMAN 01. BERUSAHALAH SECARA LUAR BIASA BIASAKAN YANG BETUL… BETULKAN YANG BIASA. Tanda baca : sempang [-] 08.

unsur/konstituen/pengaruh/pengekodan/taraf/dasar/variasi/personafikasi/ diksi/laras/wacana/retorik/glottis/vokal/konsonan/diftong/fonologi/ morfologi/sintaksis/semantik/jamak/hukumD-M/tatabahasa/morfem/morfem/ penerang/pelengkap/keterangan/subjek/predikat/relatif/komplemen/frasa /klausa aktif/pasif/songsang/tunggal/dasar/terbitan/artikulasi/ artikulator/objek/inti/ … [L] UJIAN 11/2003 Perkataan yang ada kaitan dengan konsep “Melayu” ditemui pada catatan yang terdapat pada I Batu Bersurat Talang Tuwo II Batu Bersurat Kedukan Bukit III patung di Padang Rocore. Batanghari IV rekod ahli pelayaran China bertarikh 644-645 Masihi A I dan II B I dan III C II dan IV D III dan IV 13/2003 Antara yang berikut. yang manakah tidak benar tentang bahasa Melayu klasik? A Tidak wujud pendepanan predikat dalam binaan ayat. B Banyak menggunakan partikel dalam ayat C Bentuk ayat pasif lebih banyak digunakan D Penggunaan kata pangkal ayat meluas. panduan ejaan. kamus. dan sebagainya Pernyataan di atas merujuk kepada konsep A penilaian B pemupukan C pengekodan D pemasyarakatan bahasa 15/2002 Antara yang berikut. yang manakah pernyataan yang menunjukkan perancangaan bahasa Melayu pada peringkat pertama? I Melaksanakan rancangan yang disusun II Mempertimbangkan kedudukan bahasa-bahasa lain III Memilih bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan IV Melaksanakan kajian semula terhadap kedudukan bahasa kebangsaan . 07/2003 “Penyerapan variasi bahasa dari segi daerah dan sosial melalui penyediaan tatabahasa.

37/2001 Pilih keterangan yang benar tentang morfem bebas? I Kata tunggal II Kata berimbuhan III Kata yang dapat berdiri sendiri IV Dapat berfungsi sebagai ayat minimal A I. konsep sempit. separuh sempit. III dan IV 37/2002 Perkataan yang tergolong dalam kata terbitan ialah I seteru II ekawarna III setinggan IV sasterawan A I dan III B I dan IV C II dan III D II dan IV 26/2002 Antara yang berikut. II dan III B I. IV Beta berasa amat sedih dengan penderitaan yang menimpa rakyat beta. ini barang berapa harga? II I doakan you lulus dengan cemerlang dalam peperiksaan itu.A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 24/2001 Dalam pengeluaran bunyi vokal bahasa Melayu. II dan IV C I. III Ana akan menghadiri seminar itu bersama-sama dengan abang anta. yang manakah perkataan yang mengandungi bunyi yang . III dan IV D II. separuh luas dan luas dikaitkan dengan A kedudukan lidah B pergerakan lidah C turun naik rahang D bukaan rongga mulut 17/2001 Antara berikut yang manakah yang mengandungi unsur-unsur percampuran kod ? I Ah Kau.

D Boleh hadir di hadapan kata kerja 39/2002 Rakyat negara itu telah memberontak demi menuntut hak pemerintahan sendiri Kata kerja yang berhuruf condong dalam ayat di atas ialah A transitif B transitif aktif C tak transitif berpelengkap D tak transitif tanpa pelengkap 48/2003 Antara yang berikut. B Bendera negara-negara peserta berkibaran di sekeliling stadium. B Boleh mengikuti kata penguat. yang manakah ayat pasif yang betul binaannya? I Pakaian ini belum kupakai. C Malaysia akan menjadi negara pengeksport kenderaan yang terkenal. D Dia tercengang apabila namanya diumumkan sebagai pemenang peraduan itu. I Terdapat unsur geluncuran II Kombinasi dua bunyi vokal III Membentuk lebih daripada satu suku kata IV Mempunyai dua puncak kelantangan A I dan II B I dan III C II dan IV D III dan IV 35/2001 Ayat yang manakah menggunakan kata adjektif sebagai pelengkap? A Keadaan politik di negara jiran semakin genting. C Boleh diikuti unsur keterangan. yang manakah bukan ciri kata adjektif? A Boleh menjadi predikat ayat. . kemudian digeluncurkan ke arah vokal belakang sempit ? A Taut B Kain C Halau D Hairan 26/2001 Pilih pernyataan yang benar tentang bunyi diftong. 33/2003 Antara yang berikut.dihasilkan dengan menyebut vokal depan luas dahulu.

C Peluang kenaikan pangkat Encik Haris sudah amat cerah. B Kain yang dipakainya haalus bagai sutera. Kalau mandi pagi pun mandi kerbau. • Penulis mempengaruhi pembaca supaya mengubah pendirian Pernyataan di atas menepati ciri retorik A pemerian . D Bilangan penonton yang menyaksikan perlawanan itu agak kecil sekali. yang manakah yang mempunyai makna konotatif dan makna denotatif? A Ibu kota B Ibu ayam C Ibu pejabat D Ibu pertiwi 58/2003 I : Dahlah kau ni jarang mandi pagi. Jenis kiasan yang berhuruf condong dalam ayat I dan II ialah I II A Kiasan melarat Kiasan asal B Kiasan berpindah Kiasan terus C Kiasan sandar Kiasan pemanis D Kiasan terus Kiasan berpindah 22/2004 • Penulis mengemukakan bukti yang kukuh dan logik. II : Orang rumah saya sedang berbual-bual dengan Encik Kamarul. yang manakah ayat yang mengandungi binaan frasa seperti di atas? A Kesihatan Puan Tan sudah baik sungguh. A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 54/2003 Kata Bantu aspek + kata penguat + kata adjektif Antara yang berikut. • Penulis perlu meyakinkan pembaca tentang pendapatnya. IV Kenderaan yang mereka tumpangi baru sahaja berlepas. III Maklumat yang disampaikan oleh kami adalah benar. 59/2002 Antara ungkapan yang berikut.II Keputusaan ini harus anda umumkan dengan segera.

di 10:24 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 1 : Teknik Menjawab Soalan. JUMAAT.. Baca setiap petikan dengan teliti. kemudian baca 4 pilihan jawapan yang diberikan.. A Udara mengalami sekatan B Bentuk bibir boleh bundar atau terhampar C Pita suara bergetar ataupun tidak bergetar D Semasa menghasilkannya. Pastikan kertas soalan tersebut lengkap dan mengandungi 60 soalan. 4 FEBRUARI 2011 Strategi dan Cara Menjawab BM Kertas 1 STRATEGI MENJAWAB 1. SEKIAN.B pemujukan C penceritaan D penghujahan 29/2004 Pilih pernyataan yang benar tentang bunyi vokal. II Mereka terperangkap dalam kesesakan lalu lintas III Nelayan di Pantai Remis tertangkap anak dugong IV Pendatang asing yang lemas kebanyakannya terjerlus ke dalam Lumpur A I dan III B I dan IV C II dan III D II dan IV 44/2004 Klausa ialah A unit tatabahasa yang terkecil yang boleh berdiri sendiri B unit pengucapan yang paling tinggi letaknya dalam susunan tatabahasa C binaan yang terdiri daripada sekurang-kurangnya satu perkataan yang berpotensi untuk diperluas. . D rangkaian perkataan yang mengandungi satu subjek dan satu predikat dan mempunyai potensi untuk menjadi ayat. 2. lelangit lembut dalam keadaan neutral 37/2004 Ayat yang manakah mengandungi kata kerja aktif transitif? I Kanak-kanak itu tertelan biji durian. Baca arahan soalan dengan teliti sebelum mula menjawab.

Calon dinasihatkan agar berhati-hati semasa memilih jawapan aneka pilihan atau pilihan pecahan yang diberikan. 4. Ulang langkah 1 hingga 4 untuk soalan-soalan yang ditinggalkan. C Semasa bunyi dihasilkan. Baca dan fahami dengan teliti carta/kenyataan/petikan atau stimulus-stimulus lain dan soalan. yang manakah benar tentang bunyi vokal? Skop/pengetahuan : Definisi/ciri-ciri bunyi vokal. 7. Kepantasan membaca serta kemahiran membahagikan masa sangat penting dalam menjawab soalan-soalan yang dikemukakan. 5. CARA MENJAWAB 1. 5. 10. Pilih jawapan yang paling tepat dan tandakan jawapan itu dengan betul pada kertas jawapan objektif yang berasingan. 3. Baca dan fahami semua pilihan jawapan dan lakukan perkara yang sama seperti no. Contoh : Antara yang berikut. Pastikan ruangan yang ditandakan itu betul. udara yang keluar dari paru-paru mengalami sekatan di rongga mulut. tetapkan pilihan jawapan. B Semasa bunyi vokal dihasilkan. 8. pindah kepada soalan yang lain 6. Jangan tinggalkan mana-mana soalan tanpa dijawab kerana tindakan ini amat merugikan calon. tiada pemotongan markah bagi soalan yang salah.tiada getaran pada pita suara. 4. Bahagikan masa untuk menjawabnya dan jangan berlengah-lengah apabila menjawab mana-mana bahagian yang tertentu yang dianggap sukar.udara yang keluar dari paru-paru mengalami sempitan di rongga mulut. Untuk memahami kehendak soalan. Untuk tidak membuang masa. 3. Gariskan kata kunci atau isi-isi penting semasa membaca petikan agar dapat memudahkan proses menjawab soalan-soalan susulan yang dikemukakan. sekiranya masih keliru. (fahami setiap patah kata) 2. Calon juga seharusnya dapat memahami petikan/karya sastera/carta dengan baik. Jumlah markah calon secara keseluruhannya dikira berdasarkan jumlah jawapan yang telah ditandakan/dijawab dengan betul pada kertas jawapan objektif. Peruntukkan masa lebih kurang 5 minit untuk menyemak semula pilihan jawapan yang ditanda pada kertas jawapan objektif untuk memastikan bahawa semua 60 soalan telah dijawab. . 2 (gariskan kunci jawapan (kata/frasa/klausa) Contoh : A Semasa bunyi dihasilkan. Calon hendaklah menjawab kesemua 60 soalan mengikut had masa yang ditetapkan iaitu 2 jam. gariskan kunci soalan(kata/frasa/klausa) dan tentukan skopnya. Setelah melalui semua proses di atas. Ingat. 9. udara yang keluar dari paru-paru keluar berterusan melalui rongga tekak dan rongga mulut. 7. 6. D Semasa bunyi dihasilkan.

C Tiga orang warga asing sedang berehat di kediaman itu."kalau hendak seribu daya.dengan izinNya. B Sekumplan haiwan berkeliaran di tepi padang ragut. D Mereka berkebun sayur di belakang rumah masing-masing. contoh : 46 Ayat yang manakah yang mengandungi kata kerja tak transitif yang memerlukan pelengkap? Kehendak soalan = kata kerja tak transitif yang memerlukan pelengkap atau dikenali juga sebagai kata kerja tak transitif berpelengkap. ULASAN : Memandangkan kehendak soalannya ialah kata kerja (KK). KHAMIS." di 9:45 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 1 : Teknik Menjawab Soalan. Kesan kehendak soalan (KS). D Mereka berkebun sayur di belakang rumah masing-masing. maka calon perlu mencari/menggariskan kata kerja untuk setiap pilihan jawapan. PROSES 2. contoh : A Beberapa orang pengembara berada di pulau itu. Gariskan atau buat tanda-tanda lain pada setiap pilihan jawapan yang berkaitan dengan kehendak soalan yang telah anda kenal pasti dalam proses 1. B Sekumpulan haiwan berkeliaran di tepi padang ragut. KK pilihan jawapan A = berada . 22 APRIL 2010 Menjawab item/soalan BM 1 menggunakan "Pendekatan Proses" Contoh : Soalan STPM 2008 : nombor 46 46 Ayat yang manakah yang mengandungi kata kerja tak transitif yang memerlukan pelengkap? A Beberapa orang pengembara berada di pulau itu. C Tiga orang warga asing sedang berehat di kediaman itu. Proses untuk menjawab soalan di atas adalah seperti berikut : PROSES 1. kalau mahu seribu cara.

Kesimpulannya. maka calon perlu membaca setiap ayat pilihan jawapan A. Pada pandangan saya. Namun begitu... Jawapan A kerana ayat A (Beberapa orang pengembara berada . SEKIAN. calon juga boleh menggunakan "pendekatan penyingkiran" pilihan jawapan yang boleh memandu calon memilih jawapan yang betul. . Sekiranya dia gagal masuk menerusi pintu belakang atau pintu hadapan. PROSES 4.C.. dan D sehingga setakat kata kerja yang telah digariskan itu sahaja. dia akan "berusaha" masuk ke dalam rumah tersebut menerusi tingkap. Memandangkan KK tak transitif berpelengkap memerlukan pelengkap untuk melengkap maksud ayat.) tidak lengkap maksudnya. D Mereka berkebun.. ayat tersebut tidak lengkap maksudnya.. ada banyak cara...KK pilihan jawapan B = berkeliaran KK pilihan jawapan C = berehat KK pilihan jawapan D = berkebun PROSES 3.. untuk menjawab soalan Bahasa Melayu Kertas 1 ini.. dia mungkin masuk menerusi bumbung rumah atau "lubang angin". pendekatan-pendekatan ini hanya akan berkesan sekiranya calon telah menguasai tajuk/subtajuk yang telah diajar oleh guru-guru. Pilih pilihan jawapan yang sekiranya anda baca setakat kata kerja yang digariskan.. contoh : A Beberapa orang pengembara berada .. C Tiga orang warga asing sedang berehat ..B. B Sekumplan haiwan berkeliaran .sila fahamkan dan cuba untuk soalan-soalan lain RENUNGAN. Sekiranya masih gagal juga.. Selain "pendekatan proses". dan memerlukan pelengkap untuk melengkapkan makna keseluruhan ayat tersebut... Cuba fikirkan maksud yang tersurat disebalik maksud tersurat catatan di bawah ini : Seorang pencuri akan berusaha sedaya upaya untuk masuk ke sesebuah rumah yang disasarkannya. penekatan proses ini amat penting untuk membantu calon memberi tumpuan kepada kehendak soalan dan membolehlah calon mengetahui tindakan yang perlu dilakukan pada setiap pilihan jawapan untuk memilih jawapan yang paling tepat.

Begitulah juga dengan calon peperiksaan. Sekiranya ada kemahuan.. .. peluang anda untuk menjawab dengan betul amat besar kerana ada sesetengah item/soalan yang tidak memerlukan calon tahu kesemuannya. tetapi masih boleh menjawab dengan betul.

Proses 1 : Mengesan isu dan KS ISU = Penularan penyakit berjangkit telah mengancam kehidupan masyarakat di negara ini dan menimbulkan kebimbangan kepada semua pihak (bahagian pertama item/soalan) KS = Jelaskan punca berlakunya penularan wabak ini dan kesannya kepada masyarakat. untuk memahami isu dengan lebih jelas. (bahagian kedua item/soalan) Proses 2 : Memahami perkataan / rangkaikata dalam isu dan mengeluarkan KS.Anda boleh mengesan isu dengan melihat pada bahagian pertama item/soalan sementara pendirian calon bergantung kepada kehendak soalan (KS) yang biasanya terdapat pada bahagian kedua sesuatu item/soalan karangan tersebut. Latarbelakang isu 2. . Untuk lebih jelas. Oleh itu. anda perlu memberi tumpuan dan mengetahui makna/konsep perkataan/rangkaikata (frasa) tertentu yang terdapat pada bahagian isu. Secara umumnya. Penularan penyakit berjangkit telah mengancam kehidupan masyarakat di negara ini dan menimbulkan kebimbangan kepada semua pihak. pendahuluan yang anda bina pelu mempunyai 2 struktur iaitu : 1. Saya akan cuba membantu anda membina perenggan pendahuluan dengan berpandukan kepada beberapa proses dan kriteria tertentu. cuba lihat item/soalan berikut. Sila rujuk ISU di atas. Perkataan/rangkaikata yang anda perlu beri tumpuan ialah : (1) Penularan (2) penyakit berjangkit telah (3) mengancam kehidupan masyarakat (4)di negara ini dan (5) menimbulkan kebimbangan kepada semua pihak. Pendirian calon Prosesnya bermula dengan pemilihan item/soalan. Jelaskan punca berlakunya penularan wabak ini dan kesannya kepada masyarakat. terdapat ramai pelajar yang belum berjaya membina pendahuluan karangan yang tepat. Adalah sukar untuk memahami isu dengan jelas sekiranya anda melihat ayat tersebut secara keseluruhan.BM 2 Proses membina perenggan pendahuluan karangan Hasil pengamatan saya sebagai guru.

1 Takut dijangkiti 5.2 contoh : demam denggi. cacar air dan penyakit-penyakit lain yang boleh berjangkit. (1) Penularan Apakah maksud menular ? 1. Kesan kepada masyarakat Setelah selsesai proses ini barulah anda membina perenggan pendahuluan. mencari contoh dan pelbagai cara yang lain. mencari perkataan lain yang sama maksud.Setelah anda memilih/menggariskan perkataan/rangkaikata seperti di atas.1 penyakit yang boleh menjangkiti orang lain 2.1 merebak 1. jiran.1 ancam nyawa 3.2 menjangkit (2) penyakit berjangkit Apakah maksud berjangkit dan contohnya ? 2.1 Malaysia sahaja (5) menimbulkan kebimbangan kepada semua pihak. masyarakat sekeliling dan masyarakat negara lain (pelancong asing) KS untuk item/soalan ini ialah : 1.yang secara .1 ahli keluarga. anda perlu memahami setiap perkataan/rangkaikata tersebut dengan mencari maknanya.2 ancam kesihatan (sakit) (4) di negara ini 4. yang penting anda faham dengan betul. (3) mengancam kehidupan masyarakat Apakah ancaman penyakit berjangkit tersebut kepada masyarakat ? 3. Punca penularan penyakit berjangkit 2. Apakah kebimbangannya dan siapakah pihak-pihak itu 5. Apaapapun cara yang anda gunakan.

menguasai dengan kekerasan dan kekejaman.sekiranya kedua-dua unsur (isu dan KS) tersebut dapat dikesan. sebab) Langkah ( inisiatif. 2. Tanpa melhat soalan. KS (mesti ada perkataan punca dan perkataan langkah atau perkataan-perkataan lain yang membawa maksud yang sama. pendahuluan tersebut dikira baik dan begitulah sebaliknya. penindasan terhadap wanita sering menjadi topik utama di dada-dada akhbar. Contoh-contoh tersebut mengandungi kesalahan bahasa yang tidak saya ambilkira dalam penulisan ini. Hal ini terjadi berikutan masalah emosi terhadap pelaku dengan menjadikan wanita sebagai mangsa untuk ditindas bagi kepentingan diri mereka. Contoh-contoh berkaitan 3. Saya tunjukkan 4 contoh perenggan pendahuluan yang dibuat oleh pelajar saya dan cuba anda kesan isu dan KS (fokus penulisannya) tanpa ditunjukkan item/soalannya. tindakan. Definisi/konsep/ apa-apa sahaja idea yang berkaitan dengan isu. Kesimpulannya. Cuba anda teka apakah isu dan kehendak soalan berdasarkan contoh-contoh pendahuluan di bawah ? Perenggan pendahuluan yang manakah yang dapat membantu anda mengesan isu dan KSnya ? Contoh 1 Kini. Contohnya. Penindasan terhadap wanita semakin hari semakin menjadi-jadi. Akibat daripada ini.khususnya mengandungi : 1. Contoh 2 Penindasan merupakan satu perbuatan menganiya. . mangsa sering berdiam diri dengan menahan perasaan takut itu kerana diugut untuk dicederakan jika memberitah. Pendahuluan yang baik boleh dinilai sekiranya seorang individu lain (guru. Hal ini kerana. pelaku meminta wang daripada mangsanya untuk membeli dadah. Isu ini sering kali dipaparkan di akhbar-akhbar dan televisyen sama ada di Malaysia atau di luar negara. Hal ini berikutan berlakunya penindasan terhadap wanita. masyarakat sering digemparkan akan isu-isu yang melibatkan kaum wanita. usaha).rakan) dapat mengesan isu dan kehendak soalan (fokus penulisan) daripada pendahuluantersebut tanpa melihat item/soalannya. Punca (faktor. anda sendiri boleh menyemak dan menilai sesebuah pendahuluan yang telah anda buat baik atau sebaliknya dengan menilai satu persatu ayat/idea yang terdapat dalam perenggan pendahuluan tersebut. arak ataupun untuk berjudi.

memukul. Lebih baik lagi. Penindasan terhadap wanita boleh ditakrifkan sebagai perbuatan menindas. Yang manakah yang mengandungi struktur pendahuluan yang saya sebutkan di atas ? Fahami denga betul dan usahakan agar pendahuluan yang anda buat menepati strukturstruktur. Masalah penindasan terhadap wanita ini berlaku akibat daripada pelbagai punca yang mendorong pelaku untuk melakukannya. Langkah-langkah untuk mengatasi kes-kes sebegini perlu diambil dengan segera sebelum keadaan ini menjadi semakin serius . masih lagi keluasan pembacaan. baru-baru ini terdapat satu kes seorang suri rumah telah dipukul oleh suaminya dengan menggunakan batang paip PVC. memeras dan menganiya individu bergelar wanita. bunuh. Banyak kejadian penindasan terhadap wanita berlaku antaranya kejadian. Kuncinya. Contoh 4 Penindasan wanita merupakan satu bentuk kezaliman. Terdapat pelbagai sebab wanita ditindas. Perak dan kejadian menyimbah asid di Terengganu. pelbagai langkah perlu diambil bagi mengatasi masalah ini. Seiap hari. Ini bukan contoh pendahuluan yang terbaik. cuma persoalannya di sini. Isu ini juga telah menjadi perbualan hangat oleh orang ramai. usahakan bukan setakat strukturnya ada malah strukturnya tepat. Terdapat pelbagai punca penindasan wanita yang semakin hari semakin menjadi pada masa ini. Statistik telah menunjukkan bahawa kes penindasan terhadap wanita kian meningkat seiap tahun. Terdapat juga langkah bagi mengatasi masalah ini Cobtoh 3 Penindasan terhadap wanita telah lama terjadi. rogol dan mencabul kehormatan. Isterinya juga telah mengalami kesan luka dan pendarahan di kepala. Wanita juga sering menjadi hamba seks kepada lelaki yang tidak berperikemanusiaan. banyak rencana dan laporan tentang penindasan terhadap wanita yang disiarkan dalam media tempatan. Sebagai contoh. Justeru. dua kejadiah keganasan terhadap wanita terjadi iaitu kejadian surirumah diikat dan dibunuh oleh suami d Teluk Intan. yang manakah lebih baik ?. .Penindasan terhadap wanita terbahagi kepada dua iaitu menindas dari segi psikologi dan emosi. Awal bulan ini. menerajang dan membaling objek terjhadap wanita merupakan contoh penindasan psikologi terhadap wanita.

malah lebih buruk lagi terpesong. Saya dapati. Di sini. saya ingin fokuskan tentang kelemahan pelajar memahami isu dalam soalan karangan. KHAMIS. Contoh soalan : Kewujudan laman sosial seperti myspace. skrip jawapan ujian dan peperiksaan) banyak memberi maklumat yang berguna kepada seorang guru tentang kefahaman pelajar terhadap pengajarannya. agama mahupun sosiobudaya. khususnya pada bahagian A (karangan). Bincangkan kesan penggunaan aplikasi jaringan sosial pada abad baharu ini. Kegagalan pelajar memahami isu dalam soalan karangan telah menyebabkan isi-isi yang dikemukakan tidak tepat. Sebaik sahaja selesai menanda skrip jawapan pelajar untuk Peperiksaan Pertengahan Tahun 6 Atas. facebook. saya dapat mengesan beberapa kelemahan pelajar. 16 JUN 2011 Karangan : Kepentingan memahami isu dalam soalan. Saya lanjutkan tulisan saya dengan memberi salah satu contoh soalan. Berdasarkan isi-isi yang dikemukakan oleh pelajar. pelajar yang menjawab soalan ini telah tersilap memahami isunya iaitu kewujudan laman sosial (kata kuncinya ialah laman sosial).. di 11:16 AM Pautan pada catatan ini 2 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. dan twitter kian mendapat perhatian dalam kalangan masyarakat Malaysia tanpa mengira batas baik usia. bangsa. saya dapati pelajar telah mendefinisikan konsep laman sosial sebagai laman web dan blog atau aplikasi-aplikasi lain. . Proses penandaan terhadap hasil kerja pelajar (latihan.

Untuk memahami isu dengan lebih jelas, saya nasihatkan pelajar mencari perkataanperkataan lain yang sinonim dengan perkataan dalam isu. Isu dalam soalan di atas ialah 'laman sosial'. Perkataan 'sosial' sudah membawa cukup pengertian tentang kegunaannya. Maka pelajar perlu mencari pekataan lain yang sama maksud (sinonim) dengan perkataan "sosial' seperti perhubungan/komunikasi secara interaktif.

Selain itu, pelajar juga dinasihatkan mencari seberapa banyak contoh yang berkaitan dengan isu. Kebetulan soalan di atas telah memberikan beberapa contoh seperti myspace, facebook dan twitter. Selepas berasa anda telah memahami isu, barulah memulakan proses mencari isi-isi karangan. Proses ini penting untuk mengelak anda silap memahami isu, seterusnya tersilap mengemukakan isi-isi karangan.

Di sini, saya muatkan sebahagian skema tentang soalan di atas.

Kesan baik 1. Melalui laman sosial ini, pelbagai pandangan tentang peningkatan sesebuah organisasi atau negara dapat disuarakan dalam sebuah ruang yang terbuka. - Perdana Menteri Malaysia telah mewujudkan rangkaian 1Malaysia untuk semua rakyat - Melalui rangkaian ini, pelbagai pandangan daripada akar umbi dapat disuarakan dalam situasi yang santai dan kurang formal - Fungsi mesra pengguna yang terdapat dalam aplikasi membolehkan aktiviti penyebaran maklumat dilakukan dengan lebih pantas dan efektif.

2. Kemudahan ini juga digunakan oleh usahawan untuk memasarkan atau mempromosikan produk dan perkhidmatan mereka -tahap akses yang tinggi terhadap aplikasi laman sosial merupakan peluang terbaik

untuk memasarkan produk dan perkhidmatan yang ditawarkan atau disediakan - secara tidak langsung laman ini telah menyediakan satu saluran yang sangat menguntungkan para usahawan dalam mencari pelanggan baharu di samping mengembangkan pasaran dalam lingkungan yang lebih luas

3. Hasil daripada rangkaian sosial ini wujudlah rangkaian sosial yang telah dapat menghubungkan banyak individu pada satu-satu masa - komunikasi tanpa had ini juga telah berjaya menarik perhatian individu daripada pelbagai peringkat atau lapisan masyarakat dalam menggunakan aplikasinya untuk berhubung antara satu sama lain - kewujudan laman ini membuka ruang dan peluang kepada semua orang untuk berinteraksi dengan lebih mudah dan cepat -tanpa disedari laman ini telah dapat mengukuhkan hubungan dan silaturahim dalam kalangan rakyat Malaysia, terutama apabila laman ini menjadi tali penyambung dan tempat bertemu mereka yang terputus hubungan sekian lama

Kesan buruk 4. Pelbagai kegiatan jenayah siber boleh dilakukan oleh pihak yang tidak bertanggungjawab -penyebaran maklumat yang bersifat hasutan dan provokasi boleh dilakukan dengan menggunakan aplikasi ini - pengguna bebas untuk menyuarakan pendapat mereka tanpa sebarang sekatan oleh pihakpihak berwajib / pihak berkuasa

-perkara sebegini boleh mengundang penyebaran maklumat yang salah kepada golongan masyarakat yang mempunyai tahap pemahaman yang rendah tentang sesuatu isu -maklumat palsu berbentuk fitnah hanya akan mengeruhkan keadaan dan kemungkinan boleh mencetuskan keadaan yang lebih buruk

5. Isu plagiat atau mencuri hak cipta seseorang individu juga boleh terjadi apabila ada pihak yang tidak bertanggungjawab mencuri hasil kerja orang lain melalui aplikasi rangkaian sosial - mereka ini dengan mudah menyalin bahan yang telah dihasilkan untuk menjadi hak milik mereka -tiada sebarang sekatan boleh dikenakan terhadap individu yang tidak bertanggungjawab dalam mencuri dan menyalin hasil kerja pihak pertama

6. Isu keagamaan juga sering kali menjadi sasaran pihak yang tidak bertanggungjawab -baru-baru ini ada pihak yang telah menyebarkan pertandingan melukis gambar Nabi Muhammad SAW melalui rangkaian facebook -hal ini telah menimbulkan kemarahan dalam kalangan umat Islam seluruh dunia -provokasi sebegini dilihat sebagai ancaman terhadap umat Islam di seluruh dunia apabila ada pihak yang cuba untuk mempermainkan keharmonian dan keindahan agama Islam -keadaan akan semakin buruk apabila penentangan dibuat membabitkan keganasan dan akhirnya mencetuskan peperangan antara penganut agama Islam dengan pihak lain

Sekian.
di 1:30 PM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib

E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Saya cuba tunjukkan konsepnya. 27 MEI 2011 Karangan : Cara mencari isi yang relevan dengan isu dan kehendak soalan. Contoh item : Fenomena penindasan terhadap kaum wanita masih berleluasa terutamanya di negara-negara Dunia Ketiga. Aspek 2 : PELAKU/PENINDAS . JUMAAT. Sebagai guru. Fokus : negara Dunia Ketiga. lebih-lebih lagi pelajar yang agak kurang inisiatif untuk meluaskan pembacaan.Di sini saya cuba berkongsi salah satu cara untuk mencari isi-isi karangan berdasarkan pengubahsuaian terhadap pendekatan mata pelajaran tersebut. Jadi berdasarkan aspek-aspek tersebut. Siapa lagi yang anda rasa turut menyumbang kepada fenomena ini. Berdasarkan pengalaman. betul kemungkinan masyarakat juga terlibat (aspek 3 : MASYARAKAT/ ORANG SEKELILING MANGSA).daripada pelbagai aspek. Saya pasti para guru tentunya mempunyai pelbagai cara untuk mengajar pelajarnya mencari isi-isi karangan. saya cuba mengambil aspek 2 sahaja sebagai contoh. Semoga para pelajar dapat meluaskan pemahaman konsepnya. Pada pendapat anda. apakah punca yang menyebabkan berlakunya penindasan tersebut? Cadangkan juga langkah untuk mengatasi fenomena ini. Isu : penindasan terhadap kaum wanita. Penindasan pula mesti melibatkan dua pihak iaitu mangsa dan pelakunya (aspek 2 : PELAKU/PENINDAS). barulah anda mencari isi-isi yang lebih khusus. Dalam mata pelajaran sejarah. Ya. Semua kemungkinan tentang punca-punca penindasan terhadap wanita hendaklah difikirkan secara umum. Memandangkan mangsanya ialah wanita. KS : Punca dan langkah. ekonomi dan sosial. faktor atau kesan selalunya dibahagikan kepada tiga aspek utama iaitu aspek politik. saya dapati ramai pelajar menghadapi masalah untuk mencari isi-isi karangan yang relevan dengan isu dan kehendak soalan. Calon perlu berfikir dengan tenang. saya turut mengakuinya. Untuk memudahkan pemahaman anda. maka tentunya kemungkinan penindasan terhadap wanita berpunca daripada kelemahan wanita itu sendiri (aspek 1 : kelemahan WANITA/mangsa).

calon boleh memilih mana-mana 3 isi untuk kehendak soalan pertama iaitu faktor/punca penindasan terhadap wanita. maka permulaan perkataan (perkataan pertama) isi mestilah bermula dengan perkataan yang membawa maksud negatif. Pada pandangan saya. jangan ambil mudah tentang perkara ini !. kaki judi dan sikap-sikap negatif lain. Lakukan tindakan yang sama untuk aspek-aspek lain yang telah dinyatakan di atas. Untuk pengetahuan calon.Sekiranya daripada aspek 2 sahaja calon sudah boleh mendapat 3 isi. Ingat.Memandangkan "penindasan" merupakan sesuatu yang berbentuk negatif/buruk. Maklumat yang saya beri hanyalah sebagai satu bentuk penyelesaian hasil daripada pengamatan terhadap isiisi yang dikemukakan oleh pelajar saya semasa membuat latihan atau menjawab soalan ujian/peperiksaan. Kesilapan memahami kehenak sebenar soalan karangan STPM sangat besar risikonya kerana separuh daripada markah mata pelajaran Bahasa Malaysia kertas 2 datangnya daripada bahagian tersebut. kuncinya ialah keluasan pembacaan di 8:48 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Ambil masa untuk berfikir dengan teliti !. Saya cukup yakin bahawa para guru tentunya telah menerangkan cara-cara menjawab pelbagai jenis kata tugas / kata kunci yang terdapat dlam soalan karangan. Ingat. Salah satu jenis kata tugas / kata kunci yang terdapat dalam soalan STPM ialah "sejauh manakah anda bersetuju". maka saya percaya. ada pelbagai jenis kata kunci dalam soalan karangan. calon boleh mengemukakan isi-isi yang lebih banyak apabila calon melakukan proses yang sama untuk aspek-aspek lain. ini bukanlah satu-satunya cara untuk mencari isi. JUMAAT. Akhirnya. Soalan nombor tiga bahagian A Peperiksaan . contohnya (1) trauma dengan sejarah silam (pelaku pernah didera semasa kecil) (2) tekanan hidup (nyatakan sebab-sebab tekanan sehingga mengakbatkan pelaku hilang kewarasan) (3) perangai/tabiat/sikap negatif pelaku seperti pemabuk. Kesilapan memahami kata tugas / kata kunci soalan sangat besar kesannya kepada markah karangan anda. 20 MEI 2011 Karangan : Kehendak soalan yang mempunyai perkataan " sejauh manakah anda bersetuju"".

