SEJARAH DAN PERKEMBANGAN BAHASA MELAYU

Asal Usul Bahasa Melayu
Asal usul perkataan Melayu masih belum dapat disahkan oleh sejarawan. Bagaimanapun terdapat beberapa bukti sejarah yang cuba mengaitkan asal-usul bahasa Melayu, seperti mana berikut: 1. Catatan orang China yang menyatakan bahawa sebuah kerajaan Mo-lo-yeu mempersembahkan hasil bumi kepada raja China sekitar 644-645 Masihi. Dikatakan orang Mo-lo-yeu mengirimkan Utusan ke negara China untuk mempersembahkan hasil-hasil bumi kepada raja China. 2. Ada yang mempercayai kerajaan Mo-lo-yeu berpusat di daerah Jambi, Sumatera , daripada sebatang sungai yang deras alirannya, iitu Sungai Melayu. 3. Satu lagi catatan orang China ialah catatan rahib Buddha bernama I-Tsing yang menggunakan kata malo-yu tentang dua buah kerajaan yang dilawatinya sekitar 675 Masihi. 4. Dalam bahasa Jawa Kuno, perkataan ``Mlayu'' bermaksud berlari atau mengembara. Hal ini boleh dipadankan dengan orang Indo-Melayu (Austonesia) yang bergerak dari Yunan. Asal Usul Bangsa Melayu Dipercayai berasal daripada golongan Austronesia di Yunan. Kumpulan pertama dikenali sebagai Melayu Proto. Berpindah ke Asia Tenggara pada Zaman Batu Baru (2500 Sebelum Masihi) Keturunannya Orang Asli di Semenanjung Malaysia, Dayak di Sarawak dan Batak di Sumatera. Kumpulan kedua dikenali sebagai Melayu Deutro Berpindah ke Asia Tenggara pada Zaman Logam kira-kira 1500 Sebelum Massihi. Keturunannya orang Melayu di Malaysia Dikatakan lebih bijak dan dan mahir daripada Melayu Proto. Bijak dalam bidang astronomi, pelayaran dan bercucuk tanam. Bilangan lebih banyak daripada Melayu Proto. Menduduki kawasan pantai dan lembah di Asia Tenggara.

Orang ini, kumpulan pertama dan kedua, dikenali sebagai Austronesia. Bahasa-bahasa yang terdapat di Nusantara sekarang berpunca daripada bahasa Austronesia ini.

Nik Safiah Karim menerangkan bahawa bahasa Austronesia ialah satu rumpun bahasa dalam filum bahasa Austris bersama-sama dengan rumpun bahasa Austroasia dan Tibet-China (rujuk carta alir di atas). Bahasa Melayu termasuk dalam bahasa-bahasa Golongan Sumatera bersama-sama dengan bahasa-bahasa Acheh, Batak, Minangkabau, Nias, Lampung dan Orang Laut.

Perkembangan Bahasa Melayu Ahli bahasa membahagikan perkembangan bahasa Melayu kepada tiga tahap utama iaitu:

  

Bahasa Melayu Kuno, Bahasa Melayu Klasik dan Bahasa Melayu Moden. Bahasa Melayu Kuno Merupakan keluarga bahasa Nusantara Kegemilangannya dari abad ke-7 hingga abad ke-13 pada zaman kerajaan Sriwijaya, sebagai lingua franca dan bahasa pentadbiran. Penuturnya di Semenanjung, Kepulauan Riau dan Sumatera. Ia menjadi lingua franca dan sebagai bahasa pentadbiran kerana:

  

Bersifat sederhana dan mudah menerima pengaruh luar. Tidak terikat kepada perbezaan susun lapis masyarakat Mempunyai sistem yang lebih mudah berbanding dengan bahasa Jawa. Banyak dipengaruhi oleh sistem bahasa Sanskrit. Bahasa Sanskrit kemudian dikenal pasti menyumbang kepada pengkayaan kosa kata dan ciri-ciri keilmuaan (kesarjanaan) Bahasa Melayu. Bahasa Melayu mudah dipengaruhi Sanskrit kerana:

  

Pengaruh agama Hindu Bahasa Sanskrit terletak dalam kelas bangsawan, dan dikatakan mempunyai hierarki yang tinggi. Sifat bahasa Melayu yang mudah dilentur mengikut keadaan dan keperluan. Bahasa Melayu kuno pada batu-batu bersurat abad ke-7 yang ditulis dengan huruf Pallawa:

   

Batu bersurat di Kedukan Bukit, Palembang (683 M) Batu bersurat di Talang Ruwo, dekat Palembang (684 M) Batu bersurat di Kota Kampur, Pulau Bangka (686 M) Batu bersurat di Karang Brahi, Meringin, daerah Hulu Jambi (686 M) Bahasa Melayu kuno pada batu bersurat di Gandasuli, Jawa Tengah (832 M) ditulis dalam huruf Nagiri. Ciri-ciri bahasa Melayu kuno:

   

Penuh dengan kata-kata pinjaman Sanskrit Susunan ayat bersifat Melayu Bunyi b ialah w dalam Melayu kuno (Contoh: bulan - wulan) bunyi e pepet tidak wujud (Contoh dengan - dngan atau dangan)

batu bersurat di Kuala Berang. Selepas itu. dh. bahasa Melayu mengalami banyak perubahan dari segi kosa kata. b.    Awalan ber.dalam Melayu kuno (contoh: berlepas-marlapas) Awalan di. Allah dan rahmat c.dalam bahasa Melayu kuno (Contoh: diperbuat -niparwuat) Ada bunyi konsonan yang diaspirasikan seperti bh. Terdapat tiga batu bersurat yang penting: a. bahasanya berbeza sedikit daripada bahasa batu bersurat abad ke-7. saya:sahaya) Peralihan Bahasa Melayu Kuno Ke Bahasa Melayu Klasik Peralihan ini dikaitkan dengan pengaruh agama Islam yang semakin mantap di Asia Tenggara pada abad ke13. th. Syamsuddin al-Sumaterani. muncul kesusasteraan Melayu dalam bentuk tulisan. Ketiga-tiga batu bersurat ini merupakan bukti catatan terakhir perkembangan bahasa Melayu kerana selepas abad ke-14. Minangkabau (1356)    ditulis dalam huruf India mengandungi prosa melayu kuno dan beberapa baris sajakm Sanskrit. kh. Bahasa Melayu Klasik Kegemilangannya boleh dibahagikan kepada tiga zaman penting:    Zaman kerajaan Melaka Zaman kerajaab Acheh Zaman kerajaan Johor-Riau Antara tokoh-tokoh penulis yang penting ialah Hamzah Fansuri.ialah mar. Acheh (1380)   masih memakai abjad India buat pertama kalinya terdapat penggunaan kata-kata Arab seperti kalimat nabi. h(Contoh: sukhatshitta) Huruf h hilang dalam bahasa moden (Contoh: semua-samuha.ialah ni. struktur ayat dan tulisan. ph. Terengganu (1303-1387)   ditulis dalam tulisan Jawi membuktikan tulisan Arab telah telah digunakan dalam bahasa Melayu pada abad itu. Batu bersurat di Minye Tujuh. . batu bersurat di Pagar Ruyung. Syeikh Nuruddin al-Raniri dan Abdul Rauf al-Singkel.

masyghul (bersedih) banyak menggunakan perdu perkataan (kata pangkal ayat): sebermula.Ciri-ciri bahasa klasik:        ayat: panjang. adapun. berfungsi sebagai bahasa perantaraan. Sebelum penjajahan Beritish. Perlembagaan Persekutuan Perkara 152 menetapkan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan. British merubah dasar menjadikan bahasa Inggeris sebagai pengantar dalam sistem pendidikan. Terdapat unsur-unsur asing dalam bahasa Melayu. Tiada perkataan dalam bahasa Melayu dan keperluan memebrikan nama am atau khsusu kepada benda. banyak ayat pasif menggunakan bahasa istana kosa kata klasik: ratna mutu manikam. Perkataan bahasa melayu belum ada yang dapat menepati maksud semantik bahasa asing. Hasil karangan Munsyi Abdullah dianggap sebagai permulaan zaman bahasa Melayu moden. berbelit-belit. berulang. ayat songsang banyak menggunakan partikel ``pun'' dan `'lah'' Bahasa Melayu Moden Bermula pada abad ke-19. atau kerana sikap mengaggungkan bahasa asing . c. alkisah. pentadbiran. a.Misalnya matematik menggantikan ilmu hisab. Perkataan asing sesuai dan kelihatan lebih bergaya berbanding bahasa Melayu sedia ada yang mungkin sudah lapuk. Unsur-unsur Asing Dalam Bahasa Melayu Peminjaman usur-unsur bahasa (terutamanya perkataan) bahasa asing merupakan kelaziman. perkara (fenomena) b. sahaya. dan bahasa pengantar di pusat pendidikan Islam. Kegemaran menggunakan bahasa asing. Laporan Razak 1956 mencadangkan bahasa Melayu sebagai pengantar dalam sistem pendidikan negara. edan kesmaran (mabuk asmara). Semasa Malaysia mencapai kemerdekaan. d. . kesusasteraan. Selepas Perang Dunia Kedua. hatta. bahasa Melayu mencapai kedudukan yang tinggi. Akta Bahasa Kebangsaan 1963/1967 menetapkan bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi negara.

istilah. khas.Indonesia . ghalib. bonus) b. mualaf darab. memang terdapat pinjaman daripada bahasa-bahasa Arab. Daripada bahasa Arab dan Parsi terpahat pula.Arab . Jenis-jenis peminjaman a. swasta. Daripada bahasa Sanskrit. Inggeris dan sanskrit. syarak. isyarat. peminjaman berpindah (vokal/vowel) Susur galur peminjaman kata-kata adalah seperti berikut: Sanskrit . fitrah.Peminjaman unsur asing oleh bahasa Melayu dapat dilihat dari segi peminjaman: a. fardu. kadi. darurat. dan e. tarikh ghairah. struktur ayat. Bunyi /sy/ yang dipinjam daripada bahasa Sanskrit diperteguh dengan meminjamnya daripada bahasa Arab dan Parsi pula. bakhil. syamsiah. isyak khabar. peminjaman tulen (matematik. peminjaman kuno (purnama) f. peminjaman kacukan (kasut but) c. terdapat bunyi-bunyi seperti dalam jadual di bawah. tafsir. haid (bunyi ini dilambangkan dengna huruf d) . peminjaman dialek Igmpar (dialek Pulau Pinang). peminjaman pemerian (kapal selam. e. dan peribahasa asing. bunyi-bunyi c. Bunyi /sy/ /kh/ /gh/ /f/ /dh/ Contoh Perkataan syarikat. kapal terbang. kita dapati bunyi seperti /sy/ dan /sw/ seperti dala perkataan syurga. ghazal. tafahus. huruf atau sistem tulisan b. maghrib fakir. swalayan dan swasenyawa. swadaya.Inggeris Bunyi-bunyi Asing Daripada bunyi-bunyi yang ada dalam bahasa Melayu. kosa kata seperti perkataan. imbuhan d. khadam. peluru meriam) d.

Lihat jadual di bawah. zon. vakum. dozen. angkasawati binomial. selasa. gazet Contoh Perkataan . zaman. pro-Amerika poliklinik autonomi. anti-Yahudi prokerajaan. insani. tatarakyat. prasangka. seniman. mahaguru. kusyen zip. hadis (disebut sebagai `s') qari. wazir sabit. sofa lif. syif. swadaya. televisyen syampu. misal. tatasusila swasta. biadab. novel.. akhiri duniawi ilmiah hadirin ustazah hadirat antibiotik. televisyen. Arab-Parsi. fokus. pancalogam. kafe. Sumber Jenis Imbuhan mahapratataawalan Sanskrit swaekadwipanca-man akhiran -wan -nita -wati Awalan bi-i Arab-Parsi Akhiran -wi -iah -in -ah -at antiInggeris-Eropah Awalan propoliautoImbuhan Contoh Perkataan maharaja. hartawan biduanita seniwati. dan Inggeris-Eropah. budiman karyawan. autograf fasa. Imbuhan yang dipinjam terdiri daripada awalan dan akhiran. furqan Daripada bahasa Inggeris (atau bahasa-bahasa Eropah lain) bahasa Melayu telah meminjam bunyi-bunyi seperti berikut (lihat jadual): Bunyi /f/ /v/ /sy/ /z/ Imbuhan Asing Bahasa Melayu juga telah meminjam imbuhan asing daripada tiga sumber bahasa. swalayan ekabahasa. ekafungsi. iaitu bahasa Sanskrit. ekanada dwibahasa pancaindera. qadim. staf vaksin. prauniversiti tatacara. isnin./z/ /th/ /q/ zalim. bimormal abadai. mahasiswa prakata.

aiskrim. praktikal idealisme. suprakelas klinikal. Nias. ulat buku (book worm). merupakan kelainan penggunaan bahasa pada peringkat individu. tenis. Merupakan variasi bahasa apabila variasi bahasa itu masih difahami oleh oleh pengguna dalams esuatau masyarakat bahasa walaupun ada pembahagian geografi . saman. sarjan. Umumnya bahasa Melayu merangkumi Bahasa Malaysia di Malaysia. Pinjaman Nahu Kopula/kata pemeri: Ialah dan adalah (is) Pinjaman Peribahasa: Beban kerja (work load). radio. jawa. doktor. warden. nepotisme. di mana ada kemahuan di situ ada jalan (where there's a will there's a way). Walaupun namanya berbeza. Bahasa Melayu di Brunei dan Singapura. sains. DINAMIKA BAHASA MELAYU Variasi Bahasa Berikut adalah beberapa istilah yang mewujudkan variasi atau kepelbagaian bahasa Melayu. Bahasa Indonesia di Indonesia. opera. subbidang supranasional. elaun. Minangkabau. nasionalisme Kosa kata: lokap. lesen. Variasi bahasa yang khusus berkaitan dengan individu. Variasi bahasa ii dikenali sebagai dialek. ia . polis. Sumatera. komen. bas. Kalimantan dan sebagainya. Acheh. lori. kritikal. Dialek kawasan Bahasa Melayu termasuk dalam golongan Sumatera bersama-sama dengan bahsa Batak. bulan madu (honey moon). reformasi. demokrasi. motokar. Cabang Nusantara mempunyai 200 hingga 300 bahasa dalam 16 golongan seperti Filipina. teknologi. kelas. notis. Keadaan ini berlaku kerana perbezaan alat sebutan seperti kecacatan atau tabiat penyebutan kerana pengaruh rakan atau seisi keluarga. hitam putih (black and white). Variasi bahasa Dialek Kepelbahagaian bahasa yang ditentukan oleh faktor teknikal bahasa iaitu sebutan. Lampung dan Orang Laut. kosa kata dan tatabahasa. komputer. cabang Nusantara. Variasi bahasa yang berkaitan dengan pengguna dalam sesuatu kawasan. Idiolek Perbezaan paling ketara ialah dari segi sebutan dan lagu sebutan. Dikaitkan dengan rumpun banasa Austronesia.subsupraAkhiran Pengaruh Bahasa Inggeris Aspek Pinjaman -al -isme subgolongan.

merupakan dialek bagi bahasa Melayu. Misalnya. orang akanmenggunakan bahasa-bahasa yang formal. Perhubungan antara ketiga-tiganya dapat digambaran melalui skema rajah yang berikut: . bahasa Melayu secara umumnya dapat dibahagikan kepada tiga jenis variasi. Dikaitkan dari segi penggunaan. Dialek sosial Oleh itu. dialek sosial. dalam majlis rasmi. dialek kawasan atau loghat. Varisi-variasi ini yangbrkiatand enan dialek sosial. iaitu bahasa mungkinberbeza mengikut kumpulan sosial dan situasi yang digunakan. iaitu idiolek. dikatakan sebagai dialek sosial.

bahasa kasar. Contoh bahasa formal . bahasa basahan.Berdasarkan konteks yang umum. pengunaan bahasa dapat dibahagikan kepada bahasa formal dan tak formal. Contoh bahasa tak formal . bahasa dialek dan sebagainya. . bahasa halus.Bahasa Baku dan Bahasa Diraja atau Bahasa Istana.Bahasa mesra. bahasa pasar. bahasa slanga.

pakwe. mengancam. Terdapat tiga jenis perbezaan antara bahasa baku dengan bahasa basahan. Merupakan bahasa pertuturan harian dalam konteks tidak rasmi. danragam bahasa mesra dan bahasa formal. dan tatabahasa. Penggunaan gelaran yang tidak lengkap Bahasa Slanga Bahasa tidak rasmi. iaitu: (a) perkataan berbeza untuk makna yang serupa Bahasa Baku mengapa bagaimana sedang kenapa macam mana tengah Bahasa Basahan Ragam Bahasa Formal . Bahasa Terkawal Ayat yang gramatis Mementingkan aspek-aspek sebutanm intonasi. pilihan perkataan. Tidak mementingkan aspek sebutan. I dah warning you banyak kali. Za'aba menggelar bahasa ini sebagai bahasa cakap mulut. Bahasa Basahan Juga disebut sebagai bahasa kolokial. tetapi awak masih hendak ke sana. Ragam Bahasa Bebas dan Bahasa Terkawal Ragam Bahasa Bebas Ayat yang tidak gramatis. struktur ayat dan tatabahasa. Dianggap lebih rendah tarafnya daripada bahasa standard. iaitu tidak memeningkan sebutan. Saya telah berkali-kali memberi amaran supaya jangan pergi ke tempat itu. sekeh. Contoh: Awak sangat degil. intonasi.Bahasa formal dan bahasa tak formal dapat dibezakan dengan membandingkan ragam bahasa bebas dan bahasa terkawal. Menggunakan kata-kata remaja seperti brader. tapi you masih hendak ke tempat tu. Ciri-ciri lain: a. pilihan kata. Ragam Bahasa Mesra dan Bahasa Formal Ragam Bahasa Mesra Menggunakan ragam bahasa bebas. Contoh: You ni betullah degil sangat. intonasi. nahu dan sebagainya. pilihan perkataan. tidak baku. struktur ayat. boring.

Bahasa kiasan dan peribahasa digunakan dengan meluas untuk menyatakan sesuatu secara halus atau tidak berterus terang. contoh: dia punya barang. Bahasa Halus Bahasa halus wujud kerana pertimbanag terhadap orang yang dilawan bertutur. berbulan madu. Contoh: Pengunaan Gua menggantikan saya (ganti diri orang pertama) dan `lu' (ganti diri nama kedua). Tidak gramatis dengan mengabaikan hukum DM dan penggunaan penjodoh bilangan. Kerap menggunakan perkataan `punya' . Menggunakan banyaks ebagai kata penguat. seperti penggunaan anakanda. Kata ganti nama diri merupakan ciri-ciri yang penting. ayahanda. apa punya budak. Contoh: Buang air besar. Kedudukan. bonda dan nenda. adinda.(b) bentuk kependekan Bahasa Baku hendak tidak sudah (c) perubahan bunyi Bahasa Baku ambil kecil pula Bahasa Pasar Bahasa kacukan antara bahasa Melayu dengan bahasa-bahasa bukan Melayu Pelat penyebutan dipengaruhi oleh pelat bahasa ibunda penutur. umur dan keakraban orang yang dilawan bertutur mempengaruhi pemilihan perkataan dan kataganti nama. kekanda. Berikut diturunkan beberapa contoh: Bahasa Basahan kencing berak mengandung/bunting Bahasa Halus Buang air kecil Buang air besar Berbadan dua ambik kecik pulak Bahasa Basahan nak tak dah Bahasa Basahan . berbadan dua. contoh: banyak cantik. pangkat. Bahasa halus juga ada kalanya digunakan dalam surat menyurat apabila kata-kata yang bersopan digunakan.

Misalnya perkataan celaka diaggap kesat di Selangor. jika ditujukan kepada manusia juga tergolong dalam bahasa kasar. perbesar (dialek Kedah) dan besarkan (dialek Johor). c. (d) Kosa kata Contoh: bewoh (dialek Kelantan bermaksud kenduri) (e) kata ganti diri Contoh ambo (dialek Kelantan bermaksud saya) Hang (dialek utara bermaksud kamu) Laras Bahasa . tetapi dianggap biasa di Melaka. Dialek ditentukan oleh fakor geografi dan sosial. Bagaimanapun. Tatabahasa Contoh: penggunaaan imbuhan per. tak berotak dan sebagainya. kerana adakalanya bahasa yang dianggap kasar di kawasan tertentu dianggap gurauan atau bahasa cakap mulut di kawasan yang lain. Ada pihak yang mengatakan perkataan jantan dan betina. Dialek variasi daripada sesuatu bahasa tertentu dan dituturkan oleh sekumpulan masyarakat bahasa tersebut. Kata-kata esat ialah contoh bahasa kasar seperti bangang. kesannya kepada orang lain adalah subjektif. Dialek berbeza dari segi: a. Sebutan Contoh: Perkataan ``air'' disebut dalam pelbagai dialek seperti ayaq. ayo. bodoh. b Gaya lagu bahasa Contoh: Dialek Perak biasanya mempunyai sebutan yang lebih laju daripada Negeri Sembilan.kubur Bahasa Kasar makam Bahasa yang dhamburkan dengan mengikut perasaan.dan -kan.

rragam ayat aktif dengan ayat tunggal yang pendek-pendek banyak digunakan supaya sesuai dengan tempo perlawanan bola sepak berkenaan. Conoth: Ayat aktif dan ayat pasif. Sebaliknya. peserta dan tujuan. jika wacana merupakan ulasan selariperlawanan bola sepak . Sama ada wacana berkenaan disampaiakns ecara lisan atau tulisan. sama ada ia merupakan wacana syarahan Cara penyampaian atau ucapan. Tiga Dimensi Laras (Halliday) merujuk kepada bidang yang diperkatakan seperti biologi. Jika lisan. Contohnya. memorandum atau iklan? Gaya penyampaian mengimbangi sama ada suatu ucapan berkenaan disampaikan dalam situasi formal atau tak formal. laras bahasa doa. JIka wacana merupaan wacana ilmiah. Bidang-bidang ini menentukan kosa kata dan istilah serta jenis ayat dan ragam ayat yang digunakan. maka ragam ayat pasif banyak digunakan untuk memberikn fokus Tajuk wacana kepada perkara yang dibincangkan. Laras juga dipengaruhi oleh tatabahasa. penutur. iitu tajuk wacana. Misalnya Halliday melihat laras daripada tiga dimensi. perbahasan dan khutbah atau doa? JIka tulisan sama ada ia esei. enidikan. dan gaya penyampaian. . Terdapat tokoh bahasa yang membahagikan laras kepada beberapa bahagian lagi. Laras bahasa boleh ditakrifkan sebagai ciri-ciri khusus penggunaan bahasa mengikut bidangs esuatu wacana digunakan. ayat bias dan ayat songsang. dan panjang pendek ayat akanmenghasilkan laras yangberbeza. suka. cara penyampaian. laporan. surat rasmi atau surat peribadi.Dikaitkan dengan kesesuaian dengan bidang dan situasi bahasa atau konteks pengucapan. Laras dipengaruhi oleh latar. perubatan. khutbah dan upacara. matematik dan sebagainya.

pengetahuand an penerangan (syarahan. laporan. Laras Bahasa Perniagaan Tak Formal Berlaku proses pengguguran dalam ayat-ayat yang diucapkan sama ada pengguguran subjek. pengetahuan dan peneranagn (syarahan. surat kiriman dan sebagainya. iaitu laras biasa dan laras khusus. contohny: Di larang memijak rumput. iklan). Gayat ayat sederahana. berita sukan). tiada istilah teknikal. buku). ucapan.) Laras biasa ialah laras bahasa yang yang digunakan unuk khalayak umum tentang pelbagai bidang seperti bidang hiburan (laporan sukan. Pembeza utama yang membezakan antara laras biasa dengan laras khsus ialah: kosa kata tatabahasa gaya Laras Bahasa Biasa Tidak melibatkan bidang tertentu. maklumat dan pemujukan (rencana.Misalnya. predikat. encana) dan maklumat dan pemujukan (rencana. Laras biasa ialah laras khusu yang digunakan untuk masyarakat umum seeprti bidang hiburan (laporan suskan. berita sukan). Struktur ayat mudah. Laras khusus pula merujuk kepada kegunaan untuk khalayak khusus seperti ahli-ahli atau peminat dalam bidang tertentu dan pelajar-pelajar (rencana. rencana). mudah difahami. objek. Laras Bahasa Biasa Formal/Rasmi Digunakan dalam majlis rasmi. adakah ucapan itu disampaiakn dalam majlis yang formal yang dihadiri oleh orangorang kenamaan atau dif-dif? Jenis dan Ciri Laras Bahasa Laas bahasa dapat digolongkan kepada dua golongan besar. . Laras bahasa biasa terbahagi kepada formal dan tak formal. kurang kata pinjaman. iklam). ringkas dan padat. .

pecutan. tender. Contohnya ialah fotosintesis. metafora. Laras bahasa media . laporan dan sebagainya . graf. Menggunaka istilah-istilah yang khusus kepada bidang. simili. habeas corpusdan sebagainya. penulis perlu mengikut fornmati tertentu seperti perlu ada cattan bibiliografi (rujukan). pendebungaan dan sebagainya. matematik dan sebagainya yang terletak dalam ruang lingkup pendidikan. teknologi. Iklan dapat dihasilkan dengan beberapa cara seperti berikut: (a) slogan: Kami Ada Cara (b) Kaedah Pernyataan: Rumah Untuk Dijual/Disewa (c) Perkaitan Konsep: Artis X dengan Tilam Jenama Y (D) Perisytihran: Waja dengan Aksesori Lengkap (e) Kaedah Umpan: Beli Satu. disokong pula oleh gambar. atau mengubah sikap dan melakukan tindkan.Mempengaruhi penguna untuk membentuk tanggapan tertentu . mempunyai istilah sendiri seperti Argumantum ad baculum. lukisan. (g) Bandingan: Bateri X Lebih Berkuasa dan Tahan Lama (h) Gesaan: Cepat! Cepat! Datanglah Beramai-ramai (i) Pertanyaan: Sakit Pinggang? Sapulah Dengan Minyak Angin Z. mengawan. Percuma Satu (f) Mesra: Keutamaan Kami Adalah Pelanggan. dan biasanya perlu dihafal. kiasan dan sebagainya. misalnya penulisan thesis. Bersifat teknikal. komunikasi. nota kaki di bawah muka surat atau nota hujungan di penghujung setiap bab. Dalam penulisan ilmiah. peribahasa. Laras Bahasa Undang-Undang Tiada gambar. Digunakan dalam iklan. Laras Bahasa Akademik Meliputi pelbagai bidang seperti sains. grafik. ilustrasi dansebagainya.

surat peribadi Ucapan syarahan . kedua. pengulangan. ambiguiti dan sebagainya. deskriptif. Beberapa ciri bahasa sastera: a kreatif dan imaginatif: kabur mesej b. peribahasa. kisan. mementingkan penyusunan. puitis dan hidup. Bahasanya boleh dalam bentuk naratif. pemilihan kata c. gaya tulisan yang jelas danketuiga. baasa yang digunakan mudah. Laras Bahasa Sastera Memperlihatkan gaya bahasa yang menarik dan kreatif. menggunakan bahas tersirat: perlambangan. laind aripada struktur teks cereka. personifikasi. metafora. Tiga ciri penting yang harus ada dalam berita akhbar yang baikialah. Laras Bahasa Agama Mengandungi istilah agama daripada bahasa Arab Struktur ayatnya banyak dipengaruhi struktur bahasa Arab Diselitkan dengan petikan daripada al-Quran dan hadis. laporan. ilusi. maka bahasa akhbar haruslah sesuai dengan bahasa kegunaan orangr amai. Ayat yang panjang. bunga-bunga bahasadan sebagainya. Kesimpulan: Golongan laras Hiburan Biasa Pengetahuan Maklumat Khalayak Umum Bidang Situasi Contoh Bahan Berita. dialog. e. d. mengandungi beberapa klaausa. dramatik dan puitis. pertama.: monolog. Oleh sebab akhbar diterbitkan untuk orang ramai. Wartawan atau pengarang akhbar menggunakan bahasa untuk menjelaskan sesuatu menurut cara yang paling mudah diterima sesuai dengan selera sebilanganbesar pemvbaca akhbar. simile. terdapat penyimpangan tatabahasa atau manipulasi bahasa.Berita sebagai satu wacana mempunyais truktur teks yang tersnediri. isi tulisan mestilah tepat. kiasan. dan sebagainya haruslah dielakkan. iklan. menggunakan petikan. perbandingan. istilah teknik. dan lain pula daripada struktur teks esei dan karya ilmiah. metafora. preskriptif.

Tesis. graf. kesatuan fikiran yang utuh. manakala wacana merupakan peringkat fungsi. munasabah. aartikel. Kimiz. usur-unsur paralinguistik (tanda bacaan. kimia. fizik. 5. ucapan. Lukisan Kejuruteraan dan sebagainya. dan ayat merupakan peringkat bentuk. Ia dapat digambarkan seperti berikut: . pendahuluan b. Fizik.Majlis Acara majlis umum Doa. kata. 7. percakapan' ii. berkesan. Ia melebihi tingkat ayat. ekonomi. biologi. jadual. sama ada dalam bentuk lisan (seperti pidato. novel. khutbah) atau tulisan (seperti surat. tebal. pertuturan. 2. Wacana ialah satu unit bahasa yag lengkap . klausa. Sintaksis pula mengkaji ayat sebagai unit bahasa. Bagaimanapun kebolehan menguasai bidang-bidang ini hanya menjamin kebolehan menggunakan sistem dan peraturan-peraturan tatabahasa sahaja. peta dan statistik. binaan serta konstruksinya. keseluruhan tutur yang merupakan suatu kesatuan. dan lain-lain. Doa-khutbah Khusus Teknikal Ilmiah Khalayak Umum undang-unang. menarik. garis tebal) c. penutup d. frasa. 3.isi. Retorik menjadi komponen yang penting bagi wacana. Fonologi merupakan kajian mengenai fonem sebagai unit bahasa. cetakan 6. morfem.Upacara/. cerpen). rencana matematik. tubuh . Kamus Dewan mentakrifkan wacana sebagai: i. Tingkat-tingkat fonem. logik. Oleh kerana sifatnya yang lengkap wacana mempunyai tubuh teks seperti berikut: a. Wacana 1. khutbah Acara majlis rasmi Rencana. 4 Semua perkara yang melibatkan bahasa ialah wacana. miring.

pertama. iaitu sama ada naratif (pemerian). eksposisi (pendedahan) atau penghujahan. kedua. sememangnya. Fungsi 1. walau bagaimanapun. tambahan pula. namun begitu. sesuai dengan. Waktu 8. sebab itu. oleh itu. lantaran. tambahan lagi. iaitu. Tambahan 2. yakni. bertentangan dengan. sebagai kesimpulan. seperti yang diterangkan. akhirnya. Penyataan semula 4. Pengesahan Contoh dan. sama juga dengan. sebagai. laksana. justeru itu. contohnya. Contoh 5. rumusannya. Rumusan 6. lagi. seterusnya. sebagai penyimpul kata berhampiran dengan. dengan kata lain. umpama. lama-kelamaan. kemudian. seperti. apabila. Bandingan 10. Wacana mempunyai penanda. sesungguhnya. sebaliknya. Wcana boleh ditulis dalam pelbagai bentukpenulisan. Pertentangan 11. bak kata. serta. akhirnya. ketika. kemudian. seterusnya. . kemudian daripada itu. 9. Tempat 7. Retorik Seni pemakaian bahasa dalam tulisan atau ucapan dikenali sebagai retorik. deskriptif (pengambaran). lambat-laun. kesimpulannya. tetapi. bertentangan dengan. serupa dengan. sewajarnya. bertujuan untuk menyampaikan sesuatu maksud atau tujuan dengan lebih berkesan. dengan itu. Sebab dan kesan 9.8. di samping. Urutan 3. akhir kata. sungguhpun. tentulah. sebenarnya. pada mulanya. juga dikenali sebagai penanda wacana. selanjutnya. fasal. ibarat. macam. seperti juga. bagai. selepas. bersebelahan dengan. pastilah. selepas itu. jadi. semasa.

dan pendirian orang ramai. eksposisi (pendedahan). ataupenghujahan. Di samping itu.Menggunakan -Cara ini sesuai digunakan menentang. kemahiran retorik melibatkan: 1. di samping perasaan hati dan pandangannya. Penghujahan . Secara umumnya. penyampaian pemikiran secara teratur dan sistematik 4. maka wacana yang terhasil merupakan manifestasi ynag dipengaruhi oleh khalayak wacana berkenaan. .Mendedahkan sesuatu isu. sejarah sesuatu. Mengemukakan satu pernyataan yang umum dan dituruti oleh fakta dan maklumat yang khusus. Sama ada untuk memujuk atau mempengaruhi orang. retorik adalah alat-alat dalam penulisan untuk mempengaruhi. penguasaan tatabahsa 2. menggunakan pancainderanya. induktif atau analogi. Menggunakan kiasan atau perbandingan untuk menunjukkan persamaan atau perbezaan anttara dua perkara atau senario. Induktif Deduktif Analogi Mengemukakan fakta dan maklumat yangberbentuk khsusu dan kemudian membuat kesimpulan atau rumusan.Cara penulis menunjukkan kebenaran pendapat sama ada . penyampaian ideologi. atau berbentuk propaganda. proses. Retorik dikembangkan dengan empat cara. -Kebenaran yang hendak menerangkan sesuatu hal.Dalam penulisan pemujukan. menyookong atau menunjukjkan sikap pemerhatian dan untuk menjelaskan berkecuali.Gaya naratif boleh ditemui pada laporan akhbar. penulisan boleh dibuat dengan teknik induktif atau deduktif atau analogi. pandangan.Menerangkan atau memerikan sesuatu. Disamping itu struktur wacana pula dipengaruhi oleh niat dan hasrat wacana. atau ditunjukkan mestilh Di tahap yang lebih halus. deskriptif (pemerian). minit mesyuarat atau ceramah syarahan yang menerangkan sesuatu. pengamatannya untuk konsep. laporan aktiviti. Naratif Deskriptif . . penguasaan corak dan bentuk penulisan. cadangan. penggunaan pelbagai ragam bahasa 3. dengan berasakan fakta atau penulis ada kalanya menggunakan manabukti yang konkrit. . -Kebenaran tidak berasaskan emosi sahaja. contoh kiasan dan sebagainya. Eksposisi . perkara. sikap.Penulis menggambarkan peristiwa. mana teknik sama ada deduktif. iaitu naratif(penceritaan).

bersiram. pangkat. 5.'' Kesantunan berbahasa juga dikaitkan dengan penggunaan bahasa halus. 8. junjung kasih. Penggunaan kosa kata dan ganti nama diberi perhatian khusus agar sesuai dengan kedudukan. pangkat. 2. 4.Pengalaman seseorang. Lihat contoh berikut: Pak Mak Tok Digunakan untuk orang lelaki yangs ama sebaya dengan ayah kendiri. Abang Kakak . Antara ungkapan berkenaan ialah patik.. Cara sapaan lisan/bertulis menurut bahasa Melayu dengan sopan santun supaya tidak dianggap sebagai biadab atau tidak berbudi bahasa. Sistem sapaan dan panggilan ini melibatkan penggabungan gelaran. umur dan keakraban hubungan. berangkat. Pemilihan kata dan ungkapan cuma bergantung kepada kedudukan. 9. bercemar duli dan sebagainya. tuanku. 6. penulis boleh menggunakan teknikteknik induktif. umur. rujukan hormat dan ganti nama. termasuk di dalamnya ialah laras bahasa istana. Kesantunan Berbahasa 1. Kesantunan berbahasa mempunyai ciri-ciri yang tertentu. Dalam kesantunan berbahasa. bahasa Melayu mempunyai sistem sapaan dan panggilan yang tersendiri. drama dan sebagainya. Digunaka utnuk orang perempuan yang kira-kira sebaya dengan emak kendiri Digunakan untuk orang lelaki atau prempuan yang kira-kira sebaya dengan datuk atau nenek kendiri. dan keakraban hubungan. . Kehalusan budi bahasa dalam memakai atau menggunakan bahasa atau kesopanan ketika menggunakan bahasa. Digunakan untuk orang perempuan yang tidak setua emak kendiri dan juga tidak semuda kendiri. watak-watak dalam novel. deduktif atau analogi. bersemayam. Kata dan ungkapan bertatasusila banyak digunakan dalam keadaan biasa.Dengan cara deksriptif ini. 3. Bahasa halus mengikut Asmah Haji Omar ``disamakan dengan pendidikan yang penuh dengan adab tata tertib. 7. Digunakan untuk orang lelaki yang tidak setua ayah kendiri dan juga tidak semua kendiri.

Saudari . Pak Njang. Cik . Encik. Mak Long. Gabungan nama kekeluargaan asas (Abang (bang) dan Kak dengan jenama kekeluargaan pertalian darah hanya terbatas kepada Long. Mak Su. Mak Njang. Mak Lang.hanya digunakan dalam surat rasmi yang ditujukan kepada para pemilik atau pentadbir syarikat perniagaan (termausk syarikat guaman) seperti: Tetuan . daripada kendiri seperti Encik Ahmad atau Cik Ahmad. Puan . adik ipar mak long ipar. mentua dan ipar. Jenama kekeluargaan ikatan perkahwinan Diwakili oleh kata menantu. Pak Cik. dan hubungannya belum rapat dewngan kendiri atau digunakan dalam rujukan kepada ahli-ahli dalam mesyuarat. Saudara . Pak Ngah. Pak Lang. (Pak Mentua. kak ipar. dan orang lelaki bergelar Haji. Gelaran Pergaulan Tak Bersahaja (Formal) Tuan . 13. Tetuan . Mak Cik. Pak Su. Kak Ngah. Contoh: abang ipar. ii. menjadi Mak Cik atau Pak Cik i.digunakan untuk orang lelaki atau perempuan yang seumur dengankendiri atau lebih muda.boleh digunakan untuk orang lelaki yag lebih tinggi pangkatnya. Bang Ngah. Jenama kekeluargaan terbahagi kepada: 12. Ngah dan Cik seperti Bang Long. Profesor dan sebagainya. Mak Ngah. Mak Mentua dan Tok Mentua). Gelaran Pergaulan Bebas Biasanya Cik digunakan untuk perempuan yang belum berkahwin.untuk perempuan sahaj ayang pangkatnya lebih tinggi daripada kendiri. Jenama kekeluargaan pertalian darah (Pak Long. Ipar digunakan untuk merujuk kepada ahli-ahli dalam keluarga suami atau isteri selain menantu danmentua.perbahasan dan sebagainya. Gelaran Pak atau Mak ketika berkomunikasi ditambah dengan Cik. mak ngah ipar dan sebagainya. Doktor.Adik Digunakan untuk orang lelaki atau permepuan yang lebih muda daripada kendiri. manakala Encik untuk lelaki sahaja. Profesor dan Syed. dan perempuan yang mempunyai gelaran Doktor. 11. Bang Cik dan Kak Cik.digunakan untuk lelaki yang lebih tinggi pangkatnya daripada kendiri. 10. Kak Long.digunakan untuk perempuan sahaja dalam konteks yang sama dengan penggunaan gelaran saudara.

Nik) . Gelaran Warisan Contoh Raja (Perak. Datuk Paduka. .w. Gabungan Gelaran (a) kekeluargaan + keagamaan. Tun.Tuan Haji (c) Kekeluargaan + warisan (hanya Ungku. Mak Ungku. . .) 14. Wan. Toh Puan. Datuk Setia). Pahang. Sutan (Minangkabau). Gelaran Kurniaan. Datin Paduka (gelaran yang dikurniakan oleh kerajaan negeri Selangor). 15. Datuk (Datuk Seri. Nik (Kelantan). Datu (Sabah). Datuk (Satuk Patingi.Tan Sri Prof. Gelaran keturunan orang-orang besar. Gelaran warisan daripada keturunan yang berasal dari luar Malaysia seperti Raden (Jawa). Tan (di Kedah) dan Tun (Terengganu) Gelaran warisan kepada keturunan Nabi Muhammad s. Gelaran Bapa Kemerdekaan kepada Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj.Raja Haji (f) Kurniaan Kerajaan + Akademik/Ikhtisas + Warisan + Keagamaan. Mak Wan. Engku. Daeng (Bugis). Terengganu). Sesetengah pihak mengatakan bahawa gelaran Syarif. Wan (Kelantan. seperti syed atau sayid bagi lelaki dan Syarifahbagi perempuan.a. Terengganu). Puan Sri. Teuku dan Teungku (Aceh). Raja Haji Osman . Pangeran dan Dayangku (Brunei Darussalam). Pangeran Muda (Brunei Darussalam) Tengku(Kelantan.Pak Haji (b) Pergaulan Tak Bersahaja (kecuali saudara) + Keagamaan. Sidi. Megat danPuteri (Perak). Contoh: Tuan Haji Nik (e) Warisan (Kecuali Nik) + Keagamaan. Pangeran.Pak Ungku. Pak Nik. Selangor). (d) Pergaulan Tak Bersahaja + Keagamaan + Warisan (hanya Nik). .Awangku. Syekh dan Siti juga tergolong ke dalam gelaran jenis ini. Bhd. Pangeran Anak. 16. Datuk Amar). Toh Puan (isteri kepada datuk di Terengganu) Pendeta Za'aba (gelaran kurniaan yahng diberikan oleh pertubuhan seperti Kongres Bahasa Melayu Ketiga (1956). Kedah.Syarikat Sinaran Sdn. Abang (Sarawak).

Toh Puan Yang mempunyai gelaran kurniaan kerajaan (selain Tun dan Toh Puan) atau/dan gelaran ikhtisas yang formal Ketua Hakim Negara Ketua Polis Negara Hakim. Tengku Ampuan. Menteri Besar. Kadi Mufti dan pemimpin Islam Ketua jabatan tanpa gelaran Yang Maha Mulia Duli Yang Teramat Mulia atau Yang Teramat Mulia Yang Amat Mulia Yang Mulia Yang Amat Berhormat Yang Berhormat Yang Berhormat Mulia Yang Amat Berbahagia Yang Berbahagia Yang Amat Arif Yang Amat Setia Yang Arif Sahibul Samahah Yang Berusaha .17. Sultanah. Ahli Dewan Undangan Negeri (wakil rakyat) Wakil Rakyat yang mempunyai gelaran Tengku atau Raja Tun. Duli Yang Maha Mulia Raja Permaisuri Balu Raja Raja Muda atau Tengku Mahkota Kerabat Diraja Karib Bergelar warisan Perdana Menteri. Ketua Menteri Menteri. Raja. Timbalan Perdana Menteri. Ahli Parlimen. Rujukan Hormat Orang Yang Disapa Yang di-Pertuan Agong dan Raja Permaisuri Agong Rujukan Hormat Kebawah Duli Yang Maha Mulia Seri Paduka Baginda Sultan.

• Morfologi .Kajian yang merangkumi penggunaan kata berpandukan makna. • Sintaksis . Fonologi Satu bidang kajian atau ilmu cabang bahasa yang mengkaji bunyi-bunyi bahasa serta lambang-lambang yang ada pada setiap bunyi bagi sesuatu bahasa. • Fonem . setiap suku kata ditandai vokal yang mendahului atau mengikuti konsonan. morfologi.Bidang kajian bunyi-bunyi bahasa dan lambang-lambang. Titik Artikulasi . Sistem Bahasa Melayu terdiri daripada binaan ayat. • Suku Kata Dalam Bahasa Melayu .Bidang kajian kata dari segi pembentukan.Unit bunyi bahasa terkecil dan dapat membezakan makna kata.Fonem-fonem bahasa diberi lambang tulisan berupa huruf.Dalam abjad Romawi terdapat 26 lambang iaitu 21 konsonan dan lima fonem vokal.0 SISTEM BAHASA MELAYU 3. jenis dan aspek-aspek berkaitan kata. Huruf dan Suku Kata • Konsep Bunyi . Kedatangan Arab melahirkan tulisan Jawi. . Konsep Bunyi. jenis dan golongan serta kajian tentang ayat. Fonem.Dalam Bahasa Melayu. Penggolongan Bunyi Bahasa Alat-alat Pertuturan Manusia . • Huruf . . Sistem Tulisan Bahasa Melayu Dipercayai Bahasa Melayu ditulis dengan tulisan Kawi dan Rencong.1 FONOLOGI Sistem Bahasa Melayu Pengenalan 1. 2. Sistem Bahasa Melayu merangkumi empat bidang iaitu fonologi. terdapat 11 pola suku kata. Kedatangan Barat menyebabkan tulisan Rumi terhasil. • Fonologi . Huruf merupakan lambang dalam sistem bunyi bahasa yang membentuk parkataan dalam tulisan.Setiap alat mempunyai fungsi tertentu sebagai alat pertuturan.3.Dalam ejaan. Fonem diwujudkan bagi kemudahan huraian sistem bunyi. • Semantik .Kajian tentang ayat yang merangkumi pembentukan. Artikulator b. sintaksis dan semantik. Dua jenis alat pertuturan iaitu: a.Bunyi sebutan dalam sistem Bahasa Melayu. frasa dan bunyi bahasa.

iaitu bahasa dan bukan bahasa iaitu gerak tubuh. sekatan ataupun sisihan pada arus ugara yang dikeluarkan oleh paru-paru. Vokal umumnya bersuara. Vokal depan ( i. b. ε. Bunyi batuk. Bibir berkeadaan neuteral semasa menghasilkan bunyi vokal ini.Bunyi-bunyi Bahasa a. Terdapat 8 bunyi vokal iaitu 6 vokal asli dan 2 vokal pinjaman. b. c. Awal Tengah Akhir Terbuka Akhir Tertutup e e/kor Belas Sate Telek . pita suara akan bergetar. e. b. Bunyi bahasa terhasil daripada alat-alat pertuturan manusia. berderham. Bunyi bukan bahasa dihasilkan oleh alat-alat pertuturan tetapi mesej yang ingin disampaikan tidak difahami sepenuhnya. c. Vokal didahului oleh bunyi "hentian glotis". konsonan dan bunyi diftong. Tiada sebarang sekatan. Bunyi vokal dihasilkan tanpa halangan . Vokal a. b. halangan atau geseran semasa vokal dihasilkan. Alat-alat pertuturan manusia menghasilkan dua jenis bunyi. Kedudukan Vokal Dalam Bahasa Melayu a. c. Terdapat 3 jenis bunyi bahasa iaitu vokal. a ) adalah pada suku kata. Sifat-sifat Vokal a.contoh. . pergerakan tangan. Vokal membentuk suku kata dan kata.

