MORFOLOGI

Morfologi ialah bidang ilmu bahasa yang mengkaji struktur, bentuk dan penggolongan kata. Dengan struktur kata dimaksudkan susunan bentuk bunyi ujaran atau lambang (tulisan) yang menjadi unit bahasa yang bermakna. Bentuk kata pula ialah rupa unit tatabahasa, sama ada berbentuk tunggal atau hasil daripada proses pengimbuhan, pemajmukan dan penggandaan. Penggolongan kata ialah proses menjeniskan perkataan berdasarkan keserupaan bentuk dan/atau fungsi dengan anggota lain dalam golongan yang sama. Morfologi bahasa Melayu ialah bidang yang mengkaji struktur, bentuk dan penggolongan kata dalam bahasa Melayu.

Unit-unit tatabahasa yang menjadi unsur perkataan disebut morfem. Morfem ialah unit yang terkecil dalam bahasa yang berfungsi gramatis atau yang menjalankan tugas nahu. Perkataan ialah bentuk bahasa yang terkecil juga, tetapi mengandungi makna yang lengkap dan dapat berdiri sendiri dalam ayat.

Sesuatu perkataan itu dibentuk daripada satu morfem atau lebih. Perkataan ajar, misalnya, terdiri daripada satu morfem, tetapi perkataan mengajar pula mengandungi dua morfem, iaitu meng- dan ajar. Ada perkataan yang mengandungi lebih daripada dua morfem.

Morfem boleh bersifat bebas atau terikat. Morfem bebas ialah morfem yang dapat wujud bersendirian. Sebaliknya, morfem terikat ialah morfem yang hanya wujud bersama-sama morfem lain. Sebagai contoh, perkataan sekolah dan laut ialah morfem-morfem bebas, tetapi imbuhan ber- dalam bersekolah dan –an dalam lautan ialah morfem-morfem terikat, oleh sebab unit-unit itu tidak boleh wujud tanpa kata dasar.

Kesimpulannya, proses pembentukan kata dalam sesuatu bahasa ialah proses penyusunan morfem menurut peraturan sistem morfologi bahasa itu. Dalam kebanyakan bahasa proses pembetukan perkataan melibatkan pengimbuhan.

SINOPSIS

Tajuk ini akan membolehkan anda mengetahui perkara-perkara berikut:

struktur kata dan penggolongan kata. Raminah Hj.• • • Konsep Morfologi Bentuk kata Bahasa Melayu Golongan kata Bahasa Melayu Nik Safiah Karim (1996) : Morfologi ialah satu bidang ilmu yang mengkaji bentuk perkataan. pemajmukan dan penggandaan. sama ada bentuk tunggal atau hasil daripada proses pengimbuhan. Dengan struktur kata dimaksudkan susunan bentuk bunyi ujaran atau lambang (tulisan) yang menjadi unit tatabahasa yang bermakna. Kesimpulannya. Konsep bentuk ini diterapkan kepada bentuk perkataan bahasa manusia. Sabran dan Rahim Syam (1985) : Morfologi ialah satu bidang dalam kajian bahasa yang mengkaji tentang perkataan dan cara-cara pembentukkannya. Morfem ialah unit yang terkecil dalam bahasa yang berfungsi gramatis atau yang menjalankan tugas nahu. Abdullah Hassan (2006) : Morfologi ialah satu bidang ilmu yang mengkaji bentuk perkataan. Perkataan ialah bentuk bahasa yang terkecil juga tetapi mengandungi makna yang lengkap dan dapat berdiri sendiri. Istilah ini dipinjam daripada biologi yang bermaksud kajian tentang bentuk tubuh haiwan dan tumbuhan. bentuk dan penggolongan kata dalam bahasa Melayu. morfologi bahasa Melayu ialah bidang yang mengkaji struktur. Penggolongan kata ialah proses menjeniskan perkataan berdasarkan keserupaan bentuk dan fungsi dengan anggota lain dalam kumpulan yang sama. Unit-unit tatabahasa yang menjadi unsur perkataan disebut morfem. Perubahan Struktur Kata Contoh : beri – pemberian MORFOLOGI Perubahan Golongan Kata Contoh : cari – pencarian . Bentuk kata pula ialah rupa unit tatabahasa.

Contoh perkataan yang dibentuk secara pemajmukan ialah reka bentuk dan surat khabar. contohnya rumah. Penggandaan Kata dalam bahasa Melayu ialah proses yang menggandakan kata dasar. Contoh perkataan yang dibentuk secara pengimbuhan ialah meninggal dan meninggalkan. .1 : Huraian tentang morfologi mengikut Tatabahasa Bahasa Dewan Pembentukan Kata dalam bahasa Melayu mempunyai beberapa cara membentuk perkataannya. Kata dasar juga boleh diandakan secara berentak. Di samping itu terdapat perkataan yang dibentuk hasil daripada proses pengimbuhan. Pemajmukan Kata ialah proses yang merangkaikan dua kata dasar atau lebih dan bentuk yang terhasil membawa makna tertentu. Pengimbuhan Kata ialah proses yang menggandingkan imbuhan pada kata dasar untuk membentuk kata terbitan. kata dasar boleh mengalami penggandaan penuh atau penggandaan separa. Imbuhan – imbuhan ini apabila digandingkan dengan kata dasar membentuk kata terbitan daripada pelbagai golongan kata iaitu kata nama. Ada bentuk perkataan yang bersifat tunggal. pemajmukan dan penggandaan. tinggal dan putih. kata kerja dan kata adjektif. Terdapat empat jenis imbuhan iaitu awalan. iaitu berdasarkan rentak bunyi tertentu. Kata majmuk dieja terpisah dan bertindak sebagai satu unit iaitu bentuknya tidak boleh menerima sebarang penyisipan unsur lain. akhiran dan sisipan. Manakala contoh perkataan yang dibentuk secara penggandaan ialah besar – besar dan baju – baju.Contoh : Perubahan Maksud Kata tupai – tupai-tupai Rajah 1. Dalam proses demikian.