Soalannya adalah seperti berikut : 3. Begitu juga halnya jika kehendak soalannya tentang langkah. di 9:44 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. di samping perlu memasukkan punca-punca lain yang turut menjadi punca kepada kejadian penculikan kanak-kanak. Calon perlu menghuraikan tentang langkah yang telah dinyatakan dalam soalan. dan nyatakan juga langkah-langkah lain yang turut berkaitan dengan isu dalam soalan. dalam perenggan pertama.Setara Pertengahan Tahun 2011 daerah Kota Tinggi mengandungi kata tugas tersebut. Bersedialah menghadapi segala kemungkinan tentang kata tugas / kata kunci dalam soalan supaya anda tahu dengan betul cara untuk menjawabnya. calon perlu akur / setuju dengan penyataan yang diberi dalam soalan. selain daripada kecuaian ibu bapa yang turut menjadi punca kanak-kanak diculik seperti kewujudan sindiket penculikan kanak-kanak. Yang tidak boleh ialah calon mengemukakan kesemua isi karangan hanya tentang kecuaian ibu bapa sebagai punca penculikan kanak-kanak. calon perlu mengemukakan isi-isi lain. Kesimpulannya. . Calon juga perlu tahu bahawa calon boleh mengemukakan lebih daripada satu perenggan isi tentang kecuaian ibu bapa sebagai punca penculikan kanak-kanak. Ini bermaksud. Lebih buruk lagi apabila ada calon yang memasukkan langkah-langkah dalam perenggan isi karangan mereka. Selain itu. 5 MEI 2011 Kepentingan senarai semak. Sejauh manakah anda bersetuju dengan penyataan di atas. calon perlu menghuraikan penculikan kanak-kanak (isu) berpunca daripada sikap cuai ibu bapa(isi). calon perlu akur dengan penyataan yang terdapat dalam soalan dan perlu mengemukakan punca-punca lain yang berkaitan dengan isu. Hal ini sering dikaitkan dengan sikap cuai ibu bapa. Sekiranya kurang jelas dengan maklumat ini. bertanyalah dengan guru anda. Untuk menjawab soalan ini. KHAMIS. Sejak belakangan ini masalah penculikan kanak-kanak didapati semakin meningkat dan menjadi topik perbualan hangat dalam kalangan seluruh lapisan masyarakat. saya dapati ramai calon yang memilih soalan ini tersilap menjawab. Hasil penandaan.

sama ada karangan. Pada pandangan saya. Penyataan tentang kehendak soalan Senarai semak di atas hanyalah satu contoh. Kerap kali. Cubalah. strukturstruktur tersebut ada. di 10:00 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. lebih kurang 5 minit setiap bahagian A. Saya berpendapat bahawa kesalahan binaan ayat tersebut boleh diperbaik sekiranya mereka menyemak terlebih dahulu tugasan tersebut. Oleh itu. Anda boleh berbincang dengan guru anda untuk membuat senarai semak tersebut. Anda seharusnya membuat senarai semak untuk setiap bahagian tugasan. rumusan dan alih bahasa merupakan latihan yang berulangkali dibuat oleh pelajar. Tugasan Bahasa Melayu kertas 2 yang meliputi latihan karangan. Senarai semak ini perlu dirujuk sebelum. saya yakin bahawa prestasi anda akan meningkat dari hari ke hari. Oleh itu. Bahagian rumusan dan alih bahasa juga begitu.bahagian pendahuluan karangan perlu mengandungi sekurang-kurangnya 3 struktur iaitu: 1. rutinnya ialah menanda tugasan pelajar. Sebagai guru. 28 APRIL 2011 Karangan : Aspek binaan ayat. salah satu puncanya ialah ketiadaan senarai semak semasa pelajar membuat tugasan tersebut. Masih tidak percaya kepentingan senarai semak ?. Contoh 3. hanya segelintir pelajar sahaja yang menunjukkan prestasi yang konsisten dalam setiap tugasan mereka. Sebagai contoh. suka saya menasihatkan calon STPM agar memperuntukkan sebahagian masa menjawab. KHAMIS. Yang penting pada peringkat permulaan. sebelum dihantar kepada guru. semasa dan sesudah latihan sebelum dihantar kepada guru untuk disemak. rumusan atau alih bahasa yang melibatkan aspek binaan ayat.Mengapakah hal ini berlaku?. saya melihat kesalahan ayat yang dibina oleh pelajar. tugasan yang anda buat seharusnya mengandungi struktur-struktur tertentu dan seharusnya kualitinya semakin meningkat dari semasa ke semasa. Sekiranya anda mempunyai senarai semak. Untuk bahagian perenggan isi karangan juga mempunyai struktur. Definisi/konsep tentang isu 2. . lama kelamaan anda boleh memahami cara menghasilkan idea yang menepati setiap struktur tersebut. walaupun mungkin tidak tepat.Berdasarkan pengalaman saya. B dan C untuk menyemak dan membetulkan kesalahan-kesalahan . Dengan latihan dan bimbingan guru.

Di samping ajaran agama tidak diketepikan. Individu ialah keluarga dalam masyarakat. kerana ayat yang sedemikian biasanya mengandungi kesalahan bahasa. Pengetahuan tentang binaan ayat diajar secara langsung dalam BM 1. 10. Masyarakat akan sedar bahawa masalah remaja bukan lagi merupakan masalah pingiran dan memerlukan suatu pendekatan menyeluruh. 5. Tentunya telah anda pelajari subtajuk berikut : Susunan Ayat : susunan biasa atau susunan songsang. 2. Indivdu dan keluarga merupakan asas pembinaan sesebuah masyarakat dan untuk membentuk masyarakat yang cemerlang. Tentunya. Elakkan daripada membina ayat yang panjang dan meleret-leret. Dengan adanya program yang menitik beratkan pembinaan fizikal dan kebendaan. markah bahasa untuk bahagian A : karangan ialah 15 markah. Pastikan ayat-ayat yang anda bina mengandungi unsur subjek (unsur menerangkan) dan predikat (unsur diterangkan). . 11. Untuk pengetahuan calon. Ayat Majmuk : ayat majmuk gabungan.khususnya bahagian A : karangan. 8. Bukan semata-mata bergantung pada fungsi guru di sekolah. AMP komplemen an AMP keterangan) dan ayat majmuk campuran. 12. 9. ayat majmuk pancangan (AMP relatif. 4. Anda harus tahu dan mengaplikasi pengetahuan tentang kepelbagaian aspek binaan ayat semasa menjawab BM 2. Ragam ayat : ayat aktif atau pasif Saya tunjukkan beberapa ayat yang dibina oleh pelajar saya untuk anda nilai : 1. Pelbagai program yang dijalankan selama ini dalam membentuk semula anak-anak yang sudah terjebak agar mereka menjadi manusia yang berkualiti. Pendidikan ialah teras kepada semua ini seperti pendidikan formal atau tidak formal. Merangsang anak-anak untuk bertindak dan berkebolehan sebagai insan yang berakhlak mulia. 6. Ia memerlukan pendekatan yang bijak. Di samping tidak mengetepikan ajaran agama yang dianuti. Golongan remaja membentuk 40 peratus daripada penduduk negara berumur 15 hingga 40 tahun. 3. yang boleh mempengaruhi markah keseluruhan BM 2. jumlah ini merupakan satu nilai yang besar. 7.binaan ayat. Golongan remaja yang melakukan masalah melebihi 40 peratus yang menjadi harapan bagi meneruskan kesinambungan bangsa dalam negara.

Bagi membina masyarakat yang cemerlang. Kepincangan yang melibatkan mereka perlu diberi perhatian dan harus difikirkan langkah terbaik untuk memulihkannya. ayat bukan sahaja perlu mematuhi hukum-hukum tatabahasa. individu yang menjadi ahli kepada sesebuah keluarga merupakan teras kepada pembentukan masyarakat. Oleh itu. program ini menekankan pembentukan rohaniah. Program yang menyeluruh perlu dilaksanakan kerana tidak mahu keadaan menjadi parah. yang aspek binaan ayatnya dan aspek pengolahannya dikategorikan sebagai baik. Selain itu. tetapi perlu mengandungi makna yang lengkap. pendidikan moral dan akhlak yang murni perlu diberikan di rumah dan diperkukuh lagi di sekolah. Keinginan untuk memebentuk masyarakat yang berkualiti semestinya memerlukan pengorbanan dan pengemblengan tenaga semua pihak. akliah dan sahsiah anak-anak. sekiranya anda menyemak jawapan terlebih dahulu. . Kesalahan-kesalahan binaan ayat di atas boleh dibetulkan. pendidikan merupakan teras kepada semua ini. tanpa melihat ayat sebelum atau sesudahnya. Kesimpulannya. Ibu bapa perlu menunjukkan teladan yang baik. permasalahan keluarga perlu diselesaikan terlebih dahulu. Pelbagai program yang telah dijalankan selama ini dalam membentuk semula anakanak yang sudah terjebak agar menjadi manusia yang berkualiti perlu diteliti keberkesanannya. Untuk pelajar 6AF dan 6AG : Berikut saya tunjukkan rumusan oleh Nurul Jana bt. kerajaan memperkenalkan Pelan Induk Tindakan Sosial yang membabitkan semua pihak. Maka. Mohd Nor.Semasa menyemak jawapan STPM anda.13. saya cadangkan anda membaca setiap ayat secara berasingan. 14. Ingat. Untuk membentuk masyarakat yang berkualiti memerlukan pengorbanan dan pengemblengan tenaga semua pihak. Masalah sosial dalam kalangan remaja di negara kita kini semakin meningkat dan kian membimbangkan. Biasakan diri anda membaca bahan-bahan ilmiah terbitan Dewan Bahasa dan Pustaka supaya tabiat ini boleh mempengaruhi cara anda membina ayat. di 1:35 PM Pautan pada catatan ini 3 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Banyak anak muda kita yang terlibat berumur 15 hingga 30 tahun. Walau bagaimanapun. Remaja dilatih berfikir secara analitis dan kritis agar bertindak secara rasional serta tidak mengetepikan agama.

anda harus memikirkan langkah/cara/tindakan yang difikirkan boleh mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan yang belum pernah dilaksanakan/dibuat oleh mana-mana pihak. Untuk KS 2. maka itu bermakna bukan cadangan kerana perkataan "cadangan" bermaksud langkah/cara/tindakan baru dan bukan yang telah atau pernak dilaksanakan. KS 2 : Cadangan untuk mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan. anda harus mengemukakan langkah/cara/tindakan yang difikirkan boleh mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan. Soalan no. tetapi anda harus menambah idea untuk memperbaik langkah/cara/tindakan tersebut. seperti soalan berikut. 2 STPM 2004 : 2. Penggunaan racun makhluk perosak yang tidak mengikut peraturan boleh membawa kesan buruk. Pada pendapat saya. Soalan di atas mempunyai 2 kehendak soalan iaitu : KS 1 : Kesan buruk penggunaan racun makhluk perosak yang tidak mengikut peraturan. . Bagaimanakah anda berfikir untuk mencari idea untuk menulis perenggan isi bagi KS 2. Apakah pandangan anda ?. Bincangkan kesan buruk itu dan berikan cadangan untuk mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan.RABU. Terdapat sesetengah soalan BM Kertas 2 STPM yang mempunyai perkataan "cadangkan" dalam kehendak soalannya. 20 APRIL 2011 Karangan : Kehendak soalan yang mempunyai perkataan "cadangkan". Sekiranya anda hanya memilih langkah/cara/tindakan yang difikirkan boleh mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan yang telah dan pernah dibuat oleh mana-mana pihak. Selain itu. anda juga boleh memilih langkah/cara/tindakan yang difikirkan boleh mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan yang telah dan pernah dibuat oleh mana-mana pihak.

dsb) utk penggunaan sesuatu atau seseorang: kawasan tanah itu dicadangkan utk bekas-bekas perajurit. ~ penimbal (Eko) himpunan bahan mentah utk mengawasi harga supaya tidak merosot atau tidak melambung tinggi.Berikut. wang. merangka: ~ strategi serangan.Fikir. anjuran. Oleh itu. berniat. usul. SELASA. mengemukakan sesuatu pendapat utk dipersetujui (dipertimbangkan dsb). Selamat berfikir. bercadang mempunyai niat utk melakukan sesuatu (spt pergi melancong dll). cadangan 1. harta. 5. 3 STPM 2004 : . ~ wang tunai = ~ modal (Eko) persediaan harta (saham. persediaan (wang. ~ Serang Sakar itu telah dipersetujui pula oleh Nakhoda Jaya. 2. di 12:13 PM Pautan pada catatan ini 4 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. dana. wang. setelititelitinya. dsb). mencalonkan: dgn tiada pilih-memilih lagi. Ali ~ Jamal sbg setiausaha kehormat persatuan itu. menguntukkan (harta. saranan: setelah ~ menteri itu disokong. 19 APRIL 2011 Karangan : Pebezaan Kata Kunci Soalan antara "Sejauh manakah" dengan "Bersetujukah anda" Kesilapan memahami kehendak soalan bahagian A : Karangan dalam kertas Bahasa Malaysia 2 boleh membawa implikasi yang buruk kepada markah keseluruhan BM 2 anda. bertujuan: mereka ~ utk pergi melancong ke Bali. mengusulkan. anda perlu behati-hati memahami kata kunci (kata tugas) yang terkandung dalam item/soalan. menganjurkan: Menteri Buruh akan ~ supaya rang undang-undang itu dibaca bagi kali yg ketiga. berhajat. ~ balas cadangan yg diberikan sbg tindak balas kpd cadangan yg terdahulu. khususnya kata kunci "sejauhmanakah anda bersetuju" dan "bersetujukah anda". 4. benda. rencana: ~ lima tahun. merancang.Fikirkanlah sedalam-dalamnya. 2. jangan tidak berfikir. mempersiapkan. merencanakan. saya berikan makna kata "cadangan" menurut Kamus Dewan : cadang. menyediakan (menyimpan) sesuatu (utk digunakan apabila perlu): seramai tiga puluh ribu orang dicadangkan utk memperkuat pertahanan negara. menyarankan. rang undang-undang itu pun diluluskan oleh Dewan. dll) utk digunakan apabila perlu. Contoh Item no. Serang Sakar telah ~ Si Tenggang bagi memenuhi jawatan tandil itu. mencadangkan 1. 3. 3. sesuatu yg dicadangkan. rancangan.

calon perlu akur/setuju bahawa faktor kestabilan politik dan kecekapan pengurusan dan pentadbiran negara membawa kepada kepesatan kemajuan yang dicapai oleh Malaysia dalam pelbagai bidang. 1. setakat ini belum ada soalan STPM yang mempunyai kata kunci "Bersetujukah anda". Anda hendaklah membuat pilihan sama ada bersetuju atau tidak bersetuju dengan sesuatu perkara yang dibangkitkan dalam soalan. sama ada "bersetuju" atau "tidak bersetuju" di 1:35 PM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Selain itu. Sejauh manakah anda bersetuju dengan pendapat ini? Untuk menjawab soalan ini. laman web berkaitan dan sumbersumber yang lain KS 1 : Punca lumba haram.) Sekiranya kata kunci soalannya "Bersetujukah anda" : Seingat saya. Mohd Musa (6AG 2011). Rangka isi ini boleh diperbaik oleh pelajar-pelajar lain dengan merujuk pelbagai sumber seperti majalah. Penganjur menawarkan ganjaran lumayan . akhbar. usaha pelajar ini boleh dibanggakan. Kestabilan politik dan kecekapan pengurusan dan pentadbiran negara membawa kepada kepesatan kemajuan yang dicapai oleh Malaysia dalam pelbagai bidang. Walaupun ini bukan rangka isi terbaik tetapi pada peringkat awal ini sebelum menduduki peperiksaan STPM. INGAT : Anda perlu memilih satu plihan sahaja. 8 MAC 2011 Karangan : ISU = Lumba haram KS = Punca dan langkah mengatasi Rangka isi karangan oleh Norzalika bt. calon juga perlu menyatakan faktor-faktor lain yang turut boleh membawa kepada kepesatan kemajuan yang dicapai oleh Malaysia dalam pelbagai bidang Jika kata kunci soalannya "Sejauh manakah" : Anda perlu akur dengan pernyataan yang dinyatakan dalam item/soalan dan ana perlu menyatakan juga faktor/masalah/kesan/langkah mengatasi yang lain. SELASA.3. (bergantung kepada isu/kehendak soalan item/soalan tersebut.

pelumbaan yang sah seperti pelumbaan Cup Prix di Litar Sepang mahal .hanya sedikit wang pertaruhan dan kos petrol . .remaja yang belum berkerjaya / remaja yang berkerjaya biasa tidak mampu / tiada penaja.kos pelumbaan haram lebih murah .kempen pemanduan berhemah di sekolah dan kawasan tumpuan remaja menerusi persatuan-persatuan belia.filem/drama bertemakan lumba haram seperti 'KL Drift' dan 'The Fast and The Furios' mempengaruhi remaja untuk meniru aksi-aksi yang dipaparkan .edarkan risalah / adakan pameran untuk beri kesedaran tentang bahaya/ akibat buruk berlumba haram.menjadi tarikan utama pelumba haram 2. KS2 : Langkah mengatasi lumba haram. cerpen picisan.novel.majalah kenderaan / pengubahsuaian kenderaan bermotor mengghairahkan remaja . 2.melepaskan 'gian' menyertai lumba haram 3.kerana tiada/kurang peralatan keselamatan.Membina litar termasuk di kawasan pedalaman seperti di kawasan Felda.Kerap menganjukan perlumbaan dengan kos yang lebih rendah . komik seperti siri 'Mangga Initial D' dan 'Wangan Midnight' . . Membina lebih banyak kemudahan berlumba di setiap DUN.(nyatakan contoh peralatan) . .hadiah pertaruhan oleh pihak penganjur : wang ringgit dan perempuan . Kos untuk menyertai pelumbaan yang sah mahal .sediakan kelengkapan keselamatan percuma atau kos sewa yang rendah. .pamerkan gambar-gambar kemalangan ngeri yang melibatkan pelumba haram . .penganjur membuat keuntungan daripada penganjuran lumba haram . 1. Mengadakan kempen kesedaran . Pengaruh media massa .timbulkan rasa takut dan serik/ngeri dalam kalangan remaja 3.permainan video seperti 'Need for Speed' menambahkah keghairahan tersebut.memberi kesedaran tentang bahaya pelumbaan haram . . atau lokasi yang ramai remaja berlumba haram .ada amaran oleh penerbit filem tetapi tidak diendahkan kerana keseronokan yang ditonjolkan dalam aksi tersebut.. Melakukan rondaan / pemantauan oleh pihak berkuasa.

yang bermula dengan penyataan isi. Ingat rangka isi yang lengkap memenuhi semua pertanyaan ASiBiDiBaM. Isu = kemalangan yang melibakan PA (X) KS = punca (isi) (Y) Formula 1 : X + Y Kemalangan yang melibatkan pengangkutan awam (X-isu) berpunca daripada keadaan pengangkutan awam yang tidak selamat.adakan sekatan jalan raya di lokasi yang kerap dijadikan litar lumba haram .tangkap remaja/ sita kenderaan yang diubahsuai.ibu bapa boleh mengawal anak.. (X-isu) . Saya cadangkan anda memilih cara menulis perenggan isi. di 10:05 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. diikuti oleh penjelasan (huraian) dan diakhiri dengan penegasan. Saya tidak berminat menghuraikan setiap satu teknik tersebut.. saya ingin menunjukkan cara membina ayat pertama setiap perenggan isi sokongan. 6 MAC 2011 Formula X dan Y untuk membina ayat pertama perenggan isi sokongan..pihak polis perlu lebih kerap mengadakan rondaan di kawasan tumpuan lumba haram yang telah dikenal pasti. Terdapat pelbagai cara membina/menulis perenggan isi sokongan sama ada menggunakan pendekatan/teknik induktif. AHAD. . . (Y-isi) Formula 2 : Y + X Keadaan pengangkutan awam yang tidak selamat (Y-isi) boleh menyebabkan kemalangan berlaku. yang semestinya mengandungi isi yang telah anda pilih. Lihat contoh formula berikut : Katakanlah.pelumba haram bimbang takut ditangkap dan dikenakan tindakan. deduktif atau eklaktik. Cuba pelajar-pelajar lain daripada 6AF dan 6AG menilai dan menambah maklumat pada rangka isi di atas. Di sini.maklumkan ibu bapa penglibatan anak mereka. .

A (karangan – 50 M). Pembahagian masa ini perlu dibiasakan melalui latihan kawalan masa yang boleh dilakukan di rumah. meliputi soalan karangan tidak berformat dan soalan karangan berformat (tidak semestinya).1 Membaca dan memahami kehendak soalan (5-10 minit) . Bahagian ini mengandungi 4 soalan. saya sangat yakin yang calon boleh mendapat markah yang baik dalam bahagian ini sekiranya tiada had masa yang ditetapkan. saya menasihatkan calon memberikan lebih tumpuan pada bahagian ini.0 PANDUAN MENGGUNAKAN MASA Masa yang dicadangkan untuk bahagian ini ialah 90 minit. Antara 4 bahagian tersebut. Calon hanya dikehendaki memilih dan menjawab hanya satu soalan. B (rumusan – 20 M). panjang karangan antara 650 hingga 700 patah kata.memilih tajuk yang lebih diketahui bukannya tajuk yang disukai atau difikirkan senang .Binaan ayat pertama anda sangat penting kerana penanda boleh mengesan isi anda dengan mudah. 2.memahami isu dan kehendak sebenar soalan . Malangnya. bahagian A (karangan) merupakan bahagian yang paling penting dan boleh dianggap „nadi‟ atau „jantung‟ kepada prestasi keseluruhan kertas Bahasa Melayu 2. Oleh itu. 90 minit yang diperuntukkan untuk bahagian ini boleh dipecahkan kepada 3 bahagian seperti berikut :2. kebolehan calon menggunakan masa dengan sebaik mungkin amat penting dalam bahagian karangan ini. Oleh itu. hal ini tidak mungkin berlaku.0 PENDAHULUAN Bahasa Melayu kertas 2 (910/2) di peringkat STPM mengandungi 4 bahagian soalan. Sebenarnya. C (alih bahasa –15 M) dan D(analisis kesalahan bahasa – 15 M). di 9:26 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Karangan : Pembinaan rangka karangan. 1. Kebiasaannya.membaca semua soalan .

sebahagian besar berpunca daripada :3. 2. mengapakah keracunan makanan ini berlaku dan cadangkan langkah-langkah untuk mengatasinya.0 APA ITU RANGKA KARANGAN ? Sebelum diterangkan.2 Membuat rangka karangan yang tidak sempurna • Akibatnya.3 Menulis karangan dan membuat semakan (55-60 minit) .pembinaan ayat tunggal dan ayat majmuk (pelbagai jenis) diseimbangkan .mengenal pasti bentuk/laras/format soalan.jangan lupa memperuntukkan lebih kurang 5-10 minit untuk menyemak aspek bahasa seperti struktur ayat. bolehkah anda menganalisis dan merumus contoh rangka karangan di bawah ? Soalan 1 Kejadian keracunan makanan di kalangan pelajar sekolah agak hangat diperkatakan sejak kebelakangan ini. 4. calon akan menulis/menjawab apa-apa idea yang terlintas dikepala dan bukan menjawab kehendak soalan. 2.2 Membuat rangka karangan (15-20 minit) .membuat rangka ketiga-tiga struktur karangan secara ringkas .1 Tidak membuat rangka karangan 3.0 ANDAIAN SAYA Berdasarkan pengamatan dan pengalaman saya.banyak menggunakan ayat aktif .cari 5 hingga 7 isi yang relevan dengan kehendak soalan. daripada pelbagai cara – pertanyaan langsung. Pada pendapat anda. tatabahasa dan ejaan kerana banyak kesilapan bahasa memungkinkan anda ditolak 15 markah (maksimum). semakan hasil karangan dan kaedah „imbas kembali‟. Pendahuluan . saya dapat merumuskan bahawa kegagalan calon.. 3.

bahan mentah tidak bermutu dan mengandungi bahan kimia berlebihan Lihat rangka isi 1 di atas. tumpuan/fokus idea untuk huraian anda mestilah berpusatkan kepada sikap negatif yang berkaitan sahaja. c. Calon tidak boleh memberi idea selain sikap negatif pengusaha kantin dan pembekal makanan sekiranya ingin memperoleh markah (R) yang baik. dan kuiz.dapat menjelaskan kepada pelajar tentang kepentingan memastikan makanan yang mereka makan bersih.air yang digunakan tercemar .kerjasama semua pihak perlu Soalan 2 Kes kematian yang disebabkan oleh penyakit jantung di Malaysia kebelakangan ini semakin meningkat. kesihatan pelajar terjejas dan boleh membawa maut .. Begitulah juga dengan rangka isi-isi yang saya tunjukkan di bawah.makanan yang dibekalkan telah luput tarikh gunaannya .kejadian keracunan makanan di kalangan pelajar semakin meningkat . Ada laporan menyatakan bahawa salah satu punca penyakit jantung ialah tekanan yang dihadapi oleh seseorang dalam menjalani kehidupan .makanan terdedah kepada lalat .tidak mengambil berat aspek kebersihan .banyak punca dan pelbagai langkah perlu diambil untuk mengatasinya Isi sokongan 1. Sikap negatif pengusaha kantin dan pembekal makanan .kesannya.dapat mengetahui tentang kepentingan kebersihan .kempen dijalankan – ceramah.setiap bulan ada sahaja kes keracunan yang dilaporkan .masalah ini tidak boleh dipandang ringan . d. pameran. 2. a. b.definisi / konsep keracunan makanan . Kesimpulan . Idea utama/pokok IS 1 di atas ialah SIKAP NEGATIF pengusaha kantin dan pembekal makanan. Kempen kesedaran tentang kebersihan makanan . bermutu dan selamat . Oleh itu.

Berikan ulasan anda tentang pernyataan ini. Akibatnya.terdapat pelbagai punca Penyakit jantung merupakan pembunuh utama di Malaysia. 2.marah.Nikotin menambah mendapan lemak pada arteri koronari jantung – tersumbat . Namun ramai orang yang gagal dalam hidup. Kegagalan dalam hidup. Ini meningkatan degupan jantung dan membebankannya.ketegangan fikiran berlaku . Lama-kelamaan.moden pada zaman ini. Pendahuluan .ramai hadapi masalah hidup . Penyakit ini terdiri daripada pelbagai jenis. Penyakit jantung bukan sahaja membawa kesengsaraaan hidup kepada pesakit. tekanan keluarga dan kerja juga mendatangkan kesan kepada jantung mereka. tetapi juga kepada keluarganya.kegagalan hidup menjejaskan jantung .sakit jantung – pembunuh utama di Malaysia . Tekanan hidup . golongan pemarah. keadaa ini membawa kepada sakit jantung. antaranya termasuklah penyakit jantung koronari. angina dan infaksi.membawa kesengsaraan hidup .asap rokok mengandungi tar.pelbagai jenis – penyakit jantung – koronari.akhirnya membawa penyakit jantung Tekanan hidup memang menjadi punca utama penyakit jantung. angina dan infaksi .Arak mengandungi kafein . Endokrin dalam badan merembeskan kumpulan hormon adrenalin yang menyebabkan otot tegang. Isi sokongan 1. Tekanan hidup menyebabkan pergolakkan emosi dan selanjutnya peningkatah degupan jantung. nikotin dan karbon monoksida . Tekanan hidup menyebabkan ketegangan fikiran. pantang kalah dan mahu berjaya dalam semua hal akan sentiasa cemas. cemas dan pergolakan emosi meningkatkan degupan jantung . Kehidupan kita semakin sibuk. Amalan negatif – merokok dan minum minuman keras . Terdapat pelbagai punca yang menyebabkan penyakit ini menyerang seseorang individu khususnya tekanan yang dihadapi seseorang dalam menjalani kehidupan moden pada zaman ini. Semua orang berusaha keras untuk menjadi kaya.

28 FEBRUARI 2011 Karangan : Ciri-ciri isi sokongan yang baik. mempercepat kadar degupan jantung dan mengurangkan kadar oksigen di dalam darah. Arak pula mengandungi kafein. huraian mesti khusus 4. Nikotin akan menambah mendapan lemak pada arteri koronari jantung. Ini menyebabkan terjadinya ateriosklerosis dan angina. Bilangannya menakutkan kita.Akibatnya. Mereka tidak sedar asap rokok mengandungi campuran 4 000 jenis bahan kimia.mendapan lemak berlaku dalam dinding arteri koronari . di 8:58 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. termasuk nikortin. menepati kehendak soalan 3.terjadi ateriosklerosis dan angina Amalan merokok dan ketagihan arak juga merupakan punca yang menyebabkan berlakunya sakit jantung. mempunyai contoh yang berkaitan .0 ANDA FAHAM ? Sejauh manakah tahap pemahaman anda ?. Kafein ini menyebabkan kenaikkan tekanan darah. umum (boleh dihurai) 2.berat badan meningkat .penyakit jantung berlaku 5.Kafein menyebabkan kenaikan tekanan darah – mempercepatkan degupan jantung . Ciri-ciri isi sokongan yang baik 1. Lama-kelamaan.masa terluang sangat kurang . tar dan karbon monoksida. Kurang bersenam . Lebih 80% lelaki rakyat Malaysia ialah perokok. Ini menyebabkan saluran arteri tersumbat. ISNIN. masalah ini memudahkan pembekuan darah.pekerjaan tidak memerlukan pergerakan fizikal – tidak banyak tenaga digunakan . 3.sibuk bekerja . Pemahaman anda dapat dinilai berdasarkan latihan perbengkelan semasa proses P&P kelak..

lampu isyarat dan tayar kenderaan tersebut tidak di selenggara mengikut jadual. Karangan ini sememangnya mempunyai kesalahan bahasa. abaikan dahulu aspek tersebut. Pengusaha bas ekspress masih menggunakan bas yg sudah bersia lebih 15 tahun untuk pejalanan yang jauh. Selain itu. Berikut merupakan beberapa contoh pendahuluan dan isi sokongan yang boleh dikategorikan sebagai agak baik yang dikarang oleh pelajar. Oleh itu. Contoh karangan pelajar : Isu = Pembuangan bayi KS = Punca dan langkah. Menjawab A Si Bi Di Ba M Contoh kehendak soalan : Punca-punca kemalangan yg melbatkan pengangkutan awam. maka aspek baik yang ingin dipaparkan/dinilai menerusi contoh-contoh di bawah hanyalah idea/isi/huraian yang dirasakan agak menepati struktur yang diperlukan. Pemeriksaan oleh pihak PUSPAKOM mendapati kebanyakanan bas dan teksi yang diperiksa mempunyai masalah brek yang tidak boleh berfungsi dengan baik. Kelemahan-kelemahan ini boleh mengundang malapetaka apabila kenderaan ini digunakan di jalan raya. Penilaian ini tidak termasuk aspek keutuhan dan aspek bahasa. Penulisan struktur pendahuluan dan isi sokongan karangan yang baik melibatkan kesepaduan banyak aspek. Kemalangan yg melibatkan pengangkutan awam berpunca daripada keadaan pengangkutan awam yang tidak selamat.2. Menyedari hakikat itu dan tahap kematangan pelajar serta berpandukan konsep "ansur maju". Keadaan enjin yang sudah usang dan tidak diselenggara secara berkala boleh menyebabkan berlakunya kebakaran yang boleh menyebabkan kemalangan terjadi . (PA) Contoh rangka isi sokongan (1) PA x selamat (bersifat umum) • brek x bfngsi PA x dpt dikawal musin hujan . Terdapat peralatan kenderaantersebut yang tidak berfungsi dengan baik. Buat sementara waktu.licin • tayar „botak‟ • lampu „signal‟ rosak • enjin x diselenggara mengikut jadual • PA dah lama – 15 thn – contoh seperenggan isi sokongan karangan oleh pelajar 6 Atas Ghazali 2010. Pemandu tidak dapat meberhentikan kenderaan mereka dengan cepat khususnya pada waktu hujan akibat permukaan jalan yg licin. calon hanya perlu melihat aspek kerelevanan struktur/kriteria yang perlu sahaja dengan memberi tumpuan kepada .