. i. marah. h.wacana hasil himpunan ayat-ayat. f. halangan ataupun geseran. .binaan kata ialah kata-kata dalam fungsi dan peranan dalam ayat. frasa. Konsonan asli terdiri daripada.Terdapat pengguguran sesuatu unsur ayat.Wujud unsur selitan dalam ayat. d. Tanda Koma [.ia merangkumi pembentukan kata serta proses pembinaan ayat.Sengauan (Nasal) . Ada 18 konsonan asli dan 9 konsonan pinjaman.bunyi bahasa adalah unsur-unsur pembentukan kata. Tanda Sempang [-] . . . klausa dan ayat. Tanda Kurung [( )] . Tanda Koma Bertindih [.Bunyi letupan (Plosif) .tatabahasa sebahagian daripada kajian bahasa. e. Ketika dihasilkan.] . menyindir. .Hadir di akhir ayat bagi menunjukkan rasa hairan. c. . e.proses menjeniskan perkataan berdasarkan bentuk dan fungsi perkataan dalam golongan yang sama. Tatabahasa .Digunakan selepas ayat penyata diikuti ayat lain yang berkaitan.tatabahasa melibatkan pembentukan kata. .penggolongan kata . udara dari paru-paru akan menghasilkan sekatan di rongga mulut. Tanda Titik [.Geseran (Frikatif) . c.i i/bu Bilah Kali Saling a a/yam Malu Saya Botak Cara Menghasilkan Bunyi Bahasa A.::Pengenalan::. Tanda Titik Bertindih [:] . . .::Latar Belakang Tatabahasa::.bentuk kata ada kaitan dengan Morfologi.Bunyi separuh vokal (Geluncuran) Tanda Baca Tanda baca digunakan dalam sistem ejaan Rumi Bahasa Melayu. Merupakan lambang-lambang dalam penulisan bahasa untuk memperjelaskan maksud.Menunjukan bahagian yang dilafazkan atau cakap ajuk. g. Konsonan a. Tanda Petik [" "] . sakit.Berahir sesuatu ayat / ayat penyata.] .Bunyi letusan (Afrikat) .Fungsi sebagai unsur kaitan dua ayat. d. .Getaran (Tril) .] . Bunyi konsonan dihasilkan oleh alat pertuturan manusia dengan membuat sekatan. Tanda Seru [!] . Tanda Soal [?] .Sisihan (Lateral) . a.Hadir di akhir ayat. Konsonan adalah bunyi-bunyi selain bunyi-bunyi vokal. b.\. tekak dan hidung. b.Bagi kata ganda. .

perkataan berkawan mempunyai dua morfem iaitu kata dasar "kawan" dan awalan "ber-". c. . Sintaksis . `Subjek' dalam ayat ialah konstituen yang menjadi judul dan unsur yang diterangkan. . .frasa ialah susunan yang mengandungi sekurang-kurangnya satu atau dua perkataan yang berpotensi uuntuk dikembangkan menjadi lebih perkataan.::Perbandingan Bahasa dan Tatabahasa::. struktur dan binaan ayat.::Definisi Tatabahasa::. Konsep Morfem .ayat boleh terbentuk daripada beberapa perkataan yang mempunyai makna lengkap.::Bahagian Tatabahasa::. .. Klausa tidak mempunyai tanda baca yang lengkap mahupun intonasi yang .ayat mempunyai subjek dan prediket. `Predikat' adalah bahagian yang terdiri daripada frasa yang berfungsi sebagai penerang subjek. Ini termasuk kaedah penyusunan perkataan dalam membentuk sesuatu ayat. .bidang ilmu bahsa yang melibatkan kajian proses pembinaan ayat.::Konsep Asas Sintaksis::. Morfologi .walaupun unit terkecil tetapi tidak dapat dikategorikan dalam unit nahu. iaitu morfem bebas (iaitu kata tanpa imbuhan) dan moefem terikat (iaitu terdiri daripada bentuk-bentuk imbuhan). . Bahasa  Fonem  Morfem  Kata  Frasa  Klausa  Ayat Tatabahasa  Morfem  Kata  Frasa  Klausa  Ayat .sintaksis mengkaji bentuk. . Sesuatu perkataan terbentuk daripada satu morfem atau lebih.sintaksis ialah bidang ilmu bahasa yang mengkaji proses pembinaan ayat. .merupakan pengetahuan tentang pembentukan kata dan proses penyusunan kata dalam ayat. . a. . .struktur kata .unit asas terkecil yang menjalankan tugas nahu.tatabahasa Bahasa Melayu meliputi bidang kajian Morfologi dan sintaksis.Klausa merupakan satu unit gabungan perkataan yang mengandungi subjek dan prediket serta konstituen kepada ayat. . b.binaan ayat-ayat yang dihasilkan oleh alat-alat pertuturan manusia dan menjadi unti bahasa yang bermakna. . .Morfem ada dua jenis.bidang tatabahasa berkaitan dengan aspek kata.contoh. .unit terkecil yang mempunyai maksud atau tugas ialah morfem. dari segi struktur dan pembentukan kata serta penggolongan kata.

penggandaan atau pemajukan. . .terdapat 4 bentuk kata dalam Bahasa Melayu. b. . penggandaan atau pemajukan sesuatu kata. . .terdapat 2 morfem iaitu 'morfem bebas' dan 'morfem terikat'. .kata akar atau akar kata ialah bentuk morfem terikat yang perlu bergabung dengan morfem lain untuk membentuk kata. Kata Terbitan . . . unit terkecil dipanggil Morfem.contoh: arus (akar kata) + sungai (morfem bebas) = Arus sungai .Morfologi merupakan bidang tatabahasa yang berkaitan aspek bahasa dan kata termasuk struktur dan pembentukan kata. 3.bentuk kata ialah unit tatabahasa yang berbentuk tunggal dan terbentuk daripada pengimbuhan.binaan kata merupakan kata-kata yang digolongkan berdasarkan peranan masing-masing dalam sesuatu ayat. .dalam Bahasa Melayu.::Konsep Morfem::. penggolongan kata.kata daripada sebarang golongan yang tiada imbuhan.1 MORFOLOGI .kata yang terbentuk daripada proses pengimbuhan. . . .::Definisi Morfologi::. Kata Tunggal .::Kata Dasar::. a.::Bentuk Kata::. morfologi melibatkan tiga perkara iaitu proses pembentukan kata. dan struktur kata.2.::Konsp Perkataan::. .sempurna. .dikenali juga sebagai 'kata pokok' yang merupakan kata yang menjadi asas bagi kata terbitan.::Morfologi::. Kebanyakan daripada kata dasar menerima imbuhan daripada morfem bebas. .morfem ialah unit tatabahasa terkecil dan fungsi nahu.::Pengenalan::. .

bangsa.ini akan menimbulkan kata-kata baru dan menambahkan perbendaharaan kata. sebahagian kata dasar atau gandaan berentak.kata nama am kongkrit (Kebendaan) .) **kata nama am .unsur penting dalam binaan nama. sama ada seluruh kata dasar atau sebahagian kata dasar (Penggandaan penuh dan penggandaan separa).contoh : cinta.kata nama terdiri daripada 'kata nama khas'.penggabungan dua kata dasaratau lebih untuk menghasilkan satu bentuk kata. Kata Ganda .perkataan digolongkan dalam golongan-golongan tertentu berdasarkan struktur. . pemajmukan.dieja secara terpisah.kata nama am abstrak (Bukan kebendaan) . mimpi. organisasi. d.terhasil apabila dua kata dasar atau lebih membawa makna tertentu. .::Pemajmukan::.hidup . namun berfungsi sebagai satu unit.manusia .::Golongan Kata::. apitan dan sisipan. larutan. . akhiran.c.tak hidup (benda mati dan tidak hidup sifatnya seperti nama negeri. . tumbuh-tumbuhan) . terdiri daripada nama orang. 'kata nama am' dan 'kata ganti nama'. institusi.diri tanya . . nama tempat dan nama benda.terdapat 4 kategori iaitu.::Penggandaan::. dan pengakroniman. penggandaan. **Kata ganti nama . .::Pengimbuhan::. Kata Majmuk . .fonologi. morfem.diri orang b.bentuk kata yang dihasilkan dengan mengulangi kata dasar.terdapat 29 kata majmuk yang telah mantap dan dieja. Kata Kerja . rumah.proses menggandakan kata dasar sama ada secara penuh atau seluruh kata dasar. . . .::Proses Pembentukan Kata::. Kata Nama . .Melibatkan awalan.kata ganti nama diri . . a.kata ganti nama tunjuk . .contoh : Pelajar. .satu proses penghasilan kata dalam Bahasa Melayu melelui proses pengimbuhan. **kata nama khas . sintaksis dan semantik. . .bukan manusia (haiwan.

Dsb d.Biru.Tak Berpelengkap . .Sekarang. tanya. penguat.::Definisi Sintaksis::. .Suka.ukuran . arah. . Jauh 4.cara . klausa atau ayat.Mudah.sifat .ayat dasar merupakan ayat inti yang dapat mengalami peluasan.Tak Transitif . . . perintah.::Pola-pola Ayat Dasar::. bantu. Kata Tugas .2 SINTAKSIS .Dekat.::Pengenalan::.waktu . pemeri.Rasa.juga dikenali sebagai kata sifat yang merupakan perkataan unsur inti dalam sesuatu binaan frasa adjektif.CM.perasaan .aspek penting seperti konsep frasa dan klausa. . Gembira 9. penggolongan kata serta pembentukan dan pembinaan ayat. frasa dan klausa adalah penting.warna . Dengar. Sukar 2.sintaksis ialah bidang yang mengkaji hukum atau rumus tatabahasa.. .Binaan ayat mempunyai subjekdan predikat.::Ayat::. . 3. . bilangan.Berpelengkap .pancaindera . sendi nama dan pangkal ayat.ayat adalah unit pengucapan yang terletak di peringkat susunan yang paling tinggi. . Bau. Nanti 5. Kata Adjektif . Penggolongan kata Adjektif 1. . Inci 8. nafi.Baik. . Merah 6. hubung.dalam Bahasa Melayu terdapat 4 jenis pola iaitu. penegas. pembenar. Bujur 7.merangkumi kata-kata dasar yang menjadi unsur utama dalam binaan frasa kerja.dalam dinaan ayat.Bulat.jarak .Aktif _ Pasif c.kata tugas untuk kata seru. Kata Kerja .2.sintaksis ialah bidang ilmu bahasa berkaitan dengan proses pembinaan ayat.hadir dalam frasa. . Jahat 3.Transitif .bentuk .

susunan perkataan terdiri daripada satu atau beberapa perkataan yang mengandungi kata sifar (Ajdektif).ayat pasif dengan perkataan "Kena" .terdiri daripada kata kerja tak transitif. Frasa Kerja (FK) . Ayat penyata 2.ayat aktif ialah yang menggunakan kata kerja aktif.tardapat 4 jenis frasa iaitu : a.jenis-jenis klausa terdiri daripada. Frasa Nama (FN) . Frasa Nama + Frasa Nama (FN+FN) b. Frasa Adjektif (FA) . . . .::Frasa::. . Ayat Aktif .::Jenis-jenis Ayat::. .a. Frasa Nama + Frasa Adjektif (FN+FS) d.ayat pasif dengan kata kerja.Frasa ialah satu unit tatbahasa berdasrkan kata susunan yang mengandungi satu atau dua perkataan yang berpotensi untuk diluaskan menjadi dua perkataan atau lebih.ayat aktif boleh dipasifkan. a. Frasa Sendi Nama (FS) . Frasa Nama + Frasa Sendi Nama (FN+FS) . .terdiri daripada satu perkataan atau beberapa binaan dalam satu ayat. Jenis-jenis Ayat 1. .ayat permintaan . klausa bebas (utama) b. .::Ragam Ayat::.fungsi klausa sebagai konstituen kepada ayat. .aktif tak transitif Ayat Pasif . . . Ayat perintah .sebagai panduan.merangkumi ayat aktif dan ayat pasif.Ayat suruhan .terdiri daripada satu sendi nama dan satu frasa sebagai pelengkap. b.klausa merupakan unit gabungan perkataan yang mengandungi subjek dan predikat.::Jenis-jenis Frasa::. .::Klausa::.aktif transitif .Ayat larangan .ayat pasif dengan kata nama ganti . d. c.contoh : "Budak --> Budak sekolah --> Seorang budak sekolah". terdiri daripada ayat aktif transitif dan ayat aktif tak transitif.Ayat silaan . . Frasa Nama + Frasa Kerja (KN+FK) c. klausa terikat (tak bebas) . a.

hiponim. antonim.Pancangan Keterangan . satu cabang linguistik. . . Ayat Majmuk . .::Bentuk Ayat::.Polisim .Homofon .Pancangan .Homograf .::Definisi Semantik::. Ayat seruan 4.Komplemen . b. ayat tunggal. .Pancangan Relatif .Majmuk Campuran 3. .terdapat pelbagai ragam dan bentuk ayat-ayat dasar / ayat mudah / ayat inti.ayat tunggal merupakan ayat dasar. homonim. . mengkaji makna kata dalam bahasa tertentu.Antonim . .::Makna Perkataan::.bidang kajian bahasa yang mengkaji maksud dan makna kata.::Semantik::.ayat tunggal terdiri daripada satu subjek (inti) dan satu predikat (cerita) sahaja.3. . ayat majmuk dan sebagainya.beberapa konsep dipelajari seperti sinonim. dan faktor-faktor yang mempengaruhi. a. . dikaitkan dengan masyarakat.3 SEMANTIK . .::Peribahasa::. .ayat tunggal mengandungi satu klausa bebas. dan polisim. Ayat tanya . .homonim . Ayat Tunggal .ia boleh dibahagikan kepada beberapa ayat seperti.::Perkaitan Makna Perkataan::.terdapat hubungan semantik antara satu perkataan dengan perkataan bahasa lain atau perkaitan beberapa jenis perkataan. .Hiponim .::Pengenalan::. Makna Perkataan .ayat majmuk atau ayat kompleks merupakan gabungan dua atau lebih ayat tunggal dalam satu ayat.terdapat beberapa pola ayat seperti ayat pasif. .semantik ialah makna kata.Gabungan . .

kiasan terbahagi kepada 2 bentuk iaitu.kiasan berpindah ini boleh dibahagikan kepada beberapa jenis iaitu.rumusan ialah peribahasa di dalam warisan budaya Melayu.ia berperanan untuk memberi pengajaran dan teladan kepada manusia. .memberi misalan berkias. pepatah . Perumpamaan mempunyai erti dua lapis.mengandungi pengajaran dan teladan. ibarat.Bidalan ialah peribahasa yang mempunyai makna selapis sahaja.pepatah juga dikenali sebagai perbilangan. perumpamaan / simile . Tamsil . terdapat 5 jenis perbandingan iaitu.peribahasa terdiri daripada simpulan bahasa. c. Kiasan Ibarat . f. b.menggunakan kata perbandingan seperti bak. a.gabungan bahasa ibarat dengan bahasa kiasan. .ia mengandungi unsur-unsur pengajaran. bidalan . b. kiasan . Cerita Ibarat dan Cerita Kiasan . . kiasan berpindah . e.. . Pepatah ialah ungkapan yang merupakan pusaka adat resam masyarakat Melayu.kiasan ialah bahasa yang diungkapkan dimana ia dibandingkan dengan yang lain. a. . . laksana dan bagai.maksud juga berbeza secara tersurat dan tersirat. d. Peribahasa mempunyai falsafah hidup dan nilai moral yang tinggi.tamsil ibarat merupakan gabungan bahasa tamsil dan bahasa ibarat dalam bentuk kesatuan kata. .kiasan ialah bahasa yang diucapkan tantang sesuatu perkara dibandingkan dengan perkara lain. perumpamaan pepatah dan bidalan.bahasa yang menggunakan kata-kata berkias dalam perkataan sesuatu maksud. umpama. . .peribahasa sudah sebati dalam masyarakat Melyu dan merupakan warisan yang amat tinggi nilainya. . .masyarakatMElayu kaya dengan pelbagai bentuk kata berbunga yang diwarisi dari tutun-temurun. d.::Perbandingan::.::Kiasan::. c. . e. . .Perbandingan terbahagi kepada dua jenis iaitu perbandingan terus terang dan perbandingan tidak terus terang. Ibarat .terdapat dalam perumpamaan. b.perumpamaan ialah kata-kata kiasan yang membawa perbandingan makna. . Tamsil Ibarat . a.di dalam perbandingan.bagasa yang memerangkan sesuatu perkara dengan menggunakan benda lain sebagai perbandingan. rumusan .ungkapan atau rangkai kata yang tersimpul dan digunakan dalam keadaan tertentu. simpulan bahasa . kiasan asal .selalu digunakan didalam penulisan prosa dan puisi.

kiasan berbunga ..kiasan berangkap .kiasan melompat .kiasan pemanis .kiasan terus .kiasan melarat .kiasan bersandar .

Siapakah majikan kamu ? Itulah rumah idamanku. Aspek – masa 1. Maka panglima itu pun diberi persalinan. Hanya dia sahabat baik saya. memang 2. Tolong temankan adik saya. betuk. Dia patut datang bulan lalu. sangat Kata penegas  Juga. 2. Kanak-kanak itu hendakmakan. Pekerja itu sudah pulang. JENIS KT Kata hubung Dan. mesti.. Ya. Ahmad akan ke sana esok. 2. kamilah yang menjaga budak itu. mengesahkan 2. mungkin Kata penguat  Terlalu. Betul.. benar  Amat. comelnya bayi itu ! Apakah yang ada dalam kotak itu ? Jangan buang sampah di sini. Aminah mengemas rumah dan ibunya membasuh kain. Depan ayat 1. adapun. agak.perasaan 1. lalu. Adalah rugi sekiranya anda tidak menguasainya. kerana Kata seru Aduh. malahan. CONTOH 1. pun. 2. usah. Kata partikel 1. Lambat benar bas itu tiba. dapat. mahu. sedang. klausa @ frasa Mendukung sesuatu tugas sintaksis tertentu DEFINISI Hubung 2 binaan ayat AMC AMP Lahirkan perasaan Tanya / soal 1. patut. bahawa. KATA TUGAS  Kata yang bersifat pelbagai jenis (heterogen) – tidak boleh jadi unsur inti bagi frasa-frasa endosentrik (FN/FK/FA)   Hadir dalam ayat. itulah orangnya. 2. permintaan 1. yang. betul Kata pangkal ayat Maka. 1. 3. amboi Kata Tanya ASIBIDIBAM Kata perintah Jangan. 1. . 2. paling. cis. arahan. Ragam . 1.  Sekali. 1. larangan. 1. Pakaian seragam pasukan itu amat kemas. sakitnya kakiku ! Amboi. cukup. masih  Hendak. silaan. Sila ambil makanan di sana. makin. tolong Kata pembenar Ya. Tindakbalas – perintah. Hatta istana itu pun siaplah. 2. Depan Belakang bebas 1. hanya. 2. sungguh. Budak yang sedangmembaca itu adik saya Aduh. benar. kurang. lagi. 2. minta. 2. sebermula Kata Bantu  Telah. Indah nian istana bunian. harap. nian.Nota Ringkas Kata Tugas Subtajuk Kata Tugas mesti ditanya dalam BM 1 STPM setiap tahun. Masakan ibunya palingsedap Sungai itu agak dalam. Pakaian seragam pasukan itu kemas amat. 2. jua. Kami juga ingin ke pekan.

semua. Buku itu ada di atas meja. dua per tiga 1. Bahasa Melayu ialahsalah satu bahasa yang tergolong dalam keluarga Austronesia.tidak Tidak (FK / FA) Bukan (FK/FA) pertentangan maklumat Kata pemeri  Ialah  adalah Ialah + FN Adalah + FA Adalah + FSN 1. sisi. 1. 2. Burung-burung itu terbang ke arah 2. tunjukkan selatan.Letaknya dihadapan FN Definisi Contoh tunjukkan tempat 1. Lapisan ozon sesungguhnya semakin menipis. Beri penegasan Bukan KN jadi KN 1. bawah. 3. 2. 2. KSN Di ke KATA SENDI NAMA . Kata bilangan Hala 1. Tak tentu segala. Projek itu bukan usaha saya. Kata arah tepi.. Kata penekan nya Kata pembenda nya 1. 2. Bapanya tidak turun ke sawah hari ini Kenyataan itu tidak benar. Dia bukan hendak belajar. lah -kah. beberapa 1. tetapi pemurah orangnya. selatan. Ali menunggu emaknya di perhentian . Lajunya ialah 100 km sejam. Tentu (kardinal) dua. Makanan itu bukan untuk Ratna. masa/waktu 3. 1. 1. 2. @ arah yang dituju 2. -tah. ketigatiga 1. tunjukkan tempat 1. Mereka menuju ke tengahpadang. Ibunya bekerja di sekolah itu. Segala persiapan telah dibuat. seratus 1. Kata nafi  Bukan   Tidak Bukan. himpunan beratus-ratus. Bukan (FN / FSN ) 1. belakang atas.. Mereka akan ke Kuantan esok. Ketiga-tiga orang pesalah itu akan dipenjara. tetapi hendak bermain sahaja Pak Ali bukan kaya sangat. pisahan masing-masing. tiaptiap 1. timur dll. saya akan berangkat ke Itali. pecahan setengah. Dua hari lagi. Makanan seimbangadalah baik untuk kesihatan badan Sumbangan besar beliauadalah dari segi peningkatan ekonomi rakyat luar bandar. berguni-guni. Setiap orang dikehendaki mengisi borang penyertaan. Setengah hartanya akan diserahkan kepada rumah anak yatim.

dari

daripada

1.

bas dari pagi ke petang. tunjukkan arah, tempat @ 1. Angin kencang bertiup dari arah waktu/masa selatan. 2. Bola itu ditendang dari penjuru padang. 3. Temoh pembayaran bermula dari pukul sembilan pagi. menyatakan punca bagi 1. Pemain sarkas itu menerima bola manusia/haiwan/benda/unsur daripada beruangnya. mujarad. 2. Dia menjauhkan diri daripada bahaya dadah. 2. sumber / asal kejadian 1. Ukiran itu diperbuat daripada logam. 3. perbandingan / perbezaan 1. Edisi kedua buku itu lebih lengkap daripada edisi pertama. 1. menyatakan sasaran 1. Sila kembalikan borang itu kepada manusia/institusi, haiwan dan kerani pejabat ini. unsur mujarad 2. Sisa makanan itu diberikan kepada kucing. 3. Pastikanlah anak-anak anda tidak terdedah kepada bahaya dadah. 2. menyatakan pecahan 1. Peserta bengkel itu dibahagiakan kepada dua kumpulan. 3. menyatakan perubahan keadaan 1. Suhu badannya meningkat kepada 39ºC 1. Bas kami bertolah pada pukul tujuh pagi. 1. Wang itu ada pada ibu. 1. Layang-layang itu tersangkut pada tiang telefon. 1. Pada pandangan saya, kisah itu hanyalah khayalan. 1. Asrama untuk/bagi penuntutpenuntut Sabah sedang dibina. Hadiah itu untukmu. Tanah seluas dua ekar itu untuk kamu. Rakyat Malaysia mesti bersatu padu demi kestabilan negara. Demi Allah, aku tidak akan mengulangi perbuatan terkutuk itu.

kepada

pada

1. menunjukkan keterangan waktu/tempat 2. ada pada 3. menunjukkan tempat bagi perbuatan sesuatu kata kerja 4. digunakan pada ungkapan

untuk/bagi untuk

1. tunjukkan kegunaan sesuatu menyatakan bahagian yang 1. ditentukan 2. tujuan 1.

demi

unsur penegas

1.

tentang (mengenai)

membawa maksud rujukan1. sesuatu yang tidak tentu/umum @ mujarad 2.

terhadap

seperti/bagai/ umpama/ laksana dengan

sejak/semenjak akan

oleh

hingga/sampai

dalam/antara

Mereka berbincangtentang masalah negara. Kami berbual tentangkejadianrompakan itu. rujukan penyambut tentu 1. Seseorang ketua harus bersikap adil terhadapanak buahnya. (haiwan/manusia/benda) 2. Tawas akan bertindakbalas terhadapkotoran dalam air. perbandingan 1. Pemuda itu berlagak ...orang kaya. 2. Pasangan mempelai itu ...pinang dibelah dua. 1. maksud bersama2/beserta 1. Ayah pergi ke pekan dengan ibu. 2. cara sesuatu dilakukan 1. Dia menyambut tetamu itu dengan hati terbuka. 3. mamakai/menggunakan 1. Ani melukis potret itu dengan cat air. 4. perbandingan yang 1. Warna bajunya sama biru dengan serupa/sama warna bajuku. penanda waktu/masa 1. Hasnah sugul sejak kematian ibunya. merujuk manusia 1. Wanita itu amat rindu akan anaknya. (penggunaannya mesti 2. Anak raja itu berahi akan Tuan Puteri didahului KA emotif Bongsu. ayat pasif (di-.../ter-.../kena1. Kuih itu dibeli olehnya 2. Buku Pelita Bahasa terkarang oleh Za’ba. 3. Pencuri itu kena tangkap oleh polis. membawa maksud sebab 1. Ia mati oleh senjatanya sendiri. (asalnya oleh sebab) boleh guna ”lantaran” membawa maksud perihal 1. Pegawai itu berjaga sampai pagi. peringkat dan had masa, 2. Anak-anaknya belajar hingga waktu @ tempat peringkat universiti berfungsi sebagai kata arah 1. Dalam hal ini, kita semua setuju (tiada ruang/tiada jarak) 2. Tiada perbezaan yang besar antara pendapatnya dengan pendapat saya

Nota Ringkas Kata Kerja
Kata kerja sering menjadi soalan Calon dimestikan mahir tentang subtajuk ini. wajib BM 1 STPM.

Jenis Kata Kerja :

Jenis KK TT Tanpa Pelengkap

Definisi Boleh berdiri sendiri 1. tanpa objek 2.

Contoh Semua orang pulang pada waktu petang. Padi sedang menguning di sawah.

TT Berpelengkap

MESTI ada pelengkap 1. : 2. KN (ber-...3. kan/menjadi/ada FA 4. 5. (1) Objek (FN) (2) Bo pasif (3) KKT aktif : meN-…-kan

Pokok padi Wan Empukberbatangkan emas Ali menjadi guru sandaran. Pak Samad ada sawah di kampung Mereka menetap di Kampung Dusun Lukanya beransur baik

KKT

meN-…-i meN (4) KKT pasif :

1. Murid-murid sedang mendengarceramah. 2. Ceramah sedang didengaroleh murid-murid. 3. Saya telah menjawab surat itu. 4. Surat itu telah saya jawab.

Transformasi drp. Ayat aktif

Imbuhan Kata Kerja :

menaiki bas. 3.mendekati anak muridnya. 2.. Perbuatan pemuda itu memalukankeluarganya...menuruni lurah.... i (lokatif) Kata Kerja Transitif 1 Objek dan 2 Objek : I OBJEK .. . Aminah menjahitkan adiknya seluar pendek. Ali membesarkan rumahnya. kan (benefektif) 2.... . meN . benefektif 1. .Jenis Makna Membuat sesuatu 1. 1. Contoh Para peneroka mendirikan rumah secara bergotong-royong. meN . Perbandingan akhiran . Ayah membelikan adik buku...kan dan akhiran . 2. .i : PERSAMAAN Kedua-duanya membawa maksud kausatif..membaiki motosikal.. Dia meyakinkan saya tentang kebenaran cerita itu. 2.i lokatif 1... 2.kan kausatif 1. .. En. PERBEZAAN Kedua-duanya mempunyai maksud yang berbeza.membesarkan rumah. . ..

Ibu sedang menidurkan adik. 3. Kami mewarnakan mural itu. 3. 2 OBJEK 1. 2. Hasnah membelikan Asri (OT) sebuah buku (OS).1. Guru membacakan murid-muridnya (OT) karangan yang terbaik (OS). Saya menyampaikan salam kepada beliau. Kakak menjahitkan ibu (OT) sehelai baju (OS). . 2.

Memandangkan terdapat perkataan perancangan dalam pilihan jawapan II : perancangan taraf yang merupakan proses yang lebih awal daripada I : pengekodan . . I dan IV Kata kunci soalan di atas ialah perkataan susunan..Menunjukkan catatan terbaru dengan label BM 1 : Teknik Menjawab Soalan. maka pilihan yang betul ialah pilihan jawapan D. I. Calon hanya perlu menilai susunan kedua pilihan jawapan C ( I : pengekodan) dan D ( II : perancangan taraf). II. Pilihan jawapan IV mestilah merupakan susunan terakhir kerana penilaian merupakan peringka terakhir. III dan IV B II. IV dan I C III. A I. III. II. II dan IV D III. Tunjukkan catatan yang lebih lama KHAMIS. 30 JUN 2011 Kaedah Logik Menjawab BM 1 Tahukah anda bahawa terdapat sesetengah soalan BM 1 STPM yang hanya memerlukan pemikiran logik akal untuk menjawabnya ? Saya tunjukkan beberapa soalan sebagai contoh. STPM 2004 16 Susunan yang betul untuk perancangan bahasa Melayu ialah I pengekodan II perancangan taraf III perancangan dasar IV penilaian hasil dan pemantapan strategi. Oleh itu pilihan jawapan yang mungkin ialah C atau D.

Oleh itu. pilihan jawapan I dan IV semestinya salah kerana mengandungi pekataan "melaksanakan". . Perkataan "mempertimbangkan" dalam pilihan II dan perkataan "memilih"dalam pilihan jawapan III menepati makna perancangan iaitu tindakan yang belum dilaksanakan. Oleh itu jawapan yang betul ialah C. Yang penting jangan gelabah dan jangan mengalah.STPM 2002 14 Antara yang berikut. Cuba teliti soalan-soalan STPM yang lain untuk melihat soalan-soalan sebegini. Fikiran mesti tenang ketika menjawab soalan. yang manakah pernyataan yang menunjukkanperancangan bahasa Melayu pada peringkat pertama? I Melaksanakan rancangan yang disusun II Mempertimbangkan kedudukan bahasa-bahasa lain III Memilih bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan. Soalan STPM di atas hanyalah contoh untuk menunjukkan terdapat beberapa soalan yang kelihatan sukar sebenarnya mudah untuk dijawab. IV Melaksanakan kajian semula terhadap kedudukan bahasa kebangsaan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV Kata kunci soalan di atas ialah perkataan perancangan. Perancangan mestilah perkara yang belum dilaksanakan.

C. [4] Soalan-soalan dalam kertas ini merangkumi soalan : BAHAGIAN Pemahaman • laras akademik/karya sastera/carta dan bentuk-bentuk lain.B. iaitu : Kertas 1 (910/1) dan Kertas 2 (910/2). • kepelbagaian dan kesegaran bahasa Melayu sebagai alat perhubungan. D) BENTUK SOALAN D1. [6] Setiap soalan diikuti oleh 4 pilihan jawapan A. [2] Sukatan pelajaran Bahasa Melayu yang diperkenalkan pada tahun 2000 dan peperiksaannya pada tahun 2001 ialah sukatan pelajaran baru yang menggantikan sukatan pelajaran Bahasa Melayu yang digunakan sejak STPM 1992. STPM 2002 12 Bahasa Melayu mengalami perkembangan awal pada zaman kerajaan .RABU. 23 MAC 2011 SMK.Calon dikehendaki memilih jawapan yang betul.D. A Sejarah dan Perkembangan Bahasa Melayu • latar belakang/asal usul/tahap perkembangan B Dinamika Bahasa Melayu. [1] Kertas Bahasa Melayu di peringkat Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia (STPM) terdiri daripada dua kertas. BANDAR MAS TEKNIK MENJAWAB BAHASA MELAYU KERTAS 1 (910/1) (A) PENDAHULUAN. 2 atau 3 gabungan jawapan.Markah tidak ditolak sekiranya jawapan calon salah.(fonologi/morfologi/sintaksis) • makna kata/peribahasa (Semantik) [4] Calon dikehendaki menjawab kesemua soalan tersebut (60 soalan) dalam masa 2 jam. • ciri-ciri kesantunan bahasa Melayu C Sistem Bahasa Melayu • pelbagai peraturan bahasa. [5] Jumlah markah penuh bagi kertas ini ialah 60 markah dengan pemberatan 37. kemudian menandakan jawapan tersebut pada kertas jawapan objektif yang berasingan yang disediakan semasa peperiksaan.0 TIADA STIMULUS. [3] Kertas 1 mengandungi 60 soalan objektif aneka pilihan. Markah calon dikira berdasarkan jumlah jawapan yang betul.5 .

STPM 2004 13 Pernyataan yang berikut adalah benar tentang bahasa Melayu klasik kecuali A menyerap unsur bahasa Jawa kuno B meminjam beberapa unsur bahasa Arab C mengekalkan pengaruh bahasa Sanskrit D menjadi media penghasilan karya sastera dan penyebaran ilmu D2. C Adalah dimaklumkan bahawa tugasan ini perlu disiapkan dengan segera.pernyataan. Austronesia Tibet-China 11 Padanan yang betul bagi bahasa dalam petak P dan Q ialah A Austroasia Polinesia B Austris Melanesia C Austris Austroasia D Austroasia Mikronesia D2.gambar rajah.2 JADUAL DIIKUTI OLEH SOALAN.A Sailendra B Sriwijaya C Majapahit D Bangkahulu STPM 2003 37 Pilih ayat yang menggunakan kata pemeri dengan betul? A Kereta api yang baru tiba itu adalah dari Johor Bahru.petikan. B Encik Hashim adalah ketua kumpulan kami yang baru.jadual.0 MEMPUNYAI STIMULUS Stimulus soalan : Carta.1 Carta STPM 2004 Soalan 11 berdasarkan carta di bawah ini. STPM 2004 Bahasa Contoh I Arab I Wajah II Cina II Gincu . 2.ayat.rumus.pola dan stimulus-stimulus lain. D Latihan merumus karangan itu adalah bukan untuk semua pelajar dalam kelas ini.

pilih padanan yang betul antara perkataan pinjaman dengan bahasa sumbernya. I II III IV APQSR BPSQR CPSRQ DRQSP STPM 2002 19 Laras rencana Laras akademik I Fakta bersifat khusus Fakta bersifat ilmiah II Bahasanya bersahaja Bahasanya ringkas III Kurang penggunaan istilah Penggunaan istilah teknikal IV Terdapat kepelbagaian idea Idea yang terbatas Berdasarkan jadual di atas. pilih padanan yang betul antara laras rencana dengan laras akademik A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV D3. yang manakah terdiri daripada kata kerja pasif? . Justeru B Di samping itu.III Jawa III Bahaya IV Sanskrit IV Tulen 15 Berdasarkan jadual di atas. Namun D Walau bagaimanapun Meskipun demikian STPM 2003 35 Antara perkataan yang berhuruf condong berikut.0 SOALAN YANG JAWAPANNYA DALAM BENTUK JADUAL/KENYATAAN STPM 2001 20 Daripada jadual di bawah. pilih padanan penanda wacana yang sesuai dengan tujuan paparan idea. Seterusnya C Dengan itu. Tujuan paparan idea Melanjutkan gagasan Menyatakan pertentangan maklumat A Oleh itu.

bahunya terlanggar (B) oleh pemuda menyebabkan dia terjatuh (C).0 PETIKAN DIIKUTI OLEH SOALAN Wanita yang ditemui itu berseluar biru.memakai kaca mata hitam. STPM 2002 21 Petikan di atas menepati retorik A laporan B pemerian C penceritaan D penghujahan .0 GAMBAR RAJAH/CARTA DIIKUTI OLEH SOALAN STPM 2003 24.memakai kasut hitam bertumit tinggi.dan beg tangan berjenama Christine de Or.bertahi lalat di bawah bibir. Ketika keluar dari tempat itu. STPM 2003 23 Daripada jadual yang berikut. Ramlah cepat-cepat bangun dan dia tersenyum (D) memandang pemuda itu. Bahagian yang bertanda X dalam gambar rajah di atas ialah A vokal depan luas B vokal belakang luas C vokal belakang sempit D vokal depan separuh sempit D5.berambut pendek. pilih padanan gelaran yang betul Gelaran Warisan Gelaran Kurniaan Gelaran Ikhtisas A Ungku Datuk Tuan Doktor B Tok Imam Profesor Tan Sri C Megat Puan Sri Tunku D Pangeran Syed Cikgu STPM 2004 12 Pilih padanan yang betul antara batu bersurat dengan tempat dan tulisan.Ramlah terpesona (A) melihat pertunjukan silap mata itu. Batu Bersurat Tempat Tulisan A Kedukan Bukit Palembang Palava B Talang Tuwo Palembang Nagiri C Gandasuli Jawa Palava D Pagar Ruyong Acheh Nagiri D4.berkulit cerah.memakai kemeja berlengan panjang.

Kata bantu ragam yang terdapat dalam petikan di atas ialah A telah. mahu D masih. PERNYATAAN/HURAIAN DIIKUTI OLEH SOALAN 31 “Kesesuaian dua huruf vokal membentuk dua suku kata pada kata dasar. Bagi pasangan itu. kata ganda yang berhuruf condong membawa maksud A jamak B himpunan C tidak tentu D kepelbagaian D6. Mereka mahu menjual buah-buahan yang dipetik itu di pasar malam. Pasangan itu sedang rancak memetik hasil tanamannya. sedang STPM 2004 39 Belum pun ada apa-apa keputusan dibuat. iaitu pasangan antara huruf vokal pada suku kata praakhir dengan suku kata akhir tertutup” STPM 2002 Pernyataan di atas merujuk kepada A susunan vokal B keselarasan vokal C penyesuaian dua huruf vokal D penggabungan dua huruf vokal STPM 2003 • Belakang lidah diangkat setinggi mungkin ke arah lelangit lembut tanpa menyentuhnya • Lelangit lembut diangkat • Bibir dibundarkan 27 Pernyataan di atas adalah tentang cara penghasilan bunyi .STPM 2003 Walaupun hari beransur senja. masih B mahu.Pak Mail telah bertindak dengan sendiri Berdasarkan petikan di atas. Pak Dollah dan isterinya masih di ladang. boleh C sedang.0. sebahagian daripada buah-buahan itu boleh disedekahkan kepada jiran mereka.

• Udara dikeluarkan dari paru-paru terus melalui rongga hidung • Pita suara digetarkan 25 Pernyataan di atas menunjukkan cara-cara mengeluarkan bunyi konsonan A sengauan gusi bersuara B sengauan dua bibir bersuara C sengauan lelangit keras bersuara D sengauan lelangit lembut bersuara D7. . • Lelangit lembut dalam keadaan biasa.A vokal tengah B vokal depan luas C vokal depan sempit D vokal belakang sempit STPM 2004 • Depan lidah dirapatkan ke lelangit keras.0 AYAT DIIKUTI OLEH SOALAN STPM 2002 Berjaya juga akhirnya pendaki gunung Everest itu 43 Ayat di atas A tidak boleh dipasifkan B mengalami proses pengguguran C mengalami proses penyongsangan D boleh menggugurkan unsur keterangan STPM 2003 49. bahagian yang berhuruf condong dikenali sebagai A frasa keterangan B klausa tak bebas C klausa utama D klausa bebas STPM 2004 Motosikal Jaguh kepunyaan anak Tuan Pengetua Sekolah Menengah Kebangsaan Dato‟ Sriwijaya telah melanggar seekor anak kambing jantan di hadapan Masjid al-Rahman pada hari Ahad yang lalu. Hormatilah Rukunegara kita kalau mahu menjadi rakyat yang setia Dalam ayat di atas.

STPM 2003 Objek + kata ganti nama tunjuk + X + kata kerja pasif 42 X dalam rumus di atas boleh diisi dengan kata ganti diri A orang ketiga sahaja B orang kedua sahaja C orang pertama sahaja D orang pertama dan kedua STPM 2003 Kata Bantu aspek + kata penguat + kata adjektif 5 Antara yang berikut. B Budak kecil itu menjerit-jerit ketika saya tiba di rumahnya. C Peluang kenaikan pangkat Encik Haris sudah amat cerah D Bilangan penonton yang menyaksikan perlawanan itu agak kecil sekali .0 RUMUS DIIKUTI OLEH SOALAN Ayat 1 Subjek Predikat Kata kerja kata komplemen subjek predikat STPM 2002 42 Antara ayat yang berikut.49 Predikat bagi ayat di atas ialah A melanggar seekor anak kambing jantan B telah melanggar seekor anak kambing jantan C melanggar seekor anak kambing jantan di hadapan Masjid al-Rahman D melanggar seekor anak kambing jantan di hadapan Masjid al-Rahman pada hari Ahad yang lalu D8.yang manakah yang menepati rumus di atas? A Dia mengendalikan program itu untuk ketua jabatannya. yang manakah ayat yang mengandungi binaan frasa seperti di atas? A Kesihatan Puan Tan sudah baik sungguh. D Budak itu bangun lalu meninggalkan adiknya yang sedang menangis. B Kain yang dipakainya halus bagai sutera. C Pengetua menjelaskan bahawa murid itu sakit tenat di rumahnya.

6. Pastikan ruangan yang ditandakan itu betul. Baca setiap petikan dengan teliti. . B Semasa bunyi vokal dihasilkan. 3. (fahami setiap patah kata) 2.udara yang keluar dari paru-paru mengalami sempitan di rongga mulut. Pilih jawapan yang paling tepat dan tandakan jawapan itu dengan betul pada kertas jawapan objektif yang berasingan. udara yang keluar dari paru-paru keluar berterusan melalui rongga tekak dan rongga mulut. Kepantasan membaca serta kemahiran membahagikan masa sangat penting SEMASA menjawab soalan-soalan yang dikemukakan. Jumlah markah calon secara keseluruhannya dikira berdasarkan jumlah jawapan yang telah ditandakan/dijawab dengan betul pada kertas jawapan objektif. 5.(E) STRATEGI MENJAWAB 1. D Semasa bunyi dihasilkan. 4. tiada pemotongan markah bagi soalan yang salah. Ingat.tiada getaran pada pita suara. yang manakah benar tentang bunyi vokal? Skop/pengetahuan : Definisi/ciri-ciri bunyi vokal. udara yang keluar dari paru-paru mengalami sekatan di rongga mulut. 10. Pastikan kertas soalan tersebut lengkap dan mengandungi 60 soalan. Calon juga seharusnya dapat memahami petikan/karya sastera/carta dengan baik. (F) CARA MENJAWAB (LANGKAH DEMI LANGKAH) 1. 2. Calon dinasihatkan agar berhati-hati semasa memilih jawapan aneka pilihan atau pilihan pecahan yang diberikan. 2 (gariskan kunci jawapan (kata/frasa/klausa) Contoh : A Semasa bunyi dihasilkan. 8. Untuk memahami kehendak soalan. Baca arahan soalan dengan teliti sebelum mula menjawab. C Semasa bunyi dihasilkan. Baca dan fahami dengan teliti carta/kenyataan/petikan atau stimulusstimulus lain dan soalan. Baca dan fahami semua pilihan jawapan dan lakukan perkara yang sama seperti no. 7. 9. 3. Bahagikan masa untuk menjawabnya dan jangan berlengah-lengah apabila menjawab mana-mana bahagian yang tertentu yang dianggap sukar. Contoh : Antara yang berikut. Jangan tinggalkan mana-mana soalan tanpa dijawab kerana tindakan ini amat merugikan calon. kemudian baca 4 pilihan jawapan yang diberikan. gariskan kunci soalan (kata/frasa/klausa) dan tentukan skopnya. Calon hendaklah menjawab kesemua 60 soalan mengikut had masa yang ditetapkan iaitu 2 jam. Gariskan kata kunci atau isi-isi penting semasa membaca petikan agar dapat memudahkan proses menjawab soalan-soalan susulan yang dikemukakan.

contohnya. G1. Setelah melalui semua proses di atas. tetapkan pilihan jawapan. pindah kepada soalan yang lain 6. STPM 2004 32 Antara yang berikut. Untuk tidak membuang masa. I.4. IV dan I C III. Ulang langkah 1 hingga 4 untuk soalan-soalan yang ditinggalkan. III. ayat manakah yang mengandungi subjek kata kerja yang berfungsi sebagai kata nama? I Masakan ibu enak sekali II Bederma satu amalan mulia III Membuang masa adalah tabiat buruk IV Penggunaan dadah mengancam keselamatan negara A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV G2. 5. contohnya. yang manakah kata tunggal? I Jejari II Rujukan III Kelmarin IV Kosmopolitan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV STPM 2002 50 Antara yang berikut. 7. III dan IV B II.0 : Kaedah penyingkiran. Peruntukkan masa lebih kurang 5 minit untuk menyemak semula pilihan jawapan yang ditanda pada kertas jawapan objektif untuk memastikan bahawa semua 60 soalan telah calon jawab. [G] KAEDAH MENJAWAB SOALAN 2 ATAU TIGA GABUNGAN JAWAPAN. II dan IV . STPM 2004 16 Susunan yang betul untuk perancangan bahasa Melayu ialah I pengekodan II perancangan taraf III perancangan dasar IV penilaian hasil dan pemantapan strategi A I.0 : Kaedah Logik. sekiranya masih keliru. II.