Pembuangan bayi merujuk kepada perbuatan meninggalkan bayi yang dilahirkan di merata-rata tempat tanpa sifat perikemanusiaan. Terdapat pelbagai faktor yang menyebabkan fenomena ini terjadi. Walau bagaimanapun. Gejala pembuangan bayi ini berlaku akibat pelbagai punca yang mendorong seseorang individu melakukannya. langkah untuk mengekang masalah ini perlu diambil dengan segera. bayi yang dibuang biasanya dijumpai di perkarangan masjid. Contoh perenggan isi sokongan oleh Norzalika Mohd Musa (6AG) Punca pertama kebanyakan orang membuang bayi yang tidak berdosa ialahperasaan malu. Bayi yang tidak berdosa itu juga sering dijumpai di tempat-tempat kotor dan jijik. wanita yang terlibat selalunya hilang pertimbangan rasional. mereka telah mengambil jalan singkat dengan membuang bayi yang dilahirkan. Justeru. Contoh perenggan isi sokongan oleh Farhan Noor Ishak (6AF) Punca utama kes pembuangan bayi berlaku ialah perasaan malu. pelbagai langkah perlu diambil bagi mengatasi masalah ini. Banyak gadis yang .Banyak berita dan laporan tentang kes pembuangan bayi disiarkan dalam media massa tempatan. setelah mereka hamil anak luar nikah. Sebagai contoh. bayi yang baru dilahirkan telah dijumpai dalam keadaan tidak bernyawa di dalam tong sampah. Sememangnya masyarakat kita tidak dapat menerima hakikat ini kerana bertentangan dengan adat ketimuran dan syariat Islam. banyak rencana dan laporan tentang kes-kes pembuangan bayi disiarkan dalam media tempatan. Dalam keadaan kusut fikiran tanpa bimbingan dan nasihat individu lain. mereka tidak berani menghadapi realiti. Namun begitu. Para gadis yang mengandung anak luar nikah ingin menutup keaiban yang dilakukan bersama-sama teman lelaki dengan cara mudah iaitu membuang bayi. Menurut laporan tersebut. Contoh perenggan pendahuluan oleh Suhaila Sukaimi (6AG) Gejala pembuangan bayi merupakan satu perbuatan yang zalim denganmeninggalkan bayi yang baru lahir di merata-rata tempat. tempat pembuangan sampah. terdapat juga janda yang terlibat dengan gejala ini akibat tergoda oleh lelaki. Oleh itu.perkataan/frasa/klausa yang digelapkan / bold Contoh perenggan pendahuluan oleh Norzalika Mohd Musa (6AG) Gejala pembuangan bayi bukanlah sesuatu yang baru di negara kita. Setiap hari. malah ada yang dicampakkan ke sungai. Oleh sebabtakut dihina dan disisih oleh masyarakat. Jelaslah disini bahawa perasaan malu membawa kepada puncapembuangan bayi.

ISU mesti diberi definisi ATAU maksud ATAU apa-apa juga ayat yang boleh menggambarkan ISU. Sememangnya masyarakat kita juga tidak dapat menerima hakikat ini kerana bercanggah dengan adat ketimuran. Dalam bahagian PS. wanita yang terlibat selalunya akan hilang pertimbangan rasional lalu bertindak membuang bayi. Rujuk juga panduanpanduan membina struktur karangan dan jadikannya sebagai senarai semak agar penulisan karangan anda menjawab kehendak soalan.Anda dinasihatkan mengulangkaji bahagian-bahagian yang dinilai dalam mata pelajaran Bahasa Malaysia seperti anda mengulangkaji mata pelajaran yang lain. Berdasarkan item/soalan di atas. Setelah mereka hamil. calon boleh mengesan KS dengan mudah. Kesannya. Pastikan juga huraian yang dikemukakan menjelaskan dengan lebih lanjut tentang isi.mengandung anak luar nikah akibat kesilapan mereka melakukan seks bebas. RKP = perkataan "meningkat" Apabila calon ingin membina perengan pendahuluan karangan. takut dihina dan disisih oleh masyarakat. Perkara yang penting ialah ketepatan isi dengan kehendak soalan. 27 OKTOBER 2010 Cara membina perenggan pendahuluan karangan BM STPM contoh item/soalan : Kemasukan tenaga kerja asing ke negara kita ini berlaku sejak dahulu dan kini bilangan mereka semakin meningkat. (A) Berikan penjelasan anda tentang kesan kemasukan tenaga kerja asing kepada masyarakat dan negara ini. dalam keadaan kusut tanpa bimbingan dan nasihat yang betul daripada orang lain. di samping bertentangan dengan ajaran Islam. Bukan sahaja pelakunya. calon boleh mengesan ISU dan RANGKAI KATA PENTING (RKP)sementara bahagian B. . RABU. Pelajar dinasihatkan membina ayat mudah agar idea yang ingin disampaikan jelas. mereka tidak berani menghadapi realiti. Bahagian pertama (A) ialah penyataan soalan (PS) dan bahagian kedua (B) ialah kehendak soalan (KS). Jangan lupa mengaitkan isi dan huraian tersebut dengan kehendak soalan pada setiap perenggan bagi mengelakkan perenggan isi anda kelihatan tergantung. malah ahli keluarganya juga akan dipulau oleh masyarakat. ISU = tenaga kerja asing KS = kesan kemasukan tenaga kerja asing kepada masyarakat dan negara.(B) Penerangan : Dalam item/soalan mengandungi 2 bahagian.

Contoh pendahuluan karangan : . Contoh sektor ekonomi yang melibatkan tenaga kerja asing. TINDAKAN KEEMPAT > Bina sekurang-kurangnya 1 ayat/klausa yang berkaitan dengan ISU. 2. Contoh ayat/klausa yang sinonim dengan RKP : 1. (atau) apa-apa sahaja idea yang menggambarkan/sinonim dengan perkataan "meningkat". 3. TINDAKAN KELIMA> Bina ayat atau ayat-ayat yang mengandungi KS Memandangkan KS item/soalan di atas ialah KESAN.TINDAKAN PERTAMA > Bina sekurang-kurang 1 ayat yang mendefinisikan atau menerangkan maksud ISU. Contoh-contoh lain yang bersesuaian. calon boleh menulis sebab/faktor/alasan tenaga kerja asing berminat datang ke negara kita. sekiranya item/soalan mempunyai 2 kehendak soalan. Kini bilangan mereka semakin ramai di negara kita. Memandangkan KSnya ialah kesan.(atau) 2. Contoh negara-negara asal tenaga keja asing yang datang ke negara kita. (atau) 3. Calon boleh menyatakan statistik. Contoh definisi/maksud ISU tenaga kerja asing = pekerja dari luar negara yang datang ke Malaysia untuk bekerja. (faktor luaran). sekiranya mengetahui statistiknya. (faktor dalaman) ATAU sebab/faktor/alasan tenaga asing keluar dari negara asal dan datang ke negara kita. Antara contoh yang bersesuaian ialah : 1. TINDAKAN KETIGA > Nyatakan contoh yang bersesuaian. Fokus perkataannya ialah "meningkat". Bilangan mereka semakin bertambah dari tahun ke tahun. TINDAKAN KEDUA> Bina sekurang-kurangnya ayat/klausa yang sinonim dengan RKP RKP dalam PS ialah : bilangan mereka (tenaga kerja asing) meningkat. maka KSnya ialah Kesan Baik dan Kesan Buruk kemasukan tenaga kerja asing. Dinasihatkan calon membina 2 ayat.

Tenaga kerja asing merujuk kepada pekerja dari luar negara yang datang ke negara kita untuk bekerja (definisi/makna ISU) dalam pelbagai sektor ekonomi.2. </i SELASA.rangkai kata penting dan fokus soalan. 2. Menentukan kata tugas dan memahami kehendaknya : 3. Bilangan mereka semakin bertambah ramai dari setahun ke setahun (RKP). Menentukan dengan pasti soalan yang hendak dijawab berdasarkan pertimbangan berikut : 2. kebanjiran tenaga kerja asing ini turut membawa impak negatif <i>(KS 2)<b> kepada masyarakat dan negara.3 Memahami dengan jelas definisi/konsep. seperti dinyatakan dalam 2.1.2 Mengetahui dengan jelas kehendak soalan 2. 2. tanpa melihat keseluruhan elemen yang perlu. KOTA TINGGI. Sektor pertanian dan perindustrian merupakan antara sektor yang menggunakan ramai tenaga kerja asing (contoh sektor ekonomi). 20 APRIL 2010 Panduan Menjawab Item Karangan STPM KECEMERLANGAN STPM : SMK. INGATAN : JANGAN terpengaruh dengan tajuk/isu yang mudah. Membaca kesemua 4 soalan yang diberikan. Pembangunan yang pesat di Malaysia (faktor dalaman) dan kekurangan peluang pekerjaan di negara asal(fakor luaran) menyebabkan mereka terpaksa berhijrah untuk mencari rezeki di negara kita. Selain buruh.2 dan 2. JOHOR STRATEGI MENJAWAB SOALAN KARANGAN Oleh :MOHD FADIL BIN TALIB (A) PANDUAN AM JANGAN ragu-ragu memperuntukkan masa lebih kurang 10-15 minit untuk melakukan tindakan berikut : 1.1 Lebih banyak maklumat (fakta/idea/pendapat/contoh/bukti statistik) yang anda ketahui. khususnya buruh asing dari Indonesia.1 Bincangkan :sama ada membincangkan kebaikan/keburukan/punca/masalah/kesan/langkah mengatasi (bergantung kepada .(alasan ).3 di atas. Namun begitu. BANDAR MAS. Kedatangan mereka telah membawa banyak kebaikan (KS 1)kepada negara kita. 3. Myanmar dan Nepal (contoh negara). Malaysia juga turut menggaji tenaga profesional seperti jurutera dan doktor(contoh profesion) untuk menampung kekurangan tenaga pakar di negara kita.

4 Bandingkan :menunjukkan persamaan dan perbezaan tentang dua perkara 3.7 Nyatakan :menyatakan sesuatu perkara/faktor dengan jelas tanpa perbincangan lanjut. Perlu disusun dengan sistematik dan logik 3. 3. (B) Struktur karangan : 1. Kebaikan membuat rangka karangan Penulisan anda dapat dilaksanakan dengan lebih lancar dan tersusun Mengelakkan pengulangan fakta/idea Pastikan anda tahu cara yang betul untuk membuat rangka karangan.8 Buktikan :memberikan sebab-sebab tentang sesuatu perkaraa dengan hujah/bukti 3.10Bersetujukah anda :Anda hendaklah membuat pilihan sama ada bersetuju atau tidak bersetuju dengan sesuatu perkara yang dibangkitkan dalam soalan 4.3 Ulaskan :mengulas sebab-akibat atau perkembangan terhadap isu 3. 3.pernyataan dalam soalan) 3. 5.2 Jelaskan :memberi penjelasan yang tepat dan terperinci tentang sesuatu idea/isu atau sebab mengenai sesuatu kejadian 3. mulalah menulis karangan dan jangan lupa untuk menyemak/mengedit karangan yang telah disiapkan untuk membetulkan kesalahan-kesalahan.5 Nilaikan :buat penilaian/keputusan sama ada menyokong atau membangkang sesuatu perkara yang dinilai 3. Selepas melalui semua proses di atas. Penutup (1 pggn X 3markah) 60 hingga 70 patah kata Apakah yang dikatakan pendahuluan ? Apabila pembaca membaca pendahuluan.9 Sejauhmanakah :Anda perlu akur dengan pernyataan yang dinyatakan dan nyatakan juga faktor/masalah/kesan/langkah mengatasi yang lain (bergantung kepada soalan). Pendahuluan (1 pggn X 3markah) 80 hingga 100 patah kata 2. mereka akan mengetahui isu yang akan dibicarakan dan fokus perbincangan penulis. Isi sokongan (5 pggn X 3markah) 100 hingga 120 patah kata 3. Contohnya ISU : kemalangan jalan raya dan FOKUS : Faktor-faktor kemalangan jalan raya dan Langkah-langkah Mengatasi Kemalangan Jalan raya.6 Analisiskan :menganalisis sesuatu idea/pendapaat/pernyataan dengan mengambilkira semua faktor. Struktur perenggan pendahuluan : .

mereka mendapat maklumat lebih terperinci yang membolehkan mereka lebih memahami ISU dan FOKUS yang dinyatakan oleh penulis dalam perenggan pendahuluan. Pendirian Penulis : (PP) Dibina berdasarkan kehendak soalan. (93 pp) Apakah yang dikatakan isi sokongan ? Apabila pembaca membaca isi sokongaan. Bincangkan kesan-kesan (KS-1) yang akan timbul dengan berleluasanya jenayah ini dan cadangkan langkah-langkah (KS-2) untuk mengatasinya. Latarbelakang isu : a. penipuan cek. Kegiatan jenayah seperti rasuah. Contoh pendahuluan : Jenayah kolar putih merujuk kepada jenayah yang hanya dilakukan oleh pihak tertentu. Struktur perenggan isi sokongan : 1. terutamanya yang melibatkan aspek ekonomi. Fokus soalan (ada @ tiada) e. penyelewengan kuasa. Contoh (C) 2. di samping sukan dikesan. dan pemalsuan kad kredit (C) semakin berleluasa sejak kebelakangan ini. Jenayah ini dianggap lebih berbahaya berbanding jenayah biasa (RKP). Banyak kesan (PP) yang akan timbul jika jenayah seperti ini berleluasa. Pernyataan soalan (ubahsuai daaripada pernyataan dalam soalan) b. Contoh Soalan : Sejak kebelakangan ini. seperti golongan profesional dan menggunakan teknologi yang canggih (D). Biasanya 2 kehendak dan kadangkala 1 sahaja. bersifat umum supaya boleh dihuraikan/dijelaskan dalam ayat-ayat berikutnya selepas ayat topik/judul . jenayah ini dianggap lebih berbahaya berbanding jenayah biasa (RKP) kerana melibatkan jumlah harta yang besar.1. Oleh itu. Ayat Topik/Judul a. Rangkai kata penting (RKP) d. pecah amanah. Lantaran itu. Definisi @ gambaran/konsep (D) c. jenayah kolar putih (ISU) sering berlaku di negara ini (PS). politik dan sosial. banyak pihak boleh mengambil inisiatif (PP)untuk mengatasinya bagi mengelakkan negara menghadapi masalah yang lebih besar.

. Contoh isi sokongan Pengabaian ciri-ciri keselamatan di tempat kerja(ISI) juga merupakan punca berlakunya kebakaran. Sekiranya anda menghadapi masalah untuk mengemukakan contoh. Ayat Transisi. kebakaran akan berlaku seperti yang terjadi di kilang mercun Bright Sparkles di Selangor. Sebagai contoh. Huraian/keterangan lanjut untuk menjelaskan idea/konsep yang dinyatakan dalam ayat topik/judul. Huraian/Pengembangan isi a. plastik (C 2) dan bahan kimia yang lain. Dibuat dalam bentuk penilaian anda sendiri atau rumusan terhadap satu-satu perenggan isi sokongan. Kejadian yang mengorbankan banyak nyawa ini berlaku disebabkan oleh pengabaian ciri-ciri keselamatan pengendalian bahan berbahaya dan mudah terbakar. mereka menghisap rokok (C 1)ketika mengendalikan bahan-bahan berbahaya dan mudah terbakar seperti cat. Contoh/bukti/kes a. Penegasan/kesimpulan a. Anda boleh mengabungjalinkan struktur-struktur tersebut untuk menjadikan perenggan isi sokongan sebuah wacana yang utuh. Namun begitu. 3. Akibatnya.huraian anda perlulah dapat memberi keyakinan kepada penanda. merekatidak menyediakan tempat yang selamat untuk menyimpannya (H 1) atau pekerja yang mengendalikan bahan-bahan berbahaya tersebut tidak mematuhi prosedur pengendaliannya (H 2). Banyak premis seperti premis perniagaan dan kilang mengendalikan bahan-bahan yang mudah terbakar.2. Begitu juga dengan contoh/bukti/kes tidak semestinya satu struktur yang perlu diasingkan daripada struktur-struktur yang lain. Perlu spesifik dan relevan dengan fakta/idea/konsep yang dikemukakan. Boleh ada/tiada b. (Penegasan ) (103 pp) Nota : Struktur perenggan isi sokongan di atas tidak semestinya dibuat dalam urutan yang dinyatakan. 4. Pekerja-pekerja juga tidak diingatkan tentang bahanyanya (H 3) bahan-bahan tersebut. petroleum. Contoh Soalan : Bincangkan punca-punca kebakaran dan langkah-langkah membendung kebakaran. b.

Boleh juga digunakan dalam sebuah perenggan isi untuk menghubungkan idea satu ayat dengan idea ayat yang berikutnya. Sebahagian dialog/sebahagian ulasan/cerita (novel/cerpen) Apakah antara kemahiran yang penting ? 1. Nasihat : Buang semua ciri-ciri dialog dalam hasil alih bentuk teks yang anda hasilkan. Strukutur perenggan penutup/kesimpulan 1. Perenggan penutup/kesimpulan tidak mempunyai struktur yang nyata 2. 3. Apakah yang dikatakan perenggan penutup/kesimpulan ? Apabila pembaca membaca perenggan kesimpulan/penutup. 2. memberikan ingatan kepada pembaca atau mengemukakan cerita yang berkaitan dengan isu dan fokus penulisan anda. 100% dialog (drama/wawancara) 2. Jenis-jenis dialog : 1. Kemahiran membina ayat majmuk pancangan komplemen 3. mereka dapat membuat penyelesaian kepada isu yang dibincangkan. Anda boleh mengakhiri karangan anda dengan memberikan penyelesaian. JANGAN mengulang/menulis semula idea/fakta/ayat yang telah anda kemukakan pada perenggan pendahuluan dan perenggan isi sokongan. Kemahiran menukar cakap ajuk kepada cakap pindah 2.  merupakan antara bentuk teks yang paling kerap keluar dalam bahagian C STPM. SELAMAT MENGULANGKAJI Alih Bentuk Teks : Dialog Panduan mengalih bentuk teks : laras dialog.1. Ayat yang dibina dengan tujuan untuk menunjukkan perkaitan/perhubungan antara perenggan isi sokongan dengan perenggan isi sokongan yang lain. . Kemahiran memahami situasi dialog. Tidak semestinya hadir pada setiap perenggan isi sokongan 3. Biasanya menggunakan penanda wacana 4.

barang . tempat Siapa Bila Di mana . Oleh itu calon dilarang membina jenisjenis ayat lain seperti ayat tanya. Orang. Kata tanya Apa Tukarkan Mungkin benda. masa. tempoh masa Lokasi.Ciri-ciri dialog Kependekan kata Cth : mak /dah /nak Kata tiada makna Alih bahasa kepada prosa moden yang biasa Betulkan Emak / sudah / hendak Abaikan/tidak perlu ditafsir Cth : oh/ah/hmmm Kata seru/tanda seru Cis/wah/amboi/aduh/ (!) Bahasa Arab Tukar kepada frasa yang sesuai Cis (dgn perasaan marah) Tukar kepada yang sesuai Alhamdulillah/astaghfirullah/lahaulawala Cth : Alhamdulillah (bersyukur) kuwatailla (sekiranya ada). Personafikasi/metafora Slanga/dialek Cakap ajuk Peka kepada KGND Gugur/ganti dengan frasa yang sesuai Tukar kepada bahasa baku/moden/standard Tukar cakap pindah Ayat yang perlu dibina untuk AB ialah ayat penyata sahaja. individu Tarikh. Kemungkinan tiada kerana terdapat Lahaulawalaa kuwatailla (mengucap panjang) unsur ‘bias’. Bergantung kepada konteks ayat.

2... contohnya : 1...menanyakan. 3.masa itu sekarang ... tidak boleh digunakan dan perlu digantikan dengan perkataan melarang..inginkan kepastian/ingin mendapat kepastian....di situ begini .. ..menerangkan bahawa. usahlah..ingin mengetahui.. Pada pandangan cikgu. langkah Sebab.begitu/ demikian semalam . .. Kata-kata larangan seperti jangan..pada masa itu di sini . 3.. 5.ingin tahu sebab. 4.menjelaskan bahawa... alasan Tanda soal (?) dalam teks ABT.. ABT prosa dialog memerlukan kemahiran tentang binaan ayat majmuk pancangan komplemen. 3..... . 2. hari ini . 6. kemudian gunakanlah pilihan frasa berikut (bergantung kepada situasi dialog) : 1. menafikan . Perhatikan juga perkataan seperti di bawah dan tukarkan : 1. . .. 4....Bagaimana Mengapa Cara. . . 2. pastikan calon memahami binaan AMP Komplemen dengan betul.hari tersebut/ itu masa ini / kini .menyatakan bahawa. Oleh itu. Fahami situasi pertanyaan tersebut dengan jelas.pada malam sebelum itu .

Label: BM 2 : Alih Bahasa. Tiga bentuk alih bahasa yang telah dikenal pasti itulah yang perlu diberi lebih tumpuan semasa mengulangkaji pada saat-saat akhir menjelang peeriksaan STPM. kelmarin . DIALOG : WAWANCARA STPM 2008 5.pada hari sebelum itu Jangan sesekali menambah cerita. UNDANG-UNDANG 6. PROSA KLASIK . KLASIK 6. Rujuklah sumber-sumber lain. Panduan di atas hanyalah asas yang sempat cikgu fikirkan. cikgu yakin anda boleh menentukan 3 bentuk alih bahasa tersebut. STPM 2005 5.7. KHAMIS. dan dibantu oleh guru-guru di sekolah. Cikgu cadangkan calon STPM memberi tumpuan kepada 3 bentuk alih bahasa untuk diulang-kaji dan difahami cara mengalih bahasanya dengan teliti supaya bahagian ini memberi markah yang baik untuk membantu markah keseluruhan BM 2. bahagian C : Alih bahasa kertas Bahasa Melayu 2 ini merupakan bahagian penting walaupun hanya membawa 15 markah sahaja. DIALOG 6. DIALOG : CERPEN 6. Panduan tersebut masih belum lengkap dan sempurna. DIALOG STPM 2007 5. Dengan merujuk analisis kekerapan bentuk alih bahasa dalam peperiksan STPM di bawah. 24 MAC 2011 Analisis Bentuk Alih Bahasa Bahagian C BM 2 STPM 2005-2010 Pada pendapat cikgu. PUISI STPM 2006 5.

bahasa istana / bahasa dalam 2. kata hubung .2 Tiada subjek 1. (C)Buang tetapi gantikan / tukarkan yang berikut : 1. kata sendi nama yang tidak tepat 6.STPM 2009 5. DIALOG 6.1 Ayat yang panjang dan berbelit-belit (maksudnya sukar difahami) 1. SAJAK Bagaimana ?.3 Banyak ayat songsang 1. IKLAN 6. 19 JANUARI 2011 Alih Bahasa : Prosa Klasik Beberapa panduan mengalih bahasa prosa klasik. ayat pasif menjadi ayat aktif 2. penanda wacana (B)Kekalkan yang berikut : 1. ciri-ciri BM Klasik (rujuk ciri-ciri BM Klasik) 1. RABU.4 Banyak ayat pasif 2. (A)Buang terus yang berikut : 1. Label: BM 2 : Alih Bahasa. SAJAK STPM 2010 5. kata/frasa/ungkapan yang tidak difahami maksudnya. kata ganti nama 4. cakap ajuk kepada cakap pindah. pebjodoh bilangan yang tidak tepat 5. nama peralatan. nama jawatan / gelaran dll. ayat songsang menjadi ayat susunan biasa 3. 3. .

.

Jumlah perkataan dalam jawapan hendaklah ditulis pada aklhir jawapan. khususnya dari negara Australia. Dari aspek lain pula. Bahan bernilai yang kita buang ini jika dikitar semula akan lebih meningkatkan lagi nilainya dengan penghasilan barangan baharu yang diperlukan dalam kehidupan manusia. Berbagai-bagai bentuk kempen telah dilakukan oleh pihak kerajaan sama ada kempen secara bergerak di seluruh negara atau melalui iklan-iklan di televisyen. Sampah merupakan bahan yang berharga dan bernilai selain bahan-bahan yang kita buang setiap hari. majalah lama.bahanbahan yang tertentu sahaja dapat dikitar semula. Mereka juga seharusnya menyedari bahawa pembuangan sampah-sarap yang sewenang-wenangnya akan mencemarkan dan mengotorkan alam sekitar yang seterusnya memberikan gambaran buruk kepada pelancong asing yang melawat ke negara kita. Antaranya surat khabar lama. kerja-kerja pengutipan sampah dan . memproses dan menggunakan semula bahan-bahan yang terbuang. Bahan-bahan yang terbuang ini merupakan punca berlakunya pencemaran alam sekitar. Melalui program kempen secara intensif. Amerika Utara dan Singapura. Dengan situasi yang demikian. masyarakat kini mula memperlihatkan tanda positif tentang usaha yang dijalankan itu.Rumusan : Pentaksiran Kurikulum 1 Pentaksiran Kurikulum 1 Tingkatan 6 Atas Tahun 2011 5. aluminium dan plastik. kaca. Orang ramai mula peka akan kepentingan kitar semula ini walaupun terpaksa memakan masa yang agak lama untuk membina sikap yang positif terhadap perkara tersebut. Kempen ini diadakan untuk memberikan kesedaran kepada orang ramai tentang pentingnya kitar semula. [20] Dahulu. Walaupun begitu.sampah sarap masih boleh digunakan kerana bahan tersebut dapat dikitar semula. Fahami petikan di bawah ini dan kemudian rumuskan petikan ini dengan padat dan ringkaskan tanpa menjejaskan isi kandungannya. Kini dengan adanya kemajuan sains dan teknologi. industri pelancongan di negara kita ini akan terjejas dan negara kita akan hilang sumber pendapatan. Proses ini melibatkan proses mengumpul. Rumusan hendaklah dibuat dengan menggunakan tidak lebih daripada tiga perenggan dan panjangnya antara 170 hingga 180 patah perkataan.sampah sarap dibuang di dalam tong sampah atau di merata-rata tempat dan dianggap tidak mendatangkan apa-apa faedah kepada manusia. botol. akhbar dan majalah. Langkah ini juga secara tidak langsung akan mengurangkan pengimportan bahan-bahan kitar semula dari luar negara. Pengurangan import tersebut juga sekali gus mengurangkan pengaliran wang ke luar negara.program kitar semula dapat menjimatkan kos penyelenggaraan yang meliputi kos kawasan pelupusan sampah. Warganegara yang bertanggungjawab harus mengambil tahu tentang kepentingan penjagaan kebersihan alam sekitar.

Hal ini boleh mengurangkan pengimportan bahan-bahan kitar semula dari luar negara. Hal ini demikian kerana program ini dapat menyelamatkan ruang pelupusan sampah dan kawasan berkenaan boleh digunakan untuk pelbagai tujuan.Sebelum ini kita perlu menebang sebanyak 17 batang pokok untuk menghasilkan satu tan kertas. hutan merupakan salah satu sumber yang istimewa dan merupakan pembekal oksigen kepada manusia dan semua makhluk yang hidup di muka bumi ini. Kita seharusnya memelihara hutan untuk tatapan generasi masa akan datang.jika dikitar semula boleh meningkatkan lagi nilainya apabila menghasilkan barang-barang baharu.Oleh sebab itu. melalui program kitar semula kita dapat mengelakkan pengumpulan sampah dan bawaan penyakit dan sekali gus dapat mengatasi masalah pencemaran alam sekitar.memproses. IDEA SOKONGAN 3: Pembuangan yang sewenang-wenangnya boleh mencemarkan alam sekitar dan boleh menjejeskan industri pelancongan negara. Bayangkan kalau proses penebangan untuk pembuatan kertas berterusan selamalamanya.Kini. (Dipetik dan diubahsuaikan daripada Dewan Kosmik. Kepentingan hutan hendaklah difahami. Januari 2002) Skema jawapan IDEA UTAMA:Kitar semula melibatkan usaha mengumpul.orang ramai mula positif tentang program tersebut.dan menggunakan bahan-bahan yang terbuang itu semula. . Kitar semula kertas dapat mengurangkan bilangan pokok yang ditebang. Selain itu.masalah kekurangan ruang dapat diatasi. Kawasan yang bersih akan menjadi kotor.Selain itu ruang pelupusan sampah dapat diselamatkan.mengurangkan kos pertambahan lori sampah. Sampah ialah bahan yang boleh menjejaskan kesihatan orang ramai dan mencacatkan persekitaran. Jika sampah dibiarkan begitu sahaja dan dikumpulkan sebelum dilupuskan. terutama burung gagak dan tikus. Kos tersebut penting untuk dimanfaatkan kepada aktiviti yang lain untuk kepentingan orang ramai. IDEA SOKONGAN 2: Sampah yang kita buang.Bahan-bahan ini merupakan punca berlakunya pencemaran alam sekitar. IDEA SOKONGAN 1: Berbagai-bagai bentuk kempen dilakukan oleh kerajaan untuk memberi kesedaran kepada orang ramai tentang kepentingan kitar semula. Melalui program kitar semula juga. tempat tersebut akan menarik minat haiwan pembawa kuman dan penyakit.

menagih dada. kemudian rumuskan petikan ini dengan padat dan ringkas tanpa menjejaskan isi kandungannya. Memandangkan hakikat ini. ISNIN. di 10:10 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Rumusan.program kitar semula dapat mengatasi masalah berlakunya pengumpulan sampah dan bawaan penyakit dan sekali gus dapat mengatasi masalah pencemaran alam sekitar. yang nampaknya semakin tidak menyenangkan pelbagai pihak. Demikian juga halnya dengan masalah disiplin di sekolah. 7 FEBRUARI 2011 Rumusan Fahami petikan di bawah ini. Rumusan hendaklah dibuat tidak lebih tiga perenggan dan panjangnya antara 170-180 patah perkataan. banyak anak muda kita terlibatdalam kes lari dari rumah.dan kos pertambahan lori sampah. melepak.Proses penebangan harus dikawal kerana hutan merupakan sumber oksigen kepada semua hidupan di muka bumi ini. Mereka menjadi harapan kita bagi meneruskan kesinambungan bangsa dan negara. KESIMPULAN Sampah boleh menjejaskan kesihatan dan kebersihan persekitaran.IDEA SOKONGAN 4: Program kitar semula dapat menjimatkan kos dari segi penyelenggaraan kawasan pelupusan. Persoalan yang harus kita fikirkan sekarang ialah keberkesanan pelbagai program .kerja-kerja memungut sampah.25 juta orang. Kita tidak dapat menyembunyikan statistik yang mencatakan kegawatan sosial dalam kalangan remaja kita yang kian membimbangkan ini. IDEA SOKONGAN 5: Kitar semula kertas dapat mengurangkan bilangan pokok yang ditebang untuk menghasilkan kertas. Jumlah perkataan dalam jawapan hendaklah ditulis pada akhir perenggan [20 markah] Masalah sosial dalam kalangan remaja di negara kita kini semakin meningkat.Oleh sebab itu. dan melakukan jenayah. Hari ini. maka kepincangan yang melibatkan mereka mesti diberi perhatian yang serius dan harus difikirkan “ubat yang mujarab” untuk memulihkannya.Golongan remaja membentuk lebih 40 peratus daripada penduduk negara inidan mereka yang berumur 15 hingga 30 tahun dianggar berjumlah 9.

mereka seharusnya dapat memahami tuntutan kelahiran : bermula daripada diri sendiri. masyarakat. dan membabitkan semua pihak perlu dirangka dan dilaksanakan. Kita perlu sedar bahawa individu ialah sebahagian daripada sesebuah keluarga. bermaruah. Pada hakikatnya. badan korporat. Dalam pendidikan tidak formal. alam. pendidikan yang dimaksudkan meliputi pendidikan formal dan pendidikan tidak formal. Soal meletakkan kesalahan antara satu dengan yang lain diharapkan tidak akan timbul lagi. dan individu tertentu. Dalam konteks ini. Dengan kata lain. Atas kepekaan terhadap masalah inilah. ibu bapa. ibu bapa. pihak swasta. bersepadu. ibu bapa mestilah menunjukkan teladan yang baik yang boleh merangsang anak-anak untuk bertindak dan berkelakuan sebagi insan yang berakhlak mulia. di samping tidak pula mengetepikan ajaran agama yang dianuti. Untuk pembinaan sesebuah masyarakat cemerlang. media massa. mampu menjana kekuatan mental dan moral yang tinggi. serta mampu memantapkan akiah-rohaniah mereka agar kelak mereka memiliki sifat-sifat kepimpinan yang berdaya saing. sistem pendidikan. dan berbudaya tinggi? Kita percaya bahawa keinginan untuk membentuk masyarakat yang berkualiti semestinya memerlukan pengorbanan dan penggemblengan tenaga semua pihak : kerajaan. hinggalah aspek yang berkaitan dengan ketuhanan. Nilai-nilai akhlak yang murni sebenarnya bermula dari rumah dan diperkukuh dengan pendidikan di sekolah. peradaban. teras kepada semua ini ialah pendidikan. masyarakat akan sedar bahawa masalah remaja bukan lagi merupakan masalah pinggiran. malah memerlukan suatu pendekatan menyeluruh dan benar-benar berkesan. iaitu pertubuhan bukan kerajaan (NGO). Sekiranya baik individu. akliah.pemasalahan keluarga mestilah diselesaikan terlebih dahulu. badan bukan kerajaan. dan institusi kekeluargaan itu sendiri. maka terbentuklah sebuah .yang telah dijalankan selama ini dalam membentuk semula anak-anak yang sudah terjebak itu agar mereka menjadi manusi yang berkualiti. Kita tidak boleh menunggu sehingga keadaan menjadi parah kerana apabila sudah demikian halnya maka apa jua usaha yang diambil akan menjadi kurang berkesan. dan sahsiah anak-anak kita. Kita percaya program yang diperkenalkan bukan sahaja menitikberakan pembinaan fizikal dan kebendaan. Adakah program yang telah disediakan itu mampu membentuk akhlak yang baik. manakala keluarga pula menjadi paksi kepada pembentukan sesebuah masyarakat. Dengan penglibatan pelbagai pihak. ibu bapa mestilah menerima hakikat bahawa pendidkan moral dan akhlak sukar dilaksanakan kalau semata-mata bergantung pada fungsi guru dan sekolah. maka baiklah keluarga dan masyarakat. Mereka seharusnya dilatih menggunakan kepayaan berfikir secara analitis dan kritis agar dapat bertindak secara rasional. tetapi juga menekankan pembentukan rohaniah. Program yang menyeluruh. maka kerajaan memperkenalkan Pelan Induk Tindakan Sosial (PINTAS) yang membabitkan pelbagai pihak. Sekiranya keluarga terurus. Dalam hal ini.