Jadi. 2. 4. Buat catatan atau nota kecil yang mudah dibawa ke mana-mana untuk dihafal. Calon gagal untuk menjawab semua soalan. calon sepatutnya cuba untuk menjawab. Lazimnya calon kurang yakin atau terkeliru apabila memilih jawapan aneka pilihan yang berbentuk pilihan pecahan mungkin kerana kurang pengetahuan tentang tajuk yang disoal. Calon kurang cekap menginterpretasi rangsangan daripada pelbagai bahan yang dikemukakan. calon dinasihatkan agar dapat mengagihkan masa dengan bijak agar semua soalan dapat dijawab mengikut masa yang ditetapkan. Bersedia lebih awal dengan latih tubi dari semasa ke semasa. yang manakah pernyataan yang menunjukkan perancangan bahasa Melayu pada peringkat pertama? I Melaksanakan rancangan yang disusun II Mempertimbangkan kedudukan bahasa-bahasa lain III Memilih bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan IV Melaksanakan kajian semula terhadap kedudukan bahasa kebangsaan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV (H) KELEMAHAN CALON 1. 9. 2. 3. 6. 4. Baca soalan dengan cermat/teliti dan cuba fahamkan kehendak soalan. Sesetengah calon mungkin meneka jawapan. Baca arahan soalan dengan teliti sebelum menandakannya pada kertas jawapan objektif supaya tiada sebarang kesilapan dilakukan. Tindakan ini amat merugikan kerana walaupun markah tidak dipotong bagi jawapan yang salah. . Tindakan ini menyebabkan calon memilih jawapan yang salah. Alasan yang biasa dikemukakan oleh calon ialah tidak mempunyai masa yang mencukupi. I dan IV STPM 2002 14 Antara yang berikut. Calon mungkin lemah dalam bahagian tatabahasa atau fonologi bahasa Melayu. II. Calon yang kurang cekap membaca mungkin mengambil masa yang agak lama untuk memahami maklumat yang terkandung dalam ketiga-tiga petikan/karya sastera/carta bagi soalan pemahaman. Calon cuai ketika menandakan jawapan terutamanya jika jawapan ditandakan dahulu pada kertas soalan sebelum menandakan pada kertas jawapan objektif. 3. Calon terlalu gopoh apabila menjawab soalan sehingga tidak peka terhadap kehendak soalan sama ada yang positif atau negatif. 5. (I) LANGKAH –LANGKAH MENGATASI KELEMAHAN. Calon mungkin agak lemah dalam penguasaan bahasa sehingga tidak boleh memahami isi-isi tersirat dalam petikan yang diberikan. 1.D III. 8. 7.

Ayat : subjek/predikat/Pola Ayat Dasar 12. Penerbitan ayat : pengguguran/penyusunan semula/perluasan 19.. pembentukan akronim].terbitan/ majmuk/ganda 10. huruf dan suku kata [terbuka/tertutup] 02.. [K] PEMAHAMAN 01. Digunakan dalam soalan [stimulus/stem/jawapan/distraktor] . Agihkan masa dengan baik agar semua soalan dapat dijawab dalam tempoh 2 jam. Bentuk ayat : tunggal/majmuk [gabungan/pancangan/keterangan]/campuran 18.5. Klausa : bebas/tak bebas 14. Vokal : Konsep vokal depan/tengah/belakang/sempit/separuh sempit/ luas/separuh luas 03. Pola Keselarasan Vokal 06. Frasa :jenis/binaan 13. 8. Diftong : Rentetan vokal 05. Golongan kata : KN/KK/9KA/16KT 11. fon.dengan syarat. Pengejaan : kata pinjaman/imbuhan pinjaman/kata majmuk [mantap/belum mantap] 07. Tanda baca : sempang [-] 08. Calon dinasihatkan agar tidak menandakan jawapan di kertas soalan. Fonologi. BESARKAN PELUANG” “MANUSIA YANG BERJAYA IALAH MANUSIA YANG LUAR BIASA…" MANUSIA BIASA BOLEH MENCAPAI KEJAYAAN SEPERTI YANG DICAPAI OLEH MANUSIA YANG LUAR BIASA . Bentuk kata : tunggal [termasuk akronim. BERUSAHALAH SECARA LUAR BIASA BIASAKAN YANG BETUL… BETULKAN YANG BIASA. fonem. kemudian menandakannya semula pada kertas jawapan objektif kerana tindakan ini bukan sahaja membuang masa bahkan boleh mengelirukan calon. Konsonan : Konsonan asli/pinjaman/bersuara/tak bersuara 04. Morfem : bebas/terikat [imbuhan] 09. Susunan ayat : biasa/songsang [seluruh/sebahagian predikat] hati-hati ayat pasif 15. Jenis ayat : penyata/perintah/seru/Tanya 17. 7.. Tandakan dengan pensel atau hitamkan dengan jelas pada ruangan jawapan di kertas jawapan objektif seperti yang diarahkan. (J) PENUTUP “KECILKAN MASALAH.. 6. Cuba fahami perbezaaan maksud bagi setiap pernyataan yang dikemukakan dalam pilihan jawapan yang diberikan. Ragam ayat : Aktif/pasif [penanda pasif ] 16.

yang manakah tidak benar tentang bahasa Melayu klasik? A Tidak wujud pendepanan predikat dalam binaan ayat. kamus. yang manakah pernyataan yang menunjukkan perancangaan bahasa Melayu pada peringkat pertama? I Melaksanakan rancangan yang disusun II Mempertimbangkan kedudukan bahasa-bahasa lain III Memilih bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan IV Melaksanakan kajian semula terhadap kedudukan bahasa kebangsaan .unsur/konstituen/pengaruh/pengekodan/taraf/dasar/variasi/personafikasi/ diksi/laras/wacana/retorik/glottis/vokal/konsonan/diftong/fonologi/ morfologi/sintaksis/semantik/jamak/hukumD-M/tatabahasa/morfem/morfem/ penerang/pelengkap/keterangan/subjek/predikat/relatif/komplemen/frasa /klausa aktif/pasif/songsang/tunggal/dasar/terbitan/artikulasi/ artikulator/objek/inti/ … [L] UJIAN 11/2003 Perkataan yang ada kaitan dengan konsep “Melayu” ditemui pada catatan yang terdapat pada I Batu Bersurat Talang Tuwo II Batu Bersurat Kedukan Bukit III patung di Padang Rocore. Batanghari IV rekod ahli pelayaran China bertarikh 644-645 Masihi A I dan II B I dan III C II dan IV D III dan IV 13/2003 Antara yang berikut. 07/2003 “Penyerapan variasi bahasa dari segi daerah dan sosial melalui penyediaan tatabahasa. B Banyak menggunakan partikel dalam ayat C Bentuk ayat pasif lebih banyak digunakan D Penggunaan kata pangkal ayat meluas. dan sebagainya Pernyataan di atas merujuk kepada konsep A penilaian B pemupukan C pengekodan D pemasyarakatan bahasa 15/2002 Antara yang berikut. panduan ejaan.

II dan III B I. III Ana akan menghadiri seminar itu bersama-sama dengan abang anta. separuh sempit.A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 24/2001 Dalam pengeluaran bunyi vokal bahasa Melayu. ini barang berapa harga? II I doakan you lulus dengan cemerlang dalam peperiksaan itu. II dan IV C I. III dan IV 37/2002 Perkataan yang tergolong dalam kata terbitan ialah I seteru II ekawarna III setinggan IV sasterawan A I dan III B I dan IV C II dan III D II dan IV 26/2002 Antara yang berikut. yang manakah perkataan yang mengandungi bunyi yang . 37/2001 Pilih keterangan yang benar tentang morfem bebas? I Kata tunggal II Kata berimbuhan III Kata yang dapat berdiri sendiri IV Dapat berfungsi sebagai ayat minimal A I. konsep sempit. IV Beta berasa amat sedih dengan penderitaan yang menimpa rakyat beta. separuh luas dan luas dikaitkan dengan A kedudukan lidah B pergerakan lidah C turun naik rahang D bukaan rongga mulut 17/2001 Antara berikut yang manakah yang mengandungi unsur-unsur percampuran kod ? I Ah Kau. III dan IV D II.

C Boleh diikuti unsur keterangan. D Dia tercengang apabila namanya diumumkan sebagai pemenang peraduan itu. kemudian digeluncurkan ke arah vokal belakang sempit ? A Taut B Kain C Halau D Hairan 26/2001 Pilih pernyataan yang benar tentang bunyi diftong. B Bendera negara-negara peserta berkibaran di sekeliling stadium. B Boleh mengikuti kata penguat. I Terdapat unsur geluncuran II Kombinasi dua bunyi vokal III Membentuk lebih daripada satu suku kata IV Mempunyai dua puncak kelantangan A I dan II B I dan III C II dan IV D III dan IV 35/2001 Ayat yang manakah menggunakan kata adjektif sebagai pelengkap? A Keadaan politik di negara jiran semakin genting. 33/2003 Antara yang berikut. yang manakah bukan ciri kata adjektif? A Boleh menjadi predikat ayat. C Malaysia akan menjadi negara pengeksport kenderaan yang terkenal.dihasilkan dengan menyebut vokal depan luas dahulu. D Boleh hadir di hadapan kata kerja 39/2002 Rakyat negara itu telah memberontak demi menuntut hak pemerintahan sendiri Kata kerja yang berhuruf condong dalam ayat di atas ialah A transitif B transitif aktif C tak transitif berpelengkap D tak transitif tanpa pelengkap 48/2003 Antara yang berikut. . yang manakah ayat pasif yang betul binaannya? I Pakaian ini belum kupakai.

B Kain yang dipakainya haalus bagai sutera. A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 54/2003 Kata Bantu aspek + kata penguat + kata adjektif Antara yang berikut. IV Kenderaan yang mereka tumpangi baru sahaja berlepas. C Peluang kenaikan pangkat Encik Haris sudah amat cerah. Kalau mandi pagi pun mandi kerbau. II : Orang rumah saya sedang berbual-bual dengan Encik Kamarul. • Penulis mempengaruhi pembaca supaya mengubah pendirian Pernyataan di atas menepati ciri retorik A pemerian .II Keputusaan ini harus anda umumkan dengan segera. yang manakah yang mempunyai makna konotatif dan makna denotatif? A Ibu kota B Ibu ayam C Ibu pejabat D Ibu pertiwi 58/2003 I : Dahlah kau ni jarang mandi pagi. yang manakah ayat yang mengandungi binaan frasa seperti di atas? A Kesihatan Puan Tan sudah baik sungguh. III Maklumat yang disampaikan oleh kami adalah benar. 59/2002 Antara ungkapan yang berikut. • Penulis perlu meyakinkan pembaca tentang pendapatnya. D Bilangan penonton yang menyaksikan perlawanan itu agak kecil sekali. Jenis kiasan yang berhuruf condong dalam ayat I dan II ialah I II A Kiasan melarat Kiasan asal B Kiasan berpindah Kiasan terus C Kiasan sandar Kiasan pemanis D Kiasan terus Kiasan berpindah 22/2004 • Penulis mengemukakan bukti yang kukuh dan logik.

. Baca arahan soalan dengan teliti sebelum mula menjawab. Pastikan kertas soalan tersebut lengkap dan mengandungi 60 soalan. SEKIAN. 2. lelangit lembut dalam keadaan neutral 37/2004 Ayat yang manakah mengandungi kata kerja aktif transitif? I Kanak-kanak itu tertelan biji durian. Baca setiap petikan dengan teliti. JUMAAT. A Udara mengalami sekatan B Bentuk bibir boleh bundar atau terhampar C Pita suara bergetar ataupun tidak bergetar D Semasa menghasilkannya.. 4 FEBRUARI 2011 Strategi dan Cara Menjawab BM Kertas 1 STRATEGI MENJAWAB 1. II Mereka terperangkap dalam kesesakan lalu lintas III Nelayan di Pantai Remis tertangkap anak dugong IV Pendatang asing yang lemas kebanyakannya terjerlus ke dalam Lumpur A I dan III B I dan IV C II dan III D II dan IV 44/2004 Klausa ialah A unit tatabahasa yang terkecil yang boleh berdiri sendiri B unit pengucapan yang paling tinggi letaknya dalam susunan tatabahasa C binaan yang terdiri daripada sekurang-kurangnya satu perkataan yang berpotensi untuk diperluas.B pemujukan C penceritaan D penghujahan 29/2004 Pilih pernyataan yang benar tentang bunyi vokal.. D rangkaian perkataan yang mengandungi satu subjek dan satu predikat dan mempunyai potensi untuk menjadi ayat. di 10:24 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 1 : Teknik Menjawab Soalan. kemudian baca 4 pilihan jawapan yang diberikan.

Ulang langkah 1 hingga 4 untuk soalan-soalan yang ditinggalkan. Setelah melalui semua proses di atas. CARA MENJAWAB 1. pindah kepada soalan yang lain 6. 7. yang manakah benar tentang bunyi vokal? Skop/pengetahuan : Definisi/ciri-ciri bunyi vokal. Kepantasan membaca serta kemahiran membahagikan masa sangat penting dalam menjawab soalan-soalan yang dikemukakan. 4.udara yang keluar dari paru-paru mengalami sempitan di rongga mulut. sekiranya masih keliru. Calon juga seharusnya dapat memahami petikan/karya sastera/carta dengan baik. tetapkan pilihan jawapan. (fahami setiap patah kata) 2. Ingat. Pilih jawapan yang paling tepat dan tandakan jawapan itu dengan betul pada kertas jawapan objektif yang berasingan. Untuk memahami kehendak soalan. Jumlah markah calon secara keseluruhannya dikira berdasarkan jumlah jawapan yang telah ditandakan/dijawab dengan betul pada kertas jawapan objektif. 8. tiada pemotongan markah bagi soalan yang salah. D Semasa bunyi dihasilkan. B Semasa bunyi vokal dihasilkan. Peruntukkan masa lebih kurang 5 minit untuk menyemak semula pilihan jawapan yang ditanda pada kertas jawapan objektif untuk memastikan bahawa semua 60 soalan telah dijawab. 3. Bahagikan masa untuk menjawabnya dan jangan berlengah-lengah apabila menjawab mana-mana bahagian yang tertentu yang dianggap sukar. Contoh : Antara yang berikut. Baca dan fahami dengan teliti carta/kenyataan/petikan atau stimulus-stimulus lain dan soalan. 3. 6. 4. 5. gariskan kunci soalan(kata/frasa/klausa) dan tentukan skopnya. 10. udara yang keluar dari paru-paru mengalami sekatan di rongga mulut. Baca dan fahami semua pilihan jawapan dan lakukan perkara yang sama seperti no.Calon dinasihatkan agar berhati-hati semasa memilih jawapan aneka pilihan atau pilihan pecahan yang diberikan. 5. udara yang keluar dari paru-paru keluar berterusan melalui rongga tekak dan rongga mulut. Pastikan ruangan yang ditandakan itu betul. Calon hendaklah menjawab kesemua 60 soalan mengikut had masa yang ditetapkan iaitu 2 jam. Jangan tinggalkan mana-mana soalan tanpa dijawab kerana tindakan ini amat merugikan calon. 2 (gariskan kunci jawapan (kata/frasa/klausa) Contoh : A Semasa bunyi dihasilkan. Gariskan kata kunci atau isi-isi penting semasa membaca petikan agar dapat memudahkan proses menjawab soalan-soalan susulan yang dikemukakan. 9.tiada getaran pada pita suara. 7. C Semasa bunyi dihasilkan. Untuk tidak membuang masa. .

B Sekumpulan haiwan berkeliaran di tepi padang ragut. 22 APRIL 2010 Menjawab item/soalan BM 1 menggunakan "Pendekatan Proses" Contoh : Soalan STPM 2008 : nombor 46 46 Ayat yang manakah yang mengandungi kata kerja tak transitif yang memerlukan pelengkap? A Beberapa orang pengembara berada di pulau itu. KK pilihan jawapan A = berada .dengan izinNya. contoh : 46 Ayat yang manakah yang mengandungi kata kerja tak transitif yang memerlukan pelengkap? Kehendak soalan = kata kerja tak transitif yang memerlukan pelengkap atau dikenali juga sebagai kata kerja tak transitif berpelengkap. C Tiga orang warga asing sedang berehat di kediaman itu. contoh : A Beberapa orang pengembara berada di pulau itu." di 9:45 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 1 : Teknik Menjawab Soalan. PROSES 2. Proses untuk menjawab soalan di atas adalah seperti berikut : PROSES 1. B Sekumplan haiwan berkeliaran di tepi padang ragut. C Tiga orang warga asing sedang berehat di kediaman itu. Gariskan atau buat tanda-tanda lain pada setiap pilihan jawapan yang berkaitan dengan kehendak soalan yang telah anda kenal pasti dalam proses 1. Kesan kehendak soalan (KS)."kalau hendak seribu daya. D Mereka berkebun sayur di belakang rumah masing-masing. maka calon perlu mencari/menggariskan kata kerja untuk setiap pilihan jawapan. KHAMIS. D Mereka berkebun sayur di belakang rumah masing-masing. ULASAN : Memandangkan kehendak soalannya ialah kata kerja (KK). kalau mahu seribu cara.

. C Tiga orang warga asing sedang berehat . ayat tersebut tidak lengkap maksudnya.. maka calon perlu membaca setiap ayat pilihan jawapan A..KK pilihan jawapan B = berkeliaran KK pilihan jawapan C = berehat KK pilihan jawapan D = berkebun PROSES 3. ada banyak cara... dan memerlukan pelengkap untuk melengkapkan makna keseluruhan ayat tersebut.. Cuba fikirkan maksud yang tersurat disebalik maksud tersurat catatan di bawah ini : Seorang pencuri akan berusaha sedaya upaya untuk masuk ke sesebuah rumah yang disasarkannya.C. untuk menjawab soalan Bahasa Melayu Kertas 1 ini. pendekatan-pendekatan ini hanya akan berkesan sekiranya calon telah menguasai tajuk/subtajuk yang telah diajar oleh guru-guru. PROSES 4.B.. Sekiranya dia gagal masuk menerusi pintu belakang atau pintu hadapan. Selain "pendekatan proses". dan D sehingga setakat kata kerja yang telah digariskan itu sahaja.) tidak lengkap maksudnya. calon juga boleh menggunakan "pendekatan penyingkiran" pilihan jawapan yang boleh memandu calon memilih jawapan yang betul.sila fahamkan dan cuba untuk soalan-soalan lain RENUNGAN.. D Mereka berkebun. dia mungkin masuk menerusi bumbung rumah atau "lubang angin". Pada pandangan saya. dia akan "berusaha" masuk ke dalam rumah tersebut menerusi tingkap. . Namun begitu.. Pilih pilihan jawapan yang sekiranya anda baca setakat kata kerja yang digariskan.. Sekiranya masih gagal juga. B Sekumplan haiwan berkeliaran .... contoh : A Beberapa orang pengembara berada . Jawapan A kerana ayat A (Beberapa orang pengembara berada .. Memandangkan KK tak transitif berpelengkap memerlukan pelengkap untuk melengkap maksud ayat.. SEKIAN. Kesimpulannya. penekatan proses ini amat penting untuk membantu calon memberi tumpuan kepada kehendak soalan dan membolehlah calon mengetahui tindakan yang perlu dilakukan pada setiap pilihan jawapan untuk memilih jawapan yang paling tepat.

Begitulah juga dengan calon peperiksaan. peluang anda untuk menjawab dengan betul amat besar kerana ada sesetengah item/soalan yang tidak memerlukan calon tahu kesemuannya.. tetapi masih boleh menjawab dengan betul. . Sekiranya ada kemahuan..

Latarbelakang isu 2. Pendirian calon Prosesnya bermula dengan pemilihan item/soalan. Oleh itu. Penularan penyakit berjangkit telah mengancam kehidupan masyarakat di negara ini dan menimbulkan kebimbangan kepada semua pihak. pendahuluan yang anda bina pelu mempunyai 2 struktur iaitu : 1.BM 2 Proses membina perenggan pendahuluan karangan Hasil pengamatan saya sebagai guru. Adalah sukar untuk memahami isu dengan jelas sekiranya anda melihat ayat tersebut secara keseluruhan. Untuk lebih jelas. . terdapat ramai pelajar yang belum berjaya membina pendahuluan karangan yang tepat. untuk memahami isu dengan lebih jelas. Sila rujuk ISU di atas. anda perlu memberi tumpuan dan mengetahui makna/konsep perkataan/rangkaikata (frasa) tertentu yang terdapat pada bahagian isu. Jelaskan punca berlakunya penularan wabak ini dan kesannya kepada masyarakat. Saya akan cuba membantu anda membina perenggan pendahuluan dengan berpandukan kepada beberapa proses dan kriteria tertentu. Secara umumnya.Anda boleh mengesan isu dengan melihat pada bahagian pertama item/soalan sementara pendirian calon bergantung kepada kehendak soalan (KS) yang biasanya terdapat pada bahagian kedua sesuatu item/soalan karangan tersebut. cuba lihat item/soalan berikut. Perkataan/rangkaikata yang anda perlu beri tumpuan ialah : (1) Penularan (2) penyakit berjangkit telah (3) mengancam kehidupan masyarakat (4)di negara ini dan (5) menimbulkan kebimbangan kepada semua pihak. Proses 1 : Mengesan isu dan KS ISU = Penularan penyakit berjangkit telah mengancam kehidupan masyarakat di negara ini dan menimbulkan kebimbangan kepada semua pihak (bahagian pertama item/soalan) KS = Jelaskan punca berlakunya penularan wabak ini dan kesannya kepada masyarakat. (bahagian kedua item/soalan) Proses 2 : Memahami perkataan / rangkaikata dalam isu dan mengeluarkan KS.

jiran. mencari contoh dan pelbagai cara yang lain. anda perlu memahami setiap perkataan/rangkaikata tersebut dengan mencari maknanya.2 menjangkit (2) penyakit berjangkit Apakah maksud berjangkit dan contohnya ? 2.1 Takut dijangkiti 5. mencari perkataan lain yang sama maksud.1 ancam nyawa 3. Apakah kebimbangannya dan siapakah pihak-pihak itu 5.yang secara . (3) mengancam kehidupan masyarakat Apakah ancaman penyakit berjangkit tersebut kepada masyarakat ? 3.2 contoh : demam denggi. cacar air dan penyakit-penyakit lain yang boleh berjangkit. Punca penularan penyakit berjangkit 2.1 merebak 1. Apaapapun cara yang anda gunakan.1 penyakit yang boleh menjangkiti orang lain 2. yang penting anda faham dengan betul.Setelah anda memilih/menggariskan perkataan/rangkaikata seperti di atas.1 ahli keluarga.2 ancam kesihatan (sakit) (4) di negara ini 4. masyarakat sekeliling dan masyarakat negara lain (pelancong asing) KS untuk item/soalan ini ialah : 1. Kesan kepada masyarakat Setelah selsesai proses ini barulah anda membina perenggan pendahuluan. (1) Penularan Apakah maksud menular ? 1.1 Malaysia sahaja (5) menimbulkan kebimbangan kepada semua pihak.

tindakan. usaha). pendahuluan tersebut dikira baik dan begitulah sebaliknya. penindasan terhadap wanita sering menjadi topik utama di dada-dada akhbar.rakan) dapat mengesan isu dan kehendak soalan (fokus penulisan) daripada pendahuluantersebut tanpa melihat item/soalannya. Contoh-contoh tersebut mengandungi kesalahan bahasa yang tidak saya ambilkira dalam penulisan ini. Isu ini sering kali dipaparkan di akhbar-akhbar dan televisyen sama ada di Malaysia atau di luar negara. Kesimpulannya. masyarakat sering digemparkan akan isu-isu yang melibatkan kaum wanita. Punca (faktor. anda sendiri boleh menyemak dan menilai sesebuah pendahuluan yang telah anda buat baik atau sebaliknya dengan menilai satu persatu ayat/idea yang terdapat dalam perenggan pendahuluan tersebut. Penindasan terhadap wanita semakin hari semakin menjadi-jadi. mangsa sering berdiam diri dengan menahan perasaan takut itu kerana diugut untuk dicederakan jika memberitah. Hal ini terjadi berikutan masalah emosi terhadap pelaku dengan menjadikan wanita sebagai mangsa untuk ditindas bagi kepentingan diri mereka. 2. Hal ini kerana. Definisi/konsep/ apa-apa sahaja idea yang berkaitan dengan isu. Contoh 2 Penindasan merupakan satu perbuatan menganiya. arak ataupun untuk berjudi. Saya tunjukkan 4 contoh perenggan pendahuluan yang dibuat oleh pelajar saya dan cuba anda kesan isu dan KS (fokus penulisannya) tanpa ditunjukkan item/soalannya. Akibat daripada ini. Tanpa melhat soalan. Cuba anda teka apakah isu dan kehendak soalan berdasarkan contoh-contoh pendahuluan di bawah ? Perenggan pendahuluan yang manakah yang dapat membantu anda mengesan isu dan KSnya ? Contoh 1 Kini. Pendahuluan yang baik boleh dinilai sekiranya seorang individu lain (guru. KS (mesti ada perkataan punca dan perkataan langkah atau perkataan-perkataan lain yang membawa maksud yang sama.khususnya mengandungi : 1. . Contohnya. pelaku meminta wang daripada mangsanya untuk membeli dadah. Contoh-contoh berkaitan 3. Hal ini berikutan berlakunya penindasan terhadap wanita. menguasai dengan kekerasan dan kekejaman. sebab) Langkah ( inisiatif.sekiranya kedua-dua unsur (isu dan KS) tersebut dapat dikesan.

menerajang dan membaling objek terjhadap wanita merupakan contoh penindasan psikologi terhadap wanita. memeras dan menganiya individu bergelar wanita. Kuncinya. bunuh. Isu ini juga telah menjadi perbualan hangat oleh orang ramai. Awal bulan ini. Statistik telah menunjukkan bahawa kes penindasan terhadap wanita kian meningkat seiap tahun. baru-baru ini terdapat satu kes seorang suri rumah telah dipukul oleh suaminya dengan menggunakan batang paip PVC. Perak dan kejadian menyimbah asid di Terengganu. Terdapat pelbagai punca penindasan wanita yang semakin hari semakin menjadi pada masa ini. memukul. Masalah penindasan terhadap wanita ini berlaku akibat daripada pelbagai punca yang mendorong pelaku untuk melakukannya. Justeru. Ini bukan contoh pendahuluan yang terbaik. Penindasan terhadap wanita boleh ditakrifkan sebagai perbuatan menindas. banyak rencana dan laporan tentang penindasan terhadap wanita yang disiarkan dalam media tempatan. rogol dan mencabul kehormatan. cuma persoalannya di sini. Langkah-langkah untuk mengatasi kes-kes sebegini perlu diambil dengan segera sebelum keadaan ini menjadi semakin serius . Seiap hari. . Terdapat pelbagai sebab wanita ditindas. usahakan bukan setakat strukturnya ada malah strukturnya tepat. masih lagi keluasan pembacaan. pelbagai langkah perlu diambil bagi mengatasi masalah ini. Contoh 4 Penindasan wanita merupakan satu bentuk kezaliman. Lebih baik lagi. Yang manakah yang mengandungi struktur pendahuluan yang saya sebutkan di atas ? Fahami denga betul dan usahakan agar pendahuluan yang anda buat menepati strukturstruktur. dua kejadiah keganasan terhadap wanita terjadi iaitu kejadian surirumah diikat dan dibunuh oleh suami d Teluk Intan. Sebagai contoh. Isterinya juga telah mengalami kesan luka dan pendarahan di kepala. Terdapat juga langkah bagi mengatasi masalah ini Cobtoh 3 Penindasan terhadap wanita telah lama terjadi.Penindasan terhadap wanita terbahagi kepada dua iaitu menindas dari segi psikologi dan emosi. Wanita juga sering menjadi hamba seks kepada lelaki yang tidak berperikemanusiaan. Banyak kejadian penindasan terhadap wanita berlaku antaranya kejadian. yang manakah lebih baik ?.

Berdasarkan isi-isi yang dikemukakan oleh pelajar. agama mahupun sosiobudaya. Kegagalan pelajar memahami isu dalam soalan karangan telah menyebabkan isi-isi yang dikemukakan tidak tepat. saya dapat mengesan beberapa kelemahan pelajar. KHAMIS. khususnya pada bahagian A (karangan). Bincangkan kesan penggunaan aplikasi jaringan sosial pada abad baharu ini. dan twitter kian mendapat perhatian dalam kalangan masyarakat Malaysia tanpa mengira batas baik usia.. facebook. Saya lanjutkan tulisan saya dengan memberi salah satu contoh soalan. Sebaik sahaja selesai menanda skrip jawapan pelajar untuk Peperiksaan Pertengahan Tahun 6 Atas. saya ingin fokuskan tentang kelemahan pelajar memahami isu dalam soalan karangan. di 11:16 AM Pautan pada catatan ini 2 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. 16 JUN 2011 Karangan : Kepentingan memahami isu dalam soalan. Di sini. saya dapati pelajar telah mendefinisikan konsep laman sosial sebagai laman web dan blog atau aplikasi-aplikasi lain. bangsa. skrip jawapan ujian dan peperiksaan) banyak memberi maklumat yang berguna kepada seorang guru tentang kefahaman pelajar terhadap pengajarannya. pelajar yang menjawab soalan ini telah tersilap memahami isunya iaitu kewujudan laman sosial (kata kuncinya ialah laman sosial). . Proses penandaan terhadap hasil kerja pelajar (latihan. Saya dapati. malah lebih buruk lagi terpesong. Contoh soalan : Kewujudan laman sosial seperti myspace.

Untuk memahami isu dengan lebih jelas, saya nasihatkan pelajar mencari perkataanperkataan lain yang sinonim dengan perkataan dalam isu. Isu dalam soalan di atas ialah 'laman sosial'. Perkataan 'sosial' sudah membawa cukup pengertian tentang kegunaannya. Maka pelajar perlu mencari pekataan lain yang sama maksud (sinonim) dengan perkataan "sosial' seperti perhubungan/komunikasi secara interaktif.

Selain itu, pelajar juga dinasihatkan mencari seberapa banyak contoh yang berkaitan dengan isu. Kebetulan soalan di atas telah memberikan beberapa contoh seperti myspace, facebook dan twitter. Selepas berasa anda telah memahami isu, barulah memulakan proses mencari isi-isi karangan. Proses ini penting untuk mengelak anda silap memahami isu, seterusnya tersilap mengemukakan isi-isi karangan.

Di sini, saya muatkan sebahagian skema tentang soalan di atas.

Kesan baik 1. Melalui laman sosial ini, pelbagai pandangan tentang peningkatan sesebuah organisasi atau negara dapat disuarakan dalam sebuah ruang yang terbuka. - Perdana Menteri Malaysia telah mewujudkan rangkaian 1Malaysia untuk semua rakyat - Melalui rangkaian ini, pelbagai pandangan daripada akar umbi dapat disuarakan dalam situasi yang santai dan kurang formal - Fungsi mesra pengguna yang terdapat dalam aplikasi membolehkan aktiviti penyebaran maklumat dilakukan dengan lebih pantas dan efektif.

2. Kemudahan ini juga digunakan oleh usahawan untuk memasarkan atau mempromosikan produk dan perkhidmatan mereka -tahap akses yang tinggi terhadap aplikasi laman sosial merupakan peluang terbaik

untuk memasarkan produk dan perkhidmatan yang ditawarkan atau disediakan - secara tidak langsung laman ini telah menyediakan satu saluran yang sangat menguntungkan para usahawan dalam mencari pelanggan baharu di samping mengembangkan pasaran dalam lingkungan yang lebih luas

3. Hasil daripada rangkaian sosial ini wujudlah rangkaian sosial yang telah dapat menghubungkan banyak individu pada satu-satu masa - komunikasi tanpa had ini juga telah berjaya menarik perhatian individu daripada pelbagai peringkat atau lapisan masyarakat dalam menggunakan aplikasinya untuk berhubung antara satu sama lain - kewujudan laman ini membuka ruang dan peluang kepada semua orang untuk berinteraksi dengan lebih mudah dan cepat -tanpa disedari laman ini telah dapat mengukuhkan hubungan dan silaturahim dalam kalangan rakyat Malaysia, terutama apabila laman ini menjadi tali penyambung dan tempat bertemu mereka yang terputus hubungan sekian lama

Kesan buruk 4. Pelbagai kegiatan jenayah siber boleh dilakukan oleh pihak yang tidak bertanggungjawab -penyebaran maklumat yang bersifat hasutan dan provokasi boleh dilakukan dengan menggunakan aplikasi ini - pengguna bebas untuk menyuarakan pendapat mereka tanpa sebarang sekatan oleh pihakpihak berwajib / pihak berkuasa

-perkara sebegini boleh mengundang penyebaran maklumat yang salah kepada golongan masyarakat yang mempunyai tahap pemahaman yang rendah tentang sesuatu isu -maklumat palsu berbentuk fitnah hanya akan mengeruhkan keadaan dan kemungkinan boleh mencetuskan keadaan yang lebih buruk

5. Isu plagiat atau mencuri hak cipta seseorang individu juga boleh terjadi apabila ada pihak yang tidak bertanggungjawab mencuri hasil kerja orang lain melalui aplikasi rangkaian sosial - mereka ini dengan mudah menyalin bahan yang telah dihasilkan untuk menjadi hak milik mereka -tiada sebarang sekatan boleh dikenakan terhadap individu yang tidak bertanggungjawab dalam mencuri dan menyalin hasil kerja pihak pertama

6. Isu keagamaan juga sering kali menjadi sasaran pihak yang tidak bertanggungjawab -baru-baru ini ada pihak yang telah menyebarkan pertandingan melukis gambar Nabi Muhammad SAW melalui rangkaian facebook -hal ini telah menimbulkan kemarahan dalam kalangan umat Islam seluruh dunia -provokasi sebegini dilihat sebagai ancaman terhadap umat Islam di seluruh dunia apabila ada pihak yang cuba untuk mempermainkan keharmonian dan keindahan agama Islam -keadaan akan semakin buruk apabila penentangan dibuat membabitkan keganasan dan akhirnya mencetuskan peperangan antara penganut agama Islam dengan pihak lain

Sekian.
di 1:30 PM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib

daripada pelbagai aspek. Aspek 2 : PELAKU/PENINDAS . maka tentunya kemungkinan penindasan terhadap wanita berpunca daripada kelemahan wanita itu sendiri (aspek 1 : kelemahan WANITA/mangsa). Fokus : negara Dunia Ketiga. ekonomi dan sosial. Sebagai guru. JUMAAT. lebih-lebih lagi pelajar yang agak kurang inisiatif untuk meluaskan pembacaan. Semua kemungkinan tentang punca-punca penindasan terhadap wanita hendaklah difikirkan secara umum. Jadi berdasarkan aspek-aspek tersebut. Berdasarkan pengalaman. saya cuba mengambil aspek 2 sahaja sebagai contoh.Di sini saya cuba berkongsi salah satu cara untuk mencari isi-isi karangan berdasarkan pengubahsuaian terhadap pendekatan mata pelajaran tersebut. Contoh item : Fenomena penindasan terhadap kaum wanita masih berleluasa terutamanya di negara-negara Dunia Ketiga. saya turut mengakuinya. Saya pasti para guru tentunya mempunyai pelbagai cara untuk mengajar pelajarnya mencari isi-isi karangan. 27 MEI 2011 Karangan : Cara mencari isi yang relevan dengan isu dan kehendak soalan. Penindasan pula mesti melibatkan dua pihak iaitu mangsa dan pelakunya (aspek 2 : PELAKU/PENINDAS). Pada pendapat anda. Calon perlu berfikir dengan tenang. saya dapati ramai pelajar menghadapi masalah untuk mencari isi-isi karangan yang relevan dengan isu dan kehendak soalan. faktor atau kesan selalunya dibahagikan kepada tiga aspek utama iaitu aspek politik. Siapa lagi yang anda rasa turut menyumbang kepada fenomena ini. Ya. barulah anda mencari isi-isi yang lebih khusus.E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. KS : Punca dan langkah. Untuk memudahkan pemahaman anda. Saya cuba tunjukkan konsepnya. Memandangkan mangsanya ialah wanita. betul kemungkinan masyarakat juga terlibat (aspek 3 : MASYARAKAT/ ORANG SEKELILING MANGSA). Isu : penindasan terhadap kaum wanita. Semoga para pelajar dapat meluaskan pemahaman konsepnya. Dalam mata pelajaran sejarah. apakah punca yang menyebabkan berlakunya penindasan tersebut? Cadangkan juga langkah untuk mengatasi fenomena ini.

maka saya percaya. Untuk pengetahuan calon. Ingat. Maklumat yang saya beri hanyalah sebagai satu bentuk penyelesaian hasil daripada pengamatan terhadap isiisi yang dikemukakan oleh pelajar saya semasa membuat latihan atau menjawab soalan ujian/peperiksaan. maka permulaan perkataan (perkataan pertama) isi mestilah bermula dengan perkataan yang membawa maksud negatif. 20 MEI 2011 Karangan : Kehendak soalan yang mempunyai perkataan " sejauh manakah anda bersetuju"". Ambil masa untuk berfikir dengan teliti !. ini bukanlah satu-satunya cara untuk mencari isi. Kesilapan memahami kehenak sebenar soalan karangan STPM sangat besar risikonya kerana separuh daripada markah mata pelajaran Bahasa Malaysia kertas 2 datangnya daripada bahagian tersebut. kuncinya ialah keluasan pembacaan di 8:48 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Salah satu jenis kata tugas / kata kunci yang terdapat dalam soalan STPM ialah "sejauh manakah anda bersetuju". Kesilapan memahami kata tugas / kata kunci soalan sangat besar kesannya kepada markah karangan anda. Lakukan tindakan yang sama untuk aspek-aspek lain yang telah dinyatakan di atas. Pada pandangan saya. Ingat. contohnya (1) trauma dengan sejarah silam (pelaku pernah didera semasa kecil) (2) tekanan hidup (nyatakan sebab-sebab tekanan sehingga mengakbatkan pelaku hilang kewarasan) (3) perangai/tabiat/sikap negatif pelaku seperti pemabuk. Saya cukup yakin bahawa para guru tentunya telah menerangkan cara-cara menjawab pelbagai jenis kata tugas / kata kunci yang terdapat dlam soalan karangan.Memandangkan "penindasan" merupakan sesuatu yang berbentuk negatif/buruk. jangan ambil mudah tentang perkara ini !. Akhirnya. JUMAAT. ada pelbagai jenis kata kunci dalam soalan karangan. calon boleh mengemukakan isi-isi yang lebih banyak apabila calon melakukan proses yang sama untuk aspek-aspek lain. kaki judi dan sikap-sikap negatif lain.Sekiranya daripada aspek 2 sahaja calon sudah boleh mendapat 3 isi. Soalan nombor tiga bahagian A Peperiksaan . calon boleh memilih mana-mana 3 isi untuk kehendak soalan pertama iaitu faktor/punca penindasan terhadap wanita.

Soalannya adalah seperti berikut : 3. saya dapati ramai calon yang memilih soalan ini tersilap menjawab. Bersedialah menghadapi segala kemungkinan tentang kata tugas / kata kunci dalam soalan supaya anda tahu dengan betul cara untuk menjawabnya. Calon perlu menghuraikan tentang langkah yang telah dinyatakan dalam soalan. 5 MEI 2011 Kepentingan senarai semak. Lebih buruk lagi apabila ada calon yang memasukkan langkah-langkah dalam perenggan isi karangan mereka. dalam perenggan pertama. Sejauh manakah anda bersetuju dengan penyataan di atas. Calon juga perlu tahu bahawa calon boleh mengemukakan lebih daripada satu perenggan isi tentang kecuaian ibu bapa sebagai punca penculikan kanak-kanak. calon perlu akur dengan penyataan yang terdapat dalam soalan dan perlu mengemukakan punca-punca lain yang berkaitan dengan isu. dan nyatakan juga langkah-langkah lain yang turut berkaitan dengan isu dalam soalan. Yang tidak boleh ialah calon mengemukakan kesemua isi karangan hanya tentang kecuaian ibu bapa sebagai punca penculikan kanak-kanak. calon perlu mengemukakan isi-isi lain. Begitu juga halnya jika kehendak soalannya tentang langkah. di 9:44 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Sejak belakangan ini masalah penculikan kanak-kanak didapati semakin meningkat dan menjadi topik perbualan hangat dalam kalangan seluruh lapisan masyarakat. Ini bermaksud. selain daripada kecuaian ibu bapa yang turut menjadi punca kanak-kanak diculik seperti kewujudan sindiket penculikan kanak-kanak. Untuk menjawab soalan ini. calon perlu menghuraikan penculikan kanak-kanak (isu) berpunca daripada sikap cuai ibu bapa(isi). Hasil penandaan. di samping perlu memasukkan punca-punca lain yang turut menjadi punca kepada kejadian penculikan kanak-kanak.Setara Pertengahan Tahun 2011 daerah Kota Tinggi mengandungi kata tugas tersebut. Kesimpulannya. Selain itu. calon perlu akur / setuju dengan penyataan yang diberi dalam soalan. . KHAMIS. Hal ini sering dikaitkan dengan sikap cuai ibu bapa. bertanyalah dengan guru anda. Sekiranya kurang jelas dengan maklumat ini.

sama ada karangan. saya yakin bahawa prestasi anda akan meningkat dari hari ke hari. Penyataan tentang kehendak soalan Senarai semak di atas hanyalah satu contoh.bahagian pendahuluan karangan perlu mengandungi sekurang-kurangnya 3 struktur iaitu: 1. B dan C untuk menyemak dan membetulkan kesalahan-kesalahan . Sebagai guru. Pada pandangan saya. Masih tidak percaya kepentingan senarai semak ?. Anda seharusnya membuat senarai semak untuk setiap bahagian tugasan. Untuk bahagian perenggan isi karangan juga mempunyai struktur. semasa dan sesudah latihan sebelum dihantar kepada guru untuk disemak. . strukturstruktur tersebut ada. sebelum dihantar kepada guru. walaupun mungkin tidak tepat.Mengapakah hal ini berlaku?. tugasan yang anda buat seharusnya mengandungi struktur-struktur tertentu dan seharusnya kualitinya semakin meningkat dari semasa ke semasa. lebih kurang 5 minit setiap bahagian A. saya melihat kesalahan ayat yang dibina oleh pelajar. Definisi/konsep tentang isu 2.Berdasarkan pengalaman saya. 28 APRIL 2011 Karangan : Aspek binaan ayat. rumusan atau alih bahasa yang melibatkan aspek binaan ayat. Oleh itu. di 10:00 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Senarai semak ini perlu dirujuk sebelum. Saya berpendapat bahawa kesalahan binaan ayat tersebut boleh diperbaik sekiranya mereka menyemak terlebih dahulu tugasan tersebut. Oleh itu. rumusan dan alih bahasa merupakan latihan yang berulangkali dibuat oleh pelajar. Contoh 3. KHAMIS. Yang penting pada peringkat permulaan. Bahagian rumusan dan alih bahasa juga begitu. Anda boleh berbincang dengan guru anda untuk membuat senarai semak tersebut. Dengan latihan dan bimbingan guru. lama kelamaan anda boleh memahami cara menghasilkan idea yang menepati setiap struktur tersebut. salah satu puncanya ialah ketiadaan senarai semak semasa pelajar membuat tugasan tersebut. Tugasan Bahasa Melayu kertas 2 yang meliputi latihan karangan. Cubalah. Sebagai contoh. Kerap kali. hanya segelintir pelajar sahaja yang menunjukkan prestasi yang konsisten dalam setiap tugasan mereka. suka saya menasihatkan calon STPM agar memperuntukkan sebahagian masa menjawab. Sekiranya anda mempunyai senarai semak. rutinnya ialah menanda tugasan pelajar.