5. Jumlah perkataan dalam jawapan hendaklah ditulis pada akhir jawapan. 2 FEBRUARI 2011 BM2 : Cara merumus karangan. . RABU.2 Contoh 2. Rumusan hendaklah dibuat tidak lebih daripada tiga perenggan dan panjangnya antara 180 hingga 190 patah perkataan. Anda mungkin bukan yang terbaik. buat ayat yang betul untuk menggabungkan isi-isi yang dikesan.3 Huraian/ keterangan lanjut 3. Langkah menetapkan matlamat ini dilakukan untuk memastikan bahawa (IU:ii) potensi besar industri makanan halal dapat dieksploitasi sepenuhnya. (IU:i) Tahun 2010 sudah ditetapkan sebagai sasaran untuk Malaysia menjadi pusat makanan halal dunia. Setelah mengambil isi dan membuang contoh dan huraian / keterangan lanjut. Label: BM 2 : Rumusan. (IU:iii) pasaran produk makanan halal dunia ketika ini semakin meningkat. sementara frasa "dengan kata lain" (perenggan 3 baris 12) menunjukkan kenyataan seterusnya merupakan keterangan lanjut (bukan isi). calon juga boleh mengenal pasti antara isi atau keterangan lanjut berdasarkan kata/frasa yang menunjukkan sama ada sesuatu isi itu penting atau tidak. Dalam petikan di atas. (a)Berdasarkan statistik yang dikeluarkan oleh Perbadanan Pembangunan Perdagangan Luar Malaysia (MATRADE). Baca dengan teliti setiap perenggan untuk mengasingkan (dengan membuat garisan / menggunakan ‟higlighter pen‟: 2. Masa menjawab yang dicadangkan ialah 40 minit 4. frasa "pada hakikatnya. Markah 20 ( Isi = 10m dan P = 10m) 2. PANDUAN MERUMUS 1." (perenggan 4 baris pertama) menunjukkan kenyataan seterusnya penting (isi). Anda boleh menggunakan penanda wacana Fahami petikan di bawah ini dan kemudian rumuskan petikan ini dengan padat dan ringkas tanpa menjejaskan isi kandungannya. (b) iaitu bernilai hampir RM600 bilion setahun. tetapi anda pasti boleh melakukan sesuatu dengan usaha yang terbaik. Berita Harian 25/07/98) Selain daripada panduan mencari isi-isi penting yang telah diberi.masyarakat yang bermaruah dan berbudi pekerti mulia.1 Isi 2.

suasana perdagangan yang menggalakkan. (IU:iv) Matlamat ini ditetapkan dengan harapan agar negara akan menjadi pusat pengeluaran dan (IU:v) pengumpulan pelbagai jenis produk halal yang dapat memenuhi permintaan dunia yang terus meningkat pada ketika ini. (IS5: i)Hal ini agak meyedihkan.(b)Lembaga Pemasaran Pertanian Persekutuan Malaysia (FAMA) pula melalui satu kajian mendapati bahawa pasaran dunia bagi makanan beku halal telah (c) bertambah dan mencatat jumlah RM106 bilion. Hingga kini. Berdasarkan potensi besar industri makanan halal. apatah lagi ketika (IS5:ii) negara sudah mengorak langkah untuk menjadi pusat pengeksport produk makanan ke seluruh dunia. (IS1:i) Malaysia mempunyai faktor sokongan di peringkat dalaman. pertumbuhan ekonomi yang pesat. Penglibatan pelbagai pihak diperlukan untuk menetapkan garis panduan mengenai produk makanan halal kerana definisi makanan halal amat luas. (IS6:i)pelbagai agensi kerajaan kini giat melaksanakan aktiviti seperti kursus dan bengkel. (IS4. (IS2:ii)sedang berusaha untuk menetapkan garis panduan yang jelas mengenai makanan halal. (K:i) Lebih banyak syarikat seharusnya mengambil inisiatif untuk memperoleh pengiktirafan bagi memastikan produk keluaran mereka boleh diterima di peringkat antarabangsa. seperti . Untuk memastikan bahawa syarikat pengeluar makanan tempatan benar-benar memperoleh manfaat daripada kedudukan negara sebagai pusat makanan halal dunia menjelang tahun 2010. serta (IS1:ii)undang-undang dan peraturan yang berkesan. Kesemua faktor ini menjadi jalinan yang penting ke arah mencapai matlamat yang ditetapkan. (K:ii)kerajaan telah menyediakan pelbagai insentif. satu persoalan lain telah timbul di sebalik usaha yang dilakukan ini. seperti kestabikan politik dan (d) suasana yang aman. Apatah lagi. Untuk mereliasasikan matlamat tersebut. (IS2:i)pihak kerajaan melalui beberapa agensi yang berkaitan. (IS3:ii)Makanan halal bukan sahaja hanya bermaksud makanan yang boleh dimakan oleh umat Islam tetapi juga (IS3:iii)makanan yang berkhasiat. jawatankuasa yang diketuai oleh Menteri Perdagangan Antarabangsa dan Industri masih terus berusaha untuk mewujudkan garis panduan yang selaras (IS3:i)yang dapat digunakan oleh setiap individu dan organisasi yang terlibat dalam industri makanan halal.iv)selamat dimakan oleh semua orang. Jabatan Kemajuan Islam Malaysia dan agensi-agensi lain. Malaysia bertindak menetapkan matlamat untuk menjadi pusat makanan halal dunia menjelang 2010. Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna. Semua aktiviti yang diadakan itu bertujuan (IS6:ii)untuk memberikan pendedahan tentang pelbagai aspek yang berkaitan dengan makanan halal kepada para pengusaha makanan tempatan. Namun begitu. tidak memudaratkan kesihatan. seperti Kementerian Perdagangan Antarabangsa dan Industri. dan (IS3.i)Pembabitan pengusaha makanan tempatan dalam industri makanan ini masih kurang kerana (4:ii) mereka bimbang tidak akan mendapat manfaat seperti yang disasarkan.

Mei 2003) Isu soalan rumusan STPM 1999-2010 STPM 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 ISU Teknologi Maklumat Pembangunan pelancongan Minat membaca dalam kalangan kanak-kanak Teknologi Maklumat Pembangunan sektor pertanian Sistem pendidikan Masalah sosial Iklan Pembangunan sektor pertanian Malysia pusat makanan halal dunia Makanan yang diubahsuai genetik Pembangunan sektor pertanian BM2 . sebaliknya hanya menjadi platform kepada negara-negara lain untuk mengeksport produk makanan halal mereka ke seluruh dunia.potongan cukai pendapatan yang selaras dengan pelaburan yang dibuat untuk pengeluaran makanan. bagi mendorong syarikat tempatan lebih banyak menceburi industri makanan yang diiktiraf dunia. Tidak ada gunanya (K:iii)Malaysia menjadi pusat makanan halal dunia menjelang tahun 2010 jika pengeluar makanan kita tidak mampu memanfaatkannya.Cara menjawab bahagian D : Analisis Kesalahan Bahasa BAHAGIAN D : ANALISIS KESALAHAN BAHASA . (Dipetik dan diubahsuaikan daripada Dewan Ekonomi.

/ Jawatankuasa tersebut dikehendaki bertugas setiap hari. 5. /Pihak polis (4) mensyakibahawa kegiatan tersebut dilakukan oleh mereka yang tidak bertanggungjawab./ Beliau menyatakan bahawa banjir itu berpunca daripada sebuah empangan yang pecah akibat gempa bumi yang berlaku di negara jiran. Baca dengan teliti setiap ayat dan beri tumpuan kepada 6 aspek kesalahan bahasa seperti di atas. (2) sebaliknya pada hari Jumaat. . 4. Bagi setiap kesalahan. jelaskan sebab kesalahan dan kemudian buat pembetulan Seorang (1) polis inspektor yang baru dua bulan bertugas telah menceritakan keadaan di daerah itu kepada pemberita./ Dalam kesibukan orang ramai membantu pihak keselamatan menyelamatkan mangsa. Anda dinasihatkan mengenalpasti dan menulis seberapa banyak kesalahan bahasa yang mungkin. Jawapan perlu dibuat dalam bentuk jadual. terutamanya makanan dan pakaian. (5) Untuk mengawal keadaan di daerah itu memerlukan sukarlawan yang lebih banyak./ Untuk memudahkan orang ramai mengikuti perkembangan terkini. 2.Kesalahan bahasa meliputi: − ejaan − tanda baca − kosa kata − imbuhan − frasa − klausa/ayat NASIHAT KEPADA CALON : 1. /Walau bagaimanapun. kegiatan mencuri dapat dikawal. Masa menjawab yang dicadangkan ialah 20 minit 3./ SEBAB KESALAHAN 1 kesalahan Hukum D-M Unsur yang diterangkan mesti diletakkan dihadapan unsur yang menerangkan. anda perlu menyatakan jenis kesalahan dan menghuraikan lebih lanjut Kenal pasti kesalahan bahasa dalm petikan di bawah ini. terdapat sesetengah pihak yang (3) mengambil kesempatan mencuri barang-barang. sebuah jawatankuasa petugas telah dibentuk. ekoran tertangkapnya (6) beberapa penjenayah. Untuk analisis/sebab kesalahan.

Kata yang mengandungi satu suku kata memerlukan alomorf ‟menge-‟ PEMBETULAN .... SEBAB KESALAHAN 3 Frasa tersebut memerlukan kata hubung keterangan cara untuk menghubungkan dua frasa PEMBETULAN . SEBAB KESALAHAN 2 Penggunaan Kata Hubung yang salah untuk maksud kekecualian...PEMBETULAN . KH yang sesuai ialah ‟kecuali‟ PEMBETULAN .mengesyaki SEBAB KESALAHAN 5 Ayat tergantung kerana ketiadaan subjek PEMBETULAN ......kecuali.inspektor polis......mengambil kesempatan dengan mencuri barang-barang. SEBAB KESALAHAN 4 Pemilihan alomorf yang salah..untuk mengawal keadaan di daerah itu memerlukan (subjek : kerajaan @ pihak polis memerlukan sukarlawan yang lebih banyak SEBAB KESALAHAN 6 Penjodoh bilangan mesti digunakan selepas kata ..

KSN …terletak antara bandaraya…(di antara) 3. kata ganda …berbilion ringgit (berbilion-bilion) 6. KSN …seperti * didakwa… (seperti yang didakwa) . tertinggal perkataan …menelan * berbilion ringgit (*perbelanjaan) 5. Kata pemeri … (UPP adalah universiti… (ialah) 2. Label: BM 2 : Analisis Kesalahan Bahasa. Anda bagaimana ?..telah dibina Di antara 2. kata tidak diperlukan Pembinaan prasarana itu juga memanfaatkan pengguna kerana dapatmenghubungi antara satu tempat dengan satu tempat lain dengan lebih cepat (buang juga) (berhubung) 2002 1.. Ulangan frasa 3. Struktur ayat/tanda baca (noktah) Sesungguhnya UPP……kepada pelajar…dengan adanya…kakitangan pentadbiran. Hampir semua calon biasanya meletakkan sasaran gred yang ingin dicapai dalam peperiksaan awam tetapi tidak semuanya melakukan usaha yang mencukupi untuk mencapainya. Gred A bukan senang tetapi bukan mustahil. Ramai calon sudah membuktikannya. SELASA. Tanda baca (noktah) …..beberapa orang penjenayah. Diksi tidak tepat. 20 APRIL 2010 Bahagian D BM Kertas 2 : Analisis Kesalahan Bahasa ANALISIS KESALAHAN BAHASA Petikan AKB bermula pada tahun 2001 2001 1. Kata bilangan …di kedua buah kampus… (dikedua-dua) 4. Pembinaannya telah disiapkan (dilaksanakan) 4. 2003 1.. Frasa kerja pasif …yang pelajar universiti lain tidak dapat nikmati (yang tidak dapat dinikmati oleh pelajar U lain) 5.bilangan tak tentu PEMBETULAN .

KKT …Gol. KKT –aneksi persona/bentuk terikat 5. Frasa kerja pasif org. Kata bil …setiap orang belia (setiap belia) 2004 * 1. Penanda jamak …sebahagian besar anak-anak muda (sebahagian besar anak muda) 4. Frasa kerja pasif …isu yang mereka timbulkan (isu yang ditimbulkan oleh mereka) 3. KSN tentang/terhadap 2. Struktur ayat…. ini mengaharpkan pihak kerajaan…) 5.2.penanda relatif . 1 letak belakang KKTpasif 3. Frasa adjektif darjah penghabisan 4. ini mengharapkan kepada pihak kerajaan (Gol.

contoh : Demikianlah lagi wahai perempuan Taatlah kepada suamimu tuan (siapa yang dikehendaki mentaati suami) Jangan menderhaka. jangan melawan (jangan = dilarang) .Puisi Melayu Tradisional : Syair Nasihat Kepada Perempuan Demikianlah lagi wahai perempuan Taatlah kepada suamimu tuan Jangan menderhaka. 1. jangan melawan Jadikan dirimu bersifat setiawan Jangan sekali berniat khianat Apa lagi kurang amanat Pekerjaan wajib bukannya sunat Jika dilawan mendapat laknat Pertama di dunia mendapat malu Di dalam akhirat tubuh terpalu Masyhur khabar ke hilir ke ulu Sebab perangai tidak bermalu Sangatlah murka Rabbul Izzati Perintah suami tidak dituruti Hendaklah taat bersungguh hati Kepada suamimu berbuat bakti Jangan takburkan rupamu elok Melebihi kebanyakan makhluk Menyangka dirimu tiada tertolok Jadilah suami diperolok-olok Jangan sekali takburkan bangsa Martabat tinggi di negeri dan desa Memandang suamimu seperti rusa Sombonglah tuan tutur bahasa Lihat contoh syair di atas dan cuba alih bahasakan kepada prosa Melayu moden yang biasa. Beberapa panduan mengalih bahasa puisi Melayu tradisional. Kenal pasti subjek (unsur yang diterangkan).

Jadikan dirimu bersifat setiawan 2. Oleh itu kata larangan seperti jangan hendaklah ditukar. suruhan dan laangan yang lain. Calon hanya boleh menggunakan ayat penyata sahaja. 3. mengandungi subjek (unsur yang ingin diterangkan) dan predikat. Binalah ayat yang pendek. 5. permintaan. (contohnya. . Contoh alih bahasa rangkap pertama : Kaum perempuan dinasihatkan mentaati suami.(unsur yang menerangkan) 4. Jangan menulis maksud yang tersirat disebalik syair tersebut. Mereka dilarang menderhaka dan melawan suami. Mereka perlu bersifat setia kepada suami. jangan = dilarang) Begitu juga dengan kata silaan. agar lebih jelas maksud yang ingin dsampaikan. Pastikan binaan ayat lengkap.

si pelaku sering terbayang-bayang dirinya didera oleh bapanya dan akan menghantui dirinya sampai bila-bila. Pendera telah menjatuhkan maruah wanita dalam fenomena ini. Contoh 1 Punca berlakunya penindasan wanita ialah sejarah silam si pelaku. Wanita dihina dan menjadi tempat keganasan bagi pendera. Disebabkan pengalaman hitam ini.Semasa kecil. Jarang sekali pelajar memberikan jawapan 'saya tidak faham cikgu' apabila ditanya oleh seorang guru. Emosi wanita akan terganggu apabila berdepan dengan masyarakat. Inilah cara yang cuba saya aplikasikan di sini. Wanita menjadi lemah apabila dianiya dan didera. Contoh 2 Penindasan terhadap wanita berlaku kerana dianiya atau didera oleh suami atau majikan yang salah menggunakan kuasa. Hal ini akan menyebabkan sikap si pelaku menjadi kejam dan ganas. Saya tidak mengedit contoh-contoh yang saya lampirkan. Cuba anda nlaikan markah kerelevanannya (markah R) sahaja. Akibatnya. bagi melepaskan geram dan tekanan yang dialami. Saya harapkan anda akan dapat menentukan dan mengkategorikan perenggan isi sokongan tersebut sebagai baik. Faham atau tidak faham seseorang pelajar tentang ilmu yang disampaikan oleh seorang guru dapat dilihat dengan lebih objektif menerusi latihan yang dibuat. Saya akan menunjukkan beberapa contoh perenggan isi sokongan yang dibuat oleh beberapa orang pelajar dan saya ingin anda menilainya sendiri. Pengalaman lampau menyebabkan si pelaku menjadi seorang yang pendendam. Saya berpendapat bahawa inilah contoh-contoh 'standard' perenggan isi sokongan yang dibuat oleh kebanyakan calon-calon STPM. Mereka takut akan dianiya oleh suami mereka. si pelaku akan bertindak agresif dengan menindas orang lain supaya orang lain merasa apa yang dirasakan oleh si pelaku. Ketepikan dahulu kesalahan-kesalahan bahasa yang ada. si pelaku yang menindas wanita sering menyaksikan bapanya mendera ibunya. wanita akan ditindas dan didera. Pelajar juga boleh belajar atau meningkatkan kefahaman mereka tentang sesuatu kemahiran/ilmu dengan cara melihat dan membuat penilaian terhadap latihan rakanrakan sekelasnya yang lain. Seterusnya. Wanita yang dianiya akan mengalami penderaan psikologi dan emosi. seorang guru boleh menilai tahap penerimaan ilmu yang disampaikannya semasa proses P&P. Wanita yang didera akan merasa ketakutan. Maruah mereka telah tercemar .Contoh isi sokongan : Punca penindasan terhadap wanita Apabila menanda latihan yang dihantar oleh pelajar. sederhana atau lemah. Ketakutan dalam diri telah membuat mereka menjadi lebih sensitif. Mereka akan hidup dalam kegelisahan. Si pelaku juga mungkin pernah didera oleh bapanya.

Contoh 5 Si pelaku atau pendera yang mempunyai tabiat yang buruk merupakan punca utama berlakunya penindasan terhadap wanita. Sewaktu kecil. Contohnya. penindasan terhadap wanita berpunca daripada sejarah silam si pelaku yang telah menyebabkan si pelaku melakukannya terhadap orang lain. Contoh 3 Latar belakang pelaku merupakan punca utama berlakunya penindasan terhadap wanita. Disebabkan kelemahan wanita sering ditindas serta diperkuda oleh kaum lelaki. Sejarah silam si pelaku menjadi faktor keganasan terhadap wanita. Pengalaman-pengalaman tersebut yang sering menghantui pelaku menyebabkan dia tertekan dengan keadaan . Contoh 4 Kelemahan pada wanita merupakan salah satu punca kaum wanita sering ditindas.akibat penganiyaan ini. Keganasan terhadap wanita bukan sahaja tertakhluk kepada penderaan fizikal tetapi meliputi juga penderaan emosi dan mental wanita. Mereka takut ditinggalkan dan anak mereka tiada tempat bergantung. Melalui pengalaman tersebut. Pengalaman si pelaku akan menghantui dirinya sehingga menjadi trauma dan seterusnya pengalaman mempengaruhi sikap sehingga dewasa. si pelaku menyaksikan perbuatan penderaan terhadap wanita dan dirinya sendiri. Keemahan wanita itu sendiri yang takut ditinggalkan juga mendorong golongan wanita sering dianiya serta diperkuda oleh kaum lelaki yang kejam dan mengambil kesempatan atas kelemahan wanita tersebut. Bagi mereka yang sudah berumahtangga mempunyai anak. Oleh itu. mangsa tidak sanggup meninggalkan suami yang pendera itu kerana mereka memikir tentang anak mereka. Sikap pelaku yang sememangnya merupakan seorang kaki pukul menyebabkan wanita menjadi mangsanya. semasa kecil pelaku sering menyaksikan bapanya mendera ibunya sendiri atau si pelaku itu sendiri sering didera secara mental dan fizikal. Kelemahan wanita menjadikan kaum lelaki mengambil kesempatan untuk mendera wanita tersebut. Kelemahan pada kaum wanita yang takut melawan menjadikan kaum lelaki menguasai dengan kekuatan sehingga wanita itu sendiri buntu akan hak perlindungan terhadap dirinya. si pelaku akan menindas orang lain agar dapat merasai pengalaman yang beliau rasa dan mempunyai perasaan dendam. Keadaan ini belaku berkemungkinan daripada sejarah silam si pelaku itu sendiri. Hal ini demikian kerana fizikal wanita yang lemah berbanding kaum lelaki. menumbok dan sebagainya yang dapat mencederakan fizikal wanita tersebut. Penderaan yang sering dilakukan penderaan fizikal seperti memukul.

Mereka akan berindak agresif. Contoh 7 Sikap negatif pelaku merupakan punca utama wanita ditindas. Kebiasaanya mereka bersikap pendendam. kelemahan wanita telah menyebabkan pelaku mudah melakukan penganiyaan . Konklusinya. Si pelaku yang mengalami penderaan sewaktu kecil oleh ahli keluarganya sendiri atau menyaksikan bapanya mendera ibunya akan mengalami trauma. Tindakan memukul isteri dan teman wanita akan berlaku kerana hilang pertimbangan fikiran. apabila seorang suami sanggup memukul kepala isterinya sehingga mati apabila isterinya tidak memberikan wang yang dimintanya untuk membeli dadah . Pengalam-pemgalaman buruk masa lalu akan mempengaruhi dirinya sehingga dewasa. Oleh yang demikian. Mereka sanggup memukul jika permintaan mereka tidak dipenuhi. pelaku akan memukul dan menyakiti wanita terutamanya isteri mereka. gejala perjudian atau berada di bawah pengaruh alkohol mudah hilang kawalan diri dan kewarasan akal fikiran. mereka kadangkala bertindak lebih zalim dengan melakukan tindakan yang bukan sahaja menyebabkan kecederaan malah mereka juga sanggup membunuh. si pelaku akan hilang kawalan terhadap diri sendiri dan hilang kewarasan akal fikiran. Mereka akan memukul isteri dan teman wanita atas alasanalasan yang remeh. Contoh 6 Punca utama belakunya penindasan terhadap wanita disebabkan sikap pelaku yang mempunyai tabiat buruk Sikap pelaku yang menghisap dadah dan berada di bawah pengaruh alkohol menyebabkan mereka bertindak agresif. Tekanan yang dialami menganggu kehidupannya. Kelemahan diri wanita memudahkan mereka ditindas oleh sebab kelemahan fizikal wanita. Isteri pelaku pula akan menerima apa-apa sahaja perlakuan kerana sikap wanita yang lemah. Tekanan yang dialami dan . Itulah yang terjadi dalam satu kejadian yang dipaparkan dalam akhbar Harian Metro baru-baru ini. Dalam keadaan khayal akibat pengaruh dadah dan alkohol. Jelaslah di sini bahawa penindasan terhadap wanita boleh terjadi akibat sikap buruk si pelaku. lebih-lebih lagi semasa keinginannya tidak dipenuh. Contoh 8 Pengalaman buruk yang dialami oleh si pelaku sewaktu kecil turut menyumbang kepada kejadian penindasan terhadap wanita. jelaslah bahawa sikap buruk si pelaku adalah faktor utama yang menyebabkan penindasan terhadap wanita semakin berleluasa. Hal ini demikian kerana pelaku hilang kawalan terhadap diri dan hilang kewarasan fikiran untuk bertindak positif. Apabila keadaan yang sedemikian berlaku. Pelaku yang kebiasaannya lelaki yang terlibat dengan gejala penagihan dadah. Oleh itu.tersebut.

Jika anda mahu. kita memang tidak dapat menafikan bahawa kejadiankejadian penderaan terhadap wanita yang berlaku pada hari ini turut berpunca daripada pengalaman-pengalam buruk si pelaku sewaktu kecil. menumbuk dan tindakan-tindakan ganas yang lain dianggap satu bentuk kepuasan agar orang lain turut merasa penderitaan yang dialaminya satu waktu dahulu. Saya harap. seterusnya memperbaikinya. anda boleh belajar sesuatu. Tindakan zalim mereka seperti memukul.Kesimpulannya. contohnya teman wanita. memijak tubuh badan. . Semoga anda lebih bersedia menghadapi peperiksaan STPM. isteri atau anak perempuan mereka. Anda boleh menilai kelemahan-kelemahan yang ada ketika anda membina isi sokongan.perasaan dendam yang menguasai diri menyebabkan mereka cuba melepaskannya dengan cara menindas kaum yang lemah. anda pasti boleh. dengan contoh-contoh di atas.

35.47.9:509.#3. 8073 203.38:-9.9.07.8   203.3  9.3.   $%.35.9./.7.07.  .3203:33/8./..3.49.. !003.8.3/.3 .:3   038./.32.3   -07 .5!445.43/2089.9.35:.9.79039. 07./80/..5 0138 4394 .-   $%!  40-07/7803/7 $02:./:7:8.325:-07-.5003.  038 %% %./ 84.35.4-0  !.302.

/.203.

/.740 2:7/ 2:7/   $.  .91   2-:.81  :7/ 2:7/ 80/.99:90.20309.   -0    45.3203/03.   07.38:7-.-8:7.81  %.07.  !..-07..2.80/.$./.2.91 20 ..8.381472./.2.07.90.5  % 20  20  %5.9.3 %% 075003.3.8.9 .8/75 .25:3   070.7..5/.99:   $:7.-  %7..25:3:8:3  :.3//03./.3...203.

8:/.91    .38.079.07.3.. 80.24948. 2.3.9:  !.3.-074943 7443   .9:  20 .80:.3/3.8    203:7:3:7.3.3./-::   23.-.3502:/.7. /:.7.203.7.2025:3.503074.30:.7.3891 -0/. /:.3.8:/.3 -07-0.3.3.   .37:2.3 0-03.91   203.    4.20.37:2.     202-08.   !07-:.203/7.9.%7.7 503/0  20  4.7.91  !# 0/:.37:2.202-.    203/0.3 -0301091     202-.3..2:7/3. 4394 02-:.2.038 .3.9.:8.3.3 .:8./3.9.91  3 202-08.   !07-.202-0.9808:.3 -0    .3/.3.9:202.7.:.3 .7..9039.  -0301091  .9.3   !#$ 0/:.7.

202-0.32:7/ 2:7/3.: $  $  $   :7:202-.:     ./   .73...3...9.-:: % 800.3..83.3-: % 80-:.220.-.387  .. .203.205.   % .25.3.-0./.9:   $..3907-.3203/:7.7.203. -:80/.32:7..38.

 207:5.3/.7 '503.75.1  02..3.5.9.3 ..3 ..84..7.30-.7:/03.: .3897.3.3.503. 03:3:.8. /. 50304/..3.5.3.3-09:.34.8.3'   '/..9.2.:39:203.3    50304/.380-.3 5073.3.3 207:5.-..3 0- .5..-0%0303...3507.:. $..3207:5..3 8:8:3..3/.- %..3 507.3   .25.3.8 ..  50304/.3 5027.907/.84....3..5..3/. 5. 84.3 9.3$%!.0. $  &  .3  /..9.3 / .8:8:3.5.1.9.7 07..1 507.3.9:3:.3 %:3:.3 !.507:203.3.3 907..3907-..9.9. :3..3/.3.90     /..3.4394   $%!   $:8:3.9.-3.3.3502.3..98080903..3'  .3    507..3.3507.5. 507.3.3.3.-$4.7.3-0-07..8/.39. 5.3   /..7. 907..43.3 9..3-09::39:507.3907/.3  2.403.32:33.9507.3'   /.3..39.5.../..5.3 .3.5.3.30/:.20207:....3..38:8:3.3-.3.3.7  0 9: 5.3 ' 2089.3574808 .3.0/.3 .9..9.:.3..5.

./.30.3  /.3 /.2 5..0-.3 -.3 .3 2089.3' /.3  '0.9 2.507...3507.:5.3.0.984.5.3 ' 8020893.2 5.9 -0-07.3..3-..9..8.3802:.8 ..3..9.7.-...3. 7.8...3.309..3  !07.9..3..9.8 ..-84.0-. :3.9.5073...3.3. 507.3 .8.3     .3202/. 507..3..3/.8.9: 93/..3.907..5.9.3/8:8:3 0250792-.3.38.3  09:. .95079.3.32.3.3.3.3 907/..3...32089903.5. 07.3..3.3 .3.3 /.3. 8.3 507..3 $%! / ..3  /..- :-.9.2:/.3203:3:.3$%! . -..37../.-.73.3'  .3.5. 84...3  /..3.3-07:9 .3.4394 :39: 203:3:. 84.8.3/:3 50.3 / .8. 0..8.3...:80-..3.3.3507.3 203. 0./..3.350393. 203.8...5.38.30.3  20305..8.320.320250792-.3-0:2/.2.780-03.3-09:.   $4.380-03 . .38:..5073.3 84.203...8.3 -0:2 /...3.90984.3.3 84.$%!   39.7.3 02-.8.:39:/.3  0 9:  5.50/:/:.3-.9.3 ..9.30/:/:.3:39:20.3  !07.3.

#&   $ #$ %$&#%$  .

079.:/5073.75..8 .8./. $%! 907/7/..8  .    !&&   (079./:..0.9$%3!07804.3.8.8.9: 079.

 /.3079.8  .

.3 84.38:.7.5.3 203.3:284.9..3-...9.83207.3 W..9.3  ($4.33./.30.3/.9.8.0.8:.7.8..3..7:.350.3   !02..7.  ($:.350.3 80.39.5.:.3/50703.0.35.9..3/:3 84.2079.:3 ..3505078.:3  /.34-091...2.8.3/:3..8203./02..7./..350.3.$%!  (079..:.

7..8907.8.

: W.3.9.7.0.8..3..3  $0.3!0702-..7-0..3.3-039: -039:.79././.

:8:.8..

.8.3-.9:7.3 3.3-.9..7 .:80-.3.9507:-:3.8.8...708..:  W050-.3-...3080..2.0..7.3/.507.: W50-...8. 14344.8.0.39:3.3  W.: $8902.550702-.0.0...

247144.

9.88  W2.839..3.

3..3 .3  .-:3.5..5.5.:203.079.3    %&$    %$%&&$  $%!  .3/:9405...8.-07/..438...84.807.8.390780-:95.307..7.507-.8.8.9.9.584.3/..8.390780-:9  84.505078.250702-.3    ..3.3 /80/.7./.3.5.079.203.0.7..202./94.:.503:-.7..3 .5..3 ./03.3./.9/...43/7.83.3802.3-09: .3203.3:2..3..39   (.5.-0802:.2....7..3 .2.  ($09.3-07.43/003/.5..3 ... $02.. 2.3..22.83..5.3 502-07.3  /.43/003/.3-09: 02:/.2  (:2.34-091.3...8..

.8..3-09:-.2.:38:7-. 3.3503.8907.9./../. 509.3./.  :8974...7/.503.. $7.3879 203.5.3-07/./:.3.3-.38007.!4308.3207:2:8.308. 20307.3.8.3-.8.3   :8974308..3/03./.3-....2 0.7:  /.8.7..3-09: 0709..2-0-07.:.5.7:-.7.-03.3-...3.  $%!  $4.80.83   $%!  !073..3 5073.7:9-.9:.- 2030.82..:34 2023./2.3.::  $%!  !.$..:2./.9.!/. .9.32:   !&$%&&$ $92::884. :8978:8974.: ..3 892::8 892::8.0.8.79. .79..9 ../-./...50..09:.3...2-..2509.   &&% $    $%!  .3.35030-../.-. 7:2:8 54.9 .79039.8...5:38:7-.3. :89780.:25:.7..3:39:802:./.3 .50207/03.5.3.3.77.9:.-.-:./.  !.3203:3. :8974.3-07:9.7:  3.8.9.79.3".  ..39:.33507:/8.5.9.8..%-09 3.4394 7.3    ./20/.$.7447..8.:.3.74308.8.7.8..03/7..7.8.8.

9.3' /.3.3.3.92.3/03..7.3503:3.3.9:8:8.9.3.3.3 53..389..39.. '$.-0781. '%07/.8 :7./02 .8.7.8.3-. /03.9050-.9./0.9./02 /../.3/0..8 55.8.   ' !"$# !$"# !$#" #"$!  $%!   ..8703..2.507.7.3'   $ !%&&.8 55..8:2-073.9..-078.././:.3../.8.8.3.3-09:.73.8  07/.7..!03:3./:.-0781.3907-.5.3.389.3../..7..903...7.3-09:.3 /.7.3879'%:03  07/. ..7.8.39.8703.3 /..8..9.3...