3. AMP komplemen an AMP keterangan) dan ayat majmuk campuran. 7. Merangsang anak-anak untuk bertindak dan berkebolehan sebagai insan yang berakhlak mulia. 9. 10.binaan ayat. Indivdu dan keluarga merupakan asas pembinaan sesebuah masyarakat dan untuk membentuk masyarakat yang cemerlang. Pengetahuan tentang binaan ayat diajar secara langsung dalam BM 1. Di samping tidak mengetepikan ajaran agama yang dianuti. Pelbagai program yang dijalankan selama ini dalam membentuk semula anak-anak yang sudah terjebak agar mereka menjadi manusia yang berkualiti. 4. Masyarakat akan sedar bahawa masalah remaja bukan lagi merupakan masalah pingiran dan memerlukan suatu pendekatan menyeluruh. 5. Bukan semata-mata bergantung pada fungsi guru di sekolah. 8. Dengan adanya program yang menitik beratkan pembinaan fizikal dan kebendaan. . Pendidikan ialah teras kepada semua ini seperti pendidikan formal atau tidak formal. 12. Tentunya. jumlah ini merupakan satu nilai yang besar. Di samping ajaran agama tidak diketepikan. kerana ayat yang sedemikian biasanya mengandungi kesalahan bahasa. Ayat Majmuk : ayat majmuk gabungan. 6. Anda harus tahu dan mengaplikasi pengetahuan tentang kepelbagaian aspek binaan ayat semasa menjawab BM 2. Individu ialah keluarga dalam masyarakat. Untuk pengetahuan calon. Pastikan ayat-ayat yang anda bina mengandungi unsur subjek (unsur menerangkan) dan predikat (unsur diterangkan). Golongan remaja membentuk 40 peratus daripada penduduk negara berumur 15 hingga 40 tahun.khususnya bahagian A : karangan. yang boleh mempengaruhi markah keseluruhan BM 2. Golongan remaja yang melakukan masalah melebihi 40 peratus yang menjadi harapan bagi meneruskan kesinambungan bangsa dalam negara. Ragam ayat : ayat aktif atau pasif Saya tunjukkan beberapa ayat yang dibina oleh pelajar saya untuk anda nilai : 1. markah bahasa untuk bahagian A : karangan ialah 15 markah. Tentunya telah anda pelajari subtajuk berikut : Susunan Ayat : susunan biasa atau susunan songsang. Ia memerlukan pendekatan yang bijak. 11. Elakkan daripada membina ayat yang panjang dan meleret-leret. ayat majmuk pancangan (AMP relatif. 2.

sekiranya anda menyemak jawapan terlebih dahulu.13. Program yang menyeluruh perlu dilaksanakan kerana tidak mahu keadaan menjadi parah. Kesimpulannya. Remaja dilatih berfikir secara analitis dan kritis agar bertindak secara rasional serta tidak mengetepikan agama. yang aspek binaan ayatnya dan aspek pengolahannya dikategorikan sebagai baik. kerajaan memperkenalkan Pelan Induk Tindakan Sosial yang membabitkan semua pihak. individu yang menjadi ahli kepada sesebuah keluarga merupakan teras kepada pembentukan masyarakat. tetapi perlu mengandungi makna yang lengkap.Semasa menyemak jawapan STPM anda. Banyak anak muda kita yang terlibat berumur 15 hingga 30 tahun. Selain itu. akliah dan sahsiah anak-anak. Untuk pelajar 6AF dan 6AG : Berikut saya tunjukkan rumusan oleh Nurul Jana bt. pendidikan merupakan teras kepada semua ini. di 1:35 PM Pautan pada catatan ini 3 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Ibu bapa perlu menunjukkan teladan yang baik. Biasakan diri anda membaca bahan-bahan ilmiah terbitan Dewan Bahasa dan Pustaka supaya tabiat ini boleh mempengaruhi cara anda membina ayat. Untuk membentuk masyarakat yang berkualiti memerlukan pengorbanan dan pengemblengan tenaga semua pihak. . program ini menekankan pembentukan rohaniah. Masalah sosial dalam kalangan remaja di negara kita kini semakin meningkat dan kian membimbangkan. Maka. Mohd Nor. Walau bagaimanapun. Oleh itu. saya cadangkan anda membaca setiap ayat secara berasingan. Ingat. ayat bukan sahaja perlu mematuhi hukum-hukum tatabahasa. tanpa melihat ayat sebelum atau sesudahnya. Kesalahan-kesalahan binaan ayat di atas boleh dibetulkan. Keinginan untuk memebentuk masyarakat yang berkualiti semestinya memerlukan pengorbanan dan pengemblengan tenaga semua pihak. permasalahan keluarga perlu diselesaikan terlebih dahulu. 14. pendidikan moral dan akhlak yang murni perlu diberikan di rumah dan diperkukuh lagi di sekolah. Pelbagai program yang telah dijalankan selama ini dalam membentuk semula anakanak yang sudah terjebak agar menjadi manusia yang berkualiti perlu diteliti keberkesanannya. Bagi membina masyarakat yang cemerlang. Kepincangan yang melibatkan mereka perlu diberi perhatian dan harus difikirkan langkah terbaik untuk memulihkannya.

Bagaimanakah anda berfikir untuk mencari idea untuk menulis perenggan isi bagi KS 2. Apakah pandangan anda ?. Bincangkan kesan buruk itu dan berikan cadangan untuk mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan. 20 APRIL 2011 Karangan : Kehendak soalan yang mempunyai perkataan "cadangkan". Sekiranya anda hanya memilih langkah/cara/tindakan yang difikirkan boleh mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan yang telah dan pernah dibuat oleh mana-mana pihak. KS 2 : Cadangan untuk mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan. Soalan di atas mempunyai 2 kehendak soalan iaitu : KS 1 : Kesan buruk penggunaan racun makhluk perosak yang tidak mengikut peraturan. Untuk KS 2. anda harus mengemukakan langkah/cara/tindakan yang difikirkan boleh mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan. Pada pendapat saya. maka itu bermakna bukan cadangan kerana perkataan "cadangan" bermaksud langkah/cara/tindakan baru dan bukan yang telah atau pernak dilaksanakan. anda harus memikirkan langkah/cara/tindakan yang difikirkan boleh mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan yang belum pernah dilaksanakan/dibuat oleh mana-mana pihak. . 2 STPM 2004 : 2. seperti soalan berikut.RABU. anda juga boleh memilih langkah/cara/tindakan yang difikirkan boleh mengatasi penggunaan racun makhluk perosak tanpa mengikut peraturan yang telah dan pernah dibuat oleh mana-mana pihak. Selain itu. tetapi anda harus menambah idea untuk memperbaik langkah/cara/tindakan tersebut. Penggunaan racun makhluk perosak yang tidak mengikut peraturan boleh membawa kesan buruk. Soalan no. Terdapat sesetengah soalan BM Kertas 2 STPM yang mempunyai perkataan "cadangkan" dalam kehendak soalannya.

Selamat berfikir. mencalonkan: dgn tiada pilih-memilih lagi. wang. Oleh itu. 3 STPM 2004 : . dana. wang. saya berikan makna kata "cadangan" menurut Kamus Dewan : cadang. Contoh Item no. 3. rang undang-undang itu pun diluluskan oleh Dewan. 4. Ali ~ Jamal sbg setiausaha kehormat persatuan itu. SELASA. bertujuan: mereka ~ utk pergi melancong ke Bali. merencanakan. 2. bercadang mempunyai niat utk melakukan sesuatu (spt pergi melancong dll). dsb). 2.Berikut. harta. anjuran. merancang. jangan tidak berfikir. saranan: setelah ~ menteri itu disokong. merangka: ~ strategi serangan. rancangan. sesuatu yg dicadangkan. persediaan (wang. dll) utk digunakan apabila perlu.Fikirkanlah sedalam-dalamnya. ~ penimbal (Eko) himpunan bahan mentah utk mengawasi harga supaya tidak merosot atau tidak melambung tinggi. menguntukkan (harta. benda. mengemukakan sesuatu pendapat utk dipersetujui (dipertimbangkan dsb). dsb) utk penggunaan sesuatu atau seseorang: kawasan tanah itu dicadangkan utk bekas-bekas perajurit.Fikir. menganjurkan: Menteri Buruh akan ~ supaya rang undang-undang itu dibaca bagi kali yg ketiga. menyarankan. berniat. khususnya kata kunci "sejauhmanakah anda bersetuju" dan "bersetujukah anda". usul. ~ wang tunai = ~ modal (Eko) persediaan harta (saham. Serang Sakar telah ~ Si Tenggang bagi memenuhi jawatan tandil itu. cadangan 1. 5. rencana: ~ lima tahun. berhajat. mengusulkan. mempersiapkan. anda perlu behati-hati memahami kata kunci (kata tugas) yang terkandung dalam item/soalan. ~ Serang Sakar itu telah dipersetujui pula oleh Nakhoda Jaya. mencadangkan 1. 3. ~ balas cadangan yg diberikan sbg tindak balas kpd cadangan yg terdahulu. setelititelitinya. di 12:13 PM Pautan pada catatan ini 4 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. 19 APRIL 2011 Karangan : Pebezaan Kata Kunci Soalan antara "Sejauh manakah" dengan "Bersetujukah anda" Kesilapan memahami kehendak soalan bahagian A : Karangan dalam kertas Bahasa Malaysia 2 boleh membawa implikasi yang buruk kepada markah keseluruhan BM 2 anda. menyediakan (menyimpan) sesuatu (utk digunakan apabila perlu): seramai tiga puluh ribu orang dicadangkan utk memperkuat pertahanan negara.

Mohd Musa (6AG 2011). SELASA. INGAT : Anda perlu memilih satu plihan sahaja.) Sekiranya kata kunci soalannya "Bersetujukah anda" : Seingat saya. sama ada "bersetuju" atau "tidak bersetuju" di 1:35 PM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Sejauh manakah anda bersetuju dengan pendapat ini? Untuk menjawab soalan ini. usaha pelajar ini boleh dibanggakan. Selain itu. setakat ini belum ada soalan STPM yang mempunyai kata kunci "Bersetujukah anda". 1. Walaupun ini bukan rangka isi terbaik tetapi pada peringkat awal ini sebelum menduduki peperiksaan STPM. akhbar. Kestabilan politik dan kecekapan pengurusan dan pentadbiran negara membawa kepada kepesatan kemajuan yang dicapai oleh Malaysia dalam pelbagai bidang.3. calon perlu akur/setuju bahawa faktor kestabilan politik dan kecekapan pengurusan dan pentadbiran negara membawa kepada kepesatan kemajuan yang dicapai oleh Malaysia dalam pelbagai bidang. Anda hendaklah membuat pilihan sama ada bersetuju atau tidak bersetuju dengan sesuatu perkara yang dibangkitkan dalam soalan. Penganjur menawarkan ganjaran lumayan . laman web berkaitan dan sumbersumber yang lain KS 1 : Punca lumba haram. calon juga perlu menyatakan faktor-faktor lain yang turut boleh membawa kepada kepesatan kemajuan yang dicapai oleh Malaysia dalam pelbagai bidang Jika kata kunci soalannya "Sejauh manakah" : Anda perlu akur dengan pernyataan yang dinyatakan dalam item/soalan dan ana perlu menyatakan juga faktor/masalah/kesan/langkah mengatasi yang lain. (bergantung kepada isu/kehendak soalan item/soalan tersebut. Rangka isi ini boleh diperbaik oleh pelajar-pelajar lain dengan merujuk pelbagai sumber seperti majalah. 8 MAC 2011 Karangan : ISU = Lumba haram KS = Punca dan langkah mengatasi Rangka isi karangan oleh Norzalika bt.

komik seperti siri 'Mangga Initial D' dan 'Wangan Midnight' .hadiah pertaruhan oleh pihak penganjur : wang ringgit dan perempuan . .(nyatakan contoh peralatan) .ada amaran oleh penerbit filem tetapi tidak diendahkan kerana keseronokan yang ditonjolkan dalam aksi tersebut.sediakan kelengkapan keselamatan percuma atau kos sewa yang rendah.menjadi tarikan utama pelumba haram 2.. Pengaruh media massa . .novel.pamerkan gambar-gambar kemalangan ngeri yang melibatkan pelumba haram .filem/drama bertemakan lumba haram seperti 'KL Drift' dan 'The Fast and The Furios' mempengaruhi remaja untuk meniru aksi-aksi yang dipaparkan .penganjur membuat keuntungan daripada penganjuran lumba haram .majalah kenderaan / pengubahsuaian kenderaan bermotor mengghairahkan remaja . .permainan video seperti 'Need for Speed' menambahkah keghairahan tersebut.Membina litar termasuk di kawasan pedalaman seperti di kawasan Felda. cerpen picisan. Membina lebih banyak kemudahan berlumba di setiap DUN.Kerap menganjukan perlumbaan dengan kos yang lebih rendah . atau lokasi yang ramai remaja berlumba haram .edarkan risalah / adakan pameran untuk beri kesedaran tentang bahaya/ akibat buruk berlumba haram. Kos untuk menyertai pelumbaan yang sah mahal .kempen pemanduan berhemah di sekolah dan kawasan tumpuan remaja menerusi persatuan-persatuan belia.kerana tiada/kurang peralatan keselamatan.remaja yang belum berkerjaya / remaja yang berkerjaya biasa tidak mampu / tiada penaja. Melakukan rondaan / pemantauan oleh pihak berkuasa. KS2 : Langkah mengatasi lumba haram. 1.memberi kesedaran tentang bahaya pelumbaan haram .hanya sedikit wang pertaruhan dan kos petrol .melepaskan 'gian' menyertai lumba haram 3. .timbulkan rasa takut dan serik/ngeri dalam kalangan remaja 3. . 2.pelumbaan yang sah seperti pelumbaan Cup Prix di Litar Sepang mahal . Mengadakan kempen kesedaran .kos pelumbaan haram lebih murah . .

Saya cadangkan anda memilih cara menulis perenggan isi. . Di sini. Lihat contoh formula berikut : Katakanlah. yang semestinya mengandungi isi yang telah anda pilih. Terdapat pelbagai cara membina/menulis perenggan isi sokongan sama ada menggunakan pendekatan/teknik induktif. deduktif atau eklaktik. 6 MAC 2011 Formula X dan Y untuk membina ayat pertama perenggan isi sokongan.ibu bapa boleh mengawal anak... . (X-isu) ..tangkap remaja/ sita kenderaan yang diubahsuai. . diikuti oleh penjelasan (huraian) dan diakhiri dengan penegasan. Cuba pelajar-pelajar lain daripada 6AF dan 6AG menilai dan menambah maklumat pada rangka isi di atas. di 10:05 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. AHAD. Saya tidak berminat menghuraikan setiap satu teknik tersebut. (Y-isi) Formula 2 : Y + X Keadaan pengangkutan awam yang tidak selamat (Y-isi) boleh menyebabkan kemalangan berlaku. yang bermula dengan penyataan isi. Isu = kemalangan yang melibakan PA (X) KS = punca (isi) (Y) Formula 1 : X + Y Kemalangan yang melibatkan pengangkutan awam (X-isu) berpunca daripada keadaan pengangkutan awam yang tidak selamat. saya ingin menunjukkan cara membina ayat pertama setiap perenggan isi sokongan.maklumkan ibu bapa penglibatan anak mereka.adakan sekatan jalan raya di lokasi yang kerap dijadikan litar lumba haram . Ingat rangka isi yang lengkap memenuhi semua pertanyaan ASiBiDiBaM.pelumba haram bimbang takut ditangkap dan dikenakan tindakan.pihak polis perlu lebih kerap mengadakan rondaan di kawasan tumpuan lumba haram yang telah dikenal pasti.

B (rumusan – 20 M). bahagian A (karangan) merupakan bahagian yang paling penting dan boleh dianggap „nadi‟ atau „jantung‟ kepada prestasi keseluruhan kertas Bahasa Melayu 2. saya menasihatkan calon memberikan lebih tumpuan pada bahagian ini. panjang karangan antara 650 hingga 700 patah kata.1 Membaca dan memahami kehendak soalan (5-10 minit) . hal ini tidak mungkin berlaku. A (karangan – 50 M).membaca semua soalan . di 9:26 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan.Binaan ayat pertama anda sangat penting kerana penanda boleh mengesan isi anda dengan mudah.0 PANDUAN MENGGUNAKAN MASA Masa yang dicadangkan untuk bahagian ini ialah 90 minit.memilih tajuk yang lebih diketahui bukannya tajuk yang disukai atau difikirkan senang . Karangan : Pembinaan rangka karangan. 90 minit yang diperuntukkan untuk bahagian ini boleh dipecahkan kepada 3 bahagian seperti berikut :2. kebolehan calon menggunakan masa dengan sebaik mungkin amat penting dalam bahagian karangan ini. Antara 4 bahagian tersebut. Oleh itu. Oleh itu. 1. Pembahagian masa ini perlu dibiasakan melalui latihan kawalan masa yang boleh dilakukan di rumah. 2. meliputi soalan karangan tidak berformat dan soalan karangan berformat (tidak semestinya).0 PENDAHULUAN Bahasa Melayu kertas 2 (910/2) di peringkat STPM mengandungi 4 bahagian soalan. saya sangat yakin yang calon boleh mendapat markah yang baik dalam bahagian ini sekiranya tiada had masa yang ditetapkan. Sebenarnya. C (alih bahasa –15 M) dan D(analisis kesalahan bahasa – 15 M).memahami isu dan kehendak sebenar soalan . Bahagian ini mengandungi 4 soalan. Malangnya. Calon hanya dikehendaki memilih dan menjawab hanya satu soalan. Kebiasaannya.

saya dapat merumuskan bahawa kegagalan calon. calon akan menulis/menjawab apa-apa idea yang terlintas dikepala dan bukan menjawab kehendak soalan. Pada pendapat anda. 2.pembinaan ayat tunggal dan ayat majmuk (pelbagai jenis) diseimbangkan . Pendahuluan . tatabahasa dan ejaan kerana banyak kesilapan bahasa memungkinkan anda ditolak 15 markah (maksimum).0 ANDAIAN SAYA Berdasarkan pengamatan dan pengalaman saya.2 Membuat rangka karangan yang tidak sempurna • Akibatnya.2 Membuat rangka karangan (15-20 minit) . semakan hasil karangan dan kaedah „imbas kembali‟.1 Tidak membuat rangka karangan 3.. daripada pelbagai cara – pertanyaan langsung.0 APA ITU RANGKA KARANGAN ? Sebelum diterangkan.cari 5 hingga 7 isi yang relevan dengan kehendak soalan. 3. bolehkah anda menganalisis dan merumus contoh rangka karangan di bawah ? Soalan 1 Kejadian keracunan makanan di kalangan pelajar sekolah agak hangat diperkatakan sejak kebelakangan ini.jangan lupa memperuntukkan lebih kurang 5-10 minit untuk menyemak aspek bahasa seperti struktur ayat.banyak menggunakan ayat aktif . 4.3 Menulis karangan dan membuat semakan (55-60 minit) . sebahagian besar berpunca daripada :3. mengapakah keracunan makanan ini berlaku dan cadangkan langkah-langkah untuk mengatasinya.mengenal pasti bentuk/laras/format soalan.membuat rangka ketiga-tiga struktur karangan secara ringkas . 2.

Calon tidak boleh memberi idea selain sikap negatif pengusaha kantin dan pembekal makanan sekiranya ingin memperoleh markah (R) yang baik..kesannya. Sikap negatif pengusaha kantin dan pembekal makanan . pameran.kempen dijalankan – ceramah. Kempen kesedaran tentang kebersihan makanan .makanan yang dibekalkan telah luput tarikh gunaannya .setiap bulan ada sahaja kes keracunan yang dilaporkan . Oleh itu. a.banyak punca dan pelbagai langkah perlu diambil untuk mengatasinya Isi sokongan 1.tidak mengambil berat aspek kebersihan .masalah ini tidak boleh dipandang ringan .air yang digunakan tercemar .kerjasama semua pihak perlu Soalan 2 Kes kematian yang disebabkan oleh penyakit jantung di Malaysia kebelakangan ini semakin meningkat.kejadian keracunan makanan di kalangan pelajar semakin meningkat .dapat mengetahui tentang kepentingan kebersihan . b. dan kuiz. Ada laporan menyatakan bahawa salah satu punca penyakit jantung ialah tekanan yang dihadapi oleh seseorang dalam menjalani kehidupan . 2.bahan mentah tidak bermutu dan mengandungi bahan kimia berlebihan Lihat rangka isi 1 di atas.makanan terdedah kepada lalat . d. Idea utama/pokok IS 1 di atas ialah SIKAP NEGATIF pengusaha kantin dan pembekal makanan. Begitulah juga dengan rangka isi-isi yang saya tunjukkan di bawah. Kesimpulan .dapat menjelaskan kepada pelajar tentang kepentingan memastikan makanan yang mereka makan bersih. bermutu dan selamat . c. kesihatan pelajar terjejas dan boleh membawa maut .definisi / konsep keracunan makanan . tumpuan/fokus idea untuk huraian anda mestilah berpusatkan kepada sikap negatif yang berkaitan sahaja.

Endokrin dalam badan merembeskan kumpulan hormon adrenalin yang menyebabkan otot tegang.sakit jantung – pembunuh utama di Malaysia . angina dan infaksi. Akibatnya.terdapat pelbagai punca Penyakit jantung merupakan pembunuh utama di Malaysia. keadaa ini membawa kepada sakit jantung. golongan pemarah.pelbagai jenis – penyakit jantung – koronari. Lama-kelamaan.asap rokok mengandungi tar. Amalan negatif – merokok dan minum minuman keras . angina dan infaksi . Isi sokongan 1. 2.membawa kesengsaraan hidup . pantang kalah dan mahu berjaya dalam semua hal akan sentiasa cemas. tetapi juga kepada keluarganya. tekanan keluarga dan kerja juga mendatangkan kesan kepada jantung mereka.moden pada zaman ini.ketegangan fikiran berlaku .Arak mengandungi kafein . nikotin dan karbon monoksida . antaranya termasuklah penyakit jantung koronari. Namun ramai orang yang gagal dalam hidup. Tekanan hidup . Kehidupan kita semakin sibuk.akhirnya membawa penyakit jantung Tekanan hidup memang menjadi punca utama penyakit jantung.Nikotin menambah mendapan lemak pada arteri koronari jantung – tersumbat . cemas dan pergolakan emosi meningkatkan degupan jantung .kegagalan hidup menjejaskan jantung .marah. Kegagalan dalam hidup. Semua orang berusaha keras untuk menjadi kaya. Penyakit jantung bukan sahaja membawa kesengsaraaan hidup kepada pesakit. Berikan ulasan anda tentang pernyataan ini. Terdapat pelbagai punca yang menyebabkan penyakit ini menyerang seseorang individu khususnya tekanan yang dihadapi seseorang dalam menjalani kehidupan moden pada zaman ini. Pendahuluan . Tekanan hidup menyebabkan pergolakkan emosi dan selanjutnya peningkatah degupan jantung. Tekanan hidup menyebabkan ketegangan fikiran. Penyakit ini terdiri daripada pelbagai jenis.ramai hadapi masalah hidup . Ini meningkatan degupan jantung dan membebankannya.

mendapan lemak berlaku dalam dinding arteri koronari . Kurang bersenam .penyakit jantung berlaku 5. mempercepat kadar degupan jantung dan mengurangkan kadar oksigen di dalam darah. Arak pula mengandungi kafein. Kafein ini menyebabkan kenaikkan tekanan darah.0 ANDA FAHAM ? Sejauh manakah tahap pemahaman anda ?.Kafein menyebabkan kenaikan tekanan darah – mempercepatkan degupan jantung . Ciri-ciri isi sokongan yang baik 1.berat badan meningkat . 28 FEBRUARI 2011 Karangan : Ciri-ciri isi sokongan yang baik. mempunyai contoh yang berkaitan . Pemahaman anda dapat dinilai berdasarkan latihan perbengkelan semasa proses P&P kelak.sibuk bekerja . ISNIN.pekerjaan tidak memerlukan pergerakan fizikal – tidak banyak tenaga digunakan . 3. masalah ini memudahkan pembekuan darah. Ini menyebabkan terjadinya ateriosklerosis dan angina. Bilangannya menakutkan kita. huraian mesti khusus 4.masa terluang sangat kurang . Mereka tidak sedar asap rokok mengandungi campuran 4 000 jenis bahan kimia. termasuk nikortin. Ini menyebabkan saluran arteri tersumbat. Nikotin akan menambah mendapan lemak pada arteri koronari jantung.Akibatnya. menepati kehendak soalan 3.. umum (boleh dihurai) 2. tar dan karbon monoksida. Lama-kelamaan. di 8:58 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Karangan. Lebih 80% lelaki rakyat Malaysia ialah perokok.terjadi ateriosklerosis dan angina Amalan merokok dan ketagihan arak juga merupakan punca yang menyebabkan berlakunya sakit jantung.

abaikan dahulu aspek tersebut.2. Karangan ini sememangnya mempunyai kesalahan bahasa. Penilaian ini tidak termasuk aspek keutuhan dan aspek bahasa. Pengusaha bas ekspress masih menggunakan bas yg sudah bersia lebih 15 tahun untuk pejalanan yang jauh. Menyedari hakikat itu dan tahap kematangan pelajar serta berpandukan konsep "ansur maju". maka aspek baik yang ingin dipaparkan/dinilai menerusi contoh-contoh di bawah hanyalah idea/isi/huraian yang dirasakan agak menepati struktur yang diperlukan. Contoh karangan pelajar : Isu = Pembuangan bayi KS = Punca dan langkah.licin • tayar „botak‟ • lampu „signal‟ rosak • enjin x diselenggara mengikut jadual • PA dah lama – 15 thn – contoh seperenggan isi sokongan karangan oleh pelajar 6 Atas Ghazali 2010. Keadaan enjin yang sudah usang dan tidak diselenggara secara berkala boleh menyebabkan berlakunya kebakaran yang boleh menyebabkan kemalangan terjadi . Penulisan struktur pendahuluan dan isi sokongan karangan yang baik melibatkan kesepaduan banyak aspek. Pemeriksaan oleh pihak PUSPAKOM mendapati kebanyakanan bas dan teksi yang diperiksa mempunyai masalah brek yang tidak boleh berfungsi dengan baik. Berikut merupakan beberapa contoh pendahuluan dan isi sokongan yang boleh dikategorikan sebagai agak baik yang dikarang oleh pelajar. Kemalangan yg melibatkan pengangkutan awam berpunca daripada keadaan pengangkutan awam yang tidak selamat. Terdapat peralatan kenderaantersebut yang tidak berfungsi dengan baik. Oleh itu. Selain itu. (PA) Contoh rangka isi sokongan (1) PA x selamat (bersifat umum) • brek x bfngsi PA x dpt dikawal musin hujan . calon hanya perlu melihat aspek kerelevanan struktur/kriteria yang perlu sahaja dengan memberi tumpuan kepada .lampu isyarat dan tayar kenderaan tersebut tidak di selenggara mengikut jadual. Menjawab A Si Bi Di Ba M Contoh kehendak soalan : Punca-punca kemalangan yg melbatkan pengangkutan awam. Kelemahan-kelemahan ini boleh mengundang malapetaka apabila kenderaan ini digunakan di jalan raya. Pemandu tidak dapat meberhentikan kenderaan mereka dengan cepat khususnya pada waktu hujan akibat permukaan jalan yg licin. Buat sementara waktu.

Para gadis yang mengandung anak luar nikah ingin menutup keaiban yang dilakukan bersama-sama teman lelaki dengan cara mudah iaitu membuang bayi. mereka tidak berani menghadapi realiti. Contoh perenggan isi sokongan oleh Norzalika Mohd Musa (6AG) Punca pertama kebanyakan orang membuang bayi yang tidak berdosa ialahperasaan malu. Bayi yang tidak berdosa itu juga sering dijumpai di tempat-tempat kotor dan jijik. bayi yang dibuang biasanya dijumpai di perkarangan masjid. Setiap hari. Contoh perenggan isi sokongan oleh Farhan Noor Ishak (6AF) Punca utama kes pembuangan bayi berlaku ialah perasaan malu. Jelaslah disini bahawa perasaan malu membawa kepada puncapembuangan bayi. Dalam keadaan kusut fikiran tanpa bimbingan dan nasihat individu lain. Oleh sebabtakut dihina dan disisih oleh masyarakat. wanita yang terlibat selalunya hilang pertimbangan rasional. pelbagai langkah perlu diambil bagi mengatasi masalah ini. Sememangnya masyarakat kita tidak dapat menerima hakikat ini kerana bertentangan dengan adat ketimuran dan syariat Islam. Pembuangan bayi merujuk kepada perbuatan meninggalkan bayi yang dilahirkan di merata-rata tempat tanpa sifat perikemanusiaan. setelah mereka hamil anak luar nikah. banyak rencana dan laporan tentang kes-kes pembuangan bayi disiarkan dalam media tempatan. malah ada yang dicampakkan ke sungai.perkataan/frasa/klausa yang digelapkan / bold Contoh perenggan pendahuluan oleh Norzalika Mohd Musa (6AG) Gejala pembuangan bayi bukanlah sesuatu yang baru di negara kita. Namun begitu. tempat pembuangan sampah. langkah untuk mengekang masalah ini perlu diambil dengan segera. Gejala pembuangan bayi ini berlaku akibat pelbagai punca yang mendorong seseorang individu melakukannya. Walau bagaimanapun. bayi yang baru dilahirkan telah dijumpai dalam keadaan tidak bernyawa di dalam tong sampah. Terdapat pelbagai faktor yang menyebabkan fenomena ini terjadi. Contoh perenggan pendahuluan oleh Suhaila Sukaimi (6AG) Gejala pembuangan bayi merupakan satu perbuatan yang zalim denganmeninggalkan bayi yang baru lahir di merata-rata tempat. Justeru. terdapat juga janda yang terlibat dengan gejala ini akibat tergoda oleh lelaki. Menurut laporan tersebut. Banyak gadis yang .Banyak berita dan laporan tentang kes pembuangan bayi disiarkan dalam media massa tempatan. mereka telah mengambil jalan singkat dengan membuang bayi yang dilahirkan. Oleh itu. Sebagai contoh.

RKP = perkataan "meningkat" Apabila calon ingin membina perengan pendahuluan karangan. takut dihina dan disisih oleh masyarakat. wanita yang terlibat selalunya akan hilang pertimbangan rasional lalu bertindak membuang bayi. mereka tidak berani menghadapi realiti. Bahagian pertama (A) ialah penyataan soalan (PS) dan bahagian kedua (B) ialah kehendak soalan (KS). 27 OKTOBER 2010 Cara membina perenggan pendahuluan karangan BM STPM contoh item/soalan : Kemasukan tenaga kerja asing ke negara kita ini berlaku sejak dahulu dan kini bilangan mereka semakin meningkat. malah ahli keluarganya juga akan dipulau oleh masyarakat. Jangan lupa mengaitkan isi dan huraian tersebut dengan kehendak soalan pada setiap perenggan bagi mengelakkan perenggan isi anda kelihatan tergantung. Bukan sahaja pelakunya. ISU = tenaga kerja asing KS = kesan kemasukan tenaga kerja asing kepada masyarakat dan negara.mengandung anak luar nikah akibat kesilapan mereka melakukan seks bebas. . Setelah mereka hamil. di samping bertentangan dengan ajaran Islam. Perkara yang penting ialah ketepatan isi dengan kehendak soalan. Berdasarkan item/soalan di atas. Kesannya. Dalam bahagian PS. Pelajar dinasihatkan membina ayat mudah agar idea yang ingin disampaikan jelas. (A) Berikan penjelasan anda tentang kesan kemasukan tenaga kerja asing kepada masyarakat dan negara ini. Sememangnya masyarakat kita juga tidak dapat menerima hakikat ini kerana bercanggah dengan adat ketimuran. RABU.Anda dinasihatkan mengulangkaji bahagian-bahagian yang dinilai dalam mata pelajaran Bahasa Malaysia seperti anda mengulangkaji mata pelajaran yang lain. Rujuk juga panduanpanduan membina struktur karangan dan jadikannya sebagai senarai semak agar penulisan karangan anda menjawab kehendak soalan. calon boleh mengesan ISU dan RANGKAI KATA PENTING (RKP)sementara bahagian B. ISU mesti diberi definisi ATAU maksud ATAU apa-apa juga ayat yang boleh menggambarkan ISU. dalam keadaan kusut tanpa bimbingan dan nasihat yang betul daripada orang lain. calon boleh mengesan KS dengan mudah.(B) Penerangan : Dalam item/soalan mengandungi 2 bahagian. Pastikan juga huraian yang dikemukakan menjelaskan dengan lebih lanjut tentang isi.

(faktor luaran). Fokus perkataannya ialah "meningkat".TINDAKAN PERTAMA > Bina sekurang-kurang 1 ayat yang mendefinisikan atau menerangkan maksud ISU. Contoh ayat/klausa yang sinonim dengan RKP : 1. Kini bilangan mereka semakin ramai di negara kita. Contoh sektor ekonomi yang melibatkan tenaga kerja asing. TINDAKAN KEDUA> Bina sekurang-kurangnya ayat/klausa yang sinonim dengan RKP RKP dalam PS ialah : bilangan mereka (tenaga kerja asing) meningkat. Dinasihatkan calon membina 2 ayat.(atau) 2. Memandangkan KSnya ialah kesan. Contoh negara-negara asal tenaga keja asing yang datang ke negara kita. sekiranya mengetahui statistiknya. TINDAKAN KETIGA > Nyatakan contoh yang bersesuaian. Contoh definisi/maksud ISU tenaga kerja asing = pekerja dari luar negara yang datang ke Malaysia untuk bekerja. (faktor dalaman) ATAU sebab/faktor/alasan tenaga asing keluar dari negara asal dan datang ke negara kita. Antara contoh yang bersesuaian ialah : 1. Contoh pendahuluan karangan : . Contoh-contoh lain yang bersesuaian. sekiranya item/soalan mempunyai 2 kehendak soalan. TINDAKAN KEEMPAT > Bina sekurang-kurangnya 1 ayat/klausa yang berkaitan dengan ISU. TINDAKAN KELIMA> Bina ayat atau ayat-ayat yang mengandungi KS Memandangkan KS item/soalan di atas ialah KESAN. maka KSnya ialah Kesan Baik dan Kesan Buruk kemasukan tenaga kerja asing. (atau) 3. Bilangan mereka semakin bertambah dari tahun ke tahun. calon boleh menulis sebab/faktor/alasan tenaga kerja asing berminat datang ke negara kita. 2. (atau) apa-apa sahaja idea yang menggambarkan/sinonim dengan perkataan "meningkat". Calon boleh menyatakan statistik. 3.

Kedatangan mereka telah membawa banyak kebaikan (KS 1)kepada negara kita. kebanjiran tenaga kerja asing ini turut membawa impak negatif <i>(KS 2)<b> kepada masyarakat dan negara.1 Lebih banyak maklumat (fakta/idea/pendapat/contoh/bukti statistik) yang anda ketahui. 2.(alasan ).3 Memahami dengan jelas definisi/konsep. 2. Malaysia juga turut menggaji tenaga profesional seperti jurutera dan doktor(contoh profesion) untuk menampung kekurangan tenaga pakar di negara kita.1. 20 APRIL 2010 Panduan Menjawab Item Karangan STPM KECEMERLANGAN STPM : SMK. INGATAN : JANGAN terpengaruh dengan tajuk/isu yang mudah. tanpa melihat keseluruhan elemen yang perlu. JOHOR STRATEGI MENJAWAB SOALAN KARANGAN Oleh :MOHD FADIL BIN TALIB (A) PANDUAN AM JANGAN ragu-ragu memperuntukkan masa lebih kurang 10-15 minit untuk melakukan tindakan berikut : 1. Menentukan kata tugas dan memahami kehendaknya : 3.2.rangkai kata penting dan fokus soalan.1 Bincangkan :sama ada membincangkan kebaikan/keburukan/punca/masalah/kesan/langkah mengatasi (bergantung kepada . Myanmar dan Nepal (contoh negara). Membaca kesemua 4 soalan yang diberikan.2 Mengetahui dengan jelas kehendak soalan 2.2 dan 2. Selain buruh. Pembangunan yang pesat di Malaysia (faktor dalaman) dan kekurangan peluang pekerjaan di negara asal(fakor luaran) menyebabkan mereka terpaksa berhijrah untuk mencari rezeki di negara kita. khususnya buruh asing dari Indonesia. Sektor pertanian dan perindustrian merupakan antara sektor yang menggunakan ramai tenaga kerja asing (contoh sektor ekonomi). </i SELASA. BANDAR MAS.Tenaga kerja asing merujuk kepada pekerja dari luar negara yang datang ke negara kita untuk bekerja (definisi/makna ISU) dalam pelbagai sektor ekonomi. Namun begitu. KOTA TINGGI. Bilangan mereka semakin bertambah ramai dari setahun ke setahun (RKP). seperti dinyatakan dalam 2. 3.3 di atas. Menentukan dengan pasti soalan yang hendak dijawab berdasarkan pertimbangan berikut : 2.

3 Ulaskan :mengulas sebab-akibat atau perkembangan terhadap isu 3.pernyataan dalam soalan) 3.8 Buktikan :memberikan sebab-sebab tentang sesuatu perkaraa dengan hujah/bukti 3. mulalah menulis karangan dan jangan lupa untuk menyemak/mengedit karangan yang telah disiapkan untuk membetulkan kesalahan-kesalahan. Penutup (1 pggn X 3markah) 60 hingga 70 patah kata Apakah yang dikatakan pendahuluan ? Apabila pembaca membaca pendahuluan. Perlu disusun dengan sistematik dan logik 3. 3.5 Nilaikan :buat penilaian/keputusan sama ada menyokong atau membangkang sesuatu perkara yang dinilai 3. 3.6 Analisiskan :menganalisis sesuatu idea/pendapaat/pernyataan dengan mengambilkira semua faktor. Pendahuluan (1 pggn X 3markah) 80 hingga 100 patah kata 2.7 Nyatakan :menyatakan sesuatu perkara/faktor dengan jelas tanpa perbincangan lanjut.10Bersetujukah anda :Anda hendaklah membuat pilihan sama ada bersetuju atau tidak bersetuju dengan sesuatu perkara yang dibangkitkan dalam soalan 4. 5. Contohnya ISU : kemalangan jalan raya dan FOKUS : Faktor-faktor kemalangan jalan raya dan Langkah-langkah Mengatasi Kemalangan Jalan raya. (B) Struktur karangan : 1. mereka akan mengetahui isu yang akan dibicarakan dan fokus perbincangan penulis. Selepas melalui semua proses di atas.4 Bandingkan :menunjukkan persamaan dan perbezaan tentang dua perkara 3. Struktur perenggan pendahuluan : . Kebaikan membuat rangka karangan Penulisan anda dapat dilaksanakan dengan lebih lancar dan tersusun Mengelakkan pengulangan fakta/idea Pastikan anda tahu cara yang betul untuk membuat rangka karangan.9 Sejauhmanakah :Anda perlu akur dengan pernyataan yang dinyatakan dan nyatakan juga faktor/masalah/kesan/langkah mengatasi yang lain (bergantung kepada soalan).2 Jelaskan :memberi penjelasan yang tepat dan terperinci tentang sesuatu idea/isu atau sebab mengenai sesuatu kejadian 3. Isi sokongan (5 pggn X 3markah) 100 hingga 120 patah kata 3.

Pernyataan soalan (ubahsuai daaripada pernyataan dalam soalan) b. di samping sukan dikesan.1. Lantaran itu. Struktur perenggan isi sokongan : 1. Contoh Soalan : Sejak kebelakangan ini. Oleh itu. Definisi @ gambaran/konsep (D) c. penipuan cek. jenayah ini dianggap lebih berbahaya berbanding jenayah biasa (RKP) kerana melibatkan jumlah harta yang besar. (93 pp) Apakah yang dikatakan isi sokongan ? Apabila pembaca membaca isi sokongaan. pecah amanah. Contoh (C) 2. banyak pihak boleh mengambil inisiatif (PP)untuk mengatasinya bagi mengelakkan negara menghadapi masalah yang lebih besar. Ayat Topik/Judul a. Fokus soalan (ada @ tiada) e. mereka mendapat maklumat lebih terperinci yang membolehkan mereka lebih memahami ISU dan FOKUS yang dinyatakan oleh penulis dalam perenggan pendahuluan. politik dan sosial. penyelewengan kuasa. dan pemalsuan kad kredit (C) semakin berleluasa sejak kebelakangan ini. bersifat umum supaya boleh dihuraikan/dijelaskan dalam ayat-ayat berikutnya selepas ayat topik/judul . Contoh pendahuluan : Jenayah kolar putih merujuk kepada jenayah yang hanya dilakukan oleh pihak tertentu. Banyak kesan (PP) yang akan timbul jika jenayah seperti ini berleluasa. Latarbelakang isu : a. seperti golongan profesional dan menggunakan teknologi yang canggih (D). Jenayah ini dianggap lebih berbahaya berbanding jenayah biasa (RKP). terutamanya yang melibatkan aspek ekonomi. Kegiatan jenayah seperti rasuah. jenayah kolar putih (ISU) sering berlaku di negara ini (PS). Pendirian Penulis : (PP) Dibina berdasarkan kehendak soalan. Bincangkan kesan-kesan (KS-1) yang akan timbul dengan berleluasanya jenayah ini dan cadangkan langkah-langkah (KS-2) untuk mengatasinya. Rangkai kata penting (RKP) d. Biasanya 2 kehendak dan kadangkala 1 sahaja.

Perlu spesifik dan relevan dengan fakta/idea/konsep yang dikemukakan. Contoh isi sokongan Pengabaian ciri-ciri keselamatan di tempat kerja(ISI) juga merupakan punca berlakunya kebakaran. Boleh ada/tiada b. Sebagai contoh. Ayat Transisi. Sekiranya anda menghadapi masalah untuk mengemukakan contoh. Banyak premis seperti premis perniagaan dan kilang mengendalikan bahan-bahan yang mudah terbakar. 3. merekatidak menyediakan tempat yang selamat untuk menyimpannya (H 1) atau pekerja yang mengendalikan bahan-bahan berbahaya tersebut tidak mematuhi prosedur pengendaliannya (H 2). kebakaran akan berlaku seperti yang terjadi di kilang mercun Bright Sparkles di Selangor. mereka menghisap rokok (C 1)ketika mengendalikan bahan-bahan berbahaya dan mudah terbakar seperti cat. Dibuat dalam bentuk penilaian anda sendiri atau rumusan terhadap satu-satu perenggan isi sokongan. plastik (C 2) dan bahan kimia yang lain. Anda boleh mengabungjalinkan struktur-struktur tersebut untuk menjadikan perenggan isi sokongan sebuah wacana yang utuh. Pekerja-pekerja juga tidak diingatkan tentang bahanyanya (H 3) bahan-bahan tersebut. 4. b. . Akibatnya. (Penegasan ) (103 pp) Nota : Struktur perenggan isi sokongan di atas tidak semestinya dibuat dalam urutan yang dinyatakan. Huraian/keterangan lanjut untuk menjelaskan idea/konsep yang dinyatakan dalam ayat topik/judul. petroleum.huraian anda perlulah dapat memberi keyakinan kepada penanda. Penegasan/kesimpulan a. Namun begitu. Kejadian yang mengorbankan banyak nyawa ini berlaku disebabkan oleh pengabaian ciri-ciri keselamatan pengendalian bahan berbahaya dan mudah terbakar. Contoh Soalan : Bincangkan punca-punca kebakaran dan langkah-langkah membendung kebakaran. Contoh/bukti/kes a. Huraian/Pengembangan isi a.2. Begitu juga dengan contoh/bukti/kes tidak semestinya satu struktur yang perlu diasingkan daripada struktur-struktur yang lain.

Sebahagian dialog/sebahagian ulasan/cerita (novel/cerpen) Apakah antara kemahiran yang penting ? 1. 2. JANGAN mengulang/menulis semula idea/fakta/ayat yang telah anda kemukakan pada perenggan pendahuluan dan perenggan isi sokongan. Nasihat : Buang semua ciri-ciri dialog dalam hasil alih bentuk teks yang anda hasilkan. Jenis-jenis dialog : 1. Biasanya menggunakan penanda wacana 4. Perenggan penutup/kesimpulan tidak mempunyai struktur yang nyata 2. 3. Ayat yang dibina dengan tujuan untuk menunjukkan perkaitan/perhubungan antara perenggan isi sokongan dengan perenggan isi sokongan yang lain. mereka dapat membuat penyelesaian kepada isu yang dibincangkan. . Kemahiran membina ayat majmuk pancangan komplemen 3. Boleh juga digunakan dalam sebuah perenggan isi untuk menghubungkan idea satu ayat dengan idea ayat yang berikutnya. Tidak semestinya hadir pada setiap perenggan isi sokongan 3. Anda boleh mengakhiri karangan anda dengan memberikan penyelesaian. Apakah yang dikatakan perenggan penutup/kesimpulan ? Apabila pembaca membaca perenggan kesimpulan/penutup. memberikan ingatan kepada pembaca atau mengemukakan cerita yang berkaitan dengan isu dan fokus penulisan anda. 100% dialog (drama/wawancara) 2. SELAMAT MENGULANGKAJI Alih Bentuk Teks : Dialog Panduan mengalih bentuk teks : laras dialog.1. Kemahiran memahami situasi dialog. Strukutur perenggan penutup/kesimpulan 1. Kemahiran menukar cakap ajuk kepada cakap pindah 2.  merupakan antara bentuk teks yang paling kerap keluar dalam bahagian C STPM.

Bergantung kepada konteks ayat. Kata tanya Apa Tukarkan Mungkin benda. barang . Kemungkinan tiada kerana terdapat Lahaulawalaa kuwatailla (mengucap panjang) unsur ‘bias’. Orang. tempoh masa Lokasi. masa. tempat Siapa Bila Di mana . Oleh itu calon dilarang membina jenisjenis ayat lain seperti ayat tanya. individu Tarikh.Ciri-ciri dialog Kependekan kata Cth : mak /dah /nak Kata tiada makna Alih bahasa kepada prosa moden yang biasa Betulkan Emak / sudah / hendak Abaikan/tidak perlu ditafsir Cth : oh/ah/hmmm Kata seru/tanda seru Cis/wah/amboi/aduh/ (!) Bahasa Arab Tukar kepada frasa yang sesuai Cis (dgn perasaan marah) Tukar kepada yang sesuai Alhamdulillah/astaghfirullah/lahaulawala Cth : Alhamdulillah (bersyukur) kuwatailla (sekiranya ada). Personafikasi/metafora Slanga/dialek Cakap ajuk Peka kepada KGND Gugur/ganti dengan frasa yang sesuai Tukar kepada bahasa baku/moden/standard Tukar cakap pindah Ayat yang perlu dibina untuk AB ialah ayat penyata sahaja.

alasan Tanda soal (?) dalam teks ABT.. Kata-kata larangan seperti jangan.. 4. 2..menanyakan... 6.menerangkan bahawa.di situ begini .hari tersebut/ itu masa ini / kini ... . 2. . hari ini . . .Bagaimana Mengapa Cara. .menjelaskan bahawa.inginkan kepastian/ingin mendapat kepastian.ingin mengetahui.. usahlah.pada malam sebelum itu . menafikan .begitu/ demikian semalam . . Pada pandangan cikgu.pada masa itu di sini . pastikan calon memahami binaan AMP Komplemen dengan betul.ingin tahu sebab. .... 3.. 3.. Oleh itu.. ABT prosa dialog memerlukan kemahiran tentang binaan ayat majmuk pancangan komplemen...masa itu sekarang . Perhatikan juga perkataan seperti di bawah dan tukarkan : 1. contohnya : 1. tidak boleh digunakan dan perlu digantikan dengan perkataan melarang. kemudian gunakanlah pilihan frasa berikut (bergantung kepada situasi dialog) : 1..... 4.. 5. langkah Sebab. 2..menyatakan bahawa.... Fahami situasi pertanyaan tersebut dengan jelas.... 3.

pada hari sebelum itu Jangan sesekali menambah cerita. Label: BM 2 : Alih Bahasa. 24 MAC 2011 Analisis Bentuk Alih Bahasa Bahagian C BM 2 STPM 2005-2010 Pada pendapat cikgu. PUISI STPM 2006 5. Panduan tersebut masih belum lengkap dan sempurna. KLASIK 6. Cikgu cadangkan calon STPM memberi tumpuan kepada 3 bentuk alih bahasa untuk diulang-kaji dan difahami cara mengalih bahasanya dengan teliti supaya bahagian ini memberi markah yang baik untuk membantu markah keseluruhan BM 2. STPM 2005 5. DIALOG : CERPEN 6. Tiga bentuk alih bahasa yang telah dikenal pasti itulah yang perlu diberi lebih tumpuan semasa mengulangkaji pada saat-saat akhir menjelang peeriksaan STPM. dan dibantu oleh guru-guru di sekolah. Rujuklah sumber-sumber lain. kelmarin . DIALOG STPM 2007 5. DIALOG 6. Dengan merujuk analisis kekerapan bentuk alih bahasa dalam peperiksan STPM di bawah. KHAMIS.7. DIALOG : WAWANCARA STPM 2008 5. bahagian C : Alih bahasa kertas Bahasa Melayu 2 ini merupakan bahagian penting walaupun hanya membawa 15 markah sahaja. Panduan di atas hanyalah asas yang sempat cikgu fikirkan. PROSA KLASIK . UNDANG-UNDANG 6. cikgu yakin anda boleh menentukan 3 bentuk alih bahasa tersebut.

SAJAK STPM 2010 5. SAJAK Bagaimana ?. nama jawatan / gelaran dll. kata ganti nama 4. Label: BM 2 : Alih Bahasa.4 Banyak ayat pasif 2. nama peralatan. (A)Buang terus yang berikut : 1. (C)Buang tetapi gantikan / tukarkan yang berikut : 1. RABU.STPM 2009 5.1 Ayat yang panjang dan berbelit-belit (maksudnya sukar difahami) 1.3 Banyak ayat songsang 1. IKLAN 6. bahasa istana / bahasa dalam 2. ciri-ciri BM Klasik (rujuk ciri-ciri BM Klasik) 1. 3.2 Tiada subjek 1. pebjodoh bilangan yang tidak tepat 5. ayat pasif menjadi ayat aktif 2. kata sendi nama yang tidak tepat 6. penanda wacana (B)Kekalkan yang berikut : 1. 19 JANUARI 2011 Alih Bahasa : Prosa Klasik Beberapa panduan mengalih bahasa prosa klasik. DIALOG 6. kata/frasa/ungkapan yang tidak difahami maksudnya. cakap ajuk kepada cakap pindah. ayat songsang menjadi ayat susunan biasa 3. . kata hubung .

.

Orang ramai mula peka akan kepentingan kitar semula ini walaupun terpaksa memakan masa yang agak lama untuk membina sikap yang positif terhadap perkara tersebut. Berbagai-bagai bentuk kempen telah dilakukan oleh pihak kerajaan sama ada kempen secara bergerak di seluruh negara atau melalui iklan-iklan di televisyen. kerja-kerja pengutipan sampah dan . aluminium dan plastik.program kitar semula dapat menjimatkan kos penyelenggaraan yang meliputi kos kawasan pelupusan sampah. Antaranya surat khabar lama. Dengan situasi yang demikian. Rumusan hendaklah dibuat dengan menggunakan tidak lebih daripada tiga perenggan dan panjangnya antara 170 hingga 180 patah perkataan. Fahami petikan di bawah ini dan kemudian rumuskan petikan ini dengan padat dan ringkaskan tanpa menjejaskan isi kandungannya.sampah sarap masih boleh digunakan kerana bahan tersebut dapat dikitar semula. Bahan-bahan yang terbuang ini merupakan punca berlakunya pencemaran alam sekitar. botol.sampah sarap dibuang di dalam tong sampah atau di merata-rata tempat dan dianggap tidak mendatangkan apa-apa faedah kepada manusia. memproses dan menggunakan semula bahan-bahan yang terbuang. industri pelancongan di negara kita ini akan terjejas dan negara kita akan hilang sumber pendapatan. Kini dengan adanya kemajuan sains dan teknologi. Bahan bernilai yang kita buang ini jika dikitar semula akan lebih meningkatkan lagi nilainya dengan penghasilan barangan baharu yang diperlukan dalam kehidupan manusia. khususnya dari negara Australia. akhbar dan majalah. Walaupun begitu. Proses ini melibatkan proses mengumpul.Rumusan : Pentaksiran Kurikulum 1 Pentaksiran Kurikulum 1 Tingkatan 6 Atas Tahun 2011 5. masyarakat kini mula memperlihatkan tanda positif tentang usaha yang dijalankan itu. Melalui program kempen secara intensif. [20] Dahulu. kaca. Amerika Utara dan Singapura. Langkah ini juga secara tidak langsung akan mengurangkan pengimportan bahan-bahan kitar semula dari luar negara. Dari aspek lain pula. Warganegara yang bertanggungjawab harus mengambil tahu tentang kepentingan penjagaan kebersihan alam sekitar. Kempen ini diadakan untuk memberikan kesedaran kepada orang ramai tentang pentingnya kitar semula. Mereka juga seharusnya menyedari bahawa pembuangan sampah-sarap yang sewenang-wenangnya akan mencemarkan dan mengotorkan alam sekitar yang seterusnya memberikan gambaran buruk kepada pelancong asing yang melawat ke negara kita. majalah lama. Sampah merupakan bahan yang berharga dan bernilai selain bahan-bahan yang kita buang setiap hari. Pengurangan import tersebut juga sekali gus mengurangkan pengaliran wang ke luar negara. Jumlah perkataan dalam jawapan hendaklah ditulis pada aklhir jawapan.bahanbahan yang tertentu sahaja dapat dikitar semula.

. IDEA SOKONGAN 2: Sampah yang kita buang. (Dipetik dan diubahsuaikan daripada Dewan Kosmik. Kos tersebut penting untuk dimanfaatkan kepada aktiviti yang lain untuk kepentingan orang ramai. Kepentingan hutan hendaklah difahami.orang ramai mula positif tentang program tersebut.Selain itu ruang pelupusan sampah dapat diselamatkan. Hal ini demikian kerana program ini dapat menyelamatkan ruang pelupusan sampah dan kawasan berkenaan boleh digunakan untuk pelbagai tujuan. Jika sampah dibiarkan begitu sahaja dan dikumpulkan sebelum dilupuskan.jika dikitar semula boleh meningkatkan lagi nilainya apabila menghasilkan barang-barang baharu.Kini. hutan merupakan salah satu sumber yang istimewa dan merupakan pembekal oksigen kepada manusia dan semua makhluk yang hidup di muka bumi ini. Sampah ialah bahan yang boleh menjejaskan kesihatan orang ramai dan mencacatkan persekitaran.Sebelum ini kita perlu menebang sebanyak 17 batang pokok untuk menghasilkan satu tan kertas. terutama burung gagak dan tikus.Bahan-bahan ini merupakan punca berlakunya pencemaran alam sekitar. tempat tersebut akan menarik minat haiwan pembawa kuman dan penyakit.Oleh sebab itu.mengurangkan kos pertambahan lori sampah. Melalui program kitar semula juga. Kita seharusnya memelihara hutan untuk tatapan generasi masa akan datang. Bayangkan kalau proses penebangan untuk pembuatan kertas berterusan selamalamanya.dan menggunakan bahan-bahan yang terbuang itu semula. IDEA SOKONGAN 3: Pembuangan yang sewenang-wenangnya boleh mencemarkan alam sekitar dan boleh menjejeskan industri pelancongan negara. IDEA SOKONGAN 1: Berbagai-bagai bentuk kempen dilakukan oleh kerajaan untuk memberi kesedaran kepada orang ramai tentang kepentingan kitar semula. Januari 2002) Skema jawapan IDEA UTAMA:Kitar semula melibatkan usaha mengumpul.Hal ini boleh mengurangkan pengimportan bahan-bahan kitar semula dari luar negara. Kitar semula kertas dapat mengurangkan bilangan pokok yang ditebang.memproses. melalui program kitar semula kita dapat mengelakkan pengumpulan sampah dan bawaan penyakit dan sekali gus dapat mengatasi masalah pencemaran alam sekitar. Kawasan yang bersih akan menjadi kotor. Selain itu.masalah kekurangan ruang dapat diatasi.

Demikian juga halnya dengan masalah disiplin di sekolah.kerja-kerja memungut sampah. IDEA SOKONGAN 5: Kitar semula kertas dapat mengurangkan bilangan pokok yang ditebang untuk menghasilkan kertas. kemudian rumuskan petikan ini dengan padat dan ringkas tanpa menjejaskan isi kandungannya.dan kos pertambahan lori sampah.Oleh sebab itu. yang nampaknya semakin tidak menyenangkan pelbagai pihak.25 juta orang. maka kepincangan yang melibatkan mereka mesti diberi perhatian yang serius dan harus difikirkan “ubat yang mujarab” untuk memulihkannya. melepak. Memandangkan hakikat ini. Rumusan hendaklah dibuat tidak lebih tiga perenggan dan panjangnya antara 170-180 patah perkataan. 7 FEBRUARI 2011 Rumusan Fahami petikan di bawah ini. ISNIN.Proses penebangan harus dikawal kerana hutan merupakan sumber oksigen kepada semua hidupan di muka bumi ini. KESIMPULAN Sampah boleh menjejaskan kesihatan dan kebersihan persekitaran. Persoalan yang harus kita fikirkan sekarang ialah keberkesanan pelbagai program . di 10:10 AM Pautan pada catatan ini 0 ulasan Dicatat oleh mohd fadil talib E-melkan IniBlogThis!Kongsi ke TwitterKongsi ke FacebookKongsi ke Google Buzz Label: BM 2 : Rumusan. banyak anak muda kita terlibatdalam kes lari dari rumah. Kita tidak dapat menyembunyikan statistik yang mencatakan kegawatan sosial dalam kalangan remaja kita yang kian membimbangkan ini. menagih dada.program kitar semula dapat mengatasi masalah berlakunya pengumpulan sampah dan bawaan penyakit dan sekali gus dapat mengatasi masalah pencemaran alam sekitar. Jumlah perkataan dalam jawapan hendaklah ditulis pada akhir perenggan [20 markah] Masalah sosial dalam kalangan remaja di negara kita kini semakin meningkat. dan melakukan jenayah. Hari ini.Golongan remaja membentuk lebih 40 peratus daripada penduduk negara inidan mereka yang berumur 15 hingga 30 tahun dianggar berjumlah 9.IDEA SOKONGAN 4: Program kitar semula dapat menjimatkan kos dari segi penyelenggaraan kawasan pelupusan. Mereka menjadi harapan kita bagi meneruskan kesinambungan bangsa dan negara.

Program yang menyeluruh. Nilai-nilai akhlak yang murni sebenarnya bermula dari rumah dan diperkukuh dengan pendidikan di sekolah. alam. ibu bapa mestilah menerima hakikat bahawa pendidkan moral dan akhlak sukar dilaksanakan kalau semata-mata bergantung pada fungsi guru dan sekolah. Pada hakikatnya. maka baiklah keluarga dan masyarakat. di samping tidak pula mengetepikan ajaran agama yang dianuti. Kita percaya program yang diperkenalkan bukan sahaja menitikberakan pembinaan fizikal dan kebendaan. Mereka seharusnya dilatih menggunakan kepayaan berfikir secara analitis dan kritis agar dapat bertindak secara rasional. media massa. masyarakat. badan bukan kerajaan. maka terbentuklah sebuah . Soal meletakkan kesalahan antara satu dengan yang lain diharapkan tidak akan timbul lagi. Adakah program yang telah disediakan itu mampu membentuk akhlak yang baik. Dalam hal ini. ibu bapa mestilah menunjukkan teladan yang baik yang boleh merangsang anak-anak untuk bertindak dan berkelakuan sebagi insan yang berakhlak mulia. manakala keluarga pula menjadi paksi kepada pembentukan sesebuah masyarakat. Sekiranya baik individu. Atas kepekaan terhadap masalah inilah. ibu bapa. dan sahsiah anak-anak kita. bermaruah. Sekiranya keluarga terurus. Dalam konteks ini.yang telah dijalankan selama ini dalam membentuk semula anak-anak yang sudah terjebak itu agar mereka menjadi manusi yang berkualiti. Dengan penglibatan pelbagai pihak. serta mampu memantapkan akiah-rohaniah mereka agar kelak mereka memiliki sifat-sifat kepimpinan yang berdaya saing. malah memerlukan suatu pendekatan menyeluruh dan benar-benar berkesan. peradaban. dan membabitkan semua pihak perlu dirangka dan dilaksanakan. Dengan kata lain. ibu bapa. mereka seharusnya dapat memahami tuntutan kelahiran : bermula daripada diri sendiri. dan institusi kekeluargaan itu sendiri. Kita tidak boleh menunggu sehingga keadaan menjadi parah kerana apabila sudah demikian halnya maka apa jua usaha yang diambil akan menjadi kurang berkesan. dan individu tertentu. tetapi juga menekankan pembentukan rohaniah. hinggalah aspek yang berkaitan dengan ketuhanan. pendidikan yang dimaksudkan meliputi pendidikan formal dan pendidikan tidak formal. Kita perlu sedar bahawa individu ialah sebahagian daripada sesebuah keluarga. mampu menjana kekuatan mental dan moral yang tinggi. iaitu pertubuhan bukan kerajaan (NGO). dan berbudaya tinggi? Kita percaya bahawa keinginan untuk membentuk masyarakat yang berkualiti semestinya memerlukan pengorbanan dan penggemblengan tenaga semua pihak : kerajaan. teras kepada semua ini ialah pendidikan. akliah. pihak swasta. masyarakat akan sedar bahawa masalah remaja bukan lagi merupakan masalah pinggiran.pemasalahan keluarga mestilah diselesaikan terlebih dahulu. badan korporat. Dalam pendidikan tidak formal. Untuk pembinaan sesebuah masyarakat cemerlang. bersepadu. sistem pendidikan. maka kerajaan memperkenalkan Pelan Induk Tindakan Sosial (PINTAS) yang membabitkan pelbagai pihak.

sementara frasa "dengan kata lain" (perenggan 3 baris 12) menunjukkan kenyataan seterusnya merupakan keterangan lanjut (bukan isi).3 Huraian/ keterangan lanjut 3. Rumusan hendaklah dibuat tidak lebih daripada tiga perenggan dan panjangnya antara 180 hingga 190 patah perkataan. Anda mungkin bukan yang terbaik. Masa menjawab yang dicadangkan ialah 40 minit 4.masyarakat yang bermaruah dan berbudi pekerti mulia. Anda boleh menggunakan penanda wacana Fahami petikan di bawah ini dan kemudian rumuskan petikan ini dengan padat dan ringkas tanpa menjejaskan isi kandungannya." (perenggan 4 baris pertama) menunjukkan kenyataan seterusnya penting (isi). 2 FEBRUARI 2011 BM2 : Cara merumus karangan. Jumlah perkataan dalam jawapan hendaklah ditulis pada akhir jawapan. 5. Dalam petikan di atas. (IU:iii) pasaran produk makanan halal dunia ketika ini semakin meningkat. (a)Berdasarkan statistik yang dikeluarkan oleh Perbadanan Pembangunan Perdagangan Luar Malaysia (MATRADE). Label: BM 2 : Rumusan. Markah 20 ( Isi = 10m dan P = 10m) 2.1 Isi 2. buat ayat yang betul untuk menggabungkan isi-isi yang dikesan. (IU:i) Tahun 2010 sudah ditetapkan sebagai sasaran untuk Malaysia menjadi pusat makanan halal dunia. Setelah mengambil isi dan membuang contoh dan huraian / keterangan lanjut. PANDUAN MERUMUS 1. . (b) iaitu bernilai hampir RM600 bilion setahun. calon juga boleh mengenal pasti antara isi atau keterangan lanjut berdasarkan kata/frasa yang menunjukkan sama ada sesuatu isi itu penting atau tidak. Baca dengan teliti setiap perenggan untuk mengasingkan (dengan membuat garisan / menggunakan ‟higlighter pen‟: 2.2 Contoh 2. Langkah menetapkan matlamat ini dilakukan untuk memastikan bahawa (IU:ii) potensi besar industri makanan halal dapat dieksploitasi sepenuhnya. RABU. tetapi anda pasti boleh melakukan sesuatu dengan usaha yang terbaik. Berita Harian 25/07/98) Selain daripada panduan mencari isi-isi penting yang telah diberi. frasa "pada hakikatnya.

serta (IS1:ii)undang-undang dan peraturan yang berkesan. jawatankuasa yang diketuai oleh Menteri Perdagangan Antarabangsa dan Industri masih terus berusaha untuk mewujudkan garis panduan yang selaras (IS3:i)yang dapat digunakan oleh setiap individu dan organisasi yang terlibat dalam industri makanan halal. Semua aktiviti yang diadakan itu bertujuan (IS6:ii)untuk memberikan pendedahan tentang pelbagai aspek yang berkaitan dengan makanan halal kepada para pengusaha makanan tempatan. (IU:iv) Matlamat ini ditetapkan dengan harapan agar negara akan menjadi pusat pengeluaran dan (IU:v) pengumpulan pelbagai jenis produk halal yang dapat memenuhi permintaan dunia yang terus meningkat pada ketika ini.iv)selamat dimakan oleh semua orang. (IS1:i) Malaysia mempunyai faktor sokongan di peringkat dalaman. Apatah lagi. suasana perdagangan yang menggalakkan. Hingga kini.i)Pembabitan pengusaha makanan tempatan dalam industri makanan ini masih kurang kerana (4:ii) mereka bimbang tidak akan mendapat manfaat seperti yang disasarkan. tidak memudaratkan kesihatan. (K:ii)kerajaan telah menyediakan pelbagai insentif. (IS2:ii)sedang berusaha untuk menetapkan garis panduan yang jelas mengenai makanan halal. (IS6:i)pelbagai agensi kerajaan kini giat melaksanakan aktiviti seperti kursus dan bengkel. Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna. Kesemua faktor ini menjadi jalinan yang penting ke arah mencapai matlamat yang ditetapkan. seperti Kementerian Perdagangan Antarabangsa dan Industri. (K:i) Lebih banyak syarikat seharusnya mengambil inisiatif untuk memperoleh pengiktirafan bagi memastikan produk keluaran mereka boleh diterima di peringkat antarabangsa. apatah lagi ketika (IS5:ii) negara sudah mengorak langkah untuk menjadi pusat pengeksport produk makanan ke seluruh dunia. seperti . (IS4. Jabatan Kemajuan Islam Malaysia dan agensi-agensi lain. (IS2:i)pihak kerajaan melalui beberapa agensi yang berkaitan. dan (IS3.(b)Lembaga Pemasaran Pertanian Persekutuan Malaysia (FAMA) pula melalui satu kajian mendapati bahawa pasaran dunia bagi makanan beku halal telah (c) bertambah dan mencatat jumlah RM106 bilion. Namun begitu. (IS5: i)Hal ini agak meyedihkan. (IS3:ii)Makanan halal bukan sahaja hanya bermaksud makanan yang boleh dimakan oleh umat Islam tetapi juga (IS3:iii)makanan yang berkhasiat. pertumbuhan ekonomi yang pesat. Berdasarkan potensi besar industri makanan halal. seperti kestabikan politik dan (d) suasana yang aman. Untuk mereliasasikan matlamat tersebut. Malaysia bertindak menetapkan matlamat untuk menjadi pusat makanan halal dunia menjelang 2010. Penglibatan pelbagai pihak diperlukan untuk menetapkan garis panduan mengenai produk makanan halal kerana definisi makanan halal amat luas. satu persoalan lain telah timbul di sebalik usaha yang dilakukan ini. Untuk memastikan bahawa syarikat pengeluar makanan tempatan benar-benar memperoleh manfaat daripada kedudukan negara sebagai pusat makanan halal dunia menjelang tahun 2010.

Cara menjawab bahagian D : Analisis Kesalahan Bahasa BAHAGIAN D : ANALISIS KESALAHAN BAHASA . sebaliknya hanya menjadi platform kepada negara-negara lain untuk mengeksport produk makanan halal mereka ke seluruh dunia. bagi mendorong syarikat tempatan lebih banyak menceburi industri makanan yang diiktiraf dunia. Mei 2003) Isu soalan rumusan STPM 1999-2010 STPM 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 ISU Teknologi Maklumat Pembangunan pelancongan Minat membaca dalam kalangan kanak-kanak Teknologi Maklumat Pembangunan sektor pertanian Sistem pendidikan Masalah sosial Iklan Pembangunan sektor pertanian Malysia pusat makanan halal dunia Makanan yang diubahsuai genetik Pembangunan sektor pertanian BM2 . (Dipetik dan diubahsuaikan daripada Dewan Ekonomi.potongan cukai pendapatan yang selaras dengan pelaburan yang dibuat untuk pengeluaran makanan. Tidak ada gunanya (K:iii)Malaysia menjadi pusat makanan halal dunia menjelang tahun 2010 jika pengeluar makanan kita tidak mampu memanfaatkannya.

/ Dalam kesibukan orang ramai membantu pihak keselamatan menyelamatkan mangsa. /Pihak polis (4) mensyakibahawa kegiatan tersebut dilakukan oleh mereka yang tidak bertanggungjawab./ Untuk memudahkan orang ramai mengikuti perkembangan terkini. sebuah jawatankuasa petugas telah dibentuk. Untuk analisis/sebab kesalahan. (5) Untuk mengawal keadaan di daerah itu memerlukan sukarlawan yang lebih banyak./ Jawatankuasa tersebut dikehendaki bertugas setiap hari./ Beliau menyatakan bahawa banjir itu berpunca daripada sebuah empangan yang pecah akibat gempa bumi yang berlaku di negara jiran. jelaskan sebab kesalahan dan kemudian buat pembetulan Seorang (1) polis inspektor yang baru dua bulan bertugas telah menceritakan keadaan di daerah itu kepada pemberita. Masa menjawab yang dicadangkan ialah 20 minit 3. Anda dinasihatkan mengenalpasti dan menulis seberapa banyak kesalahan bahasa yang mungkin. anda perlu menyatakan jenis kesalahan dan menghuraikan lebih lanjut Kenal pasti kesalahan bahasa dalm petikan di bawah ini. Jawapan perlu dibuat dalam bentuk jadual. terdapat sesetengah pihak yang (3) mengambil kesempatan mencuri barang-barang./ SEBAB KESALAHAN 1 kesalahan Hukum D-M Unsur yang diterangkan mesti diletakkan dihadapan unsur yang menerangkan. 2. Baca dengan teliti setiap ayat dan beri tumpuan kepada 6 aspek kesalahan bahasa seperti di atas.Kesalahan bahasa meliputi: − ejaan − tanda baca − kosa kata − imbuhan − frasa − klausa/ayat NASIHAT KEPADA CALON : 1. kegiatan mencuri dapat dikawal. /Walau bagaimanapun. terutamanya makanan dan pakaian. 4. . ekoran tertangkapnya (6) beberapa penjenayah. (2) sebaliknya pada hari Jumaat. Bagi setiap kesalahan. 5.

SEBAB KESALAHAN 2 Penggunaan Kata Hubung yang salah untuk maksud kekecualian.kecuali..PEMBETULAN . Kata yang mengandungi satu suku kata memerlukan alomorf ‟menge-‟ PEMBETULAN ......untuk mengawal keadaan di daerah itu memerlukan (subjek : kerajaan @ pihak polis memerlukan sukarlawan yang lebih banyak SEBAB KESALAHAN 6 Penjodoh bilangan mesti digunakan selepas kata ... SEBAB KESALAHAN 3 Frasa tersebut memerlukan kata hubung keterangan cara untuk menghubungkan dua frasa PEMBETULAN .. KH yang sesuai ialah ‟kecuali‟ PEMBETULAN .mengambil kesempatan dengan mencuri barang-barang..inspektor polis.......mengesyaki SEBAB KESALAHAN 5 Ayat tergantung kerana ketiadaan subjek PEMBETULAN . SEBAB KESALAHAN 4 Pemilihan alomorf yang salah..

2003 1.bilangan tak tentu PEMBETULAN . kata ganda …berbilion ringgit (berbilion-bilion) 6. Anda bagaimana ?. Label: BM 2 : Analisis Kesalahan Bahasa. 20 APRIL 2010 Bahagian D BM Kertas 2 : Analisis Kesalahan Bahasa ANALISIS KESALAHAN BAHASA Petikan AKB bermula pada tahun 2001 2001 1... Hampir semua calon biasanya meletakkan sasaran gred yang ingin dicapai dalam peperiksaan awam tetapi tidak semuanya melakukan usaha yang mencukupi untuk mencapainya. Diksi tidak tepat. Pembinaannya telah disiapkan (dilaksanakan) 4. KSN …terletak antara bandaraya…(di antara) 3. KSN …seperti * didakwa… (seperti yang didakwa) ..telah dibina Di antara 2. Ramai calon sudah membuktikannya. Tanda baca (noktah) …. tertinggal perkataan …menelan * berbilion ringgit (*perbelanjaan) 5. SELASA. Ulangan frasa 3. Kata bilangan …di kedua buah kampus… (dikedua-dua) 4. Kata pemeri … (UPP adalah universiti… (ialah) 2. Frasa kerja pasif …yang pelajar universiti lain tidak dapat nikmati (yang tidak dapat dinikmati oleh pelajar U lain) 5. kata tidak diperlukan Pembinaan prasarana itu juga memanfaatkan pengguna kerana dapatmenghubungi antara satu tempat dengan satu tempat lain dengan lebih cepat (buang juga) (berhubung) 2002 1.beberapa orang penjenayah.. Gred A bukan senang tetapi bukan mustahil. Struktur ayat/tanda baca (noktah) Sesungguhnya UPP……kepada pelajar…dengan adanya…kakitangan pentadbiran.

Penanda jamak …sebahagian besar anak-anak muda (sebahagian besar anak muda) 4. 1 letak belakang KKTpasif 3.2. ini mengaharpkan pihak kerajaan…) 5. Frasa kerja pasif …isu yang mereka timbulkan (isu yang ditimbulkan oleh mereka) 3. ini mengharapkan kepada pihak kerajaan (Gol. Frasa kerja pasif org. KSN tentang/terhadap 2. Struktur ayat…. Frasa adjektif darjah penghabisan 4. KKT –aneksi persona/bentuk terikat 5.penanda relatif . Kata bil …setiap orang belia (setiap belia) 2004 * 1. KKT …Gol.

jangan melawan Jadikan dirimu bersifat setiawan Jangan sekali berniat khianat Apa lagi kurang amanat Pekerjaan wajib bukannya sunat Jika dilawan mendapat laknat Pertama di dunia mendapat malu Di dalam akhirat tubuh terpalu Masyhur khabar ke hilir ke ulu Sebab perangai tidak bermalu Sangatlah murka Rabbul Izzati Perintah suami tidak dituruti Hendaklah taat bersungguh hati Kepada suamimu berbuat bakti Jangan takburkan rupamu elok Melebihi kebanyakan makhluk Menyangka dirimu tiada tertolok Jadilah suami diperolok-olok Jangan sekali takburkan bangsa Martabat tinggi di negeri dan desa Memandang suamimu seperti rusa Sombonglah tuan tutur bahasa Lihat contoh syair di atas dan cuba alih bahasakan kepada prosa Melayu moden yang biasa. contoh : Demikianlah lagi wahai perempuan Taatlah kepada suamimu tuan (siapa yang dikehendaki mentaati suami) Jangan menderhaka. jangan melawan (jangan = dilarang) . 1. Beberapa panduan mengalih bahasa puisi Melayu tradisional.Puisi Melayu Tradisional : Syair Nasihat Kepada Perempuan Demikianlah lagi wahai perempuan Taatlah kepada suamimu tuan Jangan menderhaka. Kenal pasti subjek (unsur yang diterangkan).

Oleh itu kata larangan seperti jangan hendaklah ditukar. jangan = dilarang) Begitu juga dengan kata silaan. Binalah ayat yang pendek. permintaan. (contohnya. 3. agar lebih jelas maksud yang ingin dsampaikan. . Calon hanya boleh menggunakan ayat penyata sahaja.(unsur yang menerangkan) 4. Mereka dilarang menderhaka dan melawan suami. 5. Mereka perlu bersifat setia kepada suami. Contoh alih bahasa rangkap pertama : Kaum perempuan dinasihatkan mentaati suami. Pastikan binaan ayat lengkap. suruhan dan laangan yang lain.Jadikan dirimu bersifat setiawan 2. mengandungi subjek (unsur yang ingin diterangkan) dan predikat. Jangan menulis maksud yang tersirat disebalik syair tersebut.

Maruah mereka telah tercemar . Jarang sekali pelajar memberikan jawapan 'saya tidak faham cikgu' apabila ditanya oleh seorang guru. Hal ini akan menyebabkan sikap si pelaku menjadi kejam dan ganas. Pendera telah menjatuhkan maruah wanita dalam fenomena ini. Saya akan menunjukkan beberapa contoh perenggan isi sokongan yang dibuat oleh beberapa orang pelajar dan saya ingin anda menilainya sendiri. Faham atau tidak faham seseorang pelajar tentang ilmu yang disampaikan oleh seorang guru dapat dilihat dengan lebih objektif menerusi latihan yang dibuat. Inilah cara yang cuba saya aplikasikan di sini. Saya harapkan anda akan dapat menentukan dan mengkategorikan perenggan isi sokongan tersebut sebagai baik. Ketakutan dalam diri telah membuat mereka menjadi lebih sensitif.Semasa kecil. si pelaku sering terbayang-bayang dirinya didera oleh bapanya dan akan menghantui dirinya sampai bila-bila. Akibatnya. si pelaku yang menindas wanita sering menyaksikan bapanya mendera ibunya. Saya tidak mengedit contoh-contoh yang saya lampirkan. Saya berpendapat bahawa inilah contoh-contoh 'standard' perenggan isi sokongan yang dibuat oleh kebanyakan calon-calon STPM. Pengalaman lampau menyebabkan si pelaku menjadi seorang yang pendendam. Ketepikan dahulu kesalahan-kesalahan bahasa yang ada. Contoh 1 Punca berlakunya penindasan wanita ialah sejarah silam si pelaku. si pelaku akan bertindak agresif dengan menindas orang lain supaya orang lain merasa apa yang dirasakan oleh si pelaku. Contoh 2 Penindasan terhadap wanita berlaku kerana dianiya atau didera oleh suami atau majikan yang salah menggunakan kuasa. Wanita dihina dan menjadi tempat keganasan bagi pendera. Seterusnya. Emosi wanita akan terganggu apabila berdepan dengan masyarakat. seorang guru boleh menilai tahap penerimaan ilmu yang disampaikannya semasa proses P&P. Mereka akan hidup dalam kegelisahan. sederhana atau lemah. wanita akan ditindas dan didera. Wanita yang dianiya akan mengalami penderaan psikologi dan emosi. Cuba anda nlaikan markah kerelevanannya (markah R) sahaja. bagi melepaskan geram dan tekanan yang dialami. Pelajar juga boleh belajar atau meningkatkan kefahaman mereka tentang sesuatu kemahiran/ilmu dengan cara melihat dan membuat penilaian terhadap latihan rakanrakan sekelasnya yang lain.Contoh isi sokongan : Punca penindasan terhadap wanita Apabila menanda latihan yang dihantar oleh pelajar. Disebabkan pengalaman hitam ini. Si pelaku juga mungkin pernah didera oleh bapanya. Wanita yang didera akan merasa ketakutan. Mereka takut akan dianiya oleh suami mereka. Wanita menjadi lemah apabila dianiya dan didera.

Hal ini demikian kerana fizikal wanita yang lemah berbanding kaum lelaki. Mereka takut ditinggalkan dan anak mereka tiada tempat bergantung. Sejarah silam si pelaku menjadi faktor keganasan terhadap wanita. Keadaan ini belaku berkemungkinan daripada sejarah silam si pelaku itu sendiri. Penderaan yang sering dilakukan penderaan fizikal seperti memukul. si pelaku menyaksikan perbuatan penderaan terhadap wanita dan dirinya sendiri. Contohnya. penindasan terhadap wanita berpunca daripada sejarah silam si pelaku yang telah menyebabkan si pelaku melakukannya terhadap orang lain. Melalui pengalaman tersebut. Keganasan terhadap wanita bukan sahaja tertakhluk kepada penderaan fizikal tetapi meliputi juga penderaan emosi dan mental wanita. Sikap pelaku yang sememangnya merupakan seorang kaki pukul menyebabkan wanita menjadi mangsanya. Sewaktu kecil. Contoh 5 Si pelaku atau pendera yang mempunyai tabiat yang buruk merupakan punca utama berlakunya penindasan terhadap wanita. Disebabkan kelemahan wanita sering ditindas serta diperkuda oleh kaum lelaki. mangsa tidak sanggup meninggalkan suami yang pendera itu kerana mereka memikir tentang anak mereka. Contoh 4 Kelemahan pada wanita merupakan salah satu punca kaum wanita sering ditindas. si pelaku akan menindas orang lain agar dapat merasai pengalaman yang beliau rasa dan mempunyai perasaan dendam. Oleh itu. Pengalaman-pengalaman tersebut yang sering menghantui pelaku menyebabkan dia tertekan dengan keadaan . Bagi mereka yang sudah berumahtangga mempunyai anak. Pengalaman si pelaku akan menghantui dirinya sehingga menjadi trauma dan seterusnya pengalaman mempengaruhi sikap sehingga dewasa.akibat penganiyaan ini. menumbok dan sebagainya yang dapat mencederakan fizikal wanita tersebut. Keemahan wanita itu sendiri yang takut ditinggalkan juga mendorong golongan wanita sering dianiya serta diperkuda oleh kaum lelaki yang kejam dan mengambil kesempatan atas kelemahan wanita tersebut. Contoh 3 Latar belakang pelaku merupakan punca utama berlakunya penindasan terhadap wanita. Kelemahan pada kaum wanita yang takut melawan menjadikan kaum lelaki menguasai dengan kekuatan sehingga wanita itu sendiri buntu akan hak perlindungan terhadap dirinya. Kelemahan wanita menjadikan kaum lelaki mengambil kesempatan untuk mendera wanita tersebut. semasa kecil pelaku sering menyaksikan bapanya mendera ibunya sendiri atau si pelaku itu sendiri sering didera secara mental dan fizikal.

Pelaku yang kebiasaannya lelaki yang terlibat dengan gejala penagihan dadah. pelaku akan memukul dan menyakiti wanita terutamanya isteri mereka.tersebut. jelaslah bahawa sikap buruk si pelaku adalah faktor utama yang menyebabkan penindasan terhadap wanita semakin berleluasa. mereka kadangkala bertindak lebih zalim dengan melakukan tindakan yang bukan sahaja menyebabkan kecederaan malah mereka juga sanggup membunuh. Dalam keadaan khayal akibat pengaruh dadah dan alkohol. Apabila keadaan yang sedemikian berlaku. si pelaku akan hilang kawalan terhadap diri sendiri dan hilang kewarasan akal fikiran. Mereka sanggup memukul jika permintaan mereka tidak dipenuhi. Kelemahan diri wanita memudahkan mereka ditindas oleh sebab kelemahan fizikal wanita. Oleh yang demikian. Itulah yang terjadi dalam satu kejadian yang dipaparkan dalam akhbar Harian Metro baru-baru ini. Contoh 6 Punca utama belakunya penindasan terhadap wanita disebabkan sikap pelaku yang mempunyai tabiat buruk Sikap pelaku yang menghisap dadah dan berada di bawah pengaruh alkohol menyebabkan mereka bertindak agresif. Contoh 7 Sikap negatif pelaku merupakan punca utama wanita ditindas. Contoh 8 Pengalaman buruk yang dialami oleh si pelaku sewaktu kecil turut menyumbang kepada kejadian penindasan terhadap wanita. kelemahan wanita telah menyebabkan pelaku mudah melakukan penganiyaan . Isteri pelaku pula akan menerima apa-apa sahaja perlakuan kerana sikap wanita yang lemah. Tekanan yang dialami menganggu kehidupannya. apabila seorang suami sanggup memukul kepala isterinya sehingga mati apabila isterinya tidak memberikan wang yang dimintanya untuk membeli dadah . Tindakan memukul isteri dan teman wanita akan berlaku kerana hilang pertimbangan fikiran. Pengalam-pemgalaman buruk masa lalu akan mempengaruhi dirinya sehingga dewasa. Si pelaku yang mengalami penderaan sewaktu kecil oleh ahli keluarganya sendiri atau menyaksikan bapanya mendera ibunya akan mengalami trauma. Tekanan yang dialami dan . lebih-lebih lagi semasa keinginannya tidak dipenuh. Konklusinya. gejala perjudian atau berada di bawah pengaruh alkohol mudah hilang kawalan diri dan kewarasan akal fikiran. Mereka akan berindak agresif. Mereka akan memukul isteri dan teman wanita atas alasanalasan yang remeh. Oleh itu. Jelaslah di sini bahawa penindasan terhadap wanita boleh terjadi akibat sikap buruk si pelaku. Kebiasaanya mereka bersikap pendendam. Hal ini demikian kerana pelaku hilang kawalan terhadap diri dan hilang kewarasan fikiran untuk bertindak positif.

Semoga anda lebih bersedia menghadapi peperiksaan STPM. seterusnya memperbaikinya. kita memang tidak dapat menafikan bahawa kejadiankejadian penderaan terhadap wanita yang berlaku pada hari ini turut berpunca daripada pengalaman-pengalam buruk si pelaku sewaktu kecil. Anda boleh menilai kelemahan-kelemahan yang ada ketika anda membina isi sokongan.Kesimpulannya. dengan contoh-contoh di atas. Saya harap.perasaan dendam yang menguasai diri menyebabkan mereka cuba melepaskannya dengan cara menindas kaum yang lemah. contohnya teman wanita. anda boleh belajar sesuatu. . anda pasti boleh. Tindakan zalim mereka seperti memukul. isteri atau anak perempuan mereka. menumbuk dan tindakan-tindakan ganas yang lain dianggap satu bentuk kepuasan agar orang lain turut merasa penderitaan yang dialaminya satu waktu dahulu. Jika anda mahu. memijak tubuh badan.

35.  038 %% %.#3.35. !003.49..8   203./.5!445.32.:3   038.35.5003.3  9.9. 8073 203.7.07.   $%.47.9.43/2089.3 ..  .9.3   -07 ./:7:8.9.9:509.07.79039.325:-07-.35:..-   $%!  40-07/7803/7 $02:.8.3203:33/8./.38:-9. 07.5 0138 4394 .302.4-0  !.3.3/./80/.3./ 84./.

203./.

7.2.90.91 20 .2.25:3:8:3  :.381472.91   2-:.8.07.203.3.   -0    45.8..38:7-../.   07.3203/03..80/..99:   $:7.3//03.9 ..8/75 .2./.81  %../.3 %% 075003.20309.99:90.  !.3.25:3   070.$.5/.  .81  :7/ 2:7/ 80/..-  %7.-07.740 2:7/ 2:7/   $.07.5  % 20  20  %5.9.-8:7./.

3.203/7.80:.3. /:./3.8:/.9:  20 .3/3. 4394 02-:.3./-::   23.7..8:/.7.38.7. 80.  -0301091  .-.30:.:8.2:7/3..20.   .   !07-:.91   203.37:2.07.3. /:.3.9.    203/0.-074943 7443   .37:2.37:2.9:  !.2.038 .:8.7.9039.3 .3.:.3 -0    .9.3 .3891 -0/.91  !# 0/:.3.3/.7.7.     202-08..9.%7.7.91  3 202-08.202-0.7 503/0  20  4.3.9:202.079.9808:.91    .3   !#$ 0/:. 2.   !07-.503074.3.203.7.3 -07-0.2025:3.9.3502:/.3 0-03.24948.3.8    203:7:3:7.3.202-.3 -0301091     202-.3.    4.

-:: % 800.83.3203/:7.220.73.9:   $.203..387  .203...   % .: $  $  $   :7:202-.38.-../   .32:7. -:80/.202-0..3.32:7/ 2:7/3..:     .9.205.3./.3907-..-0.3.3-: % 80-:. .25..7.

7.403...9.: .5.3  /.3907-.3.3.3 %:3:.32:33..3   .. :3.3-0-07.3502..3 .98080903. 5.3.3 ' 2089.3..3    50304/.5..9.30/:.. 84.2.  50304/.3    507.3574808 .3..7. $  &  .8.1 507.3507.3..-$4.3   /.3207:5.3 ..34...3.39.3..3...3.3.5.3 / .:.0/.3/.3.3 .9.3 0- .9./..:39:203.503.3.0.9.. $..3/.3 9.43..3.5.3 .3..507:203.907/.3'   '/..3. 50304/. /.3897.-0%0303.3/..9.:.3  2...3.3507.3'  .9:3:.7 07. 207:5.3.4394   $%!   $:8:3.7:/03.3/.5..3.1  02.9..25.3 5073.8.3$%!.20207:.7  0 9: 5.3.38:8:3. 507..- %..3-09:.5.7 '503.3.84.9.1.-3.3-09::39:507.3.380-. 907.5...3 207:5. 5.90     /.39..3..3'   /..-...9507.30-.3 9.84.5. 03:3:.3.3.3 !.8/.8 .75.9..3 8:8:3..5.3 507.3 907..5..8:8:3.7.3 5027.3-..3..3907/..

38:.3 2089..3.:5...9..3.3.3  0 9:  5.95079..780-03.38.3. .350393.0-.. :3.3-0:2/.9.9.3 02-.3507..3  09:.320.9: 93/.3.30.3-..5.3  20305.3 /.4394 :39: 203:3:..8.90984.3 $%! / .3 ...32.. 0.3  /.9.507.9 2.3..3202/.30.3.3 . 84.3...8.7. 84.3 ..8 . 203.8./.3802:..3 / .8 ..5073.3..   $4. 07..320250792-.5.. 7..907.73.3...3  '0.3 ' 8020893.3 /.9.203.3 907/.3.3..8.3/8:8:3 0250792-.3 84..3.984..7.3 84.8. 0.30/:/:.3$%! .3.-.3.38.:39:/...3..3.- :-.3 -0:2 /.2:/.8.3  !07.8.9..3.8.8.5.3507.3 203.3' /.3.8. 8...-.3-..3:39:20.3 507.3-09:. .3203:3:.5073.3  !07.5.:80-./.-84..2 5.3 -. -.3..3'  .0.3.5.9. 507.3     .2 5....3  /.$%!   39..3-07:9 .3./.8.0-...9.3/:3 50.3.2.9.3  /.3.3/.9 -0-07.37.3...3.3.309...3 .3.3.32089903.3..50/:/:. 507...380-03 .

#&   $ #$ %$&#%$  .

/:./.8...8..9: 079.    !&&   (079. $%! 907/7/.3.8  .8.75.0.8 .079.9$%3!07804.:/5073.

3079.8  . /.

3 80.  ($:.$%!  (079.3/:3 84.35..3 84..5.3505078.350...:.:3  /.7.9..3 W.39..30.34-091./..8:.0./02.9..7:.7.33.3.2..350..350.:.3-.3/50703.9.8.7..8203.3   !02.7.38:.3.9.83207.5..3:284...3  ($4..3/.8.3/:3.0./.3 203.:3 .8.9..2079.