43/43-07:9 ..35..32.507.8.39::. 03.3.3 5.3/0.3.3-07:7:1.75./-.9../.5.3.9.5.5:3085:3/02.2539: $0907:83.%  $%!   .7./...3/0..3:9.9  09: :8907: 8./:.32.3/. 07..9.   %::.3.2:3 ...3.3  $%!  39.35079039.:-.3808:.39: .75.7.3.907/7/.3503.2../03.:2.5../.81  .303.7. 0..3.. 55.

95079:3:.9:%:.3$7 0.7.907. !.3%:4!.9:   #.7#:43. %.3   .9!:.3.38.39:8.7   ##./.9 .30.7/.30.9:   $%!  ..9/03.3-09:  0.3/.3/./:.  20.7 9025.3$7%:3: !..99: -.7.3:9!.52.7  40502:/.8 &3:..3!.9./.78.7.2..30.2030-.3-07:9 55.-.0.2.:3.8:.907803:2  202..9/.02-.39025...3/..2!7410847%.3.02-.-..3..9: 09.05.05.3:3/..3/.3 0/:.75.398.3-09:.39.907..34947 %42.9:078:7.3..9%025.7.9:-078:7.0:.7.!.9-.9%:8.307.90750843.#.3:73.7 .3$0/:  $%!  !5./.3502:/.3.3.3.

-0.3/.9.2-.020.3-0703.4.079..07.9...2.35.3 50207./05.820305.9./.8 ....77.9/-...3:./...3 .547.78930/0 7   $%!  !09..-0703.#%&% $    $%!   .3. -079.8.970947 .2-:9 503/0 -07:9./05.3 503:.4.3/.7-7: 202.8:99.3 -07.4.7:80259   !%&% $   ..3-079..3.3805.39. .3.2.3:.3/902:9:-0780:...3-09..2.380259 .8 .2 /.2-079:29 93 202.3 503..--7 202.9.4...-0..

. 070.2.3/.: 2. $%!  .3/.3803/7  07/.-:.-.-0793/.5.39:7./.3/. .8.75.3 !.39: 80-.2.:5:3.8.5..2.. !.89. 25:3.7-07.2.3-07:7:1.2509.33.2./.7.37..8.43/43202-.3.4.38:7803..9 !.:203:.3   !#%.3.3/-:.5. -:.3 2./.3  $%!   0:25:3.   .9..9039: 050-...3509..8..-:.9./.20209.3907/.8 80/.7.8 2.2.2 .8:/ .32070. 90.5.305.39: -40/80/0.8.. 2..9.3 9/.90..389073.3.3.39: 80/..9/.9.05:9:8.3/.72../....3 /5099:/5.8 ./03.3.8/.: -40 80/. -:.

3/:..9.4. 080.9..3.3.8207::05.4.202-039:/:.79079:9:5   $%!  !073.9:5.9039.3/.7.5.4.3/:..8.8./.:7:1.0.203039:3.3.8::.-:3./. 503..3. 8:8:3.503./.3/.7..7.3-:3 .3/:.3/.&#&% $    0808:.8::.3  !073.:7:1.3.:7:1..8.9 W-7/-:3/.3902-:9 9./.9..9.4.38::..9.5..3.7/03.7.   $%!  W0. 50308:../.57.4. W0.:7:1.7.980932:330.8.8.35./.39.3 .7 .4.9.3902-:9/.9.9.

3.3:38:70907.4...3!0309:.2574808503438..0907.8 -.38.503/.3./.8  W0.0303.2.30.3-. 17.  .3-:343843.   %&% $  $%!   07.2.-40/5. 803.9.3  !073..81.9.903.30.8.80-.3/:.20./0:.0-..39.90.9/.-0-.8203:3:.-0...73.-0-./09.8/.2030:. .4..780047.3 ././7..3  $%!     472.3.2.3.94  $7.3:.8  $%!  4948.3809..7.7.7.8 .8 .  W&/.:.:8.:9...9.:8.43/43/03.9.3 203.7.3..:8.3.:203.3/.3 203.380259  $%!   W05..9/.9. 803.7.#::30.75.--7-078:.2-3. .3.9.%:....7.3:8-078:.7..4../.7..:05:3.3-07:7:1..3902-:9-078:.:.9.3 803.9..070899: .3907. #.:3:3.3.5.3/. .3.. 803./05.7:907:820.3 -40203::7.:   .:./05.9.7.20.:.8-078:./:3 W!9.7...3.:743.7.:2.3 5.7: 5.300.3/./.3.5.2574808503::7.3907.3.8:.3902-:9/.$04.4.7.3/.8.7.380259 .:./7.8 9/.

.2..38:/.9-..2.9.8:907..9.:8-. #.3.9.805079 /.8:3:  .9..3./..35079.3.3..8..35747.2-3.3/5.3.29::39:09:.07..:    #&&$&% $   .2:7/9:8. #.93.503:.  !0:.780047.9.80..5.8/.27:2:8/.38   $%!  -0 .8-40/8/03.3.../.3 90.850 ..8.9  $%!  39.9-.39.39/7 47.3203.32.780047.-.9/..7.3.3507.3203. 20.2-3.2.9:203079 07909.3.3 20.3.5.3-.9 ..3 5.8..81  /.0.39:.317.33.2.....3.3%.42502038:-0570/.3..380/. .97:2:8/.3203..7.3!:.2-3.3.07.9..3/.303.3:3.  !0309:...9.9..7.8.320305.39.8 .9./.2030.3.:2033.3./3.2-3...350343943.9.9.30/:.3 20.9.....3.309.3/:3-3.3.8/.3.35. 47..9.32.9:-.07.780047.9:3:  .5.2..8../...35079.3.9903.  :/.8 08.20..!70/.9.39.788:/.30/:.0.3.8.9.8.9.9/7:2.3-07:9 .9   $:-0!70/. 47.780047.3..2.3/.3.8.3-07:9 .  :/.9./7:2.9   .  $%!  ....  .. 47.-.20303/..39.39:./091  39./.393.3.

 $%#%  .3.3..35.3:2..2 .35.3/.8.3 .3.390780-:903..5024943.39.8.-..3/03..3/.3.39079039: .-..3.7.7.84.37:.:39:203.5.-0802:.30.3..5.8.8.39:-09:   .4303/.3.32..7..3.   :2.93/.3   !.9/.3.390980-0:22:.3/03. 2..83./..33 .202.3079...89. 2.080:7:..5.58:.43/3.32.39..3.84.809.32..8..3/-07.3.5.3.3 -0703.2.5..3   ../. 84.39:/03.203./2.3-09: 5.3 /9.5/.3203:9.3.-3.3 /909.7.3203..3-07.3905.203.7-07. 03..3./.9 .3. ...33..3.:5..38..43   3...3 ./9.3.3 !..3-.3 /-07.5..-07.390.2.7   .9..079..8.5.384.3/./.9802.3../7.-.3...4380.5.8 84..3.3/:3 84..3/..-2..5.3...-07/.9207:.99.34-091.3.350.89.7..393.5509...3..9.5.9:.3.- !.203.3909 02:/.

2509..5.32.8 .8.9202.7.950393 $$203.3   ../.3 84.43:.34-091   05..3202-.7:83..-84.3.8.5.-/03.3.80.3/02:.02.3./...8..3-09:5.079../..39...3202-.8079.

8.8907..7.

.3....9..../.3 84.79.:3.3574808203..2/03.:8 850393802.5.509.3909. /03..-84.79..78.   ....202-.8.3-.7 /.3    #    .38:8:.9202:/...3/02:.9.3.3.31.

3..03.9.

3/.3 ..78.384.55.3 ...9.9.84.3.   &39:202.2809.9...509.2003/..84.9.3:3.:892::8  892::8.3  1.

8.17.

3-07:9 ..  4394 39.4..  /.:8.-03.7.79039.38453.32.39039:. $45.3.3-:3..

50309.30138.:.

2802:.5. 80507934  .9.4..7-:3.2.7 .38...3:3.31..   .3.7..3./.:..3 .5..5.3/.3507.78..

8.17.

2::9  $02.3743.  4394 $02.  $02.3 9.7.8.8.7.3 /743./.2 80.7.09.8.75.75.30:.3 :/.2::9  $02.7/.75.7: 5.4./.-:3/../...8.8.7/.59.3 20.3 :/.7:203.7:0:..7: 5.:743.7: 5.8:.9.30:..8.90.7/.8.3/743.8.-:3.:8.7-07907:8..2::9  .7.7:203.7./.30:.280259.35.3 :/.-:3/.-:3/.

0/...9.8. 0/072.39..3.-   ($ %&%&!    .3..:39:84. .43943.5.3-:03.3.3 /.20..7.2080.7 #::.0.. 807.90   /.73 '4824549..3-09::39:507.92.:802:.3   !07:39:.3 507.3.3/.3 .3-.3' /./.3/.3/93.3203.3' .3'  $%!   39.32:.9.8./..05.2.84.3.9.3  &.802:.  $%!  $:8:3.:.9:.3' /. 84.3.34-091:39:202.32.3-07:9 .3 /.3.5.079.2..07. 02-:.3 .9-:7: '!03:3.3'   ..3   &39:9/.3.9.802:.5..3502.43.3.5.3 /.3.8 909.-.574808/.3/:38:-0.3.50337.3.3 84. /.39.3897.9.8..3 /.330.3 .8.3 -071:3880-.3..3.....3.3.0/.7.8..3 -... 0...3.7.2.7..5.3.4 . 50304/.3239:39:20302.3.5.43943.  $%!  39.3/9.80.89.3   /.35..8.807: 53/.3'   '/.1 507.3.3 02. $090.390.../.9:3...9.5.32.8.0-:7./...3-07:9 .8/..3 /.3/.32...8.203.2...7 '503.32.202-:.

.43.5. 0.8./03...3.3-.3907..3.5202-.3   .5073..3 02-.43.8.8..3 /..3-07:9 .50/:/:.3:7.9..3.8.:80-.340.3 -..-.8..9/..0-.. ..32.-   .:5:32.84.3-..9207:.:39:203...5073....2.22.3 -.../ ..:-.2.38..3/..2.8.  /./02:.3.43..0.907.3.:39:203.-802:.3/:3/.7.8.3.3..3..3.7..7802:.8.3.3/909.8.2.9/.3.37./54943-.5.3.3 203.8...0.9..8.-203:92..3.3.3/8:8:3 0250792-..43/3.8. :39:202..38.3'      .5.3 %3/.2-2. 9..9203..8.32.3203:3:..3507./.3.3 /.7/.43 805.3' /..30/:/:.95079.9:93.8. -.3 /.3 '0..3-.38....33./.3'  $%!  39.84.3.:2.5...9.9/.0.509.0-..209.3802:...3 07.:5.2:33203.2025:3.8.3...3.::5 .

7.8907.. 8.

.3907:9.3/./.::5.:30....34-091     %$   0780/.3/..8.3   .072.35.8.23.0.:14344-.33 2030-.:90707:.5.3/03...354891.0-.079.3/9.079.3/..43:7.3/03.3.308..3 9039...50.3   ./.3 .8.3   .520339075709..350.9.3/.09.3.1..8.5..2-..3.87.432:3302....   .-.99:-/....50-.5.3/.3.33.203.../.84.3.43202.3   .5.30.3-07-039:5./.9./03./-.3/-07...0.8.5..:..38.75..:349.3   .5..202.3 4-0918:5...32:3307..-40 202.. 5.350309../.3.32:/.84.2.3.9.9.432:332030.3-.:7.2.7..02.:. 2.91 %3/..3/02:..8.:.3.9.28 890787.5.5 003/.3.2503:.3/..3....9/.-.9.38.-.390980-0:2203.84.:   .0802.02.884.0.   :..432:33..8..9..9/.39.3 /....-.380-0:2203.3502.43..3803./.5.203.907......43:7.-.8.5.38.:39:/.39..9.7802.803.79. $080903.3.7.9/.384.5..43907.9.2..3.   .3./.80-.-.-84..:454./.3.3..2509.9..:./.3.079.3.5..3/84.

.:-.3003/.3.1.84.909/..2.3  .

202-:.9.7.290254.5.9.9/.884..38..3.5.5.3/02:...8.7:.3/03.8.350380..203.079.3/079.3-4020307:.3/03.43    !&%&! $ $#!&   &$#&$&#$  &$$ !$!#%! &$&#$ /03.3.5..-/.3 203.3..9.8.5.30. .8...3..809.32.907-:.3.802:./03.7.7802:.8:/-.32.2507-0.3 8..1.84.3/.:9..3/./.2   :-.3/.93/...3.34-09107.33.3/-07..2 5.3   %..55073.-.3/..3   .38::.79/.32../.3/ 079.3/..3-.3 02:/..34-091805079..3/..33-:.5.43/3.9.5..8.9  #&$$#&#$  $%&  %&$   (!  4344 143 14302 :7:1/..3..3.85.2...3.

43805./05.4.9079:9:5(  '4.3.

903..

-0..3.

80259.

805.7:80259.

 :.8.

8.8  43843.3.7::.343843.805.

53.2.3.

7.-078:.

9.3.53.  !030.  !4.3.3'4.8.080.-078:.4.3..  1943#03909.9.7.7.2.

2.2-:.3.353.

2:2.2.9..5.39.

39.3/.8025.-.3 (  47102-0-.8.5(  %..-0:22..

9.3(  039:.907.92-:.9:3.9072.3.3.7432502-039:.7432( 907-9.8:.

 2.2:.

.3/..3.  443.9.

.

.

%  .98:-0.

570/.9.

.8.9.038.8.7  7.!4.

:8.-3..-0-.8.3  .

.8  $:8:3.9-.3.8.9.-0-.

8438.380:7:.

..991.95..80-.81  #.3570/..2.9 ..9(.9 .

5.5.9.9503.81503..3/.81(  038.

50739..

807:.

.99:3.%.3..  039:.

2:.-:3.2.3.

3..3.3.5.

0907.3.3(.

3..3  !0307-9.9503::7..25:7.3..

3802:.503:8:3.

8...507:.3892::8.284.3/.3  :3..

8902.

5...3.

/897.947( .

:38:7.

43899:03.

503.7:.

3.50304/.

9.1.7.

7./.8.

.8..7.

8.1.507843.

 /8.

7.8..

.3...

70947.

4998.

..4.

43843.3.

/1943.

14344.

 247144.

839.88.

39.802.

..2.

::2 .

-.9.8..9.

247102.

247102.

3. 50307.

5003.5.

0907.3.3.

8:-0.

570/.9.

91.70.

4250203.

8. .17.

..:8.91.

81.5.

3.8438.

9:3..

7.8./.

3.907-9.

8..79:.

 .947.79:.

4-0.

39.

   (& .

.3'  .9.3' /.9..3%:4 .3#4.9..3..470 ..5.3.-079./.7 '704/.3.9:3/!.50.90/:.3:9 5.  !07./.9:078:7. .3 /.343805 0.3 907/.9%.7./..9.33.95.3/03.9.3.8 /.9:078:7.7 .: /902:5.3 /./.

.3.3-..3 !03:3.2.3..3.3.3.9/.3-07:9 .203:3..8   .9 039:.790/.3.7.0.  39.9.35...::/503/05.8.:.9  .9/..32.8 %/..5.-03...3570/../:3.95.810--.3...2-3..920:.79039.

/.  !073.8207::05.7.-.3/.780/...20.5..3-.43805 503.3 9..9..3848.3 502..:5030/..9.3/:.3..8.9. .8.3 /.  .8.3 50304/.07.7.380-.8..9.3 502:5:../.2:8 5.3.30.8-./.  !0307.

3-07:9 .8.8..8.-.3.0..3..0-...0././.:80-.3507.2.3. 0..3.3.38..7..3/8:8:3 0250792-.3.3203:3:.9..3.3.3 '0.95079.:5..8.30/:/:.3..3 .0-.3.... -.5073.3-.3802:..  39.3..907.5073..38.3-.8.3 -.37.8.50/:/:.8..3 02-..32.8.

3 /.3'  .3 /./.3' /.

  .7::.: 4380580259 805.0. 50707.. 9:7:33.3/..9..3/.3 0/:/:.8..7.25030:.3-:3.7:80259  805.8/.2::9  .8/.3:.4..7.3743.3/03.3 -:.-.

/78023.39.  39./03.2.3/:3:38:7 :38:7507.. 8.32..7.3.   .: 3-.320325.7.8.3203..79:-078...3203.34/ .  '09.0207..2.3503/079.-.2.9-09.3.39:  3.3.3-07.7..980//03.7..3.3..25:7.34:::8/03.-07:9.2505078... /4.-07..5.3/.

-072-:. .5.3'  /.3/.9-071:3880-.  !0907.9.9.9-07/7803/7 '.3.3'  /..3-03.3  /.5.3'  .  /.9:3.3.3247102-0-..9232..3 ..8 .79039.9.

2.3 /.3 /.9...8907. 80907: 0. 8093.3.73.907-9..3'  .3 '8.3.  !07...3907443/.3 /.9.3' /.

3 .32..3/:3-:3.9.7.3-07:9 .507..  39.3203.3.3..

8/.32030-:9.3  .3/0:3.3/03.4.3 .7.30.:9 .4.:7.7.-0..3:./05.:: 02:/.: .380259 %../. .8.

3 42-3.9:38:70:3.3' /.4..3 /.9.75.3-03.-:3.8.8/:.5.  !5073.3 /.9:8::.3-:3/1943  %07/. '025:3.3.0./.39./:..3 /.5:3.3. 02-039:0-/.3'  .:7.9.79039.

3.9.9.203:3.7..5003.7./../09180-.390703..5 0.32.7.2../:2:2..5./30.03.3203.50203..7..3.30.380-.3549/30. 30.3.50308547903/07.3802.508079.  .8.907.30393  03/07.7.39:   .3.3.-..3507.-07-.3.  ..7./:.3/800389./:2  ..

  39.-:.3.  .9.07.503:.9./570/../091 40203.3.7.9  40203:9.32.3  40.7..9  40/:9:38:70907.3../../7/.3-07:9 .9.9.3.5.

3891.  #...97.2.35..3803/7  .202-07439.5 9.930..8.3891 97.9.43/43/.3891-075003.7..9.97.3-07:7:1. 97.5020739.9/.38919.5003.07../02203:39:9.9:90.91 9.5  .

33...3-09:-3.81.32.95.3-07:9 ....3.  39.7....33-0:2:5.  . !.

.3 /.32070.:2...25..3' /.3 /.:2:2.3/8.3..38007.9:25.3-.  .9.-0705.7  '03/07.3/03..3'  .7:8.2./.05:9:8.3/.-03.7:8.340.8  /.33.

-.3.9.303.9 .../091 39.3.3203.350343943....7.39:.3..8:3:  .8 08..:8-.9.9.503:..3.3507.39:.3/5..850 .2.3...9..  .317.3/:3-3.07.9.8:907.  .3-07:9 .3%.32.8.93..9.  !0:.80.9.788:/.8.35..   ..3!:.3203.0..3. 805079/.38:/.

.7.. -:.3.3.3.5.4349.  39.3.2 -:50.:3.32.91 -:49.3-07:9 .32.91 /.9 -:5079  ./0349..32025:3.-.2.

320.7:   038.7.3/5.9/.3.:3.   .3.3/.8..3502.  .38.38 .8.8.8.43/43/.7.  .3907:8.8.3-0753/.:   7.2.8..8./03.9.3/5.37:2. .7..3-0753/.3907:8 .8. -:.32..8..80/.33.2.:2... .3-07:7:1.8.3..8.3/07-.3-07-:.5:32..

203:-.9.8:5.9039.9.3 .3.3  !073...5.93..9.503/7.3-:9.3/.3503/.  W!03:8202503.770947 50207..820305...34  W!03:8507:20..3::/.7:502-.3502-.  W!03:820302:.

3 503:.3 503.079..3  ..502::.

-0709.7.3 039:--7-40-:3/.:907.20.4.8.9.-0709.203.9.3.9.7 $02.7.9.280..25.3902-:9/.7..  &/. 0../.203.8:.33.:5:39/.7 !9.79039.7.8.  .330:97.3-:3..3-03.  !5073.

8 0.90707:80/..  .3.83.9.9:90790.3' /. ..07.:39.32.80-..9197..3-/:7.39.3 /.3.9.3.3.33.3.#0289079.3..9.2:25:7 /.5.3.302.3891 .3/:3.20808.203.3.3/!..3  070.3..3'  .5/./:43 '!03/.907507.3 /.

390980-0:22:.39070..8  7.- !.35.3../.9.3   .3909 02:/..9.94024/1...3.39..3.5.33 :.:8.3-.3/:38.89..:9..0-444380440: .  .80:7.9.3 90780-:903.28:8:3.-.203.-079..3203.-  20.3/03.8..5/...5509././9.8.3.3079.9.90/.-..8.9:8:-0/..334%84380%99074380.384./.7..9:570/.8 $%#%  ..3.39309. :399.5.8.3.3/:3 84..-$4.9:507.3.3/03.5.33.3507.-0%0303..809..9/.3 -07549038:39:/507:.7.. -3.3  &% #&#  $97.549038:39:203.3 :7.9..3203..3  ...38.3907/7/.75.3..3....35.3 2025:3.884./..3.03....3-40-07/7803/7 :39503:.9.3/-07.9   $  / !.9..

:39:203.7.39:-09:   .5.....3.3.3.39.3.3905.43/3.8./.3/.84.   :2.-3.9/.8 ..89..99.9 207:.7.32. 03.2.3/9.4303/..-.3 .3.3 !.. 2.5.3.3.5.3:2.3/-07..3.2...5.58:.3.3..3.3.4380.080:7:.3/.3.-07/..43   3.5..33.34-091.93/...-..3..30..7.8.3   !.3/.39:/03.35.3-0703.3-07.39079039:.:5.35.3.3 50.9:.. 84..3.-07../.202..2 .3.5.32./7.079..7.3.39.3/909.3 90.203.8.8.7   .83./9. 203. 2..-0802:..-2./.33..32.84.3.38.7-07.3.9.8..5.3/.37:.3-09:5..3..9802...3..9 .9.3203:9.5024943./2.393.5../.-.

3202-.-84.32..2 203./.43:..3....8.3202-.3-09:5./.2509.-/03.079..8079.3/02:.3 84.34-091   05.8.8.7..8../.02.5.80.3.5.3   .3.7:83.950393/..39.9202....

.8907.7.8.

...3.-84.:8 850393802.79../.31.   .3909.5.202-.7/.../03.3..3-.3574808203.79.9.3.8....2/03..509.:3.3 84.9 202:/.3    #  ..78..38:8:.3/02:.9...

3..03.9.

84.   &39:202.3 .3.3 84.9.2809.3 .2003/.9..78..9.3  1..3:3.509.3/.84.:892::8 892::8..9..55..

17.8.

3 9039:.3.7..3-:3.3-07:9 .  439439.. $45.38453.79039.4..:8.32.-03. /.

50309.30138.:.

.3:3..5.78.5.3/.7.31.3.3 .2.4./.7 .2802:...   ..3.9.:.7-:3..3507..80507934  ..38.5.

17.8.

079./.20..2::9  $02.5.8:.3.3 :/.89..-:3.3.7:203.3.0-:7.3/ 743.8.30:.3.7.30:.7: 5.90.75.9./.8.574808/.390./.75.7:0:.7.3.5.3..7.30:.-:3/./.7.3..  $02.3 :/.:8.8.7:203.8. /.3/.2::9   $090. 84.4.802:.3   &39:9/.7: 5.320.7/.75.3.-:3/..8.2::9  $02..3 :/.2.7/.8.3-..8 909. 807.-:3/.32..09.7: 5..34-091:39:202.3  &.280259.807: 53/.202-:.7.802:.7-07907:8.5.3/93.3.3743.59.3239:39:20302.3 84./..05.32.3   !07:39:...-  .   4394 $02.: 743.8.280./.35.5.8.3 9..84.3.3 /9..:802:..8.9..5.8.7/.8..35.:39:84.3 /743.5.

3  $ !#   03.-  20./..-902.:2..35..33.8.33 :.3.334%84380%99074380.-0%0303./9.94024/1..:03/.807-:/...7.  /!.9.0-444380440: .. .-$4.9.:9....:807-:.9.. /03. .

....5..9.3203.07.350302-.320207:..43507:203.3!74808 4394$4.3.8380/.35.3891.9.07.:.3$%! 342-47  .83 2.32.5 0-07.9./.3003/.3.84.3891 .07.2.9....37:2.3.3003/..3/.83   !74808:39:203.-07./5:.3/9055.3.84.2.809.07.3891 .9...89/.5  003/.3/.3203:3..03.3.97.9...:9:  $0:25:.3/03..9..3/.:7/-0.9/0/.:9  %. 80-.55.9..9.3/.47..9.97.-070-:38./..3/:3.35003.9...07./..84.39:  070..9.3003/.5   !# $$  .3.3/:3.84.320207:..35003.37.7.3..35003.97.3.9.9.7.   2.47.7..32.320207:.97.3-070.3891-075003.:/03.-84.3.9.9.5.4394 .5.3!03/0.8.99.390..3-070./..5.33.805079-07:9  !# $$  08.3203.84.78.2574808  &$02.3 -07..3/.3 $  . 9.3.7.:-:.

83 2.:39: 809.-07.-070-:38./5:.37..55.5.39:  070.47.3-070.7.5.83   5.:7/-0.3-07.2.203..3   .3.:9:  $0:25.9/0/../.3.7..3/9055.37:2.:9  %./. .350302-.07.47..3./.8380/.2.9.78.5.3-070.3.4394 0-07.3.7.

47.5.3574808 .9.5.3.5...350302-.7.-07.8.3   #&  !..-.52.3/.3..4320309..78.3-070.3-070...3.350337./.3/.3.3..35.97.7.3./..990780-:9   $ 8..307.03.3202-40.9.3 5.809.:-.3-070-:3  !# $$  02...43507:202-.3/...52.3..5.3.  9/.03..8380/.5..9 2.  $0:25.3.3/.3...3../.3.3..5..3/:.3-0708.3905.9 90780-:99/.5.3..9.38.3 803..9 5.33..  .:.3:39:202.3503/0..5:39:2003.3/.350302-.3.3.3  %..78..1.3807.3.3-09:   ...3.5.84.3-070.3 84.3   /.5.35748083.5.9.3 .9.5..35003.4390..3807. 203:...07...3.:39:84.-07.55.2.:.07. 080:7:..3.8:/3.3-40202.3/.: 93/..809.5.3891-075003.-070-:3   !# $$  !5. 5030.3../.39..305..7.520207:.9 0-07.003/.809.9  070.8:/.3.4394  0-07.950393:39:202-.5./..9   $0.39:8.  .39:.3 5.3507:/.9.35003.8:/3.5.95.43:.47.3 503/0.5..5.9.7.. /.3.9./.5:39:2003.43 202-079:25:.320207:.3.32.2.390..3 5.3-070..3503/0.5 2.-40203:3.809.7.9..43202.47.2:3-09: 503/0..9.

39078:7...3.7:2.9/80-.8.. /. :39:203.17..0.2..5 $07. $07.9..3 /8.7.3.3..3503.7..3.  :-.:39:2.8:/9078:7.9..83 ..5.8:/.:539:.:...2:332../..9.3/-.3  /.9.2.8:-9..80/.33.33.8.8:08080-:.:5.740:7: :7:   0825:.2.32.90780-:920307:893.8 ..-.:.:7.3-07:8././.390.8:0/.9.8:20307:8-:2-:37:2.../.27:2.3.3.33  ..3-07:8.8:20307:8539:-0..::-..-84.3  $047.2.:079..

8080903.3.3.-/03.3 50:.3./..3.3  $07. 09:.:39:203.../.902.3/.3-09:.:./03.7 07..43505078.02.9-08.:.2..

8-40203..20207:.:0802:.3..52.3.39/.3-09:     .84.33.439..-/03.  909.

3.7.7.9.3..3/.9:    .3503/..503/.50:2025:3.3-075.897:9:7./03.7.3 . 50703.3.5.::..3.-072:..8503.3905.3/:.:7: 907/./. 202-3. 9079039: $0.202-3.3502.. !74808202-3..43  !748083..50.38.-0-07.3.::.9 $.::.3.9.2.80-.3/.3902.:-.97..7-0.3503/. 503/..50703.202-.38:  !03/7.3.3.3/03.37907.2.::..39:.3-0:2-07.305.-3.5.574808/.:2:23.3.7.

3 20..2.38:/03.3 3/.-.35079.95.84..902..-4020308./.

3-.43-07.95.8./.84.3 $ ./.003/.7.808:.907/..3802039.3.84..-.503/7..39:3 05..5.3.9: 902.30/:..

3.9902.8 .7..:-.3.390780-:9 &39:0-0.84..

9/30.3 2032-:.8.2.203.8./..38:/. 3/./.9-07.35:3..3 .902.3.33....05.-07.3$  $&!03:.30-2-.203.305.7.32.7.3503.7.:3./.7.32032-:.308.20/:5..9/30.3503.305.2.3990.30-2-..7.9-07. -.3990..3.5.802:.5.503:.-.9   !748080308.35079.3-07:9   !03:.7.8.. 0.3/.802:.3.32.20/:5.8.3/.7.7.3.84.

503:.05.:3..84.3  $0..7.30/:.-07.33.8./.7.8.35:3.902.3.-.... 2.9  -.3/.308.

.84.9.3.2507..3   !7480802..

990780-:9 80..8 .7.9.8807.3/.3.20.8:..3.3$   /..32030:.080:7:.9..7.28:/03...7:39:202.3/..28:/.3  09: :39:202..3.30-0.507: 202-079:25:.:2.3/.30.320309./.28:/03.7.

43805507..9.3.

.-.9.3.8.3.5. 17.7./..38: $.95.8 !07..9.3907/.. 9079039: .7::$&/.9.

.507:-079:25:.8.32..5.3  2032-:.802:.  203.3 ..3.   !03:.3/.20/:5.3  503.3.7.3990.7.9-07.3./.9  / 30.3/.7.30-2-.3.7..9..  .305.

.   $090.3/.202.

9.3.78..3507.203.

5507.9..7..2809.9..3.805079/.9.507: 202.8 .3/.3.

9....7.7.3..90780-:9/03.:3.39     203.8./.2.72.7.305.20/:5.3 2.39/..2.3.3.7   2070-.4394/02...33.5:3./.83   $:39:902.38..5.43943.7.7 507.3 .8:/ 203.  5./...:9/.5.3.3.1.8.9..3....4394/.3.3 50.9.3.0-2-..3/.9-07.3-09:     !03:.9  .0:..32.7.3....2..7/.8.802:.  .2.39    503.3.3503.8.7.2/03 .9:  %.350-.43. ..30-2-..3-40203.3 5.3203..8:/203:. 7.39  ..5...7.9 5..    2032-:...9-07.3.7.  503.3-40 -07.3 5.3  .3/.9 503.7.  203.2..2.3  .8:/-07.23.3947.98003/.3 8.7.32..9.350393. 5.8.9    /30....5.3.3..3.9.7.3.39 5.8.3990780-:905.38.3.930.7.208. 203.3.2/03.3503.7.

3 .305.7.202-3.39  08.  !:3..::...5748083-.503:.33.3503.7..84. .50703.3503/..9   $090.2.8.3/.7:.9-07..7.380.80808./.

203.:8:83.3/:3    0138.

43805.

. !:3.8.9-. 1.:507.   0825:.3...9.803/7-4020302.3507.3.3/.9.3 ./0./.91 93/.3/03.3203.9:.2.3203.2.35:3./.5.3 90.8080-:.33.::. 38.9.3..9.:80-..9.3  :8..3..38:   4394 .-:.3 507.507.3-07..8.947 80-..38...5.3./.9./03..3202-.9.8:/.503/...3..3  $ 2089.9:5078. ... .9.3/..4394-07.9..

3-.9/.3./.3003/..3 14:8503:8.5.250703.75..9902.3 :7: 7. 807./0.3 /.3 /.38:/.3 907/.920308.390780-:99.20...33/./:.3.::.8047.390780-:9 !03/.5.3503/.35.-40/3.::.503/.84.::.

/:.390780-:9/7...3-09:.9:3:.3/.5.3.33.3 807. 9.80-.    $.984./.-.35.:38:7 8:/./9:3:.439450703..84.:-.3 ..0/:..::.3  503/../.35.9/08.3$ 90780-:9/.3.3/-:.3$ 14:8503:8.33.78. %.94050.3.::.3902.3.3503/.08. 20.38:/.

5./03.5.32..2.  4394 .5.3.5033/..39:.38:/.3507.3 /./. 43943.550.3..8.2.3/72070.3 00.39..8.7.3/ .3/.050393.3./.::.3  2.3.8.38.3-07/./945:9.7.. /.9202-.90..:5:3:39:-07:/ -../. 5033/.9.3203.8./ -07:9.20308.4394503/.0248907.. . 2.7  .3.3 -07:9.:2.730.439490780-:9203.3/:308.7802.9.   4394  3 2./.:99:07..5..    4394   !033/.:20239...2/7/03.8.3..5.3203./::9:39: /././..8.7.3/.4394 .3 07..3/.3907.802.75.3907.:39:202-0/.3203.:/03.38: 8:.38.3207:5../..39.7 .3503/.0/07. 50.8.3900.:3.:/:./. .8073-07/.!0703.3. 8:38073.3007.39..39/.9:507-:.9/.3.3907.3-07.8-.. .8.38..//.39./.3203.9.-.2.8..9.2-7.8073203.80-.7/.38.7..8.84.84.8038.33.3 !033/.3...-.3-..8.3907.8.2503:8..98073/025.3./ .7.75.3/.32./.-.39./.::.3$3.202-079. 203:.3 .8:/.2.7.3/-./ .3. :39:/93/./5...39./. /.320-.33 :-.8.5.3003/..