.7.8907.8.

/.3  $0..3!0702-.8..3.3.79.7-0.0..: W.9.3.7../.3-039: -039:.

8.:8:..

2.8.3.8..8...8.708.7...550702-...9:7.507...0.9507:-:3.39:3.9.3-...3-..3  W.3/. 14344.:  W050-.: $8902.0.: W50-.3 3.:80-.0.8.3080.0.3-.7 ..

247144.

.3.88  W2.839.9.

.7..3...505078.8.39   (.3.8.. $02..8.9..3 /80/.  ($09..3 .22.7..202.:203..5... 2..3/:9405.079..:.5.43/003/.3802.3:2.2  (:2.9/.2.3-09: ..84.3-09: 02:/.5.83.7.079.8..3  .-07/.3203.43/7.307.7..3...3/...3.503:-.3    %&$    %$%&&$  $%!  .3    .5..584./03..83.807..3.8.250702-.3  /.3 502-07.8.390780-:95.3 .5..438....5.7.3.3 .3-07.5.34-091./94.507-.203.0.2.-:3./.9.3.43/003/../.3 .5.390780-:9  84.-0802:..3 .

.: .80.$../..3-09: 0709.3-.3/03.:34 2023.3207:2:8.8..3:39:802:.5:38:7-.  !.8.. :89780.:2./.3.-..2-./20/./.!4308.::  $%!  !. :8974.  ...-.8.-:.$.8.7447.3.7..7/..50.5. .8907...2./..3.3.8.3-./2.  :8974. 509.9 .:.3 5073.3    .  $%!  $4.7.3./-.8.7:  /.:38:7-.50207/03.9./.79./..9.9 .. :8978:8974. $7.3.83   $%!  !073.3 892::8 892::8.308..!/.09:.79..3.7...3.38007.3-07/.9.. . 3.8...-03.3-./.79039.77..3203:3./.79.8.7:9-.0.8.35030-.2 0.%-09 3.503.8..   &&% $    $%!  ..82..39:.5.9..- 2030..2509.7.9:..:25:.5.7:-.3   :8974308..5.3.8.3-07:9..9.:.3.3".3 .3503.3.32:   !&$%&&$ $92::884.74308.3-./.7. 20307..33507:/8.8.2-0-07.3-09:-.3879 203..4394 7.9:.7:  3.03/7./:.8. 7:2:8 54...

9..3879'%:03  07/.8703..3'   $ !%&&../0.3/03./.3.3.8:2-073.8.3' /.!03:3.7..8.9.9050-.7..-0781.7./.9./:./02 ..3.8703.3 53.3.39.3503:3..3.7./:.8  07/.8 55.3.....3-09:. .3..903...-0781.-078.389....3-09:.3907-./02 /.8.9.7.3/0./.   ' !"$# !$"# !$#" #"$!  $%!   . /03.507.3 /.8..3 /.8.389.7..7..9.8.9.3.3.9:8:8. '%07/.. '$.8 55./.73.3.5..2.92.39.8.7.8 :7.3.3-..

/03.81  . 0.9  09: :8907: 8.2.43/43-07:9 .3:9.5.75.3 5.3.303.507.8.2539: $0907:83.3503.3808:.:2.5. 55./.:-.3  $%!  39.   %::.3.3..3-07:7:1...3/.5.7../:.5:3085:3/02. 03.907/7/.%  $%!   .9.3./.35..7.2:3 ...9.9.3..3/0.../..3.3.35079039.7.39: .32.39::.75../-.32.. 07.3/0.

3!.3.90750843.30.3.7#:43..52.!.30.7.. !..3/..9/03.3-07:9 55.3$7%:3: !.3$0/:  $%!  !5.907.34947 %42.3.3502:/.9-.9%:8.7...9: 09.05.0:.8:.39025.3.9:078:7.307.  20.02-./..-.0..9:   $%!  .7 9025.9!:.3$7 0..7 .9:%:.2.7   ##..05.3-09:  0.3/.3-09:.7.7/.3   .78.7  40502:/.907.2.-.9%025.9:   #.39.3.7.9/./.39:8..75.3..3:73.99: -.3:9!.30.3/.95079:3:.:3. %././:.907803:2  202.398.2030-.3/..38.9 .9:-078:7.3 0/:.#.9.3%:4!.7.2!7410847%.3:3/.02-.8 &3:.3.

2-./05.2.9.3 503:.4.3/.3 50207.7:80259   !%&% $   .3805..3:.#%&% $    $%!   .77...-0.3 503.8. . -079..3 -07...-0703.2.35.3:.--7 202.3/902:9:-0780:..3.9.3/...079.3..3 .8:99.3.8 .7-7: 202.820305.78930/0 7   $%!  !09.9/-.3-0703.380259 .547..././05.020.2 /..4.2-:9 503/0 -07:9..4...2..3-09...39.07..3-079.4.9.2-079:29 93 202./.970947 .9.-0.8 .

3 9/.3/.8. $%!  ..39: 80-.2.8:/ .8 ./.4.9.   .75.3.8.. 25:3.7./.39:7..-.8.9.2.3.8. 070.7./.3 2.5.9039: 050-.3 /5099:/5.2.43/43202-. -:..39: -40/80/0. 90.32070.8 80/.2.3   !#%..3907/. -:.3  $%!   0:25:3.3 !...3803/7  07/.-:.8/.33.2509..:5:3.5..389073.3.305..20209.39: 80/.3/.: -40 80/.:203:.38:7803.9. ./.2.3/-:.5.3509.3./..3.3/...3-07:7:1.8...9. !.5.89.7-07.90.72.2../03.8 2.-0793/..-:.9/..: 2. 2.9 !.05:9:8.37.2 .3/.

7.57..8. 080.9../..3/:../..9:5.9.3 .3.&#&% $    0808:.3/:.35.4.9./.3/.9.3..7/03.4.7 .5.3902-:9 9.5.503.8. 8:8:3.3-:3 ..203039:3.3/.202-039:/:.9 W-7/-:3/.3  !073. W0.9.8::.:7:1.:7:1.0.3.9039./..980932:330.8. 50308:.39.:7:1.9.7.3902-:9/.9.9.79079:9:5   $%!  !073.8::.7.3/:.4.7.3.8207::05.3/.4.7.4.   $%!  W0.-:3.3.8./.8./.38::.3. 503...4.:7:1.

/:3 W!9.8.39./09././7.7.:.3.2.2574808503::7.7.30...:2.4.4.#::30.7.503/.75.2574808503438.7.9/. .94  $7.3809.3.$04.8  $%!  4948.8 . .4.9.:3:3.:9...3  $%!     472. #.7.903.:   .8203:3:.9.380259  $%!   W05.8/.43/43/03.73.:05:3.070899: ..3/.8 -.7:907:820./05.2./.3.  .-40/5.%:.3 203.9.3.7.3 .9/.3/:.8:. ..38.81.3/.90.3907.3.9.:8..3:8-078:.780047.3 5..20. 17.--7-078:.7.3.3-.3907.3/.-0-.3902-:9/.2-3..-0-..2030:.8.0303.3.4. 803.9.3:.3.3 203..3 -40203::7..30.5.3 803.:.3.3-:343843..3-07:7:1./0:.5.3/./7.3!0309:.  W&/..3..:743..:.7.3.9./.20.300.8 9/..7.:8.:203.:8...7.9..8 ..80-.   %&% $  $%!   07.7.2./.3902-:9-078:..0-.0907.-0.7.8-078:.9..8  W0.3  !073.7: 5.. 803.9.:. 803./05.3:38:70907.380259 .3..:.7.

.9   $:-0!70/...3 5./091  39.9..97:2:8/.7.9.9.3/5..3/:3-3.8 08.503:..3.9..9.3507.3.3 20...9... 47.9-.3203. #.07..30/:.3.8.3203..3203.350343943..35.8-40/8/03.3.9/7:2.8.39/7 47.  :/.33.39.39:.3.2.5.07.3..780047.  .9-.20.2030.3-07:9 .3-.9/.-./..8/.2-3.38:/.07..9.9  $%!  39..850 . .320305.32.8./.3.9 ..9.8.3.35079...2.:2033./.35747...8:3:  .!70/.3 90.3.3/.7..9./...393. 47.3.805079 /.7..8/.9.2.780047.39.2:7/9:8..0...39.8..5.  !0309:. #..9.9.42502038:-0570/.8:907.9903. 20.  :/...3.3/..8..9..3 20.38   $%!  -0 .5.788:/.8.3.3-07:9 .303.3..-./3.3.380/.3%.9:-.2.35079./7:2.3..3.9.9   .309.30/:..:8-.8 .3.  $%!  ..780047.3.3:3.9.2-3..9.39:.3.317.2-3.27:2:8/.9.81  /..780047.2.39.29::39:09:.  !0:.2..9:203079 07909.3.3.:    #&&$&% $   .8.3.2-3.9:3:  .0./.93.32.3!:.80.20303/. 47.

.203.3/03. 84.393../9.8..-2.83.202.84.384.39079039: ...3.32.5.3 /9...9..32./7..3.:39:203.3905.32.3203.350.3/.39:-09:   .7.3..43   3.3.809.8. 2..9..5.5.- !.3.3.5.3..4303/.4380.3.3.2 ..203./.39.390980-0:22:.3-09: 5.3..9802.5/.3.9 ..3 .99.3.3/03..203...2.-.37:./2. $%#%  .35. .3.58:.89..3   .5.43/3.5.7.8./..8.2.-3..-07/.5.8.5..3 /-07..390./.-.3.39:/03.7.3..7.30.38..33 .3/.7.3..3-07.9/.3.3 -0703.7-07.93/.3...3.   :2.5509..3.3203:9.079.9:. 03.3079../.3/.5..3 /909..3 ..3/.-0802:.3.3 !.33.35.3/:3 84.3909 02:/..390780-:903. 2...3..3.89.3/-07.84.3...3:2.5.7   .3-..34-091..8 84.5024943.-...3   !.080:7:.9207:..-07.:5.8.39.

.02./.9202.80..8079.-84..43:.32..3 84./.-/03.079..8.34-091   05.8.5.3202-..3..3/02:..5.3   .8..7:83.950393 $$203.3.2509.3-09:5.3202-.39./.3.8 ...7.

7..8907.8.

2/03.9./.3/02:.9..3-.-84..3....3    #    .79.5..:8 850393802..:3..31.3.9202:/.78.3574808203.. /03.79..8.509.3...   .38:8:..3 84..3909..7 /.202-.

03.3.9..

.9.384.3/.3 ..9.2809.84.3..3 .   &39:202...84.9.509.9.2003/..78.3  1.3:3.55.:892::8  892::8.

8.17.

-03. $45.  /.3..3-:3..3-07:9 .  4394 39.79039.38453.4..7.39039:.:8.32.

30138.:.50309.

5.5..   .38.5.2.4.:....3.3507.9.3/. 80507934  .3:3...3.7 ..2802:.78.31./..7-:3.7.3 .

8.17.

2 80./.:8.3743.3 9.:743.7/.8.4.8.280259.3/743.9.-:3/.8.2::9  $02.35.7: 5.90..30:.8.09.7/.75.8.3 /743.7-07907:8.8:.7.75.7:203.  4394 $02.7.2::9  .7: 5.  $02.-:3.-:3/.7./.3 :/.3 :/.7: 5.8.75.8.7:0:.7:203.59../../...7..3 :/.30:.3 20.7.2::9  $02.-:3/.8.7/.30:.

3.32.3. $090.39. /.73 '4824549./.3-07:9 .3-07:9 .  $%!  39.3/9.3 /.3. 0/072.8.32:.3 -071:3880-.3' /. .80.3   /..3.7.3-. 84...390.202-:.2.8 909.7.  $%!  $:8:3.:802:....3' ..3-:03. 0.3502..3.84.05.3 ..3.9.92..8.8.8.3239:39:20302.807: 53/..3 /.5.3 /.3   &39:9/.5.8.-..3 02..3/.3.3 .39.3'   '/.20.0/.574808/..35..9. 02-:..3 -.3/93..2.0.07...3..4 .0/.3/.8.:..9:..-   ($ %&%&!    .7 '503..3   !07:39:..3 /.5.89.079./.3.32.3 .3/.5.9./..43.3.802:.34-091:39:202.43943.3.330.5.1 507.3.32.3.9.7.9.32..2080. 807.:39:84.3203.50337.3'  $%!   39. 50304/./.9.3 507.3 84.3.9-:7: '!03:3.7 #::.9:3.3 /.3  &.8..3.2..802:.8/.90   /.3/:38:-0.3.3.43943..8.3' /.3-09::39:507...5..3'   ..2.3897.3..3.203.3.0-:7.5..7.

2025:3.8../ .8. :39:202.8.3/8:8:3 0250792-.8.3 -.8.84.43 805.22.9.95079.9/.5073.209.8.2:33203.9203.2-2..9.:5:32..509.3203:3:..5..3'  $%!  39.9/.0-.9207:.3 02-.9.38. .3 %3/...3 '0.:80-...3907.3/:3/.7./03...5.3/909..3..8.:39:203.43.30/:/:.8...3.37..43. -.2.:-..3.2..3.2.0.3' /.3 /.33..3:7.38.3 07...84.9:93.:5.43/3.43...3-07:9 .3.907.38.3507.3'      ..3 203.3.3-.3..-   .32...9/.3.0-.. 0.32..50/:/:.5202-..3/.8.-203:92.:39:203..5.8..7802:./54943-.3..3..7/.3.3   ...3 -.3.3-.8.-802:./02:.340.2./..::5 ..8..-.0.7.3...3..:2.3..3.  /.. 9.8.5073..8.3.8...5..3-.3802:.0../.3.3 /.3 /.

 8..8907.7.

3 /...079..2-.32:3307.:14344-.3.354891.50-..:.5.3/-07.02..:30.079.   :.803. $080903...84.5.75.-84.0..7...8.3   .432:33.84./.3   .3.2503:. 5.2..39...43907....:454.3/9.9.3.5..38.::5.3.3./.3/.02.390980-0:2203.3.3/03....3/.3.3/02:.8..:90707:..3 ...9.8../.9../.5.3502.9.3   .80-../.8..5.-40 202.884.3 4-0918:5.384.9.38.9.35..7.5..350.:.3   .43:7.3/.5.0.3/..3907:9...5...350309.:   .23.../.3../.2509.43.5.:349.8.33.5..50.3/84.907.3..-.:.203.99:-/.8.3.432:332030..28 890787.3.079..79.-. 2..:7.3/03.8.5.3/.2..0802.9..3.432:3302..520339075709.-.39.203..91 %3/..34-091     %$   0780/./.-.43202.43:7.84....87.2.   .33 2030-..   ..3.9/.9.308.0.3....3.202.3-07-039:5.9/.9/.30.1.5 003/.3.3 9039.0-..09.3/.:39:/.380-0:2203.3803.3./03..-.072.38.3   .8./-.-./.7802.:.3-..9..9..32:/.

3  ..3.:-.1.2.909/.84..3003/.

32..9.2   :-.2507-0.8..5.3-.7...34-09107.43/3...3/03.93/../..3..3.203.8:/-..38::.3/.:9..32..-/.79/.3-4020307:.5.3   %.7.8...3/ 079.884.3/.5.079.8.3 203.3   .3/-07..2 5.55073.9/.290254.802:./03.5.3/..3/03..3 02:/..9.3.9.30..84.32.34-091805079.8.33-:..3/.3/.3 8.7802:.5.3.9  #&$$#&#$  $%&  %&$   (!  4344 143 14302 :7:1/..5.3.38..3.8.1.-. .33.3/.202-:.5.7:.43    !&%&! $ $#!&   &$#&$&#$  &$$ !$!#%! &$&#$ /03.350380.907-:./.9...809.3.85.3/079.2.3.3/02:.3....

/05.4.43805.3.9079:9:5(  '4.

.903.

.3.-0.

80259.

805.7:80259.

8. :.

7::.8  43843.805.3.8.343843.

2.53.3.

-078:.7.

.3.7.3.7.4.-078:.53.080.  !030.3.  !4.2.8.9.9.3'4.  1943#03909.

2.3.353.2-:.

9.39.5.2:2.2..

-0:22.8025.5(  %.8.3/.3 (  47102-0-..39..-.

3.9.92-:.7432( 907-9.3.9:3.8:.9072.7432502-039:.3(  039:.907.

2:. 2.

  443.3...9.3/.

.

.

98:-0.%  .

9.570/.

.8.9.7  7.!4.038.8.

.:8.8.3  .-3.-0-.

-0-.9.8.3..8  $:8:3.9-.

8438.380:7:.

991.9 .81  #..80-.2.3570/..9 .9(..95...

3/.81503.9503.5.5..81(  038.9.

.50739.

807:.

.%.  039:..99:3.3.

2.2:.-:3.3.

.5.3.3.3.

0907.3.3(.

9503::7.3.25:7...3  !0307-9.3..

503:8:3.3802:.

284.3892::8.507:....3  :3.3/.8.

8902.

5.3...

947( ./897.

:38:7.

43899:03.

503.7:.

3.50304/.

7.1.9.

7.8./.

.8..7.

8.507843.1.

 /8.

.8.7.

3....

70947.

4998.

4...

3.43843.

/1943.

14344.

 247144.

88.839.

39.802.

..2.

::2 .

8..9.9.-.

247102.

247102.

3. 50307.

5003.5.

3.3.0907.

8:-0.

570/.9.

70.91.

4250203.

 .17.8.

.:8.91..

81.5.

8438.3.

9:3..

8.7./.

907-9.3.

8.79:..

947. .79:.

4-0.

39.

   (& .

7.3' /.33.3/03.95.: /902:5.  !07..3#4.9.3'  .343805 0./.90/:.3. .9:078:7.3.9:3/!.9.3 /.5.3./../.9:078:7..3 907/.9..9%.470 ..-079.50.7 '704/..7 .3%:4 .3 /./.3.8 /.3:9 5.9.9.

...::/503/05..  39.95.790/.9/.35.8.9 039:.3.-03..8 %/...2....32.810--.920:.9/.3.:.5.3-.9  .3 !03:3.3.3.0.9..3-07:9 .203:3./:3.3.7.79039.3..3...8   .3570/.2-3.

3/.380-. ...8...43805 503.9.  !073.7.3/:.  !0307../.8..3 502..30.7.5.3848.8.3 502:5:.3 9.9.20.3-.3./.3 /.8-..8.3 50304/.:5030/.07.780/.3..2:8 5.-.8207::05.9./.9.  ..

3 .3.2.30/:/:.8.95079.3 02-.0..38.9.3507. 0./.8.8..8.3-./.3..3.7..0-.5073.3 '0.3203:3:.3 -.:5...8.3802:.3..3-07:9 ..3/8:8:3 0250792-.3.38.....8.  39.. -.3-.37.-.50/:/:.3..8..3..8.32..3.907.3.3.0-..0.:80-.5073..3.

/.3 /.3' /.3 /.3'  .

7::.3 0/:/:.3 -:.3743.3/03.0.3/.-.  .7....3/.7.8.2::9  ..25030:.9.: 4380580259 805.8/. 9:7:33.. 50707.8/.7:80259  805.3:.3-:3.4.

: 3-.8.3.  '09..2505078..3203.3/.3/:3:38:7 :38:7507..2./03. /4.980//03.7.-07.  39.-..2.3.3.32.3.3203.39:  3..7.39..25:7.79:-078..2.5.   .7.9-09.3.7. 8..34/ ../78023.34:::8/03.-07:9.3503/079..0207.320325...3-07.

  /.-072-:..3'  ..3.3'  /..3247102-0-..3-03.9-07/7803/7 '.9232.9.9.3'  /.9:3.3  /.3/.5.3.79039.8 .9.9-071:3880-.5. .  !0907.3 .

9.2.9.3 '8..3..3907443/.. 80907: 0.8907.3' /.  !07.907-9.3 /. 8093..3'  ..3 /.3 /.3.73.

3/:3-:3.3.3203.3 .  39..3.7.32..9.507.3-07:9 ..

8.8/.7.7.3  ..30.4.3 .:7.:9 .3/03.380259 %.-0. ./05.4.: ../.3:.32030-:9.:: 02:/.3/0:3.

 '025:3.:7. 02-039:0-/.3 /.0./:.75.8/:.-:3.3.5:3.3.3'  .9.9:38:70:3.  !5073.79039.5.9.8.4../.3-03.3-:3/1943  %07/.3 /.3 /.3' /.3 42-3..39.9:8::.

508079..3507...-07-.  .3.7./30.39:   .30393  03/07.3203./09180-.9.7.3.390703../:2  .3.5003.5..7./:.3.3/800389.50203.7.380-.03./:2:2.2...203:3.9.5 0.-.50308547903/07..3.3.7..  .8.30..7.3549/30. 30./.3802.907.32.

32.9.3  40.3.07.3-07:9 .9  40203:9.9  40/:9:38:70907.7.9.503:./570/..9.7./.3.  39.  ./7/..3.-:.3.9../091 40203.5..

 97.5020739./02203:39:9.91 9..35.07.930..7.5  .3891.97...9/.9.3803/7  .5003.9:90.38919..202-07439.8.3-07:7:1.2.5 9.3891 97.97.3891-075003.9.43/43/.  #..

.81.3-07:9 ..3.  39.95...33.7.33-0:2:5.  ..32....3-09:-3. !.

7:8.3-.340.7:8.2.7  '03/07.3.-0705.  ..-03.32070..3 /.8  /.3/03.25.3'  ./.:2:2.:2...38007.3/8.05:9:8.9.3/...3' /.9:25.3 /.33.

3203..7.850 .303.2.9.9.503:.3.317.  !0:.-.38:/...3..8.3/5..3..07.3/:3-3.9.9.9.3.3203.9...3.788:/.3-07:9 .39:.   .80..9..39:.8:3:  .8:907.3%.8 08.93.  .8. 805079/....35.9 ./091 39..:8-.3!:..0..3.350343943.32.  .3507.

:3.4349. -:.3...2 -:50.  39.-.3.32025:3.9 -:5079  ./0349.91 /.7..5.3.2.91 -:49.32.3.3-07:9 .32.

3907:8 .8..38.5:32.3-0753/.8..7.3.8.3/..32.7..9.320. .3-07:7:1.9/.37:2.80/.3/5.8.3.8.3/5.2.8.:   7.:2.33.3907:8./03. -:.3502.   .:3. .3..2..8.7:   038.8.8.8..3/07-.3-0753/.  .3-07-:.43/43/.8..38 ..7.  .

3.  W!03:820302:..9039.203:-..503/7.3502-.5..93..3/.3::/.3-:9..9.9.770947 50207.8:5..820305.  W!03:8202503.7:502-.3 ..34  W!03:8507:20.3503/.3  !073.9.

.079.3  .3 503:..3 503.502::.

  .3902-:9/.:5:39/.3..:907.8.203.8:.-0709.7.280.20.9.203.9.25./.4.8. 0.9.7.3 039:--7-40-:3/.7..  !5073.  &/.9.3-03.7.330:97.79039.7 $02.3-:3.-0709.33..7 !9..

.907507.07.90707:80/.2:25:7 /.3.3891 .5/.5.9.3.3-/:7.3.9:90790.3 /.3  070.3.302. ..3 /.:39.83.3.203.8 0.3...#0289079.3/!.3'  .3.9197.32.33.80-./:43 '!03/.9..20808.  .3...3' /.9.3.3/:3.39.

33.-$4.89.5.9.33 :.3203..203./.3   .3.8...9....3/:3 84.3/03..80:7..94024/1.-0%0303....-  20.3907/7/.3  &% #&#  $97.384.3203.809.8.7.3 -07549038:39:/507:..9./.8..:9.3/-07.28:8:3.3/:38.9.5. :399...9.3.5509.39070..3909 02:/.5..9..3.334%84380%99074380.3 2025:3...- !../. -3.884..39.9:570/.9   $  / !.3..3.3.9:8:-0/.8 $%#%  .35.39309.9/.3079.3507...-..38.-079.3/03../9..3 90780-:903.3..9:507.3-40-07/7803/7 :39503:.:8.8  7.75..3.0-444380440: ..  .3 :7.549038:39:203.3.8./..03.-.35.9.3-.3  ..3.90/.390980-0:22:.5/.7.

5024943..32.4303/.3./7.393.43/3.-3.3..8..35.. 203..3.3.-07.3.8 .3.4380.3203:9.2 ../2.203.9802.3.39:/03.3/9.3-07.3..3 90.-..-2.37:.39079039:.33.30.39. 2.5.3/-07..9 .3.2..7..079.-07/.84.3..33./9.:5.3.9 207:.5..-..5.8.3.3 .3905.3   !. 2.5...3.3/.7   ./..-.9.58:./.9:.99.7-07.84.9/..3/.89. 84.7..3.3.3./.3 50.3/.38. 03.:39:203.83.7.43   3..3/..3.080:7:.35.   :2.2....3.5.39..5..3..32.9.8...-0802:..3 !..7.3/909..39:-09:   .3-0703.5.34-091.5.8.93/..8.3:2../.202.3.3.3-09:5.3.32.

.3   .3...5.32.3.-/03.2 203.3202-.8.8079.34-091   05./.7.2509./.9202.3 84.8...3202-.079.5..3.3/02:..3-09:5.8.43:../..950393/..8.80.02.39..7:83..-84.

8907.8.7..

7/.3909.3.202-.79.3.:8 850393802..78..3.79.3-...8./.3/02:...9....31..9 202:/.:3.3    #  .2/03.5..3574808203.509..-84./03.38:8:.   .3 84...9..

.03.9.3.

3 ..2809.3/.:892::8 892::8...2003/..3 84.9.3:3.509.84.55.3 .3.84.9.9..9.3  1..   &39:202.78.

17.8.

7.. /.32.38453.3 9039:.  439439.3-07:9 .:8.3-:3.4.-03.. $45..3.79039.

30138.:.50309.

3507..78.2.80507934  .7.3:3.5.3 .5..3..38..3/.3.4.   .31.9./.7-:3.:...2802:.5...7 .

17.8.

8.802:.09.3 :/. /.7: 5. 807.5.7.  $02.35...202-:.3 :/.05.:39:84.3 /743.8.3 :/.8 909.5.7.2.84.7:203.2::9   $090.3/.3/93.75.20./.7/./.3 /9..3.59.7-07907:8.:802:.3.5. 84..2::9  $02.7.7/.9.4.8.3...0-:7..-:3.320.3  &./.3.280.3-.3.7: 5.3.7.8.3   &39:9/.3743.8..7/.89.8.3.8:.30:.3239:39:20302..2::9  $02..390.8.807: 53/...75.90.32.30:.8.7.8.7:0:.7: 5.32.30:.3.8.802:.7:203.75.35.574808/.8.5.-  ./.-:3/../.3 84.5.34-091:39:202.079.5.3.280259..3...3 9.-:3/.3   !07:39:.:8.   4394 $02./.: 743..3/ 743.9.-:3/.

-  20.. .:807-:.33.:03/..807-:/./.3./9.0-444380440: ..-902.-0%0303.9..:9.94024/1. /03... .8..35.-$4.3  $ !#   03..334%84380%99074380....33 :.9.9.:2.7.  /!.

3.9.3 $  ...47.9.805079-07:9  !# $$  08.2./.3003/.99.3/:3.3891 ..7...5.809.3..39:  070.9.9.3/9055.320207:.8.3-070.9..320207:.3203.3203.3.3891 .97.3. 9.9.84.07.84.-84.9.07.83 2.-070-:38..55.3!74808 4394$4.3.83   !74808:39:203.5..3 -07..3/03..07../...:9  %..35003..3-070.320207:.9.3.97.3.7.9.3/.3/..3891-075003..3$%! 342-47  .-07.9.03.3!03/0.3203:3.07.89/..32.9. 80-.32.8380/.390.97..35003.:-:.97....7.33.5.9.9/0/.2574808  &$02.3891.9..37.43507:203.07./5:.84.3.5.9.4394 .:7/-0././..84.3.84.3003/..3/...3/:3.2.:/03.5   !# $$  .9.   2.:.3.3/.35003.5  003/.7..5 0-07.9.47.3003/.78.37:2..35.3/.350302-.:9:  $0:25:.

47.:9:  $0:25.2.3../.2.7.5.3.:39: 809.55.9.9/0/.5.350302-.3-07..39:  070./5:.3...-07.:7/-0.3-070.5.7.3.203.37:2.37..78.3   .7.3.47.07. .:9  %./.4394 0-07.83 2./.3/9055.8380/.-070-:38.83   5.3-070.

  $0:25.307.38.47...8380/..7..39.43507:202-.520207:.3 84..3-070-:3  !# $$  02.3   /.:39:84.3-070.:.5.3/.5.305.3:39:202..3.5.9. 203:.390.9.3807.5.35.7.5 2.5.9 5.950393:39:202-..3.9.5..8:/3..3/./..8:/.5../.3.43:.3.5./.-07.3.3..2:3-09: 503/0..7..07.43 202-079:25:.8:/3.3503/0.9 0-07.3 503/0...3507:/.84../.35748083.3503/0.3 .-070-:3   !# $$  !5..990780-:9   $ 8.4394  0-07.3. 5030..3 803.9 2.52.5.  ..55.003/.78..1.3 5..97.3  %.9  070.2.3.5.809...  ..3./.3-070.3..78.9   $0.5.3807...3.5..3/..320207:..3/.. 080:7:.39:8.9.3./.3-09:   .3.5.3/:.3.52.8.3905.95.47..3891-075003..9.9..7.5:39:2003.3.:.7.3.39:.-40203:3.3.-07.3/.33.5.3-0708..809....2.03.3   #&  !..3 5..809.:-.4320309.3-40202.5.3 5..350302-.32.350337.3.3.809.35003.9..3/.5.3-070...3.350302-.03.43202.47.3.07.4390..3.  9/.3574808 .9 90780-:99/..5:39:2003.9.3.: 93/. /.35003.3-070.-.9..9.3202-40.3.

8:20307:8539:-0./...9..9.9.80/.-..:.3/-.3.8:/9078:7.33. /.7../... :39:203.3 /8.-84./.0.390.17.3-07:8.8..:539:.8:-9.9..2.9..2.27:2..:079..3  /.7.3.33  .8:08080-:.:39:2.:7.3503.8:/.8:20307:8-:2-:37:2.5.90780-:920307:893..3.3  $047..8:0/.7:2.3-07:8.:.9/80-.8 .83 .39078:7..33.2..5 $07... $07..  :-.3.32.740:7: :7:   0825:..3.:5.2..2:332.8.3..::-./.

:./.9-08.43505078.3-09:.02.3..:.3.:39:203. 09:.3.3.3  $07.3 50:...8080903..7 07./03.-/03..3/./.902.2.

84.39/.8-40203.33.439.3.-/03.20207:...:0802:.  909..3.3-09:     .52.

-3.:7: 907/.3/.3503/. 9079039: $0.7-0.3 .3-075.::..::.-0-07.3/:.37907..9...-072:.2.5.3/.3.2.8503...50703.3905.574808/.3.3.3902.50:2025:3. 503/.::..3/03./..50.38:  !03/7.3.3.503/.202-3.97.38.5.202-.:-..3.::./03.7.9 $.9.3.3-0:2-07.305.897:9:7.7.3.3502.3503/.:2:23. 50703.7.9:    . 202-3.7. !74808202-3.43  !748083.80-.39:..3.

95.38:/03...84.902..2.-4020308.35079.3 20./.3 3/.-.

.3 $ .84./.808:.43-07.503/7.9: 902.84..95.3-.3802039.003/.5.3.39:3 05.8.3..7..-./.30/:.907/..

84.8 .390780-:9 &39:0-0..3.3.9902.:-.7..

203.7.38:/.7.-.802:.305..35079.8.-07.308.20/:5.32032-:.35:3. 3/.84.33.8.7.9-07. 0.3/.802:.:3.7./.3$  $&!03:.2.3.9-07...9/30. -.203./.3503.503:.30-2-../.05.3 2032-:.9/30.3990.8.2..3.3/..3990.3.8.7.32..5.305..902.7.3503.3-07:9   !03:.7..5.30-2-.9   !748080308.32.3.20/:5.7.3 .

-./.7.05.84.8.3  $0.-07.. 2..:3.7.902.308.9  -..3/.3.33.35:3.30/:.8.503:...

..3.2507.9..84.3   !7480802.

.3.3/./.3..28:/.7.32030:.8:.320309.3/.9..7..3  09: :39:202.507: 202-079:25:.30...080:7:..20.28:/03.3.8 .7:39:202.8807..9.3$   /.28:/03.:2.30-0.3/.7.990780-:9 80.

9..43805507.3.

38: $.95..3907/.8..7.9...5.-.9.7::$&/.8 !07. 9079039: .9.3. 17.3./.

.  .32.3 ..305.802:.7.3  503.3.7.3/.3990.3.3..20/:5.7..9.9-07.5.3/.7.3  2032-:.   !03:.3.9  / 30./.  203..8.30-2-.507:-079:25:.

   $090.202.3/..

.9.203.3.78.3507.

.507: 202..805079/.8 .9.2809.3/..9.3.9.5507.7.3.

..:9/.38.3-09:     !03:.9    /30.3/...8:/203:./.3.305.0:.4394/..43943...9-07.7..23..3.1..3503.8.9 5.3.3-40 -07.3 .7/.5.3.2.9-07.  503.8:/-07.2/03.9 503.3.3/.7..43..  5. 5..3..9..:3.7.8:/ 203..3203..7   2070-..5.2.3.350393.2.8.3 8.9.3-40203.7.7.30-2-..98003/.39    503. .  .  203.2.3.7. 203./.7.5.32..8.0-2-.32.3  .72.7.3..3.9  .5.39  ../. 7.5:3.208..3 2..7.8.39 5.9.8.3.7..9.2.20/:5.7.3.3.802:...2/03 .3947.3.3.3..7..39     203.3..350-.83   $:39:902..9:  %.3 50.38.4394/02.90780-:9/03.3 5.3503.7.33.7 507.930.39/.3 5.3  .    2032-:.8.9...3990780-:905.2...

5748083-./.202-3..84..7.9-07..33.3 .3/.380.2.8..80808.7:.503:.  !:3..7.305.3503.39  08.50703..3503/. .::.7.9   $090.

203.:8:83.3/:3    0138.

43805.

. .9..3 .3/03.503/.5.::.8.2..3  :8.3.3/.8080-:.3.9.3203..2..9.:80-.3.8:/.9:..9..-:.3 90..   0825:.3/..3.. .947 80-.3  $ 2089. 1. 38.3507.38.507./03.9.5.33./.../0.8.3203.9..3202-..38:   4394 .91 93/..9. !:3..3.9:5078..9..4394-07.9-.35:3./.803/7-4020302.:507.3-07.3 507..9.3./.

::.390780-:9 !03/.8047.3.33/.5./:.::..503/.20.84.9/.3503/.5.::.3 /. 807./.9902.35.250703.3-.920308.3 907/./0.-40/3..3 /.390780-:99.75.3.38:/..3 :7: 7.3003/.3 14:8503:8..

/9:3:.84.3$ 90780-:9/./.. 20.3..3.33.3503/.3..08. /:.38:/. 9.3 807.9/08.94050.0/:.78..33.3 .:-.5..::.3902.390780-:9/7.35. %./.9:3:.3/.984.3  503/.35.80-..    $.:38:7 8:/.3$ 14:8503:8.3-09:.::.439450703.3.-.3/-:.

/..0/07.9.33.38: 8:.3.3/..3503/.3203.33 :-.8:/.7.730.5.::.4394 .3-07.3.8038.7.8073203.38.9:507-:..2.8.3 /./.9/.802.8./.3.80-.3907. 8:38073.20308.    4394   !033/.3/. 43943.3207:5.39.3 07.0248907.8. 2.2.::.3/:308.3/72070.9./945:9.38.8.3 -07:9.2503:8.3..320-..   4394  3 2.3.39/..8.-.3907.3203.8-.8.75..3/-.75.3 00.3.8.3-.8..4394503/./.7.3203..:39:202-0/.2-7.:20239.//.5.202-079. 203:.3007....../::9:39: /.39:.39.:/:...8.9. .8..9202-./.5./.3-07/.!0703.39.39../.7 .5033/.7802.7./ ./ -07:9.3 .:3..3.5.9.439490780-:9203.3$3.5..8.3.32./...3203. .7..8.8./. /. 50.:99:07.3  2.3.3/.2/7/03.8073-07/.050393.3907.3.3907. :39:/93/.:/03.2.39..-./.3/.38:/.32..90. /.3900./03.84./../5.2.7..3 !033/.550.3003/./..39.  4394 .5.98073/025.38.84.38.-.3/ .:2. 5033/.3507.7  .:5:3:39:-07:/ -.3..7/./ . .

0.0.5:3.9:-039:0.3 %07/./:-070. /.9897:9:7 897:9:7 0--.7.2..907.80-.203..5.203.:.3.38.3.9.-09:/./. .71./.5.39../.39.897:9:73.8.950-..5.37.9025./.39.2.!033/..39.3907..7 . .39.-07.5.7: 3907/.3..3-:.-:..203.33.3:8.34-0907.3907.3/-:3:408:.3./.3      .90.80805.- .3:8.39..-:./.35844907.8 .703.808 0880-03507:/.4394 5033/.3.39.8..5033/.3..8.5.2/03.8.7: -../.3. 2./.3203.4394 -./.8..9:088047..32.3502-.32.::. .5./ !033/.7805844/. :8.::.3.3 802.3  4-94  !033/.5.39./.920305./ .5.-40 /9.5.82.3/.3.3.3.3807:8    4394   !033/..547.3..8... .9.8//%0703.950-.3 -:3: 744/./.220/.0.3907-./03./507-:.30.3.3./..3809..3907.8 ..2- /03.. %07/.3/:3897:9:7503/...3 503/....3: .3.32032-../.38..3907.8.9 :3.0:.3-07..3 $0.3203/474350.2--.90.8 20207. 0- -.980.39../.. :8907: 50-.8.33203.3/.208.5.3/05./. 085033/.3.:39:203.::39:20.3:.9897:9:73.9:2033/...2.7.-.8.:2.9.3.3.3/ ..39.2/%0:39.3...2-. 0.-..8 2.32033/../.7 -.3-.5.:3 %07/.9/.3    3-:.9:.-0750702.9../.7503/.8.8/.5033/.207:5.7802.5.90..33 /:.35033/.2..507-:.7..39.::.9:0././.3  8:3:.207:5.59.3907.0.3 $9.39..3 8:77:2.907-.3/./5::408:./.4394503/.8..94047./802.3 !07.3.:.39./.907.8..35.-:0472./5.5.39/./.203:3:.39.9.3.:.23.75./.3203.3.:.3202-.98..90.3.9/.. $0-.203.39..3907. 50-.8./. .5.32033.3/8. 905.50784.8.3203.9.35033/..3 ./93/./:.3907.2.3-.5!' 89073..8.3/.:..39.39039.3203.9.8/./83 .38007.38:77:2.3907.05.98990.3. .5:3.8..80-:9. 507:/.9.8.8073203..380-.3./.33.3..3 0248 202:: 20307.3 203:3.80-0:20.5.

5. 8047.  -.  .3 !07903.. .3 :.3 002..73..3  0. 5.950..3050393..       /!.5.35.3 203...7 :39: !05078.3 .3848. .2.8.2.5.2.7 907.3 .3 907.9 . .5 503...3 -0-07.7:3   $.3 /.3 .3. /03.-.3 848. 2.3 /02:.:2.9 2.9: 0::/.3   ..3 90.7.8../.0 1.0-444380440: . ..2 8: /..3./.3.3. -. 05. :3.  07/.9..7../.3 2. 2037. 8. :8.9 20308...8.28:/.9..3 :7: 9039.8 .9.38.9.7 202...3 9039..:.2 84..94024/1.7 8.3 -07:3...35. 875 ...  3..8...8...33:.7.3 505078..3 01.9507.8 07.284. 8008.3 50.9:./-.3 8 8 .334%84380%99074380.3.3  875 .203/0138...39/...5.5.3202-078..9 ..-  20.33.3.905.3  -../.5 .5.3 /02:.8  8.. /. /./.7.7 202.439484.3848..2 84.5.2...3 %.805079285.-...3  $ &  .7 ..3. 9.- 84..3  0::/.9.:5:3 8484-:/.7.3 ..002.-.30-/.7.3 848..3 50. 50.3 83 8..5.7.2.-0.3 8 8 .:9.3. .9..3 50.2.3.3-4.9.5..5.3202.8 .. 203.8 -.3 848.7 :8:83.7 .3/..38./.3 50.3   439484.2 ..3/...343805.790.3 /.2..90750843 $.  $0-..9  50... 2030-..33 14:8.8. 0--:7: .5..... 9078.9.3 3 90.5 202. 202-07 2.2 8: /.34050.0-44 /..3:9.3 503:3./9./.3.3 08. 80-.3.39:8.:3  9.7.2 8:3.350..3  !74808 503.3203/.3 .399907.

2 8: /03.9.3/.3848.2.3 507. 3.8. 2.33.28: 8:/.3 9039.3 8... 805079507:-:3.&39: 202..2. 50..3.3. 202-.3..3 0:3.9..9.3/..  8:/.9..3507.284..3 848.::5 503079.3 848.3 0- 0.7 50.9.  .8:/ 83432  /03.3507...3 50...9.. .3 .  !07.9.383432/03.8  8.8... .3 .9.7 203.7 507: 203.7 507....

31472.3.38 8.9.39.3 99907   $005.7.  0.3907/..3/..3 2./:3./..:2.9039.  !07/.9.2 89:.380-.8 .3 574808 203.: 202574248.7 80-07./..:.5. 202.9/.3.3 203..3/03..7.3:39:202..3.3.5..9078.9.5. .33 50-.393907..:.0  1.35033.9.39..5.5..3/.95030-.5..: 30.2:.7 8 8 .8.91   $0.207:5.9/8:. /3.9. 8.9.2.340:8.3 574/:/.20::/..808. .3 8:  0-09:.880..3907-.3507/2.2.3.3.8   08.8.350:.9/8:.8.3   83 8.280-:.7.:7..4394 . 202-07.30-5.3/...8/.7.:39:802:.3 84.3:7.7.7:2-/.7.3-.. -.503:3. 90.38080-:.42:3./.9 0..0-44 /.9.3.3/.39039...8.3.8 -07..5.7:.33:.3907.2.3 -0-07..384.8 90.3/...5.3802.3907-:.3  !74808 3 50393 :39: 2030.520302:. 47. :382087.3.3..2 8:  -./. .5202.3...7.5..38.8.32070.3/.7 :.3/. 9.3. . .7.3848.3 / ..75.37..301091    02:/.03907.9..3/.8..38.4394 805079 285.28: 80907:83.9/.9.3 /03.8.5.5.90.9.8202-40.7..3 50-. 202:.3 -07.7:.3848...3 9:  50.

7..75./.3-.9. 907:9.8-40/./..7..3.2203:3.3.3/..8:39:203:.3::/.2030/.3507/2.3 /.32..39.9:8.35.9..9..9 203:39:3.30-:..3..2203.35.3.3.3/03..32.3..8.2.7.:.-07..3-:7:  !0-.58..3848.3.5. 5073.5....503.2-:3/.0.-  5030-.9:8.80-.2... 8.9/.9.8:9.9.9..3.38.3:3.47.90.7.2...8.3848./:5..7:/8.3 80.05.-.9 203:-:3.33202-:.8   ..3../.:7.75./80/.7.9:7.7.83 503:3.. 42:3.:39:202.3.3/.8-07-40/.9: 8..7.50-.9:2.38.380.7.3.2. -079.7.35.350:.3:-:3.7:.3405.8.9.38.7..5.-0-.802:.2.9 -07902:2070.8 /03.3390.2 .9 9.5.3574/:/.9.83.:/80/.3:39:-073907.23:3.9.3.2/./3:.:.9.92070.33/.  5.5..-.3/.3.89.8.3574.:2.390.37.:39:-07:-:3 ./.35.3 0::/.5.380..7507.9.39075:9:8:-:3.25320302-.305.2.39025..3/.39/.9203::.38:3./9..-07.9/.3/.7.8.3405.  08./.8.4.:./:/.3/9.8/.3.303.2.33203.3-.3.3390.30-2:/.3-0781.3 5.3503/./.3.7./..750.:8..3 203:3.7.203..

 .5.8.-07:.

80-03-40203:3/.2 0.5.3/3.390./.3:3.5.-..350507.39/.4..3.95...3203.. 574.30.3..320307:.3:2.:39:2025072.73.3907.31.7:3./..390./::.35....3808:.-  -.80-.8073.807. . 5.3/-:.3-:7:.98.5.8./.8.:7./.3. 5../8.302.3-. .9039.5:2.3907./9.- :.39/.2030-.2.8:-07-039:193.30--:7:   8:5..:2..3.05.22.5.3-40/03.30.9202-./.302:33.33/.-.8 7.3..35.:7/.7: -.2.9.- /..3  / !!.9.2.7.59.33 :.2203.-./.3:3.3.3.3..30.380.7.53/.2.203.3.2 2070..38..3.3/.3 .-203./.7.9:8: 2.2.3802.3...3:39:203..3/./:.320. 2070.:203.2./.39/.880-03/.. 443.2/03.390.7.09:8..30.   8:0.32.8.- .808047..9.3  $0.35079.3:.3.:..5502.3/.3.503.32.9... 507.3.3/./$20.....32025:3.8.2.7..:2.0-44 ./.203.203.5.:9.7243.7.9..3.7.3:3.3:9.-40907.3/03.9.39.5.47..7.3.:7.:7.09:8.94024/1.280:7:/:3.3848./.:-.3703/.3 -40203.7.9.320:8.8..503039./.3.9.-079.-9. 9../..98./.303/.5079.35030-.2-.3.8.9.980-.807./..8.2032-:.-079.-079.35...2/80:7:/:3..32:/..3.

.09.8-070:.3.3503.5503/0. 1.380.5.. 0- 0-.380./.:08..8:.-075:3..503/.32.78 8.3848.3.2.5033/.3/03. 30..-.3  02.:3.32.3503:-.3438053.5:3..8.22.8.5./.3.8.7.84.50.7.:7:9039:3.5. :7: 8./-.7.9:3:..7.7.3 -07..50..7./..390780-:9 $.7..8.:2:2 /.8./.334%84380%99074380.:39:203..203.947.39.3  07/.907:9.3-07/.2.3 $..7/.73.9.:-.7.38.2..3   8:5033/.3 8.../ 30./.750.3438053.5.32030-.38:/.39.3003/..9.8.3/03../.3.39...3502-. .5..-0..895.:2.3907.850 002.02:33.. .3.   $02:..9.380.38:/.3/.7.338...3  &%   .9.002.39..9.3502.3/.9:803/7 .850:9./.03/..:39: 203..:39:203..39039.91 :39:20:.3.:2...:3.3003/.3700.3.2.0-444380440: .9:.390780-:9.8./.97.7..50..39.3. 20..8.  $024.:-..5.3.7.7.3907.3 907.9:.3%.5.8.7.78.3903..9:7:9203.3. 838./.3.:3..-07438 8./././.  $!:3....50-.7203..75.   4394902 034203./.09.7.:7.. 84.8.5033/.39.:3. 5:3.8. 2.8 1034203.  4:830..3.78 8.3 907.50.75.78 8..2025:3.35:3.7.7.9. ..7..3.3907.52.3   .50.35033/..8.2.203.5.:39:203.3:.850549 04342/.9.7.3.5.5.3 $0-.3700.02:33.7.7.3..../.43507:-0717/03.5033/.920:.3. /17.850 .2. !..9039:3..50-.:3...305....

2.5.9: 2.:3.9. !033/. .38.350..35:.3/:.8./.208920-.850!&.38.

 907-.3/.3.9 .5.9:.32.8.8.3 .!$ $.7.1034203..305.7. 9:7:9203:2-. -09:02:33..850$#%./..

3/./-07/..4394  850!&...:-..80-.85090780-:9 -. 8.8508.3 .3/.8...7:.203.3502.2.30-:8:8   &39:202:/..7.850 .2-.203..78 8.3. . #$$ ..

!$ .

35033/.91..3207:5.02.3-07-039:30.9:.3808:.8.3/.3.

:5073.3. 82089.3.7.350.8.8..2.9.0.9.//07.-:7:  2../03./03..3507.3.9.9.2.7..2 50.- 80-.802..91 .-072:.-..380-.3803.:2.5072:.: .380.3202-.8.   90.3   507.3 507.8:/30..9..   97.203.-90.43943.3.30.35079.3/:5 3.3 507.

9.9.-.

9.91.:39:..8 $07.://.850.5 30.43 20..3.8508. .3.38./..2.9:1.3.75.-40203/.393/..850..:.43-4020302:..3..:805079502.38 8.3/ .3.390.:. 507.2.30--.98 2.5 8.-: .850 ..438:/.8..530.3574808.5./3.43-40202 2.8.8:39:003/....3.5.9150. 2.3 73..:39:.850 ..38.35079.2.9.-....84.947.3   .. ../.38.

202-:.5033/..8/.:203..3907.80-...-07 .503.5:3.9.9 3-:.5..3/02:.:39:203./.38.3:...:2.9.- 84./.9:3.9..3.78.../.34050.3.8.8.7.   3.9:-039:503008.78 ..3.9: 8.58 8.3.3.39.8.9.8..2..802.9.75.3 907.

3003/./.784.3  &%    .3-.9.3...3202....3. .3.:7:9039:3.9.38.2.3..7..3..-.80-03.2...5.507.0:.3.9.5..3/.0-444380440: ..9..3..203.038.-  20.3 $..7.50..7.3/.8.7.3...9:.3 !.20307.:9.3..2003..3.32025:3.94024/1.07./.:3.3 502-...3 /!.84.7:/..3. 90.33.3..334%84380%99074380.7..284.-0../..805.7 7843.8 /.5.9..75.50-.8.43 ./.3.3.3..7./9.9. :3.380.8.8.390780-:9 &39:50309..: 2..3./.::5..35.505078./..038 .3.75.9.-50-.8.:.7./.7.33 :.079.7.-07809::  08..9-08.3$%!8..9.

.3  08.:3.9/.5.3.2-2:/.3.3.5.8.284..9.3..3202.7.9039.7.9.2..3 907/.3507.9:.9 .3 3.

7.38.05.3/..8..:3. 2.8.708.3.:39:-0717/03..9:..9-08.3.8.9. 2-2.3909   $.84.33./.9:038.7.9.3.

..5. 80..284.-07809:: $4.-.:3.9/..9.:2...3!05078....3.3 ..3342-479..3/.3907/.3$%!.

3.8   .-:-..3/.43.9/.332.8..58.   &39:203..3%.3.97.3.9:.3.-84.:.-0.%3203./.33.2 50703.3.339078.:3 /. ..9.3.//...$09.3 8.49.43. .7.3202...07.805079-07:9   $0...9802.3.:7.3.9 ...3203..3503..320284.5.7.9.5.9...32033./.8:.2.32.3/03.32070..33 .3/:3..38.3..3.503.3.7.-.!07903..380:7:..8.3/.3/.9 /.3..5.43507:. 38073/./.38./945507-:.8503..9.-  0--:7:..5.2..-07809:: /03..8 90780-:9 $4.:2. $0.5203..:./.5.

43507:203:7.:.3...4320302:..3/03.3... .3:.:.003/.9039.8/03.809::/03..:7.9.39039.5.3.43507:203:7.3 /.3/. .:.3503.35:3...3/..3..3503..:7/03.:.39039.38: 09::.   .:.8..3.284.9...3 /8./.39:7:9203.:805079 0::/./.3.3/-07 /./..203.284.3 2.503.30.3. 8: -075:3. 0780/.3.8:. 8 $0.3/.:.-:-. .8.3.30. ..80-.3-:-.3.33.3.43507:.389039.0..3.3 5079.43507:20302:.253507:202./..  .3.9/. 5:3.:.3. 5:3.0.3.250703..43-4020302:...9...3.3./ 5:3.3:7:.284. ..507:9.3.39: ../5:3.3 .3.3 0.35:3.. 8...38:/..503.9: 50703..75...39:7:9-07.3.43:.9039../.5.9..39:7:9203...3. .3907/. .5...:2.8.3 .33.. ..3.   0825:...3-07..3.38 8.3.9:../.80-.39/.8:/ /.3-:-.3503.30802:.:.2.75.3.3 /.9./03.../.. 02:33./..-40.75.9.84.30-/.93 -079.33.. .5:3. .3.3. 3-072.7.3..5.3.390.3/03.5:3.3 507:20302:..3-:-.3 $07.3503.3.:.284.383/09503. .580.3.9../3.5..3.3 80.05..3.:-.5..

  .:3..9.334%84380%99074380.3 -09:.33 :...0-444380440: .9.:9.802..7.3./9.-3..  /!.9.3.38:5.9.94024/1.-0../.35.....284..7.9.7.:39:203.3/.-  20.3803.8.3  $   050393./.:/03.

802..7202-:.3..7802.802.3.3507: 203.3 .3/:380:7..33.7.32033.802.3.3/.7:83.3.9.3.802.7./-:..8..  03.7.202-:.07/...0..::.:  %:.3/.32070.203.8..09.99:.2./.3 57089.3.897:9:7.80039750..3/. .3.8.3.7..8.0802.3. 8.8.34388903/..8.3.3203:3:.3503.38.7  09: 9:.3-07:.5-.7..390780-:9 3/.93..8. -.:39: 809.59:.-:..9:5:3.980.5.3..7:83.8.8.9:  0138.7:83..94050.3503/.3803.4394 -..5.3/:3897:9:7 897:9:79079039:/.78.3.8.3205:9..207:5..9.3.38.3 $0-..380.8..3 :7.8./.3 7:2:8.80.2809.   !.9/.:079.9803. 50.8.39:. :..3-07....8.

...802.2.:7: 7:933.3 7:2:8../..3/...2025:3...308.3850-3..8..5 -.7.:..38..350.9  $0-./.35..43 $%!.802.7.3.:7::39:/802./9.95072:.8.-09: 3/..3/.....5073.7.7202507:39:..3 :.897:9:7 .3  $03.3.5897:9:790780-:9  .8.../.3/0.::9:.705..7 8.438059039...:9.0-444380440: .3803.37:2:8.380-.802..7...7.9.8.3 .3 08.9 03.7..7.9.90780-:9 $03.5.3.3.8.9.203.3503935.-  20.0-:7.990780-:9-40/507-./.:5:32:339/.3 .20.3/03.-.9...2....8.9803. -40-07-3..3/.3/..8.-40202.-0./.802.8.8...3507:/7::80-0:2 802.9-. :-...70.:7:  09: 8:..-.39039.94024/1.3 2033.   $07.9.9..3 /.3202-09:.3 897:9:7 897:9:790780-:9.3  $ !#  .7.3/.3239809.9.3..9./.320-.8.2070. ..3-2-3.38:  4394  !03.33 :.20302.3003/.203.320305.3.850-3.9070-/.  /  !.9./.4394 &39:-.7.3.. 8.9.050393.3.507.203.:...7.-07503/.3.4050.7.905./...89/....3 .3.7 $.3/./.9/. 802.57089.....2.9:..84..39.803..8.0.:39:202-:..2025:3.9 809.39..8.3.203.3:39:20302.32.3.9 07.3 90780-:9 80-0:2/.380-0:2/.7 05.350703.08.8..3.3-3.9:.334%84380%99074380.3.9.3/-3.5.3.3:7:. 8.3-.3/.3 :7: .2..7 .3.807..3808:/..9 08...

9.3./.2:.3/.:.:39:-.91.0:.38080-:..-07:2:7 3....3.3   !.3/-3.320.   3/. 2.3/.  8.3.207:5.   !0-.2 3/.7.-.   .25:7.9/.3 ..81  $.3-.-:.3-070-40.2:...3-07:. 9.3805079503//.2.3083.32..380-.3802.3...8.3  /.380/02.3/.8.. ..3.7.2-:3.3/:3:38:78:-0 :38:720307..5.9.9.9 :38:7/907...3.38438.2.3/:308..203.9:3.-3.7.39039.4050.8.2.35.:.3-.7-./...3.380.8./:.38:3/./.75.3.9/.3.:39:..91  !4250203.2:.202-3.89.3..3 .-   %039:3..203.207:5.3...9/.2.3/.3-3./0905.3:39: 202-039:2.7.20207:.2030905.5747./:/.:9/..90.3 -.-:3.3.907./.2:5...3.9...7:8 9.3   &39:50309..3/.8.7..38:/....9802.1:38:7:/804.9..75.3.7.:/.3/.7.3 200709 0709 07..32030:7:   !03//.8.9.3 -07.9   8.98:8:3.-./.8502-3.3203.230.3.9.92..3.9:8/.8..9:503/0.3!0907..3050-.:3   443.3.78:-9.22.5747.3570/.3   ..3.30:.8..5.7.9.2.2.200- 507.3.3. 2.38.3  .31..72070.702.9 ..7./.9.   03..8.3.38.3-40 202503..780....2.9.3/.3203..3..31472.43 2.3.9.:-07:9 $:8:3.7.30-03/.3207:5.9.7 .32.. .3.3.253.9  ./.9 :8:83.3...:5.   443.080:7:..8.:8:8:3.2.3.3-08.:..7.20307:8...50.9070-.7..9.3702..5.3. %039:3. .9./ ..3   :.3-.3:8./..9.3-0-07.3 !70.3.7.202-039: 507./2.3-..92.203.39:35.-3.3   3/.2539/..3.3.3..3.3.3.38.3/.805.2:..7.3702.3. :2...38.320207:.78.3 /.....0207./.3502-3.3.850-3..-07.32039-07.3..7.3  #.9:8.. 537.9..8..7.8..3-.39039.7.3.802:..  !0309.. 203.503/:/:30.9:3:.3/.3.3:9   07..:.380/..850309...:39:-0793/..38:.. 1472.9.2202-039:802:.8...92.3503/0..7:2.

-. 909.303./..7.2202-039:802:..3/..9/./.9.802:./.8...5.9-:.93 -40202503.3 /507::.3.   !0-.3...848.3.3..-9 4/47 ..   08..2.9/./.207:5..7.502-039:.805.33.8. 8.3/7:2..850-3.507:/8008.35..507:203:3:.....3.33.3../9.0-444380440: .2.9 8020893.3.9507:/909 0-0708.3 .3203..2.3/.307.3..8080-:..5..3247.3907.8..5. 20302..32070.507:202. 202-.98/.39070-/./.907-9.32.3..7.7/.9.33./.5.0:.9.3.:0./.30.3.3/.9047.32.  09: 503//..   &39:202-039:2.9:::2 ::2 9.-.3-.2.802:..7.7.3.3903.202-3.3/.0207.320-.8./.3  .8.3702.8.9-07:2:73..-07.:9.7203.8./804..9.3:8..5.320250703.. !747. .9.507:/-07507.3$%!.83..9./..9/.  .5747.38:/.3.7:8 /17../30./2.3/.3-07:.3 .3202-.3.9.390.2030905.3.  9.3/.8.93..33:.3.9.32:73507:/-07.32033.3..3/:32..2.340:7:..7.. #02.3/7.33...7...38.3 -...3.9..202-3.3.3.:3 053.39070-/. 033.:39:202:.3..380-.805.380..7.9.3 802:.802:..33/:%3/.7.3802.9 ./.3/.3798..94024/1..3. ./.390. ..   ....8505034.3./..3 9.3..9.3 08..334%84380%99074380.3$48.350302-03.3.3.5 .3.9 80-0:2.3:39:2020-039:2.5.:808:/.39: 5747......3.7.3.3.9.9.   0825:...3-07:..-  20.::  /!!.3.3/.3!:89.5.. 07.9:3:..3.8.05. 3.3.9   &39:50.3 07:98..9-071780.-0.3.2./.3.3 907../.././.202-../.-.-9..9.3!0.8079.920207:.37:2:8.9 .843.. $0.3 -:-./5.9070-.8..30:.7..3502-039:.3 8..8.2.3-3.8.809..232030.:-.8-40/-09:.-. .7:..5507:203.3..7.2.20.3202-2-.3 50302-03.7-0793/. 80.32030:7:507:/.3907-.350347-.3.907-..35./:.3-07:..5:3 503//.3  5072.374.:: $02..3. 3/.3 ..8:5. .3.3 207:5.3 807.350347-.8.3 203.3/...3903..20302.20207:..7.980..2:/.9/..7..9.

9.3-40 202-.3..84.3/.3 .8$%!.39/.3-07.3   $.8503:3.3.82025:3.35.308. 203:9507.3.3/.507..:50748.9.3-:7: 3..3./.3:39: 203.:50748.3....9:7.203:9507..33..08.9.3.84.35.7:820302:./...:32.7.3.:32.84..32025:3. 9...98080903.:32..37.:50748./.203:9507..39/.3-:7:503:3..9.3.507....3003/..84.8503:3...9.003/../..3-:7:9:/.203:9507.:32..9:7.334 $%!    !03:3.3:39:203.3.3  %07/.9:7.2003/.3-07:9   $4.:50748..37.5.3   $4.9.3   &39:$ .#&  !#  .3079.37.3..3/.32025:3.3. 80507984.3 .9: $08..37.9:7.

7...

.$    !.9..503/.3/.9:7.37.7/0.203:9507..3..8503:3.3.38-.:39:203:850703.:32.3/.5.98.9.3.3/17.../.35.-0717:39:203.3..7:82027.:50748..3.3..5.93/..2.3/..3-40 203.3/..3   5.  .

7...

3 .3.3-0:25073.:32.3.:50748.9:7.37./.35.203:9507..3 -40203.8..93/.9.9..8503:3.3/17.3..

39: ..3.3.5. 2.9402.:.-40202.   $0.3./-:.3/.

.7..

5.:39: 202507-.9.9.3-40 203.:32.9402.3..3..3/.93/..:50748.2-...390. 2.3.9:7.3. 909.8503:3.37.7:8203.5.. /.35./-:.3/17.3.35073./0.203:9507.

7...

.3..202.93/.3..3..3/.390780-:9   $07.

..7.

.3.3-072..3.3-40 203.37./.3 07..3/17.5.3.:50748.3.3.-:.8503:3.35.3. /.203:9507..9:7.3.9.3..3.3../.93/. 2./-:.9.9.35073.:32. 2.9402..9:-072.507.390..8:/.3.

..7.

/.3-:.390..9.3-.93/.:5073.3 .3.3   ..8.7:/..

94024/1..3.8:5..8.3808:..3  . 080:7:.8.2.3:9-0.32070..3.7..:9503:3.  $0.8-809.7.3.7.39:/-..3 203.9.3.2-:393=.9:. 7..2.507:-0.3.3.3-.3 .3 :3/.0472.:3..3 20325.:3..3.3$.9:/.3.39:  2030/.:79 2025078../.3/. .8.=2.3:7. $07.3=$07.2902.3400.2..9:9/507809:: /50792-.3203:7:9.3.79.39..9:920.3.3.4/.9.3 808:.3 703.3.3/./.7..307809::.203:8:..9.9/..9 .3.././.3./...=24/.5:: 7-:47.85/.3/.3$.2003/.790.3 20302:.25.3.  /!!.3 :3/.9: :9/:3..9.32039.32.=:950720.5.20.3 /8.9 -079::.9.9 -07.3:3/.303907:7: .40.8 .-.38-93/.8 .9.3!0-0..39:3.3 .3 ./.3.9..:9.9:503/.3.95078.3  $$ !#  ./.3..3..3 /8.3.8.  09: ..2 /...3/:3/.3/.3 :8: 8.3 .3.3/9:=.-.3.:808047.5 202.3.33:.3.0-444380440: .5. 203:39:.:8.$4. /03.8.9...3..3/8.5.23.80/..9.330.9: /..9-0717 7 . 8....7.-  20..2  .3.5.-. 9:.7.3.38090.8.-07.-0717 7.3.7.8507.79.3-.9.334%84380%99074380.3202.-0..3.3:7.3/...:3 =-.:.3:9202507:.43/ -073..././.84..3.2:80... -03/.7.3 207.32025:3./.3.3 808:.3=8:5.. .9202.=2039079: /8443 7....3  20703..3....3 207.::= 5032-.2079. 203.3.:9/.3-:7:05..39.3907.3.20203: ..3.3.3.2.95079.$0./.9: 85950720.3.3 ./9. 08.39:5:3/::8. / :9 /:3..7.09.507: 807.79.:9203./.2.9.3-. 4 25:3.:2.79: 90.3. 203.=897.3 203.07:9 8.7.-.=$%03..3907/.. 50780/..39.-40202-.3808:...3 /39.2074849 .3/-07./.9:.507: /..9.43..3808:.39/.3.. 80909 9093.3-07..43 0..90807. 4 50780/.35.5..../507809::5:.8.3:3/.8 -0.

:3.3 :8:83.84.9.3/.3...80.   439490234 $%!  .-07809::/.3/. .3-07809::...:2.

-/..3  $0.-.:7.3549/.0508.43507:.8.5.3/.3503/.3/.30.-07809::/03...3./..3..0.5..330.3/.:2.5.-84. 05.7.33 ..40.302..3503:7:8.202-./.93  &39:203.250-./-7..35039..9.:. 089.

3.3...-/./.43:..33.809::-.8.05.31.35039.947 1.7.1...3/..9.5.3/./-7..40.3 02.39: .-.0508../.250-.05.:.250-..84.3 $0.0508.5. 507:203...947.:2..3/3.3/.39:7:9-40202-.5.3/.8.9./.$0.3 02.:7/03.3.40..507:.9..3.2902.947089.0.9..9.202-.30./.35073..:3.-/..330.:.3  ..9..3503:7:8.3549 /..3.  3/.

3.507:203.3 /.947.1.3:.9..84..3.

..2.8.

08.3.

9.8.8:./.3  -07..3.39:305.203.3.

3902.003/..84.

50..334%84380%99074380.03/.: 9/..38.3.../.:9/.33.3/-.3808:.8907-.7..390780-:9   $07.-9 4/:8.84.507:2028.3..7.83-40/507-..3$%! :8.9.3  $!:3./.3.:9.32025:3.84.3.3.2    !03.9.3.202-:.7.:2-.:5:33-:..-07809::.9....:3..-.3$&:2-.0-444380440: .8 #.38.7. 809.2.909.30--07.3207:: 50-.33 :./..4050. $03.07809::..2.2.3/.9.9.8.8.84..7 50.9..9.94024/1.3.... 07809::.9:5.3/.7....3 ...9:507.7.98.. 8.9..55.35.203...9.38:2-07  8:2-07.3  #.3/.7...3/.2$!:3.39.3.-07809::.3/03....3:2.3.3  $$   .73-40/-./9.3..-  20./.    .3:7203../.:3./.3 80-0:2203/:/:505078.7 .-0.284.5073.8:2-078050792.-07809:: /!!.95.3.3.34047..   3/..7..3$%!.7.-07809:: /03.3. .93-0:2.9.37.3.3  %3/..

3:7202-:..5079.7:.3/...503.. 503.3:7.75.80507950:2-.3:9..3507025:.3...7.2   48:39:203079.38.90:39:3./.2.3:7.7.3:5!7/9.7.3405./. 702.2.38.3.3-0:2-0707.3:2-. 50:2-.2 ..32...3739/.50:2-.7$05.50:2-../9.3 203.503.

 2.9/..3-0707.8.-.25:...702.

8.:2-.2.3. .20-2:7.3 203079.80/9.9.3 .. 2.7.3.7:20/.503./.2   !03..3/.88.03/07...3.7:.  4850:2-.7..3 4850974 2005..35079.

.303/07.075035.503:-.3 4280507987 .390780-:9  34.3-0724947203. 5072...3/39  102.3..2-.7.3 .3.8.3./04805079 00/147$500/ 203. /.8:.0.7.3 702..39..0 .3.

0--..5&  02-3.702.8.7.7..89.2 07.7.2...8..79072.3-0.890780-:9   $.9../7.2.2805079 719 /.3703/..3702.9.5.3/.:2..8.3/9434.3 5078.3/:../804..2.3 02503502.34050307-9102909.37.5203.02:/.:39:2037:.7.3/5.2    02-3.  202-07080/.:4880.3.39039.-07:2-.7.203.3003.3/03.3-07:2-.307.3805079/.9.9.50:2-..8:/.59/.3-0702.    03./.7.3:.9:.7.3../809.8 .350/.2 07.5.3 .7:702.3..2.2.39:25:.30-703/.3507:2-./.8.9..8:2-.3 %0...3080.  .0807434..:4.3:2-.9:./.9.3 ./03/.20307:8 5078.3.3507.3..8../.348.3.30/.-07902.2. 80/..302503080/.7..3-..3/ %0:748 202503..

2.3 3.:7.3  0/....9.378.7.9...4394507.9.9.3080.3.3 507.

3-.7.35..39039..3:39:-07080/...207./.

2-.8.2  5.3.9-:7:-07:2-.-.:9/..9..2-.7 .9.3.350:2-.207.320-.3307.37.7. .2 92-:..3807.702.7.

307/.3..   0..:.2.3743/.3702..3..

 .3405.8.-07:.502.39.:.

3743/.9./.307.39:25:.3.2 9../.548507:0-07./03./.5702. 5.2.37...8. .380.5.7.8.5/.3/..5203.89  ./4.7..3.7:2-..39..390..3:2-.

.89.8:.303./9.:9.3/:-..2070.2.  50:2-.38 8443.-  20./././.3/03...3  %07/.03/07.-40203.3..50.3:39:202-3.3.. -:-./.-0...39.3.5.94024/1.3.334%84380%99074380.3-:-..393/.7. 5079.9 5.7.5.3   :-.8.3/.2-2-.8 3.3203..95079.7.9.  2..9.3.3$.5.8.33 :..950-...5/.:9/9.7.9.3203.3.  /  !.3.50703.:2.3.7 50...9.0-444380440: .3.3     472:.7.97.35./.202-3./.2-.9.8/.520203:802:.2.3.503-.75.:2...

/. 203:3.3503/0.9.3...388443.38.203:850703.2.

/.2.:   8:  .3-072:..3:9.3 /.   02.3 :7./..809.39/.95079.3:9.9 203:7./03.2.2.8..-0723... 0.2.9..5   .9:90390780-:9 $..3.80..3.38 /:9405030./.9.80.9.3.9   8   472:.3:9.35030.7.../.3.-07:9  . 203:850703.3 ...43941472:.. 8     472:.320-.39/.3.9.38 .3/.320-.33203:3:.3-07.  8:02.3 83 8.202./.9.7. 202-3.75.. 203.7/03..3.2  8: -075:3.3!   $5:3.550703.3503.9/.3809..:0..58.3.3.38020893.3/.9033/:91 /0/:91..3..390.388443.9 $..3.3503..   0..3503.8.2.3/.3/:38.3 02....3.-.9  8 -402030-.3.3503.

.8.0-444380440: .-4020308.9.3   !&&  .3/.95039307. /03.3.7.:9.3.  /!.-  20.3.3!02-3..3..3.3.2.503.7.9.35.7.-0.94024/1..3.334%84380%99074380.38. 3..8..8  .3./9...0.33 :.8..95079.37..9.3/.3  .3/./.32:/.:079.

-.3/.3/8:.7.2-...9.5 3.3803./..203.3   239   202-.3.2 -.9:84.7.8..3:39:-.305.8...202/. 8.33   ...8 .3    7:2:8.-.8.33.92..9..7.3..8.7.84.3./2.3-..3-40/.3..3203.3-071472.32..3..3 .33-40/50..-.9.-.3    ..3 202....3-..2.8.:-:.33.39/../.390780-:9 -..33807..9 9/.   39.-071472.8...8.3 507:/-.:..39/..9.39.5...7.8020893.3  ..3 207:5. 239 !02-. 2:33./.9.3. 2:33-07.8.3 2029./..3.802:.43-40203/../.7..3 .:  09: 8.8080:7:...3.84..9$%!203.80-03.3.30-9:25:.  5.:  09: 0-40.3.:./003/.3.3.950393/.3.43202-07.9.3.32.......:.3.. /5073.320..2003/.9.3 84.8. .3205:984.380-.88 08..33203.  $0-03..3.43.8.7.3.3.3. 3.3 .43203:3.:.3 805079-07:9    02-.3/7:2..28:/.3-40/.3 .3 5.0.9/.3 0-....8../.3/909.3.384..  /.-.9./ .7...73...8.9.3...39:3 05..   239.5.33.3/:3-.3202..3003/./.  .3.: .32.. 5.3079..7.3..3-....3/:384.: /17.3...3 50393/.33.784.30-/09.3/507:39:./03.3.3:39:-.33     !&&$  .8.57089.35.

20303.89-039:.5.

7..8.

 2-.3  239:39:20302.9.3. /.202:33..  5079.3.307.3-.3.5.3..802-.3/03..805079897:9:7..3203:8.3.897:9:7.7.92.202507:39:..3 .7.8.0.. 2.2.3/..3.7.3503.3..3..8..50-.73.3  02-:.3...3-..3.7.3.3..9 9./.7..93.9.30.3/..09.38:3 802.3.038 /802-.984././.2.84.3-08.8.3.. 08.3/../94.7.97.9802.7.3    02-:.7-075:3..203:3.43.....97..30-:7.75..99:3./...-.3.75.9.0/. .5.3..1472.8.3   239   202-:.43 80-.3.82:2     $  07/..97.73..7...8025:73.3202-:./.380.91 502-3.3.3   239   -.8 .7.3003/.3.38.3.3    03:8.3.. 8.202-:...7.3.2.9207:2:8..3/.3.8.8.3700.3.3./..2: 50-..3:5.39/. 9.850 -.-.    %/.  W-.3503.97..

3 -:.33 !.390739.5.   $4.9/507.3.3..3.7..3    !%&##  $0-0:2/907..5.-003/..3.7804.. ..203.84.3.32.3.3  .3 -40. .3 80..9..503/.307.350.:3./.3/.::.3.:3..:/...3  0.3/.../../. 203.8/05.203..88/.33 -07..3207:2:8.43947.. .-.5...3.3.9...:39:203.3203.0-0.5.3.   !03/.9.3.3/-.3.3./0.3/.83.07.32.3./.

/0138.

.9 809.9.9.3...3..  88443./.32.7.8500-078.2.203./.3/.2-:39:203..7 2.4380507.5:3.33.3..3.530..3/.3.350-.3/-0.91503:8.8.32033.3.5-:..05.:3.3 08.3  . -...2--07./.79070. /0.33.9..3.3.307..547.8/..3907.3.507:/.83.9/.. 08.8  .3/:3..3  9/.3 0./..3..390.97..9 .3   $..2.:3..7:3.3/:3-.393/.32.:9.:5:99..3203.:3.0807.8/..350.7802.-070-.2.3502-0....32.3-40202-..9.3.3.3907/0/.02.350.:9 -.3 2.-072:9:/.32039.

2.3  -  09: 9:25:.$!%503:8...9.393/.544$/..3 502-0.3.8.3..

30/:5.-40202-07/0.3203.../...3  /.8 8..530.  .8.39:3/.3 02503/..9.207.373.3..3 .3./.9 .3/80-.    02503080/.7.:39::7.9.91.79039.3 .8.38.80.8.3. # ...50.7.3 07.39:3.2089.540808047.3/-.530.39/.439/.07.3-07..91503:8.37.3.33202507402. .3..3 /.3 05.3..5.2203.32.8.3050393.14:8/0.:..3/.8..920309.92030.8.507:  $4.3 .3-.38.3  2.2.32.547.9.2.9. 5.3/.3.3.9.-.3/.5.32033..3  0802.3502-0.3./03..3-..38.503.9:3:.340503.2..  / 09:.-075:8..3/..9:5:3..3:   0825:..3202.8.30-078..3050393.2..9 /.90.89.2.-40/5.39039.3-078 -072:9:/.3807.33 802.9 /..5.:9039.0-0.3.30-078.3.32070./.802:.380.305..393 /.

.3.30:. /.9039.3..38-: $02:.33./703./.307.8:39:203..8 202-.-..302..05.33/.5:3... 443.-.33.35073.302482033.9320307./.8:.2 -.3/:52030-.3.3/:39.8.. 0.8.317.8.307..8..9.2...103 ././...3.8/.39:32070.././.3/:52030-.2-. ./.. .3.08038.3.9.50-.:-07.2:37.7 .9.330.08038.8..3  -./../.5.33   !03/./.3.3.32..33   88443.9.  !03.3.02.30248/.:.3090.3-07:8..7-4324348/.5.39..320702-08.3-07.3203. 508./.038 503.02.8 !03. %07/.9 7. 493203.07.39.75.9.503...8.3..202-.950-..9.39:3 4743.3/:505.90.2/:5 %0.3.3/:3.3.::.2.503.8..5808047.3/.3/:5 7.. 47.:9.2.: 0.9.33  07.8 ..39:3 9078:2-./::8:83.3:././.3 0.-.39:34743.317.0:.5.3494990.308.7 .39:3 0/:5..3..7.2./.7.39:3207:5.5:3.2.203.203/./.503.9./:5 090. !03. 50-./0:5.3.5744203.3.73.3502.3  8.79074743.2/:5 90.3/.7..7 3493/.39:3     2.3:93. 802..331.7.2../5:3.9.38039.3.9072.347243.3/:5 907/..8.3 202-.32030-..3/0:5.3 5074..9 909../..3.35074.39:3  %0.038 ...3/.3.202-. %0.7.2.2.39:3 2..39:3-:./.5:.380.3 /.305.3503..3502-:3::9.3.3/0:5.5033.93.93907/7 /.30/:5.24/035.47.950-.8 0.39:3 .39:3 3/473/.7.5..324/035.3 2030-.3.3/:52030.3   %0..05.91 20744/.2.3/:5202.2802:.3 3 2033.9./.38.9.3808047../.3.7.52.3:25:.33.39:3/.7.331.3. . .39:3 502-:3::9.../.3202-0-.39....2203. 203/.9.9.-. 5.323:223:2.3.

/.3507-030.74803//. 2.203/.9..3.39:3 0- 0.303.5.9 203/.574808! !0.3.3.9...7-4324348/.3.9..2 8-:-007.1033 2030-.207:5.907:. !02.5.8:34793 9.33 :.33.05. .903.3 038-./.3.2/3/3.-..50744  .   20305.334%84380%99074380.7. -07/.8.:7.9.3/. 202507.3/.203.7.8.788443.33.80/.3-.. 0..1032030-.3. 907.9.   :2:2 -40/:7..32089:8:8  2025:3..3.35:3.8.3/.:3.5.2.79074743.3-.25:7..8.3.7./3.-07.3../.9074807488/.303.:/.3802.3.3.7.2/.8.3.3  :7.-.3/:3.-..3907.7.3./.4394./..3 -07.5. 202507.3.0-444380440: .3.9.39:3-07.05.7.2.9.3 -07..:9.84.3./.390.35.203.9.31.3 . 070.3-07803.9.39..     :7..302. /:3.3 203:7.3 2...3 ..3/0:5.3/:3 .9/..103 ..350707.3.3./9.320744/.39:3 -.7 503.9/3.788443.:.:2.302.390.32.3-07..20207:.3 5007.32030-.9:7..3/.79079078:2-. 32030-.8.33.2.-  20.-0.3  $ #&#  .2.2-..  /!...3/.-.3 202:/.38.  2.3.7..5:.39/.7/0:5.9.5744203.37 .9. 9/.3.94024/1. ..8..8.32033.  493..39:3 3 2030-.7.  7 .9-.3203.3502-0:.-.7.79074743.7.9074807488/..93./.:9. 9072..309..:     $0..7.5502.7/.3..-..38.9003/.9 7.3.39:3/.

-078.3.-.5./.7.3/:9/.5.3:9.9:8:83.3.9 0-.3.3.3-07....9 %07/..2  !   43947.39/.203:9.    02./.3 43805../:..2.390780-:9 9/.3908..-$.5.25:8.9 20-07039.9 5072:././8003.3-...2-075:3.8203:3..88443...39/.30805.3503.9.43948050703.38:/../8003.502.3.  03. 0-.78:!02-:.: 0.0..388443.80.7.8 8:/..3.5./:.3-.3-.7..20-.....$!:3. :8.303/07.37.9.7.9::./  4394...3-40 /.8.3  !80.  W..3/.!&$! 203/.2..: 2.7.-..3.9047.39.::.3./.7 !03:8.03/07.3../03.302.9 -0781.-..-07.5..3..5..3907..-.75.3:9. 748. -40-071:38/03.388443.:3:39:50.388443.3/.3 2.3.34050...9507.3-.. !02078.2.3:9.3.-071:38/03..3..3.3 503..34050.   4394003/.25: 83..303/07.0-9.3.3 W9.99:/..3033.3/:.3..3 002..::./:.3. !02.32070.350. W033/8003../.:3.7.33/:3.3..850-.39/..703/07.3 .3....-.390780-:9 .-70.  07:9207:5.509.3.84.79.02.78079.3.05.3 !03:8.2025:3.7.-.3.333/5.7.3.3-402030-.320-.3/./.3/.2.9.4394503/.203:9.8/.-402030-.3405.2:83:.7..320-. 002.. 5:3..3-0-07.80.-075.3-.8.3.5.2.808570882.3-.9:2:2  W-70-138!/59/.850 030/..39.9.3.350...3.3./..3897:9:7 503/.3 .9. $0.3-.3/5078.3.7 -49....3.3/..39/. W!/.. 93   . .9/.7.3 !:3.380-.33-40203:3/.39: .3503.7.38:72.7.

.4394/-./0..3.20307:8 ../3.4394 .

8.

.2025:3..9802039.9.43.3...08..3/.3897:9:7.3..7.20305.3/.8. :.33.339/..8.:7.7..8:.850 -.9072.::.3-.3.9 897:9:7.3 !03.3.-.3.8.85090780-:9  09: . .3/507:.850 0700.507:20.3.9: ....3380202. .3/7.8500:9:.

3507:8.. .3202-079:25:.7907./.305../03..

9.3..507.

8.17.

3.5.:8..3/0..

30.34478...3 /03..808:.3-...383.507:/.3503/.388443.5:3.8.2 0./.4/:8.9:202-:.9:.502-:.308 502-:./:.29438.35.:../8.980.33..3 .950-...7.2.:9/3.9:507-:.3 .40 0.507.3 8..:.3./.3-.3.:3.7...3..8..3-./.2/03./8./:20. ./..9092:7.7:..220/.3.2:/.9. :8907:  50-..8.8.37./507.207:5.9025.3503/.20.340./.-07.547.3202-:.9::.7...3/. !02-:.-079039./..340$:...347.390.9.3.3-.25.38007.308:3.32.3 50792-.32.: .7.3 .3  $0202.34047..32033.207::05.9 .390780-:9  -.39/.3-.502-:.:.-.39039.7..-./83-..9:.-073..3/88402.98.203.2..73..38.3.3.9  080-.3.3907..  .    !:3.3 ../..5.:39:2030.3-.    !:3.2-.2.9.3.9.3.3-.7.3-.9./03.3 507:/.30.5.9 9025.25.308 08502-:.99074/.3203.3203/4743808047..39/.3/-:.. 2070.3.3.35..33.9.9. %07/.547.3 2.502-:./8.2.3/.3..-07/48.3907-.99./8.90.:-.9/.4/:8.7.-079. 0.2...8..9.3:8...950-.3.502-:./.3 -.//.$:.3.08502-:.3.3   439450703.9/03.-4/  439450703.3.   439450703.05.3/. 9025.3.9  2070..3.3.:9.843.32..3.3-...3./.8./9025..2 20/..3.9/.203.3 $09.3-07.3:8:917.3-078..99.3/..2:3-09: 907/.25..3202-:.3.8.2 .. 8..32033.7:/.3.3/:3.3 03:7:9./.-.39.3/./.507.2--. -2-3.31034203.:.3.33/.7.3-.507-:.7./  09: .39039.7. 7.9.5079.2070..388443.. 7.81.3.82.9502-:..33203:9:50.:202-.39.88.9/03.8/ 9025..3 2030-.0-.3..9307.73./:25.507.5:3 8090.2-/03.   439450703..3907-.-.::.7.: .3 /...8.947. 0.    0.8.9025.9203072.2.3.-9.3-.1.9025.38. -07..950702.3-...-07/48.2    0.703.3 $0-.7  -...33.: !.3. 5:3.547.3/. 2.3..8..34047.32.3-.3.94947/.7..3/207.2.902.-:.9.8073/:25.3/.:.93/.5.3/./:25.3203..570.7../..2.3-.3 9/.3-.3-.5.4394 -..::.7:/30.7/207.

8  !07.203..   !0.8. :. 203..0:..2030.20.3.3003/./..-07.203:.:3.73.3.550703.35.7.7/0.3/03.:3..3 #:::. 2.7.7.75.3.2 2070.3/:.-003/.350792-.. .7.203.3  #&  % #   ..8.350703./...7.3/:3./..9 $0202.3202-3..7/3.5.3..3 203:.92:/.9/.38/03.7.5.3:8:99.9 08.843.3.390780-:9/03.::.3./.3503/.9. -2-3.3.897:9:7.3.3.33./.3/.3202-3..3$%! .8.99.3907-.5..9.33.7./3..3:99039.39:3 3/..3..3..2...333/8..:..3/..3808-0-. :7.7./03.9.8.3/.38..202-3.3203.-.89.7.3-09:/.2 :.9092:7.80-.:9/3.3-..50.9/.3.-07./.50..0.8.3:7.3./.809.3:5.802.8.:. .3.3.3.9..9307.908./.3/5:.3/.38/.803.350393.22..84.:402.8.32030.3 .7 503:8.84..202-:.25.35.9 9.3 -.47.3...3..84..3 /8.3.8  $090.4394902.37.9.3003/.:.32070.9..7..3 /88402.2070.3 !..253 -079039.3.3.7.3907..9.7.-..0905.7.3/02:..38.38 .2.3/03..980.30.3:.38.33...570. /.8..50....3..30-..805079.9.20..50703.3/.3/3.3.3.3/:.39.8./.3.9 203072.:-0793/.3 -.33.3 5.

.7.802.3..8. 2.9    07.35030.3...3 02.3903.308.3-07./.07.3    !0307.32070.84.:80.::/.3/.330.3903.33 -.3 .2902..9.32033..07.302.9039.8305.8:.7.3.8..7./.83030.9/.8:.

.8.3!$ .503..  ...  ...43-4020308.3 .35079..3203.3$&/.3 84.43-4020308..7..3902.003/..9...3$/03.   07/...-.7.3-.3#%!% #! 802039.32:/..3/:3-.84.3 !$ /.3 $   .2...2-..84.30/:.3 ..

3503/.3/..5..8305.5./.8  $&903.9/.7.32033.7..07.::..7.2.3.9.4333202-3.83 $08..8:..3 $&2089/-07 /0138%&2..330.2-.8:/%&.3$&   .7.8.:.3-40203. .9  5.3..  #!507.84..9.9.-.07.50703..302..3903.

:20307..32.80:7.9.8:/$&   4394/0138.3.3. %!#% 3.3 :7.9.3.3203/0138.

:39:-007.9..8:/$& 903..7.33..8.3/.07.80:7..835007.730.2..   %& 3.30.3 :7.9../.7:.

.9.2!$.383432/03...9.3#! #!/...:8.9   4394.3.-..9 4:8 507.2033. 903..32070.83 2033...33..07.

7.79. .9.37..20309.:   .9893.3#!  3-.9.  .:309.8. .2.3.32070.:3  .3-079.:   .32070.389.: .3....43-40203.3203.3.7.:89.5.802.3../.2-..383432/03.2-.9.9.5./0.989 807./30.:8.9.802.

3.9....   43948094704342.4394.3.7.3-07808:.320-.32033.83432/03.80:7.83...3-07808:. 30..83   4394 .3 :7.3030.9..0.33.8.3-07808:.903..4394.9.07..7.3   %!% 3..7..4394.9   %% .9..3/.9.  439430.3 507.7.3.3  39.9..3903..

:8.3-07.3/03.3$&  02.-..3/...3 .43-40203:880-.3$3.08..9..3.

947.1.

947/..83-0723..9/.3 %& 80-....3903. 07.9.8.2.  1.9.3030.-.7.

947.1.

9.3/.3$902...947:...  1..3903.830:.7.730.8.8.7/...3/.:.9 .7.3203.3/:3$ 02.9..9.3030./.9.3   % 3.3.9..7.

8...3.....$3.3903.$ 2.9.84.08.3/.9.3.308.8.9 807.902.3:7:02.3.43202-3. /.83  3....8:..07.

003/.::..32025:3..3  .3. 84.84.7.3.3   4394503/.

 /0138. 9.3/.7./.9.:39:-007...07..3030.730./.83207::05.5007.%03.7:.7.

35007. 30. 30.7..7.3:3..35073/:897.73/4308.7.8339:7:9202-.57410843.30:7.3-:7: .3 $ 05.7.25.9.305.8094704342 $0947 5079. ./.32070.-:7:.-.9/.8.91 $ -05.5./.80947..7/30.805079:7:907..3 0/.439430.07./..7..9.8.3903..8.9075.8.25:30:7. 903.7.07.0-.3.7 809.7...802.37.3..3.202-.:3 #! !02-.37..3. 1.330.$& /.39..947 /.  .3/30.3 2030-.3.83 .7.3 /4947 .83/. 9.7.9:7:9203.2./..:.3. ...7/.3/.8.32070.3-079. .439457410843 :39:203..:30809.. .3 /.   ..  $0.8.32.-077.3508. 1.2.:39:203.3903..2.32070.90.9.350:.43948094704342 :8:83.3.250-.2:3-09: 0-..3203:3.3207:5.47 :.903.2-.-..3.2.9/.7.3.2.7700/30..

3 50792-..393/.:202507:39:.303.3.8984.84.3..3 239:39: 20. $$  !#   !.3.35.7.3/03.7.3$%! #$%!$ #$  %%   #  $%#%$ # 0 %   !&  7./.--07/.-902.3   03039:.3-07:9  02-.0802:.32.3/:.0-:7..3.3-07:9  0--.2.:2.9.: 7...8..303/..:.3.9 1.8.3/-07.

/0.

5.503/.9.

4394..

30.30.:   0309.84.2/03.3.989  .3  02.3/.:/03.8/0138.8003/..-:989..09.

50393 /..7:/03.3..9.3   %907503.314:884.43805 7.:.39.

8/.3507:805079/3.3.9..35.20..9. 9.3./.32:/...3.300203.8    03039:..38.3/.3 /.2.3 0-.3..2003/.2   /..202-3.3202.8:.9.3.  3.9 080:7:.9:.

0-:7:.3.

5:3.

.2.8..

08.3.

39:305.3. .8 -07./.9.203..