8.2..5.950-.32.208..90.32033/.2- /03.8..3..82../5.90..7805844/.3    3-:..5.39.3      ./..0:.3.203.90.3..5./ .39/.3.9:-039:0.8.3: .3.3907.3/8.. ..3807:8    4394   !033/. %07/.35./.2.3/05.38.94047.7802.3 203:3.::.2/%0:39..2/03../.9/.9/.8 .3907.3:8.3:.33.8.3.7: 3907/./93/.9:0..703.39.34-0907.3.35844907.3.547.5:3.2-.3907./03.39.3.3 -:3: 744/.3203.33 /:./.39.3.380-.0.8.7. .3-.8...05./.8/.3203/474350.3907.-:./5::408:.5..8073203.80-:9./.80-0:20..3.9.9:2033/..8.-09:/.3.8.37./.5.3/-:3:408:.2.50784.39.:.35033/..3-. 0- -. 0....220/.75.-40 /9.4394 -./.2. ./.907.3.-07.../. $0-.920305. 085033/.39..3-:.3.207:5.32033...3809.3 $9..3/..5.:.3202-.../507-:./.:2.3 !07. :8.9.39.3  4-94  !033/.8./.39..9897:9:7 897:9:7 0--..30.3/.0.39.5.8.9. 905.3:8.8.3907-.7.39.8 2.5.3  8:3:.39.-.39.7 -..4394 5033/.8 .-:.9:.3 802..5.8.80805.9.. 507:/.2--.9025..:./.3. .3 .3502-.::.3.207:5.7: -./:.897:9:73.39.3.:3 %07/.203..3.38007.38:77:2.5.59.35033/./.7 . /.203:3:.38.3203.5.0. 50-.- .5033/../.3907.-0750702.3203.3.8.. .8//%0703..3/:3897:9:7503/.8../ !033/./.33.9:088047.5.8.3.3-07.3.3/.32.5.39.3907..23.8.. :8907: 50-.-.203.98990.980..9.80-./.203.3907.3/.9.9 :3.::39:20.!033/.5033/.5. 2..9.507-:.3/ .3203.907-.5:3./.2./.7503/.3 8:77:2.8 20207.:.8./:-070.7./.3 %07/.4394503/..39.0.33203./././83 ././802.8/.3.3 $0....3. .:.-:0472.3907.::.3 0248 202:: 20307.5.3..98..3 503/.3.9.39.32032-.3..9897:9:73.39039.:39:203.5!' 89073./.808 0880-03507:/.950-..71./.907.90.

3848.39:8.34050.5 .7 202.8..2 8: /. 8.3 9039.3 :7: 9039.-.5. 05..9 .-  20.3 8 8 .9  50.5.3 83 8.3 .3/.3.9507.3 503:3...3/.790.334%84380%99074380.30-/.33 14:8.343805. :8.. /03...33:.2..7.2.5 202.5.3 -07:3.3 -0-07.3202-078.9..9. 2.:5:3 8484-:/..7..9 2..3.:.38. 202-07 2..:3  9.. 5.5. 875 .3  $ &  .3 :.3 .3 907.3 50. 80-.8. 8047..2.350.9...38..7 :39: !05078..39/..7 202./.5.9.3.2 .  3. .8 .8  8.28:/.3   .2 84. ...9 20308.2.3 50.0-44 /.3 8 8 .2 8:3.905.35.2.7. 9.3 3 90..0-444380440: .:9.9. 9078.3 002.3 01.3 ...7:3   $..9:.203/0138....3  0::/..3 2.3 848. 203.7.  $0-...3203/.- 84.8 07.3 90.33.....3 /.399907..7 8.5..2.9: 0::/.3 848..5.9.8 ./...3..3.3...5..3  0.3. .7./..90750843 $.805079285..3 848..8.5 503.2 84.3050393./. 50. /.8..35.3 ..5.3  875 .. 2030-. ./-.3 /02:./.  -.3:9.950. 0--:7: .8.3 203.3 505078.3 .:2..5.-0.3 /.7 .7 907.5.8.3 /02:... 2037.0 1.3.7 .2 8: /. ..8 -...3-4. /. :3.-./9.../.2.439484..3 %.284..73.9.3.94024/1.7.3 50.3.../.3  !74808 503..7.3   439484.7 :8:83.7.9 .-. -.3848.002.3 !07903.3 50.3202.  ..9.3  -.  07/.3...       /!. 8008..3 08.

.284.3.8:/ 83432  /03.3 848.3 8. 3.3.3848.  .7 507.. .3 507.2..7 203.3507.&39: 202. 2....3 0:3.383432/03. 50.9. .3 9039... 202-.8....9..7 50.9.9.2..3/.3507..3 .::5 503079.9.8  8.7 507: 203.3 848.9..3 .9.3.9.28: 8:/.33..  !07..3/.  8:/. 805079507:-:3.2 8: /03.3 50.3 0- 0...8.

.  0.5.3.207:5.7 :.9039.3 / .3/.7:.9 0..2.3 9:  50.2.4394 805079 285.2 89:.503:3.3 2. 202-07.808.8.28: 80907:83.8.9.3  !74808 3 50393 :39: 2030.5.33 50-.. .8 .8.38. 8..340:8..3/.7:.9/.380-. /3.39....: 202574248..8 90. 202:..7:2-/.3907.3:7...39039.2.30-5.9/8:.8   08.3 8:  0-09:..393907.3 84.3-.5.8.350:.5.39.5.5.5.03907.3 -0-07.3/.9././:3...5.5.5202.9078.520302:.9.38080-:.3848.3 203.3848.7.3.280-:.9. 47.9/.3/.3.9.3. .9/8:. 90..3507/2..3 574808 203. .7.3.384./..301091    02:/.:39:802:.91   $0.32070.9.0-44 /./.9.3/.3   83 8... .7.3 -07.5.3/.37.3/03.8.8./.3 50-. :382087. 9..3907-:..9.95030-..3907-.3802. -.42:3..:.2 8:  -.3 574/:/.7.3..:2.3907/.:7..3.9.7.7 80-07.0  1.7..3:39:202..5.880..8/.7.8 -07..90.7..3/..35033. 202.8202-40..3.3.3/.3.9..20::/.3.3.4394 .: 30.7 8 8 . .38.3 99907   $005..:.3 /03..38 8.2:.33:.7.8.75.  !07/.31472.

/.3503/..2.50-.2/.-07...7.39.3405.3.2.3 /.83.3390.80-.38. -079.3.-  5030-.3848..9.2.38..5.3.9.3.75.7.8.. 8.3/9.9:8.05.35.2 .9: 8.7.7.-..9 -07902:2070.3.2.8/.:7.39025./:/.5.5.3-0781.35.0.9./9.:.8.9.802:.7.25320302-.7.92070.3507/2..9 9./3:..-07.8 /03.8.33202-:../.9.58.:39:-07:-:3 ...9:2.8:9.7:/8..390.3/.83 503:3.30-:.8:39:203:.2.3405..38..3390.3:39:-073907.3848.7.2203./.90.3.303..3 5..37.3/.33203.23:3./.30-2:/..3.3.3/.3 203:3..38:3..3 80.3.3:3.9/.3..3.3/.:39:202.9.7..  08..3/./.7.8-40/.503..9 203:39:3.305.9..7..3..32.2-:3/.35. 907:9.32.3.:/80/.3:-:3.47.8-07-40/.3.2.9:7.8   ./:5..5.7:.380.9.39075:9:8:-:3.-.89. 5073.9.3574.9:8.2203:3.33/..7507.8.7.35.3-:7:  !0-.9.3/03.5.  5.203.3.4../.380.9.3.:8.3::/.:.350:.9203::.8.9/./.3-.2030/../80/.75.3-.7.3574/:/.39/.-0-.5...750.:.2.7..8.3 0::/. 42:3.9 203:-:3.:2.

-07:.8. .5.

:203.3:3.35030-.3.5502.:7/.-  -.:39:2025072..3.-40907.35.3.380.3.203.8./.8.3/03.35.30.35..30.390.2.   8:0.3-:7:..9./.32.3/-:./.7:3.:-.- ..32:/.302:33.3808:.8:-07-039:193..8.2/03..30.5079.-079. .39/.320.807.2.3../.5.-9.3:3.35079.203./8.3 -40203..3907.31.2 0.5.09:8....203.8./.2 2070.2.3..7.3 .:7./9.2.:7.2.350507.9.73..3./..-079.:9./::.503039../$20.94024/1. ..3./.3..320307:..3802.:./.5.-.9.7.39.80-../.808047.3.3..22./. 2070.2-.38.280:7:/:3.3:2.:2.390..2203.3:3.3.32.:7.3:39:203.3.. 507.7.3/.880-03/.7.98. 5.3.30. 9./....- :.7.8..8 7..7.39/.9:8: 2.47.09:8.7243.7..3/.503.5.:2.8073.80-03-40203:3/.2032-:.3848.3907.-..98.303/... 574...9.95..3.2/80:7:/:3.33/.59.3/3.4.807.3  $0.3.9039.0-44 .33 :.-079.2.302.3.. 443.3-40/03.3.2030-.3/./../.-.9.7.8./:.5:2.8..32025:3.3-.39/.9..05.3703/.980-.7: -.3:9.3203.-203.3:.5.30--:7:   8:5.390.9202-.5.2.9.3.7.3  / !!.9.- /.. 5.3/.320:8..53/.9./...

5503/0.09./.7203.3.39.9:.32030-.. 1.39.:3.3.32.750. 30.09.7.02:33.3.850 002...50-..3..8.3003/././.9:3:...3   .3907.50.-.3907.5.380.3502.7.50.8.:39:203..3.203./-./.:3.3700.3/03.3  07/.78 8. 5:3.75..-0./.9:7:9203.7.3503.  4:830.3438053.3-07/.:3.7.5..503/.:08.5033/.39.78 8.39039.203.7.7.8..3 8..2.:7.8. 838.5. /17.84.3.:-.7.3 $0-.920:.7.9. 20.3/.3907.3502-.9:803/7 .3/03.22.9:.50..3.3 $.3.390780-:9.35:3.2.7../.:2.9.305.5033/.02:33.32.:2..380..35033/. 2.2025:3.5..5:3...-07438 8..:39:203../...5.3..8..:39:203.03/.2.50-. .2.91 :39:20:.:3.3.38..9.3  02.7/.73.3903..334%84380%99074380.907:9.:39: 203../.338.850:9.3 907..3.50.2./..7..3.:7:9039:3.43507:-0717/03.3700./.:2:2 /.78 8..8-070:. :7: 8.8..78. .7.7.7..3 907.39....../ 30. 84.  $!:3.39.3:.9.75./.7.3503:-.850 ..9.:-.5.38:/.  $024..7.5.-075:3..8 1034203. 0- 0-.5./...0-444380440: ./.380.3  &%   ..39...3 -07.3003/..8..3848.50.8.8..947.3.5.3.8.7.3438053.7.5.3.   4394902 034203..3%.5033/.8:.9039:3.3   8:5033/.3/.:3.9.   $02:...390780-:9 $. .38:/. !.895...8.7.7.850549 04342/.7.97.002..8./.52.2...9.3.

9: 2.208920-.350..2.35:.850!&. !033/.9.38.3/:.:3.5.8./. .38.

8.8.7..305.7.3 .5.9 .3/..32. -09:02:33.850$#%. 9:7:9203:2-.3.9:.1034203..!$ $./. 907-.

3/..7:.2..78 8.3502.:-.30-:8:8   &39:202:/.3 ./-07/.80-.3.85090780-:9 -. #$$ .8508.8....203.7.203...850 .3/. .4394  850!&.2-... 8.

!$ .

3808:.35033/.02.8.3..9:.3-07-039:30.3/.3207:5.91.

: .43943.9.-:7:  2.3.35079./03.8.:5073..380.   90..203.802.:2.-90.2 50.8.-072:.30.3   507./03.0.7..3.3202-.   97.3.9.9.8:/30.-.9.8.350. 82089..5072:..380-..3507.3 507.2..7.3.2.9.3 507.3/:5 3.3803.- 80-.91 .//07..

9.9.-.

9150.84..850 .3...850.://.3.8 $07.91.8508../.3.8..-: .947./3.390.530.-..43 20.5 30.5 8..3574808.38.850./..850 .2.30--.3 73.3.....:.38.43-4020302:.3   .:39:. 2.438:/. .9.98 2. 507.3.2.38 8.:.75.5..:805079502..35079..8.3. .-40203/...43-40202 2.3/ .393/.38.:39:.8:39:003/.9..5..2.9:1.

.8.8.3.3..   3.3.9.:39:203.9: 8.3.8....3/02:..2.78.5.9 3-:./.5033/.802..503./..58 8..7.3.9.75.3907.3:.80-.202-:.-07 .:203.9.34050.38.9...8/.5:3.78 .:2.- 84.3 907./..9:3.39.9:-039:503008..9.8.

3 /!.35.3..-50-..3-.: 2..7.3..3.3../..9.3  &%    .7.9.2.:3.334%84380%99074380.38.3..8..7.8.7.80-03.7.33 :.3.284.3 $...7.9-08.20307.3.8.::5.7:/..038 .3..3../9.75.3$%!8.0-444380440: ....:.3003/.7 7843.3.43 .505078./.7.380.:7:9039:3..038. 90.2.5.3.7..507.203...50./....3.50-.-.07../.9..9:.75.:9.3 !.3202..3.3.32025:3.9..3/..3.3.2003...9.8.079.0:.390780-:9 &39:50309. :3.5.9..3 502-.94024/1.-07809::  08.8 /.84./.9.7.3. ..5./..784.9.33.8..805.-  20.-0.3/../.

3.:3..7.7.3.9.3202.2.3 907/.3.284.5.3507.3  08.3.9 .9039.5.2-2:/.8.3 3...9:.9/.9..

:39:-0717/03.3.3.05.9.708..3/.8.9:. 2.8..3.3909   $../.8.38.33.7.84.9:038.7..9-08.9. 2-2.:3.

..-..9/.......3907/. 80..:2.3/.:3..3.3$%!.5.3 .3!05078.284.9.3342-479.-07809:: $4.

  &39:203.38../...9802.8:.3..!07903.32070...3503./.8 90780-:9 $4..9.:3 /.9:.3/.. $0.3.2.3/03.3..58..3%.9..5.9 . 38073/.-.3.43.49.3.:2..805079-07:9   $0.3.$09.7../.07...9..:7.:.43.3 8../945507-:.7.320284.38.32./.9/.5.-:-. .2.-  0--:7:.3202.:.3/.3.97.8.-07809:: /03.9 /.2 50703.32033.8...9..503.-0.3. .3.%3203..7.3.3203.8   .43507:..5.3..3/:3.3.339078.5..380:7:.-84.33.33 ..8503.//.3/.332..5203.5..

9.3 .:.3/.30.3.80-.:-.84.43507:20302:.3..5:3.  .3 .507:9. . .3/03. .3 507:20302:.38:/..203.5.3.35:3..5..3.3.75./..250703. 8: -075:3.39:7:9-07.80-..3./5:3.33..3./.3.:7..3.9: 50703.3.8:.3.. .284.75. 0780/./.43507:.:2.3 /8.8/03. 8.   0825:.580.5:3.5.:.75.9.:805079 0::/.9.8...39:7:9203.3.503..0.3503..7.3 5079.3....8..3.38 8.3../. 3-072.39/.3907/...253507:202.30802:.33./ 5:3.3..43507:203:7..3 /. .3.3 $07.43507:203:7.../03..9039. .3/.3:.284..3.383/09503.2. .3-:-.3.3 80.3/-07 /.5.3503.../3.:.39:7:9203..3.30.39: ../...3. ./..3. 8 $0.389039.9.9.-:-.9:.3.38: 09::..3.4320302:. 5:3.3.3503.39039.809::/03.:.003/./..284..503.3 2.9...8..43:.9.35:3..9039.3/. ...390.:.30-/.   .9/.-40.5...33.:.05.3.5./.3-:-.. 02:33.43-4020302:. .284.:...3 0.3 /.39039.3.3-:-.3:7:.3/03.8:/ /.3.3..:7/03.3..3503.3..:...... 5:3.3.3-07.93 -079.0.3.:. .

7..35.-  20.3..38:5.9.:/03.3/.802..7.3803.-3..334%84380%99074380.9.94024/1.9.3  $   050393.8...:39:203./.0-444380440: .9.:9...7.  /!./9..9.-0../.284..33 :.3.  .:3.3 -09:.

3.3/..3 $0-.3 7:2:8.3.7202-:.8..5.7.32033.9:5:3././-:.8.78.802.802.7:83..7.8.9.897:9:7.39:.3/:380:7.:079.3 .3/:3897:9:7 897:9:79079039:/.7802.2809.3.34388903/.0802.7:83.202-:.203..8.94050.3.3.8.8.7  09: 9:.5-..3/.07/.38.8.80.3.3.8.3-07. 50.2...3/..7..8.390780-:9 3/.3 :7.3205:9.3803..3503/.3507: 203..  03....80039750./..5.3 57089..3-07:.980.380.9/. 8.9803.:39: 809.   !.::.7:83.207:5.-:.3. .. -..8.0.09...3....33..99:.3.802.32070.38.802.3503.8.3.7.:  %:.3.8.8..59:. :.9:  0138.3.93.8.7..3203:3:.9.4394 -.

.802.3/0..7.8.3 :7: .3:39:20302./...3..4050.38:  4394  !03..3..9.3  $ !#  .8.3239809.5897:9:790780-:9  ....3.8.3803..3/-3.39039.3503935..3.8.5.20302.2..:7: 7:933.7... 8.-09: 3/.   $07.7.3.9.3 2033.3 . 8.84.203./.3 897:9:7 897:9:790780-:9.3003/./.380-0:2/.9 809.7..9.3.39..:.:7::39:/802.203...3.33 :..9.::9:.3.2025:3./.9070-/.94024/1.3....9 03..7.3/../..203.35.3/.8..7 8...3.08.3/...7.....8.8.-.:39:202-:.. :-.89/...3 90780-:9 80-0:2/.7 . -40-07-3.8..2070.320-.8.380-.7..3 /.050393.3.3:7:.3/.3..9.-40202.7.3-2-3.9  $0-.8.70../.3202-09:.350.9:.350703.9:.90780-:9 $03....803...9 08.897:9:7 .705.308.507.3 7:2:8./.0-444380440: .320305.3 08.990780-:9-40/507-.7202507:39:..4394 &39:-.438059039.0-:7.9803..7./.905...203.3.3.3507:/7::80-0:2 802.9. ..:9.802.3808:/.3/.32.5073.9.3..3 .3850-3.8.3/.3 :..-07503/.-0.  /  !.5 -.57089.3-.7 05.:7:  09: 8:.3..9.3  $03.:5:32:339/.802.2./.9.9..7.20.8.7 $./9.802.-.5.38..8...9 07.3-3.2025:3.39.9-.95072:.3/03..850-3.3/...2.-  20.2.334%84380%99074380.0..807. 802.9.37:2:8.3 .9/.43 $%!..:...7..

207:5.3/.320.8.89.:39:-0793/..3:8.:5.3 .. 1472..98:8:3.7.38..:/.31.30:.7.8.3.75.8..:9/.. :2..907.3-.32. ./0905./../.8.7:2.38080-:..7.3/.8502-3...31472.9.-3./.3207:5.3-3.3-08.:39:. %039:3.72070.3...3050-.8.3805079503//..3.92..9070-.3.9.20207:..9..2.3 !70.3-0-07.3.38:3/.7.2.7..3./.5.253.9/..3-..850309.702.230../:..3503/0.8.8...7...3.3/..200- 507.3   &39:50309.3.81  $..7.080:7:..1:38:7:/804..3802.8.9.3.5747.3.3.805..2:.-07:2:7 3..2539/.780.3.7.3   3/.2.7..380/02.3.   .38:.3-070-40.. 203.8.203.9   8.32.3/.22.3./2.75..3..3/.9.9802..203.38.3.8.3.9.3.802:..9:3.3  /.38.9 :38:7/907.:-07:9 $:8:3.-:3.202-3.2-:3.3-.3 /.3..3/-3.:.-./.3..3.39:35... 9.3   .3 200709 0709 07.9.3203.3 -07....2.:8:8:3..3...9  .7.3502-3.3.4050.3.3.9 :8:83..92.9.43 2.3702.7.3-..9:8..:.3  #.3.-.  8.3.   !0-.3:39: 202-039:2.2.9.7-.39039.3.2202-039:802:.2:.3   !.3..35.5.3.9.7./.7:8 9.8.3/:3:38:78:-0 :38:720307..3   :.850-3./..9.9.. ..90.:3   443.8.7..2:..3:9   07.0207. ...5747.32030:7:   !03//.3/..3.9 .2.9./..20307:8..91  !4250203.2.50..9.   443.3-07:.32039-07.380/.320207:..3570/.:39:-.  !0309.503/:/:30.38438..2:.....78:-9.3.91./.3-...-3.202-039: 507.3/...3..3.-07.7.:.38:/.....-   %039:3.3...3 .25:7.380.3/.7.203.8./:/.   3/.3702.-:.9:503/0.0:..3.92.3.7.:..3-40 202503.   03.9/.207:5..3.9:3:.2030905.3.39039.9. 2. 537.7 .3..3  .3/.380-. 2.38.3203.3/:308.30-03/.3 -.9.9.78.3!0907..3083.2 3/.2:5.7.2..9/.5.9:8/./ .

3 207:5...7203.3/.809...3 -..9.2202-039:802:.:: $02.3.3203.3903.0:.3/.9.98/.8..::  /!!.3!0.2:/.2.8.7..3.9.3.8.9.9..3.33. #02.3  5072.9/./.93 -40202503.3.2.2.20302.9-071780.   !0-..0207.3  .32.3.9.390..3.320-.32:73507:/-07..7.9.   &39:202-039:2.. 3/.9.:39:202:..3 .907-.35...3/.3 07:98./30.5:3 503//.39070-/..9.20.3 -:-..93..7..3.7.5.8079...9 .9507:/909 0-0708..202-..8....3.3802.9:::2 ::2 9..3.5. 07.9.   .   08.33.3-3.3..33/:%3/.9 .5.3!:89..2.37:2:8..3702....5.7..848.3$%!./..3/. 3./.30:...:0.850-3.:3 053.5.3.../.3 203.907-9..3247./.   0825:./9.7:.3.-9 4/47 ./.../2..2.9/.9/.3.7:8 /17.7..980...3./.502-039:.9.3././.350347-.. 033..../.3 50302-03../..39: 5747.32033.8.3..202-3..38.3..303.3./.9:3:.7.8:5..30.05.3-.83...2030905.3/7.805..374... 20302.307..390..7.207:5.-0.350347-..3/..3 9.3903.5747.  9.5..3.-..3.8.320250703.9.9.3.3.33:.33./.8.507:202.3202-2-.805.-9.94024/1..8.-.3.3. ..802:./804.3.9047.802:..3:39:2020-039:2.507:203:3:.-07.-..334%84380%99074380.2.33./.9 80-0:2.9-:..3907-.:808:/.7. .8.7..3. 8.3 907./.3.2.9-07:2:73./.3 8...202-3.380-.507:/-07507.3$48.39070-/..:9. 80./:.8-40/-09:.380. $0.7-0793/..3.3798.9. .3/:32.3.3202-. 909.7.. 202-. .-  20...3/.8.3.  09: 503//.3.20207:.3/7:2.9.3.3.3-07:.32.8. !747.802:.  .7/.5.8.3/.3 807..3.2.5507:203.3.9   &39:50.3 08..3/.9 8020893.3 .3 802:..35.340:7:.7.3.8080-:.3502-039:.32070.8505034..38:/.-.3 . .350302-03./5../.3...3907.8.3-07:.843.32030:7:507:/..5 .3-07:.7.9070-.232030.3 /507::..0-444380440: .3.507:/8008.3:8..3/.7.:-.9/..920207:.

3/../../.33..:32.5.3...9:7.08.37..3-:7:9:/..308.3-40 202-.9:7.203:9507.37. 203:9507.3   $.3   $4.003/........9.3/.:50748.3.9.3.3003/..3.:32.:50748.:32. 80507984.9:7.32025:3.3 .3.84.37.9./.334 $%!    !03:3.98080903.9: $08.84.3-:7:503:3..507.32025:3.#&  !#  .3079.35..:50748.3-07./.3.3.3  %07/. 9.37.3...203:9507.35..507..8503:3.9...3:39:203..9.9.203:9507.7:820302:.39/..3   &39:$ .3.9:7.:50748.84.:32.39/.3 ..82025:3.3.2003/.3-:7: 3.3.3:39: 203..8503:3.84.8$%!.7.3-07:9   $4.3/..

7...

503/.3/.7:82027...93/..98.  .5.35.2.7/0.9:7.3   5.9...37.3/.-0717:39:203.3.203:9507..:39:203:850703.8503:3. ./.3.3.3.$    !.3/17.3..:32...:50748.3/.5.38-..9.3/.3-40 203..3.

..7.

3...93/.3.3/17..3 -40203.35.8503:3.3.:50748.203:9507..:32.8.9./.37.3 .9.9:7.3-0:25073.

3.3.9402.-40202.3/.5. 2..39: ./-:.3.:.   $0.

..7.

3-40 203.3.:32.5..5.9:7.3/.93/.8503:3. /.9402.390.203:9507.:39: 202507-..3./0.3.7:8203. 2...3.2-..35. 909.35073.9.37.3/17./-:.9.3.:50748..

7...

3...3...93/.3.390780-:9   $07.3/.202.

..7.

3. 2.-:...3.203:9507..5.8:/.3/17../-:.3.:50748.8503:3..9../.3.3.3.:32.35073. 2.3.37.. /.9.3.9402.93/.507.35.9.3-072.3.9:-072.390..3 07.9:7./.3-40 203.3.3.

.7..

3   .3 .3-:...390.3-.7:/../.3.:5073.9.8.93/.

/.3/8.3$.3.3-:7:05. / :9 /:3..203:8:.7.3907/.3  $$ !#  .79: 90./.2.9/.43.3.3 808:.2902.79.94024/1.. /03.3/-07.2.-07.2.43 0.330.84.85/./507809::5:.3!0-0.9...09..3. 203:39:..90807.3 203....3808:..39:  2030/..3. 203.39:3.9:503/.2003/.3:7.32025:3.3.9.3808:..20.:3..:3.3 :8: 8.. 4 50780/.0472... 4 25:3.3 ..  $0.3 207.39:5:3/::8.:9203.43/ -073.. .9 ../.  /!!.39.3 .7.3.3.3. 080:7:.3.-../.9: /.507:-0.3.3.8..25. 203.3 /8.3/:3/.3/.3.:.3.8..3 /8.3=$07../.9..3-.9.8.7.-0.9-0717 7 .8.9 -07..3 203.3808:.3:3/.9. 9:.3:9-0.2-:393=.5.3..23..20203: ..9: 85950720.0-444380440: ./.3.8-809.3 207./. $07.=2.79.3 20325. 8.3=8:5.33:.3 .9.:9503:3./..3  20703.3.790.:2.507: 807.2:80./.3:9202507:.3 :3/.8 -0.3.. 7.3/..3$.3 703.7.3.$4.3400.3.-0717 7.5.3-07. 80909 9093.3.2.95079..7...3  ..07:9 8.3 20302:.2.3.  09: .3..39:/-.$0.79.8 . 50780/.3. -03/.8.39/.9:././.:9.3/.:8...-.9.::= 5032-.2074849 ./.:79 2025078.2079.3.9..3 808:.4/.38-93/.35..32.80/..3202.3.39.3...5:: 7-:47..3....3.3.32039.39..9:/.9 -079::.7.:3 =-.7..7.9:.8 .3/...9.3:3/.=2039079: /8443 7.2 /.8.38090./9.3 :3/.3:7..=$%03.8.5.3..303907:7: .5 202.3-.95078.-  20.3 .=:950720.32070... 08...3.9:9/507809:: /50792-....3-.:808047./.-40202-.3907.=897..3.3 /39...40..3.3/9:=.3.307809::.9202.-..7.9:920. .8:5.3.8507.3.7.9.5.9: :9/:3.9.3/.3.3 .:9/.9..507: /.=24/.2  ..5.-.3.3203:7:9.3.334%84380%99074380.3.

.:3.9.3/..-07809::/.80..3..:2.3 :8:83.84.   439490234 $%!  .3-07809::. .3/.

-07809::/03. 089.8...330..40.:.3  $0.93  &39:203.3503:7:8.3/.3.35039.:7.33 .-84.:2.202-.. 05.5.-.250-.0508.3503/..43507:..30.3549/.302.7../..3/.0.-/.9.3/.5./-7.5...3./.

43:../.:7/03.39:7:9-40202-./-7.35039.809::-..2902.3549 /.3/..3/.31...:2./.5.3.39: . 507:203.30.-/..3.3./..-/.3.:.507:.9..3/.3..3503:7:8..-.0508..3/.3  .40.3 $0.9.9.9.250-.250-.5.8.947 1.:3./.1.0.3 02.84.:..3/3.05.7.3 02..947089.947...0508.330.40.35073.5.9..33.$0.8.....9.05.202-.  3/.

.1.507:203.9.3 /.3:..3.947.84.3.

8..2..

3.08.

3  -07.203..8:.3./.9.8.3.39:305.

84..3902.003/.

33.9.3.203.84..93-0:2...3.././.3.7 .98.   3/.34047.-9 4/:8.284.7.    .03/..-07809::.7.3..30--07..9..95.7.39..3  $!:3./.7.3.3/-.. 8..9.3  %3/.55.2./9.38:2-07  8:2-07.50.32025:3.8..202-:.35..38.33 :.9..37.-  20.3$&:2-..3.:3.3207:: 50-..-07809::.84.909..3/.8:2-078050792.9..3..07809::..3/03..94024/1.3./.3/.8907-. 07809::.7.84.3 .334%84380%99074380..83-40/507-. $03.38. 809.9.7..3.507:2028.2.-.3.73-40/-.:5:33-:..3/.3..-07809:: /03.9:5.3$%! :8.5073..3/.:3.7..9..7 50.-0.3 80-0:2203/:/:505078.3$%!./.3  $$   .3. ..9..3:7203.3.: 9/..9.3  #..8..:2-.0-444380440: .2..3808:.4050..9..8 #..:9...7.3.2$!:3.:9/.2    !03.3:2./.9:507.7.390780-:9   $07.-07809:: /!!.

..50:2-..38.3-0:2-0707.3 203.3:2-.3:9.38..7.7..3. 702.3:7202-:.3:7.3507025:.5079. 503.90:39:3./..80507950:2-.50:2-.2.3/.503.2   48:39:203079. 50:2-.3.7....3:5!7/9.503./.3739/.32.2..7:../9.3405.3:7.2 .75.7$05.

9/..8.-.702.25:. 2...3-0707.

88.3 203079.3.  4850:2-.7..7.3.3 4850974 2005.7:20/.20-2:7.2.9..03/07.503..7:. . 2.2   !03.3 .3/..35079..3.80/9..:2-./.8.

3 4280507987 .3.7.2-./04805079 00/147$500/ 203.503:-.0 .7...390780-:9  34.3.0... /.3 702.3.8:.8.075035.3/39  102.3.303/07.3 .3-0724947203... 5072.39.

3-.3....9.348./.3/ %0:748 202503./.30-703/.3 .  .7. 80/.2.7.9.7.02:/./03/.8 ...9:.3/9434.37.9.:39:2037:.7..3003.702.8.3-0702.2.2805079 719 /.3507.302503080/...3...2.-07902.3.8.3/.3 5078.3/03..2    02-3.89.0--.3080./804.    03.9:./.307.2.5./809.:4880.20307:8 5078.3-07:2-.3507:2-.7.3/:.2./.9.5203.5&  02-3.350/.3/5.3 %0.203..30/.3-0..79072.2 07..59/..5.3..7:702.3.890780-:9   $.3:.39:25:...34050307-9102909.2.:4.3702.3 02503502.7.3703/.9.3805079/../7.3 .8.  202-07080/.3.:2.9.7.8:/.2 07..7.8:2-.50:2-..0807434.8..3:2-.39039..-07:2-.8.

378.:7..9.9..2.3 507.3 3.4394507.3080..7.3.3  0/..9..9.

..39039.7.35.../.3-.3:39:-07080/.207.

-..2  5.7.8.3.. .:9/.9.320-.9-:7:-07:2-..3307.37.702.7.207.2-.3807.350:2-.3.9.2 92-:.2-.7 .

.3702.:..2..307/..3.3.   0.3743/.

-07:.502.3405.:.8.39.  .

/.8..3/./03...390.39:25:.380./.5203.../4.39..3.37.9..7.89  .3:2-.7.5702.8.2. 5.5/.548507:0-07..5.3743/.307.3.2 9.7:2-. ./.

75.3.3/03.8/.50.5./9..3.:2.3.3.3203./.3/..8 3.2070.7...503-..3/:-.3  %07/.3...5.2-..94024/1.7.3./.202-3.9..50703.:9.  50:2-.5/.3:39:202-3.9..9.97..38 8443...334%84380%99074380. -:-.9. 5079.  2.520203:802:..-0.3-:-.2-2-.33 :./.7.7.950-.3../.303.3   :-./.393/.8.03/07.95079.9 5.2.9.3     472:.3203.:2../..8.-  20.3$.2.39.:9/9.3.-40203.0-444380440: .  /  !.7 50.5.89..3.8:.7.3.35.