5073.3202-075030.8.3..39075073.8.3905.3 808:.284..9:/0.3   0.9039.9/.3/.9..

:50702-./.3/:.9.507.9.3  &.- .:80-.880-./.3-:..  .3/..3203:3:.8:.3.3.39039.9.35078.-20303..3507-0..9503.808:.7.2.-.58:  .8.9:0.3203:.3907.3/3.

7.9:/0./.3.203443.9.  3..05:9:8..3 808:.38.88.:202-.2.3/3.88808:.9:507.3203.3.

503/.9.5..

7.9.802:.3808:.34  .9/.9.2-7.9.9:507.3 203.3/03.5073.3203.947 !07:/8:8:3/03..388902..1..

3.35..380-.-9039.1..947/03.30.3808:.3202-07.7.3 :. 507-3.3..- 80-.89.9:507.3:9   :9./03.

9..:7/03.-:9  $0.3/3.:2.507:..3.947.33.3.35073.3/.3:.1.9.3 /.9...

.2.8..

3.08.

9:507.95..3./.3/-.3.5.7..3.8.38.3/03.284.-07809::/03.30-.9.7.3..3.: 9/..3/.84.9/.3/.03/.3503:.9..31./...3   0-.-07809::./.3 !03:8...3202-:.97.3 -07.3    07809::.39:305..3/.9.202-:.7/.3.203..8.3..3.39078:8:3 030.3808:..2.39.3/.

3/.3-09::39:202-:..89.820.3./0.97...:802:.3    $005.3.3.3 :5..574808/.3. !.3.3/.9.7.203:8.8 2:..:39:20302.7.:.9.3.7.

37.::. .3   !03/.  3.9.3.94702.314:8507-3.390.3 2070.5...7..502-.  3.3/.3..9.3503/...3503:8 43943.  5.3 .9.3:39: 202-09:.3.  3.::..3 08.3 532..:8:..3 /-.9.  88443.03.3  5..308.3..7.::.9.3..3. 5.3...9.37.   $97:9:750703.7.::.9.7..7. 5..7.3.3/..3.  !03:9:5 532..-.3.37.3 &$..503/../8.$&02.3...3    $97:9:7.2030/9.3. /.8 02..320309.3503/.3...3 532..3.202-..947 1. 5.9./...

....7.7-0./. ..3.8:./..9. !073..284.2-.3  - 0138.9.5073.384.3 :-.9.75.38: .3/.

 0 4394     !03/7.-07-..3.3.203/..8050797.3 08.3.8.3/..9..7.7 /8.8:..2...3.32070..-07/..9.3  $0.3 20-..4.8.3.33 .3.3:2.91 !! :39:203.3.3  03.30--08..90- 9075073.:2.3/303. 50..3503/.3:.3.2.9.03.3/303.8050793-070:.83.3 $  ..-.::.3.2538:..3/.3/08.39.. $  :39:203.3   $97:9:750703.   4394$4.3  5.3. #!  07./...8.83.3 0.3!03:8 !!  -3.3/.-.2-38.3./.3 !$  03.8.357410843./70/9  802.3..8:.:..-.3..202-...3 2070.2030.../.7.330.3.. #! 3.3   ..3.80. .3.92./.3 /3..::.250703.3..9.2$&/.8.3-070:.3..5.9. #..3.3 &$.392-:/03... 9079039: 805079443.5 2.3003/.3405.003/.3202-40.340503:8/. 5030003.3 ...3-070:.388443.3 !! ..03..-40 203..3203:3.3 08.203.88443.08.   4394503/.85004342 549/.-07-.79.0-202..50393 #!  / 4:884.0-0.-.3 ..3.4.9.3 03.390344./.388443.3 502..39: -.3-08.8.50--07-.8./.33 03.3 .7./..3848.3..75:9207::05.3.3   09: 03.8.75:9 $& 8073-07.9.5.3.3...20-.3.392-:..50--07-. 5035:./..9%45.84../.3...03.502-.3. 907:9.7.8.0 /. .43805   .7  55   5.9.8.3/.9.0-0..:/30.

3.:/: . -0781..9:2:28:5.-40/:7..

9-07:93.3/.9 . 8005...9945.8..2..8./0.

:/: .

  :7.3..

. :7.!0302-.3.38 .3.

3.3:9:39:2030.0907.3.8.3/0.

9.3/3.3 /..43805.2..9945..

:/:    4394.

-:9.

31.9.3700.3/03.08 .. !07:85081/.

/0.

:39:20302:.3.. 507:.3/.3/.3  - $07..203.3.305.5.3/.503.8./.8.3/02:.3..    !030..43805.3.3..4394 :7.52././.9202-070.

0825:.3 ./. 40.

3.3907.3.93.57028805079570285073. 2030/.58.9:57480/:7 50303/..388443.3/.9 509740:2  5..907-.9./3. 0-.3...3..3-.7.  .388443.3/.89/..7 .3/3.202-03/:30-.7805079.803/7.3.3..7.9/.9/.390780-:9 $0-.90780-:99/.3.32:/.39039.3.:7:2:8.3.3 -.9/.89  /.3-.350303/.9.7 .9:39:20325.9.. 20303/..3 09::.3    55   49.3.:3..:805079 .33..3./. ..7.3/.7  !030..4394.5744  09....3-.207:5.708/$0..9..-.35:3.4394 2070.907./.2:3-09: 2070.3.3.3-07-.9: 8...32.2038..2.35:3.7.3-07.3 -.3.907-.3-./03.:/80-.3 -.3/9025..3-. -07.8.9.3  3./-:..3-.2-039:503.3 ..3   439488443.:..3   4394$4.../.:379$5./.9/.3/.3.....3 20303/.0-.3207.907-.3.3907.340503.3 -.9: 50703.3 -.32:/.   -.3.9..9. $ :.9..3 !03..3.$97:9:750703..3-07-.32:/. 5:3.2:7:9.7080..3..-.2...8020893.380.2.:5007..7 080..7 ..39025..3-07-. - -:.3 20303/..3 .0-..9.-.3-07.//.3 20347-. 5007..347 0./..33.3-..  !007..202...

-:9.

3507:/.9%7.75.089/.350703..3897:9:7 897:9:790780-:9:39:203.83..3.8./.3:9:   .388   ..9:897:9:7 ./.8020893.3/.897:9:7 897:9:7.3 3/.3.-:3..380-:.-40 203.38 8443.3.

3:39:203:3:.9.3/-3.9.3507. ./03.39::.3.

3/0..809..3..280-:..3   %/.9: .8.388443..8020893.203:3..350703. 50703.3-07:93.38:39:203:-:3./.7..550703..3503.3/.   5./:3.3/03.350703.50703.388443.3..39.3.3  .3503:9:5.3/.9.9.3./75. 8....388443.3.  40:.3/0.9/03.3/..507:-:3.

502-..3  5..3..-..30825:.202-.50703.0825:.

305.8:.5.503:9:5 2070.3   $97::9:750703././.3.9202-:...3503:9:5.9 503008.3/-3.

0825:.3   !0703.3503:9:5.

3/.2025:3..305.3202-07.9.9.079.  3/.3  202-07.:20302:.3/.3.7.33....3..3.502-.0825:.9.3/03./03.9.-40203.3-07..897:9:7.3 14:8503:8.3.38:/.7.3.   203:.39/./.3503008.3 3.

/0.203:8802:.

9.1.

4  207:5.3    $%& 039:%08..50:.4    /..390.307.3203...388443.9.350703. 50703.3$%!  038 038/..35.7.-039:908.3/:..3/.02:.7.4 /7.3 5.3503/.39./..3/.2-.-039:908..4  !.7/.::.2.8/.3.

   $0-.7.4......3/.3.

3:.80-.3...8.

0.. 34.079.

..7..553/.34250203   02.7..3.7.2:5.39.3202.   02...:05.3802:.4/.-039:908.02.8.92.8..2.7 .8..3/.3.9:.7/...3.07503  5.4  ..8/.3   O .7.7.350393   02..3203:.289:.7.5...3../.3202-3.

7 .7/.4 0503/0.. 92.3.9.

./.

/.3.9.3.9. . 94.2.

..

222 .9.807:.

9.3/.807: 8.

..

.2-4.

/:..

8.7.05.8.3 2. 09:.- -...3-.8.5748./.24/03.   ..

8:/..

 -.03/..3.

.7.8./.. .2/:..705.187 %:. 8 /3507.3808:../.8.705.32.9/.17.3808:.507:/9.  %:.

..89.17:.

3.5..8  !07843.07.:.2/:../..  02:33.3.8.:.1. 203:.9.907/./.3  :38:7 -....9.55. -078::7  :.39.9 ..3.. 9.... 807.:..

3.209. $.147.

: ::7.5./.0 ..

 %:.705.-.8./..-.317.3808:..8..:.39/03.

24/03.

.3 3/.553/. .3 07. -..8.3507:/-3.7.038  038. 43908..   .8..:39:.7.. %:. 5...3/.7.7..  .9  7./.5. 2.3805079.3.8. 902542.9..99.9 .9503. 4.9.9.3 202-3.3 :33-03/.3.05. $.9. !0./: %.39:305.9.7/ %:..  09:.8 9025.89.3.43/./..7 2.

3/.  /. -07:9 -07.84..8.5.2. $0-.. 03.3.39:305.7.89:..390780-:9/03.5.4     203.3    3320309..289:./...3.3..8. .305..8/.317.30.8 02:/...2908%  .:    33. .85079.3.3.3.3:3.89.3  %.

.3-.3    339.5../.3805079/-.9..:80-.320.39:.39.89.3  !07.3.3 /03... 9/.3! 4250203/03...3:.    203.7..3/./.9.39039.9.    20307.3...3805079.7.43943.7.790780-:9.3-.-40/:3.2-3.3.3-3.1.89.3.   .43202.-   !..    2030.3.905.34250203  09: 5.: %5748.420207:..3   ..3 :8..5.3.3/.507.9.3..3-09: ./.9 2.9.3507.8.33203/.9.3507:/.3-.73 .3.302....3 203.2:5. .3.7..

9:  2.3.8.

2.3 2.8.7./.8.3 5.9:  80.9:  /83 /89:  -03 -09:.

/02..3  802.2 5./..280-0:29: .2.

3.079...3/..3-.203.3.2-.8:2-07 8:2-07.3/:.8.3-039:.899:.43$%!202-079:25:.7./..350078..-039:.5.5/./..3.33 202-072.73 5./..3/1.-.8.203.8.3..0.7..-0.3/:.203:./03..: -.8 -0:203..8..:39: /:.-039:..7.  $   3.-.-.3802./03.38080.8.8.:39:202-.5.39:2.-40203039:...080:7:.9 8. 02.5./.3-.202-.7..8..3    .8.3.3.3/-./.8..:17.9...5..   !.305.3 !.503/.8.3$%!   $%!      !&$  $%!   $     $%!    #!   #  $%!   & &  !# $$ .3.3507:/-070-9:25:..9.-.:. ..3 ...39:40:7: :7:/804.390780-:92.3../..9.3 -039:.8.8.3/.3$%!     !..3207::.390../.780-0:29:  .-.9.88007.38025:73... ..90780-:9 %.3$%!/ -...39098:5.2.:5:3.:3 207:5.8...079. /...88039:.-.7 2030.350393.2505078..8.8.2.3.8. #::. : .38025.3-.3   03.

.81  503.89..5...8.3  .7 ..2   %.9.3/.3.  #& &#  .3.3-07-09 -09 2..-.95..8:/3.7 . $%!     $  $%!       $  ..3203.3.98438.7.3.3/:.8 0-07.2.8 7::.3/.8...3.8   .5..   .3-07:9  -.3.8.7/1..8    :..   0.3-07:9  ..5748.-0.!748.../.7.3.3907:8.8:.35..8:-0  .8.

507.8.9.3.2.9..-.2  3.3 3..../.2..

3/   .9.0.7.

17.8.

3909.3..:3.    :.39/./1.3.5.22.5.8:/3.39.

..:05..98438.393..803/3.3..905.39/../.3203.9:.:-:3 .7.8..91  .98:8:3.9  .3-07:9  .9.553/.39/.905.81203.5.3.  .2.9  .95.  50-4/4-..9.3-.2.9...9./.3./..   .

  .

.5..3/...39.3080/.2.9.33.7.:897.2.7802:..3  (  .3  3/:89750. 0250380.8..25.7.43.-:.3802:.:8203:7.8.7..9.3. 07.8.9.320..../.9. 025033/.9/9.-.38.39.30.3.3 503.. 02.3.3809./.:9039.80.50.. 03.3 .354891907.7.-. #:2:8.9/03.7.33/03.202.3.7 .3.303/.30-078.3405.307. 07.25.8:7.302:/.7802:.29.8.7802:./.5..59/.02.7. 39.9/9.3-:7:05.2809.5/-:.:39:202-3.305.3 03.-07.3509.3 -.303/.7..5...7802:.3.  2.330.0-/. -494 .3:8.5.7..3.38..39/.35./../...3.30:..3-.3$3.3.3.7802:.32547990780-:9 :.:3    ..3.8.7.25...-039:0250390.:23:2/.-.3:3./.38.:: 8.38.38.-./.7.3 73.3-.5.50703.3.3 /. -.2.7.02..3/..3503.:.3050393.8.3.3907-:.83...89 ...32.. 207./..9.3-.7..8.7.7.3 -.-.80./9.9./-:.7.2030.33.3.3 :2.7/.3.25.7:.3 -. 50.  5.5.43.7. 8.507..7.3.:..5.35:.3.35.9.2... 5747.850./.7 070.3 .3.  .32..7.39070..25.380907:83.39./9:85.507.3.7..:20.9.39079039:8.3..9.3/...3.9./.. !74808320-.8.3574808203:25: 202574808 /.3!039.:5:3 9075.:...25.7...35. 47.3 -.39.. .2030/.3-073..8%.39:  7.3203.32./.3 /.3 .503.202507...8/.05.3907-:.2-9.38/.7..9..5:7..20250380.350:5:8.7:83.348503003.3/02.3 -. 3..9/.3050393.9/.87...3:8.33.3:39:202-07.7-.:/207. 3/03.:3.503:95.3./.2:.38003..3/900.7  07-./.3 203:7.3.7.3-.390344 8.:5747.3.5. . 390381 2.730.932:.7.8-40/:3.5.30- 2033..2809..3 8:2-07503/.3.37:2:8.203/.3503933.29438.35:3..3:8.3.33.39.730..5 507.3. 502-:..3-.7.3 /.7.37.35.7.9./.3..3:7::2 %3..8.3 90780-:9/.7.7. 7.3.3.3205:948.7:8203..33 207:5....3/30.730.-0707.3  .39.3 203:3.9.2.9/.37..9../03...3/507:. /.7:..2809.39..38.5.7802:./.9039.389:.3-07./.8.25..3203:3.1.9.3 .92032.3.3/-./80:7:30.3 2034947.207:5.9025.2.:5:3-09: -.9030.3/.3:7::2 !039...8.3//..9.80..&9..9.803  .2.3503.3-073.7..7.7 ..2509.350325479.9..3/:3.75.7..5..202-07.2-.3.9.3:. -:. 0.38:3.90780-:9  $.3-079.3/.0/.52.07.3. !03:7.2.#:2:8.7802:.20/:5.548919039./. :8:83.3.:.39.87..80.9.

8.3 203..8.3..3 07.3..3544:39:203.8..3503.990780-:9.5.-40203.8-07907:8.25.25.39:7:.203..3:.7.3/90-.29.2 9...3.3.7:83..2-.3/02.-:7:3..8/.39.02. 503.3907-:.3207:5.3/:5/2:.7802:.. -.3.5.3 7.9::.9203.3 9:8 080-.3  9..5./.203:25: 202574808 /..5.9.8...3 -0703..3:8.3/.5.9.347..:5747..9.8..3502-.9039./.....8 .503..3.3.-.3:39:50-..02..3 03..20-.-9: 20.305.37:.2:.. 2. .5.:5748085030-..380-0:2/:5:8.7    509/.3 $0./.-.3507809.3:8.3.39.3 .3/:-.38920.330.47..9...3485079./9.9203:7.350:5:8.9.7802:.2.7.3-.43.0:7..7802:.3./.3-40/:3.3203. $0./4947 .82.3 -.305./.37.3478.9.7/.25.3/.-:.38.5.7.25.38003.:3..3.7802:./.82../..9: 8:2-07.7.-07..3 $0-0:23 9.7802:.5.3:39:050393./.7..9:9.3-09:8.3079.9.25.75.3.38.5.3.3 .:2.80.3502-0.3 50:5:8..38./.7.3.079.9.7    $  07-.380.25..3 -.3-402030.9/. 3 47.3.9 907:9.347.350325479./.39:802:.8.-402033.7..9.33/:89750.723.3   .37. 0./.38.:8/.290780-:9   $  $..3..380-../.35747.7.3:9.3 -..92030.0.730.3.37:.7802:.30307.9.2.3-.02.7:.-.7802:./.303/.2020.3 .:.9.480305.2.33.3207:5.38.3482 .39.3:39:502-:.9/80.3..3.7.3-.3 802:.:.3-40203008.92030.:..2809.9.3  &%9.9.3:39: 202-07080/.3 -..2.37.3.3/..8:.5747.7    $02.380.308..3 :39:9..7.2.29. 050393. 4890780-:950393:39: /2.3-078..2.3079.3-.34007. /-.3..548919039.2809.507:2030-.3 503:25:.9.3/:25:.31.3 .3 203.2.9.9/.2.7.3..2.2.3050393.3 5:3.2809.   $  !02-:.3544. ..3-..3/../.8.3.-039:02503/.9.8.7: .25..33207:5.3-40 203:7.:9.8.3503.8.-:23  $.8  .39: :9./1.203:7.9.23/.: 5747..2.3 9025.3 203:3.3.3-.

  5..3203.303.3.9203:7.3807:8/./.3802.9.3 2.99/.2 .82.3 07.8.9.:.9 9.38./.73 -.3-.-07.3 /90-.350-.3.35.32:.3.3544.079..3079..750703.33..47.9.2.3/:3.93  2.3.29.7802:..5..25.82..3.8.25./... 5.25./.33.5.:3..348/./:5.507.3.7.2.3 :2.-.0-444380440: .7:89.7802:.33/03.3.3.2030.2-:3. 2005.9.3 02:/.9././9.35..0- 9.5..202:3:98. 443./.3-07:2:73.30.380.9.5.25.7.3509. /.802:.  9.9.3.3202-2-..9:8/..5.3 :-.39.320.9/.3848.3.8/.8.77:2.3.7.3.35. /.3702.503:25:.32070./30..3:.32033.32070..3/.3 73...3702.9/.30-078.2-. .330./-:. 9/.8..3.8.3 070./853/804...9.   !0784./.907-..-  20..3 080-.:3/.3/-.94024/1.308./.9.303/.503.89..3702.3.3.3 .:8/..3.33 :. 20307:8.5...29.2 809.7. 02.8.9.:9..   $  9.3507809.- 9: 5747.-402030.9203.3...7/..3 2.17.5.5747.3-. :9.7  /  !.9203. #:2:8.7.202-039:0-  507.9.3.7:8/.3 ..38:2-07480305..3478./.208.507./9:85...9. 203..39.320-.33.8.37:2:8.0-0708.989.38.9.38.3:39:203..-:23     $!&  $.25.3 /.3.7..389.3..503/:/:30.7..3.33.33 02.3/..3...350:5:8.3.7802:.848../.7.3083.3.-0#:2:8.20303.3.3  $ #&#  #:2:8.9/.3 207:5.8 !748085030-.3.7.(  .3/.3/2:.50703.303/.203.3.2:/.:9./.2509.3503.8./03.9.9.380.75.7:8/17.7.92032.9.07..35..02.$  !747. ./.2089/-07507.3-.334%84380%99074380. 07.8.3.9..39/.:39:202:.3/.780 503003.9.348 5079.7./. /..802.2 .053.7-07:2...350-.920302-:3. /.

.3$48..203:3:.5:.8.8.320250703.3247.7.32030:7:  -07805..3.9 81.33/: %3/.. -:-...3.3 $4...9.20207:.907:7:8 2.3 2070.7-.3 502. .7.0:.203.7 -03.8./...25:202...9.3/.. /.3503-....390..2./5...3  5.39070-/..9.7.39/.3.3..8. .0:.39:35.8.3/2.2439083  503//.390../5.3.805.7.3:9 03.3:39:202-039:2.3.39. -07.2202-039:802:.3-07..3.32030:7: /..5.307.38.07.3 -.3-:.3/804.29:39:9.3   9.9..8.5..3.98020893...3./.2030905.203072..8.7:..0:.8050.7.:8..380-.38080-:.93..2. /.9.5..9.39:803/7 !747. . 3.73.33/.3.2..3247.5.-9.2.9.3 50-.3.9-0793/.2.3 3.9202..5... 9.-./:7.9.. 2.347547..3.89.3 -072:.5..52.3 2039..9 .5:.5.-..7. /8008.7-0708. -:-.3. 802:.30-03/.3   !.3907.2503//.2039-07.7.7..350302-03.3/..8.390.3/.3798. 207:5..2089.5747.9203:3.88..2.0.3 909.2:.. /.80.38:.7.0:./: 2.3-03.7.80-:.3:8../. .033.3!0.9:/03.507:/7..3  20/.7.7.3.8..3 88902503//.7-..9 -..33899:800:. /./.2089.3.-.7:83..7/./.80../: /. 38...3 07././:..308.3-070.907-039:.2009.3/.9 -..3 /..3-07. /80/..3804.31472.98/..203.3.  2..... 74.38:/.3.2070. .39.850.7:83./.3503//.3903.9 &39: 502-3.20281. 2.3..3.. 2.:39:-0793/..905253.25:202-039:. 907..3202-..5.77:2.30.7.537.7./7803/7 -:-.507..374.3.5.75. !%$ .   9.:.39/./:9079039: 03..32.8080-:../.:802.3..9./.3 /....9:5079:-:.32.. -072:..3.9 .5.3203. 9/.3 9..5747.3../.3 ./.9 /..31.75.32:7380-03..72070.0207.8..9 $07../.39:2. /02.8:/.3.:.380/. . 2.3 2.503//.2.507.3202-.8:.9:503/0..7.3..3502-3.3503//.2./.:: $07./.502-039:.3-:.3-:.702.8.-:.2. ..3.39/.3.../.9:.309:.3...3/50703.07./.3-07-:/. .5..3205:9503//.. 2..5:./2...3 502-039:.25:203.5..3-..3-0708.38080-:.5.3 8..8.3-071780.  /./.3/...1472..-.2070. /8. 9070-..3-40207..3/.9.3203.. 1472..3./...0:.2089.7.. 070.-9.7.3.7.802:. ..3802:./.2539/.8.392-:.-.2.7/./.1:38:7:/.3 -../.-40203:3:803.380.3/03.305.20207:.7.3.350347-.. .3./..2030.939.805..3.5.843. 80.07.503//.3.2-.3-07:./.393 8079.3/507::/03../.3-07:.3/. .3.38..3.3.507:80/.7.8:/.80-..3.3-07/. 2.3.30:.350-.8.2.3 -:-.8.8..3 -072.2 507.70.3.

3..2.   079.7:.7.9..3-072.3-07-:/500792:./.7.8.

.

9.3.:0907..78 850393.-40 20303.3/:..8.9.3:9-07/.5.3.39.3/./-07 .3203.5.43:.7.75.3.390.89./.8.   $0.7.

3202-:.17.:.9:89:50393.-0#:2:8. 909.78.207:5.38....3./.3.7.303.93.3/.207:2:8.5.3808:.9.83.  50703.380907:83.3909809.8.3...3:9 -:.  ..8.3 /03.2509.  8 2/.3 50703.7.3.7..3 80907:83..3-.8.2.50393 8 802039. .8  17.2:33-:.3:39:203.3..3907-.5.785079.3/.9.9 .78  203:3:./03../03.9.3.3  !&#&&$   .9..3 203:3:.303.808:.3907-.38   3/.:9/.550703.5.9.9: /03.2./.17..3-. 203:3:.89-4020.7.3  #& #&#  .3! 2   .30907..3:8.

3 907503   8  4394  :7.3..203:3..

3.3.3202-:.3.3:7. 239  $090.-.3:9  .3.3/..8.3.203..3..0907./..2-8/.203.4394/.

:.32.3.:3  8:/..340!07-.3:39:..3/.3.../.5./:3..3-09::39:203.  .-40203:3.7.7.3/.3:.9  ..8.380-..507.3/.9/..3509.5.3. & 549038-08.3 73.9..3.3/:3.3 !07/.3.89.-:3.. %#  & 5.35. .8.3   3/..3:9 -:.9 .37:2:8..33.93/.3  :2./.3.9.8.2509..8.3503..507./5:8.3..9.38 8..3/0:.  ./.20309.3.880503:3.257# -43809.8./9:85. #:2:8.. 07/.7.73/:8972.35.39..50703.303/.3802.2.7.0907..75.989.9./909.3/-..5..:3  .33/03.35.3.32033.9.33...3   & %./-:./.3!02-.3 -.3.2..7.389.3/.303/. 3.89.0- /..7.7.9:-073../:3.9/08549.8.9 2...203.2030. 09.3./. 5.8..3:39:202..3574/:2.9.99/.3.5.302:/.3/08.38.3:3.3.5.

980.3 &39:2070..3.038.3.3 :3/.23/:8972..9...38.3-07.:39:203.5. $ 30.8 :7.3.2.7.3.9:39:203.89.3:39:20309.5.39..9.390.3-40 /2.7.9..7.3..39:-079::../01382.05. 09..3 -0708.332.3 &.3    0--.9805079.3.32.38.7.-:.95030:.9.9..39025..9/..9478443.3.9.2030..09.90.308.340802:.:8.380391 805079 .9.38..2909.3-.4003907!07/.5.  -079.8.1.3 / 8:./:3.8.2-38.3 5079:2-:../.3 805079089.3.920203:507239.920.3  $ .9...9: .3   $ .2.92.038 .. 5...347.33/:897 0203907.8.5.3/03.8.7.7.32070.5..7..3 $.3.3/03.9 9/.3.9 805079:78:8/.2.3/.38.-.3 0802:.2025:3.7.3-0:..95030:..# -43 07/.3.2007/.203.5.3/.98.3.3  $ 80/..39039.8.20.3!07/.3.9.-. 20347.9:2.7.3/5073././5:8.7.3203/.3.200/.. !03:3.3.9503085479574/:2.304342.2.3.5:8...-...5.3../:/..8907:8-07:8.3 .038 574/:.820303.. 80.2.8.2.350-.9..3/:3....32.3.75.990780-:9  $ 5.3.7.. /.2-.8.8 $ .5.3....202.3/:3.72..320303.2 3/:8972.  3.80-.9..302.203.8.20309.3..3 .8.3.9..32.9 8:.47..3507.5. 2....3/..7 -03..3./:3.9 2.3.2.39/.9473203.8.3503930.3 8050790203907.03807.7.7.2.3:.9.:3   $ 50-.3.3.07..3.2.02-. 507/.3 $ :39: 202-07.-.3 39.3.3..340:2.3574/:0:./..39025..3.3./5:8.3 ..3 . .3.3/...3!0780:9:.3.3..9 :.574/:2...3-.9/.330..   07.350-..3203/..3.3907:82033.3/...3-07...350-.9.7./5:8.:.3..3 .92.1..3....5.9:7.503:8.3..3080:7: /:3.3!079...038. .5:.8:/..3.3..3.3 8079.9.3 -07:8. 07.31.7.3!07/.38. 2030.5.7. .5./.3-030 $02:.850.!02.:39:20::/.-2-..8. .-9..3 /8.3/09:.7:83.3 549/.:8.307.2030/.73/:897 2.390.9 ..3-07..785.3203.320.3.3..39.93/909..  2070.33.5. &39:202.53/.9-.3..92-:/80-.3.0/:/:.7. 503:25:.8.9.3..9.3/:.3..3 /./5073.1./.3503:8... $ 2..3.3508.8:/2. !03-.8..7.8.3503/0/.2.3.2.9.9:50784.340809.8..38.380.  5:. 202:/.2.3/:.8..7 202507402../.3./507:.31.3/909.3/.3   &.5.9.3.2:3-09: 8.3.3.:39:20309.7.3.3   .9..350-.3.2.3/:.-40/9072.89.9/./.-.95.5.3.5.39025..91:39:20250740 50397..9/2.3549038-08.785.33/:8972.730.3203..8.339.9.3-03.-. $ :3/.3/..33  $ !02-.785./..3.-072..8.8  $ .30..:-0-07.3907-.-0793/.:.9/:3..3203.

3.3..3.3809475079.9202-.3 .3$%!      $%!                         $& %0344.0..3. .3.203.--.:2.080:7:/:3.3:3.7.9.-:7.3.0-:7 3/:8972.7.2070.350.37:2:8.8/03.3./:3.25:202..3.8.8:.34342 0   8:84./5.9 !02-.3.3/..3 -.3.3.3:3..9:39: 5030:. %/./..1/:3.../:3.3..:2.2.39.3 3..3:39:203085479574/:2.8:.72.80-.:3.3 !02-.8.3..3.3/:-.5...7.203.. %0344.3..39.203/47438..31.350.8.3 $8902503//.0309 !02-.8808.3/97...380.99025.32.3.9147205.30--..:3  .3:3..43.7. 30.3.9 !02-.3    .3.3809475079.30.9/.203..3809475079..92. 2.3.203.3 .:./ 5:8.3.2030.848..3./.8.3.3..33.92.3. .503/.33..3/:-.3.3./.7.  .3/-:.3..54943.   509/. .9.9.7.5:8./.5030:. $$$$  .75. .3.3:3..

205:9 0.3-. .9...:8. 2-:..8.3 17.. 48.3/.08.8..-..3 9..

..5.8.5.320303.32:33   &39:././:.-..9..9. .8.89/.. -.9/.9  $%!    .3.3909809.3.305.08..3-079:25:.8..8   3/..2-039:.3/.9/.3././03.5.5.85008.8.805079/..3-...88....3507:/-:..203./3.   ..3. 239  .3203:880-07..3-.

3 03808..890.80-./.3-..3-:.3  0.3 0.8908.../.8.30-.7:/:...3/-.3-.3203:7.3  $047.3  5483850947.9:05.3:9  03.3 .3 ..9.507:203.3/.302:/.-:.203.508.07..809..3-079:.502-079.3//...380-. .9502-09:..-08../..3/.3/.8.2509.-08.5...079.

/.0..3-07.9025.9..3.7.-.3.7..379: -075:3.025./.:203.: /30.75..-:2.-.3 ..3-.80-:.350..

39073  80-:..3:./-039: ..2.347.8.37..9.&39:202:/.890.509:.3.203:950702-.

9 .3:.8.3.7   80-....90780-:9/003/.8809.7:2.5./.9. -079:.5..

208-:.9.2-08025..32030.37.5..35.38.2.3...2. 907/.3203.3/. .39:5.3 ..2.9.202-.9.3.3 -.:7 -.3 2.3 907:9.5.3  203.7.080.2.347.98080903.2.7.

30--....-079.548  2038.9:20207:.38:..3//.-   &39: 203..9..3402070./.39/..0.390780-:9/. 0.:.3:3.3. .-.3.07.7.!.

5. .3203.2.50303....9/.9. 0.3.  -0-07.:7 /.5...39079.: -.3.5:3 047.53.

   $$ 08..3 2089/09.3.3/907./.3..3 :38:7.3/.3  .320307..3::2  &38:7.5.

7.:.3/03.9.3 8:-007.32089 /:3.39:307.20207:.38:..7.  !%& 0.3/:38.9.3 808:.:-:30907.9:20207:.0.8.3 203.. .548 20207:...42471 .3 203.3.90780-:920207:.9.:..9..17...8.38.38:-0 !%& :39:203.  $$ !034/4-.3 /:./.3.  $$ .3   $$ !02.9:8:: .2-08025.3 0--.3 .3. 09.9.3.3.:39:2.35.42471 2030  !%& 20308. .38005...7.9907..:7-.8.9.:-:3 ....3 //.3./. 0.3 .8:/ 00.38.:.3 .07.   $$ 7. !%& 203.3 -..!%& 3850947548   $$ !03:3.:39:203:-:3.3.7.3 .

8..38.8.38.5./.:3      %.. /:.3-072:. 349...9:9025. /.5.   $ 90709.39.  89/.9 /32...8.3503:3.-.::5:39: 203./.43-.50207  &!!.9 -:.8.7.9 !02-3.2 505078.3 -07-43739 507-0.39/.3 /..90.3 /0/:.7. 3/.5.  90.  .9.   7.-.94050..350.2.07.802:. -07-43739 -07-43 -43   .-..33.5.3909..3   90793.9.3 !02-3..3.8.5.8808.8808.9/.  -07:-:3      .20.3.47.932.202.8.9...438:/.3.9:9025..59/.3:8./.31. $$$$  !09.9 .3803.9..9039: !%& -0-07.2.39.5.3..5../..3.3.9.39.  $$  !#   .9::..2009.3/.5.7.3:.33.333/.07..8... /../8.317.3   .3.-.39.7.357..9.7:3..3/./-3..3.0789.83.3/03.7&./507:...257802:.:3.0789  .905.3203...-03.5-:.   .3.39/.202-:9.3   $97:9:7.3.9.3079..  &.32:89.25:8  /0/:.8..39..3.:.-.3.81 .   70/-:.350303.8...7.3.-:.   .. #.2909.370/.3..9../.9203:-:3.5.7..30-.05.3 2030.3/.9/03.9..507.7.

3//.3/./-7..35039./. 349.3 .3      $ 805079 //.. .  .50.&!! 05.9.9..3.3...-./.7 /03.  805079. $08:3:3.

5-0.305.3 /92-:. 7.8.3 -08..547.07.3.2...3.32070.3402070. 809..   !03.3-0.3 4 3203.3/.7.5.3 8:..3.7.- 809..75.2:/. .81 8:./.      $9039.3..9.. 80-..7.5.   % 4 3203.92-:.. 80-.2:/.5.35.3   .3-08.07. 07.

.-8.503.7./091/..8.308507843.907.5  7.5.8./.07.81  7.3%5.8147 09.3  % .-0.

70.9  $97:9:7..-039:907.9 503.91   .3/.

3.-.9.3.7070:: $0-.2:04 00-0-.9.3.$./843.2/50744 44  .8/.!07025:.5.: 03.   03.!:80.3.22:9:./9:7:9 03/.320.3.38:..:  $.9-.-.3.2.3..3/.//:3../..9  !079.9 .:97..8.3 .   0-07.:-.3.9  ..43948.-072.9 !007..98:../.9.3  ..380.898:-0 :38:7.907944 .9/.79.8...3.9 !0739. $42-43.5.320./..2  .3.3.3.32.-.7/.4394 02.9..0.3 ..9.9.3203/07./.3.. .993/3007/.3  ./.39.380.3 .507025:..905.5.5748.3-.305.:24/03 ..2:7.7..8.8:.7 .5:80..3 8.3.8:.3.:%7.5..22:-07-:.9-078:3:.2.5.9.2039.8.3..  ././843./.29/.33.3203/07..9.9809.3/72:-0781.22:8050797:8.99:-:9075.: /.-507..8.05.9 5.3203. .9 05.: .3/08.3/:.3 %./.8:3.5. 02.38.7.#../72:9.9..3/003/.-:7.-.-:7.3  .8:..8:.3.3-.9:.203/.:7..3/907.3203/.37:5.3.22:9:.39:9:7-.92.3  02.--:. .3.3 %.--:./.3/.05.3.8:.-073.507025:.8:7.3.2.

3   !.-.25.2  070.8....3  /..3..3..790780-:9   3.7  .320.9503.3   4394.8.43943.303/./../.3.333/8.3.7.8:.9/80-.3.3.3/..7.70-0.3.3..2     ..8:/.5 203.9 :38:7.3570/.2.9.55079.9.8./.32039..9.8:/.390787.89.-40203:3..82.7.3203/07.43.507:-0781.8.:2507025:..05.9809.9.2  070.3.3./03.3.3503/0 . .320307.3805079.38:.3   .3 507239.3.7...8.3..98:.333/907.9..3/72:-0781.3203:82.903..3/.3  09::.3/3..3/:38:-0 :38:7.3.. ../9:./.3  .  09: .3.9809.3 8:7:.3-3..

3:7:-40203./.3 :7: .-...3808:.7.3.79039.9. 9.8.3.7202-07.3/.7 8047.9: 02...-.7.3.39..3 8.3/.380.9/.:2033.3/8.301.1.5.74050./9..340 8047.5503072.33..25. 5...30-4-09120307:8.7:.: .408047.32070.439488443.802.2808047.2.1..2.25.7.32:.350..5..3:7:/.3..5033/.203.9   !0.3/8.9/..9.574808! ! .9/03.-40-0.3907.39.9.32:.3.2.3!:3.3/-:.9...8.:9/.5. 50.9039.9.5..

://07.23  850.439450703..907./.3 .//07.3207.# 8.3 203:3:.7.3 7. :-.3.2503/07./0.3/. ..8.8.3/93/.:9.8 !03.3/83 $.9/. 09.3 08.203:3. .3/.38./.9203039:.2005.:. $ 50..3.3..:203.32030-.3.3-..2 /..: $02.21034203..7.3907..8. 80-...90.3-.7/./..-.93.5. 47.7....3-.9/.22070..940 0-.::08.3907.3/.3.203.39.3..3/73.3..-..//07.3 /.7. -.3 $.3..3.0700.3202-:.5033/.5.:9.5.. 3..350703.38.408:./3.203.8.:..2 8 50.3.8073203.-07.2:/03. 90..3//07.3/:5/.2070.. ..2..39: /73.9.-07.5850...9503.3.32.   4394  !:3.39.5. 2.503/07.8.38.8.3..2.2008./.3/.408:.3/...3203.388443.202-:.3.3 070.:3.25..8.. 8 50.3 -.47.-.20.3. .8.2/790...2030/9..9.3-0-07.7081/03.-07/05.9.7.3....940-0-07.340850.7 ..7.8.39.5..-..3.:9.0.3...3.388443.39./..3.3 /.8..5.8.8.203.8.:2030-..5.3.9.803/7 $.3203.39..3..3/.32033/..:-.../9025.3/.9.3.257.38:5.3.32033/.92070. !03/07..-.8..40-.39.390.: 2.3:..4394./.35844/.02.3.   4394  !033/...3 3.3.3:.43$%! 0905.8/.: -.7:.80. .3 //07.32..-07503/.3.. 80/07.3/7.90.3/.43 .3/03..37.9 .-:3.3.5..3-0793/./.3 .3.....3/-:...39.5...3.7:.3.390780-:980-.2.39.-.4394 89.:203.:07.8./02.5.5..4394 .3207.39./ 0-803891 .350.388443.   $./.3203.:8073907-...39../.3850.3.8..3 070.3/.2 $0907:83.307.3800.203.39.25.9047.203/07. .2:335073.3/-:.2/.4394 .9-.33..847.30248 248 ..3203. -.3 503/03/.7/ 50703.33.3.3503.5.::.32.3907.40-.2850.3//07.09...8.38. -...5.3.:02./8047...83.5..7.9:.

9.  802.9:5:3./.:.2/.2.30248/.8073/.35:3.350.8.7/.3850.5033/../.2.38.9203.203.3.3 :./.:7.3 3-0.39.390780-:9 850.3.  002.3.5.:.9/.3.302.2. 0.39. 207:5..3803.-. /.805079202::  203:2-4/.203.38:/.35.39.3907.9025.38.5 205:9:..9:07.3..9..2-08025.9503./.39.0.3.90790.5.307. 070..2070.9 -07.8./. 002.:..203/07.3/3.9.33 .3.203..8.3907./.30.39..503/07./..:9:803/78073//07.507.:2..9.3503/07.:203.32025:3./.32039.3/.3.9.847./.39.380202.9: 0.7.8.2070...-07:2.80.:20.8.5033/.1.3/02.-.31.... 90780-:9 !03/07..-. $.3.8.  2..-:.75.33.:3.:203..3203.3.80.3907.8.30:.3.38:.2850.2.3./507:/.2850.3. 5073/:3.:503/07./..3907.2.3850.3..3/03.3 .:20.3:39:203/07.9207.2..3907.3203./.8.0/07.3002.3907.-.:2030-. $0..39.2070.9.33.35.909.5/73.2.5803.:9:803/7 43943.9470.:20.-07-.9.803.. !03.-.39..32025:3.9:803/7-:39:.39:/73.3/.550.3507-:.2070.203/4743443.8..3/.3.35:3.   4394  $50.../507:/.38./2. 203:.8079.39.3907.380907:83.3 90780-:9..:9/93. $0.39.7-0.39:50.80..3/.3.3.3.5::2030-..2  09:  5033/.380-..88079..3/03/.8.39.38073/.8073/93/./.3. -07.3-0.8  .3 ./../.8.39.:.3.3   4394  002.39:3   4394  .8.38047.3/73.:-0702:33. .803/7.50.3./.:9.3./1..39.:20.:3.7.5.39..39././.8.: 503.5..39.  80-./...9.:9/93.9.3503/07.5 ..3.907.8./.3-.2025:3.-..39. 503...3 503.390.:20. 0..:207:5.38073203...7.9.5.207:5..5.3.9079.9.-075:3..3..39.503/07.:20.2./97./.7.9:803/7.:9../03. 803/7 !03.39..:8073203.:.7:8.2.-07.8.-:3..38.3.3.40.2027 9039.:2.75.2039.:05.2-08025.8002.3..:.3202503.9.503..8073/93/.8.5.39.39.90780-:9 002..3-:7:207:5.31.3:52033.30.203.3.:. 850.9./.8.8.547.40.5.3503/07./. 2030-..3../0..90780-:9  0..:8 50.39.31.32033/.:2.:920.2850.3203.31.

.3.-0793/.32070./.:.203/07.9..442:/..:203.3907.3/7/...297.39.:5:.3/02.8.5-:7:850.3 .35:3.3.803..3-070:.89073.8.35033/.9.8.39.2.2.40./.8.2070.3 05. 5033/.7:/73.5.9-:7:$.3. 0./0.-./-.3-07.8.3  0..033.5.8. .503.320.3.30...:2.89072070.:.5..3907.3:5202::.7081 0- 0-.39. 002.89073.3 0.5033/. 0-.8 !0.3/.907:9.-.8.803/7.: 850.3.240850.35033/..5.30.3.3203072.9150.  09: 002.7081 ..2 0.3 070.7:3 ./.:.32.5/7803/7/..5.-40907.-078.:9..2  %0.7.3/.3..39.802.3.:39:202-0/.30..9/.38.9.3.3   4394  $.17..30974-.5..3.2./..31.39.8..3 .3.3..530.:.1.39.442030-../..39.3 50792-.9.3..0.:.-.3/5./.5503/03/... /93/..3202::8907/.3 907.802.-.. 54891 %3/.:..550./503: .507:/.5.3 8:./.8./.3 202503.3 070.3.3 2025:3.32030-.307.9.-.:-07./80-.3203.3 0-.8.3/. 0.33.:80.28.7:.-002.2/..44 2070.3 07..3 50..39.3 .3203.38.-.5.3902.:./...0/07.3 .2030-.202:/./. 0.39..-0793/.:9. 503..37020 890750.3..3.3202::8907/.3.3907.2 502.:207:5..3-07./.2...3:39:-0793/..:..8...:07.8..90.3907..98.350.3-../.-.32038.2...8. 50.3-:7:.3.3:5202::05.8.3./..0:.8.9:7:9203:2-.32070./.8.0..3/...3.20.3:5202-:3: 9:././/.393/.302.3-073/.803.2203. $50. !03. /503: 070..9/.0. %0. 2030-.3/.-.:2:/.8047.39.9/..507..7....3/02...8.3..9.317.3./..3.7.9/03.-.30./83-.503.:.8.3 80.-.9:0.7: -./.7.9:0.2.-0..5/.28..84080-.3.3....17.8.:   4394  !03.:3..8.3-:7:2./..3..5.3907.39. -:3.3.2/03.3..3.   4394  !:3.8.507239.5.7.:..9: 0.3-07.3/239.-./-.3907-.3:0/:5.3-:.2...2503/07.3.3/7.3.:.3902.3503.7:.7.-././..550.33. 43:83. -..:.380/02.3202::/.8.39..8.7./. 202-07..3..7:/.947:9.3203..317...8.: .90780-:9 5. 0-./93/..33.5.32070.9503.2.3 907./.2070.5/7/.5-:7:850.3.

./.89-40   .8.39.22070.2.5.3/.32070.3.9..002.393/.33.3907.88443.-40 203.33...39:7:9207.9: /.202.1.3..3/. 9.:..3 002.0--0780/.507.9:-:-.3 $%! ./.7808:..-40-0.202-3..2.3/.3-07.3.0.503/079.9:0..8.5 /03.3.3 93/.747..2005.8.9:.203.9: 3/.7.:2. $024.4394 .739:7:9-075:3.9./.09.3503/07.9203..5.23.9:-039:05:.8..3/..3.3/.3-..3/.8.3 .4394/.8.2-:7:850.:80.39/.43943..2./.202507-. %3/.-..3  203:2-:/.3.58./. 8907.3.5505078.302.2033/./.32070.3.3./72030-.../..:5.39.902.503..8.3.8.3..3..: .3 503././..:-.3.. /.:: 0825:.7.3/03/.3. . 507025:.3  80907:83.75..3 0.   $..8 .3203:.3/. /03.805079202:: 202.5.