38. 203:3.3503/0..388443.9./.203:850703.2..3.

-./03...3503. 0..9.3/.3././...3 02. 202-3..   02.3 83 8.3809.9 203:7.9  8 -402030-.8.35030.38 /:9405030..7. 203:850703.:0.3503.9   8   472:.3 .3503.9.3-072:.9033/:91 /0/:91.80.3.2  8: -075:3..320-.:   8:  .3/.7.3 /.3..75.58.3 :7..43941472:.3.39/.2../.39/.-07:9  . 8     472:.3.5   .3.9...3.2.33203:3:..809.95079..9.9 $...3503.2.-0723.550703.80.38020893..3/.3:9.320-./...3:9.9:90390780-:9 $.8.3.3/:38.7/03.3:9..3.   0. 203./....2.9.3-07.388443..9/.202.3.3.390.38 .3.  8:02.3!   $5:3.2.

0.3..3/.-4020308.2.3.503.:9.95079.3/..9. /03.3.7./. 3..8.38./9.3.8..94024/1.9..33 :.7.3/.-  20.7.3..9.:079..3!02-3.334%84380%99074380.-0.3   !&&  .  /!.3.37.8  .3.32:/.8.3  .0-444380440: .35.95039307...3..

7.7.3 202..203./.-..3205:984.3-40/.8.3.3...88 08.30-9:25:....3.8080:7:.3.3/:3-..3.33.3.3 805079-07:9    02-..33.3/909..:..3 84.35..30-/09....0...7.3 5..3 2029.3    7:2:8.9.43203:3..3 507:/-...3 0-.3.802:.8.28:/.3003/..3/.43.8. 239 !02-.784. 5.9.39:3 05.3 .3 .2.32.202/..8020893.8.-...9..: ..32.9:84./2.5 3.3...3 .3..384.3203.3-40/.:  09: 0-40.320...84..   39.7..32.  5. .33203.39/.:  09: 8.3-071472.3..3803.:-:.33     !&&$  .3.3-.33.  $0-03.  /..8 .3/7:2. 8.3..3   239   202-.8.8../. 2:33-07.92.7../03.33.950393/.33807./../.2-.3..39...3:39:-.3-.9$%!203.: /17..7.43-40203/.7.8.9.8.9.39/.9..3    .84.:.8.:..3.8..390780-:9 -.-..3.:..   239.3  .3:39:-.33-40/50..9 9/. 2:33.43202-07...3.-071472.3-.2 -.8. /5073.305...80-03.9...3..3 207:5.57089.8./ .7. 3..  ...3/507:39:./.9.9.3..5..3079..3202..3.3../.5.73...3.3.3.3 50393/.3.3/8:.8...3 ./003/.-.7.3/:384./.9/.33   .380-.2003/.-.3.

20303.5.89-039:.

.8.7.

.7..82:2     $  07/.43 80-. /.8.3../.73.09./.-.3.7-075:3.3203:8.  W-.307.3202-:. 8.3.3..802-..3503..202507:39:./.9.3..91 502-3...2.8025:73.73.    %/.3.50-.380.7.3.3  239:39:20302.99:3...8..97.3.3.3.202-:..3  02-:...9 9.3/.7.3.3.-.3/.3 .3   239   202-:..0/.3... 9.2.9.7.8..84.3   239   -.3003/.  5079..92.3    02-:...75..97.9802.3../94.5.39/.3-.7...1472.5.43..3.8 .0.3    03:8.3503./.30.2.93.9.75.97. 08.3..202:33.3.3-.038 /802-.984.3700.7... .3.3..97.8.7.9207:2:8.8.3.30-:7.805079897:9:7..897:9:7.3/03../. 2-.3.3:5.3/.3.3.2: 50-.203:3.38:3 802../....7.. 2.3.8.7.3.7..3-08.850 -.38.3/.

3 -40.:/.3  ..:3.3 80..7.3.3.350.32.5.83.3.43947..203.33 !. 203...3.3  0.203.503/..8/05..3...88/.32.3    !%&##  $0-0:2/907.5. ./..3203.3.3./.84.9.   $4.390739.33 -07..   !03/..3/.3 -:.. ../.3./.3/.0-0.-.9.7804.07...307.9/507.3/.3.:3.5.:39:203.5. .3...9.3.3..::.3.-003/.3..3207:2:8../0.3/-.

/0138.

.33.2--07.3502-0.32039.3  .350-.9.3 0.8500-078.3907.7802.3-40202-.3/.3.7:3...9 809.:9 -.2..3.. 08...3.3.3.:3.3  9/.-072:9:/..32././..0807..8  .8.3.97.7 2.:9../.547.32.5:3.32033. /0.. -.350.9/.3.3/.83.3907/0/.3.-070-.3 08...79070..3203.5-:.9.393/..4380507..9.9./.33.530.:3.2.3..307.3.3   $..7.:5:99.3/:3.02.:3..05.350..3.3 2.9 .2.8/..91503:8.390.507:/.32.3/:3-.203..3.2-:39:203.3/-0.  88443..8/...

9..3 502-0.3..3  -  09: 9:25:.8.393/..544$/.$!%503:8.3..2.

.2. 5.3/.380..507:  $4.3/.07.91.9.3/.530..9..92030.2203.373.32070.79039.39039..530.3203./.8 8.-075:8.:9039.3 .3.9..3/80-.503.14:8/0.37.9:5:3.3:   0825:.3 07.3-07.80.3  2.3.393 /.-40/5.. # .9 /.  .8.3 /.3.30-078.3202.32033..3.:.7./.9..8.89.3-078 -072:9:/.3 05.90..-.305.-40202-07/0.3-.3..3.50.3/.5.439/..39:3/. .3  0802.2089.  / 09:.0-0...3.3502-0.3807..2.207..3 02503/.920309.9:3:.    02503080/.9 .8.547..3050393.340503.9.3..38.9 /.3050393.8..8.5./...91503:8.32.3 .802:.30-078.3./03.8..39:3.3/-.30/:5.2.2.7....3.3.:39::7.5.32..3  /.33 802.38.540808047.3-.2.33202507402.38.39/.3 .8.

.3 3 2033.9 7.39:3     2.2.08038.7.32030-./.5.3/.8././5:3./::8:83.3.90.3/:5202.3/:3.07.  !03.3-07.. 50-.503.8/.05.307../. !03./.5033.3/:39.93907/7 /.3 2030-.3   %0.3../....3..2.347243..380.. /.35073.3.3808047.8.8..33.3 5074.2-..7..-.3:25:..3. 508.8 202-.320702-08.331..: 0..308.47.038 503../.39:3 ./.3/0:5.3:93.3503.2/:5 %0..39.33   88443...5.08038.5:3.8..5.202-.3 /.39:3 0/:5./. %07/./.. 203/./.32.3090./703..50-. 802./.3/:5 907/.39:3 4743.33..3.5744203..30248/.39.9. %0.2.2.2.39:3  %0..8:.503..3. .3.3502.8.::.3/0:5.5:3.2.3202-0-.7 .9.91 20744/..9.3.3.9.3/:5 7.-.3:.2..-. 443.3/:52030-.7 3493/.7 .38-: $02:.39:3 9078:2-..323:223:2./.3  -.3.9072.2.9.39:3 2.330.038 .8./.:-07.9039.8.. .2802:.7.305.202-.8:39:203.317.2 -..2203.3-07:8../.:.3.9.9 909.75.52.3.3/./.2/:5 90.3/:52030-.5:./. .38.8 .103 .02.79074743..3.02..3/:505.5.7-4324348/.39:34743.3..7.3494990.73.9.35074../.33/..3.30:.324/035.9..39:3/.7.39. 493203.203/.3 0.39:32070.3.33  07.3.7. 47.331.39:3 3/473/.2:37.05.9.8 !03. .33   !03/..8 0.3..3 202-.317.8. 0.. 5.9320307..7..5808047./0:5.7.9.3/:52030.:9./.503.203.307.302.30/:5../:5 090.9.3502-:3::9.3203.39:3 502-:3::9.24/035.38039..302482033.3.39:3-:.9.3..3.../.950-.2.33..3  8.39:3207:5.-.9.3/./.3.0:.950-.93.

3 5007..3.  /!.9. !02.8.7.3 -07. 9/.79074743.05.3.207:5.203.7-4324348/.8:34793 9..3.9 7.:2.-.7..1033 2030-..   :2:2 -40/:7.3.79079078:2-.350707. . 907.3-.9.2/3/3.     :7.9074807488/.8..2./..302.50744  ..3203.3. 202507... 202507.3 ./.:3..3/0:5.9.9.9.:/.3.  2..35.7 503...39:3 -. /:3.33.9..3.7.3.3  :7.5.3... .39.5.7.39/.303.3.3/.2 8-:-007.5.32.:9./..9003/.9074807488/.3.9/.5744203.788443./.32089:8:8  2025:3.3.3 203:7..3 038-.3/.390.  493.7.   20305.2/..3.20207:.3-07.2..94024/1.103 .2.903...3/:3 .334%84380%99074380.3 202:/.-.3.7.7. -07/.31... 0.2-..4394./3.-.:.8.3 2.2.5502.-.33 :./.  7 .80/.5.35:3.3907.7.9.8.39:3/.3.8.79074743.3/.7.3.7..3802.3.9/3.:7.93. 2..9..39:3 0- 0.9.37 ./..9.7.-.8.84.574808! !0.9 203/.9.25:7.0-444380440: .-07.05..8.:9..3.3 .3/:3.9:7.203.3/.32030-.302. 070.3502-0:.33.3.38.5:.3-07803...7/.39:3 3 2030-.3507-030.3 -07./9.74803//.1032030-.7/0:5..:     $0.33.-0..3.39:3-07.-.788443.309.907:.38.-  20.320744/.303.3.9-.32033.3  $ #&#  .3/./.8.3..3-. 32030-.390. 9072.203/.

.3/.3:9...03/07.. 002..7.   4394003/.-.3..3033..4394503/.78:!02-:.7...3:9.8 8:/. 748.3 002...7.9 5072:.9:8:83.3-..502. :8.3 !03:8.3-402030-.:3.!&$! 203/.9 %07/.8./:./.3 !:3../03.-075.3-..34050.9/.9 20-07039.7.3907.303/07..3.79.7 -49.7.3/.9../.303/07...7..3.3../8003.7 !03:8..5. !02078.38:/.2.: 2..3.3/..25: 83.::.05.78079.3.3.3405.43948050703.350../.3.3.3./  4394.7.39/./...703/07.5.  03.3 W9.3. 5:3.5.350.3.34050.3:9....3.3.2025:3.39/.7.5.3.7.  07:9207:5.333/5.9.    02. W!/./..3-40 /.-402030-.20-.02. 0-.3.3/5078.3503.2.-.37.39: .3897:9:7 503/.3 ..33/:3..38:72.9507..2..7.3-.388443.2:83:.3..3/.3  !80.39/.320-..::..2.388443./:./8003.9. W033/8003.3.388443.3/..9.3 ..32070.84.509.9 0-..850 030/.0.  W.75.-.320-.3 503.3-07..3.3..850-.203:9.88443.80.3-.3.2.3503.3...80.: 0..$!:3.8203:3.5. $0.3.33-40203:3/..7.9 -0781. !02.302.3-...-.. .99:/.8/.808570882..:3:39:50.3.3/:9/..0-9.5...3..-07.9047.25:8.9.390780-:9 9/..7.39.3/:.3908. -40-071:38/03.3-.-70.-071:38/03.2  !   43947.3-0-07..39/.9:2:2  W-70-138!/59/.8.-$.-.3.3 2.9::.-.3 43805./.5..30805.-078.3.203:9.2-075:3. 93   .380-.39...3-.3./.390780-:9 ./:.3.

4394 ..20307:8 ...4394/-.3./0./3.

8.

....3/7.-.3.3380202.9: .3..3897:9:7. .3.3..850 -.20305.8500:9:.3.3 !03.507:20.08.85090780-:9  09: .7.8.43.9.8:. :.339/.8.3/.3/. .3-..2025:3.8.:7..33.3.9802039..7.850 0700..::..9 897:9:7.9072.3/507:.

/.3202-079:25:...3507:8./03. .305.7907..

507.3..9.

17.8.

:8.5..3/0..3.

3503/.7:.: ..3.2/03.8.7.9/03.3.502-:.:202-.3/.98.8. .8.-073.0-.2.5079.3.950702.: !.-07/48.33/.9092:7. 0.2.-079.:.5.9./.9 9025.2    0./.8073/:25.507.. :8907:  50-./:25.:39:2030.390780-:9  -.2:3-09: 907/.3203..3.502-:.3..././8.3 2..39039.8.3 50792-.4/:8.73.7...5:3 8090.340$:.507.3.3 /03..3203/4743808047...3-07.308:3.34478.7  -.8.8.547.950-.2 0..7.8.//.2.3 9/.9/.9307..99.3-..3907.39.9:507-:.9/03. 7.. -2-3.-079039.3-.38007.3:8.340.9.33.383.9025.32./:20.4394 -.3.9  2070.:.30.-:..3203.:9.3 ./.3-.3202-:.:9/3.3202-:.3  $0202..3-.7:/30.3.3 .35.82.    0..388443.9.3-.9.308 502-:. 5:3.8.3 -..9.9..3-078.3 2030-./.3-. 8.    !:3..902.2.203.3/.38.25.3.3./.7/207.547.-9..3.3./8..81..3-.9502-:.-4/  439450703.3.390. 9025..-.3.3   439450703.9203072..3-.3.3 $0-.39/..547.3 507:/.3/.2:/. !02-:..207::05..::.9.99074/.3 /..5:3../507.40 0.:-.20.7.30.   439450703.3/207.3/..808:./83-.7.507:/.9/..31034203.3/.08502-:.703../.$:.39.3.5.38..5.: ..-.3-.-.9.7.7.88.7.9::.2-..203.93/.3/-:.7.   439450703../.94947/.::.3907-..507-:..5.3 8..73.3.3-.3.507.. 2070.3.3/88402.3503/.3..2070.  ..3./8..9:.34047.2 20/.32.3 .3.32033.308 08502-:./:.347./.34047.2.33203:9:50.3.1.3-..:...388443.3/..3.3907-.90.39039.9  080-.9..:.-07/48.    !:3.7.4/:8.25..3-././.3 03:7:9..8.37.9.29438.2.-. 2....32.25. 7.3.3....3..7.3-.9:.9 ..3.3 .3.:3.950-..2--.3..843.32.3/.7:/.3/:3. %07/..8.3.3 $09.502-:.3-...7.980./8. -07.570..2./9025.33.3:8:917.-07./:25..:.3/.32033.33./  09: .39/.220/.05..99.8/ 9025.9:202-:.9025.947.9025. 0././03.2..35.207:5.3.2 .2-/03..3-.7..3-.502-:.

3..38 .2070. -2-3.3.3.7.:-0793/..37.3 203:.8.7/0.9 9./3.3.809...3.3-09:/.9.50..3 -.202-3.3.3/.84./03.805079.7.3:8:99.333/8.35.7.33.8. :7.7.84./.7.9/.8.3203..8..802.3/3.3:.92:/.7.9 08.-.30-.3/:..980.33.8.50.9.350792-.3 !.3..3/.-07.3202-3.32030.3:7..2.9/..:.843.203.9.2.9307..3/.39:3 3/.2 2070..3907....50703.38/03.3503/.390780-:9/03.30.75.22.3.32070. 203.9.3-.80-.99.3/03.8  !07.253 -079039.9.3.3./.3..3 5...38/..5... :.2030...8  $090.803.3 /88402.../.25.8.570.7.73..0:./.3...3/:3.3808-0-..3.3202-3..3.38.89. /.:9/3.3/02:.9..   !0.3  #&  % #   .35.5.3/.33.3.2 :.350393..7.3 #:::.:.3/:...9 203072..7 503:8.-07.3.:3.7.9092:7.3.3:99039.3003/. 2.9 $0202.5../..3907-.350703././.-.8.:402.0905.3003/.897:9:7.33..3 -.3$%! .3..8..9.7.:3.202-:.3.84.4394902.7.8.3.7/3.3.3.:.3 /8..38.908.203.3/5:.550703.9..50.::.3..3:5./.38.203:.0....20./..3.3/.20. . ..7.3/03.3 .39.7.-003/.3.47.

9.3/.8:..3-07.3.308.3903..8:. 2.32070.9/.3    !0307..802.3903./.7.:80...::/.8305.07.8.7.330.3.302.2902.9    07.3 .7.9039./.3 02.8.83030..84.33 -.07.3..32033.35030.

.9..3-.  ..43-4020308.3$&/..003/.2-.84.503.8....3/:3-.32:/...-.3 !$ /.3203.3!$ ...2.84.3902.3 $   .7.43-4020308..3$/03.   07/.3#%!% #! 802039....3 84.7.  ..30/:...3 .3 .35079..

5.50703.9  5.3$&   .2-..7.2.5.83 $08.8  $&903.3.9./..:.32033.9....8.  #!507.3 $&2089/-07 /0138%&2.4333202-3.84.3-40203..8305.3903.::.3503/.8:/%&.3/.7.9.07.7.302.-.330.9/...7. ....3.8:.07.

3.9.32.3 :7.80:7.8:/$&   4394/0138. %!#% 3.3..3203/0138.9.:20307.3.

8..07..835007.9.7:.3/.9.2.30.7.33.3 :7.8:/$& 903..80:7../.   %& 3.730..:39:-007..

.. 903.32070..:8.9..9 4:8 507.2!$..83 2033.33...383432/03...-.2033.9..3#! #!/.9   4394.07.3.

:309.43-40203.:   .3. .  .:8.9893.3.389..7../0.802.:89.9.3.2-.. .37.:3  .:   .: .3.3-079.79../30.9.802.9.8.9.2-.3203.20309.383432/03.9.989 807.5..32070.32070..2.7.3#!  3-.5./.

.3  39.83   4394 .3..3/....7.3 507.3-07808:..80:7.7..4394.3903.3 :7.903.3-07808:.9.33.0.7.3-07808:.7.   43948094704342.8.3030. 30.32033.83432/03.  439430..4394.9.9.3.9.07...3   %!% 3.3.9   %% ..4394.9.9..320-.83...

:8..3.3$&  02.3/03...3-07.3 ..-.3/.08.43-40203:880-.3$3.9..

947.1.

3030.9/.2. 07.3 %& 80-.83-0723.947/.  1...7.8...9.9.3903..-.

1.947.

3..947:.7.....7..:../.730.3/..8.3203.3/.9.8..3   % 3.830:.9.9.9.3903.7/.3/:3$ 02.9 .9.  1.7.3030.3$902.

.43202-3.8.3..$ 2..08...3903.9...902.07.308.3/. /..$3.3.84..8.83  3.3.3:7:02..9.8:.9 807.

84..3.3.003/. 84.::.3   4394503/.32025:3.7.3  ..

3030.%03.7././.5007.9..3/. 9. /0138..7.07..:39:-007.83207::05.730.7:.

 1.  .3./.25.-.32070./.3-079.3:3...7.802.5.439457410843 :39:203.3903../..3 0/.7 809.57410843.8.8.43948094704342 :8:83. .3207:5.../.3 /4947 .73/4308. .35073/:897..439430..3.37. .2..32.8.8.202-.3/30.2.47 :.:3 #! !02-.:.305.330.32070.80947.9075.7.32070.7..3..3203:3.7/.3.2-.8.8339:7:9202-.3508.$& /..7.2. 30.83/. 903..3-:7: .25:30:7.90. .8.3.8094704342 $0947 5079.250-..:39:203.3.3903.3.7700/30.   .-:7:.3 $ 05.2:3-09: 0-.805079:7:907.07.947 /. 30..0-.7.7..7/30.3 /.9/..  $0.9.7.350:..3 2030-.-077.07.83 .9:7:9203.-.:30809.9.91 $ -05.3.7..2.35007. 1.7..2. 9.30:7...903.3/.9/.37.7.9.3.39.

3 239:39: 20.7..--07/.3.3.8...:...:202507:39:.:2.3-07:9  02-.3$%! #$%!$ #$  %%   #  $%#%$ # 0 %   !&  7.9.3-07:9  0--.3.32.: 7.0802:.3/:.3/-07.8./.3..3/03.35.3   03039:.2.3.7.-902.3 50792-.9 1.84.303. $$  !#   !.303/.0-:7.8984..393/.

/0.

503/.5.9.

.4394.

.8003/.09.3.84.30.30.-:989.2/03.3/.3  02.8/0138..:   0309.989  .:/03.

314:884..50393 /.9..:.43805 7.3   %907503.7:/03.39.3.

3../.  3..38.9:..32:/.9.3 /.35.9 080:7:.3/.2   /. 9.9.3507:805079/3..3202.3..2003/.20.8:.8/.3..3 0-.3.3.9..2.300203.202-3.8    03039:.

3.0-:7:.

5:3.

.2..8.

08.3.

203.8 -07./.39:305.9. ..3.

284.9/.3.3 808:.5073.3202-075030.3905..3/.9:/0..8.9.39075073.9039.8.3   0..

7./..3.3203:.39039.3  &.9.58:  .3/.9.507.3507-0.-20303.2.9.:50702-..  .:80-.3907.9503.- .35078.9:0.8:.3203:3:..3..880-.808:.3/:.3/3.-./.8.3-:.

05:9:8.2.9:507.7.3 808:.3..9:/0.3.9..:202-.203443.3203./.88.88808:.3/3.38.  3.

5.9.503/..

9:507.3 203.3808:.9.34  .802:.9..9/..1.3/03.947 !07:/8:8:3/03.9..3203.5073.388902.2-7.7.

3:9   :9..89. 507-3.7.947/03.380-.3202-07.3.- 80-..9:507.30..1.3.35.3 :.3808:.-9039./03.

.3/.3.507:.3 /.9.-:9  $0.33..35073.947.:7/03.1.9.:2.3.3/3.9...3:.

8.2...

08.3.

7/.97.3 !03:8.284.8.30-.9.9.3/.84.3    07809::.3202-:..-07809::.7.3.-07809::/03..3 -07..203.3...3/-.3..31.95.3.3/.3503:.2.: 9/.3..5.9.3.3../.03/..3808:...39:305.3/03.9/.39.7./.9:507.3../.39078:8:3 030.3/.202-:..3   0-.38.8.3/.

 !.:.3-09::39:202-:.3 :5.7.97..3.89.3/.9.3    $005.574808/.203:8.3/..3.7.9..:802:...3.820.3.3./0.7.8 2:.:39:20302.3.

./.:8:.3  5.503/.  3. 5.::./8.3.308.9.03.  5..  3.  !03:9:5 532...3...202-.3/.947 1..3503/...3 &$....9.::.3 08.7..94702.3 532. 5.::.3   !03/.7.::..7.3 .$&02.7.37.3.3.9.3.320309.3503/.3.3.3.3.3.502-..3 2070. 5.3 /-.3.9.  88443.37.3.. /..9...5.3.3/..3:39: 202-09:.3    $97:9:7. .37.390...3503:8 43943.   $97:9:750703.....9..9.3 532.3.  3.8 02.9.7..7..-.2030/9.314:8507-3.

/.3/. .38: ..9.7..384.75..9...3 :-.284.3.5073.3  - 0138..7-0./.2-.9. !073.8:..

32070.8.3/..8.3..3/..3.3-070:.::.75:9 $& 8073-07..9%45.3./.7..-..85004342 549/./.7 /8.-.3 08.3  5.8. #! 3.84../.2$&/.3848..392-:...3.3 $  . $  :39:203.3 .3/303..390344.3:2.. #.3.-07-.3.7.3202-40.5.2.2538:.50--07-.3..7  55   5..3./..3!03:8 !!  -3.357410843.   4394503/..3/08.388443.3-08.8050793-070:..8.3  $0.3.08.3 502.388443.90- 9075073.203..203/.9...3.7.91 !! :39:203.3. ...9.502-..3 !! .:/30.::...39: -.3 20-.3/..3   .8.3203:3.30--08.33 03..-07/.2030.3.33 .:2./.8:.-07-.9.3 03..2.3..03..3.0-202.3. 5035:...3 &$..43805   .-40 203.3 .-.8.. 907:9..8.3 0.3..83.  0 4394     !03/7.340503:8/.3405.3-070:.9..3.2-38.3.7.80.392-:/03.9.9.8.3/..   4394$4...03.20-..3.8./.3.5..9.3003/.-.003/.8:.8.79.3.75:9207::05.03.9. 9079039: 805079443.39.4.3:.9.3503/.3 /3.3 2070.0-0. ...0 /..3   09: 03.3 . 50.50--07-.250703.202-.5 2..4. #!  07.3./.88443.3..8050797.50393 #!  / 4:884..83.3  03. 5030003.:.3.3.3 !$  03.3.0-0./70/9  802..3   $97:9:750703.3/303./.3 08./.330.92.3..

. -0781.:/: .3..-40/:7.9:2:28:5.

/0.8..8.. 8005..9-07:93.9 ..3/.2.9945.

:/: .

.  :7.3.

3.3.!0302-.38 .. :7.

3/0.8.0907.3.3.3:9:39:2030.

.3 /.2.9.9945..3/3.43805..

:/:    4394.

-:9.

31.9..3700. !07:85081/.08 .3/03.

/0.

.305.3.203.52.3/../..:39:20302:.43805.    !030.9202-070.3.. 507:.3  - $07.4394 :7.8.3.8./..3/02:.3/.3.3.503./.5.3/.

/.0825:.3 . 40.

3-07-.7.3.388443.340503.3/3.32:/...3.7805079.:379$5./03.0-.9..39039.-.388443./..9..202-03/:30-.3./....2...708/$0.3 20347-.   -...2:7:9..3.3 -..3   439488443. 0-.3907..:.9/.32...3907.7 ..:7:2:8.35:3.7  !030.803/7.4394.8020893.907-..3-./3.3-.907-.3/.7 .390780-:9 $0-.3 20303/.3-07.. -07.:3.3 !03. 5:3..3.9/..89/.3-.35:3.3   4394$4.. - -:. 20303/..3  3.  ...202.3.3..3..//...350303/.3-07-.8.9..9:39:20325.3.3 .9.3-.3 20303/.3./-:.7 080.3-.4394 2070. .3-. 2030/.3-07.39025.7..3 .3/9025.3 09::.9: 8..380.3    55   49.2:3-09: 2070.3.58./.3.3 -.9/...93.7.:805079 .2.-.3.9 509740:2  5...32:/.3 -..7.3.9:57480/:7 50303/.3207.7 ..0-.2..90780-:99/.-.347 0.3 -.3..7080.. 5007.33./....907-.3-07-.9: 50703.:5007.2-039:503..3-./.3.9..3/.207:5.3/.$97:9:750703.3..:/80-.907.32:/.57028805079570285073..89  /..3..2038.33.3.3/.9.5744  09.9.  !007.9.9. $ :.3 -.9/.

-:9.

3.3897:9:7 897:9:790780-:9:39:203..-40 203.75.3:9:   .3/.897:9:7 897:9:7./.9%7.9:897:9:7 .3.3 3/.3.089/./..-:3.350703..8020893.8.83.38 8443..388   .3507:/.380-:.

9. .3.3:39:203:3:.39::.3/-3.3507./03.9.

39.3503.8020893.203:3.388443.3.3   %/.3/0. 50703..388443./:3..9/03.3/0.7.350703.507:-:3.3  .550703..3/..3-07:93.8.3.. 8.9.280-:./75..38:39:203:-:3.350703.3/03...9.3503:9:5.3.3..388443.50703.3/.3/.809.3.   5...9: .  40:../..

30825:..0825:.502-.50703..-..202-.3.3  5..

305.503:9:5 2070.9202-:.3./.3/-3.3503:9:5./.8:..9 503008.3   $97::9:750703..5.

3503:9:5.3   !0703.0825:.

9.897:9:7.:20302:..39/.  3/.0825:.3-07..305.3.9.3/.3.-40203.2025:3.3 14:8503:8.9.3 3.3503008.33.3  202-07.7..079.3./03.3202-07...7.3/.   203:.3./.3.3/03..9.502-.38:/.

/0.203:8802:.

1.9.

3    $%& 039:%08./.7/.3503/.3/.::.4    /.4  207:5.-039:908....3$%!  038 038/.39..3 5.2-..35.4  !.388443.3...8/.390.3/:.4 /7.7.-039:908.7.2.307.02:. 50703.3203.50:.3/.9..350703.

.    $0-...7.3/.4..3..

3:..80-..8.3.

079.0. 34..

9:..7.8..8/.39.7...8.3   O .34250203   02.289:..7.92.3.   02.2.:05.07503  5.3.3/.7 .4  .02..7.7/.7..3202-3.3802:.2:5.3203:.../..4/.7.3.3202.-039:908..3....553/..350393   02.8.5.

7 .7/.3.9. 92.4 0503/0..

./.

2.9. . 94./.3.9.3.

..

9.222 .807:.

807: 8.3/.9.

..

.2-4.

./:.

8.3-.- -../. 09:.5748.3 2..7.   .8.05.8..24/03.

8:/..

03/.3.. -.

/./.7.187 %:..705..17. ..2/:.3808:.8.507:/9.3808:. 8 /3507.32.8.705.9/..  %:.

17:..89..

./.9. -078::7  :.8.9.07...2/:. 9.:.... 203:.  02:33.. 807.3.3.3  :38:7 -.5..1..9 .:..:.55./.8  !07843.39..907/.3..

 $.3.147.209.

: ::7./..0 .5.

:.3808:.705.39/03..-...317./.8.-.8. %:.

24/03.

 5.7.7..9. 2.8.3805079./: %..8.038  038. 43908..3 3/.9.7.89.  09:.3 07.8.7/ %:.7 2.3.43/.553/...9 .3/... 4.. 902542.   .3.9.3.39:305.9.9503.9.05.5.  .99. .3507:/-3.3 202-3./. %:.7..:39:./.9  7. -.3 :33-03/. !0..8 9025. $..

305.3.. .317..4     203.5.3. .2908%  .3.3:3.390780-:9/03.3..84.8.3    3320309. -07:9 -07.5.3.8.289:..89:..  /.8/.89.30.8 02:/..:    33.39:305..3.85079...3  %.7.2..3/./. 03. $0-.

.5.3 203..3-.:80-.3.507..    2030. 9/.3-09: .9.89.3-.3.9.9.9.3507..8.9..3/.: %5748../.2-3...9 2.7.1.3.39039.3    339...790780-:9.3805079/-..39.3:.420207:.3.   .    203..34250203  09: 5.3 :8..3   .5..3  !07..3.39:.3/.3! 4250203/03.3507:/./.89.-40/:3.    20307..7.3.3.43943.-   !.905.3-3.320.302.3. .3.43202.9.7..33203/.3 /03..3805079.2:5.7../.73 .3-.

9:  2.3.8.

2.8.9:  /83 /89:  -03 -09:.3 5.8.3 2./.7.9:  80.

./02.280-0:29: .3  802./..2 5.2.

8.3/:./03.:39: /:.-.2..5.90780-:9 %.9.3 -039:..:39:202-.3..2505078.3/..9.899:.-039:.3-./03.8../.: -.3507:/-070-9:25:.3.079.-.8.39:40:7: :7:/804. /..8..7.203.8..080:7:.3   03.390780-:92..203:..8 -0:203...3$%!/ -.3.202-. #::.5.7.88007.39098:5.8.-039:.33 202-072.3 .8...503/./.. .3 !.780-0:29:  .3.7.. 02..5.2-.8.8.-./.:.-.350393.3$%!   $%!      !&$  $%!   $     $%!    #!   #  $%!   & &  !# $$ .. ...3.3/:..38025.8.38025:73..8..390.3207::.:17.3/1...3-039:.3    .9.. : .3-.7 2030.3802.  $   3.2.0..5/.39:2..079.8.43$%!202-079:25:.88039:...   !.3..8:2-07 8:2-07./..8.5..7.3.3$%!     !.8.9.3.-.9 8.3-.-0./.350078.3.././...38080.3/.8.:3 207:5.3/-..-40203039:.73 5.-..305..:5:3.203.8.

.3.-. $%!     $  $%!       $  ...9.8..!748..8.5..8 7::.8:.7.3.   0.3-07:9  .3/.8..3203.7.  #& &#  ..   ..7 ..8:/3.3/:.8.3.8:-0  .8 0-07.7 .5748.3.7/1.-0.3.3..8    :.95.89../.98438.3  .3-07:9  -.35..3/.81  503.3-07-09 -09 2..8   ..2   %.2...3.5.3907:8.

3.2./.2.3 3.507..-...9.8.2  3..9..

9.7.3/   .0.

8.17.

5.39/.:3.5.22.39..3.    :.8:/3.3./1.3909.

/.:-:3 ..98:8:3..81203..   ..393.2.9.39/..98438.803/3.9  ..905./.91  .7..2.9.8.5.553/.95.9.3203.905.9  .  50-4/4-.9./.3-.  .:05..3...9:.3-07:9  .39/..3.3.

  .

3-./.5:7.30:..8. 8.3 73. 502-:.3-079....02. -494 .5.5.9.29438.5.507.9/9.3-073./9.9/9.3203:3.9030.9.8.3.7.7.3 2034947.80.3/.:5:3 9075.3 .348503003.202.3.3.38:3.0/.7.3-:7:05.3-.:8203:7.3.-07...:3.5 507.3-..3.3 /.3-.8... 02.. 03.7.3/.:5747.7.3//.-.9/.&9. :8:83.9.20250380.7.30-078.3405.3:./.3...-.9../.39.7.:39:202-3.8.5.3509.39. .3.87.803  ./.3 .3..3.320.7802:.25..33./.0-/.3503.1.8..7802:.02..9.3205:948.80.5.3907-:.38.5.3:3.7:.9025.548919039.7.35.25.2-. 07.390344 8.3/02.43..3-073..37:2:8.25./..5.389:.38.33.3:8.39079039:8..7.7/..39..3.202507.3/.2.7.-039:0250390.9/03.9039.7.3 /..3.7 .3.507.:23:2/.9./.38/.330.38.9./.3 503.75...354891907..-.7:83. 5747.37.5.:: 8.7:.3.3-.3 8:2-07503/.. 39.8%.503:95.7:8203.7 070./.3 -./-:.3/507:.30- 2033..2-9.25./. 0.:5:3-09: -..3-07.9.. 0250380....3 .2.7802:.39/..350:5:8..30.3.2.3809. .3907-:.39:  7.7. !03:7.3  .7802:. 390381 2...503.3574808203:25: 202574808 /.:.37..207:5..38.-0707.8.43.7-.9./.3050393.307.9.:.9/...92032.2509..59/..3/:3.730.. 3./..3/.38.3080/.:.3503933.38003.3..8./80:7:30.32547990780-:9 :.32.9.2..#:2:8.:20.303/.25.3050393. 3/03.3:8..  2.8:7../.35.2809.3.33 207:5..8.3.7.2..8/.2:.2.3.2.7.3 03..38..:/207.3.380907:83.730.:897./.7802:.5./03.7.730..2030/.3..33/03.2030.7.8-40/:3. 07.850.203/.9.7.3 /. 50.7  07-.7..29.-:.7 .8..350325479.9.../.303/.3 203:7..202-07.3.80.3/30.9.25..7802:.3:39:202-07... 207.3.39.-.3.:9039.35.305.3/.90780-:9  $....7.3 -..7.8.7802:.3 ..302:/..2809.3 90780-:9/.3.3  (  .05...9.50.3 -.3.7.7.32.39.7.3.52. /..3/-./.3.7..7..3:8.:.3802:.3:7::2 %3.89 .5/-:.7.3 :2.9...3203./.  ..2809....7.3:7::2 !039.9.20/:5.2..83. 47.32.:3    .3.33.3.07...3503.3 -.39.5.3$3.3. .25.9. 7.3  3/:89750. !74808320-.5.9..-.87.3.33.39.3 203:3.932:.50703.3 -.3/900.80. -:.7.. #:2:8./9:85.35..3.7.  5.3.3!039.8.9.39.39070.7.. 025033/. -.3.9/.35:3.7.35:.

:.380-.31.-.480305..3544.3-078..3482 ..347./.9./.8.-:.503..9039.29././.3 -....02.2:.3-40203008.2.3-09:8.2809..37..3503.8.9:9. 503./1.5.25.3:8..38.7802:.3 $0.:.3079.8 .02.-:23  $.38003.290780-:9   $  $.23/.3.3-.308.47.9... .:5748085030-./. 050393.7802:..25.3.203.-039:02503/.7/.2-.9.3:8.9/80.3/90-../.2.2.3.7.8.8.2.3...37.3.3.5747./9./.39: :9..3544:39:203.347.39.7.7.3 9:8 080-.380..9.:8/.9.9.82.3-402030.3.8..9.3 -0703.3502-0.39:802:.75.29.3.3 203:3.3.9..3 -.9203:7.3.990780-:9.3../.3502-.7:83.37:.2.33/:89750.8/..3207:5.7:.3/:25:..3207:5.2020.3-.9.3.9::.350325479. 3 47.5..8.730..3:39: 202-07080/.9./.3.3 -.25.8-07907:8.7.3 503:25:.9 907:9. 2.-9: 20. -.7802:. $0.3 ..3:39:50-./.: 5747.3 .9/.3   .-40203. 0.3.9.33207:5.30307.3-...3485079.:3.25.20-.3203.9.203:7.3/02.5.7.8..39.-402033..5.548919039..9..507:2030-..25.3/:5/2:.7802:.8  .35747.7.33../.3-.3/.3 9025.2809.92030.9.0:7.38.3 -.0.2.330.02.-.9203.   $  !02-:.-:7:3.38.. .3079.3-40 203:7.-07.3.3 50:5:8.25.3050393..5.2.2.3.3-.3:39:502-:.5.3.25.82.3 :39:9.3 203..7.723..3.3 $0-0:23 9.3-.350:5:8.3:9..7802:.8.7    $02.3  9.3..079.7.2.43.305.37.2.3.203:25: 202574808 /..3 03.38.. /-.3503.3 .7: .7.380..9..380-0:2/:5:8.8.9: 8:2-07.39:7:.2..3/.3 07.7    $  07-. 4890780-:950393:39: /2..5.3.3 802:./...:5747.:9..8:.3.7802:.:2.7.303/.3-40/:3.9/.3507809..5.3478./.3 .38.39..3.3:39:050393..3 203.3/.80...:.5.37:.9.-.3/:-.3  &%9.7802:.3:..92030.3/.7.2 9..3 5:3.7    509/.38920.34007.3 7.2809./.9.8.3907-:../4947 ..305.

5.02..0-0708..5.3/:3.7.3.330.208.3.308.:3.3.82.3.-:23     $!&  $..3 2.3507809.5.82.5.802.-0#:2:8.8.7:8/..3 73.3 070...8..2:/..3.3..989.3.9:8/.3/. 20307:8..320.9.3/-..350:5:8.202-039:0-  507.. .3:.2030.(  . :9.053.9203:7./:5.3478./9:85.38.3.8.3.89.-402030.39.3702.3.9203.3.802:..33.2..2-:3.2 ./.3.203..2089/-07507.33.29.9..9/.3-07:2:73.- 9: 5747. 07././.93  2.202:3:98.3.:9.3/2:.:8/.8/. /.-07.47./853/804.750703.507.3509..503/:/:30.. #:2:8.:39:202:.3 .9.99/./.7.32033.  9.9. 02...907-.77:2.94024/1.334%84380%99074380.7./.32070.29.17.8.  5.3../.35.9.3802.320-../.25.3079.3./.3..33 02.7.25.3083.30.2.8 !748085030-.503...2-.9.3-. 5..3.:.3.0-444380440: .33/03.3.303.7.$  !747...3-.7.3  $ #&#  #:2:8.380.5.3 /.37:2:8.7802:.7802:.33.7.7:8/17..3848.3702....9. 443.25.2509.7802:.   !0784.33 :.3/.73 -.3 080-.7  /  !.848.3 2.50703.8..2 809...3.9 9...920302-:3.7:89. /.30-078.35.9.7.8.3.348 5079.8./. 2005.3 :-. 203.   $  9.3807:8/.350-..5./03.9..079.3 02:/.7.3..3./30.350-./.3.3 :2..780 503003.38.303/.92032.7-07:2.9203. /.5.3702.33..:3/.3503./9.3202-2-..9/./-:.389.20303./.0- 9.39/.348/.3./.8.3 07.7/..507.3544.9.380.9..3203. 9/. ..35.9.39..8..-.7.35.3 .9.3 /90-.3/.7.3 207:5. /.-  20.38.25.2 .9.:9.5747.303/.75./.3.3-..07.38:2-07480305.9.32070.9.3/.25.9/.3:39:203.3.9..3.32:.9.503:25:.

2. 2... .3-40207..2 507././7803/7 -:-..3.507:80/..80-:.9:.3:39:202-039:2.850..7:83.3.9..3 -.843.3804.9202././.8:/....9 $07.9.805.3$48.5747...39/..3.0:.3798./.7/.:8.3-070..203072.8.3-03.. 38.3..3202-...5747. 74.503//.52./5.....7.  2.390..203.5..7.3.3/.8080-:..32. 80. .32030:7: /. 9070-.7..3.2503//. /.3/804.20207:.7.38..-9.3-:.390.../.5..3.9 .380/.7...5:.8.. 2.3..7.3./2./. 2.3 /.3202-.3/.2.3247.0.3502-3.. 9.7...8050. .3907.8..9 81.9.9.3/.3 502.31.31472./.3 -..0207.38080-:...5.8..3.8.  /.9.7./. 907.0:.802:.. -:-.7..3802:.32.8.32:7380-03..3247..33/: %3/..307..5.07.7-0708..8./:9079039: 03....8./.3.3903. .9.3503//.3... 2../.:802../.3-07:./.3.3:8.3 $4.502-039:..07. . 207:5.7.5.7.   9. 1472...7.2439083  503//.8.80.38080-:.2202-039:802:.5:.8.3-.2030. /02.3 9././.20281.390.9 -.98020893..2539/.2.3/50703.30-03/. 070..-.5.7 -03.39..350302-03.3.3203.38:.3.2-.3.3   !.. .39070-/..3-071780.3  20/..9.0:.3 -072. 2.9:/03..3..8:/.3 502-039:.7.5.7/.3 3.939.39:803/7 !747..38... !%$ . 802:.-. ....2009.380-.5..507:/7.33899:800:../: 2./. /.:.8./.3.3. 3.7-.3/. -07.3 2.9:5079:-:../5.39:35.8.5:.3203.2.80.7.347547.3.9203:3.3.9 /.3.:39:-0793/. 9/.9-0793/.7-.374. .. /8.503//...905253.3.3-07-:/..305.9.7.3  5.:.-.25:202-039:.39.3 88902503//.3..3-07... /8008..2089.2.39/.7..29:39:9.907-039:.98/.3205:9503//.393 8079..3.8:.33/..3.702.39/.3 /.3 -072:.5.3 2039.3 8..2039-07.20207:.3.2.2089..30:.537.380../..5./.. /80/../.3   9.7.3...3.907:7:8 2./:..8./.3. .3-07.2030905.3.033.5. ..77:2.3-07:.3 50-..3..3.392-:.9. /.3.0:.9 .1472.8..350347-. /..-40203:3:803.5.3 07.72070.7:..5.39:2./.-.3-:.1:38:7:/.3 2070..3503-..3/03.203:3:.8.2.3 ..3503//.2070.3.7:83.75.9 -./..350-.3!0..3/.320250703....-.309:.70.3/507::/03...25:203.0:..507.2.9 &39: 502-3.30.507.89.3.3 -:-..2.3 909.38:/.93..3/.88.32030:7:  -07805.7.25:202.805..-:.2070.:: $07./:7.3/2./..80-.8.9.75.9:503/0.73.-9..3.3.3.3-:.3.203..7./.3-07/.2. 2.7.3-0708.308. .3/.2:.2089. -072:./: /.3:9 03.5.2.07. -:-.

/.9...8.3-07-:/500792:.   079.7.7:.7.3-072.2.3.

.

3./-07 .9.5.7.8.89.8.3/.3203./.3.78 850393..3/:.   $0.43:.:0907.75.390..5.7.-40 20303.39.3:9-07/.3.9.

207:5.83.38..7.3202-:.3.3! 2   ../.8.17.7.3/../03..8  17.3.5..3  !&#&&$   .3.3907-.7.93.303.89-4020.3909809.3 50703./.380907:83.:9/.3/.785079.38   3/.9:89:50393.2509.9..3:39:203.-0#:2:8.3 203:3:.3.9.50393 8 802039./03...550703.3  #& #&#  .9.8.2:33-:.3.7.303.  50703.  .3-.3:8.9 .207:2:8.8..9...3808:.3:9 -:.30907.. . 909.5.  8 2/.5.2.3907-.17.808:.:. 203:3:.3 80907:83.3 /03.78..78  203:3:.9.2.3.9: /03.3-.

203:3.3 907503   8  4394  :7.3...

8.203..-.4394/.3:9  .3..3202-:.3...2-8/.3. 239  $090.203.3.3/.3.0907.3.3:7./.

389.302:/.3.37:2:8..7.880503:3.3-09::39:203.9 2.50703.3802.380-.3/.. 07/.7./...8.  .8.8...73/:8972./5:8.3/-.39.5.35.8.3/08.9:-073.3.3..33/03..9/08549. #:2:8.5../.38 8.33.3./.3/..8.. 5.0907.3 -./9:85.3!02-./.2030.-:3.3..7.303/...989.2.9..99/./:3.3./:3.5.3.3/..:.9.35..20309.7.9/.7. 3.7.3   & %..3 !07/.:3  8:/.8.3..203.3:39:.3/0:.-40203:3.3.89..3509.3503.3.257# -43809.340!07-.9.9..3. %#  & 5.3:.32.3:39:202..2.9.3 73.3:9 -:.3   3/.38.89.5.3/.507..507. & 549038-08.3.5.3../909.9..8.3  :2../...  .2509.32033.0- /.9 . 09. ..:3  .303/.3:3.7.3/:3.75.35.93/.33..9  ./-:.3574/:2.

9.95. .3.5..3/.3.8.3 -07:8.9.9.9 9/./507:..3.:3   $ 50-. $ 30.8.3.   07.3.2.3203/..350-.3507.3.. !03:3...2.38.320...3/:.31.1.8 $ .5.730.3 805079089.3.3.3/09:.09.3-.:39:20309...9.9:39:203./5073.0/:/:.7:83.3.785.3.3203.9. /.91:39:20250740 50397..3.2.8.3 /..93/909.3-.3.-.3508..202.920.8:/..3:.8907:8-07:8..:.38.390.3.03807.9.7 -03.785.8. $ :3/.9.3 &39:2070..33.3 $ :39: 202-07.3!07/.3503:8.9.7.20.380. 80.:.8.:8.  3.05.72.!02./.3 .3-03.5.302.95030:.3./.5.9/.3/.3./.-.39.9 8:.8.33  $ !02-.-..7..3.5:8..7....33/:897 0203907.340802:..39/.5....3203/.-2-.9: .3503/0/.2.3 39.3   .3.5.9.2.90.8. 507/./.3.8.30.9/.-.3.2..7./.340:2.3.3  $ .3..32.5.2025:3.3.75....3!07/.3/.92.3...07.38..3.39025.89.980.3. .574/:2.3...3 549/.3!079.9.  2070.39:-079::.9..347.7..2.308.7.2.3  $ 80/.3.3.39039.350-.7. 5.39025.3-40 /2.9.5.3080:7: /:3.3/..3.7 202507402.38.3/.3-07.9..5.3.:8.3 0802:.5...2:3-09: 8.3!0780:9:.38.3 8050790203907..2..9:50784.32070.31.5..3 -0708.332..9..33/:8972.9.7.8:/2.038 574/:.3 /8..3.3/5073.-9.820303./5:8.2 3/:8972.3/:.3.785.2909.95030:.53/.:-0-07.1.9.  5:.20309./:3..350-.9/2.3.9478443.3..3.8.3.304342. 09..9 .39025.3 $.3.9./5:8..5...2.038..9 :.5.2030/..8. .. $ 2.2.9 2..3.3549038-08.3/:3.  -079.3...7.503:8.320303...89.47.02-.9:7.2-.9.-:.7. 503:25:.7. 07.9/:3..5.80-.2.3.3/:3.3 .5.9:2. 2030.380391 805079 .203./.3.:39:20::/.3/.9503085479574/:2.39.3.# -43 07/.32.3574/:0:./.3   &.038.98.9473203.1.850../5:8.:39:203.8.3907:82033.3.2-38./:/.3./01382.-0793/. !03-.-072..8.3.8...9.307.3 .3-0:.3/.8.8.9/.. 202:/..3/03..9.-..7..339.2007/.3..7.3203...3 &..200/./:3..3   $ .8...8.3 .-40/9072.23/:8972.3/909.9 805079:78:8/.3-07.38.350-.390.3 8079...2030.32....3-07.3.8 :7.3503930. 2..3-030 $02:. &39:202.3.9.....7.203..7.4003907!07/.8.3.340809.330.3 .9-. ..9805079..5:.3 5079:2-:.-.3    0--.3.73/:897 2..3 / 8:.3 :3/.8  $ .3..7..3.92.3203..7.3.3/:.2.3..7.3.3./.3:39:20309..92-:/80-.3/03....920203:507239.990780-:9  $ 5.5. 20347.7.3..038 ..3907-.

.503/..32.-:7..0.3    .3.2030.380.33.2070.30--. .3.7...92.72.3.92../.8808.3/:-.3..5:8...203.:3.:2.8.2.8:..9147205.3809475079.9.99025.3 !02-..0309 !02-.31.203.3.. 30. 2.3..3 -..3.3.3/:-.3/./ 5:8.3.3:3.8:.3.3:39:203085479574/:2.3/-:..3.25:202.203.3809475079..3:3.5030:.8..350.43.1/:3.7...848.5.8/03./.3 $8902503//.3..3.3././:3.--.:3  ..75.3.3:3.7. %0344.3/97.30.9. .203.34342 0   8:84.   509/./:3.3 .54943. .3.9/.3809475079.3.350. ...9 !02-.3$%!      $%!                         $& %0344.  .9:39: 5030:.0-:7 3/:8972.3.7.39..3.3.80-. $$$$  .3.37:2:8.3./.39./5.3.9 !02-.7.3 3. %/.080:7:/:3.33..3.9.8.:2.203/47438.3 .3:3.3.8.3.:.3...7.3.9202-.

08.3 17.3-.205:9 0......8.8.3 9.9.-..:8..3/. . 48. 2-:.

.5. 239  ./03./..3/.3.8   3/./..88.805079/. .305.8.   ../:.32:33   &39:..2-039:.320303.5.9  $%!    ..9/...9/.3-.8.-.3507:/-:../3..5..08.9.8.203.3-.8.3.3909809.3...9..3203:880-07.85008.3..5.89/.3-079:25:.. -..

9502-09:.3/.3 03808.502-079./.3-.3/..3 .7:/:.30-. .3-:.9:05.079.....3//.3  0.3-..3/..3 0.5.809./.3:9  03...8./.9.890.302:/.508.380-.8908.80-.3/-..3-079:.507:203.203.3  $047.8.2509..3203:7.-:.-08......3  5483850947.07.-08.3 .

/.350.: /30..-:2.3 ..3./.3-07.3.0.-.3-..9025.:203..75..9.379: -075:3.7.7.-..80-:.025.

2.203:950702-..3:.8.509:..347.3./-039: ..9.890.37.39073  80-:.&39:202:/.

.90780-:9/003/./.5.8. -079:.3:.5..7   80-.3.7:2.9 ...8809.9.

5..35.3 2.2.2-08025.9.3 .3 -.2..2.3 907:9.38..37.202-.3/.347.:7 -..3203.208-:.2.080.39:5.3  203.2.7.3.7. . 907/.5.9.3.98080903..9.32030.

9:20207:.-079.3//./.39/.38:.-. 0.0.3402070...7.07.:.390780-:9/.!..548  2038.. .3:3..30--..3.-   &39: 203.3..9.

 0.53.2.: -.3.5.9/..39079..3203.50303..9.3.  -0-07. .:7 /..5:3 047..5.

320307.3.5.3.3  .3 :38:7./.3 2089/09..   $$ 08.3::2  &38:7.3/907.3/...

 0.:39:2. !%& 203. 09..38:.8.3 ..3   $$ !02.3 808:./.2-08025.32089 /:3..7.38005.   $$ 7...9.9.90780-:920207:...7.  $$ .3 8:-007.0.3.3.7.9907.:39:203:-:3.:.3/:38.3.3 .3.07.8:/ 00.8. .38.3 .3 /:.39:307.:.  !%& 0..9.38.3 .:-:30907.. .3.3.9:8:: .8.:-:3 .17.3 //.9..42471 2030  !%& 20308.3 0--.42471 .9.3/03.!%& 3850947548   $$ !03:3.  $$ !034/4-..:.9:20207:.3 203.35./.3 -.....3.3 203.548 20207:.9.:7-.38:-0 !%& :39:203.7.20207:.

 $$$$  !09.2.3.7.3.7..8. #.3   .3 -07-43739 507-0..9.   70/-:.8.83./8...2009.5.3.3803..7.39.350.50207  &!!.7.3.39..350303.39./..33.9 .3. /.9.-.3...59/.   .9..  -07:-:3      .39.5.38.0789.../507:.3/.3203.3.33.7.5.90.9.-.370/.8.25:8  /0/:.7:3.9.202-:9.932.  $$  !#   .31.3 /.3   90793...8.8./.317.3 2030..9 !02-3.-.38.:3      %.3:..7&..  .2.7. /.  &.3.9039: !%& -0-07.   $ 90709.3/.3503:3.9/.3.9.8.3079.3:8.81 .507.5.47..8808..0789  .3   $97:9:7.8.:3.-.9.3.3..9 -:.8.-..9::.  90.3/.5.8808.-:..357.32:89../...3-072:..3/03. /:.5.-03.3 !02-3.. 3/.802:.9 /32.43-.2 505078..:.07./.39/.   7.39/..438:/.257802:..3 /0/:. 349.905.   .9203:-:3...3909.05.5. -07-43739 -07-43 -43   .07.7.8.3.20...9:9025./-3.333/..94050.2909.5./..39..5.9:9025.3.9.::5:39: 203..9/03..5-:..202.9.3.30-.  89/.

7 /03..3./..9.-./..3      $ 805079 //.9. $08:3:3.  .&!! 05.3.3//./-7.3/.  805079. 349.35039.3 ...50. .

.   !03.3-0.3-08..3402070.32070.3 -08. 80-.75..2:/.5. . 7..305.- 809.7. 80-.5..      $9039.3.7.92-:.7.9.2:/. 07.3...5.3./.07.3 /92-:.07..   % 4 3203.3 8:.35.3/.3   .81 8:.2.5-0.547.3 4 3203..8.. 809.3.

907./091/.5.8.308507843.8147 09.3%5.81  7..5  7.-0./.7.07.503..3  % .-8.8.

3/.70.9  $97:9:7.91   .9 503..-039:907.

3 .37:5.92.9.8:7.3.2..5:80.3203/07.3.905.8.3  ...3/003/..380.5.907944 .9.9 05.3  .3.203/.38:./../.3 .8:..2.$.8:./843.9/.9. ..2:7.-:7.3.5.9.98:..39.9.8:3.7070:: $0-. .5748.   0-07.3/72:-0781..320.9:.3.:-.8:. $42-43..: /.3.-.//:3.5.:97.9.22:-07-:.-073..!07025:.3203.7/.3/08.3 .3.5.3 %.3. ././.05.7..305.9.9 !0739.993/3007/.:24/03 .9 5./72:9.29/.-..33.898:-0 :38:7.9 !007./.-:7./.99:-:9075.3  ..!:80...: 03.3.3-.: ..:7.3.9  !079.9-078:3:.#..-.8.3.7.3 8.32.79..4394 02.-507.3 %.320.3/907.9809.39:9:7-..2  .5./.0.3/:.380.-072.  .2039..--:.8:.5.:  $.3/.3.3203/..8.3-..43948.3./.   03.8:.2/50744 44  .8.38.9.--:.3.05.22:8050797:8.3.507025:..3.3/.507025:.3203/07..2./843.:%7. 02.9  .3.9 .3./.3.3.2:04 00-0-.-..3.9-.8.22:9:./9:7:9 03/.7 .22:9:.3  02.8/..9.

303/../.3203:82.9809.89./.8.3.  09: .3/.9809. .../...98:.3.2     .70-0.3 8:7:.3  ..3   4394.8.9.2  070.9.-.-40203:3.3.790780-:9   3.3..7.3503/0 .3   .7.8.333/8.8:/.3 507239..82.05...3-3.43..7  .390787.32039.3/:38:-0 :38:7.9.9.9/80-.3203/07.507:-0781.3.2  070.38:./.320./03.3805079. ..7.333/907.3..43943.3.7...3.3.3.:2507025:.3/.9503.2.3.3.3  /..25.3/3.3.8.903.3   !./9:.8:..55079.3..320307.3.8:/..3/72:-0781.9.9 :38:7...5 203.3  09::.3570/.8..

9.9/03.5503072..-.3..3.9..1.32:.350.39.3:7:-40203.5.340 8047.25.3:7:/.2.3808:..9039.2808047.439488443.9   !0.3.3907...574808! ! .7 8047. 5.74050.7.25.8.33.79039.:9/.30-4-09120307:8.9..5033/.5.1.9/...: .3 :7: .9: 02...2.7.408047.32070. 9.9.3/.3/8.32:.9.-40-0. 50.9/.3.5./.:2033.7202-07.3/8.3.380./9.3!:3.7..203.7:.8..2.3/-:..5..-.802..301.3 8..39.3/.

-07.2070.3.::08..3..3/7...8. 90.3...:2030-.3.2:335073.39.3.7:..8073203. 80/07...32033/.5./0.2/790.-.5..3:.3 .2005.:203.3/03.257./.2008.5.32.8..388443.39..940-0-07.-.2030/9.: -.38:5..203/07.350.8.2850.3/.3.8.3.3207././/07.9/.3.38.. .3 /..3....3/.3...   4394  !:3.2 8 50.40-.40-.39.4394 .8. 2.7.7/.8.9:.3 //07.3.3 7.47. .8.3..-07/05..3203. 47.:9.39.39.3.5..2.3/:5/.39.-.5.09.5./3.. 3.3850.4394 ./02.5.7.:07.3/-:.//07.7:.503/07.203. .:02..5850.3-0-07.3207.3:.8 !03..3.3/./.4394.:.203.390780-:980-...340850.# 8..39.9.307.-.39....3..7.3/-:. !03/07..:-.3-.3.3/.. -.3//07.32030-.-..439450703. ./.9/..3/..3907. -..25.203:3.3 070.7.80.. 80-.9503..9. .3.8.3.:.-:3.33.3. :-.39..803/7 $.3.2 /..8..93.:9.408:.3/.:8073907-..2../8047.:3.2:/03.3/.7 .9.3800.203.3907..3203.22070.02.8.20.3//07.3-.39.3 503/03/.2.90.8/./..5.....5.202-:.5....7081/03..388443. -..3.7.8.9..5033/.388443.3203.5.3203.5...9047./.38.9 .30248 248 .3/73.3.../.3.408:...8./ 0-803891 .847../9025.203.: $02..   4394  !033/.-.39.21034203.35844/..907.2503/07..3 .3 203:3:.5./.2 $0907:83.3 /.3503.:203. .90.-07503/.390..8.8.32.9203039:.43 ..3202-:...3/.39: /73.3/93/.. $ 50.2/.92070..83.9.3.: 2.33..37.32033/.-07.3/.3..3-0793/.3 3.0700.38. 09.8.8.3907.7.5.7/ 50703.3 070.3 08.3./.8..350703.4394 89.940 0-.3.38.:9.3.::..3.32.3..0.25.3..3-.   $.3 $.3.3 -..://07. 8 50..23  850.3/83 $.43$%! 0905.3.7..9-.

3.547.3.2039.503.33.9: 0.39./. 002.9.90780-:9  0..:9/93.30.:2.2.:9/93.9207. $.3.909.3002.8073/93/.3.3/..5..9.:.3./.307.350. 207:5.32033/.907.9.2..:8073203.38./.203.3.2025:3.38:.3/02..39.9:5:3.2850.32025:3./507:/.3-0.3   4394  002.:20./.3.:207:5./.9..39. 203:.8079.3.: 503.2-08025..2./.3503/07.2-08025.380907:83.9470..3 . 850.9:07...2..0/07. 803/7 !03./2.-:3. .39.3:39:203/07..2850.8.:7.-:..5/73.8073/93/.3/./.39.39.80.:.5. 503.9:803/7-:39:.:9.-075:3.8.:.2.847.:2030-. /.3..38047.9.9/..7-0.39.3. $0.3850..39.3.39.../.35. !03.38073203./03.3.3850.:.39.7.3.8.31.203/4743443.39.3.8.31.3.3/03/.3.:20.33./.2070.3 503.39.3.88079.39.:.2070.8  .3.3907.35:3.  80-..9./.8..3 90780-:9.:2..-.  002.5 205:9:.3.3503/07.9.3.3907.503/07.:.8.380-.3/03.75.8073/.380202.39:3   4394  .2070...-07.5033/..302.5.3803...35..38./. 5073/:3.39.:203.207:5.805079202::  203:2-4/..9079.-.../..3/.-07:2. 2030-.39.550.:20.40...35:3../.3 ..2.:3./.2/.9:803/7.3203.2  09:  5033/.39.9./.  2..:503/07.8..390780-:9 850.9.2.3.3.:920.. 070.8./.3907..:203.9503.203/07..2.90790./507:/. $0.803/7.3203.39./...3:52033.-.9.390.3.3.8002. 90780-:9 !03/07.50.40.8.3907.39.2070.3 3-0./.39.507.7..7.3907.30248/.:9.:05.7.9203.39:/73.:20.8.:8 50.39:50.3/.5../97./.:9:803/7 43943.5.:././1.. 0.8./.3203.3503/07..90780-:9 002.3.8.39.803.-.  802. -07.2.3-.31.9.3907.32039.38073/.5.38:/..5 ...3507-:.3202503.3.80.3907.3.30.30:.3/3.8.9025.2850.7:8.2027 9039.80.203.3.8.9.:20..-.:2.1.8. 0.31.3.203.8.   4394  $50.3-:7:207:5.38..5.5033/.5.8.0..-07-../0.33 .39.8.3 :.:-0702:33.203.:3.-.503/07.39.5803.38.75.9...32025:3..5::2030-.:9:803/78073//07..3..9 -07./.3/73..:20.7/.

7.3.38.....:39:202-0/.3/02.:203./.947:9.3907.: .-.:80.3./.507:/./.307.3:5202::..84080-. 2030-.-.:.30.: 850. /503: 070..5033/.39././. 50.5.9: 0../.:.2 0..98..3..28.9..2  %0..3/7.3.8./.3902.2203.0:..8. 0./80-..-..3-...8.3-070:.3.33.-.-0793/.7:.3202::/.. !03.7081 0- 0-.3907. /93/.39.:.3202::8907/.3.8./-.3..3.3-073/.3-:.-0.31./93/./503: .8 !0.:-07.2/03.:./.3 2025:3.802.:07.3907..3 070.:..3..3 05.3-07.:.3202::8907/.5..3..1.9:0..3..8.30....39.-.8..2070./83-.3 0-..17. 002.9./.3:5202-:3: 9:.3-07..507239.:./.2/.530.3203072..39.39.8.9.3.8.8.3907.3.8.. %0.7.380/02.5.302.5.3/.8.89072070.8.3./.9:0.. -...35033/.:9.2030-...8.3 202503.-0793/.-002. 0-.507.-./.3907.7:/73.3/02.90780-:9 5.3 ..32070.../.9/.32. 5033/.3/.:2:/.3:39:-0793/.3 .5/7803/7/.7.39. 0-.30.3..2503/07.3/239.907:9..2.3 .39.3203.5/7/.7:/.3-:7:2.../.5.32030-...-..5..9-:7:$.3203.9/.32038.3 907.7: -...0/07.:3.3/.3:0/:5.7.30./.9:7:9203:2-.39.3 07. ./.3..89073. 202-07..5503/03/..5.3203.39.39.3   4394  $..3/7/.803/7.3/.3 50.//..803. 54891 %3/.:.90.89073.3.9..3.8.3  0.3./..2.3 80.3..8047.7.3.350.7081 .:.3.-.9.33./-.37020 890750..5-:7:850.3/5.3:5202::05..-.-.0.   4394  !:3.8.8..2.2.3.:.240850.9/03.8.5..:5:...44 2070.442:/.3.2.32070.8.317.35:3..32070.7:.503.3 070.033.35033/.2.3 907..9/..5.-.7.3-:7:. -:3././.2 502. 43:83.9150.28.202:/.2..3 ./..8..0.40.39./0..38..3 50792-.3.8. 0.:   4394  !03.442030-.:207:5.5.5/.3....803.-.802.503.5-:7:850.30974-.17.:9.3/.393/.33.3 0.8.317.3.3.7.3.3907-.320.3.3902.:2.9503...297.3503.550..550.3.2.2070.3 8:. $50.7:3 ..0./.203/07.5. 0.9.39.8./.20.-40907...3.8.:.:.-078.3-07.3.8. 503..  09: 002.

/..39/..75..8./.747.7.203.3907./.3.3/./.8. /03.3-.:80. .:.4394/.5.9:-:-.2033/.9203.5 /03.3  203:2-:/.-40 203..8..32070.3-07.3../72030-. $024.   $.2.3.3.3/.507.1..:5.8.23.3/.3 $%! .:2...9: 3/.9:0.22070..8..0.33..302.3  80907:83.4394 ..805079202:: 202.7808:.3/.902. 8907.:-.739:7:9-075:3...2.3 93/.-.3.3.3/./.43943.09. 507025:.89-40   ..:: 0825:.2.202-3.39.3.3 0.202.7....9: /.2-:7:850../..3/.002.3503/07.3.: .3..3..58...33.9:-039:05:.88443.8.3203:.2005.39.5./.9.503/079.9.503.3 .9:.5.8 .8.32070./.393/.0--0780/.3.3.5505078. %3/.3.3.202507-.3 503.8.39:7:9207.3/./. 9.-40-0.. /.3/03/.3 002.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful