AHLI PANEL
GEOGRAFI KERTAS 1 STPM
(Alam Sekitar Fizikal) PANEL PUAN ROSNAH BINTI SALLEH (K) ENCIK CHEK ZAINON BIN SHAFIE ENCIK SHUKRI BIN SULAIMAN PUAN SHAHRIZAN BINTI KAWI SEKOLAH SMK ALOR AKAR, KUANTAN SMK KUALA LANAR, KUALA LIPIS SMK JENGKA 2, BANDAR JENGKA SMK (A) TAHAP, JERANTUT

GEOGRAFI KERTAS 2 STPM
(Alam Sekitar Manusia) PANEL SEKOLAH ENCIK RUSLY BIN MUSA SMK JENGKA 21, BANDAR (K) JENGKA ENCIK SUKI BIN HASSAN SMK TEMIN, JERANTUT ENCIK HAMRI BIN SALLEH SMK MUADZAM SHAH, ROMPIN PUAN SARIMAH BT DARUS SMK SULAIMAN, BENTONG

ISI KANDUNGAN
PERKARA MUKASURAT
Selayang Pandang Format Kertas Peperiksaan Geografi STPM mulai 2007 Objektif Pengajaran dan Pembelajaran Geografi STPM Cadangan Strategi Pengajaran – Pembelajaran Geografi STPM Skala Perbincangan dan Sumber Pengajaran – Pembelajaran i ii iii iv v

GEOGRAFI KERTAS 1 (Alam Sekitar Fizikal)
TEMA/TAJUK DAN SUB TAJUK TEMA 1: 1.1 1.2 SISTEM BUMI MUKASU RAT

Kedudukan bumi dalam sistem suria. Tenaga : Konsep, jenis dan punca tenaga. SISTEM GEOMORFOLOGI

TEMA 2: 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Teori Hanyutan Benua Jenis, proses dan faktor yang mempengaruhi luluhawa Jenis, cara dan faktor yang mempengaruhi hakisan sungai Cara, faktor dan bentuk bumi pemendapan di zon pinggir pantai. Kemahiran amali sistem geomorfologi : Profil rentas muka bumi. SISTEM ATMOSFERA

TEMA 3: 3.1 3.2 3.3

Taburan suhu secara menegak dan mendatar serta faktor yang mempengaruhinya. Perubahan iklim: Pemanasan global, faktor yang mempengaruhi dan kesan-kesanya. Mikro iklim bandar: Fenomena jerebu, fakor yang

3.4 3.5

mempengaruhi dan kesan-kesannya. Kemahiran amali sistem atmosfera: Rajah tiupan angin. Kemahiran amali sistem atmosfera: Mengira julat suhu, melukis graf garisan dan mentafsirkanya.

TEMA 4: 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

SISTEM HIDROLOGI

Proses menegak dan mendatar dalam kitar hidrologi. Proses edaran air tanih Imbangan air positif dan negatif serta faktor yang mempengaruhinya Kepentingan air dan kesan gangguan imbangan air kepada manusia. Kemahiran amali sistem hidrologi: Melukis dan mentafsir graf imbangan air. SISTEM EKOLOGI

TEMA 5: 5.1 5.2 5.3

Ekosistem: Konsep, komponen, dan jenis ekosistem. Rantaian dan siratan makanan dalam ekosistem hutan paya bakau Kepentingan ekosistem hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia. SALING KEBERGANTUNGAN SISTEM

TEMA 6: 6.1 6.2

Saling bergantung sesama sistem fizikal. Pengekalan, pemeliharaan dan pemuliharaan alam sekitar fizikal. KAJIAN LUAR GEOGRAFI 1 (Alam Sekitar

TEMA 7: Fizikal) 7.1 7.2 7.3

Prosedur menjalankan kajian luar Geografi Kertas 1. Skop dan tajuk kajian luar Geografi Kertas 1 Contoh-contoh kajian luar yang dijalankan.

1 2. kepentingan dan kesan aktiviti pertanian terhadap alam sekitar.3 2. Kemahiran amali: Membina dan mentafsir carta pai/rajah bulatan berbahagi.2 1. pola dan faktor yang mempengaruhi migrasi dalaman. proses dan faktor yang mempengaruhinya Kesan pertumbuhan dan tumpuan penduduk terhadap alam sekitar.1 Konsep transformasi desa. Kemahiran amali : Membina dan mentafsir graf bar kompaun/komponen. faktor. Pertumbuhan penduduk: Trend. Sektor perindustrian: Jenis. kepentingan dan kesan aktiviti perindustrian terhadap alam sekitar.2 2. Sektor tertier: Sektor pelancongan – faktor. dasar dan strategi pembangunan desa di .4 2. Migrasi: Konsep.GEOGRAFI KERTAS 2 (Alam Sekitar Manusia) TEMA/TAJUK DAN SUB TAJUK TEMA 1: 1. TEMA 2: PEMBANGUNAN EKONOMI DAN IMPAK ALAM SEKITAR 2. kepentingan dan langkah memajukan sektor pelancongan. Kemahiran amali penduduk: Membina dan mentafsir graf garis pertumbuhan penduduk. faktor.4 1.5 PENDUDUK MUKASU RAT Taburan penduduk: Faktor yang mempengaruhi ketidakseimbangan taburan penduduk dan kesan-kesannya.1 1. TRANSFORMASI DESA DAN TEMA 3: PEMBANDARAN 3.5 Sektor pertanian: Jenis.3 1.

3 3.3. 5.6 Prosedur menjalankan kajian luar Geografi Kertas 2.4 Malaysia. Kemahiran Amali: Membina dan mentafsir graf bar cermin. Pengurusan alam sekitar: Prinsip-prinsip pembangunan lestari. ALAM SEKITAR DAN TEMA 5: IMPAK PENGURUSANNYA.4 7. Kerjasama serantau: Pertumbuhan segitiga ASEAN. Kemahiran amali: Membina dan mentafsir peta koroplet.3 Globalisasi ekonomi : Saling bergantung antara kawasan. Bandar dan pembandaran: Konsep. faktor dan perkembangan pembandaran.1 5.5 7. Skop dan tajuk kajian luar Geografi Kertas 2 Contoh-contoh kajian luar yang dijalankan.2 Impak aktiviti manusia terhadap alam sekitar – punca dan kesannya. TEMA 6: KAJIAN LUAR GEOGRAFI 2 (Alam Sekitar Manusia) 7.2 3.2 4. TEMA 4: GLOBALISASI EKONOMI DAN KERJASAMA SERANTAU 4.1 4. Kesan transformasi desa terhadap penduduk dan alam sekitar. .

Tajuk dan sub tajuk. Seterusnya dimasukkan bahagian refleksi sebagai pengukuran . sisipan konsep. Sebagai panel. tema 1 ialah berkaitan dengan sistem bumi. tema 5 sistem ekologi dan tema 6 ialah saling kebergantungan sistem. Geografi kertas 2 pula terdiri daripada 6 tema seperti berikut. kami menyedari bahawa ketiadaan panduan yang khusus untuk ”guru mengajar dan murid belajar” pasti akan menyukarkan mereka untuk menguasai matapelajaran ini. Geografi kertas 1 dibahagikan kepada 7 tema iaitu. tema 3 Transformasi Desa dan Pembandaran. Penulisan bagi setiap tema berasaskan kepada perkara-perkara berikut. Sektor Pengurusan Sekolah. tema 5 Impak Alam Sekitar dan Pengurusannya. Kami meletakkan tema 7 iaitu berkaitan dengan kajian luar atau kajian lapangan Geografi Kertas 1 sebagai penutupnya. Modul ini dibahagikan mengikut kertas 1 dan 2 yang kandungannya meliputi semua tema di dalam sukatan baru Geografi STPM yang akan dilaksanakan pada tahun 2006. tema 2 Pembangunan Ekonomi dan Impak Alam Sekitar . tema 3 sistem atmosfera. hasil pembelajaran atau objektif pembelajaran. aktiviti pengajaran – pembelajaran. tema 4 sistem hidrologi. tema 2 sistem geomorfologi.SELAYANG PANDANG Syukur kehadrat Allah SWT kerana dengan limpah kurnianya kami berjaya menghasilkan modul ini yang bertajuk “Modul Pengajaran dan Pembelajaran Cemerlang Geografi STPM ” yang berasaskan kepada sukatan baru yang akan diguna pakai mulai tahun 2006. Modul ini ditulis khusus untuk panduan guru dan pelajar tingkatan enam yang mengambil matapelajaran Geografi di peringkat Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia (STPM). Tema kajian luar ini meliputi dua tajuk penting iaitu pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar serta transformasi desa dan pembandaran. isi atau kandungan pembelajaran. Justeru itu kami terpanggil untuk menyambut inisiatif yang digerakan oleh ”Unit Penyeliaan Sekolah Menengah. contoh soalan yang relevan berkaitan dengan tajuk berkenaan serta skema jawapannya. Jabatan Pelajaran Pahang” yang telah mengabungjalinkan tenaga pakar geografi di peringkat negeri bagi menghasilkan modul tersebut. tema 4 Globalisasi Ekonomi dan Kerjasama Serantau. Tema terakhir ialah tema 6 iaitu berkaitan dengan kajian luar atau kajian lapangan Geografi Kertas 2. Tema 1 ialah Penduduk.

. iaitu Geografi Kertas 1 (Alam Sekitar Fizikal) dan Geografi Kertas 2 (Alam Sekitar Manusia). Bagi tajuk-tajuk yang tidak disentuh perlulah dikembangluaskan oleh guru-guru disekolah menggunakan format yang telah disediakan. aras sukar (Analisis. Seboleh mungkin bagi setiap tema difokuskan kepada aspek pengajaran soalan langsung dan soalan kemahiran amali. PANEL GEOGRAFI STPM PAHANG Format Kertas Peperiksaan Geografi STPM MULAI 2007 Peperiksaan bagi mata pelajaran ini terdiri daripada dua kertas. dan juga konsep dan kemahiran yang perlu dalam kajian geografi. Sekian. Sintesis dan Penilaian). Alam Sekitar Manusia Masa Jenis Bilangan Markah Wajaran : 3 jam : Soalan Esei : 8 soalan : 100 : 50% Masa Jenis Bilangan Markah Wajaran : 3 jam : Soalan Esei : 8 soalan : 100 : 50% Bil soalan wajib dijawab : 4 soalan Bil soalan wajib dijawab : 4 soalan Nota: 1. Akhir sekali kami ingin mengucapkan jutaan terima kasih kepada Jabatan Pelajaran Pahang khususnya kepada sektor pengurusan sekolah yang julung kalinya mengambil inisiatif menggerak dan menjayakan pembinan modul ini untuk seluruh anak-anak Geografi Pahang. Soalan akan menguji kefahaman calon tentang tajuk yang dihuraikan dalam sukatan pelajaran. Bukan semua tajuk atau sub tajuk bagi setiap tema yang kami sediakan. Sederhana dan Sukar. gambar rajah. kajian dan tafsiran peta topografi. Soalan boleh juga menguji pengalaman kajian luar.pencapaian objektif pengajaran-pembelajaran. terima kasih. aras sederhana (Pemahaman dan Aplikasi). Aras mudah (Pengetahuan). dan peta yang berkaitan dengan tajuk yang terdapat dalam Sukatan Pelajaran Geografi Mulai tahun 2007 dan seterusnya format kertas peperiksaan adalah seperti berikut: Geografi Kertas 1 (942/1) Geografi Kertas 2 (942/2) Alam Sekitar Fizikal. Soalan yang dikemukakan merangkumi semua tajuk dalam sukatan pelajaran. pelbagai data geografi. ia merupakan pilihan bagi tajuk-tajuk tertentu sebagai contoh atau model pengajaran-pembelajaran. rujukan khusus serta tugasan pelajar sebagai aktiviti pengukuhan dan pengayaan. Aras soalan yang ditanya akan berdasarkan kepada Taksonomi Bloom iaitu aras Mudah.

(c) menerangkan peranan manusia sebagai agen perubahan kepada sistem-sistem dalam alam sekitar selain fenomena semula jadi. Soalan no 3 terdiri daripada soalan pilihan SAMADA dan ATAU. dan foto. soalan nombor 3 datangnya dari tema sistem geomorfologi manakala Geografi kertas 2. Setiap tahun adunan soalan langsung. (b) meningkatkan kefahaman tentang saling bergantung antara elemen-elemen dan proses-proses Alam Sekitar Fizikal dan Alam Sekitar Manusia sebagai satu sistem dan bukannya berasaskan pembahagian aspek-aspek secara berasingan. padat. Pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar atau Transformasi desa dan pembandaran. carta.2. serta meningkatkan kesedaran yang mendalam tentang kedinamikan hubungan sesama manusia dan manusia dengan alam sekitar. dan menganalisis data geografi dalam bentuk jadual. graf. 5. Oleh itu ia akan menguntungkan calon daripada segi pilihannya untuk menjawab 9 soalan bukannya 8 soalan sepertimana tahun-tahun sebelumnya. 3. gambar rajah (graf. persembahan kartografi seperti graf. dan jitu dengan menggunakan laras geografi. dan proses dalam Geografi Fizikal dan Geografi Manusia secara bersepadu dan pada pelbagai skala. prinsip. carta dan peta serta menganalisis data. carta. dan peta). (f) membuat sintesis dan penilaian dengan bantuan kaedah-kaedah kemahiran geografi yang tepat di dalam dan di luar bilik darjah. sistem hidrologi dan sistem ekologi. OBJEKTIF PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN GEOGRAFI STPM Objektif sukatan pelajaran ini adalah untuk membolehkan pelajar (a) meningkatkan pengetahuan tentang konsep. rajah. sistem atmosfera. Soalan boleh ditanya dalam bentuk kemahiran amali dan kajian luar. soalan no 3 datangnya dari tema pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar. Bagi Geografi kertas 1. mentafsir. Soalan kemahiran amali melibatkan pengiraan. (d) meningkatkan kemahiran mempersembah. Soalan kajian luar Geografi kertas 1 boleh ditanya dari salah satu sistem berikut. . soalan kemahiran amali dan soalan kajian luar akan dikemukakan untuk dijawab oleh calon. Soalan ini mempunyai banyak pecahan dan tidak terhad kepada tiga pecahan sepertimana tahun-tahun sebelumnya. rajah. Soalan ini mempunyai banyak pecahan dan tidak terhad kepada tiga pecahan sepertimana tahun-tahun sebelumnya. (g) berfikir secara kritis dan kreatif dalam mempersembahkan sesuatu penghujahan secara tersusun. Sistem geomorfologi. (e) mencerap dan mengkaji fenomena geografi yang menjadi isu semasa. rajah. Pelbagai rangsangan soalan akan diberikan seperti data. Ini bermakna soalan no 3 sebenarnya mempunyai dua soalan. carta dan peta. peta lakar dan peta topografi. Manakala soalan kajian luar Geografi kertas 2 boleh ditanya dari salah satu tema berikut. 4.

Aspek kemahiran generik pula menekankan pembinaan skill. CADANGAN STRATEGI PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN GEOGRAFI STPM Proses pengajaran-pembelajaran masa kini perlu dipelbagaikan sesuai dengan faktor kemenjadian dan aras kebolehan/pencapaian murid yang berbeza-beza. meramalkan masa hadapan. Dalam konteks kemahiran berfikir secara kritis maka bakat. (j) mensyukuri dan mencintai negara Malaysia dan alam sekitarnya. mudah difahami serta menyeronokkan pelajar maka perkara-perkara berikut perlulah diberi penekanan yang serius oleh guru: • Menekankan perkembangan kemahiran berfikir secara kritis dan kreatif. Pendekatan bersepadu dalam pemilihan pedagogi dan pandragogi pengajaran-pembelajaran amat dititikberatkan. dan melibatkan diri secara langsung dalam proses pemeliharaan dan pemuliharaan alam sekitar secara berterusan. Manakala kemahiran berfikir secara kreatif pula perlu dijana untuk membolehkan murid mampu membuat sumbangsaraan/menjana idea. kecekapan dan keterampilan pelajar untuk • . menghubungkaitkan. menganalogikan. membuat hipotesis. membuat inferens.mensintesiskan.(h) memahami kepentingan hubung kait negara Malaysia dengan negara-negara lain di dunia. kebolehan dan kemenjadian setiap murid mestilah digembelengkan untuk membolehkan ia mampu membuat perbandingan dan perbezaan.merekacipta serta mengitlak. membuat urutan dan keutamaan. mengesan kecondongan membuat penilaian dan juga membuat kesimpulan. Dalam konteks melahirkan pengajaran yang berkesan. menghayati. Menekankan perkembangan kemahiran generik. membuat analisis. (i) menyedari. mengumpul dan mengelaskan. membuat gambaran mental.

Kajian luar/kajian lapangan. Skala perbincangan ini mestilah disesuaikan dengan sub-sub tema yang telah ditetapkan. Bagi membolehkan ICT berguna kepada proses pengajaran dan pembelajaran maka empat mod P&P dicadangkan iaitu. Dengan menggunakan ke empat-empat mod P&P ini pelajar bukan sahaja boleh mengakses maklumat geografi dengan lebih luas malah menjadikan matapelajaran geografi lebih seronok dipelajari. Selain itu penggunaan teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) sebagai alat bantuan dalam proses pengajaran dan pembelajaran kontemparori amat diutamakan. kemahiran bekerjasama dan berkongsi. . kawasan Tropika Lembab.memilih dan menganalisis maklumat serta kemahiran menyelesaikan masalah amat perlu ditekankan. Pengajaran-pembelajaran konteksual. mod aplikasi. kemahiran menggunakan teknologi khususnya ICT. Dalam konteks ini elemen-elemen seperti kemahiran berkomunikasi. kemahiran mengakses. Pembelajaran masteri. Kaedah inkuiri – penemuan. Simulasi dan main peranan. mengurus. mod tutorial. Asia Tenggara. Kombinasi antara kemahiran berfikir dan kemahiran generik akan melahirkan strategi pengajaranpembelajaran yang berfikrah. Kajian kes kepada sebuah Negara khususnya Malaysia amat digalakkan untuk meningkatkan kefahaman pelajar mengenai keunikan geografi Malaysia seterusnya melahirkan rasa bersyukur dan berbangga dengan keistimewaan yang dimiliki oleh Malaysia berbanding dengan Negara-negara lain khususnya Negara serantau Asia Tenggara dan Asia Pasifik. SKALA PERBINCANGAN DAN SUMBER PENGAJARAN -PEMBELAJARAN Skala perbincangan bagi setiap tema yang ada di dalam sukatan pelajaran adalah berbeza-beza. kemahiran merancang dan mengelolakan aktiviti. mod penerokaan dan juga mod komunikasi. Asia Pasifik. Kajian masa depan (KMD). Justeru itu ia amat bergantung kepada kebijaksanaan guru untuk memilih dan menentukannya bagi memperluaskan prespektif pelajar-pelajar geografi. Justeru kelengkapan komputer dan internet di sekolah seperti kemudahan ”school net” di makmal komputer sekolah mestilah dimanfaatkan oleh guru. Kajian kes dan kajian tindakan. atau skala yang lebih kecil seperti sebuah negara dan juga skala mikro seperti kawasan kajian luar. Justeru itu kepelbagaian jenis kaedah mengajar yang disarankan kepada guru-guru geografi tingkatan enam ialah seperti berikut: a) b) c) d) e) f) g) h) Perbincangan kumpulan dan sumbangsaraan. Kita boleh memulakannya dengan skala makro seperti global/dunia.menguasai suasana persekitaran.

e-mail. Putaran bumi. ISI-ISI UTAMA : Memahami kedudukan dan pergerakan bumi dalam system suria. data.Sumber pengajaran dan pembelajaran kini perlu dipelbagaikan dan tidak lagi terhad kepada buku-buku rujukan semata-mata. rajah. SISIPAN KONSEP : Kecondongan paksi bumi. Peredaran bumi. Kumpulan 3 – Musim Luruh . laman web. Kumpulan 1 – Musim Bunga ii. HASIL PEMBELAJARAN : Setelah mempelajari bab ini pelajar akan dapat : Menghuraikan : Putaran dan peredaran bumi dan kesannya. tele sidang dan sebagainya. KERTAS 1 ( ALAM SEKITAR FIZIKAL) TAJUK : Kedudukan bumi dalam sistem suria. i. model dan juga sumber-sumber yang boleh diambil dari teknologi maklumat dan komunikasi terkini seperti dari internet. Kumpulan 2 – Musim Panas iii. Kemudahan ICT ini perlulah dimanfaatkan oleh setiap pelajar bagi mengakses pelbagai maklumat geografi yang kontemparori. Perbincangan kumpulan. TEMA 1 : SISTEM BUMI. bahan bercetak. Ia boleh meliputi pelbagai jenis peta. CD-ROM. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Gambar kejadian 4 musim.

2 x 10 -9) daripada seluruh tenaga matahari dan jumlahnya berubah-ubah mengikut masa? (5m) d) Mengapakah jumlah bahang matahari yang diterima berbeza-beza mengikut bahagian dunia. Garisan Jadi (23 ½ S) mempunyai sudut pancaran matahari tegak di atas kepala. kutub) 2m . Hemisfera selatan mengalami siang lebih panjang daripada malam. (12m) b) Mengapakah sesetengah tempat mengalami musim sejuk dan musim panas sementara tempattempat lain tidak. (4m) + Pada 22 Disember iaitu ketika solstis musim sejuk berlaku. Bumi berputar sebanyak 360 mengambil masa 24 jam atau 15 longitud dalam masa satu jam. (4m) + Putaran bumi di atas paksinya yang condong sebanyak 23 ½ daripada satah tegak. Hemisfera utara mengalami musim panas sementara hemisfera selatan mengalami musim sejuk. Peredaran bumi mengelilingi matahari. peredaran bumi mengeluiligi matahari 2m ii. ii. Bincangkan pernyataan ini. Hemisfera Utara mengalami waktu malam yang lebih panjang daripada waktu siang kerana bahagian bumi ini agak agak terlindung daripada pancaran matahari. (10m) PENILAIAN JAWAPAN : a) 2 faktor utama : i. Kumpulan 4 – Musim Sejuk CONTOH SOALAN (RELEVAN) : a) “ Pada musim tertentu sesetengah kawasan mengalami waktu siang yang lebih panjang daripada waktu malam”. sederhana. Perbezaan panjang waktu malam dan siang berlaku mengikut garis lintang tertentu di mana garis lintang yang berada 90 dengan matahari akan mengalami waktu siang dan malam yang sama panjang sementara kawasan yang terletak pada sudut yang lebih kecil daripada 90 akan mengalami waktu malam dan siang yang berbeza. Putaran bumi ini akan menyebabkan bahagian bumi yang menghadap matahari akan mengalami waktu siang sementara bahagian bumi yang terlindung daripada pancaran matahari akan mengalami waktu malam. Kawasan hemisfera utara waktu siang lebih panjang daripada malam. + Ketika solstis musim panas 21 Jun matahari akan berada tegak di atas kepala di kawasan garis lintang sartan (23 ½ U). Putaran bumi pada paksinya yang condong. kedudukan matahari (pada garis lintang : khatulistiwa. (10m) c) Mengapakah bumi hanya menerima sebahagian kecil sahaja (0.Hemisfera selatan mengalami musim panas sementara hemisfera utara musim sejuk.iv. putaran bumi di atas paksinya yang condong 2m Huraian tentang kejadian ekuinoks dan solstis i. Manakala hemisfera selatan waktu malam lebih panjang daripada siang. (4m) b)-Peredaran bumi mengelilingi matahari Konsep peredaran i. Kawasan dalam lingkungan garis lintang yang sama menerima siang dan malam sama panjang selain kawasan khatulistiwa.

2. *catatan : terima mana-mana 3 sebab dengan huraian x 3 markah. debu. wap air.Garis relevan . gas-gas. -Pemantulan dilapisan atas atmosfera dan pemantulan oleh awan. -Ketebalan atmosfera. -Perbezaan permukaan dari segi jenis (daratan.Jarak dari matahari dengan bumi (150 juta km) jarak semasa perihelion dan afehelion. 1 markah) Terima juga jawapan melalui gambarajah yang betul.Paksi yang condong . -Kecondongan pancaran matahari. terima gambarajah yang sesuai x 1 markah. habuk dan hablur ais. udara. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. habuk dan debu menyerap kira-kira 15 % daripada jumlah sinaran -Albedo – keputihan atau kecerahan sesuatu permukaan (yang lebih cerah akan memantulkan jumlah sinaran yang lebih tinggi) *catatan : terima mana-mana 3 sebab (2. -Tompok matahari (sunspot) – lebih banyak tenaga electromagnet mengikut kiraan tompok matahari (tempoh 11 tahun setiap kiraan). .Garisan khatulistiwa Jarak bumi daripada matahari . TEMA TAJUK 1 : : SISTEM BUMI Tenaga : Konsep. air dan tumbuh-tumbuhan) dan bentuk (topografi).Peredaran bumi mengelilingi matahari menyebabkan kejadian solstis dan ekuinoks.ii. jenis dan punca tenaga. -Penyerakan oleh zarah yang halus seperti molekul gas. Jangka masa siang / malam tak sama panjang Dalam masa satu tahun Penggunaan gambar rajah yang sesuai empat musim .kedudukan matahari .4 kedudukan bumi . huraian tentang Keadaan aphelion (jauh) dan keadaan perihelion (dekat) 2m 2m 2m c). Bahan-bahan tersebut dapat menyerakkan sinaran matahari. . -Penyerapan – zarah wap air. d)-Putaran bumi mewujudkan siang dan malam. -Peredaran bumi mengelilingi matahari yang mewujudkan kejadian musim mengikut kedudukan garis lintang.

( 10 markah ) PENILAIAN JAWAPAN (a) 2 bentuk tenaga . CONTOH SOALAN : ( 5 markah ) a) Huraikan 2 bentuk tenaga. Latihan.tenaga keupayaan . Menilai kepentingan tenaga terhadap sistem-sistem bumi. Memahami variasi tenaga mengikut ruang dan masa.ketebalan atmosfera . SISIPAN KONSEP Tenaga Suria : ISI-ISI UTAMA : Jenis-jenis tenaga Variasi tenaga suria Peranan tenaga suria kepada sistem dan hidupan bumi. b) Mengapakah kadar penerimaan tenaga suria berbeza antara tempat-tempat di dunia. Memahami proses pemindahan tenaga suria kepada sistem bumi.perbezaan siang dan malam . Aktiviti berkumpulan – kumpulan 1 : Jenis-jenis tenaga kumpulan 2 : Cara-cara pemindahan tenaga suria kumpulan 3 : Faktor yang mempengaruhi tenaga suria kumpulan 4 : Peranan tenaga suria kepada sistem bumi dan hidupan bumi. ( 10 markah ) c) Huraikan peranan tenaga suria terhadap aktiviti manusia.kedudukan garislintang .Mengenalpasti dan membezakan jenis-jenis tenaga yang ada dalam sistem bumi.tenaga kinetik ( 5m ) (b) Perbezaan kadar penerimaan tenaga suria . AKTIVITI PEMBELAJARAN : Pengetahuan sedia ada pelajar mengenai tenaga suria.sudut pancaran sinaran suria .

CONTOH SOALAN : . Memahami Teori Plat Tektonik. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. kawasan berair. SISIPAN KONSEP Plat-plat dunia : ISI-ISI UTAMA : Teori Plat Tektonik Proses-proses hanyutan benua Bukti-bukti hanyutan benua AKTIVITI PEMBELAJARAN : Pengetahuan sedia ada pelajar mengenai benua di dunia.pembalakan .pertanian .perindustrian .- jarak bumi dari matahari (perihelion dan afelion) perbezaan permukaan bumi (daratan. Power point – teori plat tektonik dan bukti hanyutan benua Latihan. Menghuraikan proses-proses hanyutan benua.perlombongan ( 5 x 2 markah ) TEMA 2 : SISTEM GEOMORFOLOGI KERTAS 1 ( ALAM SEKITAR FIZIKAL ) TEMA TAJUK : : Sistem Geomorfologi Teori Hanyutan Benua. tumbuhtumbuhan) (5 x 2markah) (c ) Peranan tenaga suria terhadap aktiviti manusia. Menghuraikan bukti-bukti teori hanyutan benua.pelancongan .penternakan . .perikanan .

Menghuraikan kepentingan luluhawa kepada aktiviti manusia. Memahami maksud luluhawa. b) Jelaskan hipotesis Wegener mengenai hanyutan benua c) Huraikan bukti-bukti hanyutan benua PENILAIAN JAWAPAN ( 5 markah ) ( 10 markah ) ( 10 markah ) (a) Maksud plat ialah kepingan-kepingan kerak bumi yang membentuk kerak bumi benua dan kerak bumi lautan. SISIPAN KONSEP Luluhawa kimia Luluhawa fizikal Luluhawa Biotik : ISI-ISI UTAMA : Maksud luluhawa Faktor yang mempengaruhi luluhawa Kepentingan luluhawa . berlaku pergerakan akibat kuasa-kuasa tektonik pergerakan dari kutub hasilkan tekanan ke atas benua daya mampatan dan daya tegangan – arus perolakan kuat (5 x 2markah) Bukti.bukti teori hanyutan benua keselanjaran benua geologi batuan fosil batuan Paleomagnet Oseanik ( 5 x 2 markah ) TEMA TAJUK : : Sistem Geomorfologi Luluhawa. ( 5m ) Hipotesis Wegener perpecahan pangea kepada laurasia dan gondwanaland peranan putaran bumi membekalkan tenaga tekanan pemisah plat.a) Apakah yang dimaksudkan dengan plat-plat dunia. Menghuraikan faktor-faktor yang mempengaruhi luluhawa. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat.

c) Jelaskan bagaimana kepelbagaian jenis batuan boleh mempengaruhi aktiviti manusia. Latihan.AKTIVITI PEMBELAJARAN : Maujud Geografi – lawatan disekitar sekolah dan mengkaji jenis-jenis batuan. Granit untuk kuari/pembinaan/ jalanraya Marmar untuk bangunan / alatan hiasan rumah Batu kapur untuk simen Batu permata untuk perhiasan Batuan laterit untuk pertanian Tanah liat untuk peralatan tembikar (5 x 2markah) . pereputan dan penyepaian batuan secara insitu yang dipengaruhi oleh agen-agen atmosfera seperti pancaran matahari. suhu. ( 5m ) Faktor yang mempengaruhi proses luluhawa. b) Huraikan faktor-faktor yang mempengaruhi luluhawa. Pelajar mengumpulkan beberapa jenis batuan. hujan dan lain-lain. Iklim Batuan Topografi Pengangkutan Tumbuh-tumbuhan Masa (5 x 2markah) Pengaruh batuan terhadap aktiviti manusia. CONTOH SOALAN : ( 5 markah ) ( 10 markah ) a) Nyatakan maksud luluhawa. Penjelasan dan rumusan oleh guru. ( 10 markah ) PENILAIAN JAWAPAN (a) Maksud luluhawa kimia ialah proses pemecahan. Pelajar menghuraikan perbezaan jenis-jenis batuan tersebut.

CONTOH SOALAN : ( 5 markah ) ( 10 markah ) a) Huraikan jenis-jenis hakisan sungai. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. ( 10 markah ) PENILAIAN JAWAPAN Jenis-jenis hakisan sungai hakisan mendalam hakisan melebar hakisan mengundur (b) Faktor yang mempengaruhi hakisan sungai. Menghuraikan jenis-jenis hakisan sungai. Menghuraikan sumbangan bentuk mukabumi pemendapan sungai terhadap manusia. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Pengetahuan sedia ada pelajar mengenai sungai. ISI-ISI UTAMA : Jenis-jenis hakisan Faktor yang mempengaruhi hakisan sungai Kepentingan bentuk-bentuk mukabumi pemendapan sungai.TEMA TAJUK : : Sistem Geomorfologi Sungai. Menghuraikan faktor-faktor yang mempengaruhi hakisan sungai. Pengangkutan dan pemendapan sungai Tenaga sungai Bentuk mukabumi sungai. SISIPAN KONSEP : Hakisan. ( 5m ) . Kumpulan 4 : Bentuk-bentuk muka bumi pemendapan sungai. Aktiviti Kumpulan : Kumpulan 1 : Jenis-jenis hakisan sungai Kumpulan 2 : Faktor yang mempengaruhi hakisan sungai Kumpulan 3 : Bentuk-bentuk muka bumi hakisan sungai. b) Huraikan faktor-faktor yang mempengaruhi hakisan sungai. c) Huraikan kepentingan bentuk mukabumi sungai dalam mempengaruhi aktiviti manusia. Penerangan dan huraian oleh guru.

Pengangkutan dan pemendapan ombak Tenaga ombak Bentuk mukabumi pemendapan ombak.beting pasir sungai – perlombongan pasir .jeram .pertanian . Aktiviti Kumpulan : .tasik ladam/ muara sungai – ternakan ikan dalam sangkar / akuakultur .air terjun – elektrik hidro / rekreasi .sungai – pengangkutan/ perhubungan (5 x 2markah) TEMA TAJUK : : Sistem Geomorfologi Ombak. ISI-ISI UTAMA : Jenis-jenis hakisan ombak Faktor yang mempengaruhi hakisan ombak Kepentingan bentuk-bentuk mukabumi pemendapan ombak.petempatan . SISIPAN KONSEP : Hakisan. Menghuraikan faktor-faktor yang mempengaruhi hakisan ombak. Menghuraikan cara-cara hakisan ombak.rekreasi .dataran mendap / tetambak . Menghuraikan sumbangan bentuk mukabumi pemendapan ombak terhadap manusia.Isipadu air Kecerunan Halaju sungai Batuan Jumlah beban muatan Halangan (5 x 2markah) (c) Kepentingan bentuk muka bumi sungai . HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. Penerangan dan huraian oleh guru. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Pengetahuan sedia ada pelajar mengenai laut.dataran banjir/ delta / dataran mendap .

aktiviti perlombongan pasir laut .pupukan/ timbunan pantai dengan pasir . ( 10 markah ) PENILAIAN JAWAPAN Cara-cara hakisan ombak tindakan hidrol tindakan geselan tindakan lagaan tindakan larutan (b) Faktor yang mempengaruhi hakisan ombak.eksploitasi hutan bakau . b) Huraikan faktor-faktor yang mempengaruhi hakisan ombak.Kumpulan 1 : Cara-cara hakisan ombak Kumpulan 2 : Faktor yang mempengaruhi hakisan ombak Kumpulan 3 : Faktor yang mempengaruhi tenaga ombak Kumpulan 4 : Bentuk-bentuk muka bumi pemendapan ombak Latihan.membina pemecah ombak di laut ( 5m ) .menanam semula pokok bakau .pembinaan struktur / bangunan dipinggir pantai . c) Jelaskan bagaimana manusia mempengaruhi bentuk mukabumi pinggir pantai. CONTOH SOALAN : ( 5 markah ) ( 10 markah ) a) Nyatakan cara-cara hakisan sungai. Jenis dan kekuatan ombak Kepelbagaian jenis. menyebabkan hakisan bertambah .jumlah dan saiz beban muatan Kedudukan pantai (terdedah / terlindung ) Pengaruh arus Aktiviti manusia (5 x 2markah) (c) Tindakan manusia terhadap bentuk muka bumi pinggir pantai 1.aktiviti manusia berasaskan air 2. menyebabkan pemendapan .

- struktur binaan pinggir pantai (tembok, gabion, tetrapod, timbunan batu, dan lain-lain) (pilihan 4 + 1 atau 3 + 2 / 5 x 2 markah )

TEMA : Sistem Geomorfologi TAJUK : Teori Hanyutan Benua HASIL PEMBELAJARAN : Setelah mempelajari bab ini pelajar akan dapat : 1. Menjelaskan definisi Teori Hanyutan Benua 2. Menjelaskan taburan dan bukti-bukti hanyutan benua 3. Menghuraikan kesan-kesan hanyutan benua terhadap konfigurasi bentuk bumi

SISIPAN KONSEP : 1. Teori Awal 2. Teori Perluasan Dasar Lautan 3. Teori Tektonik Plat ISI-ISI UTAMA : 1. Bukti-bukti Teori Hanyutan Benua: a. Bukti keselenjaran benua b. Bukti geologi c. Bukti iklim purba d. Bukti fosil e. Bukti kemagnetan purba f. Bukti lautan 2. Kesan hanyutan benua terhadap konfigurasi bentuk bumi: a. Pembentukan jurang lautan dan laut b. Pembentukana benua yang menentukan sempadan politik dan geografi c. Taburan tidak sama rata lautan dan daratan d. Kepelbagaian taburan spesies flora dan fauna e. Plat tektonik yang berubah-ubah. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Perbincangan dalam kumpulan. Pembentukan kumpulan antara 4-5 pelajar. Pelajar di beri masa selama 15 minit untuk perbincangan. 15 minit diperuntukan untuk dibentangkan oleh kumpulan yang dipilih secara rawak. Guru membuat rumusan dan tambahan isi yang perlu.

CONTOH SOALAN (RELEVAN) : a) Apakah yang dimaksudkan dengan plat tektonik (5m) b) Huraikan bukti-bukti yang menjadi asas kepada teori hanyutan benua (10m) c) Terangkan kesan hanyutan benua terhadap konfigurasi bentuk bumi (10m) PENILAIAN JAWAPAN : a) Plat tektonik menerangkan tentang lapisan kerak bumi yang boleh dibahagikan kepada kepingankepingan iaitu plat benua dan plat lautan. Plat benua membentuk daratan dan plat lauatan membentuk dasar laut. ( 5 x 1m =5m) b) B1-Bukti keselenjaran benua-daratan berasal daripada blok besar dikenali sebagai pangeagaris pantai dan pentas benua selanjar antara satu sama lain. B2-Bukti geologi-benua Afrika dan benua Amerika Selatan berpecah daripada satu blok. B3-Bukti iklim purba-zon iklim dan ciri pengglasieran adalah serupa bagi benua selatan. B4-Bukti fosil-flora yang serupa pada bahan enapan hampir dengan ais benua selatan. B5-Bukti kemagnetan purba-magnet utara berubah. B6-Bukti lautan-lembangan dan dasar laut adalah lebih muda daripada benua. ( 5 x 2m =10m) C1- Pembentukan jurang lautan dan laut C2- Pembentukan benua-benua yang menentukan sempadan politik dan geografi C3- Taburan tidak sama rata lautan dan daratan C4- Kepelbagaian taburan spesies flora dan fauna C5- Plat tektonik yang berubah-ubah

c)

TAJUK : • • Melukis profil rentas Mentafsir peta, guna tanah pertanian.

HASIL PEMBELAJARAN : Setelah mempelajari bab ini pelajar akan dapat : • • • Menyatakan maksud profil rentas. Menulis profil rentas Menjelaskan pengaruh ketinggian terhadap guna tanah pertanian.

SISIPAN KONSEP : • • Profil rentas Guna tanah pertanian.

ISI-ISI UTAMA : • • Konsep profil rentas dan cara melukisnya.. Pelbagai guna tanah pertanian dan kaitannya dengan ketinggian.

AKTIVITI PEMBELAJARAN : Kerja amali

CONTOH SOALAN : Soalan-soalan berikut adalah berdasarkan kepada Peta 1 yang berskala 1 : 50 000. (a) Apakah maksud, ‘ profil rentas ‘ ( 5m ) (b ) Dengan menggunakan skala 1: 10 000, lukiskan profil rentas dari tanda tinggi 525 ke tanda tinggi 475. Labelkan ciri-ciri fizikal dan guna tanah yang terdapat di sepanjang profil rentas tersebut. ( 10m ) (b) Berdasarkan Peta 1, jelaskan bagaimana perbezaan ketinggian bentuk bumi mempengaruhi jenis guna tanah pertanian di kawasan lembangan Sungai Mira. ( 10m )

PENILAIAN JAWAPAN ( a) Profil Rentas ialah gambaran yang dibuat antara dua poin untuk menunjukkan ciri fizikal dan ciri budaya terutama guna tanah yang terdapat di sepanjang keratan itu. ( 5m ) ( b ) Melukis Profil Rentas. ( 10m ) ( Sila lukis, Profil Rentas yang lengkap )

(c)

Pengaruh ketinggian terhadap guna tanah pertanian ialah : • • • Pinggir pantai - penanaman kelapa. Tanah pamah - penanaman padi sawah. Kaki Bukit Beralun – Kelapa sawit dan getah. ( 3m x3 =1 = 10m )

TEMA 3 : SISTEM ATMOSFERA. KERTAS 1 ( ALAM SEKITAR FIZIKAL ) TAJUK : Taburan suhu secara menegak dan mendatar serta faktor yang mempengaruhinya. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat, • • • Menjelaskan konsep ‘taburan suhu secara menegak’ dan ‘taburan suhu secara mendatar’. Menjelaskan konsep pemanasan global,dan sebab-sebab berlaku keadaan sedemikian Menghuraikan faktor-faktor yang mempengaruhi taburan suhu secara mendatar. :

SISIPAN KONSEP • •

Konsep ‘taburan suhu secara menegak’ dan ‘taburan suhu secara mendatar’. Pemanasan global. . ISI-ISI UTAMA : • • • Maksud ‘ taburan suhu secara menegak’ dan taburan suhu secara mendatar’. Maksud ‘pemanasan secara global dan sebab-sebab berlaku. Faktor yang mempengaruhi taburan suhu secara mendatar .

• Kegiatan pembalakan secara berlebihan.Semakin tinggi sesuatu tempat suhu semakin turun. Perbezaan suhu yang dilihat mengikut ketinggian. Taburan Suhu Secara Menegak ialah. • Suhu semakin meningkat secara menyeluruh di permukaan bumi. • . suhu semakin rendah mengikut ketinggian. ( 2m + 1m X 5 = 7) (b ) Maksudnya ialah.AKTIVITI PEMBELAJARAN : • • Carta bergambar. • Pengeluaran asap kenderaan dan kilang. ( 8 markah ) c) Huraikan faktor yang mempengaruhi suhu mendatar. ‘taburan suhu secara mendatar’ dan ‘ taburan suhu secara menegak’. ( 10 markah ) PENILAIAN JAWAPAN ( a ) Maksudnya ialah. CONTOH SOALAN : ( a) Apakah maksud. • Kegiatan pembakaran hutan secara berleluasa. • Taburan Suhu Secara Mendatar ialah. Sebab-sebabnya. • Perbezaan suhu yang dilihat secara kedudukan garisan latitud. • Kegiatan pertanian pindah. Pemanasan global dan nyatakan sebab-sebab berlakunya keadaan sedemikian ( 7 markah ) (b ) Apakah maksud. Melukis Peta Minda. semakin jauh dari garisan khatulistiwa suhu semakin kurang arah ke kutub. • Pembakaran terbuka.

Litupan Awan. Sifat kebenuaan. Aspek. Menjelaskan peranan kegiatan manusia yang menyebabkan kejadian jerebu. faktor-faktor yang mempengaruhi dan kesankesannya. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. Kecondongan paksi bumi. TAJUK : Mikro iklim bandar. Kesan kejadian jerebu. : SISIPAN KONSEP • • • Konsep jerebu. Litupan tumbuhan. . Fenomena jerebu. ( 2m x 5 = 10m ) TEMA 3 : SISTEM ATMOSFERA. • • • Menjelaskan konsep jerebu. Kegiatan manusia. Badan Air. : ISI-ISI UTAMA . Menghuraikan kesan kejadian jerebu terhadap alam sekitar.( mana-mana 4m/ 4m ) ( c) Faktor-faktor yang mempengaruhi ‘taburan suhu secara mendatar’ ialah • • • • • • • kedudukan latitud.

Pembakaran terbuka. Melukis Peta Minda. Partikel terampai di atmosfera / dalam kepekatan yang tinggi/. AKTIVITI PEMBELAJARAN : • • Carta bergambar. ( 5 markah ) b) Jelaskan peranan kegiatan manusia yang menyebabkan berlakunya kejadian jerebu. Perindustrian .asap kilang. ( 10 m ) Huraikan kesan kejadian jerebu terhadap alam sekitar.• • • Maksud jerebu Peranan kegiatan manusia yang menyebabkan kejadian jerebu. Pembukaan ladang – ladang kelapa sawit. Aktiviti pembinan – debu-debu/habuk-habuk. Pertanian pindah – kaum asli. ( 5 x 2m = 10m) . Kesan kejadian jerebu terhadap alam sekitar . CONTOH SOALAN : a) b) c) Apakah yang anda faham tentang konsep jerebu. ( 5m ) Jelaskan peranan kegiatan manusia yang menyebabkan berlakunya kejadian jerebu. Sistem pengangkutan – asap kenderaan. Partikal terampai ini terbentuk di dalam keadaan cuaca kering /dan udaranya yang stabil / yang menghasilkan satu lapisan kabus nipis menyelimuti ruang atmosfera di sesuatu kawasan. ( 10 m ) PENILAIAN JAWAPAN a) Apakah yang anda faham tentang konsep jerebu.

: ISI-ISI UTAMA • • Peratus kekerapan tiupan angin. Kadar sejatan kurang. asma dan mata merebak. • Melukis Rajah Tiupan Angin. Melukis Rajah Tiupan Angin. • Menjelaskan pengaruh tiupan angin monsun terhadap kegiatan manusia. Rajah tiupan angin Angin monsun. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. TEMA 3 : TAJUK : • • SISTEM ATMOSFERA Kemahiran amali sistem atmosfera . Sekurang-kurang 1 Faktor fizikal (FF) dan 1 faktor manusia (FM ) Mana-mana 5 x 2 = 10 markah . pengangkutan terjejas. SISIPAN KONSEP • • • : Peratus kekerapan tiupan angin. Penyakit berkaiatan pernafasan seperti batuk. . Kesan Alam Sekitar Fizikal Kejadian hujan asid. Kertumbuhan tumbuhan terganggu. • Mengira peratus kekerapan angin. Kegiatan ekonomi terganggu.c) Jelaskan kesan kejadian jerebu terhadap alam sekitar. Kesan Alam Sekitar Manusia Jarak penglihatan terganggu. melukis Rajah Tiupan Angin. mengira peratus kekerapan angin. Pengaruh tiupan angin terhadap kegiatan manusia.

(a) Berdasarkan jadual 5. kira peratus kekerapan peratus angin kawasan S bagi bulan April.3 % Timur = 6 30 X 100 % • = 20. CONTOH SOALAN : Arah Bilangan Hari Utara 2 Timur Timur Tenggara Selatan Barat laut daya 4 6 3 5 3 Barat 0 Barat laut 2 Tenang 5 Jadual : Kekerapan Arah Angin Kawasan S pada Bulan April.0 % Tengara dan barat daya = 3 30 • X 100 % . AKTIVITI PEMBELAJARAN : Kerja Amali.7 % Timur laut = 4 30 X 100 % = 13. lukis rajah tiupan angin mudah menunjukkan peratus kekerapan tiupan angin kawasan S pada bulan April. ( 10m ) (C ) Huraikan bagaimana pengaruh angin monsun terhadap kegiatan penduduk di kawasan pantai timur Semenanjung Malaysia. ( 5m ) ( b) Dengan menggunakan hasil kiraan pada soalan (a).• Pengaruh tiupan angin terhadap kegiatan manusia. ( 10m ) PENILAIAN JAWAPAN : ( a ) Mengira peratus kekerapan tiupan angin: = Bilangan hari sesuatu arah Bilangan hari dalam 1 bulan Utara dan barat laut = 2 30 X 100 % • X 100 % = 6.

( Sila lukis rajah tiupan angin yang lengkap ) ( 10m ) ( c) Pengaruh tiupan angin monsun terhadap kegiatan manusia ialah : Kegiatan perikanan – terganggu tidak turun ke laut ketika monsun timur laut. Perubahan iklim.terganggu. kurang sambutan dan kunjungan. melukis graf garisan dan mentafsir. Perubahan suhu. Graf Garisan.terjejas. Kegiatan pelancongan – terganggu akibat hujan lebat dan banjir. tumbuhan tenggelam. Kegiatan pertanian . : SISIPAN KONSEP • • • Konsep julat suhu.= 10. • • • Mengira julat suhu tahunan. Kegiatan ternakan . Melukis graf garisan. .7 % ( b) Melukis Rajah Tiupan Angin. ISI-ISI UTAMA • : Julat suhu dan cara pengiraan.0 % Selatan dan Tenang = 5 30 • X 100 % • = 16. ternakan mati lemas dan hanyut. mengira julat suhu.terganggu. • • Kemahiran amali sistem atmosfera . ( 2m x 5 = 10m ) TEMA 3 : TAJUK . SISTEM ATMOSFERA HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. Kegiatan perniagaan . Menjelaskan kesan peningkatan suhu terhadap alam sekitar fizikal.

5 24 27. J Bulan F M A M J J O S O N D Suhu Minimum (ºC) Suhu Maksimum (ºC) 24 27 24. c) ( 3 markah ) ( 5 markah) lukis graf yang sesuai untuk menunjukkan Suhu Maksimum dan Suhu Minimum bagi kawasan Y tahun 2001.4 28 24 27.• Melukis graf garisan. b) Berdasarkan Jadual di atas.1 28 25. CONTOH SOALAN : Jadual: Suhu Maksimum dan Suhu Minimum Kawasan Y bagi Tahun 2001 .6 29 25 29 26 30 26. i .4 30 25 29 25. ( 10 markah ) ( 7 markah ) Jelaskan kesan peningkatan suhu terhadap alam sekitar fizikal . kira Julat Suhu Tahunan Kawasan Y.2 • Kesan perubahan iklim ( peningkat suhu ) terhadap alam sekitar. a) Nyatakan maksud Julat Suhu. . ii.3 27 25 28 25. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Kerja Amali.

24º C = 3º C (5m ) ( ii ) ( Sila lukis graf garisan yang lengkap ) (c) kenalpasti 3 pengaruh .Suhu Maksimum – Suhu Minimum. Bulan Januari : = 27º C . Contoh.PENILAIAN JAWAPAN (a) (b) Perbezaan nilai suhu maksimum dengan suhu minimum (i) . 1m ( 3m ) TEMA 4 : SISTEM HIDROLOGI. dll. pencemaran udara. • • • • • • Memahami proses-proses kitaran hidrologi Menjelaskan proses menegak dan mendatar dalam kitaran hidrologi Menjelaskan konsep imbangan air positif dan imbangan air negatif Menjelaskan kepentingan sumber air kepada manusia Memahami konsep air tanah dan sistem akuifer serta pergerakan air tanah Menjelaskan gangguan-gangguan manusia terhadap kitar hidrologi SISIPAN KONSEP • • • • Proses menegak dalam kitaran hidrologi Proses mendatar dalam kitaran hidrologi Edaran air tanah Imbangan air . KERTAS 1 ( GEOGRAFI ALAM SEKITAR FIZIKAL ) HASIL PEMBELAJARAN Setelah mempelajari bab ini pelajar dapat. kemarau. peningkatan suhu .

a) Apakah yang difahami dengan imbangan air (5m) b) Dengan bantuan gambar rajah.a) Apakah dimaksudkan ketidakseimbangan air positif b) Jelaskan bagaimana ketidakseimbangan air positif mempengaruhhi aktiviti manusia c) huraikan faktor-faktor yang mempengaruhi imbangan air tanih (5m) (10m) (10m) PENILAIAN JAWAPAN 1 a) Jumlah kerpasan sama banyaknya dengan jumlah air yang mengalami sejatpeluhan dan perubahan air yang disimpan dalam tanih dan air larian permukaan.ISI-ISI UTAMA • • • • • Proses menegak dan mendatar dalam kitar hidrologi Imbangan air Edaran air tanah dan sistem akuifer Kepentingan sumber air kepada manusia Gangguan-gangguan terhadap kitar hidrologi AKTIVITI PEMBELAJARAN • • • Penggunaan ICT Rajah Kitar Hidrologi Pembentangan Dalam Kumpulan CONTOH SOALAN 1.huraikan proses-proses yang terlibat dalam kitar hidrologi (10m) c) Huraikan bagaimana aktiviti manusia mempengaruhi kitar hidrologi di kawasan tropika lembap (10m) 2. (5m) ATAU P = ET + ST + r P ialah kerpasan ET ialah sejat peluhan ST ialah air yang diterima atau hilang daripada lapisan tanah .

Proses resapan .Proses larian air permukaan .r ialah air larian permukaan b) – Rajah kitar hidrologi .Tumbuh-tumbuhan .Proses pemejalwapan 5 isi X 2m + 2m = 12m c) Aktiviti pembalakan/ penyahutan Aktiviti pertanian Aktiviti perindustrian Proses perbandaran / urbanisasi Pembinaan empangan Aktiviti penghutanan semula 5 isi X 2m = 10m 2.Kejerapan / keporosan tanih .dan embun yang turun ke permukaan bumi melebihi jumlah sejatan iaitu jumlah wap air yang naik ke atmosfera.Alir lintang udara .Proses sejatan .Proses sejat peluhan . (5m) b)Perindustrian Pelancongan dan rekreasi Penternakan Perikanan dan akuakultur Pengangkutan Pertanian Perniagaan Aktiviti harian/ domestik 5 isi X 2m =10m c) – Bentuk muka bumi .Aliran air bawah tanah .Jumlah kerpasan .a) Jumlah kerpasan iaitu hujan.Ketelapan tanih .Proses kerpasan .salji.Proses pemeluwapan .Kewujudan badan-badan air .

Kesan gangguan imbangan air terhadap manusia. Menjelaskan kesan gangguan imbangan air terhadap manusia. • Graf Garisan.Tindakan manusia 5 isi X 2m = 10m TAJUK : • • Kemahiran amali sistem hidrologi . mengira lebihan dan kurangan air. Melukis graf garisan. • Gangguan imbangan air.. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Kerja Amali. Bulan/ Komponen ImbanganAir Kerpasan Sejatpeluhan J 87 12 F 89 13 M 87 29 A 74 63 M 94 102 J 87 139 J 122 160 O 1O2 143 S 56 104 O 56 65 N 76 22 D 89 12 • • Melukis graf garisan. melukis graf bar dan mentafsir. : SISIPAN KONSEP • Konsep imbangan air. ISI-ISI UTAMA : • • • Imbangan air dan cara pengiraan. Kesan gangguan Imbangan Air kepada manusia HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. • Mengira lebihan dan kurangan air. CONTOH SOALAN : Jadual : Komponen Imbangan Air bagi Stesen Kaji Cuaca Kawasan X .

(a) Kira lebihan air dan kurangan air bagi Stesen Kaji Cuaca Kawasan X (b) Dengan menggunakan maklumat kerpasan dan sejatpeluhan . c) Contoh Bulan Disember.12 75 mm b) Contoh Bulan Jun. = 89 – 12 = 77 mm. lukis graf yang sesuai menunjukan lebihan air dan kurangan air bagi Stesen Kaji Cuaca Kawasan X. b) Berdasarkan graf yang telah anda dilukis pada (b) . jelaskan bagaimana pola imbangan air yang sedemikian boleh menganggu kegiatan manusia di kawasan tersebut PENILAIAN JAWAPAN (a) Cara Pengiraan : Lebihan Air dan Kurangan Air ( Penerimaan Air ) = Jumlah Kerpasan – Jumlah Sejat peluhan. b) ( Sila lukis graf garisan yang lengkap ) . a) Contoh Bulan Januari.52 mm. = = 87 . = = 87 – 139 .

c) Kenalpasti bagaimana pola imbangan air yang sedemikian boleh menganggu kegiatan manusia di kawasan X. TEMA 5 : SISTEM EKOLOGI KERTAS 1 ( ALAM SEKITAR FIZIKAL ) TAJUK : • • • Konsep ekosistem dan komponen ekosistem. . Antara kegiatan manusia ialah : • • • • Pertanian Pelancongan Perniagaan. HASIL PEMBELAJARAN : Setelah mempelajari bab ini pelajar akan dapat : • • • Menyatakan maksud ekosistem Menyenaraikan komponan asas dalam ekosistem Menjelaskan ekosistem akuatik. SISIPAN KONSEP : Ekosistem Aliran tenaga dalam makanan Hutan bakau ISI-ISI UTAMA : • Interaksi utama antara komponen abiotik dan biotik dalam satu persekitaran. Ekosistem akautik ( hutan paya bakau ) Kepentingan hutan paya bakau. Perindustrian.

bakteria.kemasinan dan keasidan air.suhu. ( 1+ 3+3=10) (c) Kepentingan hutan paya bakau. Pengguna pengeluar dan pengurai Gambarajh ekosistem.sedimen dan bahan toksid Tempat bekalan makanan Perikanan .air. kulat. • • • • • Melindungi pinggir pantai Tempat perlindungan haiwan dan ikan Memerangkap nutrien .• • • Komponan biotik ialah benda-benda hidup seperti tumbuhan-tumbuhan haiwan organisma dan manusia. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Penggunaan ICT. CONTOH SOALAN : 1 (a) Jelaskan maksud ekosistem (5m) (b) Dengan merujuk kepada sebuah ekosistem akuatik beri contoh komponan biotik dan komponan abiotik. zooplanton.tanah. ( 10m ) PENILAIAN JAWAPAN: (a) Ekosistem ialah satu interaksi antara benda hidup dan benda bukan hidup dalam satu alam sekitar. • Komponan abiotik terdiri daripada tenaga suria. ikan. • Larutan mineral . (1x5m) (b) Ekosistem akuatik • • Gambarajah Komponan biotik terdiri daripada tumbuhan plakton. ( 10m ) (c ) Huraikan kepentingan ekosistem hutan paya bakau. udang.

HASIL PEMBELAJARAN • • • Menjelaskan maksud ‘ Rantaian Makanan’ dan ‘Siratan Makanan’ Menyatakantan jenis ekosistem dan contohnya. Jenis ekosistem dan contohnya. Kepentingan hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia.• • • • Hasil kayu Sumber makanan dan bahan kegunaan domestik serta ubatan Penyelidekan dan pendidikan Penyelidekan ( 2x5=10m ) TEMA 5 TAJUK : • • • : SISTEM EKOLOGI Konsep ‘rantaian makanan’ dan siratan makanan’. Siratan Makanan Ekosistem Daratan. Ekosistem Lautan ISI-ISI UTAMA • Maksud rantaian makanan’ dan‘ siratan makanan ‘ . SISIPAN KONSEP • • • • Rantaian Makanan. Menjelaskan kepentingan hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia.

Kepentingan hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia AKTIVIYI PEMBELAJARAN : Pembelajaran luar bilik darjah (PLBD). (8 m ) PENILAIAN JAWAPAN : (a) Apakah maksud. Konsep siratan makanan mempunyai hubungan kait dengan rantaian makanan kerana siratan makanan ialah gabungan beberapa rantaian makanan untuk membentuk satu ekosistem yang rencam dan unik. pengguna primer. . CONTOH SOALAN : (a) Apakah maksud ‘ rantaian makanan’ dan ‘ siratan makanan’. • Konsep rantaian makanan dapat dijelaskan sebagai hubungan pemakanan antara pengeluar. ‘ Rantaian Makanan’ dan ‘Siratan Makanan’.Hutan pantai. • Jenis ekosistem. (4m) (c) Huraikan kepentingan ekosistem hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia. ( 2m ) • Contohnya. ( 4m/5m) • (b) Nyatakan jenis ekosistem dan berikan contoh setiap jenis tersebut.Hutan hujan tropika.• • Jenis ekosistem dan contoh. . .ekosistem daratan . ( 9 m) (b) Nyatakan jenis ekosistem dan berikan contoh setiap jenis tersebut. pengguna sekunder dan pengguna tertier yang melibatkan pemindahan tenaga untuk menjalankan aktiviti tumbesaran dalam sesuatu ekosistem. ( 2m ) .ekosistem lautan.

(c) Huraikan kepentingan ekosistem hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia. Membincangkan bagaimanakah kebakaran hutan boleh menganggu alam sekitar fizikal. : SISIPAN KONSEP • • Kebakaran hutan. • Kepentingan ekosistem hutan : • Terhadap alam sekitar fizikal. .Membantu pembentukan kerpasan dengan menjalankan proses sejat peluhan . pemeliharaan dan pemuliharaan alam sekitar. Sumber makanan. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat • • • Menjelaskan punca-punca pembakaran hutan. Membincangkan langkah-langkah mengatasi kemusnahan hutan. gangguan terhadap sistem atmosfera. Sumber bahan mentah kraf tangan. .Merupakan kawasan tadahan..Mencegah berlaku kejadian banjir. . . pemeliharaan dan pemuliharaan alam sekitar fizikal. Sumber perubatan. Sumber kayu balak. Pengekalan.Menghalang berlaku hakisan. • - TEMA 6 : SALING KEBERGANTUNGAN SISTEM. . . ( KERTAS 1 : GEOGRAFI ALAM SEKITAR FIZIKAL) TAJUK : • • Saling kebergantungan Sistem. Terhadap alam sekitar manusia.Sederhanakan suhu bumi. Pengekalan.

Pencairan salji/ kenaikan aras laut. Melukis Peta Minda. Peningkatan suhu/ matahari terus memancar ke bumi. AKTIVITI PEMBELAJARAN : • • Carta Bergambar. ( 10m ) c) Beri cadangan anda tentang cara-cara mengatasi kemusnahan hutan. a) Nyatakan punca pembakaran hutan di Malaysia.ISI-ISI UTAMA • • • : Punca-punca kebakaran hutan. . ( 10 m ) PENILAIAN JAWAPAN a) Nyatakan punca pembakaran hutan di Malaysia. kecuaian manusia. ( 5m ) b) Huraikan kesan kebakaran hutan terhadap alam sekitar fizikal . Tanih kering/ tandus. ( 5m ) b) Huraikan kesan kebakaran hutan terhadap alam sekitar fizikal. kemarau. Bagaimana kebakaran hutan boleh menganggu alam sekitar fizikal. Memusnah habitat flora dan fauna. CONTOH SOALAN : . Menganggu keseimbangan kandungan udara. pertanian pindah. kilat. pembukaan ladang. Langkah-langkah mengatasi kemusnahan hutan.

sistem atmosfera. semasa dan selepas di lapangan) • Mengenalpasti aspek-aspek yang boleh dikaji secara kajian luar bagi setiap sistem geomorfologi. Mewartakan hutan simpan dan taman negara. SUBTOPIK DAN HURAIAN SUKATAN PELAJARAN SUBTOPIK HURAIAN 7. Kadar hakisan tanah meningkat/ tiada halangan / tiada cengkaman akar. (Mana-mana 5 x 3m = 10 markah) TEMA 7: KAJIAN LAPANGAN/KAJIAN LUAR GEOGRAFI KERTAS 1 (Alam Sekitar Fizikal). sistem hidrologi dan juga sistem ekologi.Akta Perhutanan Negara ( Pindaan 1993 )/ Enakmen Industeri Berasas Kayu ( 1985) Kempen .Tupan angin kencang /tiada halangan / tekanan udara rendah. ( Mana-mana 5 x 3m = 10 markah) c) Beri cadangan anda tentang cara-cara mengatasi kemusnahan hutan. • Memahami bagaimana menulis laporan kajian luar yang mesti disediakan dan seterusnya menggunakan format laporan tersebut untuk menulis jawapan soalan kajian lapangan Geografi Kertas 1 STPM. Kuat kuasa undang-undang. HASIL PEMBELAJARAN Setelah mempelajari bab ini pelajar akan dapat: • Memahami prinsip-prinsip kajian luar seperti menyatakan tajuk dan kawasan kajian secara mikro (kawasan yang kecil). mengemukakan objektif kajian luar dan menerangkan kaedah-kaedah yang boleh diguna untuk melakukan kajian luar.Media cetak/ media elektoronik Ladang hutan.1 Prosedur melaksanakan kajian Memahami prinsip dan kaedah melaksanakan kajian . Rawatan silverkultur. • Menjelaskan kaedah dan langkah yang patut dibuat untuk melaksanakan kajian luar (sebelum. Tanam semula hutan.

menjalankan kajian di lapangan. Pengenalan 1. dan menyediakan laporan. 7. 3. Tajuk kajian luar Alam Sekitar Fizikal berdasarkan kepada empat sistem. dan sistem ekologi.menentukan masa yang sesuai untuk menjalankan kajian. Dokumen ini mengandungi langkah-langkah dalam menjalankan kajian luar. Langkah-langkah dalam menjalankan kajian luar akan diperincikan di bawah ini. Langkah-langkah menjalankan kajian luar Menentukan tajuk/isu kajian Pemilihan tajuk kajian luar bergantung pada kesesuaiannya dengan tempat yang dipilih seperti yang terkandung dalam sukatan pelajaran. Langkahlangkah yang dicadangkan ini boleh menjadi panduan dan senarai semak kepada guru dan pelajar sebelum menjalankan kajian luar. Pemilihan kawasan 1. Teori yang dipelajari di dalam bilik darjah dimantapkan lagi melalui kerja praktikal di lapangan yang akan meningkatkan lagi pemahaman pelajar tentang aspek alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia yang saling berkaitan. sistem atmosfera. Langkah-langkah dalam menjalankan kajian luar ialah menentukan tajuk/isu kajian. 2. sistem hidrologi. luar/lapangan . Lokasi kawasan kajian yang dipilih hendaklah dirujuk pada peta kawasan berkenaan dan menepati objektif kajian luar yang didasarkan kepada perkara berikut.sistem hidrologi dan sistem ekologi. kos dan masa aspek keselamatan keluasan kawasan kajian .3 Contoh-Contoh Kajian luar Contoh laporan kajian luar sistem geomorfologi. 7. hidrologi dan ekologi. yang dijalankan atmosfera. sistem atmosfera. menyediakan peralatan dan bahan kajian.luar/lapangan 7. iaitu Alam Sekitar Fizikal dan Alam Sekitar Manusia yang boleh dijalankan serentak. persiapan logistik. Menjelaskan tema dan skop kajian luar/lapangan bagi setiap sistem: sistem geomorfologi. menentukan kaedah kajian. iaitu sistem geomorfologi. memproses dan menganalisis data. (a) (b) (c) (d) unsur fizikal dan manusia yang terdapat di kawasan tersebut faktor jarak.1 Prosedur Menjalankan Kajian Luar Alam Sekitar Fizikal.2 Tema dan skop kajian. Kajian luar merupakan salah satu komponen penting dalam disiplin geografi. membuat tinjauan. Kajian luar ini mengandungi dua bahagian. pemilihan kawasan.

dan stesen kaji cuaca atau kaji iklim. fenomena fizikal. pantai. kos dan masa Faktor jarak. hutan. (d) keluasan kawasan kajian 1. unsur dan proses fizikal yang berlaku. Keluasan kawasan kajian yang dipilih hendaklah bersifat mikro yang mempunyai kedua-dua unsur alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia. (b) faktor jarak. Pada amnya pemilihan kawasan kajian mestilah memenuhi syarat berikut (a) (b) Kawasan kajian luar boleh dipilih berdasarkan bentuk muka bumi. cerun curam. sebuah cerun. bukit. paya. hutan. Kawasan yang hendak dikaji mestilah sesuai dengan tajuk yang dipilih. pelajar tingkatan enam rendah boleh menjalankan kajian luar tentang geomorfologi dan pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar. kos dan masa hendaklah juga diambil kira dalam menentukan pemilihan kawasan kajian. Seboleh mungkin kawasan kajian hendaklah tidak terlalu jauh dari sekolah yang melibatkan perjalanan masa yang lama serta kos pengangkutan yang tinggi. Keselamatan ini meliputi keselamatan dalam perjalanan. Contohnya. Kawasan kajian luar hendaklah berskala mikro seperti sebuah lembah sungai. (c) aspek keselamatan Dalam menentukan pemilihan kawasan kajian aspek utama yang perlu ditegaskan ialah keselamatan. kawasan berisiko tinggi dan kawasan larangan.(a) merangkumi unsur fizikal dan manusia Kawasan kajian yang dipilih hendaklah merangkumi unsur fizikal dan manusia. haiwan buas. Jarak kawasan kajian yang dipilih sebaik-baiknya tidak melebihi 2 jam perjalanan dengan bas. kawasan kajian yang dipilih hendaklah bebas dari sebarang ancaman seperti arus sungai yang deras. Tajuk kajian yang dipilih hendaklah merangkumi tajuk-tajuk yang telah dipelajari di bilik darjah. Ini bagi membolehkan pelajar menjalankan kajian yang merangkumi kedua-dua aspek fizikal dan manusia serentak. cerun. Sekiranya unsur yang hendak dikaji terdapat di kawasan persekitaran sekolah memadai sekiranya kajian itu dijalankan di kawasan tersebut. tasik dan stesen kaji cuaca atau kaji iklim. pantai. Kawasan yang dipilih seeloknya hendaklah mempunyai beberapa ciri fizikal yang boleh dikaji seperti sungai. Peralatan dan kegunaannya . 2.

Kajian luar bagi bahagian alam sekitar fizikal boleh menggunakan peralatan berikut. dan sekiranya yang diukur ialah profil pantai. (i) (ii) Alat aras Abney atau klinometer Suunto – digunakan untuk merekodkan ketinggian sesuatu poin yang diukur Pancang jajar – digunakan untuk menjajarkan sesuatu pengukur linear semasa mengukur profil. Setiap kumpulan diberikan tajuk yang berlainan supaya semua tajuk dapat dikaji secara kajian luar. alat pelindung Stevenson. Jabatan Alam Sekitar. pancang jajar ini boleh juga digunakan untuk mengukur ketinggian ombak serta tempohnya Pita ukur – digunakan untuk kerja-kerja pengukuran jarak Kompas prismatik – digunakan untuk menentukan orientasi profil yang diukur Alat GPS (Global Positioning System) –digunakan untuk menentukan letakan. senarai semak. Data primer diperoleh di lapangan melalui kaedah pemerhatian. Penyediaan pengangkutan dan guru pengiring. (iii) (iv) (v) (vi) (vii) (viii) (ix) (x) Kaedah kajian: Maklumat boleh diperoleh dari dua sumber iaitu sumber sekunder dan sumber primer. pengukuran. Jabatan Meteorologi. Menghubungi agensi-agensi yang hendak dikunjungi. ketinggian. . dan agensi awam lain dan swasta. anemometer. memilih lokasi kajian dan melakukan tinjauan awal Pemilihan tajuk mengikut kumpulan pelajar. surat kebenaran dari sekolah/Pejabat Pelajaran Daerah (PPD)/Jabatan Pelajaran Negeri (JPN). Langkah menjalankan kajian luar (a) Sebelum ke lapangan guru membuat persiapan awal seperti: (i) (ii) (iii) (iv) (v) Menentukan sistem atau tema kajian. dan mengira kelembapan bandingan Termometer Sixes. Sumber data sekunder terdiri daripada laporan seperti laporan dari Jabatan Perangkaan Malaysia. pencerapan. dan barometer – digunakan untuk mengukur unsur cuaca Peta topografi – digunakan untuk menentukan lokasi dan membuat peta lakar sesuatu kawasan kajian Alat tulis – digunakan untuk merekodkan setiap pencerapan atau pengukuran di lapangan Kamera – digunakan untuk merakam gambar sebagai bukti tempat itu dan bahan sokongan kajian. temu bual dan kaji selidik. tolok hujan. Pengurusan surat menyurat seperti surat kebenaran penjaga. dan arah Higrometer putar dan air suling – digunakan untuk merekodkan suhu kering dan suhu basah.

pencerapan. • Impak alam sekitar yang dikaji terhadap parameter alam sekitar fizikal dan kehidupan manusia. Memproses maklumat – mentafsir. . • Faktor yang mempengaruhi proses fizikal dan aktiviti manusia. tugasan kumpulan. graf. aspek kajian. Oleh itu satu laporan kajian luar yang lengkap perlu dibuat setelah kembali daripada kerja di lapangan. • Langkah yang telah diambil untuk mengurangkan impak alam sekitar.(vi) (vii) Persediaan peralatan dan instrumen yang diperlukan termasuklah borang soal selidik. dan pengukuran terhadap perkara berikut: • Ciri alam sekitar fizikal dan ciri alam sekitar manusia yang ada di kawasan kajian. Kajian lapangan dilakukan secara berkumpulan tetapi laporannya mesti disediakan secara individu. Penyediaan laporan kajian luar 1. dan rajah bagi mana item yang relevan dan sesuai. • Punca yang menyebabkan impak alam sekitar sama ada proses fizikal atau aktiviti manusia atau kedua-duanya. Merumus dan mempersembahkan hasil kajian. Setiap kumpulan mestilah membentangkan hasil kajian masing-masing. carta. Membincangkan dapatan/hasil kajian – menghubungkaitkan dapatan yang diperoleh dengan teori yang telah dipelajari dalam bilik darjah. Mempersembahkan maklumat dan data dalam bentuk jadual. dan membuat hubung kait antara dapatan yang diperoleh. menganalisis. Laporan itu hendaklah mengandungi perkara-perkara yang berikut. • Kepentingan bentuk muka bumi. Tujuan kajian – penyataan tentang objektif kajian dilakukan berkaitan dengan tajuk kajian yang telah dipilih. Taklimat kepada pelajar yang meliputi. taklimat kawalan keselamatan dan lain-lain yang bersesuaian. dan aktiviti manusia (b) Semasa di lapangan (i) (c) Sekembali dari lapangan (i) (ii) (iii) (iv) (v) Menyusun dapatan (data dan maklumat) yang diperoleh mengikut keutamaan atau mengikut item yang telah dipecahkan dari sesuatu tajuk. fenomena cuaca. Pelajar menjalankan pemerhatian. jumlah responden yang ingin ditemu bual/soal selidik. (a) (b) Pengenalan – Tajuk kajian iaitu penyataan tentang apa yang dikaji.

2 (a) Kajian luar berkaitan sistem atmosfera boleh dilakukan di stesen kaji cuaca atau kaji iklim.. soalselidik. rajah.2 Skop dan Tajuk Kajian Luar Alam Sekitar Fizikal Tajuk dan Tumpuan Kajian Pemilihan tajuk kajian luar bergantung pada kesesuaiannya dengan tempat yang dipilih dan jumlah masa yang diperuntukkan bagi setiap bahagian dalam sukatan pelajaran.(c) (d) (e) Lokasi kajian – huraian ringkas tentang ciri alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia yang ada di kawasan kajian dijalankan. merangkumi punca.1 (a) (i) (ii) (iii) (iv) (v) (b) Kajian luar sistem geomorfologi boleh dilakukan di salah satu kawasan berikut: Lembah sungai Cerun Pinggir pantai Tanah tinggi Tanah pamah Tumpuan kajian bagi setiap sistem geomorfologi yang dipilih adalah: (i) (ii) (iii) (iv) (v) Proses geomorfologi Faktor yang mempengaruhi Kepentingan kepada pembentukan bentuk muka bumi Impak kepada alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia Cadangan mengurangkan impak tersebut 7. temu bual. Kaedah kajian – huraian tentang cara kajian dilakukan: pengukuran. dan pemerhatian Hasil kajian dan perbincangan – huraian tentang dapatan kajian yang telah dianalisis. sistem atmosfera.Kajian perlu ditumpukan kepada aktiviti mencerap. dan menganalisis unsur cuaca dan menjelaskan faktor yang mempengaruhinya.2. merekodkan. 7. proses. Data tentang hasil kajian boleh dipersembahkan dalam bentuk jadual. graf dan peta. membezakan dan menilai tentang saling interaksi aspek-aspek fizikal dengan aktiviti manusia atau sebaliknya. Kajian luar alam sekitar fizikal hendaklah berdasarkan salah satu daripada empat sistem iaitu sistem geomorfologi. sistem hidrologi. dan sistem ekologi. pencerapan.2. Penutup – rumusan kajian. Unsur cuaca yang dikaji: (i) (ii) (iii) (iv) (v) Suhu Hujan Angin Kelembapan bandingan Litupan awan . dan impak serta membanding. (f) 7.

2. Setiap bentuk yang terdapat adalah merupakan hasil ukiran proses-proses yang bertindak di sesuatu kawasan berkenaan. 7. sama ada yang besar. . dan pencemaran air serta faktor yang mempengaruhinya (untuk kawasan (vi)). Kejayaan pengukiran bentuk-bentuk tersebut adalah bergantung pada beberapa faktor yang mempengaruhinya.2.3 (a) Tekanan udara Kajian luar berkaitan sistem hidrologi boleh dijalankan di salah satu kawasan berikut: (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) Luar bandar Bandar Perumahan Perindustrian Pertanian Bencana • Banjir • Kemarau • Pencemaran air (b) Kajian perlu ditumpukan kepada: (i) (ii) Aspek permintaan dan bekalan air serta faktor yang mempengaruhinya (untuk kawasan (i) hingga (v)) Kejadian banjir. penekanan hanya diberikan kepada geomorfologi lembangan saliran dan geomorfologi pinggir pantai. 2. Di dalam sistem geomorfologi.(vi) 7. kemarau.4 (a) Kajian luar berkaitan sistem ekologi boleh dijalankan di salah satu kawasan berikut: (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) Hutan Tasik Sungai Pinggir pantai Paya Belukar (b) Kajian perlu ditumpukan kepada: (i) (ii) (iii) Komponen asas ekosistem Gangguan terhadap keseimbangan ekosistem Pemeliharaan dan pemuliharaan ekosistem Kajian Luar Sistem Geomorfologi 1. Kesemua bentuk dapat diukur.

3. boleh dilakukan sama ada di sebuah kawasan bercerun yang tidak terdapat terlalu banyak tumbuh-tumbuhan atau di sesebuah pantai. . Pengukuran profil cerun. sama ada secara langsung ataupun secara tidak langsung. Lokasi Kajian Luar Pemilihan lokasi kawasan kajian luar ini bergantung pada masa yang terdapat serta kos. 2. Tujuan khusus kajian luar bagi sistem geomorfologi ini ialah untuk mengukur profil cerun. umpamanya hakisan. keselamatan dan juga masa yang ada. Membuat peta lakar kawasan yang dikaji. 5. Pita ukur (untuk kerja-kerja pengukuran jarak). Aktiviti di Lapangan 1. Bagaimanapun. pancang jajar ini juga boleh digunakan untuk mengukur ketinggian ombak serta tempohnya. pengangkutan atau pemendapan. Alat-alat dan Kegunaannya 1. sekiranya diperlukan).maupun yang kecil. dan juga faktor-faktor yang mempengaruhi proses dan pembentukan bentuk berkenaan. dan seelok-eloknya setelah dibuat tinjauan awal oleh guru untuk menentukan kesesuaian tempat berkenaan untuk digunakan sebagai kawasan kajian luar. penentuan sesuatu bentuk yang hendak diukur adalah bergantung pada kemampuan peralatan. Alat aras Abney atau klinometer Suunto (untuk merekodkan tinggi atau rendah sesuatu poin yang diukur). Kajian di sebuah kawasan yang kecil ini sepatutnya dapat membantu pelajar secara umumnya untuk melihat bagaimana sesuatu bentuk muka bumi serta proses-proses yang bertindak mewujudkannya boleh mempengaruhi manusia. Kompas prismatik (untuk menentukan orientasi profil yang diukur). 4. Pada peta lakar ini juga perlu dimasukkan poin serta garis-garis profil yang bakal diukur. Alat tulis (untuk merekodkan setiap pencerapan atau pengukuran di lapangan). Hasil kajian itu akan membolehkan pelajar memahami dengan lebih baik tentang proses-proses yang terlibat di dalam pembentukan sesuatu bentuk muka bumi berkenaan. ialah sebagai suatu ilustrasi untuk mengenali bentuk muka bumi di lapangan. Tujuan 1. dan sekiranya profil pantai yang diukur. Adalah dicadangkan supaya lokasi kajian luar dipilih berdasarkan tempat yang paling dekat dengan sekolah. 2. Lokasi kawasan kajian luar ini perlu dikenal-pasti terlebih dahulu berdasarkan peta topografi. Di dalam peta lakar ini perlu dimasukkan apa sahaja bentuk serta perubahan bentuk muka bumi yang terdapat. kemungkinan proses yang bertindak menghasilkannya. Pancang jajar (untuk menjajar sesuatu pengukuran linear semasa mengukur profil.

umpamanya jenis-jenis batuan serta keadaan keterdedahannya. tanih (jenis. Agihkan kawasan-kawasan kecil yang hendak dikaji kepada kumpulan-kumpulan kecil yang telah dikenal pasti. Gunakan sebanyak mungkin poin pengukuran untuk menggambarkan perubahanperubahan yang terdapat pada cerun rentasan tersebut. Agihkan alat yang diperlukan untuk pengukuran kepada setiap kumpulan. Lukiskan keratan rentas yang hendak diukur di atas peta lakar. Sebaik-baiknya kedua-dua titik yang dipilih adalah saling nampak. Semasa melakukan pengukuran profil. Ukuran diteruskan sehingga habis menggunakan kaedah yang serupa. keadaan cuaca semasa kajian dijalankan dan sebagainya. Ukur orientasi profil rentas. Lantik seorang pelajar untuk mengetuai setiap kumpulan atau boleh juga diminta setiap kumpulan untuk melantik seorang ketua di kalangan mereka. Jarak antara poin pengukuran . pencatat perlu juga merekodkan segala perkara yang kelihatan serta lokasinya yang dapat membantu dalam kerja-kerja analisis. 6. pastikan lokasi atau di mana mereka berada di atas peta. Dengan menggunakan pancang jajar. Pengukuran ketinggian ini dilakukan dengan menggunakan sama ada alat ukur aras Abney atau klinometer Suunto dengan seorang memegang pancang jajar pada titik yang diukur. Setiap perubahan pada cerun profil yang diukur perlu direkodkan melalui pengukuran dan dilabelkan dengan jelas. 7 Pastikan poin/titik untuk dijadikan stesen pengukuran di lapangan. Untuk mengelakkan melakukan kesilapan. Mengukur cerun: 1. litupan serta jenis tumbuhan atau rumput. 2. sementara perlu ada seorang pencatat. Dengan menggunakan peta lakar kawasan kajian. ataupun sebaliknya. Pastikan setiap pelajar terlibat dalam kerja yang hendak dijalankan 6 Pastikan dua titik/poin permulaan dan terakhir yang hendak diukur di lapangan dan di atas peta lakar. Pengukuran ketinggian bolehlah dilakukan daripada titik atau poin paling tinggi yang hendak diukur kepada titik yang paling rendah. 5. struktur serta keterdedahannya).Pastikan jarak/panjang garis profil yang bakal diukur tidak terlalu panjang dan juga tidak terlalu pendek (seelok-eloknya tidak melebihi 40 meter). 4. ataupun garis gigi air sekiranya kajian dijalankan di pantai. 3. Pastikan rentasan pengikat dalam pengukuran untuk menentukan kontur. tentukan garis profil yang bakal diukur. Penentuan poin sampel perlu didasarkan kepada perubahan yang ketara pada sesuatu cerun yang bakal diukur. dan dua orang mengukur jarak daripada titik pengguna alat kepada titik yang diukur. Pastikan garis profil tersebut terdapat pada suatu garis lurus dan bersudut tepat kepada garis umum kontur. 5. 2. 3. segala rekod pengukuran tersebut bolehlah dicatatkan juga pada suatu profil lakar yang telah dibuat sebelum kerja-kerja pengukuran dimulakan dengan menandakan titik-titik yang diukur. 4.

1). 9 Bagi mengukur garis rentas dari A ke H (Rajah 1. ataupun dari atas menuruni cerun.1. pengukuran dan pencerapan tersebut mungkin tidak dapat dilaksanakan untuk suatu jangka masa yang panjang. iaitu rataan mendatar. Apabila ini sudah didapati. bersetentang dengan dawai rentas halus yang terdapat di dalam tiub alat tersebut. Seperti juga dalam sistem geomorfologi. 2. unsur-unsur di dalam sistem atmosfera dapat diukur dan dicerap. Lakukan penjajaran dulu untuk memastikan garis yang diukur itu terdapat lurus. dalam keadaan masa yang tidak mengizinkan bagi kajian luar. penetapan lokasi kawasan kajian juga perlu dipilih bersesuaian dengan jnagkan masa dan kos kajian luar yang dilakukan. sementara pembantunya memegang satu pancang jajar di stesen B. 8 Pengukuran boleh dilakukan sama ada dari bawah ke atas cerun. 10 Setelah bacaan sudut diperolehi. jarak antara stesen A dan B diukur dengan menggunakan pita ukur. jangan lagi putarkan skru tadi dan bacaan bolehlah dilakukan pada skala vernier untuk mendapatkan bacaan sudut . Cara pengukuran dan pencerapan yang serupa dilakukan bagi stesenstesen yang berikutnya sehingga kepada stesen penghabisan untuk rentasan tersebut. jarak yang diukur mestilah merupakan jarak yang terdapat pada satu rataan yang selari dengan rataan penglihatan pencerap. Pemegang alat aras menenang tepat kepada tinggi aras matanya pada pancang jajar melalui kanta mata alat sambil memutarkan skru dibahagian tepi alat tersebut bagi mendapatkan buih kecil pengaras spirit supaya berada benar-benar di tengah. iaitu titik H. Bagaimanapun. . Contoh catatan pada keratan rentas yang diukur Kajian Luar Sistem Atmosfera 1.mestilah tidak terlalu jauh kerana ini akan menghilangkan cici-ciri morfologi penting yang terdapat disepanjang cerun yang diukur. Pemegang alat aras Abney berdiri di stesen A yang sebaik-baiknya diketahui ketinggiannya. Oleh itu pemilihan parameter cuaca yang dapat dicerap dan diperhatikan dalam suatu jangka masa yang singkat perlu dikenalpasti terlebih dahulu. Di samping itu. sama ada sudut dongak ataupun sudut tunduk berdasarkan aras 0. apa yang perlu dilakukan setelah garis AH dilaraskan ialah mengukur secara berperingkat-peringkat. Catatan yang diperlukan dapat dilakukan pada rajah kasar rentasan yang diukur. Tetapi. Rajah 1.

umpamanya kawasan permukaan berturap. Pita ukur. termasuk kertas graf. Bawah pokok berlainan ketinggian dan berlainan kanopi. menilai pengaruh sesuatu lokasi dan faktor-faktor persekitaran yang menyebabkan perbezaan parameter yang dicerap mengikut lokasi terpilih. 6. kawasan tepubina. . melihat pola taburan parameter cuaca yang dicerap mengikut lokasi dan masa. 4. 7. 2. Barometer Lokasi Kajian Luar Kawasan yang hendak digunakan bagi tujuan kajian luar sistem atmosfera ini perlu mempunyai ciri-ciri yang memenuhi keperluan berikut: 1. mengaitkan perkara-perkara yang diukur dan dicerap dengan pengaruhnya terhadap manusia. Alat tulis. 3. taman rekreasi. Tolok hujan. Higrometer putar (dengan air suling). 3. tanah lapang. Alat-alat Yang Diperlukan 1. 5. mencerap pelbagai parameter iklim dan cuaca di beberapa lokasi yang ditentukan mengikut masa.Tujuan Kajian luar ini adalah bertujuan untuk: 1. 2. 4. membanding dan membezakan antara parameter yang dicerap di beberapa lokasi yang ditetapkan. Tempat yang mempunyai permukaan yang berbeza. 2. Cup anemometer. kawasan permukaan berumput. Alat aras Abney atau klinometer Suunto. 5.

tanih atau batuan. 6. keadaan cuaca semasa (contohnya litupan awan. pengaruh kepadatan bangunan. . Merekodkan parameter cuaca menggunakan alat yang yang telah ditetapkan. iaitu sekurangkurangnya satu titik di setiap kawasan yang berlainan persekitaran dan pola guna tanahnya. keadaan persekitarannya juga perlu dicatatkan bagi membantu dalam penganalisisan dan penyediaan laporan. 3. Semasa mencerap parameter cuaca tersebut. dengan menolak ketinggian aras mata pengukur sudut. Segala perkara lain yang berkaitan dengan tapak kawasan. 5. Kerja-kerja tersebut hendaklah dilakukan untuk setiap titik atau stesen yang telah ditetapkan serta dilakukan mengikut jarak masa yang sesuai. umpamanya suhu basah dan suhu kering dengan menggunakan higrometer putar dan halaju angin menggunakan cup anemometer. 4. ketinggian pokok serta bahagian bawah kanopi perlu diukur dengan menggunakan alat aras Abney atau klinometer Suunto dengan jarak diukur menggunakan pita ukur. Kedudukan kawasan yang dipilih tidak begitu jauh dari kawasan sekolah. Sekiranya mencerap suhu di kawasan berpokok. Kawasan yang mudah menjalankan pencerapan data cuaca. pengaruh litupan bumi dan badan air. Sudut ketinggian serta jarak daripada titik pengukuran kepada bahagian tengah pangkal pokok akan membolehkan ketinggian pokok serta bahagian bawah kanopi dicari. Pada peta lakar tersebut perlu dimasukkan lokasi titik-titik bagi pengukuran parameter cuaca. Membuat peta lakar kawasan yang dikaji.3. Perkara ini penting untuk membantu penganalisisan untuk penulisan laporan. Sebarang faktor yang dianggap mempengaruhi parameter cuaca yang dicerap hendaklah dicatatkan. umpamanya cerun. Kelembapan bandingan dapat dikira menggunakan data suhu kering dan suhu basah melalui jadual pertukaran yang dibekalkan bersama higrometer putar. 4. 5. tiupan angin dan sebagainya) perlu direkodkan/dicatatkan. umpamanya setiap setengah jam atau satu jam sekali. 2. umpamanya pengaruh lalu lintas. Aktiviti di Lapangan 1.

pemetaan dan penulisan laporan. aspek-aspek hidrologi yang lazim dipertimbangkan ialah bekalan air. diharapkan bahawa pelajar dapat mengalami secara langsung aspek-aspek hidrologi dan ini akan meningkatkan lagi pemahaman pelajar tentang aspek-aspek tersebut dalm alam sekitar geografi fizikal. penafsiran. Misalnya. kemarau. penganalisan. Hidrologi merupakan salah satu komponen penting dalam geografi fizikal. Tujuan Objektif kajian luar hidrologi adalah untuk membolehkan pelajar. guru. dipeta. Namun. Kajian luar sistem hidrologi berkait dengan air. 1. dinilai. penawaran dan permintaan air. telaga. Selain dari tajuk. Kajian Luar Sistem Hidrologi Pengenalan 1. . Melalui kerja lapangan. pencemaran). Tujuan utama dalam kerja lapangan hidrologi ialah bahawa teori-teori hidrologi yang dipelajari di dalam bilik darjah dimantapkan lagi melalui kerja praktikal berkenaan. peta kawasan kajian dan peralatan perlu dilakukan dan diselesaikan di bilik darjah atau di makmal terlebih dahulu sebelum guru dan pelajar-pelajar boleh melakukan kajian luar. ditafsir. 2. kajian lapangan hidrologi bukan sahaja berfokus kepada aspek-aspek fizikal hidrologi tetapi juga merangkumi kajian terhadap bagaimana aspek-aspek tersebut saling berkaitan dengan masyarakat manusia. pengukuran kualiti air. Penulisan laporan hidrologi juga boleh berfokus kepada satu atau dua aspek kerja lapangan tersebut. Guru boleh membahagikan kerja tertentu kepada pelajar tertentu supaya setengah pelajar berfokus kepada hanya satu atau dua aspek kerja lapangan. penilaian dan pengukuran sumber-sumber air (sungai. pengukuran. membuat perbandingan antara teori-teori hidrologi yang dibelajari di bilik darjah dengan realiti di alam nyata melalui pemerhatian dan kerja praktikal di lapangan. tasik. bukan semuanya kerja tersebut harus dilakukan secara menyeluruh. diukur. Kajian luar hidrologi yang berkenaan dengan aspek-aspek hidrologi tersebut lazimnya dijalankan menurut urutan kerja berikut: penilaian. hendaklah menjelaskan juga kepada pelajar sebarang teori yang berkaitan dengan tajuk yang dipilih. 4. bila perlu. penggunaan air hujan. kajian bencana air (banjir. air bawah tanah). dan dilaporkan dalam kajian luar. Namun. pengukuran jumlah hujan. 3.Penentuan lokasi. Oleh itu berbagai aspek air dan sumber air boleh diperhati. imbangan air. dan lain-lain. dianalisa.

6. Kajian luar berkaitan sistem hidrologi boleh dijalankan di salah satu kawasan berikut (walaupun tidak semestinya dihadkan kepada hanya kawasan-kawasan ini sahaja): (i) (ii) (iii) Luar Bandar (kampung. carta. keratan rentas. mendapat pengalaman dan kemahiran untuk mengumpulkan maklumat hidrologi (primer dan sekunder) melalui pengukuran parameter hidrologi di lapangan dan mengutip maklumat hidrologi daripada pelbagai sumber. mendapat kemahiran untuk menganalisis data hidrologi dan maklumat hidrologi yang diperolehi di lapangan. mendapat kemahiran untuk memperoleh data dan maklumat melalui pemerhatian. kampung baru. Semasa melaksanakan kajian luar.2. pekan kecil) Bandar Perumahan . pengukuran. 3. dan menggambarkannya dalam bentuk jadual khas dan gambar rajah khas dalam bidang hidrologi (graf. Pemilihan kawasan dan lokasi kajian luar hendaklah mengambil kira jarak dari sekolah kerana ini akan melibatkan kos pengangkutan dan masa perjalanan. 4. pelajar seharusnya dibahagikan kepada kumpulan-kumpulan kecil untuk memudahkan mereka menjalankan kajian. Untuk mengaitkan kejadian-kejadian banjir dan kemarau dengan keadaan curahan hujan serta luahan air sungai berdasarkan maklumat yang diperolehi di lapangan dengan data yang diperolehi daripada jabatan-jabatan kerajaan. halaju dan luahan sungai. 8. 2. Untuk mengukur jumlah hujan. Lokasi Kajian 1. Sebaik-baiknya perjalanan pergi dan balik dari lokasi itu tidak memakan masa lebih daripada 2 jam. pencerapan. jumlah sejatan. dan memudahkan guru mengawasi dan menjaga keselamatan mereka. pelajar akan mempunyai masa sekurang-kurangnya 6 jam berada di lapangan untuk melakukan kajian luar. Untuk meninjau dan mengesan intensiti serta kekerapan kejadian banjir dan kemarau di sesuatu kawasan yang dipilih. Untuk mengesan kerugian serta kemusnahan yang dialami. soal selidik. dan temu bual di lapangan khasnya dalam bidang hidrologi. dan 5. 7. Dengan itu. 3. dan peta) dan menulis laporan.

telaga. Kajian luar berkaitan sistemi hidrologi boleh dijalankan di dalam salah satu topik berikut (walaupun tidak semestinya dihadkan kepada hanya topik-topik yang disenaraikan di sini sahaja): (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) (vii) (viii) (ix) (x) (xi) (xii) Pengukuran ciri-ciri hidrologi sungai Bekalan air Penawaran and permintaan air Penggunaan air hujan dan cara-cara pengutipannya Penggunaan air alternatif termasuk air hujan. penyebab bencana. dan cara-cara mengawal bencana Lain-lain topik hidrologi. air telaga. kolam. Topik dan tema kajian 1. pencemaran air. air sungai. Untuk kajian banjir/kemarau.(iv) (v) (vi) (vii) (viii) (ix) Sekolah Industri Pertanian Kawasan yang mengalami bencana hidrologi seperti banjir. tasik. Kawasan yang dipilih mungkin merupakan kawasan petempatan di luar bandar atau pun kawasan di bandar. kemarau. air bawah tanah. persediaan menghadapi bencana. pencemaran) dalam aspek luas kawasan yang diliputi. dan lain-lain Sungai. Alat-alat Yang Diperlukan . air bawah tanah) Pengukuran dan pengujian kualiti air (sungai. kemarau. penentuan kawasan kajian adalah berdasarkan pengetahuan dan maklumat sedia ada tentang kejadian-kejadian banjir atau kemarau tempat tersebut. tasik. krisis air. tasik. air kolam dan lain-lain sumber Pengukuran jumlah hujan dan keasidan air hujan Penilaian dan penganalisan hujan berdasarkan data sekunder Penilaian imbangan air Penilaian dan pengukuran sumber-sumber air (sungai. paya dan badan-badan air yang lain Mana-mana kawasan lain yang berkait dengan hidrologi atau air 3. jenis dan jumlah kerugian. telaga. air bawah tanah) Kajian bencana air (banjir.

Pengukuran sejatan pula memerlukan dulang sejatan. tolok hujan. Pengukuran hujan memerlukan tolok hujan. 3. 1. Bagaimanapun. sejatan atau alam sekitar sungai. Ukuran halaju arus sungai pula memerlukan meter arus. Mengukur lebar. tetapi jika tiada alat ini.1. 3. dan maklumat-maklumat rasmi tentang kejadian banjir atau kemarau di kawasan berkenaan serta data tentang hujan. terutamanya berkaitan dengan kewujudan sungai. Membuat pemerhatian tentang kawasan sekitar. Bagaimanapun. Pengukuran keratan rentas sungai memerlukan peralatan ukur rantai dan ukur kompas. 2. Lain-lain perkara yang berkaitan dengan persekitaran tempat kajian juga perlu direkodkan bagi membantu penganalisisan dan penulisan laporan. data-data fizikal hasil pengukuran serta pencerapan jangka panjang dapat digunakan. aktiviti merekodkan jumlah hujan yang turun dan jumlah sejatan dalam sehari dilakukan pada waktu tertentu setiap hari. Untuk mengukur keratan rentas. halaju arus dan luahan sungai. kajian lapangan banjir/kemarau memerlukan peta topografi kawasan kajian. Mendapatkan responden yang hendak disoal-selidik dan menyoal-selidik mereka dalam kajian banjir/kemarau. Mengira luas kawasan keratan rentas. kerja-kerja ukur lebar. Untuk kajian luar banjir/kemarau. metod kasar menentukan masa aliran bola ping pong antara dua poin sepanjang sungai boleh dilakukan. Untuk memantapkan kajian ini. 4. 2. Aktiviti di Lapangan Untuk mengukur hujan dan sejatan. anak-anak sungai dan sistem perparitan. panjang dan dalam sungai dijalankan. pengaruh hidrologi terhadap manusia seperti kemarau dan banjir dapat dikesan melalui penggunaan soal-selidik terhadap responden yang biasa mengalami masalah tersebut. panjang dan dalam sungai. halaju arus dan luahan sungai. perigi serta kedalaman aras air. suatu set soal-selidik yang mudah perlu disediakan terlebih dahulu sebelum kajian luar dijalankan. Pengukuran aspek-aspek fizikal untuk sistem hidrologi di lapangan sekiranya hendak dilakukan memerlukan penggunaan peralatan ukur rantai dan ukur kompas serta alat-alat yang mahal seperti meter arus untuk mengukur aliran air dalam sungai. soal-selidik yang dibentuk sebelum ke lapangan. dulang sejatan dan sebagainya. Membuat pemerhatian dan pencatatan (mengambil nota dan foto) hujan. Untuk melaksanakan kajian luar banjir/kemarau pula tidak memerlukan alat yang hendak digunakan di lapangan. Menghasilkan laporan kajian luar . Mengukur jumlah hujan atau sejatan.

Pita ukur. Sekitar tasik. Mengenal pasti gangguan terhadap ekosistem. 3. Alat aras Abney atau klinometer Suunto. Tujuan Tujuan kajian luar sistem ekologi ialah untuk mengenal pasti/mengukur: 1. kolam dan paya. Mengenal pasti fungsi setiap spesies terhadap ekosistem berkenaan. 3. dan akhirnya menulis laporan yang menyeluruh mengikut format yang ditetapkan hendaklah ditulis oleh setiap pelajar. Mengenal pasti jenis spesies. memplot saiz sungai. 6.Selepas semua ukuran dan cerapan dilakukan di lapangan. Mengukur jarak dengan menggunakan pita ukur. gangguan terhadap ekosistem daratan dan air. 3. menjanakan jadual-jadual yang bermakna. Alat-alat Yang Diperlukan untuk melakukan pengukuran: 1. Mengukur suhu dan kelembapan udara. 4. Foto-foto dan peta lakar yang diperolehi di lapangan perlu digunakan sebagai bahan dokumentasi dalam laporan. komponen biotik dan abiotik dalam ekosistem daratan dan air. taburan. Di pinggir hutan lipor. 5. 2.. 4. gangguan terhadap ekosistem dan langkah pemeliharaan dan pemuliharaannya. 2. Menentukan komponen biotik dan abiotik dalam sesebuah ekosistem. kepadatan flora dan fauna. langkah-langkah pemeliharaan dan pemuliharaan ekosistem daratan dan air. . data yang diperolehi perlu diproses untuk digunakan sebagai asas menulis laporan. Di pinggir pantai yang mempunyai hutan. Kajian Luar Sistem Ekologi Di dalam sistem ekologi penekanan diberikan kepada mengenal pasti komponen asas ekosistem. 2. 2. Data digunakan untuk memplot gambarajah. 3. memplot graf. Termometer Higrometer putar Lokasi Kajian Luar 1. Aktiviti di Lapangan 1.

Tiga lokasi pantai di sekitar Pulau Pangkor telah dipilih untuk dikaji iaitu Pantai Teluk Nipah. Pantai Teluk Dalam dan Pantai Sungai Pinang Kecil. Menjelaskan kepentingan bentuk muka bumi kepada aktiviti ekonomi penduduk setempat.7. Mengenalpasti bentuk muka bumi/rupamuka fizikal yang terdapat di kawasan kajian. Contoh : Mengkaji Kecerunan dan Bentuk Bumi di Zon Pinggir Pantai. Pengukuran. Kawasan Kajian Kajian luar ini dilakukan di Pulau Pangkor. .3 Contoh Contoh Kajian Luar Yang Dijalankan. Tajuk Kajian Mengkaji Kecerunan dan Bentuk Bumi di Zon Pinggir Pantai di Pulau Pangkor. Objektif Kajian: Secara khusus kajian ini bertujuan untuk: • • • • Mengukur kecerunan pantai di stesyen/poin-poin tertentu. Perak. Menghuraikan proses pembentukan bentuk muka bumi tersebut. daerah Manjong. Ketiga-tiga kawasan pantai ini terletak bersebelahan antara satu sama lain. Perak. Kajian Luar Sistem Geomorfologi. Kaedah Kajian Kajian luar ini dilaksanakan melalui tiga kaedah berikut: 1. Mengukur kecerunan pantai di beberapa stesyen dan melukis profil rentas zon pinggir pantai berkenaan.

Gambar: Peralatan yang digunakan dalam pengukuran cerun pantai. Setelah poin yang hendak diukur ditetapkan. Pemerhatian dan pencerapan. Alat aras automatik yang mempunyai tripod. (Sila lihat gambar peralatan di bawah) Selain itu kamera digital. Pemerhatian dan pencerapan di lapangan dijalankan bagi mengenalpasti bentuk muka bumi yang tedapat. alat tulis dan buku catatan. Temubual dan kaji selidik terhadap pengusaha pelancongan dan para pelancong. staf ukur aras atau staf bersenggat dalam unit meter. pancang jajar yang digunakan untuk mengukur cerun pantai. Peralatan yang digunakan: Antara peralatan yang digunakan ialah: 1. 3. pita ukur. maka alat aras automatik di . kalkulator.2. Kaedah Mengukur Kecerunan Pantai: Langkah 1: Menentukan poin yang hendak diukur dan melakukan kerja pengarasan.

Memastikan garis kolimatan (garis penglihatan mendatar) dapat dilihat dengan jelas dengan cara membetulkan fokus pada alat aras automatik. Iaitu: a) b) Memastikan tiub buih pada alat aras automatik berada pada sudut tepat. (Lihat gambar di sebelah) . (Lihat Gambar di sebelah) Gambar: Kerja pengarasan dengan menggunakan aras aras automatik. Langkah 2: Menggunakan staf ukur aras. Letakkan staf ukur aras ke bahagian cerun yang hendak diukur dan dapatkan bacaan ketinggian cerun tersebut melalui teropong alat aras automatik. Terdapat dua langkah pengarasan yang penting yang perlu dibuat untuk mendapatkan bacaan yang tepat.pasang di atas tripod untuk melakukan kerja-kerja pengarasan. Sila catatkan bacaan ketinggian yang selari dengan garis kolimatan dalam unit meter. Setelah alat ini diaraskan maka ia boleh digunakan untuk mendapatkan bacaan ketinggian sesuatu tempat pada satu rataan mendatar dari mana-mana sudut atau arah.

a) b) Menyelaraskan pancang jajar pada setiap 20 meter antara tripod dengan staf ukur aras. Mengukur jarak dengan menggunakan pita ukur antara pusat tripod dengan staf ukur aras melalui pancang jajar yang telah diselaraskan. Jarak sebenar diukur antara pusat tripod dengan staf ukur aras. Langkah 3: Mengukur jarak sebenar di atas permukaan bumi. (Sila lihat gambar di sebelah) . Kerja-kerja mengukur jarak memerlukan dua langkah berikut. Sila catatkan jarak dalam unit meter.Gambar: Mengukur ketinggian dengan menggunakan staf ukur aras.

Nilai kecerunan yang dikira boleh diberikan dalam bentuk sudut. Dapatan kajian: a) Rupamuka fizikal yang terdapat di kawasan kajian dan menjelaskan proses pembentukannya. i) ii) iii) i) Teluk dan tanjung. Langkah 4: Mengira kecerunan dengan menggunakan salah satu hukum trigonometri. Terdapat dua kawasan teluk yang dikaji yang terletak bersebelahan antara satu sama lain iaitu Teluk Nipah dan Teluk Dalam.Gambar: Mengukur jarak dan kerja penyelarasan pancang jajar. Ke dua-dua bentuk bumi ini terhasil akibat proses hakisan ombak ke atas geologi yang berlainan yang berkedudukan selang-seli antara keras dengan lembut. Terdapat tiga bentuk bumi/rupamuka fizikal yang ada di kawasan kajian iaitu. Beting pasir muka teluk. Teluk dan tanjung. Pantai berpasir. . 1. peratus dan nisbah.

ii) Pantai berpasir. bertanjung. hidraulik dan larutan adalah lebih tinggi ke atas batuan lembut (batu pasir) yang menyebabkan terbentuknya teluk manakala kadar hakisan ombak kurang berkesan ke atas batuan keras (batu granit) yang menyebabkan batuan tersebut berdiri sebagai bonjolan batuan keras menganjur ke laut yang dinamakan sebagai tanjung. b) Kepentingan rupamuka fizikal kepada kegiatan ekonomi penduduk sekitarnya: Terdapat beberapa jenis kegiatan ekonomi penduduk setempat yang amat berkait rapat dengan bentuk bumi fizikal yang terdapat di sekitar kawasan kajian. Pulau ini menghalang tiupan angin kencang dari laut. 1. 2. 1. lagaan. Semasa damparan tenaga ombak lebih kuat untuk menyerakkan bahan-bahan yang dibawanya seperti bijian pasir dan kulit-kulit kerang ke pantai berbanding dengan tenaga ombak semasa lurutan. pasir pantai yang bersih serta laut yang jernih menjadi aset utama untuk industri pelancongan tumbuh dengan pesat di kawasan ini. Berhadapan dengan muka teluk terdapat timbunan-timbunan pasir yang jelas kelihatan ketika air surut. Antaranya ialah: i) Kegiatan pelancongan. Sebenarnya di kawasan yang berteluk wujudnya pantai berpasir. Di hadapan pantai Teluk nipah terdapat dua buah pulau kecil. Bahan-bahan yang dimendapkan oleh ombak di muka teluk ini pula menjadi penghalang kepada lurutan ombak dan pada masa yang sama bahan-bahan yang dibawa oleh lurutan ombak turut dimendapkan di atas timbunan pasir tadi. Timbunan pasir ini dinamakan sebagai beting muka teluk.2. iii) Beting pasir. Kewujudannya dikaitkan dengan proses pemendapan oleh ombak. Lihat rajah di sebelah. Misalnya di pantai Teluk Nipah tumbuh pelbagai jenis chalet dan resort . Lama kelamaan timbunan pasir menjadi semakin besar sehingga menjadi beting-beting pasir yang jelas kelihatan ketika air surut. 1. Kewujudan pantai berpasir dikaitkan dengan proses pemendapan ombak yang berlaku semasa damparan dan lurutan. 2. Keadaan pantainya yang berteluk. Dengan itu saiz pantai menjadi semakin lebar. Kadar hakisan ombak samada secara geselan. kesannya tenaga ombak semakin berkurangan apabila melepasi pulau tersebut lalu memendapkan sebahagian bahan muatannnya sebelum tiba ke pantai. Berdasarkan kepada jenis ombak limpah yang tiba di pantai Teluk Nipah maka tidak hairanlah lebih banyak bahan yang dimendapkan untuk menghasilkan pantai yang mempunyai kelebaran antara 25 hingga 30 meter dan berkecerunan sederhana curam.

Sebagai contoh di kawasan pantai Sungai Pinang Kecil. gerai cenderamata serta perkhidmatan pengangkutan van. justeru itu ia diguna sebagai pelabuhan perikanan dengan dibina jeti pendaratan ikan serta kawasan membina dan membaiki bot-bot nelayan. Sememangnya Pulau Pangkor amat terkenal dengan industri hasil laut ini seperti ikan.untuk kemudahan pelancong seperti Mizan Resort. sotong. udang yang dikeringkan untuk dijual dan dipasarkan ke seluruh Malaysia. halaju arus dan luahan sungai (a) Mengukur Lebar. Contoh :kajian luar mengukur lebar. R&R Resort serta Teluk Nipah Resort. Di kawasan pantai yang lebih rata dan landai banyak didirikan pusat memproses hasil laut sebagai industri hiliran kepada kegiatan perikanan. Selain daripada tempat penginapan resort-resort ini juga menyediakan pelbagai aktiviti yang berasaskan pelancongan pantai seperti berkayak. Cerun pantai yang curam dan keadaan pantai yang dalam menyebabkan tidak sesuai untuk aktiviti pelancongan. Lebar sungai dapat diukur dengan menggunakan pita linen sahaja. Keadaan ini jelas kelihatan di pantai Teluk Dalam. Kegiatan perikanan di Pulau Pangkor adalah tertumpu kepada perairan selat Melaka. Kajian Luar Sistem Hidrologi. iii) Aktiviti Industri Kecil dan Sederhana (IKS). Guru harus memilih sungai yang cetek untuk tujuan keselamatan. Kawasan sungai yang dikaji itu juga bersih (tidak tercemar). luncur air. Disamping itu wujudnya kegiatan perniagaan yang berantaian dengan aktiviti pelancongan seperti gerai-gerai makanan laut (sea food). Ini kerana di kawasan ini mudah untuk didirikan bangunan untuk dijadikan tempat memproses. mengering dan membungkus hasil-hasil laut di samping ia mempunyai darjah ketersampaian yang tinggi. Oleh itu. Keadaan pantainya yang berteluk dan terlindung daripada tiupan angin kencang membolehkan pelabuhan perikanan di bina. skuba dan lain-lain lagi. dalam. Sebaiknya bahagian sungai yang dipilih mempunyai kedalaman tidak melebihi dua kaki. Dalam dan Luas Kawasan Keratan Rentas Sungai 1. luas kawasan keratan rentas. jet ski. 2. adalah amat mustahak untuk guru berkenaan menjalankan tinjauan awal sebelum menetapkan tapak kajian. snorkling. Jelas kelihatan bot-bot nelayan dilabuhkan di jeti Teluk Dalam ini. . ii) Kegiatan perikanan.

Ukuran laju arus lazim dilakukan dengan meter arus. maka luas kawasan keratan rentas dapat dikira jika setiap empat segi dicantumkan seperti rajah 1 di bawah. . Berdasarkan keratan rentas. Justeru itu. dalam dan keratan rentas sungai. luas kawasan keratan rentas adalah gabungan semua luas kawasan A. C. Rajah 1 menggambarkan kerja-kerja ukur lebar. Namun demikian. 4. Dalam pasaran terdapat berbagai jenis meter arus. E dan F. B. Pancang jajar L M Q P X M M Q P X Pita ukur X A Y B C D E F Rajah 1 : Metod pengukuran lebar (XY). D. ukuran lebar dan kesemua ukuran kedalaman adalah diperlukan semasa memplot keratan rentas alur sungai tersebut.2. 3. pengiraan luas kawasan adalah berdasarkan bentuk poligon yang menggunakan formula berikut: Luas Kawasan Keratan Rentas = A + B + C + D + E + F = Z meter persegi (m2) (b) Mengukur Halaju Sungai (Arus Sungai) 1. dalam (LM) dan keratan rentas sungai (Keluasan A+B+C+D+E+F). Purata kedalaman dapat diperolehi dengan mempuratakan kesemua kedalaman tersebut. Meter arus lazim memberikan bacaan dalam meter/saat. luas kawasan B. D dan E pula menyerupai segi empat. Kedalaman sungai dapat diukur dengan pancang jajar dan beberapa ukuran sepanjang lebar sungai perlu dilakukan. Berdasarkan rajah 1. Lebar sungai dapat diukur dengan pita ukur atau rantai (satu ukuran adalah diperlukan). C. Luas kawasan A dan F merupakan segitiga.

(i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) Tatacara mengukur halaju arus dengan bola ping pong adalah seperti berikut: Tentukan dua titik di sepanjang sungai yang berjarak 10 meter Sediakan jam tangan Seorang berada di tempat P dan melepaskan bola Seorang melihat jam untuk menentukan masa aliran bola dari P ke Q Seorang berada di tempat Q untuk menangkap bola dan memberi isyarat berhenti (untuk penjaga jam) Kirakan halaju arus dengan formula berikut: . Contoh meter arus adalah seperti gambar di bawah: Gambar: Meter arus berbentuk tropedo yang sering diguna untuk mengukur halaju arus sungai. Jika PQ = 10 meter dan masa aliran bola ping pong dari P ke Q ialah 100 saat. di tengah sungai dan di tebing kanan).1 meter/saat. Mula-mula ukur jarak sepanjang sungai antara P (Titik permulaan letak bola ping pong) dan Q (Titik hujung aliran bola ping pong). 2. Jika sekolah tidak mempunyai meter arus. maka halaju arus aliran sungai ialah kira-kira 0. iaitu menggunakan kelajuan sebiji bola ping pong yang mengalir di dalam sungai pada jarak tertentu. Oleh itu.Namun begitu harga meter arus ini amat mahal. Kemudian. tiga bacaan halaju itu dipuratakan. tiga ukuran perlu dibuat (iaitu di tebing kiri. 3. 2. pengukuran laju arus masih boleh dilakukan dengan kos yang minima. Halaju arus sungai adalah berbeza antara tebing ke tebing sungai yang bertentangan.

maka halaju arus = 10 meter dibahagikan dengan 5 = 2 meter/saat. Luahan sungai boleh dikira dengan menggunakan formula berikut: Luahan (m3/saat) = Halaju Arus (meter/saat) x Keratan Rentas Sungai (m2). Ukuran luahan adalah penting untuk menentukan isipadu air yang sedia ada di dalam sebatang sungai pada musim-musim yang berbeza. 3. Justeru itu. Ini bermakna bagi setiap dua saat halaju arus sungai tersebut sebanyak 2 meter. Ukuran luahan adalah lazimnya dalam Meter Padu Sesaat (m3/saat) atau CUMEC. 2. sumber air adalah tidak mencukupi dan hal ini akan mengagalkan pembinaan empangan atau loji air tersebut. Luahan ditakrifkan sebagai jumlah isipadu air yang mengalir melintasi satu titik rentas sebatang sungai pada satu unit masa tertentu. Sebelum luahan dapat ditentukan. nilai-nilai halaju arus dan keluasan keratan rentas mesti diperolehi sebelum dapat menentukan luahan. Pembinaan empangan atau loji pengambilan air juga bergantung kepada luahan sungai. Jika luahan adalah terlalu kecil. (c) Mengukur Luahan Sungai 1. Ukuran luahan lazim digunakan untuk perancangan sumber air. . tatacara kerja yang menjadi pra-syarat ialah pengukuran halaju arus dan keluasan keratan rentas sungai di tempat di mana luahan hendak ditentukan. Jumlah luahan untuk menentukan pembinaan empangan adalah berbeza-beza menurut saiz empangan atau loji yang hendak dibina.Jarak PQ (meter) Halaju arus = _____________________ Masa (saat) Jika masa yang dicatat ialah 5 saat.

(a) (i) Apakah yang difahamkan dengan profil rentas sungai? (ii) Huraikan bagaimana profil rentas sungai dapat diukur? (b) (i) Apakah yang difahamkan dengan profil panjang sungai? (ii) Huraikan bagaimana halaju arus sungai dapat diukur. a) b) Namakan kawasan cerun yang anda pilih itu. Terangkan bagaimana anda mengukur kecerunan sesuatu tempat. (d) Jelaskan kesan proses sungai terhadap aktiviti manusia di kawasan tersebut. [9] Soalan 2: Berdasarkan kajian luar yang anda telah jalankan di sebatang sungai. [9] d) Huraikan langkah-langkah yang boleh diambil untuk menstabilkan sesebuah cerun.Soalan Praktikal: Soalan 1: Berdasarkan satu kajian luar yang telah anda lakukan di mana-mana sebuah kawasan cerun. [1] [6] c) Tunjukkan bagaimana aktiviti-aktiviti manusia boleh menyebabkan sesebuah cerun menjadi tidak stabil. (c) Huraikan faktor yang mempengaruhi halaju sungai tersebut. [3] [3] [3] [3] [5] [8] .

. MASA 2 Masa (90 minit) Peta Konsep: • • • • • Konsep taburan penduduk mengikut kepadatan. HASIL PEMBELAJARAN Setelah selesai mengikuti pelajaran ini pelajar seharusnya dapat: • • • • Memahami konsep taburan penduduk mengikut kepadatan. Kajian kes: Taburan penduduk di sebuah negara maju: Kanada – di Lembangan St. SISIPAN KONSEP Taburan penduduk bermaksud kedudukan penduduk secara rawak yang diukur dlam sesuatu daerah. Menghuraikan kesan ketidakseimbangan taburan penduduk terhadap sumber alam.TEMA 1: PENDUDUK TOPIK Taburan Penduduk SUB TOPIK 1. Taburan Penduduk Dunia – Faktor-faktor yang mempengaruhinya. negeri atau negara di dunia. Lawrence. Membandingkan faktor-faktor yang mempengaruhi taburan penduduk antara negara maju dengan negara sedang membangun berdasarkan kajian kes yang dibincangkan. Kajian kes: Taburan penduduk di negara sedang membangun :Malaysia.1 Taburan Penduduk: Faktor yang mempengaruhi ketidakseimbangan taburan penduduk dan kesan-kesannya. Menjelaskan mengapa taburan penduduk dunia dan taburan penduduk di rantau Asia Tenggara tidak sekata. Kajian kes: Taburan Penduduk di rantau Asia Tenggara.

Ketidakseimbangan pula dapat menjelaskan keadaan yang berlaku akibat taburan yang tidak sekata. Berbincang dan menerima pendapat idea-idea pelajar dan mencatatkan isi-isi penting di papan putih. • Faktor-faktor yang mempengaruhi taburan penduduk dunia yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. ekonomi dan sosial. Taburan Penduduk Dunia Mengikut Kepadatan. sederhana dan jarang. Bertanya tentang pengertian taburan penduduk yang pelajar tahu 2. ketidakseimbangan kawasan contoh pantai barat dan pantai timur. Taburan penduduk dunia mengikut garis lintang Taburan penduduk mengikut Kebenuaan dan Kepulauan. Taburan penduduk dunia mengikut ketinggian tempat. • Kesan ketidakseragaman taburan penduduk terhadap sumber alam dan sosio – ekonomi sesebuah kawasan. dan kepulauan. berbeza antara pelbagai aspek terdapat tiga jenis ketidak seimbangan yang menjadi kajian ahli-ahli geografi iaitu ketidakseimbangan jumlah penduduk dari segi sempadan politik. Taburan penduduk dunia mengikut kawasan • Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Guru 1. E. D. Menerangkan pengertian sebenar taburan penduduk dengan memberikan contohcontoh yang senang difahami pelajar 4. Konsep Taburan dan Kepadatan Penduduk. C. . Contoh ketidakseimbangan kawasan. Konsep taburan penduduk mengikut kepadatan yang menghasilkan taburan penduduk yang padat. ISI-ISI UTAMA Ringkasan Pembelajaran. luarbandar dengan Bandar. mengikut ketinggian dan juga mengikut kawasan. kawasan dll. Negeri. 3. Taburan Penduduk Dunia. • Ketidakseragaman taburan penduduk dunia mengikut benua. • Faktor-faktor yang mempengaruhi taburan penduduk di negara maju. Daerah serta tempat tinggal mereka. Taburan penduduk dunia mengikut benua. A. G. B. • Faktor-faktor yang mempengaruhi taburan penduduk di Asia Tenggara khususnya di Malaysia. ketidakseimbangan ekonomi antara kaum. Pelajar diminta berada dalam kumpulan serta berbincang tentang sebab-sebab berlakunya ketidakseimbangan penduduk di Malaysia. F. mengikut garis lintang. Sukatan taburan.

Meminta pelajar menyenaraikan kesan-kesan ketidakseimbangan penduduk keatas sumber (negatif dan positif) Pelajar 1. [9 Markah] Cadangkan langkah-langkah jangka panjang yang boleh diambil untuk menyeimbangkan taburan penduduk di Malaysia. Perbincangan kumpulan mengikut tajuk yang guru beri. [10 Markah] Soalan 2: a) b) Mengapakah taburan penduduk di Malaysia tidak seimbang? [10 Markah] Jelaskan kesan-kesan akibat ketidakseimbangan taburan penduduk di Malaysia terhadap sumber-sumber alamnya. .5. 6. a) Nilaikan sejauhmanakah faktor migrasi telah menyebabkan perbezaan taburan kepadatan penduduk di dalam negara -negara yang telah anda kaji itu.. Soalan Latihan Soalan 1: Berdasarkan kepada negara-negara di rantau Asia Tenggara yang telah anda kaji secara khusus. Menjawab secara lisan tentang pengertian taburan penduduk dengan memberikan beberapa contoh yang releven. Memberikan pendapat berdasarkan KBKK dengan bimbingan guru. 4. [6 Markah] c) . [15 Markah] b) Huraikan langkah-langkah yang telah dan boleh diambil bagi menyeimbangkan taburan penduduk di negara-negara berkenaan. 3. Mencatatkan pengertian taburan sebenar serta membuat perbandingan nyata. Mencatatkan nota ringkas mengenai isi-isi penting hasil dari perbincangan dengan guru. (pengetahuan sedia ada) 2. Persembahan oleh ketua kumpulan tentang faktor-faktor yang mempengaruhi ketidakseimbangan penduduk di kawasan yang mereka kaji. 5.

[10 Markah] b) Mengapakah taburan penduduk dunia tidak seimbang? [10 Markah] PENILAIAN JAWAPAN Soalan 1.Sumber semulajadi contoh sumber mineral.Pembukaan Bandar baru . [ 10 Markah] Berdasarkan contoh-contoh tertentu. perikanan dll .Migrasi-pendidikan berikan contoh pusat pengajian tinggi . [10 Markah] bagaimana kepadatan penduduk sesebuah Soalan 4: a) Berdasarkan kepada sebuah negara Asia Pasifik yang telah anda kaji secara khusus.Kemudahan infrastruktur .Keadaan bentuk muka bumi .Soalan 3: a) b) c) Tunjukkan negara dihitung. hiburan dll - . huraikan bagaimana faktor governan boleh mempengaruhi taburan penduduk di sesebuah negara.Pembukaan kawasan pertanian di kawasan luar Bandar. i) Nyatakan corak taburan penduduk di negara berkenaan.Peluang perniagaan IKS .Migrasi ke kawasan felda atau petempatan baru berikan nama lokasi . Soalan 1b.a Calon diminta memilih nama negara (1m) Migrasi ke kawasan Bandar-bandar akibat mencari peluang pekerjaan berlaku kepadatan di Bandar utama contoh adalah mengikut nama negara . Soalan 2a. [5 Markah] ii) Huraikan faktor-faktor yang menyebabkan taburan penduduk di dalam Negara berkenaan tidak sekata.Kemudahan sosial contoh pusat pengajian tinggi.Langkah-langkah . [5 Markah] Jelaskan pengaruh faktor-faktor fizikal terhadap taburan penduduk di Asia Pasifik.Kawasan ekonomi contoh industri-peluang pekerjaan .kesihatan.Kepadatan kawasan yang pelajar kaji contoh di Malaysia Pantai barat dan pantai timur.Penduduk Malaysia tidak seimbang kerana .Menyamakan pembangunan antara kawasan contoh pembukaan kawasan baru .

9 67.4 120.2 349. Negeri Johor Kedah Kelantan Melaka Negeri Sembilan Pahang Perak Perlis Pulau Pinang Sabah Serawak Selangor Terengganu WP Kuala Lumpur WP Labuan Penduduk (' 000) 2 496.7 73.9 1 213.1 576.2 268.4 1 358.5 797. Faktor sejarah penjajahan barat.3 2 909.2 1 209.Soalan 2b - Dasar kerajaan yang membanggunkan kawasan Bandar dan desa.9 2 083.8 99. Pengangkutan terawal dan kepesatan pengangkutan lebuhraya Bandar-bandar utama dan pusat pentadbiran Menyamakan pembangunan antara kawasan contoh pembukaan kawasan baru contoh penzonan industri .Kawasan ekonomi contoh industri-peluang pekerjaan .9 1 411.2 5592.4 15.1 33.9 2 456.9 Keluasan (KM²) 18 986 9 426 14 983 1 650 6 643 35 965 21 005 795 1 031 73 620 124 449 7 956 12 955 243 91 Kepadatan (Orang / KM²) 131.3 213.7 948.2 1173.4 365.7 94. Soalan 3a –Cara menghitung kepadatan penduduk a) Hitung kepadatan penduduk negeri-negeri di Malaysia pada tahun 1996.2 1 505.5 33.2 746.Pembukaan kawasan pertanian di kawasan luar Bandar.Kemudahan infrastruktur .Peluang perniagaan IKS .2 . Formula Kepadatan: Jumlah Penduduk ÷ Luas Kawasan Jadual : Kepadatan penduduk negeri-negeri di Malaysia pada tahun 1996.Pembukaan Bandar baru .5 159.8 1 919. Jawapan: Lihat penghitungan kepadatan penduduk di dalam jadual di bawah.

pulau haba Bandar .Kepupusan flora dan fauna . air dan darat .Suhu meningkat.Pembaziran sumber 3c. landskap . pengondolan. hiburan dll Dasar kerajaan yang membanggunkan kawasan Bandar dan desa.kesihatan. dll Bandar-bandar utama dan pusat pentadbiran contoh putrajaya 4a.Sama jawapan soalan 1 .Pengaruh Fizikal keatas penduduk asia fasifik – Beri nama Negara yang dipilih KAWASAN PADAT .Pencemaran udara.Sumber terjejas dan kekurang KAWASAN KURANG .3b. Pengangkutan terawal dan kepesatan pengangkutan lebuhraya Kawasan FELDA.Habitat terjejas .Faktor dasar kerajaan yg mempengaruhi taburan Kemudahan sosial contoh pusat pengajian tinggi.Hakisan.Kemusnahan hutan .

.

Menjelaskan proses pertumbuhan penduduk secara (i) Semulajadi (Kelahiran –Kematian) (ii) Pertumbuhan penduduk (Kelahiran-Kematian + migrasi bersih) 4. Kadar Kematian Pengukuran yang berasaskan bilangan penduduk yang telah mati. Kesinambungan 2 kadar (Kelahiran-Kematian) Pengukuran yang lebih jelas terhadap pertumbuhan penduduk disesebuah Negara dapat dilihat dengan menilai penduduk yang masih ada. Proses ini akan menambahkan bilangan penduduk di sesebuah Negara. Migrasi Perpindah masuk/keluar penduduk di sesebuah Negara berdasarkan pelbagai faktor releven .2 Pertumbuhan Penduduk: Trend. perlahan. statik. Menyatakan Konsep penduduk sebagai sumber manusia 2. atau berkurangan di sesebuah Negara pada tempoh tertentu. Keadaan ini menyebabkan bilangan penduduk di sesebuah Negara akan berkurangan. 3. Membincangkan faktor yang mempengaruhi pertumbuhan penduduk (i) Kadar kelahiran (ii) Kadar Kematian (ii) Migrasi SISIPAN KONSEP Manusia yang mendiami di sesuatu kawasan Pertumbuhan Penduduk Pertumbuhan penduduk biasanya dinilai dengan jumlah angka tertentu untuk menunjukkan suatu arah pertambahan penduduk sama ada pesat.TEMA 1: PENDUDUK TOPIK Pertumbuhan Penduduk SUB TOPIK 1. Menjelaskan trend pertumbuhan penduduk dunia dan Negara Malaysia. Proses dan Faktor yang mempengaruhinya MASA 2 masa (90minit) HASIL PEMBELAJARAN Pada akhir pembelajaran Pelajar akan dapat 1. Kadar Kelahiran Pengukuran bilangan penduduk yang lahir dalam tempoh setahun.

Memberikan pendapat berdasarkan KBKK dengan bimbingan guru. Berdasarkan sesetengah Negara di rantau Asia Pasifik yang telah anda kaji. 9. 12. Mencatatkan pengertian sebenar serta membuat perbandingan nyata. Persembahan oleh ketua kumpulan tentang faktor-faktor yang mempengaruhi pertumbuhan penduduk di kawasan yang mereka kaji. Bertanya tentang pengertian penduduk yang pelajar tahu 7. Menerangkan pengertian sebenar penduduk dan Pertumbuhan Penduduk dengan memberikan contoh-contoh. • Dasar Kerajaan – Menggalakkan kelahiran bagi menjana sumber yang ada. 8. Daerah serta tempat tinggal mereka. Perbincangan kumpulan mengikut tajuk yang guru beri. [12 markah] . Mencatatkan nota ringkas mengenai isi-isi penting Contoh-Contoh Soalan yang Releven 1. amalan tradisi dan agama. 10. 11.sumber alam di dalam negara berkenaan. • Ekonomi – Kemiskinan dan amalan keluarga (anak-anak perlu mewarisi pekerjaan tradisi. Pelajar diminta berada dalam kumpulan serta berbincang tentang keadaan pertumbuhan penduduk di Asia Tenggara.negara tersebut mengalami kadar pertumbuhan penduduk yang pesat. Negeri. Pelajar 7. Malaysia. Berbincang dan menerima pendapat idea-idea pelajar dan mencatatkan isi-isi penting di papan putih.ISI-ISI UTAMA Faktor-faktor pertambahan penduduk • Sosial – perkahwinan pada usia muda. [13 markah] (b) Huraikan kesan-kesan pertumbuhan penduduk yang pesat ke atas sumber. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Guru 6. Menjawab secara lisan tentang pengertian penduduk. (pengetahuan sedia ada) 8. (a) Jelaskan faktor-faktor yang menyebabkan Negara. 9.

Bincangkan pernyataan ini. Ini menyebabkan Negara terbabit akan mengikut arus kehendak dasar ini di masa akan datang. mineral • Tekanan sumber guna tanah secara giat Pencemaran sumber contoh air. China. Soalan 2 (a) Maksud Pertumbuhan Penduduk ialah pengukuran yang dapat menunjukkan suatu arah pertambahan penduduk sama ada pesat. Sedangkan Negara Malaysia sangat menggalakan bilangan anak yang ramai. [10 markah ] Pilih sebuah negara di rantau Asia Pasifik yang mengalami kurangan penduduk. [10 markah] (c) Penilaian Jawapan Soalan 1 (a) Negara yang dicadang ialah Indonesia.2. Vietnam. air dan tanah • Kekurangan sumber makanan • Merosotnya sumber contoh sumber mineral dan kayu-kayan yang berharga. Soalan 2 (b) Dasar kerajaan penting dalam mempengaruhi pertumbuhan penduduk di Asia Tenggara. Thailand. Kemboja dll. Menghadkan bilangan anak dalam sesebuah keluarga contoh Singapura. dan jelaskan sebab-sebab mengapakah Negara tersebut perlu meningkatkan pertumbuhan penduduknya. . • Kadar kelahiran tinggi dan kadar kematian rendah • Tahap pendidikan yang rendah • Kegaggalan perancang keluarga • Perkhwinan pada usia muda • Faktor agama dan adat tradisi • Keperluan keluarga (kerja ladang) Soalan 1 (b) Kesan Pertumbuhan penduduk keatas sumber-sumber alam • Kepupusan sumber flora-fauna. udara dan tanah • Kemusnahan sumber hutan. (a) (b) Apakah yang dimaksudkan dengan ‘Pertumbuhan Penduduk’ [5 markah] Dasar Kerajaan penting dalam mempengaruhi pertumbuhan penduduk di negara-negara Asia Tenggara. perlahan. statik atau berkurangan di sesebuah Negara pada satu tempoh tertentu.

Soalan 2 (c) Negara di Asia Pasifik yang mengalami kekurangan penduduk ialah Australia. Pertingkatkan tahap kesihatan yang lebih baik serta moden contoh hospitalhospital yang lengkap dengan pelbagai alatan bantuan kecemasan. • Memajukan sesebuah Negara dengan pelbagai infrastruktur dan pasarana. New Zeland. Kuala Lumpur. Pearson dan Longman. • Kearah memantapkan kawalan keselamatan Negara dari serangan musuh. • Bagi memenuhi ruang keperluan guna tenaga kerja secara tak langsung dapat menarik minat pelabur-pelabur asing untuk membuka industrinya. • Mengelakkan berlakunya pembaziran sumber • Membangunkan sesebuah Negara dari segi pelbagai kegiatan ekonomi. maktab dll ini bagi memastikan tiada pelajar yang tercicir dalam pelbagai peringkat pendidikan. 2005 .• • • • Kempen serta motivasi kekeluargan anjuran lembaga kependudukan Malaysia. Sistem pendidikan yang lebih tinggi serta memberikan peluang pada kaum wanita untuk turut terlibat dalam pelbagai sector awam. • Meluaskan pasaran barangan industri di peringkat tempatan lagi. Singapura dan Hawaii Sebab-sebab Negara tersebut perlu mempertingkatkan lagi kadar pertumbuhan penduduk . Penambah baikan pelbagai kemudahan bagi memenuhi keperluan rakyat contoh sekolah. Teks PRA-U Geografi Manusia STPM. Rujukan Rusly & Nurashikin Abdullah.

Umur dan Taraf pendidikan 3. Membincangkan factor-faktor yang mempengaruhi migrasi serta kesan baik dan buruk. Menghuraikan pola migrasi dalaman Negara Malaysia (i) Arah aliran migrasi iaitu Desa ke Bandar. Mempersembahkan data aliran migrasi dalam bentuk jadual dan peta.TEMA: PENDUDUK TOPIK Migrasi SUB TOPIK 1. Desa ke desa (ii) Isipadu aliran (iii) Komposisi aliran contoh Jantina. Migrasi Antarabangsa Migrasi yang melibatkan perpindahan penduduk melepasi sempadan antarabangsa . MASA 2 waktu (90 minit) HASIL PEMBELAJARAN Pada akhir pembelajaran pelajar akan dapat. SISIPAN KONSEP Pengertian Migrasi Migrasi bermaksud perpindahan masuk atau keluar penduduk yang melibatkan 2 tempat yang berbeza. pola dan factor yang mempengaruhi migrasi dalaman.4 Migrasi: Konsep. Menerangkan pengertian Migrasi dalaman dan antarabangsa. 4. Migrasi Dalaman Migrasi ini hanya berlaku dalam sesebuah Negara tanpa melibatkan Negara yang berlainan politik. 2. Bandar ke Bandar. 1.

6. pelajar diberi peruntukan masa untuk pengujian tersebut. Menerangkan jadual tersebut serta membimbing pelajar mencari skala yang sesuai untuk peta aliaran. Membina peta aliran serta melengkapkan petunjuk. (pengetahuan sedia ada) 2. Menjawab secara lisan proses-proses migrasi yang pernah mereka alami atau lihat. Bersoaljawab tentang pengertian migrasi yang pelajar faham. . 5. 4. • Faktor tolakan dari tempat asal • Faktor tarikan dari tempai yang dituju 3. Menjawab latihan esei mengikut masa yang telah ditetapkan oleh guru. dan bermusim 4. skala. Pelajar 1. 6. Migrasi adalah satu proses pepindahan penduduk dari dua tempat yang bebeza atas sebab tertentu. Memberikan latihan esei. Memberikan jadual migrasi penduduk dalam Malaysia ke bandar-bandar utama. 5. tajuk dan warna. Menerangkan pengertian migrasi secara terperinci sambil memberikan contohcontoh yang mantap dan senang difahami. 3. 4. Pelajar menerangkan pengertian migrasi yang mereka tahu. Meneliti Jadual yang telah guru berikan dan berbincang untuk mendapatkan skala yang idel. Mencatatkan nota-nota penting yang guru berikan. 2.ISI-ISI UTAMA 1. sementara. Kesan baik dan buruknya migrasi terhadap Negara yang dituju dan yang ditinggalkan AKTIVITI PEMBELAJARAN Guru 1. Terdapat pelbagai jenis dan keadaan berlakunya migrasi kekal. 3. Memberikan gambaran ringkas migrasi yang berlaku di Malaysia dan kawasan berhampiran.

a) b) c) d) e) f) Jenis aliran migrasi dalaman. Teks PRA-U Geografi Manusia STPM. (c) Jelaskan kesan negatif aliran migrasi terhadap negara yang anda pilih terhadap kawasan asal dan kawasan destinasinya. Peluang pekerjaan – meningkatkan taraf hidup. b) Tanah kawasan pedalaman terbiar. merompak. c) 1.UM. 3. 4. % ketersampaian tinggi – kemudahan pengangkutan spt lebuh raya dll Kesan negatif aliran migrasi. UKM. Tempat destinasi Mewujudkan fenomena setinggan – mencacatkan keindahan bandar. Kuala Lumpur. a) Kekurangan tenaga kerja.Contoh Soalan Releven Berdasarkan mana-mana negara di rantau Asia Pasifik. Bandar ke desa Bandar ke bandar Desa ke desa Desa ke bandar Tranmigrasi Pilihan desa ke bandar dan faktor mempengaruhinya. Kemudahan sosial – Kesihatan. Pearson dan Longman. Kesesakan dan kepadatan penduduk yang tinggi – tepu. Rujukan Rusly & Nurashikin Abdullah. migrasi berkenaan [4 Markah] (b) Pilih satu jenis aliran migrasi dalaman yang utama di dalam negara berkenaan. huraikan faktor yang mempengaruhi aliran. Peluang pendidikan – peringkat yang lebih tinggi spt. [12 Markah] Penilain Soalan a) 1. (a) Nyatakan pelbagai jenis aliran migrasi dalaman yang berlaku di negara tersebut. Kemajuan ekonomi bandar maju dan pesat – industri berkembang pesat dan bekalan buruh mencukupi. 3. 2. 2. merebaknya penyakit dan masalah sosial. 2005 . 4. Kesan sosial – jenayah. Tempat asal. hiburan dll. Meluaskan pasaran dan kuasa beli. b) 1. 2. 5. Pengangguran dan kemiskinan bandar.

. peta titik. 2 3 4 Membina dan mentafsirkan pelbagai bentuk kemahiran amali. Panduan latihan amali iaitu menentukan tajuk. mentafsir dan menganalisis pelbagai jenis data penduduk seperti kadar kelahiran. Meramalkan fenomena geografi yang boleh terjadi akibat pola/corak tersebut. data migrasi. rajah/carta dan peta tematik dengan mengaplikasikan teknik kartografi yang betul. Menganalisiskan sebab-sebab sesuatu pola/corak yang terhasil.TEMA: PENDUDUK TOPIK Kemahiran Amali SUB TOPIK 1.5 Kemahiran Amali penduduk: Membina dan mentafsir graf garisan pertumbuhan penduduk MASA 2 Masa (90 Minit) HASIL PEMBELAJARAN Setelah mempelajari tema ini pelajar akan dapat: • • • • Membina pelbagai jenis graf. peta bulatan berkadar dan juga peta aliran). carta. rajah/carta dan peta yang dilukiskan. Mentafsirkan pola atau corak yang terhasil daripada graf. SISIPAN KONSEP Kemahiran amali penduduk dan sumber menumpukan kepada kemahiran membina. data umur dan jantina serta lain-lain ke dalam bentuk graf. kadar kematian. Menganalisis data Plotan berdasarkan dasarkan data. rajah dan peta tematik (peta koroplet. skala. ISI-ISI UTAMA 1. kepadatan penduduk. plotan dan petunjuk.

Membina graf bar. Menerangkan kepentingan kemahiran amali dalam geografi. Pelajar 1.Berbincang mengenai petua dan peraturan dalam membina graf pelbagai jenis. 5.AKTIVITI PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN Guru 1. Melakukan pengiraan secara berkumpulan 4. 3.Memberikan latihan amali secara berkumpulan dan perseoragan. Contoh Soalan yang releven Jadual 1: Penduduk di wilayah-wilayah terpilih di dunia 1900 – 1990 (Juta orang) Wilayah Afrika Amerika Latin Amerika Utara Asia Eropah Tahun 1900 120 63 81 915 423 1930 155 109 135 1072 532 1950 200 163 167 1376 576 1970 344 283 228 2056 705 1990 648 448 276 3108 786 a) Berdasarkan jadual 1. garisan. carta pai serta lain-lain dengan sempurna. 2. 3. 2. lukis graf garis untuk menunjukkan pertambahan penduduk di wilayah-wilayah terpilih di dunia dari tahun 1900 hingga 1990. Panduan membaca data dan memindahkannya dalam bentuk kemahiran yang akan dipelajari 4. Pelajar membaca data dan meanalisiskan butiran. Menunjukkan contoh-contoh kemahiran yang terdapat dalam gambarajah. . Mencatatkan isi-isi penting mengenai kemahiran yang guru terangkan.

1. Antaranya: (1) Peningkatan kadar kelahiran dan pengurangan kadar kematian ekoran daripada kemajuan taraf kesihatan serta teknologi perubatan yang dapat mengawal pelbagai penyakit merbahaya serta dapat mengurangkan resiko kematian bayi di samping meningkatkan jangka hayat penduduk. Pola atau trend peningkatan atau penurunan secara gradual (perlahanlahan) Pola atau trend yang stabil – konstan (garis lurus yang mendatar) Pola atau trend yang tidak stabil/tidak menentu – mengalami kenaikan dan penurunan dalam tempoh masa yang tertentu. meramalkan kesan jangka panjang dan sebagainya.1. Terdapat empat jenis pola atau corak atau trend atau arah alir yang boleh dikenalpasti dari sesebuah graf garis. Ini disebabkan oleh beberapa faktor. sebab-sebab mengapa pola tersebut bersifat demikian dan juga elemen kajian masa depan (KMD) seperti mencadangkan langkah. Jawapannya: Kepesatan pertumbuhan penduduk di Asia berlaku selepas tahun 1950. Menganalisis graf garis memerlukan kemahiran mengadunkan pengentahuan sedia ada dengan pola atau bentuk graf yang terhasil. Iaitu : i) ii) iii) iv) Pola atau trend peningkatan atau penurunan secara mendadak. (2) Aras kesuburan (Fertiliti) wanita yang tinggi berkaitan dengan peratus penduduk dalam kumpulan umur subur yang ramai (misalnya 15 hingga 44 tahun) serta amalan Berdasarkan graf garis yang telah anda lukis pada soalan (a) Nyatakan wilayah yang mengalami pertambahan penduduk yang paling pesat . Lihat contoh soalan pentafsiran di bawah: b) i) Jawapannya: Wilayah yang mengalami pertambahan penduduk yang paling pesat ialah wilayah ASIA.1 b) Menganalisis dan mentafsir Graf Garis. Komponen penganalisisan dan pentafsiran merangkumi pola atau corak graf yang terhasil. ii) Huraikan mengapa berlakunya pertambahan penduduk yang pesat di wilayah tersebut.

Kedapatan lebih banyak sumber makanan berzat/berkhasiat serta amalan pemakanan/diet yang seimbang di kalangan penduduk telah menjamin kesihatan penduduk bertambah. Tamatnya perang dunia ke dua (1939 . Pertumbuhan penduduk yang pesat memungkinkan sumber-sumber alam sesebuah negara diteroka dan dieksploitasi sepenuhnya bagi menampung pertumbuhan tersebut.pertanian. halangan agama.pembandaran.infrastruktur dan sebagainya menjadi semakin hebat apabila penduduk bertambah. harganya semakin mahal. India. adat dan status quo masyarakat. Filipina. Dalam keadaan sumber tersebut tidak boleh diganti maka kesan jangka panjangnya ia diancam kehabisan/kepupusan.perkahwinan pada usia muda membangun. Ini akan menimbulkan kesan: (1) Tekanan terhadap sumber alam khususnya terhadap sumber tanah. jelaskan kesan pertumbuhan penduduk yang pesat terhadap sumber alam di negara tersebut. bijih besi emas dan lain-lain akibat pengeluaran berlebihan bagi menampung keperluan penduduk yang bertambah dengan pesat. Di samping memberi ruang kepada negara-negara Asia mengubah polisi kependudukan dan sosio-ekonomi negara masing-masing ke arah pertambahan penduduk. khususnya di negara-negara Asia yang sedang (3) Kegagalan Program Kawalan Penduduk/Perancangan keluarga di sesetengah negara Asia yang disebabkan oleh taraf pendidikan yang masih rendah. Kesannya saiz tanah secara relatifnya menjadi semakin sempit.sumber bahan api fosil. Persaingan guna tanah untuk petempatan.jangka hayat meningkat yang seterusnya mendorong peningkatan kelahiran. Kegagalan program perancangan keluarga boleh juga dikaitkan dengan keperluan buruh/tenaga kerja oleh sesebuah keluarga khususnya dalam sektor pertanian tadisional. bijih timah. c) Pilih sebuah negara di Asia. (2) Kepupusan/kehabisan sumber alam khususnya jenis sumber yang tidak boleh diperbaharui seperti sumber mineral: . Jawapannya: Memilih sebuah Negara di Asia yang mengalami pertumbuhan penduduk yang pesat seperti Indonesia. peningkatan tenaga buruh dan kemajuan ekonomi. (4) Bertambahnya pengeluaran sumber-sumber makanan khususnya pada era revolusi hijau yang memungkinkan pertumbuhan pesat penduduk Asia dapat ditampung daripada mengalami krisis makanan dan kebuluran. (5) Kestabilan politik. kadar kematian berkurangan. Bangladesh dll yang sesuai.perindustrian.1945) mengurangkan kematian penduduk secara besar-besaran akibat peperangan. .

Konsep: Graf bar atau graf palang ialah graf yang mempunyai turus-turus secara menegak. Tandakan nilai bagi setiap 1 CM di atas paksi Y dan nyatakan unitnya dihujung paksi tersebut.pembuangan sisa domestik yang biasanya sejajar dengan pertumbuhan penduduk yang pesat. Jika graf garis perlu rapat dan . Misalnya jika data itu melibatkan perubahan (angka positif dan negatif) maka graf bar yang sesuai dibina ialah graf bar cermin. Paksi X berada di tengah graf.1.(3) Pencemaran dan kemusnahan/kerosakan sumber seperti sumber udara dan air akibat pertambahan industri. Graf bar cermin pula mempunyai nilai paksi tegak yang positif dan negatif. Pada amnya graf bar terdiri daripada tiga jenis iaitu graf bar komponen. Pembangunan sumber alam meningkat. Penandaan nilai mestilah dijarakkan dari paksi Y (sebaik-baiknya berjarak 1 CM). bar komponen atau graf bar cermin. Termasuk juga kesan hakisan tanih serta tanah runtuh. Langkah 2: Kenalpastikan nilai maksima serta nilai minima dalam data tersebut. 1.2 a) Membina Graf Bar. Pengeluaran sumber-sumber makanan tersebut tidak sepadan dengan pertambahan penduduk. (Ingat – Plotan bagi graf bar mestilah dijarakkan antara satu bar dengan bar yang lain. Graf bar komponen atau graf bar majmuk mempunyai turus yang bertingkat-tingkat manakala graf bar kompaun mempunyai turus yang berbaris-baris. Langkah 3: Sediakan paksi X dan paksi Y di atas kertas graf. di sebelah atasnya paksi Y yang bernilai positif manakala di sebelah bawahnya ialah paksi Y yang bernilai negatif. graf bar kompaun dan juga graf bar cermin. Kenalpastikan kaedah graf bar yang hendak dibina samada bar kompaun. Oleh sebab itu plotan bar adalah berlawanan dengan plotan graf garis. Langkah 4: Tandakan setiap nilai data yang terdapat dalam soalan. Sebaiknya skala yang dipilih tidak terlalu besar atau terlalu kecil sehingga mencacatkan kesan nampak (Visual impact) graf bar yang dilukis itu. (5) Kesan positif. sumber perikanan dan penternakan relatif dengan keperluan penduduk yang bertambah dengan pesat. Pilih satu skala yang sesuai yang boleh meliputi semua data dan boleh diplotkan di dalam sehelai kertas graf sahaja. Seterusnya buat plotan bar atau turus mengikut nilai-nilai data yang terdapat dalam soalan. (4) Berkurangnya sumber-sumber makanan khususnya yang berasaskan hasil-hasil pertanian. sumber tidak terbiar membazir kerana mempunyai tenaga kerja yang cukup untuk menjana dan membangunkannya. Paksi X mewakili tahun/elemen/unsur manakala paksi Y mewakili nilai. Gerakerja Membina Graf Bar: Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan baca soalan dengan teliti.kenderaan.

Negeri Johor Kedah Kelantan Terengganu Pahang Melaka Perak Selangor Pulau Pinang Bil. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk di tulis di ruang bawah graf bar). lukis sebuah graf bar yang sesuai untuk menunjukkan bilangan migrasi bersih mengikut beberapa buah negeri terpilih di Semenanjung Malaysia pada tahun 1998. Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas graf. maka calon mestilah dahulu mengira nilai migrasi bersih bagi setiap negeri dengan menggunakan formula berikut: Migrasi Bersih = Migrasi Masuk ▬ Migrasi Keluar. Jadual 2: Bilangan migrasi masuk dan migrasi keluar di beberapa buah negeri terpilih Semenanjung Malaysia pada tahun 1998.bermula di atas paksi Y manakala plotan bar mesti renggang dari paksi Y dan renggang antara bar-bar yang dibina) Langkah 5: Lengkapkan graf anda dengan tajuk.Migrasi keluar (orang) 26 880 16 266 14 113 9 361 23 635 11 993 35 317 38 536 16 736 a) Berdasarkan jadual 2. Sekiranya nilai yang diperolehi positif . Penyelesaian: Oleh kerana soalan meminta calon melukiskan graf bar yang menunjukkan Migrasi Bersih.Migrasi Masuk (orang) 30 838 19 357 11 069 14 979 25 957 9 161 25 753 61 048 12 664 Bil. Lihat Contoh 2 di bawah: Contoh 2: Jadual 2 di bawah menunjukkan bilangan migrasi masuk dan migrasi keluar di beberapa buah negeri terpilih Semenanjung Malaysia pada tahun 1998. skala dan petunjuk. Jika nilai migrasi bersih yang diperolehi mempunyai nilai positif dan negatif maka graf bar yang perlu dilukis ialah graf bar cermin.

5 cm – 1. 1.Migrasi Masuk (MM) 30 838 19 357 11 069 14 979 25 957 9 161 25 753 61 048 12 664 Bil.2cm – 2. Negeri Johor Kedah Kelantan Terengganu Pahang Melaka Perak Selangor Pulau Pinang Bil. pilih satu skala yang sesuai bagi mewakili semua data.5cm 2.0 cm .sahaja atau negatif sahaja maka calon boleh memilih untuk melukis graf bar komponen atau graf bar kompaun bergantunglah kepada kesesuaiannya.9 cm 1.4cm – 4. Skala yang dipilih: 1 CM = 2000 Orang.1 cm – 1.7cm 11. Bahagikan nilai migrasi bersih dengan skala anda untuk memperolehi panjang setiap bar yang akan dilukis nanti.Migrasi keluar (MK) 26 880 16 266 14 113 9 361 23 635 11 993 35 317 38 536 16 736 Migrasi Bersih (MM – MK) 3 958 3 091 –3 044 5 618 2 322 –2 832 –9 564 22 512 –4 072 Panjang bar 1cm = 2000 org. Berdasarkan nilai migrasi bersih yang diperolehi itu. Lihat Jadual nilai migrasi bersih dan panjang setiap bar di sebelah: Jadual : Nilai Migrasi Bersih dan Panjang Setiap Bar.8cm 1.

Faktor pemangkin migrasi. Antara sebab-sebab yang boleh dibincangkan ialah: 1. Faktor sistem pengangkutan. Peluang pendidikan. meningkatkan darjah ketersampaian antara negeri-negeri pantai barat dengan negerinegeri yang lain. Faktor Urbanisasi. Lihat contoh soalan analisis di bawah.lebih maju/pesat membangun yang menawarkan pelbagai kemudahan yang menarik. Mengenalpasti dengan tepat negeri di pantai barat yang mempunyai kadar migrasi masuk yang tinggi . Sepertimana graf garis. Sebab-sebab: (Boleh dibincangkan secara perbandingan antara faktor tarikan dan faktor tolakan . Sistem pengangkutan yang cekap. Bandar yang lebih besar. Di peringkat ini calon mestilah berupaya mengadunkan pengentahuan yang dimilikinya dengan kemahiran amali yang dibuat. Peluang perkerjaan yang luas dan tawaran gaji yang lumayan terutamanya dalam sektor perindustrian dan perkhidmatan khususnya di bandar-bandar besar dalam negeri yang berkenaan. kesan serta cadangan mengatasi hasil daripada sesuatu bentuk bar yang terhasil. sebab-sebab. Peluang pendidikan tinggi juga lebih luas dan terbuka khususnya di negeri Selangor. Tarikan kemudahan bandar yang begitu banyak di negerinegeri pantai barat berbanding dengan negeri-negeri lain. Boleh dibuktikan dengan nama-nama IPTA atau IPTS boleh dibuat perbandingan dengan negeri-negeri lain.berbanding dengan negeri-negeri pantai timur dan utara semenanjung.2 b) Menganalisis dan Mentafsir Graf Bar. 3.judul isinya masih lagi sama). Peluang perkerjaan. 2.cepat. b) Mengapakah sesetengah negeri di Pantai Barat Semenanjung Malaysia mengalami kadar migrasi masuk yang tinggi berbanding dengan negeri-negeri di pantai timur dan utara semenanjung. canggih dan jaringan yang padat akan memudahkan pergerakan. Jawapannya: 1. graf bar juga perlu dianalisis dan ditafsirkan daripada segi polanya.1. .1.Selangor dan Perak.. 4.

Carta pai mempunyai beberapa nama seperti Rajah Bulatan Berbahagi dan juga Simbol Bulatan Berkadar.1. Ia terdiri daripada bulatan yang dipecahkan kepada segmen –segmen atau sektor-sektor mengikut nilai sudut yang telah dikira. Melukis bulatan dengan menggunakan jangka lukis berdasarkan panjang jejari yang telah dikira dan juga menandakan bukaan sudut sektor bagi setiap elemen yang telah dikira dengan menggunakan jangka sudut di dalam bulatan berkenaan.3 a) Membina Carta Pai (Rajah Bulatan Berbahagi).1. . Gerakerja Membina Carta Pai (Rajah Bulatan Berbahagi): Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan kenalpastikan berapa buah carta pai yang perlu dibina berasaskan kehendak soalan. Langkah 3: Berdasarkan nilai puncakuasadua ini. pengiraan skala jejari bulatan. Bahagikan nilai puncakuasa dua yang diperolehi dalam langkah (2) di atas dengan nilai skala yang telah dipilih itu. Nilai jejari boleh dikira dengan menggunakan formula berikut: Jejari = √ jumlah Apabila sudah dipuncakuasaduakan maka nilai yang diperolehi bukan lagi dalam unit biasa tetapi bertukar menjadi UNIT PUNCAKUASADUA. pengiraan sudut sektor dan juga pengiraan peratus sudut sektor. Terdapat tiga pengiraan penting untuk membina sesebuah carta pai iaitu. Langkah 2: Campurkan semua nilai data mengikut sektor bagi tujuan mencari jejari. Sebaiknya panjang jejari mestilah sesuai untuk menghasilkan bulatan agar tidak terlalu besar atau terlalu kecil. Langkah 4: Kirakan sudut sektor bagi setiap elemen yang terdapat dalam jadual dengan menggunakan formula berikut: Nilai Bagi Setiap Elemen x 360° Jumlah Keseluruhan Elemen Langkah 5: Membuat plotan. pilih satu skala yang sesuai yang boleh diguna untuk mengira panjang jejari.

684 14.264. (Ingat !.000 . Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas carta. Langkah 1: Mengira skala jejari: Formula: √ JUMLAH = √ 23.Langkah 6: Mengira peratus setiap sudut sektor dengan menggunakan formula berikut: Nilai Bagi Setiap Elemen x 100% Jumlah Keseluruhan Elemen Nilai peratus ini mestilah dimasukkan ke dalam setiap bukaan sudut sektor bulatan tersebut. skala dan petunjuk. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk boleh ditulis di bahagian bawah carta pai anda itu.264 Bawah 15 tahun 15 . Kumpulan Umur Jumlah Penduduk (‘000) orang 7.64 tahun Lebih dari 65 tahun Jumlah Berdasarkan jadual 3 di atas siapkan sebuah rajah bulatan berbahagi bagi menunjukkan jumlah penduduk mengikut kumpulan umur di Malaysia pada tahun 2000. nilai peratus yang perlu ditulis dalam setiap bukaan sudut sektor dan bukannya nilai sudut berkenaan) Langkah 7: Lorekan atau warnakan setiap sudut sektor dengan lorekan atau warna yang berlainan dan seterusnya lengkapkan carta pai anda dengan tajuk. Lihat Contoh 3 di bawah: Jadual 3 di bawah menunjukkan jumlah penduduk mengikut kumpulan umur di Malaysia pada tahun 2000. 681 898 23.

02% .264.2º x 23.9º 360º 100 = 3.684. (Lihat Jadual di bawah) Kumpulan umur Jumlah Penduduk Sudut Sektor : Formulanya: Nilai x 360º Bawah 15 tahun 7.000 =227.000 x 360º 23.27 unit puncakuasadua Skala Jejari = 1 CM = 1000 unit puncakuasdua = 4823.000 x 360º 227.9º x 23.11% 360º % sudut sektor Formulanya: Nilai sudut sektor x 100% 360º 118.000 =118.000 9º 14.684.681. 15 – 64 tahun 14.681.823 CM.000 =13.27 ÷ 1000 Panjang jejari = 4.264.264.000 x 360º 13. Lebih 65 tahun 898.9º x 100 = 33. Langkah 2: Mengira sudut sektor dan peratus sudut sektor.86% 360º 100 = 63.000 2º 898.000 Jumlah 7.= 4823.

TEMA 2: PEMBANGUNAN EKONOMI DAN IMPAK ALAM SEKITAR Tajuk Impak Pembangunan Ekonomi Terhadap Alam Sekitar Subtajuk 2. pengubahsuian genetik. Aras 2 • Menghuraikan pelbagai faktor yang mempengaruhi kegiatan pertanian di Asia pasifik. dan teknologenik.1 Sektor pertanian Masa 2 Jam (80 Minit) Hasil Pembelajaran Pada akhir pembelajaran pelajar akan dapat. teknologi transgenik. Tanaman multikultur – tanaman pelbagai jenis iaitu campuran tanaman padi sawah dengan tanaman lain. Tanaman monokultur – tanaman sejenis sahaja misalnya padi sawah yang ditanam di atas tapak yang sama yang hanya berbeza mengikut masa seperti tanaman padi sawah dalam musim dan luar musim. Aras 3 • Menjelaskan kepentingan atau sumbangan sektor pembangunan ekonomi dan sosial negara Asia pasifik. Aras 1 • Membezakan pelbagai jenis dan ciri sistem pertanian di Asia pasifik. Sisipan Konsep • • • Bioteknologi – bermaksud penggunaan teknologi dalam perkembangan pertanian dan pembuatan seperti pembiakbakaan tisu. . pertanian kepada Aras 4 • Menjelaskan kesan negatif aktiviti pertanian terhadap alam sekitar dan mencadangkan langkah-langkah mengatasinya. dan teknologi nano.

2.3 Bentuk muka bumi 2. 2.0 Masalah yang dihadapi 4.5 Menambahkan dana/modal 3.4 Membantu ekonomi sampingan 3.3 Projek pertanian berkelompok 5.0 Jenis dan ciri sistem pertanian. ancaman makluk perosak.8 Kemiskinan 5.1 membekalkan sumber makanan 3. 4.2 Pendapatan eksport negara 3.2. kemarau.1 Ancaman fizikal – banjir.0 Langkah-langkah memajukan sektor pertanian 5.0 Faktor-faktor mempengaruhi.2.2 Kekurangan tenaga buruh.2 Sistem saliran 2.1 Pertanian pindah 1. tanah terbiar.1 Iklim 2.3 Pertanian kebun kecil 1.7 Meluaskan pasaran 3.1.3 Governan 2.6 Meningkatkan teknologi 3. 4.6 Masalah teknologi 4.0 Kepentingan atau sumbangan 3.3 Kekurangan modal.2.3 Peluang pekerjaan 3.2 Wujudkan semula program pembangunan wilayah 5.2 Kemanusiaan. 4. 4.4 Tingkatkan infrastruktur pertanian 5.1 Ekonomi 2.4 Teknologi 3.8 Memajukan infrastruktur dan pembangunan bandar 4.1 Memajukan bioteknologi 5.5 Memperbaiki sistem pengurusan dan pemasaran .4 Masalah tanah – saiz tanah tidak ekonomik.4 Perladangan ektensif 2. 1.Isi-isi Pembelajaran 1. 2.1.5 Harga pasaran antarabangsa tidak stabil 4.2.2 Sosial 2.2 Pertanian sara diri intensif 1.7 Kekurangan pengetahuan moden 4.1 Fizikal.1.

2 Amalan pengurusan cekap dan strategik.0 Kesan negatif terhadap alam sekitar 6.6 Mempromosikan produk pertanian.agrolink.2 Hakisan dan gerakan jisim 6.4 Pencemaran udara/jerebu 6. 4. 7.0 Langkah mengatasi kesan negatif 7.5 Kemusnahan ekosistem/biodiversiti 6. 3. Pelajar menyatakan jenis-jenis pertanian yang terdapat di Malaysia.moa. 4.my. 7. 7.6 Gangguan kitar hidrologi 6. • Faktor mempengaruhi • Sumbangan terhadap sosioekonomi • Masalah-masalah dalam pertanian • Kesan terhadap alam sekitar dan langkah mengatasi.3 Kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar.jas. 2.3 Pencemaran air 6. 5. Pelajar mencatit soalan. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Aktiviti guru 1. 6.sains. Guru meminta pelajar mencari maklumat yang terdapat di halaman web sistem pertanian yang terdapat di negara berkaitan dengan.1 Perubahan landskap 6. Pelajar membentang hasil maklumat yang diperolehi. Aktiviti murid 1.my/dof/ • http://www. Pelajar berada dalam 2 orang 1 kumpulan.5. 5.treasury.7 Pemanasan setempat. . • http://www.my • http://www. Guru meminta beberapa kumpulan membentangkan hasil capaian di halaman web berkenaan. Guru bertanyakan pelajar jenis-jenis pertanian yang terdapat di negara. 2. Pelajar mendapatkan maklumat dalam halaman web dan mencetak maklumat berkaitan. 3.1 Langkah perundangan – Akta Kualiti Alam Sekitar 1974. Guru bahagikan kepada beberapa kumpulan kecil dan memberi alamat halaman web. Guru merumus dan memberi soalan latihan yang perlu disiapkan dalam bentuk folio.gov.

2 Kekurangan modal. (b) meminta pelajar menjelaskan masalah sektor pertanian perladangan.Contoh Soalan Soalan 1 Pilih mana-mana sebuah negara di rantau Asia Pasifik. 2.1 Kekurangan tenaga buruh. 1. (8 markah) Penilaian Jawapan Soalan ini merupakan soalan langsung dan terdiri daripada tiga bahagian. 1. 2. 2. (a) meminta pelajar memilih sebuah negara di Asia Pasifik dan memberikan kelebihan sektor pertanian perladangan berbanding sektor pertanian lain. Antara kelebihan sektor pertanian perladangan berbanding sektor pertanian lain ialah. 3. Faktor Fizikal 1. Memajukan infrastruktur dan pembangunan bandar 2markah x 4 isi = 8m + 1m (cth negara) = 9m b) Masalah sektor pertanian perladangan. Menyumbang kepada pendapatan eksport negara. Menyediakan banyak peluang pekerjaan.1 Kemarau.2 Makhluk haiwan perosak.3 Masalah tanah – saiz tanah tidak ekonomik.5 Masalah teknologi c) . tanah terbiar.banjir. a) Huraikan kelebihan sektor pertanian perladangan berbanding dengan sektor-sektor pertanian yang lain yang ada di negara tersebut. Faktor Kemanusiaan 2. (9 Markah) b) Jelaskan masalah-masalah yang dihadapi untuk memajukan sektor pertanian perladangan di negara itu. (c) pula meminta pelajar mengkaji kesan negatif pertanian ladang terhadapa alam sekitar.4 Harga pasaran antarabangsa tidak stabil 2. 2. (8 Markah) Kaji kesan-kesan negatif pembangunan pertanian perladangan terhadap alam sekitar fizikal di negara berkenaan. 1. 2. a) Negara yang dipilih ialah Malaysia. Membantu memajukan sektor ekonomi sampingan 4.

Bab 6 – Sektor Pertanian. 4. 118 – 156. 2m x 4 isi = 8m Rujukan Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah. 1. 3. 6. Penerbit:Pearson dan Longman. 2005. 5. Teks Pra U Geografi Manusia STPM.s. m.2m x4 isi = 8m c) Kesan-kesan negatif terhadap alam sekitar. 2. Perubahan landskap Hakisan dan gerakan jisim Pencemaran air Pencemaran udara/jerebu Kemusnahan ekosistem/biodiversiti Gangguan kitar hidrologi Pemanasan setempat. Petaling Jaya. 7. .

sekunder dan tertier. perhutanan dll. Aglomerasi Industri . Sisipan Konsep • • • • Industri Primier – Industri peringkat pertama berdasarkan industri pemerosesan sumber alam seperti pertanian. Aras 3 • Menjelaskan kepentingan atau sumbangan terhadap sosioekonomi. Aras 1 • Mengenalpasti sektor ekonomi primer.telekomunikasi.Pengelompokkan industri di satu kawasan yang khas seperti di kawasan perdagangan bebas (FTZ) .2 Sektor Perindustrian Masa 2 waktu (80 Minit ) Hasil Pembelajaran Pada akhir pembelajaran pelajar akan dapat. Aras 4 • Menjelaskan kesan negatif aktiviti perindustrian terhadap alam sekitar dan mencadangkan langkah-langkah mengatasinya. Industri sekunder – Industri pembuatan yang menukarkan hasil industri primer kepada barangan siap atau separa siap.TEMA 2: PEMBANGUNAN EKONOMI DAN IMPAK ALAM SEKITAR Tajuk Impak Pembangunan Ekonomi Terhadap Alam Sekitar Subtajuk 2.perlombongan. Aras 2 • Menjelaskan pelbagai faktor yang mempengaruhi perkembangan sektor industri. pelancongan dll. Industri Tertier – Industri perkhidmatan yang menyediakan pelbagai perkhidmatan kepada pelanggan seperti pengangkutan.

0 Langkah mengatasi kesan negatif 5.3 Pencemaran air 4. Guru menunjukkan gambar-gambar yang diambil semasa lawatan di kilang kelapa sawit Ladang Kota Bahagia.0 Kepentingan atau sumbangan 3. .1 Industri primer 1. 1. 5.4 Tenaga buruh 2. 2.Isi-isi Pembelajaran 1.0 Jenis dan ciri sektor industri. Kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar.0 Kesan ke atas alam sekitar 4. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Aktiviti guru 1. 4.4 Kemusnahan hidupan akuatik 4.2 Industri sekunder 1.2 Keupayaan modal 2.3 Meluaskan pasaran 3.1 Peluang pekerjaan 3.1 Pencemaran udara dan jerebu 4.2 Amalan pengurusan cekap dan strategik.0 Faktor-faktor mempengaruhi.1 Langkah perundangan – Akta Kualiti Alam Sekitar 1974 5.5 Pasaran dan permintaan 2.2 Pendapatan negara 3.4 Memajukan industri berkaitan 3.3 Industri tertier 2.3 Teknologi 2.5 Pemanasan setempat atau pulau haba bandar.1 Dasar dan polisi kerajaan 2.6 Bahan mentah dan sumber kuasa 3.2 Hujan asid 4.5 Meningkatn pembangunan infrastruktur.

1. Guru meminta pelajar membentangkan hasil perbincangan melalui kaedah forum. a) Industri tertier – Industri peringkat pertama berdasarkan industri pemerosesan sumber alam seperti pertanian. Kekurangan tenaga buruh mahir. (a) meminta pelajar membezakan maksud industri primer dan industri sekunder (b) meminta pelajar menghuraikan faktor penghalang kemajuan industri di sebuah negara Asia Tenggara. ibu negeri dan ibu negara. (c) pula meminta pelajar mengkaji kesan negatif akibat perindustrian yang tidak mengamalkan konsep pembangunan lestari. Cth kilang perabut. Kekurangan bahan mentah. 2. 3. Pelajar berada dalam 5 orang 1 kumpulan. 3. Guru merumus topik perbincangan dan memberi soalan latihan. 4. Pelajar mencatat soalan. ( 10 Markah) c) Jelaskan kesan-kesan negatif terhadap alam sekitar fizikal akibat aktiviti perindustrian yang tidak mengamalkan konsep pembangunan lestari. Guru bahagikan kepada beberapa kumpulan kecil dan memberi soalan perbincangan. Pelajar menyatakan lokasi kawasan perindustrian yang mereka tahu. Harga di pasaran antarabangsa. b) Huraikan faktor-faktor yang boleh menghalang kemajuan industri perkilangan di sesetengah negara Asia Tenggara .2. Guru meminta pelajar menyatakan kawasan industri di daerah. 4.bandar.perlombongan.(3m) b) Faktor penghalang kemajuan. 4. ( 9 Markah) Penilaian Jawapan Terdiri daripada tiga bahagian. perhutanan dll. 5. Contoh Soalan Soalan 2 a) Bezakan ( 6 Markah) maksud industri primer dengan industri sekunder.papan lapis dll. Pelajar membincangkan topik yang berkaitan melalui forum dan sesi soal jawab di antara pelajar-pelajar. (3m) Industri sekunder – Industri pembuatan yang menukarkan hasil industri primer kepada barangan siap atau separa siap. Aktiviti murid 1. 2. 3. Masalah kekurangan modal. .

. m. Teks Pra U Geografi Manusia STPM.s. Penerbit:Pearson dan Longman. Fenomena hujan asid. 4. Kemusnahan ekosistem akuatik 6. 2005. Pemanasan setempat. Pencemaran udara 2. 267 – 281. Bab 11 – Sektor Perkhidmatan. 1.3 isi x3m =9m + ( 1m isi terbaik) = 10m c) Kesan-kesan negatif terhadap alam sekitar. Pencemaran air 5. Petaling Jaya. 3. 4 isi x 2m = 8m + ( 1m isi terbaik) = 9m Rujukan Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah. Penipisan lapisan ozon dan kesan rumah hijau.

sungai. tasik. Sisipan Konsep a) Ekopelancongan (Eco – Tourism) Aktiviti pelancongan yang berkembang berasaskan sumber semulajadi seperti pelancongan pantai. hutan lipur. air terjun/jeram. tanah tinggi. Aras 4 • Menjelaskan kesan negatif aktiviti pelancongan terhadap alam sekitar dan mencadangkan langkah-langkah mengatasinya. Aktiviti pelancongan yang paling banyak berkembang di .3 Sektor Pelancongan Masa 2 waktu (80 Minit ) Hasil Pembelajaran Pada akhir pembelajaran pelajar akan dapat. Aras 1 • Mengenalpasti sektor ekonomi tertier. pulau. Aras 2 • Menjelaskan pelbagai faktor yang mempengaruhi perkembangan sektor industri pelancongan. Aras 3 • Menjelaskan kepentingan atau sumbangan terhadap sosioekonomi.TEMA 2: PEMBANGUNAN EKONOMI DAN IMPAK ALAM SEKITAR Tajuk Impak Pembangunan Ekonomi Terhadap Alam Sekitar Subtajuk 2. gua batu kapur dan sebagainya.

Putrajaya. Cameron Highland dan sebagainya Isi-isi Pembelajaran a) Faktor-faktor mempengaruhi perkembangan kegiatan pelancongan i) Faktor alam sekitar fizikal.Tempat-tempat bersejarah .Pulau-pulau dan taman maritim yang cantik.Kemudahan pengangkutan dan perhubungan . Bagang Lalang Selangor. perkhidmatan hospitality swasta. Mengalakkan aktiviti pelancongan sambil belajar khususnya dikalangan pelajar sekolah. Contohnya di Taman Negara. rawatan pakar.Iklim yang sesuai ii) Faktor alam sekitar manusia. c) Pelancongan Kesihatan. Contohnya pusat-pusat pengajian tinggi. b) Pelancongan pertanian ( Agro – Tourism ) Aktiviti pelancongan di kawasan dusun buah-buahan.Keindahan flora dan fauna. . Pusat Sains Negara. d) Pelancongan Pendidikan. . konsep “home stay” dan lainlain. . Akua – tourism seperti di kawasan ternakan akuakultur. Pulau Langkawi. Hutan Simpan Endau – Rompin di Pahang. .Kemudahan prasarana .Keindahan kawasan tanah tinggi. Contohnya di Kedah dan Perlis seperti di kawasan MADA.Dasar kerajaan Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru – 10 Minit ) . Hutan Simpan Belum di Perak. perubatan tradisional dan lain-lain. . .Malaysia.Keindahan persekitaran fizikal seperti pantai dan gua. kawasan perkampungan nelayan. Kedatangan pelancong untuk mendapatkan rawatan perubatan.

(Nota: Perbincangan mestilah berasaskan prinsip: FHC – Fakta diikuti oleh Huraian dan dilengkapi dengan contoh-contoh yang spesifik) Langkah 3 (Pembentangan Hasil Perbincangan – 40 Minit) b) Pembentangan hasil perbincangan dan penambahbaikan. [9 Markah] b) Cadangkan langkah yang boleh diambil untuk memajukan sektor pelancongan di dalam negara berkenaan. Contoh Soalan Pilih sebuah Negara di Asia Tenggara. b) Guru menjelaskan tempat-tempat menarik yang terdapat di Malaysia dan menyatakan kepentingan kepada ekonomi negara. Langkah 4 ( Rumusan Hasil Pembelajaran – 10 minit) Guru merumuskan setiap langkah pembelajaran di atas dan menyatakan kecapaian objektifnya. Langkah-langkah memajukan sektor pelancongan di Malaysia. Langkah 2: (Diskusi Pelajar – 20 Minit ) a) Pelajar diagehkan kepada beberapa kumpulan untuk membincangkan dua aspek berikut: i) ii) Faktor-faktor yang mempengaruhi sektor pelancongan yang terdapat di Malaysia. i) Setiap kumpulan membentangkan hasil perbincangan.a) Guru Memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas. a) Huraikan kepentingan sektor pelancongan terhadap pembangunan ekonomi dan sosial negara berkenaan. [ 8 Markah] . ii) Guru bersama dengan kumpulan pelajar lain membuat pembetulan dan penambahbaikan terhadap hasil pembentangan.

pakej pelancongan yang menarik melalui TDC(Lembaga Penggalak Pelancongan). Perkembangan teknologi dan R&D. Kempen kesedaran seperti langkah menjaga kebersihan. Menyediakan kemudahan asas yang mencukupi. 2 markah x 4 isi = 8m c) Kesan negatif sektor pelancongan. i) ii) iii) iv) v) Mempromosikan produk pelancongan menerusi media. Memajukan sistm pengangkutan dan perhubungan. 2 markah x 4 isi = 8m + 1m(cth negara) =9M b) Langkah memajukan sektor pelancongan. [ 8 Markah] Penilaian Jawapan Soalan ini merupakan soalan langsung dan terdiri daripada tiga bahagian.arkeopelancongan. (a) Meminta pelajar memilih sebuah Negara Asia Tenggara dan memberikan kepentingan sector pelancongan terhadap ekonomi dan social Negara. Pembangunan di kawasan luar Bandar. Menggalakkan perkembangan industri berkaitan. menguruskan sisa pelancongan dan memelihara kualiti alam sekitar setempat.Antara kepentingan sektor pelancongan ialah. Peluang pekerjaan.(c) Meminta pelajar memberi kesan negative sector tersebut kepada alam sekitar manusia dan alam sekitar fizikal.(b) Meminta pelajar mencadangkan beberapa langkah bagi memajukan sector berkenaan. dan ecopelancongan. .akuapelancongan. Membangunkan sumber-sumber setempat yang berpotensi berasaskan konsep agropelancongan.c) Huraikan kesan negatif sektor pelancongan terhadap penduduk dan alam sekitar negara berkenaan. a) Negara yang dipilih ialah Malaysia. i) ii) iii) iv) v) Sumber pendapatan negara. Masalah Terhadap Persekitaran Fizikal.

Tanah Tinggi Cameron dan lain-lain. Kuala Perlis. Gangguan terhadap ekosistem daratan. Masalah kesesakan di pusat pelancongan popular atau di pintu-pintu masuk utama spt. m. Pencemaran air laut. i) ii) iii) Pencemaran budaya di kalangan penduduk tempatan. 267 – 281.Fungsi ekosistem hutan seperti habitat. sungai dan tasik akibat penyaliran sisa kumbahan. rantaian makanan pelbagai jenis hidupan. membekalkan oksigen dan mengimbangi CO2 akan terganggu. Petaling Jaya. 2 markah x 4 isi = 8m Rujukan Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah. . Bab 11 – Sektor Perkhidmatan. Masalah wabak penyakit atau penularan penyakit yang cepat berjangkit yang dibawa oleh pelancong.s. Teks Pra U Geografi Manusia STPM. Tanah Tinggi Genting. Perubahan ilkim mikro khususnya suhu di kawasan tanah tinggi. resort padang golf dan sebagainya. Penerbit:Pearson dan Longman. Pendedahan dan penyerapan budaya barat.i) ii) iii) iv) Hakisan di kawasan tanah tinggi dan pinggir pantai akibat pembinaan hotel. Masalah Terhadap Persekitaran Manusia. 2005.

Aras 3 • Mentafsir data dan carta pai. Aras 1 • Mengenalpasti kaedah mendapatkan nilai jejari.4 Kemahiran Amali Subtajuk Membina dan mentafsir carta pai/rajah bulatan berbahagi Masa 2 waktu (80 Minit ) Hasil Pembelajaran Pada akhir pembelajaran pelajar akan dapat.TEMA 2: PEMBANGUNAN EKONOMI DAN IMPAK ALAM SEKITAR Tema Pembangunan Ekonomi dan Impak Alam Sekitar Tajuk 2. Isi-isi Pembelajaran a) Mempersembahkan data pelancongan dalam bentuk carta pai.peratus dan sudut. Aras 2 • Membina carta pai mengikut kaedah/format sebenar. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru – 20 Minit ) . b) Mentafsir dan menganalisis data.

329 176. Meramalkan kesan jangka panjang sebagai satu kajian masa depan (KMD) Langkah 3 ( Rumusan Hasil Pembelajaran – 10 minit) Guru merumuskan setiap langkah pembelajaran di atas dan menyatakan kecapaian objektifnya. sudut dan jejari. sudut. Mengira peratus. Langkah 2 ( Mentafsir dan Menganalisis Data Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) mengikut sektor ekonomi di Malaysia – 50 Minit) a) Guru mengedarkan data keluaran dalam negara kasar(KDNK) di mengikut sektor ekonomi dan pelajar dibantu untuk: i) ii) vi) vii) viii) Malaysia Mengenalpasti pola dan aliran perdagangan.2000 Sektor Ekonomi Sektor Primer Sektor Sekunder Sektor Tertiar Jumlah Keluaran Dalam Negara Kasar (RM: Juta) Tahun 1990 Tahun 2000 22. 230 77. peratus dan format melukis carta pai. Menganalisis sebab. 1990 .a) Guru memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas. 830 71. 337 23. 802 33. Melukis carta pai. b) Guru menjelaskan kaedah-kaedah pengiraan jejari. 635 . 267 27. Jadual 4: Keluaran Dalam Negara Kasar (RM: Juta) mengikut sektor-sektor ekonomi di Malaysia. Contoh Soalan Jadual 4 menunjukkan Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) mengikut sektorsektor ekonomi di Malaysia pada tahun 1990 hingga 2000. 496 79.

Gerakerja Membina Carta Pai (Rajah Bulatan Berbahagi): Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan kenalpastikan berapa buah carta pai yang perlu dibina berasaskan kehendak soalan.a) Berdasarkan jadual 4. Terdapat dua jenis carta pai iaitu carta pai separa bulatan dan carta pai bulatan penuh. Langkah 2: Campurkan semua nilai data mengikut sektor bagi tujuan mencari jejari. pilih satu skala yang sesuai yang boleh diguna untuk mengira panjang jejari. Konsep: Carta Pai atau Rajah Bulatan Berbahagi dikenali juga sebagai rajah bulatan berkadar yang merujuk kepada bulatan yang dipecahbahagikan mengikut sektor-sektor tertentu. Nilai jejari boleh dikira dengan menggunakan formula berikut: Jejari = √ jumlah Apabila sudah dipuncakuasaduakan maka nilai yang diperolehi bukan lagi dalam unit biasa tetapi bertukar menjadi UNIT PUNCAKUASADUA. Sebaiknya panjang jejari mestilah sesuai untuk menghasilkan bulatan agar tidak terlalu besar atau terlalu kecil. Langkah 4: Kirakan sudut sektor bagi setiap elemen yang terdapat dalam jadual dengan menggunakan formula berikut: . Jika carta pai separa bulatan calon perlu darab dengan 180° manakala carta pai bulatan penuh calon perlu darab dengan 360°. siapkan sebuah Rajah Bulatan berbahagi bagi menunjukkan perubahan keluaran dalam negara kasar mengikut sektor-sektor ekonomi di Malaysia antara tahun 1990 hingga 2000. Bahagikan nilai puncakuasa dua yang diperolehi dalam langkah (2) di atas dengan nilai skala yang telah dipilih itu. Langkah 3: Berdasarkan nilai puncakuasadua ini. Penilaian Jawapan a) Membina Rajah Bulatan Berbahagi.

Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas carta. (Ingat !. nilai peratus yang perlu ditulis dalam setiap bukaan sudut sektor dan bukannya nilai sudut berkenaan) Langkah 7: Lorekan atau warnakan setiap sudut sektor dengan lorekan atau warna yang berlainan dan seterusnya lengkapkan carta pai anda dengan tajuk. Sila rujuk Rajah Bulatan Berbahagi yang telah disiapkan di sebelah. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk boleh ditulis di bahagian bawah carta pai anda itu. skala dan petunjuk. Langkah 6: Mengira peratus setiap sudut sektor dengan menggunakan formula berikut: Nilai Bagi Setiap Elemen x 100% Jumlah Keseluruhan Elemen Nilai peratus ini mestilah dimasukkan ke dalam setiap bukaan sudut sektor bulatan tersebut.Nilai Bagi Setiap Elemen x 360° Jumlah Keseluruhan Elemen Langkah 5: Membuat plotan. 267 – 281. Rujukan Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah. Penerbit:Pearson dan Longman. m. Petaling Jaya. . Teks Pra U Geografi Manusia STPM.s. Melukis bulatan dengan menggunakan jangka lukis berdasarkan panjang jejari yang telah dikira dan juga menandakan bukaan sudut sektor bagi setiap elemen yang telah dikira dengan menggunakan jangka sudut di dalam bulatan berkenaan. 2005. Bab 11 – Sektor Perkhidmatan.

Dasar Dan Strategi Pembangunan Desa Dasar biasanya dimaksudkan sebagai satu set keputusan tentang matlamat.TEMA 3: TRANFORMASI DESA DAN PERBANDARAN Tema Tranformasi Desa Dan Perbandaran Tajuk Tranformasi Desa Sub Tajuk Konsep Transformasi Desa Hasil Pembelajaran Diakhir pembelajaran. B. Konsep Transformasi Desa Program pembangunan yang dilaksanakan bagi mengurangkan ketidakseimbangan pembangunan antara wilayah-wilayah. strategi serta tindakan atau program pembangunan yang perlu dan boleh dilaksanakan bagi mengurangkan ketidakseimbangan pembangunan antara wilayah-wilayah.Mengetahui dasar dan strategi pembangunan desa Isi-Isi Pembelajaran A. Di Malaysia. Di Malaysia. . pelajar akan dapat: 1. dasar-dasar mengenai pembangunan wilayah telah dirancang dan dilakasanakan oleh governan (kerajaan) menerusi pelbagai agensinya.Mentakrif konsep transformasi desa 2.

dasar-dasar mengenai pembangunan wilayah telah dirancang dan dilakasanakan oleh governan (kerajaan) menerusi pelbagai agensinya. Di antara strategi atau program pembangunan yang telah dan sedang diambil bagi mengurangkan jurang pembangunan yang tidak seimbang ialah: 1.Program pembangunan insitu. Menekankan pembangunan fizikal desa seperti penyediaan kemudahan asas yang lengkap dan sempurna; bekalan elektrik, air, jalan raya, telekomunikasi, penyediaan rumah rakyat menerusi Program perumahan rakyat termiskin (PPRT) serta menyediakan pusat-pusat pertumbuhan ekonomi desa dan pasaran hasil desa. Di bawah projek pembangunan insitu ini sesetengah kawasan desa yang berpotensi dipilih secara khusus dan dinaik taraf menerusi projek desa wawasan seperti desa tani. Selain itu kemudahan fizikal pertanian seperti Rancangan Pengairan Muda dan Kemubu dijadikan sebagai projek asas untuk memajukan sektor pertanian desa khususnya padi sawah. Dengan adanya kemudahan asas yang cukup ini maka penduduk desa tidak perlu lagi berhijrah ke tempat lain untuk memperbaiki taraf dan kualiti hidup mereka. Strategi pembangunan insitu dibentuk khan untuk membaik pulih serta memodenkan kampung-kampung tradisional. Agensi kerajaan tertentu telah ditugaskan untuk membangunkan kawasan-kawasan yang telah dikenalpasti. Dalam konteks ini pendekatan bersepadu (Integrated Rural Development – IRD) telah digunakan dan semua kemudahan asas/infrastruktur yang diperlukan untuk memajukan kawasan desa berkenaan disediakan oleh kerajaan seperti jaringan pengangkutan, sistem tali air, rangkaian pemasaran, pusat penyebaran pertanian, bekalan air, elektrik dan lain-lain lagi yang diselaraskan oleh pelbagai agensi kerajaan yang dibentuk. Terdapat dua jenis program pembangunan insitu yang dilaksanakan di Malaysia. Pertama ialah untuk kawasan penanaman padi seperti di kawasan MADA (Kedah) dan KADA (Kelantan), Projek Tali air dan pertanian daerah Besut, Terengganu serta projek pertanian Barat Laut, Selangor. Kedua ialah untuk kawasan bukan penanaman padi seperti projek Pembangunan Integrasi Pertanian Johor Barat, Pahang Barat dan Negeri Sembilan Timur yang mengusahakan tanaman getah, kelapa sawit, kelapa buah-buahan serta nanas. 2. Program Pembangunan Pertanian Development Programme – IADP). Bersepadu (Integrated Agricultural

IADP ialah satu pakej pembangunan yang bersifat “kesepaduan” yang menggabungjalinkan segala resos, tenaga, sumber berpotensi dan agensi bagi memajukan sektor pertanian luar bandar dan seterusnya membasmi kemiskinan desa. Diantara strategi yang terlibat di bawah IADP ialah seperti program pembangunan tanah pertanian, kepelbagaian tanaman, program penanaman semula dan juga penyatuan saiz dan skel tani yang tidak ekonomik dibawah rancangan mini estet (pertanian berkelompok). Satu ciri penting IADP ialah menyelaras dan mengintegrasikan agensi

pembangunan yang selama ini beroperasi secara berasingan dan bertindan lapis. Fungsi agensi pembangunan seperti RISDA, FAMA, MAJUTERNAK, MAJUIKAN, LPP, MARDEC, MARDI, MADA, KADA, LKW dan lain-lain telah diselaraskan, disusun semula dan disepadukan secara menyeluruh agar karenah birokrasi yang boleh melambatkan program pembangunan untuk petani diminimakan.

Justeru itu bermula dengan Rancangan Malaysia ke 2, IADP telah dijadikan sebagai strategi utama rancangan pembangunan luar bandar Malaysia di bawah Kementerian Pembangunan Luar Bandar bagi tujuan mengatasi kemiskinan dan seterusnya menyeimbangan jurang pembanguna antara bandar dengan luar bandar. Objektif IADP adalah seperti berikut: i) ii) iii) iv) v) Meningkatkan pengeluaran pertanian dan seterusnya pendapatan dikalangan pekebun kecil. Memodenkan sektor pertanian luar bandar melalui penggunaan teknologi moden yang sesuai, sistematik dan efisyen. Memperbaiki sistem perkhidmatan pengembangan pertanian di luar bandar. Memodenkan kehidupan petani luar bandar dengan menggalakkan mereka menceburkan diri dlam sektor perniagaan tani. Membentuk sikap petani supaya mereka berkerja secara berkumpulan, sistematik, berjadual dan teratur dengan memperbaiki sistem institusi pertanian dan penyebaran info pertanian yang moden. Jadual: Projek pembangunan pertanian di bawah IADP Malaysia, 1992.
Nama Projek/ Kawasan terlibat MADA 1 dan 2 KADA 1 Besut Barat Laut Selangor Krian. Negeri Sembilan Tahun perlaksanaan 1965 - 1987 1967 - 1973 1971 - 1978 1978 - 1985 1979 - 1987 1981 - 1987 Keluasan (Hektar) 121 281 57 222 14 175 100 073 30 613 513 000 Tanaman utama Padi Sawah Padi sawah Padi sawah,getah,dusun buah-buahan ,kelapa. Padi sawah, kelapa,koko dan kopi Padi sawah, getah,kelapa,kelapa sawit, dusun buahan. Padi, getah, dusun buahan dan kelapa sawit Sumber kewangan Bank Dunia Bank Dunia ADB Bank Dunia Bank Dunia ADB

Pahang Barat Perak Utara Terengganu Utara

1983 - 1990 1986 - 1993 1986 - 1990

2 270 000 1 218 030 436 600

Getah, padi, kelapa sawit dan dusun buahan Getah, padi, tanaman campuran, kelapa sawit Padi, getah,akuakultur ,ternakan dan tembakau

ADB Bank Dunia Bank Dunia

Di bawah IADP ini Program reformasi tanah pertanian amat dititikberatkan. Misalnya projek pertanian berkelompok/mini estet yang dijalankan oleh agensi yang berkaitan, memajukan sektor kebun kecil yang tidak produktif, mengusahakan tanah terbiar dengan tanaman komersial yang boleh diuruskan secara sistematik bagi tujuan menambahkan pendapatan perkapita penduduk luar bandar. Dalam konteks reformasi tanah pertanian ini agensi-agensi kerajaan tertentu telah diberi tanggungjawab dan telahpun berjaya menainkan peranannya. Misalnya RISDA yang bertanggungjawab memajukan pekebun kecil getah serta FELCRA yang bertanggungjawab menyatu dan memulihkan tanah persekutuan. Kebun-kebun kecil yang berselerak dan tidak produktif akan disatukan di bawah pengurusan mini estet yang lebih ekonomi dan terurus. Dengan itu pendapatan perkapita pekebun akan meningkat sekaligus taraf hidup penduduk luar bandar dapat dipertingkatkan. 3. Penyelerakkan/penyebaran industri ke desa. Kawasan desa yang berpotensi dikenalpasti dan dibina kilang pembuatan atau pemerosesan, kerajaan juga menyediakan zon industri bebas cukai (FTZ) di kawasan luar bandar yang lengkap dengan kemudahan asas dan insentif untuk menarik pelabur membina cawangan industrinya. Di kawasan FTZ pelabur diberikan taraf perintis antara 5 hingga 10 tahun. Dengan adanya usaha ini maka tumpuan pembangunan industri tidak di kawasan bandar atau jaluran pantai barat semenanjung sahaja. Kini penyebaran industri perkilangan sudah memasuki ke koridor industri pantai timur khususnya di negeri Pahang dan Terengganu di samping di kawasan rancangan pembangunan wilayah pertanian seperti di wilayah JENGKA sendiri telah didirikan kilang elektronik (ALPS). Untuk memastikan dasar penyelerakan industri dari bandar ke luar bandar ini berjaya maka pihak kerajaan telah menyediakan infrastruktur fizikal dan sosial seperti kemudahan jalanraya, landasan keretapi, bekalan air, bekalan tenaga elektrik, kemudahan pelabuhan, kemudahan telekomunikasi dan sebagainya khususnya di kawasan FTZ. Terdapat juga usaha promosi dan kerjasama yang erat antara kerajaan persekutuan dan kerajaan negeri dalam usaha menempatkan industri perkilangan di kawasan luar bandar di negeri masing-masing. Dengan adanya penyelerakan industri

berskala besar seperti industri pembuatan, pemerosesan dan pemasangan di wilayah mundur ini maka secara tidak langsung ia akan dapat mempercepatkan pembangunan di wilayah mundur/kawasan luar bandar berkenaan. Selain daripada itu pada masa yang sama peralihan tumpuan industri dari kawasan bandar ke kawasan luar bandar atau pinggir bandar akan dapat memperlahankan kadar perindustrian di kawasan yang telah sedia maju. Dengan cara ini keseimbangan pembangunan antara kawasan/wilayah boleh dicapai pada masa hadapan.

3. Rancangan Pembangunan Wilayah (RPW) secara khusus. Rancangan Pembangunan Wilayah (RPW) adalah satu strategi pembangunan secara khusus di wilayah yang dikenalpasti mundur yang diletakkan di bawah agensi perlaksanaannya yang tersendiri. Di bawah RPW strategi penjanaan sumber alam dan pembangunan tanah baru merupakan usaha-usaha utama yang telah dilaksanakan oleh kerajaan disekitar tahun 1970-an. Di antara contoh RPW yang telah diperbadankan dan mempunyai autonomi secara khusus untuk memajukan wilayah mundur ialah seperti Lembaga Kemajuan Wilayah (LKW) JENGKA,KETENGAH,KESEDAR,KEJORA, KEDA,PERDA,DARA dan lain-lain lagi. Di dalam kawasan RPW ini terdapat tiga sumber alam yang perlu dijanakan sepenuhnya secara sistematik dan optima iaitu pertama sumber tanah yang subur untuk ditanam dengan tanaman getah dan kelapa sawit secara perladangan, ke dua sumber hutan untuk dibalak dan ke tiga sumber galian yang ada yang boleh dilombong. Daripada ketiga-tiga jenis sumber ini sumber tanah merupakan sumber utama yang telah dibangunkan dengan sektor pertanian perladangan. Namun begitu sebelum sumber tanah dibangunkan, sumber hutan terlebih dahulu dibalak. Ini kerana sebahagian besar RPW melibatkan kawasan hutan dara. Di antara contoh Rancangan Pembangunan Wilayah (RPW) secara khusus yang melibatkan pembangunan tanah baru yang telah dilaksanakan antara tempoh 1966 hingga 1994 ialah seperti jadual di bawah: Program Pembangunan Wilayah secara khusus di Malaysia (1966 – 1994) Program Rancangan Pembangunan Wilayah (RPW) JENGKA DARA KEJORA KETENGAH KESEDAR Lokasi mengikut negeri Pahang Pahang Tenggara Johor Tenggara Terengganu tengah Kelantan Selatan Tahun perlaksanaan 1972 1972 1972 1973 1978

Strategik membandarkan kawasan luar bandar ini sebenarnya bergabungjalin dengan strategi penyelerakan industri dan juga program pembangunan wilayah di kawasan pertanian.Pertama untuk menggiatkan/mencergaskan pembangunan ekonomi di kawasan yang masih lembab. ii. Kawasan-kawasan pembangunan wilayah yang terletak di pedalaman dan jauh daripada bandar utama dalam sesebuah negeri turut diwujudkan bandar-bandar baru bagi tujuan memberikan kemudahan-kemudahan pembandaran kepada penduduk sekitarnya yang agak jauh untuk diperolehi di bandar-bandar utama . Membandarkan Pekan-Pekan Berpotensi. Bandar Permaisuri di Setiu Terengganu dan juga Bandar Jerteh di Besut Terengganu. Dengan adanya bandar-bandar baru ini juga ia telah menjadi pusat pertumbuhan ekonomi wilayah berkenaan. Mewujudkan bandar baru di kawasan pembangunan wilayah. i. Antara bandar-bandar baru yang diwujudkan di kawasan pembangunan wilayah ialah Bandar Jengka bagi wilayah Jengka. Bandar Muazam Shah bagi Wilayah Dara dan juga bandar Al-Muktafi Billah Shah bagi wilayah Ketengah. Pembandaran Kawasan luar bandar dilaksanakan menerusi strategi-strategi berikut:. Antara pekan-pekan kecil yang dimaju dan dinaikkan taraf menjadi bandar ialah seperti Bandar Maran di Pahang. kedua melegakan kesesakan di kawasan bandar raya yang sudah padat dan tebu bina dan ke tiga mengimbangi pembangunan antara kawasan khususnya antara wilayah bandar yang sudah maju dengan luar bandar yang masih mundur. Kawasan luar bandar yang dibandarkan ini akan bertindak sebagai pusat pertumbuhan ekonomi wilayah baru dan pada masa yang sama mampu mengekang aliran migrasi desa ke bandar-bandar besar sahaja. 1983 1983 Dasar kerajaan membandarkan kawasan luar bandar mempunyai tiga matlamat besar iaitu .KEDA PERDA 4. Di Pahang misalnya pihak kerajaan negeri telah memperkenalkan konsep “Pembandaran . Walaupun perkembangan dan pembangunan di bandar-bandar baru ini agak perlahan. Program pembinaan bandar-bandar baru ini mulai dilaksanakan awal tahun 1970-an serentak dengan penubuhan Lembaga Kemajuan Wilayah (LKW). Dengan memajukan pekan-pekan ini sudah tentunya kawasan desa yang terpinggir juga boleh menikmati kemudahan pembandaran. Perindustrian Desa Kedah Pulau Pinang. Di kawasan luar bandar mungkin terdapatnya pekan-pekan yang berpotensi untuk dimajukan dan dijadikan sebagai bandar kecil atau bandar bersaiz sederhana. tetapi sekurang-kurangnya ia dapat memenuhi beberapa keperluan penduduk sekitar yang agak sukar diperolehi dari bandar-bandar besar yang lain yang letaknya agak jauh.

melalui projek koridor industri yang ke dua di Malaysia yang menyambungkan kawasan industri Pengkalan Chepa Kelantan hingga ke Mersing Johor diharap akan dapat melahirkan bandar-bandar baru industri seperti Batu Rakit dan Kerteh di Terengganu. peniaga kecil serta usahawan IKS yang terpinggir dengan memberikan bantuan modal/kredit. Pekan-pekan berpotensi yang terletak di persimpangan jalan-jalan utama akan dimajukan dan dimodenkan dengan industri. kerajaan telah menggalakkan pelaburan industri ke kawasan-kawasan luar bandar yang berpotensi.kemudahan bandar dan sebagainya.Simpang”. naik taraf kemudahan kesihatan. Sebagai contoh universiti –universiti tempatan atau cawangan universiti yang baru dibuka dilokasikan di kawasan luar bandar. pengangkutan dan perhubungan.kewangan dan bank. Contoh Soalan: .Lebuh Raya Tun Razak dan juga Bandar Baru Mentakab di persimpangan Mentakab.kawasan penempatan yang tersusun dan sebagainya. Utara Kedah. Oleh itu bandar-bandar baru diwujudkan untuk kemudahan pekerjanya. UiTM cawangan Pahang diletakkan di wilayah JENGKA. UiTM cawangan Kelantan di letakkan di daerah Machang dan UiTM cawangan Terengganu diletakkan di daerah Dungun.perumahan. petani. Sebagai contoh di laluan utama Kuantan . iii. Mewujudkan Bandar Industri. Dengan adanya IPT diluar bandar ini maka faedah ilmu dan peluang pekerjaan akan dapat dinikmati bersama oleh penduduk luar bandar berkenaan. Sebagai contoh kerajaan telah memajukan industri kecil dan sederhana (IKS) di desa di bawah skim kredit mikro. Melalui dasar penyelerakan industri ke luar bandar. Bandar Gebeng dan Peramu di Pahang serta Mersing Johor. kemudahan reakreasi dan sebagainya mengikut keperluan penduduk setempat.perkhidmatan pengangkutan. Misalnya UUM di letakkan di Sintok. Misalnya bandar baru Nilai di Negeri Sembilan. khidmat nasihat serta bimbingan yang berterusan. Melalui perkembangan industrilah penduduk akan bertambah yang akhirnya menyokong kepada kemajuan bandar. Selain itu kerajaan juga sentiasa membantu golongan nelayan. Kemudahan Sosial Untuk meningkatkan lagi pembangunan ekonomi wilayah mundur kerajaan juga membantu memperbaiki taraf sosial penduduk. Dengan terbinanya kawasan perindustrian sudah tentu memerlukan kemudahan asas dan prasarana yang setanding dengan kawasan bandar yang sudah maju.Kuala Lumpur akan tumbuh bandar-bandar industri seperti MEC CITY di persimpangan Gambang . IPT di luar bandar. Begitu juga maju atau mundurnya sesebuah bandar itu amat bergantung kepada pembangunan perindustrian kawasan tersebut. Kemajuan industri bergantung kepada kemudahan pembandaran yang ada di sekitarnya seperti kemudahan pamasaran. Di Pantai Timur Semenanjung pula. Seperti kemudahan pendidikan menengah. Dalam hal ini industri dan bandar memang tidak boleh dipisahkan. iv.

Proses Perubahan Desa 1. ( 5 Markah) ii) Jelaskan langkah-langkah yang telah dan sedang diambil oleh negara berkenaan bagi memajukan wilayah-wilayahnya yang mundur (15 Markah) TEMA 3: TRANFORMASI DESA DAN PERBANDARAN Tema Tranformasi Desa Dan Perbandaran Tajuk Tranformasi Desa Sub Tajuk Proses Perubahan Desa Hasil Pembelajaran Diakhir pembelajaran.petempatan.ekonomi dan sosial akan dialirkan ke kawasan desa berkenaan khususnya oleh penjajah Inggeris. Perkembangan pesat penduduk dan pembangunan ekonomi moden yang dijalankan akhirnya beransur-ansur mengubah desa dan petempatan perlombongan berkenaan menjadi sebuah bandar. Misalnya bandaraya Kuala Lumpur. Sebagai contoh migran-migran Cina. Pada masa kini pula terdapat beberapa buah bandar baru yang wujud akibat adanya potensi sumber alam yang ada di kawasan berkenaan. Pada masa yang sama pembangunan infrastruktur. Ini kerana apabila adanya sumber alam yang berharga maka manusia akan meneroka dan mengeksploitasinya. Sebagai contoh Bandar Kertih di . Proses transformasi desa ini berlaku sejak abad ke 19 lagi.a) b) Apakah yang dimaksudkan dengan “Pembangunan yang tidak seimbang”?. ( 5 Markah) Pilih sebuah negara di Asia Pasifik. pelajar akan dapat: 1. Ini akan menarik penduduk dari luar berhijrah ke tempat tersebut demi merebut segala peluang yang ada. Potensi sumber alam yang ada di sesebuah desa .Proses perubahan desa A. i) Nyatakan keadaan ketidakseimbangan pembangunan yang berlaku di dalam negara berkenaan. bandar Seremban dan Taiping berkembang berasaskan sumber bijih timah.Ipoh. Banyak petempatan luar bandar/desa telah berubah menjadi bandar disebabkan oleh adanya sumber-sumber alam yang berharga di tempat berkenaan.

Pelbagai kemudahan seperti jeti untuk feri berlabuh dan hotel bertaraf antarabangsa telah dibina di bandar Kuah. Misalnya: Tujuan untuk memajukan penduduk luar bandar sekitar. Begitu juga dengan bandar Ayer Keroh.perkhidmatan. Faktor Polisi kerajaan: Melalui pelbagai cara dan tujuan kerajaan telah mengubah dan membangunkan kawasan petempatan luar bandar yang tertentu menjadi bandar. Petempatan luar bandar/desa yang berpotensi akan dimajukan dan dibangunkan menjadi bandar kecil atau bandar sederhana yang berfungsi sebagai pusat-pusat pertumbuhan sosio-ekonomi sokongan/pelengkap kepada bandar-bandar yang sedia ada. Bandar Gerik (Lebuh-raya timurbarat).Kuala Berang untuk Ulu Terengganu dan bandar Gerik untuk Ulu Perak.Johor Baharu(Stesyen terakhir di selatan). Bandar Kuah berkembang dari sebuah pengkalan perikanan kepada bandar yang menjadi pintu masuk pelancong ke Langkawi. Melaka berkembang pesat kerana kedudukannya di laluan lebuh raya Utara – Selatan (PLUS). Persinggahan/Stesyen: Bandar Gemas (Keretapi).bandar Muazam Shah untuk Wilayah Dara dan bandar Muktafi .Misalnya sektor perniagaan. Faktor Perkembangan Ekonomi Moden. Boleh dikatakan hampir ke semua bandar-bandar di Malaysia yang berasal daripada petempatan desa. Seperti bandar Gua Musang untuk Ulu Kelantan. perindustrian dan sebagainya.Terengganu telah berubah dari sebuah kampung nelayan tradisional kepada bandar industri moden kerana penemuan sumber petroleum dan gas asli di perairan Terengganu yang menjadikan Kertih sebagai pusat pemerosesan gas asli utama serta adanya beberapa jenis kilang pemerosesan yang beroperasi di kawasan itu. 2. Pada zaman dahulu ia adalah sebuah kampung tradisional/pekan yang akhirnya berubah menjadi bandar kerana lokasinya sebagai tempat persinggahan orang ramai (transit). Keadaan ini akan membuka banyak peluang ekonomi dan perniagaan yang menjadi rebutan penduduk. 3. Sesebuah desa boleh berkembang menjadi bandar apabila sektor ekonomi moden yang ada di desa tersebut berkembang pesat. Tujuan untuk pembangunan wilayah yang baru dibuka: Misalan bandar Pusat Jengka untuk Wilayah Jengka. Bandar Kuah di Langkawi berkembang kerana potensi pelancongan yang wujud di Kepulauan Langkawi itu. Perdagangan dan pelabuhan: Bandar-bandar seperti Pulau Pinang dan Kelang yang berasal daripada petempatan desa /petempatan nelayan pantai telah berkembang menjadi bandar pelabuhan yang pesat membangun kerana lokasinya yang strategi di laluan perdagangan timur dengan barat/perairan Selat Melaka.

Saling Interaksi Desa – Bandar. Bandar bergantung kepada luar bandar untuk memperolehi bekalan makanan kepada penduduk bandar dan juga memperolehi bekalan bahan mentah untuk industri perkilangan yang beroperasi di sesebuah bandar . mahkamah. Manakala bandar itu pula menjadi pasaran untuk penduduk luar bandar menjual hasil pertanian dan penternakan mereka. pejabat tanah. . b) Wujudnya sistem dan jaringan pengangkutan antara bandar dengan kawasan desa sekitar seperti sistem jalan raya. e) Wujudnya beberapa agensi perkhidmatan atau pusat-pusat perkhidmatan kepada penduduk desa seperti pejabat daerah. c) Wujudnya pergerakan ulang alik penduduk desa ke bandar yang mungkin terdiri daripada pekerja. Contoh Soalan Berdasarkan kepada sebuah bandar kecil (10 000 – 30 000 orang penduduk) yang telah anda kaji di lapangan. Selain itu sesebuah bandar juga berperanan membekalkan keperluan barangan dan perkhidmatan kepada penduduk sekitarnya. Hubungan berfungsi ini begitu kukuh terutama sekali apabila kita mengkaji dalam konteks bandar kecil atau bandar sederhana yang dikelilingi oleh kawasan desa sekitarnya sehingga pembangunan ekonomi dan sosial di antara kedua-duanya bergerak seiringan dan segandingan. Terdapat beberapa bukti yang boleh dikemukakan berkaitan dengan wujudnya saling hubungan antara bandar dengan kawasan desa sekitarnya. bank. jalan keretapi. peniaga dan juga pembekal barangan dan perkhidmatan. jalan air (sungai ) dan lainlain lagi. pejabat agama. hospital/pusat kesihatan dan sebagainya. perikanan dan kraf tangan.Billah Shah untuk wilayah Ketengah. Antara bukti-bukti yang lazim ialah: a) Wujudnya rangkaian kedai runcit di desa-desa yang mana keperluan barangan pekedai itu dibekalkan oleh pembekal dari bandar yang ada di sekitar mereka. 4. Pembinaan bandar-bandar baru ini mungkin berasal daripada tapak petempatan luar bandar/desa yang ada di situ atau ia juga turut melibatkan pembangunan petempatan luar bandar yang ada disekitarnya ke arah ciri-ciri kebandaran. d) Wujudnya rangkaian pasar malam dan pasar tani yang membuktikan kawasan bandar menjadi pasaran barangan dan hasil desa samada hasil pertanian. Antara desa sekitar dengan bandar sebenarnya wujud keadaan saling bergantung yang tidak boleh dipisahkan. pejabat pos.

Ia meliputi 4 aspek berikut: a.Perubahan struktur dan kegiatan ekonomi dari kegiatan ekonomi tradisional kepada ekonomi moden d. Bandar Primat .Perluasan saiz Bandar c. Maksud perbandaran Perbandaran atau Urbanisasi bermaksud proses perubahan sesuatu kawasan daripada luar Bandar kepada bandar.Menjelaskan taburan Bandar Sisipan Konsep 1. pelajar akan dapat: 1.Menghuraikan faktor-faktor perbandaran 4. (11 Markah) TEMA 3: TRASFORMASI DESA DAN PERBANDARAN Tema Transformasi Desa Dan Perbandaran Tajuk Bandar dan Perbandaran Sub Tajuk Pengertian Bandar dan Perbandaran Hasil Pembelajaran Pada akhir pengajaran dan pembelajaran. (8 Markah) c) Pilih satu sahaja aktiviti manusia yang dijalankan di bandar tersebut dan terangkan bagaimana aktiviti itu memberikan kesan negatif kepada alam sekitar fizikal kawasan berkenaan.Menghuraikan perkembangan Bandar diMalaysia 3.a) Nyatakan secara ringkas. fungsi-fungsi utama yang terdapat di bandar itu.( 6 Markah) b) Terangkan fungsi-fungsi di bandar tersebut yang dapat membantu memajukan kawasan desa sekitarnya.Pertambahan jumlah dan peratusan penduduk bandar b.Mentakrifkan maksud perbandaran 2.Perubahan cara hidup dari tradisional kepada nilai dan gaya hidup moden 2.

Faktor sejarah b. Senawang bagi Seremban. Bayan Baru bagi Pulau Pinang.Perkembangan Bandar di Malaysia a. Contoh: Petaling Jaya bagi Kuala Lumpur.Faktor-faktor perbandaran a.Faktor politik. Konurbasi Bandar Proses pergabungan dan percantuman pinggir bandar dengan pinggir bandar lain di kawasan berdekatan.Bandar terbesar di sesebuah negara yang saiz penduduk berganda-ganda berbanding Bandar kedua. Bandar satelit Bandar baru yang di bina khas tidak jauh dari Bandar utama.Ia mempunyai pemusatan dan kepelbagaian fungsi.Fenomena Perbandaran . Contoh:Bangkok di Thailand. Bandar Baru Petempatan yang bercirikan Bandar yang dirancang dan dibangunkan di kawasan luar Bandar. 7.Kemudahan asas e. 4. Isi-Isi Pembelajaran 1. Metropolis Perkembangan sesebuah bandaraya sehingga mempunyai penduduk melebihi satu juta. 5.Perbandaran selepas tahun 1970-an e. 3. Mexico City di Mexico.Faktor demografi 4.Perbandaran era 1990-an dan abad ke-21 3. dasar dan rancangan kerajaan d.Ia masih berhubung secara langsung dan berada di bawah lingkungan pengaruh Bandar induk.Maksud Perbandaran 2. Kawasan Megalopolis biasanya mempunyai penduduk melebihi 10 juta orang 6. Megalopolis Perkembangan metropolis hingga memungkinkan percantuman metropolis-metropolis. Contoh: Bandar Jengka dan Muadzam Shah di Pahang.Perbandaran awal ( Abad ke-15 ) b.Perkembangan ekonomi moden c. Bandar baru Selayang.Termasuk Bandar baru di pinggir Bandar seperti Bandar baru Ampang. Subang Jaya.Perbandaran selepas kemerdekaan d.Perbandaran pada zaman penjajah c.

Sejarah perbandaran 4.Subbandar e.Kesesakan lalulintas 7.Faktor-faktor konurbasi Bandar 1.Bandar Primat a.Letakan bandar yang berhampiran .Bandar Satelit c.Kekurangan peluang pekerjaan 4.Kekurangan kemudahan asas 6.Perumahan 2.Konurbasi Bandar a.Konurbasi Bandar 5. Contoh Kuala Lumpur dengan Petaling Jaya.Metropolis f.Masalah yang timbul dalam bandar raya primat 1.Bandar Primat b. b.Pencemaran udara 8. pengangguran dan kemiskinan bandar 3.Berlaku menerusi proses rebakan Bandar dari pusat ke pinggir atau perkembangan pesat zon pinggir Bandar atau subbandar itu sendiri hingga sempadan sesebuak Bandar bercantum dengan sempadan Bandar yang lain yang berdekatan.Kemudahan asas 5.Pencemaran baud an bunyi 10.Migrasi c.Persaingan.Masalah sosial 5.Tumpuan pembangunan ekonomi 2.Pencemaran air 9. Manila dengan Quezon City dan Bangkok dengan Thonburi.Faktor-faktor Pembentukan Bandar Primat 1.Megalopolis g.a.Bandar Baru d.Maksud Bandar Primat b.Peningkatan suhu mikro 6.Faktor demografi 6.Maksud konurbasi Bandar Proses percantuman atau penggabungan bagi dua buah Bandar atau lebih yang terletak berdekatan antara satu sama lain.Pemusatan fungsi Bandar 3.

( 12 Markah) c) Huraikan masalah-masalah akibat kewujudan fenomena konurbasi Bandar tersebut. Sedangkan migran yang masuk tidak memiliki kelayakan tersebut. sebagai buruh kasar atau mungkin terlibat dengan aktiviti .2. Bandar-bandar utama di negara sedang membangun seperti Kuala Lumpur. Masalah di bandar-bandar utama: 1. Masalah pengganguran dan kemiskinan bandar.Bangkok. Sebahagian besar sektor ekonomi bandar bersifat semi profesional/profesional yang memerlukan kelulusan yang tinggi. kelayakan dan kemahiran yang ada pada migran.Menjelaskan kesan transformasi desa dan perbandaran terhadap penduduk dan ekonomi 2.Kewujudan sistem pengangkutan yang baik dan cekap 3.Dasar kerajaan Contoh Soalan a) Apakah yang dimaksudkan dengan konurbasi bandar?.Menjelaskan kesan transformasi desa dan perbandaran teradap alam sekitar ISI-ISI PEMBELAJARAN Kesan Pembandaran Terhadap Penduduk. (8 Markah) TEMA 3: TRASFORMASI DESA DAN PERBANDARAN TAJUK Kesan Tranformasi Desa Dan Perbandaran SUB TAJUK Kesan Perbandaran Terhadap Penduduk Dan Alam Sekitar HASIL PEMBELAJARAN Diakhir Pembelajaran pelajar akan dapat: 1.Pertumbuhan penduduk Bandar yang pesat 5. Peluang perkerjaan yang ada terhad untuk dipadankan dengan kelulusan.Perkembangan perindustrian 4. (5 Markah) b) Jelaskan sebab-sebab kewujudan fenomena konurbasi bandar di Asia Tenggara. Kebanyakan mereka berkerja dalam sektor informal. Jakarta.Manila dan lain-lain telah dan sedang mengalami kadar urbanisasi yang pesat adalah disebabkan oleh migrasi masuk penduduk dari luar bandarnya. Ekonomi bandar tidak mampu menyerap lebihan penduduk yang terlalu ramai akibat migrasi masuk. Antara masalah tersebut ialah: A. Justeru itu proses urbanisasi ini telah menimbulkan pelbagai masalah baik di bandar mahupun di desanya.

jaringan jalan raya dan lain-lain. Penyakit berjangkit ini mudah merebak kerana di kawasan setinggan tidak mempunyai sistem pembentungan yang sempurna. 4. rezab sungai. bekalan air yang tidak bersih dan persekitaran tempat tinggal yang kotor serta sesak. Proses urbanisasi yang pesat akan mewujudkan persaingan guna tanah untuk petempatan. pergerakan penduduk bandar menjadi lambat dan mengambil masa yang lama untuk tiba ke destinasi seperti ke tempat kerja. Kawasan perumahan baru akan dibuka yang melibatkan aktiviti penyahutanan. penyalahgunaan dadah dan lain-lain yang wujud akibat kadar pengganguran dan kemiskinan bandar yang tinggi. Sumber udara dan air juga boleh tercemar apabila penduduk.rezab jalan raya dan sebagainya. Masalah ke atas sumber-sumber alam di bandar. Urbanisasi seumpama ini digelar sebagai “Urbanisasi Palsu”. Justeru masalah pengganguran dalam bandar akan berlaku. 3. Kesan-kesan sosial yang dihadapi penduduk bandar seperti masalah kekurangan perumahan (nilai hartanah tinggi .ruang niaga. Oleh kerana kegiatan ekonomi migran hanya dalam sektor informal sahaja maka pendapatan yang diperolehinya adalah kecil. 2. rawatan sisa kumbahan yang tidak memuaskan. Selain daripada sumber hutan pupus dan musnah. Pertambahan penduduk bandar pula menambahkan permintaan terhadap petempatan.industri. sumber tanah juga rosak dengan pelbagai kejadian seperti hakisan tanah dan tanah runtuh.pelacuran. Masalah perumahan yang akhirnya mewujudkan fenomena persetingganan.industri. Meliputi masalah tekanan terhadap sumber tanah. Selain itu akibat tekanan hidup dan kos hidup yang tinggi di bandar maka mudah menularnya penyakit sosial seperti jenayah. kepupusan dan kemerosotan sumber hutan serta pencemaran dan kerosakan sumber. Masalah persekitaran sosial bandar. 5. kemiskinan bandar akan berlaku. sistem perparitan dan longkang yang tidak terurus. Kesannya saiz tanah menjadi semakin sempit dan harga tanah menjadi semakin mahal. pelacuran. sistem jalan bandar yang tidak dapat menampung aliran trafik secara relatifnya saiz jalan semakin sempit. Petempatan haram ini dinamakan sebagai petempatan setinggan. Apatah lagi kawasan bandar kekurangan rumah-rumah kos rendah. Justeru jalan penyelesaian terdekat ialah membina petempatan-petempatan haram di atas tanah rezab kerajaan/swasta seperti rezab bangunan. Berpunca daripada pertambahan kenderaan. kos hidup yang tinggi menyebabkan kualiti dan taraf hidup penduduk bandar menjadi rendah. resiko kemalangan dan . Relatif dengan kos hidup yang tinggi di bandar menyebabkan migran-migran tidak mampu memiliki atau menyewa rumah yang kadar sewanya begitu tinggi.kenderaan semakin bertambah sejajar dengan peningkatan kadar urbanisasi di bandar-bandar utama. serta mudah merebaknya penyakit berjangkit seperti denggi di lokasi-lokasi tertentu khususnya di kawasan setinggan yang sesak (slum area). Ini menyebabkan darjah ketersampaian menjadi rendah walaupun pada jarak yang dekat. Kesan kesesakan lalu lintas dan traffic jam. Keadaan ini akan merugikan kos masa. tidak mampu dimiliki oleh pekerja yang berpendapatan rendah – ini akan mewujudkan petempatan setinggan).

penyakit mata dan lelah (akibat pencemaran udara). kemudahan hiburan dan sebagainya bagi menampung keperluan penduduk yang ramai .1 mikrometer boleh menembusi sistem penapisan pernafasan dan didepositkan di dalam paru-paru. Kesan yang paling besar ialah ke atas sistem pernafasan.lain-lain lagi. kemudahan riadah dan sukan. Taraf kesihatan penduduk bandar terjejas akibat pertambahan pencemaran persekitaran seperti pencemaran udara. MONORAIL. Selain itu ketidakselesaan hidup di bandar juga dirasai khususnya di kawasan yang mengalami fenomena pulau haba dan banjir kilat. Di Kuala Lumpur kerajaan terpaksa memperkenalkan sistem pengangkutan awam yang moden dan canggih untuk mengatasi masalah ini seperti penggunaan KOMUTER. Pulau Pinang dan Johor Baharu misalnya mengalami masalah kesesakan lalulintas yang amat teruk . Kualiti hidup penduduk bandar terjejas. Justeru itu mereka hanya terlibat dalam sektor informal seperti buruh binaan dan penjaja. Kawasan bandar besar dan maju lazimnya terdapat kemudahan bandar yang cukup dan moden seperti pusat membeli belah. air. 6. Manakala fenomena pulau haba pula menyebabkan penduduk sentiasa kepanasan dan kerimasan. 7. sakit kerongkong. Di Kuala Lumpur. Ini kerana dianggarkan hampir 50% komponen jerebu yang terdiri daripada partikulat terampai yang bersaiz 0. Pendapatan yang diperolehi adalah kecil dan tidak mencukupi untuk menampung kos hidup yang tinggi di bandar. Sistem Transit Aliran Ringan (LRT) dan juga ERL. Selain itu aliran migrasi yang terlalu ramai menyebabkan peluang pekerjaan yang wujud tidak sepadan dan tidak dapat menampung penawaran tenaga kerja yang ada. Meningkatkan kadar pengganguran dan kemiskinan bandar. kemudahan pendidikan tinggi. Proses pembandaran yang pesat menyebabkan aliran migrasi penduduk terarah ke bandar berkenaan.nemomia dan penyakit-penyakit yang berkaitan dengan jantung. bau dan bunyi. Kesan-kesan positif -Kemudahan prasarana dan kemudahan bandar. Migran yang datang dari luar bandar ini memiliki kelulusan dan kemahiran yang rendah untuk diserapkan dalam sektor ekonomi moden. kemudahan hospital moden. 8. Kesesakan lalulintas ini akan lebih ketara ketika pergerakan keluar masuk pekerja ke pejabat atau ke kilang mereka seperti pada sebelah pagi dan petang.01 hingga 0. kemudahan pengangkutan awam canggih. Dalam konteks pencemaran udara dan jerebu di kawasan bandar pula terdapat banyak kesan negatifnya ke atas kesihatan penduduk bandar. Kesannya kemiskinan bandar akan bertambah. Jika ini berlaku kerosakan ke atas organ pernafasan akan terjadi dan amat berisiko tinggi bagi orang yang mengidap penyakit astma (lelah). Kualiti kesihatan penduduk akan terjejas dengan pendedahan kepada pelbagai penyakit kulit (akibat hujan asid). Kesan daripada fenomena ini ialah meningkatnya kadar pengganguran di bandar. Sebagai contoh fenomena banjir kilat banyak merosakkan harta benda dan memerlukan kos yang tinggi untuk mengatasinya. bau busuk dan lain-lain lagi.

Sektor-sektor pekerjaan ini menawarkan gaji yang lumayan yang membolehkan penduduk memperolehi pendapatan yang tinggi yang seterusnya akan dapat memperbaiki taraf hidup mereka. hospitaliti. Jadual: Keamatan Maksima Pulau Haba Waktu Malam Bagi Beberapa Buah Bandar di Malaysia 1973 . 3. Kesan kenaikan suhu mikro/Pulau haba bandar. Sebaliknya haba bumi akan dihalang oleh bahan-bahan pencemar di udara yang kemudian memantulkan kembali tenaga tersebut ke bumi. PUSAT BANDAR Kuala Lumpur. b. Kecerunan suhu adalah tinggi di pusat bandar kemudian semakin menurun menghala ke pinggirnya. sektor perkhidmatan seperti bank. Kesannya tenaga haba terus berkitar pada ruang atmosfera bandar.7 darjah celcius lebih tinggi 2 darjah celcius lebih tinggi 4 darjah celcius lebih tinggi 3 darjah celcius lebih tinggi 3 darjah celcius lebih tinggi a. jalan-jalan berturap. 9. Kesan terhadap persekitaran fizikal bandar akibat proses urbanisasi A. medan letak kereta berbitumen merupakan bahan-bahan yang menggalakkan proses pengaliran dan simpanan haba pada siang hari sebagai haba pendam dan dibebaskan pada waktu malam bagi mengimbangi kehilangan haba di permukaan bumi. Dengan adanya kemudahan – kemudahan ini kualiti hidup dan kesejahteraan penduduk akan meningkat. Selain itu kewujudan bangunan-bangunan besar seperti Suria KLCC. Suhu adalah salah satu unsur utama yang mengalami perubahan akibat aktiviti manusia di bandar. Peningkatan terhadap suhu di pusat bandar sehingga beberapa darjah celcius melebihi daripada suhu sekitaran di pinggir bandarnya menghasilkan satu fenomena yang dikenali sebagai Pulau Haba. Bangunanbangunan konkrit. Kemerosotan Kualiti Alam Sekitar 2. Tetapi di bandar proses ini tidak berlaku. Menara Petronas dan Midvalley Megamall akan mencantikkan lagi landskap bandar yang kelak boleh menjadi daya tarikan pelancong.P/Jaya Bandar Baru Bangi Georgetown P.1983. Kelembapan udara yang rendah. Kewujudan udara kering (dry air) di bandar berbanding dengan pinggirnya yang lebih lembab dan lebih nyaman. Kesan-kesan positif –Kepelbagai kegiatan ekonomi Kewujudan kepelbagaian kegiatan ekonomi bandar yang saling berantaian antara satu sama lain seperti sektor perindustrian. . Pembebasan haba dari bumi ini sepatutnya terus dilesapkan ke angkasa. pengangkutan sektor perniagaan secara besar-besaran telah membuka ruang kepada penduduk bandar untuk meningkatkan taraf hidup mereka. 1.itu. Suhu yang lebih tinggi atau cuaca yang lebih panas di bandar berbanding dengan pinggir bandar.Pinang Johor Baharu Kota Kinabalu PULAU HABA MAKSIMA (Darjah Celcius) 6 .

Tempoh hayat sesuatu banjir kilat adalah begitu cepat iaitu antara beberapa jam hingga satu hari sahaja. Kejadian ini dinamakan sebagai badai.gas-gas seperti sulfur. Tambahan pula Lebih 50% permukaan bumi di bandar telah ditutupi dengan bitumen. Adanya banyak bahan atau sumber yang boleh menyerap dan menyimpan bahangan matahari sebagai haba pendam seperti bangunan konkrit.karbon monoksida. Jika sistem perparitannya tidak cekap. Ini mendorong terbentuknya awan yang akhirnya turun sebagai hujan. Kehilangan air yang cepat berlaku adalah disebabkan oleh proses sejatan yang tinggi di bandar kesan pulau haba disamping luahan ke dalam sistem saliran seperti sungai dan terus ke laut. Perlepasan banyak tenaga haba di bandar yang berpunca dari sumber janakuasa kilang. Kekerapan kejadian hujan perolakan yang lebih tinggi di bandar yang berpunca daripada kadar sejatan permukaan yang tinggi dari haba yang lebih banyak tersimpan di bandar.Antaranya ialah: a. Partikel-partikel debu. Keadaan sedemikian telah menghalang proses susupan (infiltrasi) air hujan ke dalam tanah sebaliknya lebih cepat mengalir sebagai air larian permukaan. Komposisi udara atau lapisan udara yang tebal diselimuti jerebu dan bahan pencemar(pollutions) khususnya dalam keadaan udara yang lebih kering di bandar. bahan-bahan pencemar udara dan sebagainya. Wujudnya tekanan udara yang rendah akibat suhu yang tinggi di pusat Bandar. Kekurangan litupan tumbuhan atau pokok-pokok peneduh yang mampu bertindak menyederhanakan suhu. Bahangan matahari yang tersimpan di waktu siang akan dibebaskan di waktu malam.metana. tar/bitumen. Terdapat pelbagai sebab terjadinya pulau haba di bandar.c. e. Selain daripada itu perubahan terhadap unsur hujan di dalam bandar juga melibatkan kualiti air hujan itu sendiri.konkrit dan aspalt. Kesannya tiupan angin yang lebih kencang bertiup masuk dari luar ke pusat Bandar. sumber kenderaan bergerak dan juga dari metabolisme badan manusia sendiri yang ramai tinggal di bandar. b. Selain daripada itu suhu yang tinggi di bandar akan menyebabkan tekanan udaranya menjadi rendah. c. ia tidak dapat menampung aliran air permukaan lalu mengalir-limpahkannya menyebabkan wujudnya fenomena banjir kilat. d. kesan daripada pulau haba maka kadar sejatan dalam bandar adalah tinggi. d. Ini menyebabkan angin yang lembab dari luar bandar bertiup masuk ke dalam bandar yang boleh menurunkan hujan yang lebat. karbon monoksida dan hidrokarbon-hidrokarbon daripada sumber-sumber kenderaan. Perlepasan banyak gas-gas rumah hijau seperti karbon dioksida. Perubahan landskap yang ketara dari hutan semulajadi bertukar kepada “hutan batu”. 2. Fenomena Banjir Kilat dan Hujan Asid. aspalt.nitrogen dan lain-lain yang dibebaskan dari kenderaan . industri dan sebagainya yang juga mampu memerangkap bahangan matahari. Dengan memiliki tenaga haba yang banyak.

. Apabila cerun menjadi tidak stabil. maka bangunan Highland Towers menjadi tidak seimbang dan akhirnya runtuh tersungkur secara tiba-tiba memerangkap puluhan nyawa di dalamnya. Tegasan ini dikenali sebagai Tegasan Ricih. Dengan adanya daya tarikan. Pembinaan bangunan tinggi di lereng-lereng bukit akan menyebabkan wujudnya peningkatan beban di atas permukaan cerun berkenaan berbanding dengan keadaan asalnya. pemotongan dan perataan bukit untuk dijadikan pelbagai tapakbina. Peningkatan tegasan ricih boleh menyebabkan keseimbangan cerun terganggu. Runtuhan ialah pergerakan regolith yang berlaku di cerun-cerun yang sangat curam dan adakalanya tegak (90 darjah) seperti di tebing-tebing tinggi. bahu-bahu bukit yang telah di tarah dan dipotong atau di lereng-lereng bukit yang telah di teres dan diratakan untuk didirikan kondominium dan lain-lain. Aktiviti penyahutanan untuk pembinaan tapak bandar-bandar satelit secara langsung memusnahkan ekosistem yang sedia ada samada ekosistem hutan mahupun ekosistem akuatik seperti sungai dan paya.Tegasan ricih boleh meningkat kerana lampauan beban boleh menyebabkan tekanan air liang pada tanah liat bertambah. tegasan ricih terjadi akibat lampauan berat beban di atas permukaan cerun. Kawasan hutan selama ini menjadi habitat.konkrit. Puluhan hingga ratusan ribu tan metrik simen. Kuala Lumpur. kakisan kepada monumen-monumen bersejarah juga boleh memudaratkan kesihatan manusia. Di dalam kes runtuhan Highland Tower di Hulu Kelang pada 11 Disember 1993. 4. Di Malaysia fenomena tanah runtuh yang paling dasyat ialah yang pernah berlaku dalam Tragedi Runtuhan Kondominium Highland Tower. Pemotongan lereng dan kaki bukit pula akan meningkatkan tegasan pada jisim batuan atau regolith di atas permukaan cerun tersebut.besi cerucuk dan batu bata serta bahan domestik yang lain telah meningkatkan tegasan ricih sesebuah cerun kerana ia boleh menyebabkan lampauan beban berlaku di atas cerun terbabit. Proses ini akan merendahkan kekuatan cerun dan seterusnya menyebabkan cerun di depan bangunan Highland Towers mengelangsar manakala cerun belakangnya menolak bangunan berkenaan. Masalah hakisan tanah. Jika proses kondensasi ini mencapai ke tahap tepu.tolakan dan graviti bertindak pada masa yang sama. tanah runtuh dan tanah mendap Berpunca daripada eksploitasi terhadap tanah-tanah bandar secara berlebihan bagi menampung keperluan penduduk yang semakin bertambah. Hujan asid akan melunturkan warna bangunan.dan perindustrian pula bertindak sebagai nukleus kondensasi untuk menarik wap-wap air ke arahnya membentuk manik-manik hujan yang mengandungi asid seperti asid sulfurik dan juga asid nitrit. Seperti aktiviti peneresan. 3. manik-manik hujan tersebut akan turun sebagai Hujan Asid. aktiviti tanah runtuh di kawasan cerun berkenaan tidak dapat dielakkan lagi. Kemusnahan ekosistem dan kepelbagaian biologi.

Daripada sudut sains alam sekitar. B. Partikel-partikel ini boleh menyerak dan menyerap cahaya matahari. Pencemaran Alam Sekitar 1. habuk gergaji dan simen.debu dan sebagainya di dalam atmosfera yang mana ia boleh mengubah kuantiti.zarah. Masalah pencemaran air. air bawah tanah. Apabila ia ditebang kepelbagaian biologinya akan turut musnah. kawasan pelupusan sampah yang menyebabkab kualiti udara terjejas. Partikulat terampai ini adalah zarah-zarah pepejal yang amat halus dan ringan sifatnya bersaiz kurang daripada 10 mikrometer serta boleh terapung dalam udara dalam tempoh waktu yang lama. Misalnya oleh partikulatpartikulat seperti debu halus. asap kenderaan dan lain-lain yang menjadi penyumbang utama kepada masalah jerebu.kolam dan takungan semulajadi. muara/pelabuhan.asap pembakaran terbuka dari kawasan pelupusan sampah. Masalah pencemaran udara dan jerebu. Proses penyerakan dan penyerapan cahaya matahari oleh partikulat-partikulat terampai ini dinamakan sebagai “Serakan Mie (Mie Scattering)” dan ianya boleh mengurangkan jarak penglihatan. sisa kumbahan dan juga sisa kilang yang menjejaskan kualiti air bersih dari sungai. 2. Partikel terampai (Partikulat) ini terbentuk di dalam keadaan cuaca kering (Dry Air) dan udaranya yang stabil yang menghasilkan satu lapisan kabus nipis menyelimuti ruang atmosfera sesuatu kawasan. tasik. Manakala Jerebu (Haze) pula boleh ditakrifkan sebagai “Partikel-partikel terampai di atmosfera dalam kepekatan yang tinggi. Paya-paya yang ditimbus serta sungai-sungai yang tercemar akibat kelodak dan lumpur pula boleh memusnahkan rantaian makanan hidupan akuatik. bahan berbau. air hujan/hujan asid dan lain-lain yang berpunca daripada sisa domestik/perumahan dari penduduk bandar.kualiti dan sifat atmosfera tersebut dan akhirnya boleh memberikan kesan negatif kepada persekitaran fizikal sesuatu kawasan khususnya di bandar. Partikulat terampai boleh terdiri daripada pelbagai jenis umpamanya debu halus .asap dan habuk.habuk. lantas menyebabkan keadaan sekelilingnya menjadi kabur dan kurang jelas. Meliputi pencemaran sungai. Pencemaran udara berlaku dengan kehadiran satu atau lebih daripada bahan cemar (Pollutions) seperti gas-gas. partikulat terampai ini dikenali sebagai PM10 (disebut PM ten). Indeks kemerosotan kualiti air bersih (kadar pencemaran air) dari pelbagai sumber ini boleh diukur melalui pelbagai indikator .membekalkan sumber makanan kepada pelbagai spesis fauna dan flora. Akibat pertambahan bilangan kenderaan yang seiringan dengan pertambahan penduduk bandar serta pertambahan kawasan-kawasan perindustrian.

Coli). Contoh-Contoh pencemaran sumber air yang serius di kawasan bandar ialah seperti kes pencemaran Sungai Gombak dan Sungai Kelang di bandaraya Kuala Lumpur dan Sungai Pinang di George Town. (15 Markah) . kandungan bakteria Escherichia Coli (E. Pencemaran sampah sarap Berlaku akibat jumlah penduduk yang meningkat yang membuang sampah merata-rata. Sisa-sisa toksik ditanam didalam tanah menyebabkan sumber tanih musnah. Bincangkan pernyataan ini. Bunyi bising akibat kenderaan dan kilang terutama di kawasan bandar yang sesak. 6. 5. 4. Pencemaran berlaku akibat pembuangan sisa-sisa toksik daripada kilang-kilang tanpa melalui proses rawatan atau dibuang ditempat yang tidak sepatutnya. Peningkatan jumlah penduduk juga menyebabkan adalah relatf dengan pembuangan sampah. Pencemaran bunyi dan pencemaran bau. Nilai Keasidan ( pH) disamping perubahan warna dan bau yang ada di dalam sesuatu sumber air tersebut. . CONTOH SOALAN a) Mengapakah kadar pembandaran yang dialami oleh negara-negara sedang membangun pada masa kini lebih pesat berbanding dengan negara-negara maju. Pulau Pinang. 3.N).seperti kandungan Permintaan Oksigen Biologikal (BOD). kandungan Amoniakal Nitrogen (NH3 . Pencemaran bau khususnya di kawasan pelupusan sampah hasil buangan domestik. Ini Menyebabkan tanih hilanh kesuburan. Pencemaran Tanih Pencemaran tanih berlaku akibat proses larut resap sisa-sisa toksik dan bahan –bahan buangan oleh tanih menyebabkan kesburan tahih terjejas. ( 10 Markah) b) Kadar pembandaran yang pesat dialami oleh negara-negara sedang membangun pada masa kini menimbulkan pelbagai kesan positif dan negatif. Pencemaran sisa toksik. kandungan Pepejal Terampai (SS).

Membina Graf Garis. Langkah 2: Pilih satu skala yang sesuai yang boleh meliputi semua data dan boleh diplotkan di dalam sehelai kertas graf sahaja. Membina peta kloroplet dengan baik 2. Mentafsir pola atau corak peta kloroplet ISI-ISI PEMBELAJARAN A. Gerak kerja Membina Graf Garis (Poligraf): Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan kenalpastikan nilai maksima serta nilai minima. Terdapat pelbagai jenis graf garis iaitu graf garis mudah. Di peringkat ini graf garis yang hendak dibina ialah graf garis banyak (poligraf).TEMA 3: TRASFORMASI DESA DAN PERBANDARAN TAJUK Kemahiran Amali SUB TAJUK Membina Dan Mentafsir Peta Kloroplet HASIL PEMBELAJARAN Diakhir pembelajaran. Sebaiknya skala yang dipilih tidak terlalu . graf garis majmuk dan juga graf garis banyak. pelajar akan dapat: 1. Graf garis ialah garisan yang menyambungkan titik-titik (poin) di atas kertas graf yang mengandungi paksi X dan paksi Y.

. Langkah 3: Sediakan paksi X dan paksi Y di atas kertas graf.9 67. Paksi X mewakili tahun manakala paksi Y mewakili nilai. Penandaan nilai mestilah bermula di atas paksi X. Lihat Contoh 1 di bawah: Contoh 1: Jadual 1 menunjukkan bilangan penduduk bandar mengikut benua-benua di dunia pada tahun 1950 hingga 2025 (anggaran) Jadual 1: Menunjukkan Bilangan Penduduk Bandar Mengikut Benua-Benua di Dunia pada tahun 1950 . Oleh sebab itu bagi nilai yang pertama di atas paksi Y iaitu 0 dan tahun yang pertama di atas paksi Y mestilah bermula di persilangan paksi X dan Y tersebut) Langkah 5: Lengkapkan graf anda dengan tajuk.9 325.9 1970 81.5 441.6 a) Berdasarkan jadual 1.5 206.8 162. (Ingat – Plotan bagi graf garis mestilah bermula di atas Paksi X.5 577. Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas graf.besar atau terlalu kecil sehingga mencacatkan kesan nampak (Visual impact) graf garis yang dilukis itu. skala dan petunjuk.8 289. Sambungkan setiap nilai menjadi garisan-garisan.9 167. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk boleh ditulis di hujung setiap garisan yang telah diplot itu).1 297. Langkah 4: Tandakan setiap nilai data yang terdapat dalam soalan.9 662. Menganalisis dan mentafsir Graf Garis.0 Tahun 1990 228. lukis sebuah graf garis untuk menunjukkan bilangan penduduk bandar bagi setiap benua antara tahun 1950 hingga 2025. Tandakan nilai bagi setiap 1 CM di atas paksi Y dan nyatakan unitnya dihujung paksi tersebut.9 758.2025 (unit: Juta orang) Benua 1950 Afrika Amerika Latin Amerika Utara Asia Eropah 32.8 927.9 2025 (Anggaran ) 957.1 230.7 106. tidak boleh sama sekali dijarakkan dari paksi X.8 2399.2 494.

sebab-sebab mengapa pola tersebut bersifat demikian dan juga elemen kajian masa depan (KMD) seperti mencadangkan langkah. Paling ketara sekali ialah benua Asia yang meningkat secara mendadak selepas tahun 1970 dikuti oleh benua Afrika selepas tahun 1990. Benua Amerika Latin pula walaupun meningkat. Sebenarnya negara-negara dunia ke tiga khususnya negara-negara sedang membangun kini sedang mengalami pertambahan penduduk bandar yang pesat melebihi kadar purata pertambahan penduduk bandar sedunia. Trend pembandaran yang pesat di Asia dan Afrika disebabkan oleh beberapa faktor. Pada keseluruhannya.perindustrian. Lihat contoh soalan pentafsiran di bawah: b) Berdasarkan graf yang anda lukis itu. Pola atau trend peningkatan atau penurunan secara gradual (perlahanlahan) Pola atau trend yang stabil – konstan (garis lurus yang mendatar) Pola atau trend yang tidak stabil/tidak menentu – mengalami kenaikan dan penurunan dalam tempoh masa yang tertentu. . Benua Asia. Terdapat empat jenis pola atau corak atau trend atau arah alir yang boleh dikenalpasti dari sesebuah graf garis. Pelbagai sektor ekonomi moden seperti perniagaan. Iaitu : v) vi) vii) viii) Pola atau trend peningkatan atau penurunan secara mendadak. Afrika dan Amerika Latin mengalami kadar pertambahan purata penduduk bandar lebih daripada 4% setahun berbanding dengan benua Eropah dan Amerika Utara yang hanya di sekitar 2% sahaja setahun. benua Afrika dan Benua Amerika Latin menunjukkan trend peningkatan yang tinggi. Pembangunan ekonomi bandar yang pesat selepas tahun 1970.kewanga n dan lain-lain telah berkembang dengan begitu pesat di bandar sejajar dengan dasar kerajaan di negara-negara sedang membangun untuk memajukan negara masing-masing.Menganalisis graf garis memerlukan kemahiran mengadunkan pengentahuan sedia ada dengan pola atau bentuk graf yang terhasil. meramalkan kesan jangka panjang dan sebagainya. Justeru kita boleh merumuskan ke tiga-tiga benua ini mempunyai sumbangan terbesar dalam mempengaruhi kadar pembandaran di dunia masa kini. jelaskan mengapa trend kadar urbanisasi yang dialami oleh benua yang terdiri daripada negara maju dan benua yang terdiri daripada negara sedang membangun adalah berbeza-beza. tetapi agak sederhana dan trendnya tidak sepantas benua Asia mahupun Afrika. Komponen penganalisisan dan pentafsiran merangkumi pola atau corak graf yang terhasil. benua Asia. Antaranya ialah: 2.perkhidmatan. Jawapannya: Trend Pembandaran di Negara Negara Sedang Membangun 1.

Tamatnya perang dunia ke dua (1939 . 3. pada masa yang sama sektor pertanian di desa terus mundur dan ketinggalan. pembangunan bandar-bandar bersaiz sederhana dan bandar kecil difokuskan melalui penyelerakan industri dari pusat ke pinggir bandar atau ke wilayahwilayah yang kurang maju. 5. Kemunduran Sektor Ekonomi Desa Khususnya Sektor Pertanian. Justeru ini memberikan ruang dan peluang kepada kebanyakan negara melaksanakan polisi dan program pembandaran negara masing-masing ke arah pemodenan dan kemajuan sosio-ekonominya. Pada amnya selepas tahun 1970 dan khususnya era 1990-an pembangunan pembandaran tidak lagi menumpu kepada bandar-bandar utama sahaja. Berlawanan dengan sektor ekonomi moden yang berkembang dengan pesat di bandar. Ini kerana industri menawarkan peluang perkerjaan yang luas. saiz pertanian menjadi semakin sempit relatif dengan penduduk yang semakin bertambah. Perkembangan pesat sektor industri terutama sekali di bandar-bandar besar telah mempercepatkan proses migrasi desa ke bandar. Kawasan desa mengalami tekanan penduduk. Taiwan dan juga Hong Kong. Faktor Demografi Pertambahan penduduk bandar juga dipengaruhi oleh faktor semulajadi yang berpunca daripada peningkatan kadar kelahiran dan pengurangan kadar kematian penduduk dalam bandar itu sendiri.1945) membolehkan politik dunia menjadi stabil dalam jangka masa yang panjang.pakej perkerjaan dan kemudahan/insentif yang menarik. Oleh itu migrasi menjadi faktor terpenting menyumbangkan kepada proses pembandaran. Sektor pertanian tradisional tidak mampu menampung lebihan buruh di desa. 4. Kesannya buruhburuh pertanian terpaksa berhijrah ke bandar demi mengejar keperluan dan kemewahan hidup. Telah dianggarkan sebelumnya pertambahan penduduk bandar akibat migrasi dari desa ialah antara 60% hingga 80%. Kestabilan Politik dan Ekonomi. Di kebanyakan negara sedang membangun perpindahan penduduk dari desa ke bandar telah menyumbangkan 60% hingga 80% daripada jumlah pertambahan penduduk di bandar. Program pembandaran yang lebih sistematik dilaksanakan. sumber-sumber pengeluaran yang ada semakin terhad dan tidak mencukupi untuk menampung keperluan penduduk. Ini menyebabkan trend pembandaran menjadi lebih pesat lagi. Justeru ia menjadi tarikan utama golongan muda di desa berhijrah ke bandar-bandar besar dan akhirnya menambahkan bilangan penduduk bandar dengan begitu cepat. Kemunculan negara-negara ini pastinya mempercepatkan lagi proses pembandaran di negaranya yang biasanya bergerak seiringan dengan proses perindustrian. Era 1990-an menyaksikan banyak negara dunia ke tiga telah muncul sebagai Negara Industri Baru (NIC) seperti Korea Selatan. Tegasnya “dualisme ekonomi” yang ketara antara desa dengan bandar telah menggalakkan migrasi ke bandar yang menjadi penyebab utama mewujudkan trend pembandaran yang pesat dan mendadak di negara-negara dunia ke tiga. Banyak negara dunia ke tiga sudah merdeka dan bebas dari belenggu penjajahan dan peperangan.Sektor yang paling penting sekali ialah sektor perindustrian. Ini bererti selebihnya bolehlah dikira .gaji dan pendapatan yang lumayan.

Menjelang tahun 2000 hampir 63% daripada jumlah penduduk bandar di negaranegara sedang membangun tinggal di bandar-bandar utamanya. Iaitu kewujudan sebuah sahaja bandar terbesar yang saiznya berpuluh-puluh kali ganda lebih besar berbanding dengan bandar ke dua dalam negara tersebut serta ia langsung tidak boleh ditandingi oleh bandar-bandar yang lain. Ketiga-tiga sebab ini mempercepatkan lagi pertambahan penduduk bandar yang sedia ramai itu. Buenos Aires di Argentina. Proses urbanisasi di negara-negara dunia ketiga juga memperlihatkan trend pembandaran yang memusat/menumpu kepada bandar-bandar utama sahaja.sebagai berpunca daripada pertambahan semulajadi. masalah sosial. Jakarta di Indonesia.pembentungan dan juga alam sekitar bandar. Ke tiga. Proses pembandaran yang seumpama ini dinamakan sebagai “Pembandaran Palsu” (False Urbanization) dan ianya amat jelas sekali banyak berlaku di negara dunia ke tiga (negara sedang membangun). pengganguran dan kemiskinan bandar. amalan perkahwinan pada usia muda dikalangan penduduk bandar yang sebahagian besarnya berada dalam kumpulan umur subur yang ramai ( 15 hingga 44) tahun. Manakala di Benua Afrika pula bandar-bandar seperti Cape Town dan Johanesberg di Afrika Selatan. Trend Pembandaran di Negara-Negara Maju. sekaligus meningkatkan kelahiran. Ke dua. Manakala penduduk yang terlalu menumpu ke bandar utama sahaja akan menyebabkan bandar utama menghadapi pelbagai masalah seperti setinggan. Kinshaha dan Luanda di Anggola. 7. . Trend pembandaran yang memusat ke sebuah bandar utama sahaja dalam sesebuah negara itu akhirnya akan mewujudkan “Bandaraya Primat”. Manila di Filipina dan lain-lain. Lima di Peru. Kewujudan bandaraya primat menunjukkan pembangunan yang dialami oleh negara berkenaan adalah tidak seimbang/tidak menyeluruh. kegagalan program kawalan penduduk khususnya perancangan keluarga akibat taraf pendidikan yang masih rendah. bandar-bandar utama (Melebihi 1 juta orang) yang menjadi tumpuan penduduk ialah seperti. 6. Manila di Filipina dan Mexico City di Mexico. halangan agama dan adat yang masih kuat dipegang oleh migran-migran yang berhijrah ke bandar. Brasilia dan Sao Paolo di Brazil. bertambahnya kemajuan taraf kesihatan dan teknologi perubatan yang dapat mengawal pelbagai penyakit merbahaya seterusnya dapat mengurangkan resiko kematian bayi (meningkatkan kadar kelahiran sekaligus mengurangkan kadar kematian) disamping meningkatkan jangka hayat penduduk bandar. Dakar di Senegal dan sebagainya. Pertama. Perkahwinan di usia muda akan meningkatkan aras kesuburan (fertiliti). Caracas di Venuzuela dan lain-lain. Penumpuan penduduk di bandar-bandar utama yang melebihi 1 juta orang adalah ketara sekali. Di benua Amerika Selatan. pencemaran. Misalnya Bangkok di Thailand. Addis Ababa di Habsyah. Di Asia Tenggara bandar-bandar seperti Bangkok di Thailand. Ada tiga sebab penting mengapa kadar pertumbuhan penduduk semulajadi di bandar-bandar negara-negara dunia ke tiga lebih pesat berbanding dengan negara maju. Kuala Lumpur di Malaysia. Mexico City di Mexico.

Perancis. Pengaruh Revolusi Industri. Kepesatan urbanisasi di Asia pada masa kini telahpun berlaku di Eropah 100 tahun yang lalu.Louis. Sejajar dengan kadar pertumbuhan penduduk semulajadi negara-negara maju yang perlahan maka pertumbuhan penduduk di dalam bandar-bandarnya juga adalah perlahan sahaja. di Amerika Syarikat = 1. Misalnya kadar pertumbuhan tahunan penduduk bandar di Kanada hanyalah 2. Oleh itu tidak hairanlah jika pada masa kini trend pertumbuhannya menjadi perlahan. revolusi industri telah menukarkan budaya. Misalnya Paris. Perkembangan perindustrian yang begitu pesat akhirnya mencantumkan bandar-bandar industri di Amerika Syarikat membentuk bandar megalopolis yang pertama di dunia yang menganjur dari Boston ke Washington yang mempunyai jumlah penduduk melebihi 40 juta orang. .Afrika dan juga Amerika Latin. organisasi dan kehidupan masyarakat Eropah pada masa itu ke arah kehidupan moden. Seperti apa yang berlaku di Asia pada masa kini. Stuttgart-Frankfurt dan lain-lain lagi. Negara-negara maju khususnya di benua Eropah dan Amerika Utara mengalami sejarah dan proses pembandaran yang lebih awal berbanding dengan benua Asia.3% hingga 0. Justeru tidak hairanlah jika negara-negara Eropah dan Amerika Syarikat mengalami trend yang perlahan pada masa kini kerana proses urbanisasinya sudah hampir maksima.9% hingga 1.Boston dan New York. Jadi perkembangan urbanisasi di bandar-bandar ini sudahpun tepu/maksima. Colonge. Manchester-Liverpool.5% setahun.Berdasarkan jadual yang diberi. Akhirnya pusat-pusat perindustrian tersebut muncul sebagai bandar-bandar industri yang besar. Proses pembandaran yang pesat di Eropah bermula sejak Revolusi Perindustrian lagi (awal abad ke 19) sedangkan benua-benua lain khususnya Asia di penghujung abad ke 19. Terdapat pelbagai sebab mengapa kadar pertumbuhan penduduk bandar-bandar negara maju adalah rendah. negara maju diwakili oleh Benua Eropah dan Benua Amerika Utara. Kepesatan urbanisasi di Eropah yang berlaku 100 tahun yang lalu sememangnya disebabkan oleh pengaruh revolusi industri. Ada beberapa sebab mengapa trend pembandaran di negara-negara maju pada masa kini adalah perlahan.4 % di Amerika Syarikat pula ialah antara 0. Pertama berkait dengan peningkatan taraf pendidikan dan sosio-ekonomi penduduk yang menyebabkan .0% setahun.0 % setahun berbanding dengan negara-negara di benua Asia dan Afrika yang melebihi 2. Perbezaan masa hampir satu abad ini menyebabkan negara-negara dunia ke tiga begitu jauh tertinggal.0% setahun. Proses pembandaran pada masa kini berlaku tetapi kadarnya sedikit/perlahan sahaja. 2. Antaranya ialah: 1. 3. Faktor Pertumbuhan Penduduk Semulajadi Bandar Negara-Negara Maju. Detroit. Benelux-Ruhr. Misalnya negara-negara seperti United Kingdom. Di Amerika Syarikat pula kawasan-kawasan seperti Chicago. St. Misalnya di United Kingdom kadar pertumbuhan penduduk tahunan bandarnya antara tahun 1993 hingga 1997 ialah antara 0. Trend pembandaran di kedua-dua benua ini memperlihatkan peningkatan yang perlahan (gradual) atau stabil.5% setahun manakala di United Kingdom = 0. London. Migrasi beramai-ramai meninggalkan desa menuju ke pusat-pusat perindustrian baru yang menawarkan pelbagai peluang perkerjaan. Amerika Syarikat dan Kanada mempunyai jumlah penduduk yang tinggal di bandar antara 70% hingga 80% daripada jumlah keseluruhan penduduknya.

di sebelah atasnya paksi Y yang bernilai positif manakala di sebelah bawahnya ialah paksi Y yang bernilai negatif. graf bar kompaun dan juga graf bar cermin. Sebaiknya skala yang dipilih tidak terlalu besar atau terlalu kecil sehingga mencacatkan kesan nampak (Visual impact) graf bar yang dilukis itu. Penandaan nilai mestilah dijarakkan dari paksi Y (sebaik-baiknya berjarak 1 CM). Kenalpastikan kaedah graf bar yang hendak dibina samada bar kompaun. Selain daripada pertumbuhan penduduk bandar yang perlahan. Langkah 2: Kenalpastikan nilai maksima serta nilai minima dalam data tersebut. trend urbanisasi di negara-negara maju juga berbeza dengan negara sedang membangun daripada segi arah aliran pembandaran. Jika di negara sedang membangun pola pembandaran yang memusat ke bandar-bandar utama tetapi di negara maju pola penyebaran pembandaran dari pusat ke pinggir berlaku. Justeru proses urbnanisasi tersebar ke bandarbandar sederhana dan bandar kecil di dalam negara tersebut. perubahan sikap dan status quo masyarakat maju yang lebih mementingkan kerjaya serta kebebasan. Trend penyebaran keluar urbanisasi dari pusat ke pinggir ini membolehkan pembangunan di negara-negara maju lebih seimbang sifatnya berbanding dengan negara sedang membangun. Langkah 4: Tandakan setiap nilai data yang terdapat dalam soalan. Langkah 3: Sediakan paksi X dan paksi Y di atas kertas graf. Tandakan nilai bagi setiap 1 CM di atas paksi Y dan nyatakan unitnya dihujung paksi tersebut. Justeru itu mereka mengamalkan saiz keluarga kecil di samping amalan perkahwinan lewat yang sudah tentunya mengurangkan aras kesuburan (fertiliti). Gerakerja Membina Graf Bar: Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan baca soalan dengan teliti. Graf bar cermin pula mempunyai nilai paksi tegak yang positif dan negatif. Paksi X berada di tengah graf. Bandar-bandar utama sebenarnya sudahpun tepu malah sesetengahnya membentuk megalopolis. Membina Graf Bar. Pilih satu skala yang sesuai yang boleh meliputi semua data dan boleh diplotkan di dalam sehelai kertas graf sahaja. bar komponen atau graf bar cermin.program perancangan keluarga berjaya dilaksanakan. Konsep: Graf bar atau graf palang ialah graf yang mempunyai turus-turus secara menegak. Ini sudah tentu memperlahankan kadar urbanisasinya. Paksi X mewakili tahun/elemen/unsur manakala paksi Y mewakili nilai. Pada amnya graf bar terdiri daripada tiga jenis iaitu graf bar komponen. Seterusnya buat plotan . 4. Kedua. Kesannya pertambahan penduduk di dalam bandar-bandar di negara maju adalah sedikit sahaja. Misalnya jika data itu melibatkan perubahan (angka positif dan negatif) maka graf bar yang sesuai dibina ialah graf bar cermin. Nikmat pembandaran juga dirasai oleh kawasan-kawasan pedalaman. Graf bar komponen atau graf bar majmuk mempunyai turus yang bertingkat-tingkat manakala graf bar kompaun mempunyai turus yang berbaris-baris.

259. Oleh sebab itu plotan bar adalah berlawanan dengan plotan graf garis.563 685.800 1.934 929.319.700 1. Jadual 2: Jumlah Penduduk mengikut negeri dan Jumlah Penduduk Luar Bandar bagi setiap negeri di Semenanjung Malaysia pada tahun 2000.806 6.423.Kuala Lumpur MALAYSIA Jumlah Penduduk (orang) 2.130.500 1.731.900 23. Negeri Johor Kedah Kelantan Melaka Negeri Sembilan Pahang Perak Perlis Pulau Pinang Selangor Terengganu Wil.064.263 175. (Ingat – Plotan bagi graf bar mestilah dijarakkan antara satu bar dengan bar yang lain.900 849.100 1.561. kirakan peratus penduduk bandar di setiap negeri Semenanjung Malaysia pada tahun 2000 dan tunjukkan peratus penduduk bandar tersebut melalui sebuah graf bar yang sesuai.295 874. Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas graf.860 149.411 946.613 (a) Dengan menggunakan jadual 2. .263.507 577.648 445.269 300.800 1.057 348.200 1. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk di tulis di ruang bawah graf bar).287. Lihat Contoh 2 di bawah: Contoh 2: Jadual 2 menunjukkan jumlah penduduk mengikut negeri dan jumlah penduduk luar bandar bagi setiap negeri di Semenanjung Malaysia pada tahun 2000. skala dan petunjuk.000 230.500 598.400 3. Jika graf garis perlu rapat dan bermula di atas paksi Y manakala plotan bar mesti renggang dari paksi Y dan renggang antara bar-bar yang dibina) Langkah 5: Lengkapkan graf anda dengan tajuk.bar atau turus mengikut nilai-nilai data yang terdapat dalam soalan.Per.605.100 2.190.600 Jumlah Penduduk Luar Bandar (orang) 1.624.

Penduduk – Jum.506 444.Jadual Menunjukkan Pengiraan Peratus Penduduk Bandar bagi setiap negeri di Semenanjung Malaysia Negeri Jumlah Penduduk Bandar = (Jum.7% 100% Johor Kedah Kelantan Melaka N.3% 86.L.252 404.789 615.4% 45.537 1.293 486.K.8% 35.444.8% 47.7% 67.4% 49.231 298.900 Peratus Penduduk Bandar = Jum.Sembilan Pahang Perak Perlis P.566 675.437 1.423.343 2.540.084. .1% 39. Penduduk Luar Bandar) Penduduk Bandar (Orang) 1. Menganalisis dan mentafsir Graf Bar.1% 89.Pinang Selangor Terengganu WP.140 81.6% 33.294 1.4% 42.939. Penduduk Bandar x 100% Jumlah Penduduk % Penduduk Bandar 56.

Justeru itu kemudahan asas.perkhidmatan dan perniagaan adalah di bandar-bandar besar di sebelah pantai barat semenanjung. 3. kemudahan perhubungan. Negeri-negeri di pantai barat lebih awal mengalami proses pembandaran moden semenjak zaman penjajah lagi. kesan serta cadangan mengatasi hasil daripada sesuatu bentuk bar yang terhasil. Peningkatan kadar kelahiran di bandar. 4. Adanya kemudahan pendidikan dan kemudahan sosial yang lebih baik di sebelah pantai barat.jaringan pengangkutan. Kumpulan umur muda adalah penghijrah utama dan menetap di bandar-bandar besar pantai barat semenanjung.Sepertimana graf garis. Faktor sejarah pembandaran. graf bar juga perlu dianalisis dan ditafsirkan daripada segi polanya.meningkatkan kadar pembandaran (jumlah penduduk badar). ( b) Berdasarkan graf yang telah anda lukis itu. Lihat contoh soalan analisis di bawah. Meliputi Institusi pendidian tinggi. Tumpuan sektor ekonomi moden seperti industri. jelaskan mengapakah kadar pembandaran yang dialami oleh negeri-negeri pantai barat semenanjung lebih tinggi berbanding dengan negeri-negeri di pantai timurnya. Di peringkat ini calon mestilah berupaya mengadunkan pengentahuan yang dimilikinya dengan kemahiran amali yang dibuat. Ini mendorong kemasukan pelaburan pertambahan industri dan perkhidmatan dan seterusnya mempercepatkan kadar pembandaran yang telah sedia . Misalnya tumpuan industri di bandar-bandar besar telah mencipta banyak peluang pekerjaan dan seterusnya menggalakkan migrasi masuk . kemudahan perumahan dan kemudahan asas yang menjadi tarikan penduduk dari negeri-negeri lain . Komposisi umur ini adalah subur dan cenderung meningkatkan kelahiran. 2.penduduk bandar terus bertambah/kadar pembandaran meningkat dengan cepat. kemudahan reakreasi dan hiburan . Sebab-sebab kadar pembandaran di negeri-negeri pantai barat semenanjung lebih tinggi berbanding dengan negeri-negeri pantai timur: 1. Disokong dengan faktor-faktor peningkatan taraf hidup/pendapatan yang lebih tinggi dan mampu menampung saiz keluarga yang lebih besar serta adanya kemudahan perubatan yang lebih baik dll yang mendorong kepada pertambahan penduduk bandar. sebab-sebab.pusat-pusat perkhidmatan telah sedia wujud.

1 Saling Kebergantungan Antara Kawasan. Aras 2: • Menghuraikan aspek saling bergantung antara kawasan/negara. Tajuk Globalisasi Ekonomi.TEMA 4 : GLOBALISASI SERANTAU Tema EKONOMI DAN KERJASAMA Globalisasi Ekonomi dan Kerjasama Serantau. Masa 2 Waktu ( 80 minit) Hasil Pembelajaran Setelah selesai mempelajari sub tajuk ini pelajar akan dapat: Aras 1: • Menyatakan maksud globalisasi ekonomi. . Sub Tajuk 4. Aras 3: • Menjelaskan sebab perlunya bekerjasama antara kawasan/negara.

penghapusan subsidi. penghapusan dasar kawalan modal berpilih dll. mudah . menganalisis dan mentafsir graf bar cermin berasaskan data imbangan perdagangan. Persaingan pasaran dan ekonomi akan menjadi terbuka dan bebas ) c) Deregulasi Ekonomi. liberalisasi ekonomi dan deregulasi ekonomi.pantas dan rapat ) b) Liberalisasi Ekonomi.penghapusan skim keutamaan dagangan (PTA). (Iaitu dasar pasaran bebas yang memberikan peluang kepada sesiapa sahaja termasuk pemodalpemodal asing memasuki seterusnya menguasai pasaran dan ekonomi sesebuah negara tanpa batas.penghapusan sekatan tarif. b) Guru menjelaskan tiga konsep penting – globalisasi ekonomi. Iaitu dasar penghapusan segala peraturan dan sekatan ekonomi yang diamalkan oleh sesebuah negara yang selama ini menghalang aktiviti perdagangan seperti penghapusan dasar perlindungan. Konsep Dunia tanpa smpadan. Globalisasi ekonomi ialah satu proses dimana sempadan ekonomi negara-negara di dunia kini semakin runtuh dan seluruh dunia (globe) kini menjadi satu unit yang boleh dihubungkan dengan cepat. Langkah 2: (Diskusi Pelajar – 20 Minit ) . Isi-Isi Pembelajaran (a) Aspek saling kebergantungan antara kawasan: (i) Pelaburan (ii) Teknologi (iii) Pengeluaran (iv) Pasaran (v) Bekalan buruh (b) Sebab-sebab perlunya kerjasama antara kawasan/negara: (i) Kecekapan ekonomi (ii) Daya saing (iii) Pengkhususan (iv) Penyertaan dalam ekonomi dunia Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru – 10 Minit ) a) Guru Memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas.• Kemahiran Amali : Membina. Sisipan Konsep a) Globalisasi Ekonomi.

Contoh Soalan Yang relevan Jadual 1 di bawah menunjukkan nilai eksport dan import Malaysia dengan beberapa buah negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.teknologi. (Nota: Perbincangan mestilah berasaskan prinsip: FHC – Fakta diikuti oleh Huraian dan dilengkapi dengan contoh-contoh yang spesifik) Langkah 3 (Pembentangan Hasil Perbincangan – 20 Minit) Pembentangan hasil perbincangan dan penambahbaikan. Sebab-sebab perlunya bekerjasama antara negara/kawasan daripada segi: kecekapan ekonomi. Langkah 4 ( Mentafsir dan Menganalisis Data Import – Eksport Malaysia mengikut kumpulan negara – 30 Minit) a) Guru mengedarkan data perdagangan luar Malaysia mengikut kumpulan negara dan pelajar dibantu untuk: i) ii) iii) iv) v) Mengenalpasti pola dan aliran perdagangan.pasaran dan bekalan buruh.pengeluaran. daya saing. ii) Guru bersama dengan kumpulan pelajar lain membuat pembetulan dan penambahbaikan terhadap hasil pembentangan. Meramalkan kesan jangka panjang sebagai satu kajian masa depan (KMD) Langkah 5 ( Rumusan Hasil Pembelajaran – 5 minit) Guru merumuskan setiap langkah pembelajaran di atas dan menyatakan kecapaian objektifnya.pengkhususan dan penyertaan dalam ekonomi dunia. i) Setiap kumpulan membentangkan hasil perbincangan. Jadual 1: Nilai Eksport dan Import (RM: Juta) Malaysia dengan beberapa buah Negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.Pelajar diagehkan kepada beberapa kumpulan untuk membincangkan dua aspek berikut: ix) x) Saling kebergantungan antara negara/kawasan daripada segi pelaburan. Mengira imbangan perdagangan (Defisit dan Infisit) Melukis graf bar cermin. Menganalisis sebab. Negara-negara Asia Pasifik terpilih Eksport RM: Juta Import .

724.9 12.988.2 2. [10 Markah] c) Jelaskan mengapa Malaysia perlu berkerjasama dengan negara-negara serantau.8 7.923.422.1 213.7 3. [6 Markah] b) Lukis sebuah graf bar yang sesuai untuk menunjukkan imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.9 3. [ 6 Markah ] Formula Mengira Imbangan Perdagangan (EKSPORT ▬ IMPORT) Pemarkahan: Negara Asia Pasifik Terpilih Imbangan Perdagangan (EKSPORT ▬ IMPORT) (RM: Juta) Markah Thailand Indonesia Singapura Jepun Taiwan China Pemarkahan: 205.Thailand Indonesia Singapura Jepun Taiwan China JUMLAH 3.236.0 1.414.5 44.9 18.5 13.635.4 1 Negara = 1 Markah.019.8 .1 19.909.3 403.0 5.559.398. a) Berdasarkan jadual 1 di atas.703. [ 9 Markah] Penilaian Jawapan a) Mengira imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.6 .2 3.576.9 47.978.838.1 4.4.5 Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia. kirakan imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002. 1 1 1 1 1 1 MAX 6 Markah .581.203.

Hal ini dicapai menerusi Perjanjian Keutamaan Perdagangan (PTA). perhutanan. (5) Memperolehi keuntungan daripada keadaan saling melengkapi (Complementary) khususnya dalam konteks pengkhususan pengeluaran barangan industri pembuatan dan perkhidmatan serta sumber dan tenaga. kewangan dan lain-lain. Misalnya perdagangan intra-ASEAN.pengangkutan. pertanian. R & D dan inovasi baru dalam pelbagai bidang. Contohnya di dalam AFTA. (3) Memperolehi keuntungan dalam konteks perkongsian teknologi . tenaga. (4) Memperolehi keuntungan daripada segi perkongsian pelaburan modal/kewangan menerusi perlaksanaan konsep dan kaedah pelaburan silang (cross invesment) serta pelaburan bersama. [9 Markah] Sebab-sebab Malaysia perlu bekerjasama dengan negara-negara serantau ialah untuk: (1) Memperolehi keuntungan dalam konteks meningkatkan aliran perdagangan antara negara. (2) Memperolehi keuntungan daripada segi perluasan saiz pasaran. [10 Markah] Melukis Graf Bar Cermin Item Pemarkahan Tajuk/Kaedah yang betul Skala yang sesuai Petunjuk Plotan (1 negara = 1 markah). Kesan-kesan positif perluasan pasaran diperoleh melalui pertambahan penduduk. . Kebersihan dan kesempurnaan Markah 1 1 1 6 1 MAX 10 c) Jelaskan mengapa Malaysia perlu berkerjasama dengan negara-negara serantau.b) Lukis sebuah graf bar yang sesuai untuk menunjukkan imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.telekomunikasi. perindustrian. peningkatan kuasa beli yang menyebabkan barangan dan perkhidmatan boleh dijual ke serata negara.

Perangkaan Malaysia. Maklumat boleh diakses dari laman web berikut: (http:/www. rondaan.kawal selia/pengawasan dan pemuliharaan jika berlaku kes-kes pembuangan enap cemar oleh kapal-kapal dagang yang melalui selat Melaka. 366 – 375.my) . Indonesia dan singapura menjaga perairan Selat Melaka. Bab 13 – Interaksi Antara Kawasan. m. Penerbit:Pearson dan Longman. 2. Tugasan Pelajar : Pembelajaran Akses Kendiri (PAK) ICT – Mengakses maklumat berkaitan dengan perdagangan luar Malaysia meliputi: i) ii) Kawasan pasaran baru. Sebagai contoh adalah menjadi tanggungjawab bersama antara Malaysia. APEC. Justeru ke tiga-tiga negara menjalankan usaha bersama membuat pengesanan. Jabatan Statistik Malaysia.(6) Memperolehi keuntungan dalam konteks pengaliran buruh dan kepakaran. 2005. (Pemarkahan: Mana-mana 5 isi x 2 Markah = MAX 10 Markah) Refleksi. (7) Keuntungan dalam konteks penjagaan alam sekitar secara bersama khususnya dalam menangani permasalahan alam sekitar. Di ukur berdasarkan pencapaian hasil pembelajaran dalam gerakerja pelajar. Teks Pra U Geografi Manusia STPM. Statistics. Import dan Eksport Malaysia Mengikut Sektor Ekonomi. Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah.s. Petaling Jaya. EAEC dan Segitiga Pertumbuhan. Penglibatan Malaysia dalam AFTA. Kekurangan buruh dan tenaga pakar dalam Malaysia boleh di tampung oleh lebihan buruh dari negara lain.gov. Selain itu di atas semangat ASEAN semua negara telah membantu Indonesia menangani masalah jerebu yang berlaku pada tahun 1997 dan 2005. Rujukan Khusus 1.

sedang dan akan dilaksanakan di bawah segitiga pertumbuhan ASEAN Aras 3: • Membincangkan kepentingan dan masalah dalam segitiga pertumbuhan ASEAN .2 Pertumbuhan segitiga ASEAN Masa 2 Waktu ( 80 minit) Hasil Pembelajaran Setelah selesai mempelajari sub tajuk ini pelajar akan dapat: Aras 1: • Mengenalpasti kawasan pertumbuhan segitiga ASEAN Aras 2: • Menyatakan aktiviti ekonomi yang telah.Tema Kerjasama serantau: Tajuk Kerjasama serantau ASEAN Sub Tajuk 4.

Teras kerjasama ini ialah saling memperolehi keuntungan apabila negara-negara yang berjiran saling membantu dan melengkapi antara satu sama lain untuk memajukan kawasan yang telah dipilih. 5. c) Pelaburan silang. 2. 7. IMS-GT (Indonesia. Malaysia.Sisipan Konsep a) Segitiga Pertumbuhan ASEAN. Segitiga pertumbuhan merupakan lanjutan daripada kerjasama serantau ASEAN. IMT-GT (Indonesia. Filipina) b) Mengenalpasti Rancangan Pembangunan Ekonomi Yang Telah. Malaysia. projek-projek yang telah dikenalpasti untuk dimajukan maka modalnya akan dikongsi bersama-sama oleh pihak swasta dari ketigatiga negara yang terbabit mengikut ekuiti yang dipersetujui. 6. Manakala konsep pelaburan silang pula menggalakkan pihak swasta dari sesebuah negara melabur di kawasan negara lain dalam segi tiga pertumbuhan tersebut. 3. b) Pelaburan bersama Di bawah konsep pelaburan bersama. Thailand – Growth Triangle 3. 4. EAGA-BIMP (East Asean Growth Area – Berunai. Ia merujuk kepada kerjasama ekonomi pada kawasan yang lebih kecil di dalam wilayah ASEAN yang melibatkan 3 atau 4 buah negara berjiran. Misalnya firmafirma dari Singapura melabur modal di Selatan Johor. Sedang dan Akan Dilaksanakan di Kawasan Segi Tiga Pertumbuhan. Singapura – Growth Triangle 2. Isi-Isi Pembelajaran a) Mengenalpasti kawasan Segi Tiga Pertumbuhan ASEAN: 1. Pembangunan sektor pelancongan Pembangunan Sektor Pengangkutan Pembangunan Sektor Pembandaran: Pembangunan Sektor Perkhidmatan tertier Pembangunan Sektor Telekomunikasi Pembangunan Sektor Pertanian dan Perikanan Pembangunan Sektor Perhutanan . Malaysia. 1. Indonesia.

Pembangunan infrastruktur Pembangunan sektor perindustrian. sedang serta yang akan dijalankan bagi setiap kawasan segitiga pertumbuhan. b) Guru menjelaskan tiga konsep penting – segitiga pertumbuhan. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru – 10 Minit ) a) Guru Memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas. Langkah 2: (Diskusi Pelajar – 30 Minit ) Pelajar diagehkan kepada beberapa kumpulan untuk membincangkan dua aspek berikut: a) Mengenalpasti kawasan yang terlbat dalam setiap segitiga pertumbuhan dan juga rancangan yang telah. pelaburan bersama dan pelaburan silang. 9. Langkah 5 ( Rumusan Hasil Pembelajaran – 5 minit) . i) Setiap kumpulan membentangkan hasil perbincangan.8. b) Membincangkan dihadapi. kepentingan segitiga pertumbuhan ASEAN dan masalah yang (Nota: Perbincangan mestilah berasaskan prinsip: FHC – Fakta diikuti oleh Huraian dan dilengkapi dengan contoh-contoh yang spesifik) Langkah 3 (Pembentangan Hasil Perbincangan – 35 Minit) Pembentangan hasil perbincangan dan penambahbaikan. ii) Guru bersama dengan kumpulan pelajar lain membuat pembetulan dan penambahbaikan terhadap hasil pembentangan.

IMS-GT (Indonesia. Contoh Soalan Yang relevan a) Namakan lima kawasan yang berada di bawah segitiga pertumbuhan IMS – GT [ 5 Markah ] b) Terangkan rancangan pembangunan ekonomi yang telah.Sumatera Barat. perkhidmatan feri Langkawi-PhuketAcheh di bawah IMT-GT. Phuket dan Acheh “Pintu Masuk Pelancong Asean” di bawah IMT-GT disamping mewujudkan kawaan bebas cukai. Kalimantan Barat bagi Indonesia. [ 10 Markah] 1. 2.Guru merumuskan setiap langkah pembelajaran di atas dan menyatakan kecapaian objektifnya.Jambi. Malaysia. Singapura – Growth Triangle) yang melibatkan kawasan : Kepulauan Riau. Bangkahulu. (Pemarkahan: 5 kawasan x 1 markah = MAX 5 Markah) b) Rancangan Pembangunan Ekonomi Yang Telah. Projek Line ke 2 Johor dengan Singapura di bawah IMS-GT. Pembangunan sektor pelancongan: Memajukan industri perhotelan/resort atau memajukan sumber-sumber maritim untuk tujuan pelancongan seperti menjadikan kepulauan Riau sebagai pusat pelancongan baru di bawah IMS-GT.Langkawi.GT: 1. Selatan Johor bagi Malaysia dan Utara Singapura bagi Singapura. Sedang dan Akan Dilaksanakan di Kawasan Segi Tiga Pertumbuhan. Pembangunan Sektor Pengangkutan: Khususnya laluan darat udara dan air/perkapalan seperti: Jalan Keretapi Trans-Borneo di bawah EAGA-BIMP. sedang dan akan dilaksanakan di kawasan Segi Tiga Pertumbuhan ASEAN [ 10 Markah] c) Jelaskan mengapa pakatan segi tiga pertumbuhan di tubuhkan di rantau Asia Tenggara [ 10 Markah] Penilaian Jawapan a) Kawasan Segi Tiga Pertumbuhan IMS . Perkembangan sistem dan jaringan pengangkutan ini menjadi .

4. Pembangunan Sektor Telekomunikasi :Sektor ini juga amat berpotensi untuk berkembang dengan pesat misalnya projek Internet Asean dengan Thailand sebagai pusatnya di bawah program IMT-GT. 5. Pembangunan sektor perindustrian. Pembangunan Sektor Pembandaran: Mewujudkan bandar-bandar baru melalui pendekatan pelaburan bersama seperti projek bandar Nusa Jaya sebagai bandar terapung di Tanjung Pelepas Johor di bawah rancangan IMS-GT. bekalan tenaga. Perkhidmatan pembandaran akan menguntungkan banyak pihak.kepakaran dan pengurusan akan diutamakan bemi memajukan sektor ini. 9. Pembangunan infrastruktur fizikal seperti jaringan jalan raya. Program pertukaran siaran Radio & TV dan lainlain maklumat budaya membolehkan intraksi sosial antara negara akan jadi lebih rapat. Kerjasama modal.laut dalam dan akuakultur. sumber air. 6.pemangkin utama untuk memajukan sektor-sektor ekonomi yang lain. Termasuk juga perikanan pingir pantai. Disamping Perkongsian modal berasaskan konsep pelaburan silang (Cross Invesment) dan pelaburan bersama yang akan dapat dinikmati oleh semua pihak swasta yang terbabit di dalam wilayah tersebut. Pembangunan Sektor Pertanian dan Perikanan : Khususnya berkaitan dengan sektor perladangan kelapa sawit dan getah di bawah EAGA dan juga pertanian makanan/padi di bawah IMT-GT. Meliputi sumber-sumber pembalakan khususnya di kawasan EAGA yang amat kaya dengan hutan disamping program pemeliharaan dan pemuliharaan hutan. 8. (Pemarkahan: Mana-mana 5 isi x 2 Markah = MAX 10 Markah) b) Sebab-sebab pakatan segi tiga pertumbuhan di tubuhkan di rantau Asia Tenggara [ 10 Markah] Antara sebab-sebab mengapa pakatan segi tiga pertumbuhan tersebut ditubuhkan ialah: . Tumpuan diberikan kepada sektor industri berasaskan sumber seperti industri pemprosesan pertanian (agro base industry) terutamanya di IMT-GT dan EAGA serta industri berintensif buruh di IMS-GT dan IMTGT. Pembangunan Sektor Perkhidmatan tertier : Khususnya kewangan dan bank misalnya Labuan sebagai pusat Kewangan luar pesisir di bawah EAGA. 7. sistem perhubungan dan lain-lain terutamanya di wilayah-wilayah yang baru berkembang misalnya di lembah Mindano. 3. Pembangunan Sektor Perhutanan.

Kawasan-kawasan seperti Bukit Kayu hitam. Utara Kedah-Perlis seperti Bukit Kayu Hitam. Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks pengaliran buruh dan tenaga pakar. Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks perkongsian pelaburan modal/kewangan berdasarkan prinsip perkongsian bijak yang dilakukan menerusi pelaburan bersama ataupun pelaburan silang oleh pihak swasta. Kekurangan buruh di Malaysia ditampung oleh kemasukan buruh dari Indonesia.perkhidmatan dan pergerakan penduduk. Kekurangan buruh dan kepakaran di sesuatu kawasan segitiga akan dapat ditampung oleh buruh dan tenaga pakar dari negara jiran. Segitiga pertumbuhan menjadi pusat pertumbuhan ekonomi ASEAN yang baru. 5.sumber tenaga. Utara Acheh dan Selatan Thai pastinya mengalami pertumbuhan ekonomi yang lebih cepat. Kesan-kesan positif daripada perluasan pasaran setempat akan dinikmati bersama. Pihak swasta akan berkongsi modal melaksanakan sesuatu projek. Ini kerana pembangunan sumber dilakukan menerusi pelbagai perkongsian bijak yang diamalkan. 2. Misalnya melalui kewujudan kawasan bebas cukai.sumber air dan sebagainya. Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks perkongsian teknologi. Misalnya di bawah IMT –GT kawasankawasan seperti Pulau Langkawi. Dengan adanya pakatan ini sumber-sumber tersebut boleh dibangunkan tanpa terbiar membazir sebagai stok sumber sahaja. Misalnya projek Line ke 2 menghubungkan Malaysia dengan Singapura di bawah IMS-GT telah dilaksanakan dengan jayanya dan memberi keuntungan kepada ke dua-dua negara daripada segi aliran barangan. 4. Dalam konteks ini wujud suasana saling melengkapi. Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks pembangunan sumber alam . Kerana barangan di kawasan-kawasan bebas cukai tersebut lebih laris/dijual dengan harga yang murah. 3. Pengkalan Kubor sudah tentunya memberikan manfaat pasaran kepada semua negara. Untuk mempercepatkan lagi/memangkinkan lagi pertumbuhan ekonomi dalam pelbagai sektor di antara negara-negara ASEAN yang berjiran yang termasuk dalam kawasan segitiga pertumbuhan berkenaan. Pemindahan teknologi membolehkan sumber-sumber yang ada dapat dibangunkan dengan cepat. (Pemarkahan: Mana-mana 5 isi x 2 Markah = MAX 10 Markah) . Langkawi. Kawasan segitiga sememangnya kaya dengan sumber-sumber alam yang belum dimanfaatkan sepenuhnya seperti sumber hutan. sumber maritim. R&D dan inovasi baru dari negara jiran yang lebih maju ke kawasan segitiga terbabit. Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks perluasan pasaran dan perdagangan antara kawasan/intra-ASEAN. Kekurangan teknologi sesebuah negara ditampung oleh kelebihan teknologi negara lain yang samasama melabur di kawasan segi tiga terbabit. 6.1.

. Di ukur berdasarkan pencapaian hasil pembelajaran dalam gerakerja pelajar. Menganalisiskan sebab-sebab sesuatu pola/corak yang terhasil. Masa 2 Waktu ( 80 minit) HASIL PEMBELAJARAN Setelah mempelajari tema ini pelajar akan dapat: • • • Membina peta aliran dengan mengaplikasikan teknik kartografi yang betul.Refleksi. Rujukan Khusus 1. 2005. Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah. 391 – 399. Mentafsirkan pola atau corak yang terhasil daripada peta aliran yang dilukiskan. Penerbit:Pearson dan Longman.3 Membina dan mentafsir peta Aliran.my) Tema Kerjasama serantau: Tajuk Kemahiran Amali Kerjasama Serantau Sub Tajuk 4. MITI. Teks Pra U Geografi Manusia STPM. Bab 13 – Interaksi Antara Kawasan. m.s. Petaling Jaya. gov. Tugasan Pelajar : Pembelajaran Akses Kendiri (PAK) ICT – Mengakses maklumat berkaitan dengan perdagangan luar Malaysia meliputi i) Penglibatan Malaysia dalam Segitiga Pertumbuhan ASEAN Maklumat boleh diakses dari laman web berikut: (http:/www.

Terdapat dua kaedah yang boleh diguna untuk mencari skala ketebalan garisan iaitu: a) Skala aritmetik. aliran masuk modal ke sesebuah negara dan sebagainya. Isi-Isi Pembelajaran • • Membina peta aliran. ketebalan garis aliran yang mewakili jumlah yang bergerak ke sesuatu destinasi dan juga anak panah (arrow) yang menunjukkan ke mana sesuatu barangan.000 orang dan sebagainya.000. ketibaan pelancong asing ke sesebuah negara. Bahagikan nilai puncakuasa dua yang diperolehi dalam langkah (2 b) di atas dengan nilai skala yang telah dipilih itu. Skala ini diguna sekiranya terdapat perbezaan data yang terlalu besar antara nilai maksima dengan nilai minima. Langkah 3: Berdasarkan nilai puncakuasadua ini. migrasi antarabangsa. Skala dalam unit puncakuasadua.perkhidmatan dan penduduk itu bergerak. Apabila semua data sudah dipuncakuasaduakan maka nilai yang diperolehi bukan lagi dalam unit biasa tetapi bertukar menjadi UNIT PUNCAKUASADUA. b) Skala geometri. Misalnya pergerakan import-eksport. Skala aritmetik digunakan sekiranya tidak terdapat perbezaan yang terlalu besar antara nilai maksima dengan nilai minima di dalam data soalan yang diberi. Mentafsir peta aliran. 1CM = 20. Sebaiknya . perkhidmatan dan juga pergerakan manusia. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru – 20 Minit ) Gerakerja Membina Peta Aliran: Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan kenalpastikan di mana dan ke arah mana garis aliran perlu dibuat berasaskan kehendak soalan dan peta yang diberikan. Skala dalam unit biasa yang digunakan seperti 1CM = RM Juta : 10. Langkah 2: Mencari skala ketebalan garis aliran. Terdapat dua elemen penting di dalam peta aliran iaitu. pilih satu skala yang sesuai yang boleh diguna untuk mengira ketebalan garis aliran.Sisipan Konsep: Konsep: Peta aliran adalah sejenis peta statistik yang diguna untuk menunjukkan arah dan isipadu (jumlah) pergerakan sesuatu barangan. Justeru untuk menyelaraskan data-data tersebut maka semua data perlu dipuncakuasaduakan agar tidak terlalu ketara perbezaannya.

Petunjuk yang dibuat mestilah bertangga bentuknya mewakili tiga nilai yang berbeza. a) Lukis sebuah peta aliran di atas peta kosong yang disediakan bagi menunjukkan nilai import dan eksport Malaysia dari dan ke beberapa buah negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 1999. Langkah 4: Membuat plotan.290. Antara garis aliran tidak boleh bertindih dan tidak boleh bersilang. skala dan petunjuk. Nilai Import dan Eksport (RM: Juta) Import Eksport 51.7 7. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk boleh ditulis di bahagian bawah peta aliran anda itu.ketebalan garisan janganlah terlalu besar atau terlalu kecil untuk menghasilkan kesan nampak yang baik.8 37. Arah aliran (arrow) bagi setiap garis aliran mesti ditunjukkan.808. Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas carta. Berdasarkan nilai ketebalan garisan yang telah dikira dalam langkah 3 di atas calon boleh membuat plotan garis aliran di atas peta yang diberikan.0 14.9 5. Langkah 2: ( Latihan Dalam Kelas Membina peta aliran– 30 Minit ) Lihat Contoh di sebelah: Jadual 1 di bawah menunjukkan nilai import dan eksport Malaysia dari dan ke beberapa buah negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 1999.250.670.345. Langkah 5: Lorekan atau warnakan setiap garis aliran yang dibuat dan seterusnya lengkapkan peta aliran anda dengan tajuk.803.1 8.710.127. Negara Asia Pasifik Terpilih Jepun China Hong Kong Australia Berdasarkan jadual 1 di atas. Plotan mestilah mengikut syarat-syarat berikut: a) b) c) d) Garis aliran mestilah sama tebal dari permulaan hingga ke destinasinya.0 8.0 6.8 . Untuk mengelakkan pertindihan garis aliran boleh dibuat melengkung atau bergabung.

Dengan itu perluasan pasaran boleh dilakukan secara lebih adil berdasarkan prinsip yang ditetapkan oleh Pertubuhan Perdagangan Sedunia (WTO). Dimensi analisis: Pola Import . Dimensi analisis: Sebab-sebab: c) Mengapakah negara-negara Asia Pasifik perdagangan yang kukuh antara satu sama lain?. Mengurangkan penguasaan pasaran dan ancaman perdagangan dari kumpulan negara maju yang lain seperti dari Kesatuan Eropah (EU).Sila lukis peta aliran berdasarkan jadual di atas Langkah 3 : Menganalisis dan mentafsir Peta Aliran (30 Minit) Contoh soalan Berdasarkan peta aliran yang telah anda lukis itu.9.7. Hong Kong dan Australia pula mengalami infisit iaitu nilai eksport melebihi import. Misalnya dengan Hong Kong nilai infisitnya sebanyak RM: Juta: 8. Untuk mengelakkan monopoli perdagangan dari negara-negara barat.513.095. Ini menunjukkan Malaysia banyak mengimport barangan dari negara Jepun berbanding dengan barangan yang dieksport oleh Malaysia ke Jepun. Mewujudkan keadaan saling melengkapi dan perkongsian pintar antara negara.Eksport i) Pola import dan eksport Malaysia dengan Jepun menunjukkan defisit sebanyak RM Juta: – 14. perlu menjalinkan kerjasama Sebab-sebab negara Asia Pasifik perlu menjalinkan kerjasama perdagangan yang kukuh antara satu sama lain. dan juga Amerika syarikat Untuk mewujudkan aliran perdagangan yang lebih adil dan telus – serta saling memperolehi keuntungan menerusi konsep ”Liberalisasi perdagangan” dengan cara menghapuskan sekatan tarif dan dasar perlindungan yang diamalkan oleh sesebuah negara. ii) Pola import Malaysia dengan negara China. Imbangan perdagangan ini amat menguntungkan Malaysia. Misalnya perkongsian teknologi dan kepakaran. Imbangan perdagangan ini amat merugikan Malaysia. kemudahan iii) iv) . Misalnya melalui penubuhan zon perdagangan bebas. nyatakan pola import dan eksport Malaysia dengan beberapa buah Negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 1999. NAFTA. i) ii) Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks perluasan pasaran antara negara.

Lembaran Praktis Geografi Kertas 2 STPM. Di ukur berdasarkan pencapaian hasil gerakerja dan perbincangan pelajar.0 25 610. Rakan Seperdagangan ASEAN Brunei Darussalam Indonesia Filipina Singapura Thailand Jumlah Berdasarkan jadual 1 di atas.0 325.0 b) Berasaskan nilai peratusan yang telah dikira. perkongsian data dan maklumat dan sebagainya. Import (US $) 318.0 1 553.4 Eksport (US $) 3. 2002. Rujukan Khusus 1. Latihan 2 Jadual 2 di bawah menunjukkan nilai eksport dan import Malaysia dengan beberapa buah negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002. perkongsian sumber.0 3 234. Rusly Musa .4 939. lukis sebuah graf bar yang sesuai untuk menunjukkan import dan eksport Malaysia dengan setiap rakan seperdagangan ASEAN pada tahun 1995.0 19 250.Bhd. [10 Markah].8 1 064. Shah Alam. c) Huraikan faktor-faktor yang boleh meningkatkan perdagangan intra-ASEAN.0 22 665.0 24 380.0 639.v) logistik. Penerbit: Federal Publications Sdn. Membantu negara-negara Asia Pasifik yang miskin dan kecil kuasa perdagangannya. [10 Markah]. Soalan Latihan Latihan 1: Jadual 1 di bawah menunjukkan import dan eksport antara Malaysia dengan rakan seperdagangan ASEAN pada tahun 2000. . Refleksi. a) Kirakan peratusan import dan eksport Malaysia dengan seperdagangan ASEAN pada tahun 2000. setiap rakan [5 Markah].

5 a) Berdasarkan jadual 2 di atas.923.5 13.909.019.9 18.7 RM: Juta Import 3.978. Negara-negara Asia Pasifik terpilih Thailand Indonesia Singapura Jepun Taiwan China JUMLAH Eksport 3. kirakan imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.0 1.5 44.1 Impak aktiviti pertanian terhadap alam sekitar: Kesan dan langkah mengatasinya – Kajian kes di Cameron Highland.0 5. [11 Markah] c) Huraikan kerjasama ekonomi serantau dan antarabangsa yang disertai oleh Malaysia bagi tujuan meningkatkan aliran perdagangannya. [ 6 Markah] b) Lukis sebuah graf bar yang sesuai untuk menunjukkan imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.559.414.724. Tajuk Impak aktiviti manusia terhadap alam sekitar Sub Tajuk 5.703.Jadual 2: Nilai Eksport dan Import (RM: Juta) Malaysia dengan beberapa buah Negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.9 47. [8 Markah] TEMA 5 : IMPAK ALAM SEKITAR DAN PENGURUSANYA Tema Impak alam sekitar dan pengurusannya.988.1 19.576.1 4.9 3. Masa 2 Waktu ( 80 minit) .203.236.9 12.2 2.635.2 3.422.

Ini kerana suhunya yang lebih sejuk kira-kira 24ºC berbanding dengan kawasan lain di Malaysia. Iklim di Cameron Highland adalah amat sesuai untuk tanaman sub tropika dan temperat yang meliputi tanaman seperti teh. Ciri-ciri fizikal kawasan Cameron Highland Aktiviti pertanian di kawasan Cameron Highland. Aras 3: • Membincangkan langkah mengatasi kesan negatif akibat aktiviti pertanian terhadap alam sekitar fizikal setempat. bungaan dan buahan sitrus. Isi-Isi Pembelajaran 1. Daripada segi tanihnya pula terbentuk oleh campuran granit yang berasid serta bewarna gelap. 1. sayuran. Langkah perundangan dan bukan perundangan untuk mengatasinya. Namun begitu sejak akhir-akhir ini kadar penerokaan tanah secara haram untuk pertanian di Cameron Highland semakin meningkat terutama sekali yang melibatkan kawasan bercerun dan lereng-lereng bukit. 4.Hasil Pembelajaran Setelah selesai mempelajari sub tajuk ini pelajar akan dapat: Aras 1: • Mengenalpasti pelbagai jenis aktiviti pertanian di Cameron Highland Aras 2: • Menghuraikan kesan aktiviti pertanian di Cameron Highland terhadap alam sekitar fizikal setempat. 2) Jenis aktiviti pertanian di Cameron Highland. Suhu yang rendah ini disebabkan oleh pengaruh faktor ketinggian tempatnya. 256 hektar telah digunakan sebagai kawasan pertanian iaitu kira-kira 24%. a) Daerah Cameron Highland terletak di dalam negeri Pahang. Ciri-ciri fizikal di Cameron Highland. Keluasannya ialah sebanyak 71. b) Sebahagian besar kawasan ini masih lagi diliputi hutan tebal. Purata hujan tahunannya pula ialah antara 104 mm hingga 317 mm. 2.255 hektar dan dari jumlah ini terdapat lebih kurang 5. Wilayah Cameron Highland merupakan satu-satunya kawasan terpenting dan tertua di Malaysia yang terlibat dalam aktiviti pertanian di kawasan tanah tinggi. Kesan-kesan negatif terhadap alam sekitar fizikal setempat. c) Topografi kawasan ini ialah bergunung-ganang. Ia memiliki tanih gembur berpasir. . 3. berbukit-bukau dan juga berlembah dengan kecerunannya antara 10º hingga 35º.

kejadian tanah runtuh dan juga pencemaran sumber air sungai dan tasik. Penanaman sayur-sayuran merupakan aktiviti pertanian yang paling besar memberikan impak negatif ke atas persekitaran fizikal di Cameron Highland khususnya dalam konteks meningkatkan kadar hakisan tanih. bunga turki. 580 keluarga pekebun sayur di Cameron Highland. iii) Tanaman bunga-bungaan juga ditanam secara giat dan berkembang maju di Cameron Highland. salad. i) Tanaman teh. tanaman . Namun begitu terdapat juga pekebun-pekebun kecil yang mengusahakan tanaman teh hijau secara kecil-kecilan. Sistem tanaman selingan dan tanaman bercampur amat popular dijalankan di kawasan ini. mawar.tomato dan juga kacang buncis.500 hektar. Ia meliputi kawasan seluas 2. Antara jenis bunga yang popular di tanam ialah seperti kekwa. Kebanyakan para penanam bunga ialah bekas pekebun – pekebun sayur yang telah beralih kepada industri penanaman bunga setelah harga sayuran menjadi tidak stabil (mudah mengalami tutun-naik) berbanding dengan harga bunga yang lebih konsisten. Terdapat hampir 25 jenis sayuran yang diusahakan. Pada masa ini keluasan tanaman bunga di Cameron Highland ialah sebanyak 300 hektar dan terdapat lebih daripada 40 buah pusat penyemaian bunga (nursery) di kawasan ini. Ini kerana kesedaran pemuliharaan tanah dikalangan pekebun di kawasan ini adalah amat rendah sekali. Sistem pertanian yang dijalankan ialah bersifat pertanian pasar dengan tanah digunakan secara intensif. kobis bunga. Justeru itu walaupun teh merupakan tanaman yang paling luas di Cameron Highland tetapi kadar hakisannya tanih yang dialami oleh kawasan ladang teh amat kecil berbanding dengan kawasan tanaman sayuran. Misalnya tanaman tomato dan kacang buncis diselingkan atau dicampurkan dengan tanaman lain seperti kobis.140 hektar dan mampu menghasilkan sumber pendapatan kepada hampir 1. Tanaman ini diusahakan secara perladangan oleh syarikat swasta terkenal iaitu BOH Plantations. Antara yang popular ialah seperti “Cactus Valley”. Terdapat empat jenis tanaman yang diusahakan secara komersial di Cameron highland iaitu tanaman teh yang diusahakan secara sistem perladangan. Kawasan perladangan teh merupakan kawasan penanaman yang terluas di Cameron Highland meliputi hampir 2. asparagus dan juga daun sadri di atas tapak tani yang sama. Daripada segi pemuliharaan tanah. Walaubagaimanapun tanaman teh oleh pekebun kecil ini telah berkurangan dan digantikan dengan tanaman sayuran serta bungaan. tanaman buah-buahan sitrus khususnya strawberry dan juga tanaman bunga-bungaan. Sepertimana dalam tanaman sayuran. dan juga bunga matahari. tanaman sayuran yang lebih bersifat sistem pertanian pasar/angkut. Antara yang popular ialah seperti kobis. ii) Penanaman sayur-sayuran pula merupakan aktiviti pertanian yang ke dua penting selepas tanaman teh.salad.a) Jenis-jenis tanaman yang ditanam. pengusaha ladang teh secara perladangan ini telah mengambil langkah yang sewajarnya bagi mengurangkan kadar hakisan tanah berbanding dengan sistem pertanian/tanaman lain. Kawasan ladang bunga biasanya terdapat di kawasan rendah/lembah atau di kawasan kaki bukit yang telah di teres. buahan dan bungaan. Misalnya pekebun masih berdegil menggunakan jentera berat bagi meratakan kawasan curam dan lereng bukit di samping penggunaan racun serangga yang berleluasa tanpa pengurusan yang sistematik seperti membuang botol-botol racun ke sungai serta tasik yang berdekatan.

Justeru itu kadar pencemaran sungai meningkat. Dalam jangka masa panjang cerun-cerun yang terhakis itu menjadi tidak stabil dan boleh mengalami pelbagai jenis gerakan jisim seperti kesotan tanah.383 juta meter padu tanah di Cameron Highland telah terhakis dan dengan mengambil kira kadar kehilangan tanah sebanyak 16. Dalam konteks geomorfologi pelbagai proses akan berlaku apabila permukaan tanah dibajak. Larian air permukaan akan membawa regolith dari atas cerun ke bawah cerun dan seterusnya masuk ke sistem sungai yang ada di kawasan pertanian berkenaan.sayuran dan bungaan telah menyebabkan berlakunya perubahan landskap yang ketara di Cameron Highland. Tanah Rata dan Brinchang. Permukaan cerun yang terdedah akan mengalami tindakan air larian permukaan yang akan menghakis-angkut regolit atau tanih dari atas cerun ke bawah cerun. c. Berdasarkan gambar foto udara jelas kelihatan kawasan –kawasan gondolan terutamanya di cerun atau lereng-lereng bukit. digembur. Satu pengukuran yang telah dilakukan oleh Dr. diteres dan diratakan untuk kegiatan pertanian khususnya di kawasan lereng-lereng bukit yang bercerun curam. Keluasannya di sekitar 250 hektar sahaja.bunga juga banyak menjejaskan kualiti alam sekitar setempat kerana kebanyakan pengusahanya menggunakan jentera berat untuk meratakan tanah di kawasan cerun curam. kehilangan daya pengikat dan cengkaman akar terhadap butiran tanah yang menyebabkan cerun-cerun menjadi tidak stabil. iv) Tanaman buahan sitrus. Ini kerana tanaman buahan sitrus khususnya strawberry tidak ekonomik untuk dijalankan di tapak pertanian yang luas serta bersifat jangka pendek. Perubahan landskap fizikal yang ketara . sistem sungai biasanya menjadi keruh. b. Pendedahan permukaan bumi secara terus kepada pelbagai proses geomorfologi seperti hakisan tanah dan tanah runtuh. berkelodak dan berlumpur serta mengalami kadar enapan yang tinggi sehingga dasarnya menjadi lebih cetek. Wan Ruslan Ismail mendapati bahawa terdapat . Pencemaran air sungai dan peningkatan kadar pemendapan sungai. gelangsaran tanah dan juga tanah runtuh . 3) Kesan Negatif Aktiviti Pertanian Terhadap alam Sekitar Fizikal di Cameron Highland.8 tan/hektar setahun maka kadar hakisan yang akan dialami oleh tanah-tanah pertanian di Cameron Highland menjelang tahun 2000 akan menjadi lebih serius lagi. Dalam konteks ini proses penyahutanan bagi tujuan mewujudkan kawasan pertanian ladang teh. Satu kajian yang telah dilakukan oleh Fuad Omar pada tahun 1988 mendapati bahawa hampir 2. Permukaan bumi kehilangan pelindung. Tanaman ini tidak dijalankan secara meluas sebaliknya lebih bersifat tanaman di dalam” rumah hijau”. Justeru itu kegiatan pertanian ini tidak begitu menjejaskan kualiti alam sekitar setempat. a. Kesannya permukaan lereng-lereng bukit akan mengalami hakisan yang ketara seperti wujudnya gegalur dan tanah tergondol. Di Cameron Highland fenomena hakisan dan tanah runtuh merupakan kesan yang paling besar kelihatan terutamanya di sekitar Ringlet.Seperti hutan semulajadi bertukar kepada “hutan tanaman”. permukaan tanah menjadi tergondol dan sebagainya.

kitar tenaga. paya dan sebagainya. iii) Kerosakan ekosistem seperti kemusnahan rantaian makanan. Termasuklah juga kemusnahan ekosistem seperti rantaian makanan dan habitat khususnya hutan yang telah dijadikan tapak pertanian. Kesannya sumber-sumber air tersebut akan mengalami pencemaran bahan kimia yang tinggi yang akan memberikan impak negatif terhadap ekosistem akuatik. Kemusnahan habitat mengambil masa yang lama untuk dipulihkan. 96). (Sumber Wan Ruslan Ismail. Pengurusan Sumber Alam Tropika. Penyahutanan untuk dijadikan tapak pertanian biasanya melibatkan kawasan hutan primer/hutan dara seperti dalam sistem perladangan teh.6 tan/Km²/tahun dan sungai Terla sebanyak 454.8 tan/Km²/tahun. Proses penyahutanan memusnahkan sama sekali habitat. tasik. Begitu juga dengan pergerakan larian air permukaan akan menuju ke sumber-sumber air yang ada di permukaan. komponen biotik dan abiotik yang kelak menggangu keseimbangan ekologi setempat. Di tempat baru ini mereka terpaksa bersaing dengan koloni lain. Kawasan hutan primer pada asalnya merupakan kawasan tadahan air yang amat penting kepada sistem hidrologi khususnya sungai. Dalam konteks kepelbagaian biologi akibat pemusnahan hutan untuk aktiviti perladangan teh dan sayuran akan menyebabkan kesan-kesan negatif berikut: i) Pelbagai spesis fauna dan flora diancam kepupusan/kemusnahan akibat kehilangan sumber-sumber makanan. Kemusnahan ekosistem dan kepelbagaian biologi (biodiversiti) seperti pelbagai spesis fauna dan flora yang diancam kepupusan. Dengan itu hidupan lain yang bergantung kepada tumbuhan seperti herbivor (kancil. DBP. Misalnya Sungai Bertam sebanyak 67. kualiti air sungai juga terjejas akibat pengggunaan baja kimia dan racun serangga/perosak. Apabila hutan dimusnahkan/dinyahkan maka fungsi pokok sebagai pengeluar utama akan musnah sama sekali. banjir dan sebagainya. Oleh itu apabila hutan- . Selain daripada pencemaran kelodak. Persaingan intra dan interspesis akan berlaku dan mana-mana spesis yang kalah akan musnah dan pupus. hakisan.Hutan berfungsi sebagai satu habitat. Menggangu kestabilan kitar hidrologi. Ketidakseimbangan ekologi mikro dan makro akan menimbulkan pelbagai kesan terhadap unsur-unsur lain seperti cuaca. Gangguan ekologi secara menyeluruh akan berlaku apabila hutan-hutan dimusnahkan secara lebih meluas. Di Cameron Highland pencemaran air di Tasik Ringlet merupakan satu contoh yang nyata. d.s. Racun serangga seperti DDT dan juga pelbagai jenis baja kimia yang digunakan ke atas tanaman sayuran akan mengalami larut resap ke dalam tanah atau di bawa bersama oleh larian air permukaan.0 tan/Km²/tahun. Kuala Lumpur.beberapa batang sungai di Cameron Highland mengalami kadar enapan yang tinggi. Apabila hal ini berlaku ia memberi kesan kepada hidupanhidupan lain yang sememangnya saling bergantung di dalam sesebuah hutan itu. kolam. Justeru itu haiwan-haiwan akan berhijrah ke hutan/habitat lain untuk mencari perlindungan atau tempat baru. e.. m. 1999. sungai Tringkap sebanyak 758. rusa) akan kehilangan sumber-sumber makanan. ii) Penghijrahan spesis akibat pemusnahan habitat . Jika larut resap berlaku maka sebatian kimia dari baja dan racun serangga tadi akan dibawa oleh aliran air bawah tanah (sistem akuifer) menuju ke sungai.

storan dan edaran air tanah (gangguan kepada sistem akuifer) yang seterusnya boleh menjejaskan sumber dan bekalan air kepada sungai. mengenakan denda yang berat iaitu menaikkan kadar kompaun.kolam dan sebagainya. penjara. untuk akibat a. Sebagai contoh empangan mengalami penurunan paras airnya. Pertama. Secara khusus amalan pengurusan yang cekap boleh dilaksanakan seperti berikut: i) Membenarkan aktiviti pertanian dijalankan hanya di kawasan yang mempunyai kesan yang paling minima kepada persekitaran fizikal. udara menjadi lebih kering (dry air) dan persekitaran fizikal terdedah kepada bahangan matahari secara langsung tanpa ditapis dan diserap oleh kanopi tumbuhan. ke dua menyebabkan kelembapan udara menurun (pembentukan udara kering) dan ke tiga mengurangkan kadar susupan. Kesannya peratus kelembapan udara akan menurun.hutan tersebut di hapus dan dimusnahkan maka fungsinya sebagai kawasan tadahan air akan terjejas/hilang. Keadaan ini akan menyebabkan indeks suhu sekitar meningkat menjadi lebih panas berbanding dengan sebelumnya. b. Fenomena ini dinamakan sebagai pemanasan setempat. mengharamkan penggunaan jentera berat. menarik balik lesen operasi kepada pengusaha pertanian dan pekebun sayur yang melanggar akta kualiti alam sekitar 1974 dan akta pemuliharaan kawasan tanah tinggi. 4) Cadangan angkah yang wajar diambil mengurangkan kesan kerosakan persekitaran fizikal aktiviti pertanian di Cameron Highland. Tetapi apabila ia dimusnahkan untuk tujuan pertanian maka gangguan terhadap proses sejat-peluhan (evopotraspiration) pokok-pokok akan terjadi. Amalan pengurusan yang cekap: Memberbaiki tatacara/prosedur pemberian dan penggunaan oleh pejabat tanah dan daerah. f. merawat atau membersihkan sungai yang tercemar dan sebagainya. sungkupan plastik. Perubahan suhu mikro/pemanasan setempat. Hutan semulajadi sebenarnya berfungsi sebagai ”menyederhanakan suhu sekitar” dengan cara mengekalkan peratus kelembapan udaranya. memotong cerun mengikut spesifikasi yang dibenarkan. menanam tanaman tutup bumi. Terdapat beberapa sebab yang boleh dikaitkan dengan gangguan ke atas kestabilan kitar hidrologi ini. penyahutanan telah mengurangkan proses transpirasi tumbuhan untuk membebaskan wap-wap air ke udara sebagai penyumbang kepada sejat-peluhan bagi membentuk awan. paya. Pada masa kini Cameron Highland tidak lagi sesejuk masa lalu. Kawasan yang mempunyai resiko yang tinggi yang boleh menyebabkan hakisan dan tanah runtuh seperti di lereng – lereng bukit yang bercerun curam hendaklan diistiharkan sebagai kawasan rezab . Selain itu pihak kerajaan juga mestilah menghukum pegawai kerajaan yang rasuah dalam konteks pemberian lesen dan kebenaran menggunakan tanah di kawasan tanah tinggi termasuk juga langkah menyediakan laporan EIA yang lengkap sebelum sesuatu projek pembangunan pertanian di kawasan tanah tinggi dijalankan. Langkah perundangan: Melipatgandakan usaha pemantauan oleh pihak berkuasa. membina benteng untuk menstabilkan cerun. Daun dan kanopi tumbuhan tidak boleh lagi membebaskan wap-wap air ke udara.tasik.

Satu kajian yang telah dilakukan oleh AVRDC dan Mardi pada tahun 1992 terhadap 252 pekebun sayur di Cameron Hinghand mendapati bahawa “petani/pekebun tidak merasakan masalah hakisan tanah sebagai suatu ancaman yang serius kepada tanaman mereka sebaliknya ketidakstabilan harga sayuran merupakan satu ancaman besar ”. v) Menggabungkan kaedah dan amalan pengurusan tanah pertanian melalui tiga cara iaitu: • Kaedah agronomi seperti menutup permukaan tanah dengan sungkupan daun dan plastik dan juga meningkatkan kadar larut resap tanah dengan tanaman pelindung/tutup bumi seperti pokok kekacang.pertanian yang kekal. merehatkan tanah. ii) Menggalakkan aktiviti penanaman sayur-sayuran dan bungaan dengan menggunakan kaedah hidroponik dan kaedah rumah hijau di kawasan tanah pamah bukannya menanam sayuran di lereng-lereng bukit atau kawasan bercerun curam yang boleh menyebabkan hakisan tanah dan ketidakstabilan cerun. Kaedah mekanika seperti pembinaan kontur/teres. iv) Bagi kawasan cerun yang dibenarkan untuk pertanian maka pekebun sayur mestilah membina teres-teres yang sesuai dan lebar bagi mengurangkan halaju larian air permukaan. seminar. iii) Menggunakan baja kimia dan racun serangga dengan kadar yang minima dan menguruskannya secara berhemah iaitu tidak membuang sisa racun dan baja kimia sewenang-wenangnya ke dalam sistem saliran seperti sungai dan tasik sebaliknya menyediakan kawasan pelupusan yang khusus. giliran kawasan penanaman dan sebagainya. pihak swasta dan badan bukan kerajaan (NGO) perlu mengambil langkah menyedarkan dan memberikan kefahaman kepada pekebun menerusi risalah. dialog. zon perlindungan (hutan yang dikekalkan dalam keadaan semulajadi).program gotong-royong termasuk pendidikan alam sekitar. membina benteng dan sebagainya. tanaman selingan dan lain-lain lagi. seminar. Menjalankan kempen kesedaran kepada pekebun sayur dan pengusaha pertanian tentang masalah hakisan dan kesannya kepada persekitaran fizikal menerusi risalah. Kaedah penyuburan tanah seperti pembajaan kimia/organin untuk mengekalkan keseimbangan nutrien tanah. sesi penerangan/dialog. Cadangan yang dibuat oleh Jabatan Pertanian Malaysia berkaitan dengan kelebaran teres –teres pertanian di kawasan bercerun/lereng-lereng bukit ialah antara 1 hingga 2 meter bagi setiap teres.kaedah tanaman berjalur. mewujudkan sistem perparitan dan saliran di kawasan pertanian. Ini menunjukkan bahawa kesedaran petani/pekebun terhadap kesejahteraan alam sekitar terlalu rendah. • • c.program gotong-royong . Justeru agensi kerajaan khususnya Jabatan Pertanian.

Huraikan langkah-langkah yang perlu diambil bagi mengatasi kesan negatif [10 Markah] (Tugasan pelajar Sila rangkakan jawapan bagi soalan di atas berasaskan prinsip: FHC – Fakta diikuti oleh Huraian dan dilengkapi dengan contohcontoh yang spesifik) Langkah 3 ( Penutup dan Rumusan – 10 Minit) Guru menyenaraikan isi-isi penting berkaitan dengan soalan yang diberikan di atas Rangka dan Skema Jawapan: Dengan merujuk kepada kawasan pembangunan tanah tinggi di Malaysia. Langkah 2: (Diskusi Pelajar – 30 Minit ) Pelajar diagehkan kepada beberapa kumpulan untuk merangka jawapan berkaitan dengan tugasan soalan yang diberikan seperti di bawah: Soalan Dengan merujuk kepada kawasan pembangunan tanah tinggi di Malaysia. kesan dan langkah mengatasinya di Cameron Highland. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru/Kuliah – 40 Minit ) a) Guru Memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas. [ 10 Markah] c) tersebut.dan sebagainya bagi menghasilkan pembangunan pertanian yang lestari untuk masa depan Cameron Highland. a) Nyatakan EMPAT jenis aktiviti ekonomi yang dijalankan [5 Markah] b) Jelaskan kesan negatif aktiviti ekonomi tersebut terhadap persekitaran fizikal kawasan setempat. jenis aktiviti pertanian. a) Nyatakan EMPAT jenis aktiviti ekonomi yang dijalankan Judul Isi Jawapan [5 Markah] Markah . b) Guru menjelaskan ciri fizikal.

tanaman perladangan. projek hidroelektrik dll  Aktiviti pembalakan / penyahutanan untuk pelbagai tujuan.  Aktiviti perniagaan. 2. Kesan hakisan tanih dan tanah runtuh – kewujudan gegalur di cerun2 Markah . Aktiviti penternakan termasuk akuakultur. Menyatakan empat jenis aktiviti ekonomi (1 jenis = 1 markah) 1 1 1 1 1 1 1 1 = 1 Markah = 4 Markah b) Jelaskan kesan negatif aktiviti ekonomi tersebut terhadap persekitaran fizikal kawasan setempat. Perubahan landskap fizikal secara besar-besaran – penggondolan bukit.infrastruktur. Bukit Fraser. Genting Highland. Menamakan kawasan tanah tinggi (sekurang-kurangnya satu kawasan) 2.sayuran dan bungaan.  Aktiviti perkhidmatan     Pemarkahan: 1. Aktiviti pembinaan – pembinaan perumahan. padang golf. Aktiviti pelancongan.Tanah Tinggi Kundasang dll. Di antaranya ialah: Aktiviti pertanian seperti tanaman teh. hutan primer bertukar kepada hutan sekunder.Menamakan kawasan pembangunan tanah tinggi di Malaysia. jaringan pengangkutan. Contohnya: Cameron Highland. Menyatakan jenis aktiviti ekonomi yang dijalankan di kawasan tanah tinggi. [ 10 Markah] Judul Isi Jawapan Diantara kesan negatif aktiviti ekonomi terhadap persekitaran fizikal di kawasan tanah tinggi ialah: 1. bangunan dll.

Peningkatan suhu mikro – kawasan sekitar tidak lagi sesejuk atau nyaman daripada keadaan sebelumnya akibat penyahutanan untuk pelbagai tujuan. 7. 3. Pencemaran sumber air (tasik.paya) termasuk sungai – Sungai menjadi keruh dan berkelodak atau pencemaran sumber air akibat penggunaan racun serangga dan baja kimia dalam pertanian serta penyaliran sisa kumbahan dari sektor pelancongan yang menjejaskan ekosistem akuatik. 4. 6. kolam.pertanian dll. rantaian makanan dll yang berkaitan dengan ekologi hutan (Pemarkahan: Mana-mana 5 isi x 2 Markah = MAX 10 Markah) 2 2 2 2 2 2 c) Huraikan langkah-langkah yang perlu diambil bagi mengatasi kesan negatif tersebut. penjara. menghukum pegawai yang rasuah dll termasuk langkah EIA sebelum sesuatu projek pembangunan di kawasan tanah tinggi dijalankan. menarik balik lesen operasi. tasik. Kerosakan ekosistem hutan – kemusnahan habitat dan spesis/kepelbagaian biologi.cerun bukit atau tanah runtuh/batu runtuh di kaki bukit yang sudah di potong dan diteres oleh jentera berat untuk aktiviti pembinaan. Amalan pengurusan yang cekap: Meliputi: 2 Markah . mengenakan denda yang berat – menaikkan kadar kompaun. Menjejaskan kesuburan tanih/lapisan top soil semakin nipis – menggangu keseimbangan nutrien tanih apabila tumbuhan yang melindungi permukaan tanih di tebang/dimusnahkan. 5 Memusnahkan kawasan tadahan air – menjejaskan sumber air kepada sungai.kolam. paya dan empangan akibat aktiviti pembalahan dan penyahutanan. [10 Markah] Judul Isi Jawapan Langkah-langkah yang perlu diambil bagi mengatasi kesan negatif di atas ialah: Langkah perundangan: Melipatgandakan usaha pemantauan oleh pihak berkuasa.

Rujukan Khusus 1. 9.program gotong-royong termasuk pendidikan alam sekitar. Petaling Musa dan Nurashikin Abdullah. groin dan gabion. Kempen dan PAS : MAX 2 markah 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 Refleksi. 2. seminar. Amalan pengurusan : MAX 6 markah.tembok penahan (retainning wall) serta sungkupan plastik untuk menstabilkan cerun. Teks Pra U Geografi STPM. Memotong cerun bukit mengikut spesifikasi yang dibenarkan.1. Memberbaiki tatacara/prosedur penggunaan tanah di kawasan tanah tinggi. Rusly Manusia Sekitar. Di ukur berdasarkan pencapaian hasil pembelajaran dalam gerakerja pelajar membincangkan isi-isi penting bagi menjawab tugasan soalan yang diberikan. Pemarkahan: Langkah perundangan : MAX 2 markah. menggunakan baja organik.s. Mengharamkan penggunaan jentera berat di kawasan tanah tinggi. Menanam tanaman tutup bumi di tapak pertanian atau tanaman rumput dan tumbuhan pelindung di kawasan bercerun. 5. kawalan biologi agar tidak terlalu bergantung kepada baja kimia serta racun serangga. Jaya. Langkah kestrukturan seperti membina benteng konkrit. 2005. 149 – 155. Amalan pertanian yang mesra alam seperti kaedah hidroponik. 8. Merawat atau membersihkan sungai yang tercemar.. Kempen dan Pendidikan Alam Sekitar: Kempen kesedaran kepada penduduk setempat dan pengusaha – menerusi risalah. . Membina sistem saliran – parit dan longkang yang sistematik untuk penyaliran air yang lebih sempurna. Menanam semula hutan yang sudah ditebang/penghutanan semula. sesi penerangan/dialog. 6. 3. 4. 7. 10. Penerbit:Pearson dan Longman. Bab 6 – Pembangunan Ekonomi dan Alam m. Amalan pertanian berteres/mengikut kontor.

Tajuk Pengurusan Alam Sekitar Sub Tajuk 5.Tema Impak alam sekitar dan pengurusannya.2 Prinsip-prinsip pembangunan lestari (berterusan) Masa 2 Waktu ( 80 minit) .

Kedua prinsip pembangunan yang mengadunkan dengan usaha pemeliharaan dan pemuliharaan alam sekitar agar kesejahteraan hidup boleh dinikmati oleh semua penduduk. Kemajuan sosio-ekonomi dalam sesebuah negara itu amat dituntut. Isi-Isi Pembelajaran a) Konsep Pembangunan Lestari (b) Menghuraikan lapan prinsip pembangunan berterusan (lestari) (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) (vii) Menjana atau menggalakkan semula pertumbuhan ekonomi Mengubah kualiti pertumbuhan ekonomi bagi menjamin kesejahteraan hidup Memulihara dan mempertingkatkan asas sumber Memastikan aras penduduk yang boleh ditampung Mengorientasikan semula teknologi dan kaedah pengurusan risiko Mengintegrasikan alam sekitar dan ekonomi dalam membuat keputusan Memperbaharui hubungan ekonomi antarabangsa . Ia bukanlah dua titik pemisah yang bergerak ke kiri dan ke kanan di atas satu garis lurus. Sisipan Konsep: Konsep Pembangunan Lestari Pembangunan lestari berteraskan kepada konsep pembangunan berterusan yang boleh difahami dari dua sudut.Hasil Pembelajaran Setelah selesai mempelajari sub tajuk ini pelajar akan dapat: Aras 1: • Mentakrifkan konsep pembangunan lestari (berterusan) Aras 2: • Mengenalpasti lapan prinsip pembangunan lestari (berterusan) Aras 3: • Menghuraikan prinsip-prinsip pembangunan berterusan. Dalam hal ini antara pembangunan dengan alam sekitar seharusnya bergerak seiringan dan segandingan . Pertama nikmat pembangunan sesebuah negara hendaklah berterusan dan boleh menjamin kesejahteraan hidup generasi kini dan akan datang. tetapi ia tidak seharusnya mengorbankan aspek alam sekitar.

Dapatan Hasil Perbincangan Kelas Terdapat tiga aspek penting yang mesti digabungjalinkan dalam melaksanakan pembangunan lestari dalam sektor perhutanan di Malaysia iaitu langkah perundangan. langkah pengurusan yang strategik dan juga langkah kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. Langkah 2: (Diskusi Pelajar di dalam kelas – 40 Minit ) Pelajar diagehkan kepada beberapa kumpulan untuk merangka jawapan berkaitan dengan tugasan soalan yang diberikan seperti di bawah: Soalan Aplikasi Prinsip Pembangunan Lestari dalam Sektor Perhutanan di Malaysia. Soalan Perbincangan: Jelaskan bagaimana Prinsip Pembangunan Lestari Telah diterapkan dalam Sektor Perhutanan di Malaysia. Kedua-duanya terangkum dalam DASAR PERHUTANAN NEGARA 1978. b) Guru menjelaskan lapan prinsip pembangunan lestari. Langkah Perundangan: Di Malaysia kelestarian dalam pembangunan sektor perhutanan boleh ditinjau melalui dua aspek iaitu melalui langkah perundangan dan bukan perundangan.(viii) Memperkukuhkan kerjasama antarabangsa Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru/Kuliah – 20 Minit ) a) Guru Memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas. Dasar ini menjadi asas .

Pengeluaran semua jenis keluaran hutan dalam negara akan berkekalan serta pada kadar yang berpatutan untuk pertanian.kegunaan tempatan dan eksport. bekalan air bersih. Iklim dan rupa bumi yang sempurna. Kawasan-kawasan hutan yang cukup bagi tujuan beristirehat. kesuburan tanah dan keadaan alam sekeliling yang memuaskan supaya kesan banjir dan hakisan kepada sungai dan tanah pertanian dapat dikurangkan . Kawasan hutan seperti ini dinamakan HUTAN LIPUR. iii. menjalankan penyelidikan serta pendidikan dan memelihara tumbuh-tumbuan dan margastua. sebelum hak milik tanah diberi dan juga mengikut cara mengusahasilan dan pemerosesan hasil yang sempurna mengikut kadar keperluan daya pemerosesan tempatan yang optimun.yang kukuh untuk memastikan pengekalan sumber-sumber hutan dan keberterusannya agar sentiasa dapat memberikan sumbangan yang bermakna kepada pembangunan sosioekonomi negara. Kawasan hutan seperti ini dinamakan HUTAN BERHASIL. c) Melaksanakan usaha-usaha penyelidikan dan pembangunan (R&D). Bagi menjamin pengurusan hutan yang teratur. Dasar Perhutanan Negara 1978: 1. d) Menjamin supaya pengusahasilan hasil hutan dari kawasan-kawasan yang diluar hutan simpan kekal itu dilaksanakan dengan cara mengadakan rancangan yang seimbang dengan kadar pembangunan tanah bagi tujuan mendapatkan faedah-faedah paling tinggi untuk rakyat. pemulihan dan menghutan semula melalui satu program yang tegas berpandukan kepada amalan SILVILKULTURE yang sempurna serta berpatutan supaya dapat mengeluarkan hasil yang tinggi. b) Menguruskan kawasan hutan simpan kekal dengan sempurna supaya dapat memberikan faedah sosio-ekonomi dan keselesaan alam sekeliling dengan sepenuhnya kepada penduduk dan negara. .cekap optimun dan lestari maka Dasar Perhutanan Negara (1978) telah mengistiharkan langkah-langkah berikut: a) Mengisytiharkan sebagai Hutan Simpan Kekal tanah-tanah yang cukup luasnya serta bersesuaian kedudukannya di seluruh negara mengikut cara penggunaan yang sempurna bagi menjamin: i. Kawasankawasan hutan seperti ini dinamakan sebagai HUTAN PERLINDUNGAN. ii. e) Menggalakkan usaha mengeluar dan menggunakan kayu bagi semua jenis keluaran hutan dengan sepenuhnya dan penubuhan perusahaan kilang berasaskan kayukayan dengan kadar keperluannya ditentukan supaya seimbang dengan kadar pengeluaran balak bukan sahaja untuk meninggikan mutu penggunaan tetapi juga membuka peluang perkerjaan serta mendapatkan pertukaran mata wang asing.

Dengan perlaksanaan Dasar Perhutanan Negara sebanyak 4.8 juta hektar atau 77% dari 6. b. e.menanda atau menoreh Mencari. Untuk menghasilkan langkah yang lebih tegas melalui sistem perundangan maka pihak kerajaan telah meluluskan Akta Perhutanan Negara dan Akta Industri Berasaskan Kayu pada tahun 1984. Jabatan PERHILITAN mengawal aktiviti perburuan melalui sistem perlesenan. Dari jumlah hutan simpan kekal ini 2. Dalam konteks pemeliharaan hidupan liar pula akta perlindungan hidupan liar 1976 telah dihasilkan bertujuan untuk memastikan spesis hidupan liar di Negara kita tidak pupus dan terus memberikan faedah kepada generasi akan datang.000 atau 2 tahun penjara atau kedua-duanya sekali. Memasuki Hutan Simpan Kekal. g) Memupuk kefahaman yang meluas kepada umum tentang peri pentingnya hutan serta faedah-faedahnya kepada generasi akan datang melalui saluran-saluran media sekaligus mewujudkan semangat kerjasama dalam menjaga khazanah perhutanan negara. 3. d.6 juta hektar taman negara dan kawasan hidupan liar. jerat dan f. Menceroboh dengan apa jua cara.memburu. Oleh itu Jabatan PERHILITAN diberi kuasa sepenuhnya untuk melaksanakan akta tersebut dan pindaanpindaannya. pokok. Menebang. Akta ini juga menetapkan bahawa sesiapa yang didapati melanggar larangan-larangan tersebut boleh didakwa di mahkamah dan boleh di denda maksima sehingga RM:50.2 juta hektar kawasan hutan di Semenanjung Malaysia telah digazetkan sebagai Hutan Simpan Kekal. Sesiapa yang memburu atau menyimpan atau memperniagakan hidupan liar yang tidak dibenarkan akan dikenakan denda atau dipenjara. Larangan-larangan tersebut ialah: a. 2. c. Menggunakan bahan beracun atau bahan letupan di dalam sungai atau tasik bagi maksud menangkap ikan.menggelang.f) Melaksanakan program latihan perhutanan yang lengkap di semua peringkat dalam sektor awam atau swasta bukan sahaja untuk menjamin bekalan tenaga manusia yang cukup bagi industri perkayuan tetapi juga meliputi menjaga dan melindungi hutan serta aspek-aspek sains perhutanan. . Akta perhutanan negara ini telah menggariskan beberapa larangan yang berkaitan dengan kawasan hutan simpan kekal. Kita juga mempunyai 0.memetong. Membersih atau membajak mana-mana tanah untuk tanaman atau Sebarang maksud lain.mengambil dan mendedahkan kepada sebarang proses pengilangan atau memindahkan sebarang hasil hutan atau mineral.9 juta hektar sebagai hutan perlindungan.9 juta hektar diuruskan sebagai hutan produktif dan 1.menembak memasang menjebak.

Dalam konteks penebangan hutan. Perak (2. Yamane dan Batai yang cepat tumbesarannya dan jangkaan pusingan hidup selama 15 tahun. program ladang hutan bermutu tinggi .00 hektar).Perak.penjagaan dan penggantian sesuatu dirian hutan dengan teratur.0 Hektar). Sistem ini menetapkan dirian baki 32 pokok sehektar selepas penebangan pokok dilakukan. Kedua.Di samping tanaman cepat tumbuh.00 hektar) dan Kelantan (163. Kedua-dua sistem ini menitikberatkan kepada kaedah penebangan hutan secara sistematik dan berjadual.586.748 hektar telah siap ditanam di negeri-negeri berkenaan. iaitu kaedah SILVILKULTUR. Pahang. Projek ini bertujuan untuk membekalkan bahan kayu industri dan memenuhi keperluan tempatan. Langkah Pengurusan Hutan 1.0 hektar). Sehingga 31 Ogos 1993 seluas 51. Berdasarkan maklumat daripda inventori ini maka dua kaedah penebangan diamalkan.4. Bagi memantapkan lagi langkah perundangan ini kerajaan telah mewartakan hutan rezab atau Taman Negara yang juga menjadi Kawasan Perlindungan Hidupan Liar (KPHL). Bagi Sistem Tebangan Memilih pula satu inventori dibuat di sesuatu kawasan yang hendak ditebang. Selangor. Pahang (18. Iaitu sebilangan kecil sahaja pokok yang telah dipilih dan ditandakan untuk ditebang. Johor (17. Antara program yang popular di bawah silvilkultur ialah projek Ladang Hutan Kompensatori (CFPP) yang telah dilancarkan dalam tahun 1982. Peraturan-peraturan yang mengawal pengurusan Taman Negara dan kawasan perlindungan hidupan liar sekali lagi diletakkan di bawah pengawasan Jabatan PERHILITAN.Negeri Sembilan.Kelantan dan Terengganu.889. Pertama. Malaysia memberi tumpuan kepada dua sistem penebangan berikut iaitu Sistem Sebaya Malaya (MUS) dan Sistem Pengurusan Tebangan Memilih (SMS).125.pertumbesaran. bagi kawasan yang tidak mempunyai pokok dagangan muda penebangan secara Sistem Sebaya Malaya digunakan. 3. Silvilkultur ialah satu cara pemulihan hutan yang melibatkan penubuhan ladang hutan.00 hektar). Dalam Sistem Sebaya Malaya kesemua pokok-pokok yang mempunyai nilai dagangan ditebang dalam satu operasi dan tempoh pusingan tebangannya adalah antara 60 hingga 80 tahun.000 hektar kawasan hutan miskin telah dikenalpasti dan dirancang penubuhannya di beberapa buah negeri di Semenanjung Malaysia. sekiranya sesuatu kawasan itu kaya dengan pokok dagangan yang muda maka kaedah Polikitar diamalkan. Seluas 98. Ini bermakna tempoh penebangan kali ke dua adalah seusia dengan kitar hidup pokok tersebut. pengurusan hutan dan pemeliharaan sumber hutan yang berkekalan terus diberikan penekanan. terdapat satu lagi cara pengurusan hutan yang lestari dan berkekalan di amalkan di Malaysia. Terengganu (200. 2. Selangor (8. Pusingan tebangan yang diamalkan dalam kaedah polikitar ialah 30 tahun di Semenanjung Malaysia dan 25 tahun di Sabah serta Serawak.00 hektar). Selain daripada kaedah penebangan hutan di atas. Setakat ini spesis-spesis yang ditanam adalah daripada spesis kayu keras tropika seperti Acacia Mangium.0 hektar). Pokok-pokok tersebut mestilah cukup umurnya dan mempunyai diameter minimum 45 hingga 50 centimeter. Negeri Sembilan (4. Selaras dengan Dasar Perhutanan Negara.079. Projek ini dilaksanakan di 7 buah negeri iaitu Johor.706.

dengan spesis Pokok Jati mula dilaksanakan di Kedah pada tahun 1988. Matlamat keluasan tanaman bagi Rancangan Malaysia Ke Lima dan Ke Enam adalah masingmasing 750 dan 1,250 hektar iaitu dengan keluasan tanaman 250 hektar setahun yang dibiayai melalui pinjaman daripada kerajaan persekutuan. 4. Sementara itu perladangan hutan di Sabah telah bermula dari tahun 1922 lagi dengan tertubuhnya percubaan tanaman pokok Jati untuk pengeluaran kayu keras di Kota Marudu. Perladangan hutan secara komersial bermula pada tahun 1974 dengan rancangan penubuhan seluas 60,000 hektar oleh Syarikat Sabah Softwood Sdn.Bhd (SSSB) di Brumas, Tawau. Penubuhan SSSB iaitu sebuah syarikat kerjasama antara North Borneo Timbers Bhd (40% pegangan saham) dan Yayasan Sabah (60% pegangan saham) bertujuan untuk menghutan semula kawasan-kawasan yang telah dibalak dengan spesisspesis yang cepat membesar seperti Pinus Caribaea dan Pinus Oocarpa. Susulan daripada itu Lembaga Kemajuan Perhutanan Sabah (SAFODA) telah ditubuhkan pada tahun 1976. Objektif penubuhannya aalah untuk menjalankan kerja-kerja penghutanan semula seluas 200,000 hektar kawasan terbiar akibat daripada aktiviti pertanian pindah dengan spesis seperti Acacia Mangium,Yamane,Eucalyptus Deglupta,Pinus Caribaea dan Pinus Oocarpa. Di bawah Rancangan Malaysia ke Enam (1991 - 1995) Jabatan Perhutanan Negeri Sabah telah mengenalpasti kawasan seluas 62,000 hektar boleh ditanami dengan pokok jenis tempatan seperti pokok Sentang dan Exotic. 5. Di Serawak, program pemulihan hutan secara ladang telah bermula semenjak 1920 dengan penubuhan seluas 19 hektar tanamam pokok Engkabang di dalam kawasan hutan Simpan Semenggoh. Projek tanaman ini kurang mendapat sambutan sehinggalah pada tahun 1965 satu program yang dinamakan “PROGRAM PENYELIDIKAN PENGHUTANAN” dilancarkan di dalam Rancangan Malaysia Pertama (1966 - 1970). Program ini antara lain bertujuan untuk mengenalpasti spesis-spesis tempatan dan Exotic untuk pembangunan ladang hutan dengan tumpuan menghutan semula kawasan-kawasan yang ditinggalkan oleh petani-petani pindah. Spesis-spesis yang ditanam termasuklah Engkabang, Durian,Mahogani,Acacia Mangium,Yamane dan Batai. Program perladangan hutan secara komersial telah dilancarkan pada tahun 1979 dan diperkembang luas dalam rancangan Malaysia Ke Empat (1981-1985). Sehingga 1993, Jabatan Hutan Negeri Serawak telah berjaya menubuhkan seluas 6,613.4 hektar ladang hutan di dalam kawasan yang ditinggalkan oleh petani pindah dan di beberapa kawasan hutan simpan. 6. Bidang Penyelidikan dan Pembangunan (R&D). Kejayaan program Silvilkultur di Malaysia banyak dibantu oleh perkembangan pesat bidang R&D khususnya yang berkaitan dengan pengurusan,penjagaan dan perawatan hutan. Menyedari hakikat ini pihak kerajaan telah menubuhkan satu Jawatan Kuasa Penyelaras Penyelidikan dan Pembangunan Ladang Hutan Malaysia pada 18 November 1988. Jawatan kuasa tersebut terdiri daripda tenaga-tenaga pakar dan penyelidik dari Jabatan Perhutanan Semenanjung Malaysia (JPSM), Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia (FRIM) dan Universiti Pertanian Malaysia kini Universiti Putra Malaysia (UPM). Sebagai institusi yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan hutan, FRIM dan UPM berkerjasa erat dan bertanggungjawab menjalankan penyelidikan demi menjamin kejayaan program perladangan hutan terutamanya dalam bidang seperti pengurusan, biakbaik pokok serta

sifat dan penggunaan kayu. Program penyelidikan dan pembangunan akan terus berkembang dengan bidang-bidang penyelidikan yang sedia ada disamping memberikan penekanan kepada penyelidikan pemilihan spesis,kesesuaian spesis dengan tapak tanaman, bekalan stok tanaman,silvilkulture,kajian ekonomik spesis ladang serta kawalan serangga dan penyakit. Langkah Kempen dan Pendidikan Alam Sekitar. 1. Pencegahan adalah lebih baik daripada pemulihan. Justeru itu perancangan untuk menguruskan ekosistem hutan dalam jangka masa panjang mestilah melibatkan unsure kededaran kepada orang ramai. Untuk menanam unsur kesedaran ini maka pentingnya diadakan kempen dan pendidikan alam sekitar secara berterusan. Pendidikan alam sekitar boleh dilaksanakan pada dua peringkat. Pertama peringkat sekolah sebagai kurikulum formal yang diajar dalam matapelajaran geografi dan juga interdisiplin seperti dalam matapelajaran sains. Peringkat ke dua ditujukan kepada orang ramai dalam konteks kempen kesedaran seperti kempen cintailah hutan kita, kempen the green world dan lainlain lagi. Selain itu langkah kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar ini juga dilakukan oleh badan bukan kerajaan (NGO) seperti Persatuan Pencinta Alam Sekitar Malaysia dan juga Sahabat Alam Sekitar (SAM). Usaha yang berterusan khususnya kepada generasi muda diharap akan dapat mewujudkan masyarakat yang boleh hidup dengan harmoni dengan persekitaran hutan. 2. Dalam konteks kerajaan pula usaha untuk berkerjasama dengan Negara-negara serantau dan dengan pertubuhan Pertubuhan alam sekitar dunia yang lain sentiasa dilakukan. Dengan Negara ASEAN, Malaysia turut menyertai Program Alam Sekitar ASEAN. Selain itu Jabatan Perhutanan juga berkerjasama rapat dengan banyak pertubuhan antarabangsa. Misalnya Hari Perhutanan Sedunia disambut setiap tahun oleh Malaysia dengan melaksanakan program menanam pokok-pokok, pameran ceramah dan sebagainya. Dana sedunia alam semulajadi Malaysia (WWF) mempunyai pejabat dan wakil-wakilnya di Kuala Lumpur dan Kucing untuk membantu usaha-usaha perancangan dan pengurusan tumbuh-tumbuhan semulajadi dan hidupan liar dari segi bimbingan, perkhidmatan teknikal, kewangan dan pendidikan. Langkah 3 ( Penutup dan Rumusan – 10 Minit) Guru menyenaraikan isi-isi penting berkaitan dengan soalan yang diberikan di atas

Refleksi.
Di ukur berdasarkan pencapaian hasil pembelajaran dalam gerakerja pelajar.

Rujukan Khusus

1. Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah, Teks Pra U Geografi Manusia STPM, Tema 5 Bab ,14, m.s 423 - 473 Penerbit:Pearson dan Longman, Petaling Jaya, 2005.

Tugasan Pelajar : Latihan Menjawab Soalan
Sila Jawab Semua soalan yang diberikan:

Soalan 1. Berdasarkan kepada Malaysia, a) Terangkan langkah-langkah perundangan yang boleh diambil bagi memelihara dan memulihara alam sekitar fizikal. ( 12 Markah) b) Cadangkan langkah bukan perundangan yang boleh diambil bagi mengatasi masalah kemerosotan kualiti sumber udara dan sumber air di Negara itu. (13 Markah) Soalan 2. a) Dengan merujuk kepada contoh-contoh tertentu, jelaskan punca-punca utama yang menyebabkan berlakunya pencemaran dan kemusnahan sumber-sumber marin. (13 Markah) b) Huraikan langkah-langkah yang wajar diambil untuk memelihara dan memulihara sumber-sumber marin ini. ( 12 Markah) Soalan 3.
a) Apakah yang dimaksudkan dengan pengurusan sumber air yang lestari?. (5 Markah)

b) Huraikan langkah-langkah yang boleh diambil untuk menjamin sumber air di Malaysia agar sentiasa bersih dan berterusan. (10 Markah) c) Jelaskan kesan-kesan pembandaran terhadap sistem hidrologi bandar. (10 Markah)

TEMA 6: KAJIAN LAPANGAN/KAJIAN LUAR GEOGRAFI KERTAS 2 (Alam Sekitar Manusia).
HASIL PEMBELAJARAN • Memahami prinsip-prinsip kajian luar seperti menyatakan tajuk dan kawasan kajian secara mikro (kawasan yang kecil), mengemukakan objektif kajian luar dan menerangkan kaedah-kaedah yang boleh diguna untuk melakukan kajian luar.

• •

Menjelaskan kaedah dan langkah yang patut dibuat untuk melaksanakan kajian luar (sebelum, semasa dan selepas di lapangan) Memahami faktor, ciri, kepentingan, kesan terhadap alam sekitar dan langkah mengatasinya daripada sesuatu kegiatan ekonomi setempat (local activities) terhadap kawasan yang dikaji sahaja. Menjelaskan dapatan kajian terhadap sebuah bandar kecil yang meliputi kepelbagaian fungsi bandar (perkhidmatan, perniagaan, dan perindustrian),kawasan pengaruh bandar, perkembangan bandar (guna tanah, prasarana, dan kemudahan sosial) dan impak pembandaran terhadap alam sekitar fizikal Menjelaskan dapatan kajian di sebuah kawasan luar bandar yang meliputi: Interaksi desa bandar (pemasaran, penggunaan perkhidmatan, dan pengangkutan), pemodenan desa (perubahan guna tanah, prasarana, dan kemudahan sosial) dan impak transformasi desa terhadap alam sekitar fizikal

SUBTOPIK DAN HURAIAN SUKATAN PELAJARAN
SUBTOPIK 15.1 Prosedur melaksanakan kajian luar/lapangan 15.2 Tema dan skop kajian. 15.2 Kajian luar pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar. 15.3 Kajian luar transformasi desa dan pembandaran. HURAIAN Memahami prinsip dan kaedah melaksanakan kajian luar/lapangan . Menjelaskan tema dan skop kajian luar/lapangan Menyediakan laporan dan membincangkan setiap aktiviti ekonomi yang dikaji secara kajian luar daripada segi; ciri, faktor, kepentingan, kesan ke atas alam sekitar dan langkah mengatasinya. Menjelaskan kepelbagaian fungsi desa dan bandar, perkembangan, pemodenan dan kesan terhadap alam sekitar.

6.1

PROSEDUR MENJALANKAN KAJIAN LUAR

Pengenalan
1. Kajian luar merupakan salah satu komponen penting dalam Geografi kertas 2 STPM. Kajian luar ini bertujuan untuk membolehkan teori yang dipelajari di dalam bilik darjah dimantapkan lagi melalui kerja praktikal di lapangan yang akan meningkatkan lagi pemahaman pelajar tentang aspek alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia yang saling berkaitan.

dan menyediakan laporan. Ini bagi membolehkan pelajar menjalankan kajian yang merangkumi kedua-dua aspek fizikal dan manusia serentak. Langkah-langkah dalam menjalankan kajian luar meliputi beberapa perkara iaitu. Kawasan yang hendak dikaji mestilah sesuai dengan tajuk yang dipilih. Langkah-langkah menjalankan kajian luar Menentukan tajuk/isu kajian Pemilihan tajuk kajian luar bergantung pada kesesuaiannya dengan tempat yang dipilih seperti yang terkandung dalam sukatan pelajaran. menjalankan kajian di lapangan. lokasi kajian luar memadai dengan hanya sebuah kawasan sahaja. sebuah kawasan pertanian. pemilihan kawasan. Kajian luar Alam Sekitar Manusia berdasarkan kepada dua tema iaitu pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar tempatan serta transformasi desa dan pembandaran Pemilihan lokasi kawasan 1. Pada amnya pemilihan kawasan kajian mestilah memenuhi syarat berikut (a) Berskala mikro – seperti di sebuah kampung. perindustrian. pelajar tingkatan enam rendah boleh menjalankan kajian luar tentang geomorfologi dan pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar. kos dan masa . (b) Faktor jarak. menyediakan peralatan dan bahan kajian.menentukan masa yang sesuai untuk menjalankan kajian. Paling luas kawasan kajian yang boleh diterima ialah di sebuah daerah kecil. (b) Bersifat spesifik dan in-situ – khusus di kawasan yang dikaji sahaja. sebuah estet. menentukan kaedah kajian. Contohnya. (e) (f) (g) (h) unsur fizikal dan manusia yang terdapat di kawasan tersebut faktor jarak. sebuah pekan atau sebuah bandar kecil. membuat tinjauan. sebuah rancangan FELDA.perikanan. 2. Menentukan tajuk/isu kajian. Bagi setiap satu tajuk yang dipilih.2. kos dan masa aspek keselamatan keluasan kawasan kajian (a) Merangkumi unsur fizikal dan manusia Kawasan kajian yang dipilih hendaklah merangkumi unsur fizikal dan manusia. persiapan logistik. Lokasi kawasan kajian yang dipilih hendaklah dirujuk pada peta kawasan berkenaan dan menepati objektif kajian luar yang didasarkan kepada perkara berikut. Tajuk kajian yang dipilih hendaklah merangkumi tajuk-tajuk yang telah dipelajari di bilik darjah. memproses dan menganalisis data.

pencerapan. Manakala data/maklumat sekunder boleh diperolehi melalui kajian di perpustakaan. Misalnya laporan dari Jabatan Perangkaan Malaysia. tasik dan stesen kaji cuaca atau kaji iklim. menentukan faktor keselamatan. Menentukan kaedah kajian Di lapangan. cerun. Kawasan yang dipilih seeloknya hendaklah mempunyai beberapa ciri fizikal yang boleh dikaji seperti sungai. (c) Aspek keselamatan Dalam menentukan pemilihan kawasan kajian aspek utama yang perlu ditegaskan ialah keselamatan. jarak dan kos perjalanan. bukit. (d) Keluasan kawasan kajian Keluasan kawasan kajian yang dipilih hendaklah bersifat mikro yang mempunyai kedua-dua unsur alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia. Jarak kawasan kajian yang dipilih sebaik-baiknya tidak melebihi 2 jam perjalanan dengan bas. Seboleh mungkin kawasan kajian hendaklah tidak terlalu jauh dari sekolah yang melibatkan perjalanan masa yang lama serta kos pengangkutan yang tinggi. perikanan. Keselamatan ini meliputi keselamatan dalam perjalanan. kajian di sebuah kampung. dan agensi awam lain dan swasta.Faktor jarak. serta rancangan FELDA atau FELCRA. kawasan pertanian. senarai semak. Contohnya. data atau maklumat primer diperolehi melalui kaedah pemerhatian. temu bual dan kaji selidik. pengukuran. hutan. pelancongan. . cerun curam. pantai. Jabatan Meteorologi. kawasan berisiko tinggi dan kawasan larangan. Menjalankan tinjauan Sebelum menjalankan kajian luar guru hendaklah terlebih dahulu membuat tinjauan awal ke kawasan yang hendak dikaji. daerah kecil. sumber internet. haiwan buas. paya. kos dan masa hendaklah juga diambil kira dalam menentukan pemilihan kawasan kajian. Jabatan Alam Sekitar. perindustrian. penelitian rekod dan statistik serta laporan yang sedia ada yang berkaitan di kawasan kajian. estet. kawasan kajian yang dipilih hendaklah bebas dari sebarang ancaman seperti arus sungai yang deras. sebuah pekan atau sebuah bandar kecil. Sekiranya unsur yang hendak dikaji terdapat di kawasan persekitaran sekolah memadai sekiranya kajian itu dijalankan di kawasan tersebut. Tujuannya untuk melihat kesesuaian kawasan kajian dengan objektif kajian yang hendak dijalankan.

Soalselidik perlu mengandungi soalan-soalan yang memberi jawapan kepada tujuan kajian yang telah ditentukan. c. 2. 3. Menyediakan peralatan dan bahan kajian 1. Maklumat primer boleh diperolehi melalui kaedah pemerhatian. letakan kawasan. b. supaya sebelum ke lapangan atau ke kawasan berkenaan. Soalselidik perlu disediakan sebelum ke lapangan dan dibawa secukupnya untuk menemubual sebilangan responden yang munasabah (30 hingga 40 orang). ciri kegiatan ekonomi yang terdapat dan juga latar belakang fizikal seperti keadaan bentuk muka bumi/topografi. tetapi pelajar mesti menyediakan soalan secara ringkas sebagai panduan menemubual responden. pelajar sudah tahu sedikit tentang latar belakang kawasan kajian. Antara item yang pelu disediakan dalam borang soal-selidik ialah: a. (melalui peta lakar). Peralatan yang akan digunakan hendaklah: (a) (b) (c) mencukupi dan lengkap serta menepati tujuan kajian berfungsi dengan baik diperkenal dan didedahkan penggunaannya kepada pelajar 2. Temubual tanpa soalselidik boleh juga dilakukan. keluasan kawasan. Melalui pemerhatian. Tidak perlu panjang. Borang soal selidik dan borang temu bual berhubung dengan tajuk kajian hendaklah disediakan oleh guru bersama pelajar semasa merancang kajian luar. tetapi jangan terlalu ringkas hingga tidak menjawab soalan kajian.Memperolehi maklumat Primer dan Sekunder 1. Bagi kertas alam sekitar manusia kebanyakan instrumen yang diperlukan adalah berbentuk borang soal-selidik dan borang temu bual. 4 Pengentahuan sedia ada tentang penduduk. temubual responden menggunakan soalselidik atau tanpa soalselidik. Peralatan dan bahan kajian yang diperlukan mestilah disediakan lebih awal. Soalan dan jawapan responden penting untuk di analisis. d. ciri iklim dan cuaca dan sebagainya perlu diketahui sebelum ke lapangan. pelajar perlu ada buku catatan untuk mencatat apa yang perlu. Carian data dan maklumat sekunder ( misalnya dari jabatan kerajaan setempat dan agensi yang berkaitan) mestilah mendapat pertolongan guru mata pelajaran geografi. Peralatan ini mestilah disediakan oleh guru dan pelajar sebelum menjalankan kajian luar. rekod melalui gambar foto atau video. Pengenalan diri dan tujuan kajian Arahan soal selidik Setiap borang soal selidik diberi nombor siri Setiap soalan diberi nombor .

pada cuti hujung minggu atau pada cuti penggal persekolahan. kaum. j. pekerjaan. ketinggian. Kompas prismatik – digunakan untuk menentukan kedudukan dan arah kawasan/point yang dikaji. Ia hendaklah dijalankan selewat-lewatnya pada bulan Julai. Langkah-Langkah menjalankan kajian luar . jantina. f. Kamera – digunakan untuk merakam gambar sebagai bukti tempat itu dan bahan sokongan kajian. langkah-langkah mengurangkan masalah alam sekitar) Soalan hendaklah ringkas. Soalan boleh dalam bentuk terbuka dan tertutup Soalan boleh juga menggunakan skala yang sesuai Latar belakang responden (seperti umur. saiz isi rumah. Menuliskan ‘Terima kasih’ pada muka surat akhir borang soal selidik Panduan menyediakan bahan temu bual adalah seperti berikut: (i) (ii) (iii) Buku catatan temu bual Alat perakam (jika ada/perlu) Catatan yang mengandungi soalan temu bual berasaskan isu-isu kajian seperti kaitan antara pembangunan dengan sumber di kawasan kajian. Borang soal-selidik yang telah disediakan sebelum ke lokasi kajian. migrasi. dan tempat mendapatkan barangan dan perkhidmatan. g. dan tempat tinggal) Isu-isu kajian (seperti interaksi desa bandar dan pembandaran: tempat pemasaran barangan. pendapatan. kesan kepada kehidupan penduduk di kawasan kajian. soal selidik. k. Kajian luar bagi pelajar tingkatan enam hendaklah dijalankan selepas mempelajari topik kegiatan ekonomi dan impak alam sekitar. 4. Selain itu.e. jelas dan elakkan daripada isu sensitif Bilangan soalan hendaklah tidak melebihi 15 soalan. Kajian luar hendaklah diselesaikan pada hari yang sama. h. 3. i. kajian luar juga boleh menggunakan peralatan berikut. (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) (vii) Menentukan masa yang sesuai untuk menjalankan kajian Kajian luar boleh dijalankan pada waktu persekolahan. kesan kepada alam sekitar. Alat GPS (Global Positioning System) – digunakan untuk menentukan letakan. impak alam sekitar: persepsi tentang masalah alam sekitar. dan arah Alat perakam suara Alat tulis – digunakan untuk merekodkan setiap pemerhatian. Peta kawasan – digunakan untuk menentukan lokasi dan membuat peta lakar sesuatu kawasan kajian. temu bual atau pengukuran yang dibuat di lapangan.

jumlah responden yang ingin ditemu bual/soal selidik. Pengurusan surat menyurat seperti surat kebenaran penjaga.1. Aktiviti bilik darjah atau kerja makmal. fenomena cuaca. taklimat kawalan keselamatan dan lain-lain yang bersesuaian. Penyediaan pengangkutan dan guru pengiring. • Punca yang menyebabkan impak alam sekitar sama ada proses fizikal atau aktiviti manusia atau kedua-duanya. Menjalankan aktiviti . surat kebenaran dari sekolah/Pejabat Pelajaran Daerah (PPD)/Jabatan Pelajaran Negeri (JPN). aspek kajian. memilih lokasi kajian dan melakukan tinjauan awal Pemilihan tajuk mengikut kumpulan pelajar. • Kepentingan bentuk muka bumi. • Saiz sampel antara 30 hingga 40 responden. Semasa di lapangan pelajar pencerapan. Jika pelajar menalankan kaji selidik maka ia perlu menyoal selidik responden sebagai sampel dengan menggunakan borang soal selidik. 4. Sekembali dari lapangan pelajar perlu melakukan perkara-perkara berikut: . tugasan kumpulan. 3. Taklimat kepada pelajar yang meliputi. Persediaan peralatan dan instrumen yang diperlukan termasuklah borang soal selidik. • Faktor yang mempengaruhi proses fizikal dan aktiviti manusia. • Langkah yang telah diambil untuk mengurangkan impak alam sekitar. 2. perkembangan dan masalah semasa yang dihadapi. dan pengukuran terhadap perkara berikut: menjalankan pemerhatian. • Impak alam sekitar yang dikaji terhadap parameter alam sekitar fizikal dan kehidupan manusia. Sebelum ke lapangan guru membuat persiapan awal seperti: (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) (vii) Menentukan sistem atau tema kajian. Setiap kumpulan diberikan tajuk yang berlainan supaya semua tajuk dapat dikaji secara kajian luar. • Ciri alam sekitar fizikal dan ciri alam sekitar manusia yang ada di kawasan kajian. • Ciri-ciri aktiviti ekonomi. Persiapan logistik. Menghubungi agensi-agensi yang hendak dikunjungi. Kaedah pemilihan sampel adalah seperti berikut: • Sampel boleh dipilih secara rawak atau sistematik daripada populasi di kawasan kajian. dan aktiviti manusia • Kepentingan aktiviti ekonomi kepada penduduk sekitar.

Setelah kembali dari lapangan dan setelah siap menyediakan laporan. Membentangkan laporan mengikut kumpulan di dalam kelas. pelajar akan membentangkan hasil dapatan kumpulan masing-masing di dalam kelas. Data tentang hasil kajian boleh dipersembahkan dalam bentuk jadual. dan membuat hubung kait antara dapatan yang diperoleh. Mempamerkan laporan di dalam kelas Guru akan mempamerkan laporan kajian luar tersebut di dalam kelas sebagai rujukan bagi kumpulan yang lain. Menyediakan laporan mengikut format berikut: Kajian lapangan dilakukan secara berkumpulan tetapi laporannya mesti disediakan secara individu. Mempersembahkan maklumat dan data dalam bentuk jadual. (f) Penutup – rumusan kajian. Laporan itu hendaklah mengandungi perkara-perkara yang berikut. proses. (a) Pengenalan – Tajuk kajian iaitu penyataan tentang apa yang dikaji. Setiap kumpulan mestilah membentangkan hasil kajian masing-masing. rajah. merangkumi punca. membezakan dan menilai tentang saling interaksi aspek-aspek fizikal dengan aktiviti manusia atau sebaliknya. dan pemerhatian (e) Hasil kajian dan perbincangan – huraian tentang dapatan kajian yang telah dianalisis. pencerapan. carta. Merumus dan mempersembahkan hasil kajian. (d) Kaedah kajian – huraian tentang cara kajian dilakukan: pengukuran. menganalisis. dan impak serta membanding. soal-selidik. Membincangkan dapatan/hasil kajian – menghubungkaitkan dapatan yang diperoleh dengan teori yang telah dipelajari dalam bilik darjah. temu bual. Oleh itu satu laporan kajian luar yang lengkap perlu dibuat setelah kembali daripada kerja di lapangan.(i) (ii) (iii) (iv) (v) Menyusun dapatan (data dan maklumat) yang diperoleh mengikut keutamaan atau mengikut item yang telah dipecahkan dari sesuatu tajuk. (b) Tujuan kajian – penyataan tentang objektif kajian dilakukan berkaitan dengan tajuk kajian yang telah dipilih. graf dan peta. Memproses maklumat – mentafsir. (c) Lokasi kajian – huraian ringkas tentang ciri alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia yang ada di kawasan kajian dijalankan. dan rajah bagi mana item yang relevan dan sesuai. . graf.

2. kos. (a) Pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar tempatan (b) Transformasi desa dan pembandaran. Kajian luar berkaitan dengan transformasi desa dan pembandaran boleh dijalankan terhadap . logistik. Pemilihan kedua-dua tema ini dibuat setelah mengambil kira masa. 6.2 TEMA DAN SKOP SEKITAR MANUSIA 1. Kajian luar berkaitan dengan pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar dilakukan terhadap salah satu aktiviti ekonomi berikut: (i) Pertanian (ii) Penternakan (iii) Perikanan (iv) Pembalakan (v) Perlombongan dan kuari (vi) Perindustrian (vii) Pengangkutan (viii) Pelancongan (ix) Perniagaan 4.Menyimpan laporan kajian luar di Pusat Sumber Semua laporan kajian luar bagi setiap kumpulan dibukukan dan disimpan di Pusat Sumber. 3. dan kesesuaian tema dengan keupayaan dan keperluan pelajar tingkatan enam. Tumpuan dan skop kajian bagi setiap aktiviti ekonomi di atas meliputi perkara berikut: (i) (ii) (iii) (iv) (v) Ciri aktiviti ekonomi dalam kawasan yang dipilih Faktor mempengaruhi letakan dan perkembangan Kepentingan aktiviti tersebut kepada penduduk dan ekonomi setempat Impak alam sekitar yang ditimbulkan oleh aktiviti ekonomi yang dikaji Langkah pengurusan alam sekitar 5. Ini bertujuan untuk membolehkan pelajar-pelajar membuat rujukan. KAJIAN LUAR GEOGRAFI ALAM Kajian luar alam sekitar manusia dikhususkan kepada dua tema utama sahaja iaitu.

lada hitam. nama kawasan dan jenis tanaman mesti disebut. padi. prasarana. dan kemudahan sosial) Impak pembandaran terhadap alam sekitar fizikal Pembangunan Ekonomi dan Impak Alam Sekitar a) Pertanian Pilih satu kawasan kecil (misalnya: rancangan Felda/Felcra/Risda. perniagaan. berkelompok atau berselerak). dan perindustrian) Kawasan pengaruh bandar Perkembangan bandar (guna tanah. dan kemudahan sosial) Impak transformasi desa terhadap alam sekitar fizikal Kepelbagaian fungsi bandar (perkhidmatan. Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: i) Ciri aktiviti pertanian seperti. kelapa sawit. Kawasan yang dipilih mestilah dinamakan secara spesifik dan lengkap. koko. prasarana. skala operasi (besar atau kecil). 1. (i) (ii) (iii) (iv) ATAU (b) Sebuah kawasan luar bandar yang meliputi perkara berikut (i) (ii) (iii) (iv) Kepelbagaian aktiviti ekonomi desa yang dipilih. dan pengangkutan) Pemodenan desa (perubahan guna tanah. nenas. sayur-sayuran. penggunaan perkhidmatan. buah-buahan sesuai dipilih terutama yang berdekatan dengan sekolah atau tempat kediaman pelajar. Semasa berada dilapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti pertanian berikut mestilah dikumpul khususnya melalui pemerhatian dan pencerapan. Jenis pertanian yang dijalankan. Dalam jawapan. temubual serta soal selidik. pemilikan (individu.(a) Sebuah bandar kecil (anggaran saiz penduduk 10 000 orang) atau pekan yang meliputi perkara berikut. Kawasan kebun kecil atau estet getah. Interaksi desa bandar (pemasaran. Dimensi kajian di lapangan. sebuah perkampungan atau mukim atau sub-daerah atau daerah kecil. . taburannya (berpusat. pisang.

biri-biri. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik. Misalnya pencemaran alam sekitar seperti pencemaran udara dan pencemaran air serta kemerosotan kualiti alam sekitar seperti hakisan tanah. penawaran tenaga buruh dari penduduk sekitar. v) Langkah pengurusan alam sekitar. Namakan kawasan penternakan dan jenis ternakan yang dikaji secara spesifik seperti di kawasan estet atau kebun kecil kelapa sawit. burung unta. Faktor kemanusiaan pula adalah seperti adanya kemudahan asas yang cukup. penggunaan tenaga buruh dan juga ciri teknologi yang digunakan. adanya jaringan pengangkutan dan perhubungan dan lain-lain lagi. kerbau. kemusnahan habitat dan rantaian makanan. Penternakan dijalankan oleh syarikat-syarikat swasta atau pun oleh individu yang mengusahakan secara sendiri atau mendapat bantuan dari pihak kerajaan iaitu Jabatan Perkhidmatan Haiwan. tanah runtuh. atau mana-mana kawasan yang ada ternakan komersil Dimensi kajian di lapangan. arnab. Faktor fizikal seperti bentuk muka bumi dan topografi sekitar serta faktor saliran khususnya sungai. Mungkin tidak sukar untuk mencari kawasan ternakan komersil di sekitar atau tidak jauh dari sekolah atau tempat kediaman pelajar. Kajian boleh difokuskan kepada beberapa aspek penternakan: Misalnya ciri-ciri penternakan seperti jenis ternakan yang dijalankan. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat. sumber modal. dan khinzir. penggunaan modal (sendiri atau pinjaman). ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti pertanian yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan. b) Penternakan Di Malaysia ternakan yang diusahakan secara komersil terdiri daripada lembu. Kesemua kesan ini mestilah diteliti dan boleh dibuktikan kewujudannya. ayam.swasta. burung puyuh. 1. teknologi. saiz ladang ternakan (bilangan haiwan). amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. orientasi pengeluarannya. kerajaan). penggunaan teknologi dan sebagainya. memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan dan mungkin juga menjadi asas kepada pembangunan infrastruktur dan petempatan. Kaji kawasan. pekerja ladang atau petani/pesawah. itik. rusa. dan tanih tandus. pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak pengurusan ladang. keupayaan modal. iii) Kepentingan aktiviti pertanian kepada penduduk dan ekonomi setempat. operasi pengeluaran. . tempat atau perusahaan sedemikian. Kepentingan aktiviti pertanian kepada penduduk dan ekonomi sekitar mestilah dikaji dengan teliti. banjir dan ancaman kepupusan kepelbagaian biologi. kambing. Bagi mengatasi kesan negatif di atas. iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti pertanian.

dan sebagainya. Pantai Remis. penggunaan teknologi dan sebagainya. iaitu perikanan marin/laut dan perikanan air tawar atau akuakultur. Kuala Kemaman. langkahlangkah pengurusan alam sekitar yang diambil oleh masyarakat dan pihak berkuasa tempatan untuk mengurangkan kesan alam sekitar tersebut. Faktor-faktor yang mempengaruhi aktiviti penternakan di kawasan itu yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan seperti bentuk muka bumi/topografi sekitar. 2. pemasaran dan pemprosesan hasil ternakan. 1.2. 3. 2. Kajian boleh difokuskan kepada beberapa aspek perikanan: Misalnya ciri-ciri perikanan seperti jenis perikanan yang dijalankan (pinggir pantai. kemudahan pengangkutan. Pulau Ketam. Banyak yang terkenal seperti Sedili. kawasan-kawasan pedalaman berpaya atau lembah sungai serta di sungai-sungai tertentu. skala operasi pengeluaran (kecil atau besar) sumber modal. laut dalam atau akuakultur). Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat serta memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan 4 Kesan aktiviti penternakan terhadap alam sekitar fizikal seperti pencemaran air dan bau busuk pandangan masyarakat tempatan terhadap penternakan itu. (Sila namakan secara spesifik kawasan yang dipilih oleh pelajar untuk dikaji secara khusus). Kepentingan aktiviti penternakan kepada penduduk dan ekonomi setempat. Aktiviti perikanan terbahagi kepada dua. punca/sumber air. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik. Faktor-faktor yang mempengaruhi perkembangan aktiviti perikanan di kawasan itu yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan seperti bentuk muka bumi/topografi . bekalan buruh/pekerja. Dimensi kajian di lapangan. Kawasan perikanan yang spesifik inilah perlu dikaji secara mendalam oleh pelajar. Untuk memilih salah satu kawasan atau perkampungan nelayan sebagai kawasan kajian tidak sukar. Akuakultur dijalankan oleh individu secara kecilan dan syarikat secara besar-besaran di kawasan pinggir pantai yang berpaya bakau. c) Perikanan 1. Perikanan air tawar atau akuakultur pula sedang dimajukan dengan galakan serta bantuan kerajaan. Kawasan perikanan marin/laut banyak terdapat di sepanjang pantai/pinggir laut negara Malaysia. Perikanan pinggir pantai dan juga laut dalam giat diusahakan oleh para nelayan serta syarikat-syarikat tertentu yang berpengkalan di tempat-tempat tersebut.

atau kerana merbahaya dari segi perjalanan dan operasi di situ. . atau di syarikat-syarikat pembalakan yang ada di bandar atau di pekan berdekatan. bekalan buruh/pekerja. Maran. Rompin. Kepentingan aktiviti perikanan kepada penduduk dan ekonomi setempat. d) Pembalakan 1. kemudahan pengangkutan. Nama lokasi atau tempat itu penting disebut kerana pembalakan berlaku bukan di seluruh daerah itu. Hulu Langat. Kubang Pasu. Justeru itu kawasan pembalakan mestilah dinamakan secara khusus. penggunaan teknologi dan sebagainya. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat serta memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan termasuk industri hiliran. Gerik. Faktor-faktor yang mempengaruhi aktiviti pembalakan di kawasan itu yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan seperti bentuk muka bumi/topografi sekitar. 3. Jerantut. Temerloh. Gua Musang. Batang Padang dan daerah-daerah di pedalaman Sabah dan Sarawak. pemasaran dan pemprosesan hasil perikanan. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik. 1. Di dalam daerah-daerah berkenaan. Segamat.sekitar. iaitu di pos-pos renjer hutan yang memeriksa lori-lori balak. Hulu Selangor. Pembalakan biasanya dijalankan di kawasan/daerah pedalaman yang ada sumber hutan seperti Lipis. Hulu Terengganu/Besut/Dungun/Kemaman. skala operasi pengeluaran (kecil atau besar) sumber modal. keluasan kawasan yang terlibat. Dimensi kajian di lapangan. pembalakan diusahakan di lokasi-lokasi atau tempat-tempat tertentu sahaja. Kajian boleh difokuskan kepada beberapa aspek pembalakan: Misalnya jenis pokok yang dibalak. 3. Akan tetapi kajian masih boleh dilakukan di tempat-tempat tertentu yang berkaitan dengan pembalakan. Keluang. Kuala Pilah. 2. 4 Kesan aktiviti perikanan terhadap alam sekitar fizikal seperti pencemaran air dan bau kepupusan sumber termasuk langkah-langkah pengurusan alam sekitar yang diambil oleh nelayan/pengusaha dan pihak berkuasa tempatan untuk mengurangkan kesan alam sekitar tersebut. Jelebu. di kilang-kilang papan yang agak besar biasanya terletak berdekatan dengan kawasan pembalakan. 2. Tampin. Kajian luar di tempat pembalakan sukar dilakukan oleh pelajar kerana mungkin terlalu jauh di pedalaman. atau mungkin tidak dibenarkan masuk.

kebenaran/lesen membalak, konsesi yang diberikan, bekalan buruh/pekerja, kemudahan pengangkutan, pemasaran dan pemprosesan hasil kayu balak. 3. Kepentingan aktiviti pembalakan kepada penduduk dan ekonomi setempat. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat serta memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan termasuk industri hiliran. 4. Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti pembalakan. Misalnya pencemaran alam sekitar seperti pencemaran air serta kemerosotan kualiti alam sekitar seperti hakisan tanah, tanah runtuh, dan tanih tandus, banjir dan ancaman kepupusan kepelbagaian biologi, kemusnahan habitat dan rantaian makanan. Kesemua kesan ini mestilah diteliti dan boleh dibuktikan kewujudannya. 5. Langkah pengurusan alam sekitar. Bagi mengatasi kesan negatif di atas, pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak pengurusan konsesi balak, jabatan perhutanan dan sebagainya Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan, amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar.

e)

Perlombongan

Di Malaysia, kajian luar terhadap aktiviti perlombongan petroleum dan gas asli sukar dilakukan kerana lokasi perlombongan ini terletak di laut. Oleh sebab itu kajian luar boleh dilakukan terhadap aktiviti perlombongan di daratan seperti perlombongan kuari dan pecah batu, perlombongan bijih timah (kawasan bekas lombong bijih timah), perlombongan emas, arang batu, tembaga dan sebagainya yang masih ada dan bersesuaian dengan kawasan setempat yang dikaji. Kawasan perlombongan yang dipilih mestilah dinyatakan secara spesifik. Dimensi kajian di lapangan. 1. Semasa berada dilapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti perlombongan berikut mestilah dikumpul khususnya melalui pemerhatian dan pencerapan. Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: i) Ciri aktiviti perlombongan seperti; Jenis perlombongan yang dijalankan, taburannya (berpusat, berkelompok atau berselerak), skala operasi (besar atau kecil), pemilikan (individu, swasta, kerajaan), orientasi pengeluarannya, penggunaan modal (pelaburan asing atau tempatan), penggunaan tenaga buruh dan juga ciri teknologi yang digunakan. ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti perlombongan yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. Faktor fizikal

seperti adanya sumber mineral, bentuk muka bumi dan topografi sekitar, jenis geologi yang ada dan juga faktor saliran khususnya sungai. Faktor kemanusiaan pula adalah seperti adanya kemudahan asas yang cukup, penawaran tenaga buruh dari penduduk sekitar, kemudahan pembandaran yang berdekatan, keupayaan modal, teknologi, adanya jaringan pengangkutan dan perhubungan dan lain-lain lagi. iii) Kepentingan aktiviti perlombongan kepada penduduk dan ekonomi setempat. Kepentingan aktiviti perlombongan kepada penduduk dan ekonomi sekitar mestilah dikaji dengan teliti. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat, memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan dan mungkin juga menjadi asas kepada pembangunan infrastruktur dan petempatan seperti pembangunan bandar. iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti perlombongan. Misalnya; kemerosotan dan kepupusan sumber mineral, pencemaran alam sekitar seperti pencemaran udara dan pencemaran air serta kemerosotan kualiti alam sekitar seperti hakisan tanah, tanah runtuh, dan tanih tandus, banjir dan ancaman kepupusan kepelbagaian biologi, kemusnahan habitat dan rantaian makanan. Kesemua kesan ini mestilah diteliti dan boleh dibuktikan kewujudannya. v) Langkah pengurusan alam sekitar. Bagi mengatasi kesan negatif di atas, pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak pengurusan dan pekerja yang terlibat dengan sektor perlombongan berkenaan. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan, amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. Sebagai contoh jika kajian dilakukan di kawasan perlombongan bijih timah pelajar boleh mencadangkan langkah untuk meningkatkan kebergunaan kawasan lombong dengan cara menebusguna untuk dijadikan kawasan pertanian, kolam akuakultur atau dibangunkan sebagai kawasan pelancongan setempat.

f)

Perindustrian

1. Kajian luar terhadap aktiviti perindustrian boleh dilakukan terhadap industri primer dan juga sekunder. Industri primer meliputi kilang memproses seperti kilang memproses getah dan kelapa sawit, kayu balak, memproses hasil perikanan dan perlombongan serta industri petrokimia. Industri sekunder pula terdiri daripada pelbagai jenis industri pembuatan, pemasangan dan juga industri elektrik dan elektronik.

2. Di kawasan-kawasan tertentu industri kecil dan sederhana (IKS) juga boleh dikaji secara kajian luar. Apa yang penting kawasan industri yang dipilih mestilah dinamakan secara khusus dan tidak boleh terlalu luas seperti di sebuah negeri atau negara yang mencerminkan ketidakmampuan pelajar mengkajinya secara kajian luar. Untuk menjimatkan kos dan masa pelajar boleh mengkaji kawasan industri yang berdekatan dengan tempat kediaman atau sekolah masing-masing. Dimensi kajian di lapangan. Semasa berada di lapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti perindustrian berikut mestilah dikumpul dengan teliti. Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: i) Ciri aktiviti perindustrian seperti; Jenis industri yang dijalankan (nyatakan samada kilang memproses, pembuatan,pemasangan dan lain-lain), lokasi dan taburannya (di kawasan sumber, di bandar, pinggir bandar, di kawasan FTZ dll), skala operasi (besar atau kecil), pemilikan (individu, swasta, agensi kerajaan), orientasi pengeluarannya, penggunaan modal (pelaburan asing atau tempatan), penggunaan tenaga buruh (berintensif buruh), penggunaan sumber bahan mentah dan sumber kuasa serta ciri teknologi yang digunakan (industri giat jentera yang kurang bergantung kepada tenaga buruh). Setiap ciri di atas mestilah dikenalpasti oleh pelajar semasa berada di lapangan. ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti perindustrian yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. Faktor fizikal seperti adanya sumber bahan mentah dan sumber kuasa, bentuk muka bumi dan topografi sekitar yang menjadi tapakbina kilang ( seperti kawasan yang selamat dari banjir). Faktor kemanusiaan pula adalah seperti adanya kemudahan asas yang cukup, polisi governan mewujudkan kawasan perdagangan bebas (FTZ), penawaran tenaga buruh dari penduduk sekitar, kemudahan pembandaran yang berdekatan, keupayaan modal, teknologi, adanya jaringan pengangkutan dan perhubungan dan lain-lain lagi. Faktor-faktor ini perlulah ditelitikan secara mikro oleh para pelajar. iii) Kepentingan aktiviti perindustrian kepada penduduk dan ekonomi setempat. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik atau kaedah temubual. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat, peningkatan kuasa beli dan saiz pasaran, peningkatan jumlah penduduk akibat migrasi masuk, memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan samada di peringkat huluan dan hiliran, meningkatkan pembangunan infrastruktur khususnya jaringan pengangkutan dan perhubungan, pembangunan petempatan dan bandar, pusat-pusat perkhidmatan penduduk dan sebagainya. iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti perindustrian. Impak alam sekitar boleh dikaji terhadap parameter alam sekitar fizikal dan juga kehidupan manusia. Kesan negatif terhadap alam sekitar fizikal termasuklah kemerosotan dan kepupusan sumber alam, pencemaran alam sekitar seperti

pencemaran udara, pencemaran air, pencemaran bunyi dan bau, pencemaran sisa toksid yang berbahaya serta kemerosotan kualiti alam sekitar seperti peningkatan suhu sekitar (pemanasan setempat) dan kemusnahan ekosistem akuatik. Impak sosial pula termasuklah menjejaskan kesihatan penduduk akibat pencemaran udara dan air, gangguan bunyi bising, gangguan kepada aktiviti sosial dan ekonomi yang lain. Item impak ini mestilah dikaji dengan teliti dan boleh dibuktikan secara lokaliti. v) Langkah pengurusan alam sekitar. Bagi mengatasi kesan negatif di atas, pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak pengurusan dan pekerja kilang. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan, amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. Apa yang penting setiap langkah yang dicadangkan mestilah logik, relevan dan sesuai dengan persekitaran yang dikaji.

g)

Pengangkutan

1. Kajian luar terhadap aktiviti pengangkutan boleh dilakukan terhadap jenis dan rangkaian pengangkutan. Misalnya pengangkutan darat (keretapi, bas, teksi, LRT, ERL, Komuter), pengangkutan air (kapal, feri, bot) dan pengangkutan udara (kapalterbang). Justeru itu kawasan kajian boleh terdiri daripada sebuah stesyen (misalnya stesyen keretapi, bas, teksi, LRT, ERL, Komuter) atau sebuah pelabuhan/pengkalan dan juga sebuah lapangan terbang. 2. Selain itu kajian juga boleh dilakukan terhadap jaringan pengangkutan seperti lebuh raya dan jalan raya, laluan keretapi, LRT, ERL, Komuter dan sebagainya yang bersesuaian dengan objektif kajian pelajar. Dimensi kajian di lapangan. Semasa berada di lapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti pengangkutan berikut mestilah dikumpul dengan teliti. Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: i) Ciri aktiviti pengangkutan seperti; Jenis pengangkutan yang dijalankan (keretapi, Komuter, LRT, ERL, Bas, Teksi, Feri, Kapalterbang dan lain-lain), jaringan pengangkutan – lebuh raya, jalan raya, jalan keretapi dan sebagainya (dari mana dan ke mana), skala operasi (besar atau kecil), mod dan isipadu pengangkutan mengikut masa, ciri pemilikan (individu, swasta, agensi kerajaan), penggunaan modal (pelaburan asing atau tempatan), penggunaan tenaga buruh (berintensif buruh), penggunaan sumber kuasa serta ciri teknologi yang digunakan. Setiap ciri di atas mestilah dikenalpasti oleh pelajar semasa berada di lapangan.

tanah tinggi. gangguan bunyi bising serta resiko kemalangan. meningkatkan ketersampaian serta mempercepatkan perjalanan. iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti pengangkutan.ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti pengangkutan yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. mengatasi kesesakan. tanah runtuh/tanah mendap. relevan dan sesuai dengan persekitaran yang dikaji. dan lain-lain lagi. Impak alam sekitar boleh dikaji terhadap parameter alam sekitar fizikal dan juga kehidupan manusia. kraf tangan. buahan dll). faktor keupayaan modal. Kesan terhadap alam sekitar fizikal termasuklah perubahan landskap fizikal seperti landskap fizikal bandar akibat pembinaan laluan LRT. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik atau kaedah temubual. Faktor fizikal seperti bentuk muka bumi dan topografi sekitar yang menjadi tapakbina jaringan pengangkutan ( kawasan tanah rata. Impak sosial pula termasuklah menjejaskan kesihatan penduduk akibat pencemaran udara. pengurusan dan pekerja. mempercepatkan masa perjalanan. Selain itu untuk memenuhi permintaan dari pengguna yang tinggi. mengurangkan pencemaran udara dan pencemaran bunyi. iii) Kepentingan aktiviti pengangkutan kepada penduduk dan ekonomi setempat. teknologi. kawasan yang selamat dari banjir dan sebagainya). pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak berkuasa tempatan. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan. lereng bukit. v) Langkah pengurusan alam sekitar. Jika sistem lebuh raya dikaji mungkin terdapat kesan-kesan seperti hakisan tanih. amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. Faktor kemanusiaan pula adalah seperti polisi governan untuk mengurangkan kesesakan. mendorong kepada pembangunan infrastruktur yang lain seperti kemudahan perhubungan. menjana pembangunan ekonomi setempat (nyatakan jenis kegiatan ekonomi yang berkembang misalnya perniagaan makanan. kemerosotan kualiti alam sekitar seperti peningkatan suhu sekitar (pemanasan setempat). mempercepatkan pembangunan di sesebuah kawasan. kesan pencemaran alam sekitar seperti pencemaran udara dan bunyi. pembangunan petempatan dan bandar dan lainlain lagi. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk setempat seperti di plaza tol. Apa yang penting setiap langkah yang dicadangkan mestilah logik. . Bagi mengatasi kesan negatif di atas. . Kesemua item di atas mestilah dibuktikan secara lokaliti. Faktor-faktor ini perlulah ditelitikan secara mikro oleh para pelajar. Item impak ini juga mestilah dikaji dengan teliti dan boleh dibuktikan secara lokaliti. meningkatkan ketersampaian.

h) Pelancongan. pengangkutan dan telekomunikasi . Antara kepentingan/sumbangan yang boleh dikaji ialah seperti menyediakan peluang pekerjaan kepada penduduk setempat – mengurangkan pengganguran. pelajar boleh mengkaji kawasan pelancongan yang berdekatan dengan tempat kediaman. ciri lokasi dan daya tarikan pelancongan yang terdapat (ciri fizikal dan buatan manusia). Dimensi kajian di lapangan. skala operasi (besar atau kecil). hutan lipur dll). Misalnya kemudahan pengangkutan dan perhubungan. 1. kawasan jeram dan air terjun atau mana-mana sebuah kawasan yang sesuai yang mampu dikaji secara kajian luar. suhu yang sejuk dll. Namun begitu lokasi kajian luar boleh melampaui sempadan daerah atau negeri bergantung kepada kebijaksanaan guru yang mengendalikannya. kawasan tanah tinggi. keupayaan modal. Faktor fizikal atau tarikan semulajadi seperti (pantai berair jernih. tanah tinggi. 2. kawasan hutan lipur. agensi kerajaan). teknologi. Semasa berada di lapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti pelancongan berikut mestilah dikumpul dengan teliti. air. swasta. Ciri tarikan hutan seperti hutan lipur dan hutan bakau. iii) Kepentingan aktiviti pelancongan kepada penduduk dan ekonomi setempat. Sebagai contoh lokasi kajian luar boleh diselaraskan dengan destinasi program lawatan sambil belajar yang seringkali diadakan oleh pihak sekolah. Jenis aktiviti pelancongan yang dijalankan (nyatakan samada pelancongan pantai. Untuk menjimatkan kos dan masa. perniagaan makanan. udara yang nyaman. pemilikan (individu. penggunaan modal (pelaburan asing atau tempatan). Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: i) Ciri aktiviti pelancongan seperti. dan lain-lain lagi. Kajian luar terhadap aktiviti pelancongan boleh dilakukan di sebuah kawasan yang kecil seperti sebuah pulau. penggunaan tenaga kerja dan sebagainya. jeram dan air terjun. ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti pelancongan yang meliputi faktor tarikan fizikal dan kemanusiaan. meingkatkan pendapatan dan taraf hidup penduduk. Adanya kepelbagaian jenis fauna dan flora. resort dan chalet serta kemudahan reakreasi untuk pelancong. kewujudan batu karang dan taman-taman laut/maritim di sekitarnya. produk pelancongan yang disediakan. segar dan lain-lain tarikan fizikal yang khusus yang ada di kawasan kajian seperti adanya gua batu kapur. tasik semulajadi – sila nyatakan secara terperinci) Faktor kemanusiaan pula adalah seperti adanya kemudahan asas pelancongan yang lengkap. Ciri tarikan semulajadi di kawasan tanah tinggi seperti pemandangan yang cantik. Faktor-faktor ini perlulah ditelitikan secara mikro oleh para pelajar. kawasan pantai. Menggalakkan pertumbuhan/perkembangan ekonomi yang berkaitan seperti perniagaan kraf tangan. kemudahan penginapan -hotel. sungai. sekolah atau daerah masing-masing.

relevan dan sesuai dengan persekitaran yang dikaji. pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual para pelancong tempatan dan luar negara. Dimensi kajian di lapangan. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan. padang golf. v) Langkah pengurusan alam sekitar. jalan pengangkutan dll . Misalnya penyerapan budaya kuning /budaya barat terhadap sosio-budaya tempatan yang mengubah cara berpakaian dan pergaulan penduduk setempat. Kesan pencemaran air – seperti air laut. i) Perniagaan Kajian luar terhadap aktiviti perniagaan boleh dilakukan terhadap sebuah kawasan yang kecil dan khusus sifatnya di sebuah pekan. iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti pelancongan. . sungai dan tasik. amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. Kawasan tanah tinggi tidak sesejuk sebelumnya akibat pemusnahan hutan secara berleluasa untuk dibina pusat-pusat pelancongan. temubual dan kaji selidik. Impak alam sekitar boleh dikaji terhadap parameter alam sekitar fizikal dan juga kehidupan manusia. Sumbangan sektor pelancongan terhadap kawasan sekitar boleh diperolehi melalui aktiviti pemerhatian. sisa makanan di kawasan perkelahan pantai dan hutan lipur yang membawa kepada pencemaran bau. Kesan pencemaran persekitaran seperti sampah sarap.Gangguan kepada ekosistem daratan akibat pemusnahan hutan untuk dibina hotel/resort dan padang golf serta ekosistem akuatik kesan pencemaran air laut. Selain itu masalah pencemaran budaya setempat juga boleh dikenalpasti melalui pemerhatian dalam kajian luar ini.Membangunkan kawasan mundur – pembangunan sumber alam lebih cepat. resort. Kesan negatif terhadap alam sekitar fizikal termasuklah kesan hakisan di kawasan tanah tinggi dan pantai akibat pembinaan hotel. sungai dan tasik akibat penyaliran sisa kumbahan dari hotel dan resort atau sisa makanan dari restoran dan gerai. Kesan perubahan iklim mikro khususnya suhu di kawasan tanah tinggi. Fenomena pemanasan setempat. Bagi mengatasi kesan negatif di atas. Apa yang penting setiap langkah yang dicadangkan mestilah logik. menukarkan struktur ekonomi setempat dan menggalakkan pertumbuhan pusatpusat ekonomi yang baru. sebuah bandar kecil atau sebuah kawasan perniagaan tertentu di sebuah bandar besar Untuk menjimatkan kos dan masa pelajar boleh mengkaji kawasan perniagaan di pekan atau bandar yang berdekatan dengan tempat kediaman atau daerah masing-masing.

faktor pasaran – adanya permintaan dari penduduk sekitar. meningkatkan pembangunan infrastruktur khususnya jaringan pengangkutan dan perhubungan. Kesan negatif terhadap persekitaran sekitar fizikal ialah pencemaran persekitaran seperti – pencemaran sampah sarap. terlatih atau tidak terlatih. sederhana atau besar-besaran). keluarga atau syarikat/usahsama).Semasa berada di lapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti perniagaan berikut mestilah dikumpul dengan teliti. pembangunan petempatan dan bandar. iii) Kepentingan aktiviti periniagaan kepada penduduk dan ekonomi setempat. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik atau kaedah temubual. gaji/upah buruh dll. Penggunaan bahan mentah/barangan perniagaan – dari kawasan sekitar atau diambil dari luar. ke bandar lain. Selain itu status kebersihan di premis-premis perniagaan juga boleh diperhatikan khususnya premis perniagaan makanan seperti gerai dan restoran. Impak alam sekitar boleh dikaji terhadap persekitaran sekitar fizikal dan juga kehidupan manusia. bentuk muka bumi dan topografi sekitar yang menjadi tapakbina kedai/ruang niaga ( seperti kawasan yang selamat dari banjir). daerah lain dsb. Jenis perniagaan yang dijalankan ( Perniagaan borong. dan takungan air yang lain. dana kerajaan misalnya di bawah skim kredit mikro dll. Pencemaran air – pencemaran sungai. peningkatan kuasa beli dan saiz pasaran setempat. longkang. iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti perniagaan. Faktor fizikal seperti adanya sumber bahan mentah yang diniagakan. modal sendiri atau pinjaman bank. Impak ke atas manusia pula ialah menjejaskan kesihatan/menimbulkan pelbagai penyakit seperti taun. Pemilikan dan pengurusan (individu. Skala operasi perniagaan: (skala kecil. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk. kemudahan pembandaran yang berdekatan dan juga keupayaan modal. kontrak atau tetap. Ciri modal yang digunakan – keupayaan modal kecil atau besar. Faktor kemanusiaan pula adalah seperti adanya kemudahan asas yang cukup. Faktor-faktor ini perlulah ditelitikan secara mikro oleh para pelajar. pusat-pusat perkhidmatan penduduk dan sebagainya yang berkaitan dengan perniagaan. Ciri buruh/pekerja – penggunaan tenaga buruh/tenaga kerja asing atau tempatan. perniagaan perkhidmatan dsb). Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: Ciri aktiviti perniagaan seperti. parit. perniagaan makanan. Orientasi pasaran – kepada penduduk sekitar atau luar kawasan/luar bandar. memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan. sisa pepejal dan pencemaran bau. kepialu yang berpunca daripada premis perniagaan yang . runcit. i) ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti perniagaan yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. penawaran tenaga kerja.

isu transformasi desa yang meliputi perubahan berbagai-bagai aktiviti ekonomi desa. penumpang atau maklumat. perubahan kawasan pengaruh perkhidmatan bandar.pekerja. Secara keseluruhannya kajian luar tentang transformasi desa dan pembandaran ini telah ditetapkan supaya ditumpukan kepada dua isu. perkembangan bandar seperti yang boleh diperhatikan berdasarkan perubahan guna tanah. seperti berikut: Isu Transformasi Desa: 1. perubahan yang berlaku di kawasan kajian. menjelaskan. penyediaan prasarana dan kemudahan sosial. Bagi mengatasi kesan negatif di atas. amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. juga melalui pengangkutan barangan. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan. Item impak ini mestilah dikaji dengan teliti dan boleh dibuktikan secara lokaliti. Transformasi Desa dan Pembandaran Pengenalan 1. mengemukakan. . Pelajar sepatutnya menentukan bahawa kajian luar ini bertujuan untuk mengesan atau mengenal pasti. pelajar boleh merangka tujuan kajian. penyediaan prasarana dan kemudahan sosial. pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak pengusaha premis perniagaan.kotor. interaksi desa-bandar melalui aktiviti pemasaran hasil keluaran desa dan penggunaan barangan atau perkhidmatan bandar yang berdekatan. Pertama. dan akhirnya impak perubahan desa tersebut terhadap alam sekitar fizikal. dan pemodenan desa melalui pembangunan tanah. Ini meliputi perubahan berbagai-bagai fungsi dan peranan bandar misalnya daripada pertanian dan perlombongan kepada perindustrian dan perkhidmatan. dan akhirnya impak pembandaran terhadap alam sekitar fizikal. menunjukkan bukti-bukti dsb. Menentukan Tujuan/Objektif Kajian Berdasarkan kedua-dua isu iaitu transformasi desa dan pembandaran. Kedua. Hal ini boleh dinyatakan.pelanggan dan dan juga pihak berkuasa tempatan. 2. isu yang berkaitan dengan pembandaran. misalnya daripada pertanian dan perikanan kepada perindustrian dan perkhidmatan. v) Langkah pengurusan alam sekitar.

Rancangan Tanah FELDA. Bagi tema pembandaran (bandar kecil) pula persoalan yang hendak diperiksa adalah “apakah corak pembandaran (perubahan menjadi bandar) yang telah atau sedang berlaku di bandar kecil tersebut”. FELCRA. unit dan skala kawasan kajian telah ditetapkan dalam sukatan pelajaran iaitu sebuah bandar kecil (atau pekan. Persoalan atau isu yang hendak dikaji selidik ialah perubahan. Perubahan dilihat daripada segi fungsi dan peranan bandar kecil. perkara yang hendak dikaji adalah : “corak perubahan yang penting (signifikan) dan menarik untuk diketahui”. Bagi tema transformasi desa.2.) perubahan yang berlaku di bandar yang dikaji. Atau boleh juga mendapatkan maklumat dengan mengunjungi pejabat Majlis Daerah di mana bandar itu terletak Dimensi Kajian di Lapangan 1. juga impak persekitaran fizikal).000 orang) kerana bandar yang besar memerlukan masa dan perbelanjaan yang besar untuk dikaji. Bagaimanapun. Ini tidak sesuai kepada pelajar Tingkatan Enam. interaksi desabandar. pusat mukim atau daerah kecil yang penduduknya seramai kira-kira 10. menjelaskan. penyediaan kemudahan prasarana dan kemudahan komuniti. 2. Saiz penduduk sesebuah bandar boleh disemak berdasarkan Laporan Banci Penduduk dan Perumahan. Kawasan kajian dipilih oleh pelajar dan mestilah dinyatakan dengan jelas nama dan letakannya. Ini kerana secara logistiknya. Kaedah/Metodologi Kajian . Jadi pelajar boleh bertanya kepada diri sendiri ‘apakah corak perubahan tersebut? (daripada segi aktiviti ekonomi. kawasan pengaruh. pembangunan dan pemodenan guna tanah. perkembangan guna tanah dan impak persekitaran fizikal. juga bagaimanakah perubahan itu boleh berlaku dan apakah faktor-faktor yang mempengaruhinya’. mukim dan lazimnya tidak boleh lebih daripada sebuah daerah kecil. RISDA. 2. kawasan yang lebih besar memerlukan masa dan belanja yang besar untuk dikaji.000 orang. Pihak Berkuasa Tempatan. 3. Pelajar sepatutnya tidak memilih bandar yang besar (misalnya melebihi 30. yang menarik dan penting di samping itu juga apakah faktor-faktor yang mempengaruhinya. menunjukkan bukti-bukti dsb. Ini tidak mungkin dilakukan oleh pelajar Tingkatan Enam. Pelajar perlu menyatakan bahawa kajian luar ini bertujuan untuk memeriksa (atau mengenal pasti. Kawasan kajian yang dipilih oleh pelajar mestilah dinyatakan dengan spesifik nama dan letakannya. Isu Pembandaran: 1. Skala dan unit kawasan kajian telah ditentukan dalam sukatan pelajaran iaitu sebuah kampung (desa) atau ladang.

1. Soalan dan jawapan responden penting untuk di analisis. Penunjuk yang digunakan dapat membantu pelajar mengenal pasti jenis maklumat dan seterusnya data yang perlu dikumpulkan. pelajar perlu ada buku catatan untuk mencatat apa yang perlu. 100 hektar. 2. 30% peniaga 3. ciri kegiatan ekonomi yang terdapat dan juga latar belakang fizikal seperti keadaan bentuk muka bumi/topografi. sumber internet. (melalui peta lakar). maklumat dan contoh data yang perlu diperolehi bagi tema transformasi desa Penunjuk Perubahan ekonomi Contoh Penunjuk Aktiviti ekonomi Maklumat yang diperlukan 1. Namun begitu ia mestilah mendapat pertolongan guru mata pelajaran geografi untuk mendapat kebenaran pegawai yang terbabit. Melalui pemerhatian. temubual responden menggunakan soalselidik atau tanpa soalselidik. b) Hal ini supaya sebelum ke lapangan pelajar sudah tahu sedikit tentang latar belakang kawasan kajian. Pekerjaan penduduk 3. tetapi pelajar mesti menyediakan soalan secara ringkas sebagai panduan menemubual responden. kita perlu mengenal pasti penunjuk atau disebut juga sebagai pemboleh ubah tentang isu yang hendak diikaji tadi. b) Soalselidik perlu mengandungi soalan-soalan yang memberi jawapan kepada tujuan kajian yang telah ditentukan. Pengumpulan maklumat Sekunder a) Maklumat sekunder boleh diperolehi dari kajian di perpustakaan. keluasan kawasan. ciri iklim dan cuaca dan sebagainya perlu diketahui sebelum ke lapangan. Tidak perlu panjang. Kaedah kajian melibatkan cara atau teknik yang diguna untuk mengumpul maklumat. Temubual tanpa soalselidik boleh juga dilakukan. tetapi jangan terlalu ringkas hingga tidak menjawab soalan kajian. laporan dan rekod ( misalnya dari jabatan kerajaan setempat dan agensi swasta yang berkaitan). Dalam kajian tentang transformasi desa penunjuk dan seterusnya maklumat berikut perlu dikumpulkan. Sebelum menentukan kaedah. letakan kawasan. menganalisis data dan melaporkan hasil kajian. maka pelajar disarankan menggunakan kaedah berkut: Pengumpulan maklumat Primer a) Maklumat primer boleh diperolehi melalui kaedah pemerhatian. Kebun kecil . 40% pekebun kecil 2. Berdasarkan jenis maklumat yang hendak dikumpul. Fungsi desa 2. Soalselidik perlu disediakan sebelum ke lapangan dan dibawa secukupnya untuk menemubual sebilangan responden yang munasabah (30 hingga 40 orang). Guna tanah utama Contoh data 1. Pengentahuan sedia ada tentang penduduk. rekod melalui gambar foto atau video. menyusun. Lihat jadual 1 di sebelah: Jadual 1: Penunjuk. meringkas.

Ada Pusat kesihatan. 80% isi rumah tamat Tingkatan 5 1. P enggunaan perkhidmatan Pemodenan 1.12. pern iagaan peri ndustrian pela ncongan perk hidmatan awam pen gangkutan Pengaruh bandar 1. 3 buah hotel 3 bintang 5. 1. 2. Bilangan hotel & pusat pelancongan Contoh data Tahun 2000 . 1 Pusat peranginan Penunjuk Penduduk bandar Aktiviti ekonomi spt. 2. Tempat dapatkan rawatan Perkembangan 1. Kelinik kesihatan 3. Jadual 2. Pencemaran air 2. Telekomunikasi Perubahan sosial Peningkatan taraf penduduk hidup (pendidikan) Perubahan Peningkatan kadar persekitaran fizikal pencemaran Perubahan interaksi 1. Perncemaran sampah dan bau 1. 3 kilang pembuatan 3. 3. 3. Tempat beli pelbagai jenis barangan 2. Tempat tinggal pembeli barangan Tempat tinggal pengguna perkhidmatan Keluasan guna tanah bandar Bilangan kemudahan sosial moden ikut jenis % pengguna daripada jumlah pembeli yang datang dari tempat sekitar bandar yang dikaji 1. Kemudahan prasarana dan sosial Perubahan persekitaran fizikal Peningkatan pencemaran kadar 1.3 hektar Perumahan 5 hektar Jalan raya 19 km 1. Bilangan kilang 3. Ada stesen/ perkhidmatan bas 4. Jalan raya 3. maklumat dan contoh data yang perlu dikumpulkan berkaitan dengan tema pembandaran (bandar kecil) Penunjuk Pembandaran Fungsi bandar Contoh Maklumat yang diperlukan Bilangan penduduk bandar 1. Stesen bas dan kekerapan perkhidmatan bas 4. Lihat Jadual 2 di sebelah. Guna tanah bandar bandar 2. 15 km Jalan berturap 2. Bilangan kedai ikut jenis 2.Tempat anak bersekolah 1. Penunjuk. 5 kali seminggu ke bandar 3. Jenis telekomunikasi yang disediakan Pencapaian pendidikan di kalangan penduduk 1. Pencemaran udara getah/kelapa sawit 1. 1. Contoh tempat berdebu 3. Komersil 1. Kemudahan internet. Kemudahan infrastruktur dan kesihatan kemudahan sosial 2. Naik bas/kereta 2. Pencemaran air 2. 2. Contoh tempat berdebu . Jenis jalan raya 2. 40 kedai runcit 2.500 orang 1. Tempat membeli belah 3. Contoh longkang berair yang tercemar 2. penunjuk dan maklumat yang berikut perlu dikumpulkan . Manakala bagi mengkaji tema pembandaran bandar kecil pula. Cara ke bandar 2. Contoh longkang berair yang tercemar 2.C orak pengangkutan 2. Pencemaran udara 3. Tempat guna kemudahan sosial 1.

meliputi tempat-tempat yang dikunjungi oleh responden. pendapatan dan saiz keluarga). Manakala data tentang kawasan pengaruh bandar dan interaksi desa-bandar pula perlu dikumpulkan melalui kaedah kaji selidik menggunakan soal selidik yang telah disediakan sebelum turun ke lapangan. Semua maklumat lazimnya boleh dikumpulkan sama ada di perpustakaan. kenderaan yang dimiliki dan jenis barangan yang dibeli) atau secara terbuka (misalnya soalan tentang umur. 7. pelajar boleh menanyakan ketua kampung.misalnya bagi soalan tentang tempat tinggal. Bagi mengkaji interaksi desa-bandar pula data perlu dikumpulkan dari sebuah kampung tertentu yang dipilih. Kaedah ini dikenali sebagai temu bual . Setelah mengenal pasti penunjuk yang boleh digunakan dan menentukan maklumat serta jenis data yang hendak dikumpulkan. Panjang soal selidik adalah kira-kira dua muka surat. pelajar perlu pergi ke perpustakaan dan membuat rujukan kepada peta (jika ada) dan Laporan Banci Penduduk dan Perumahan tahun terkini.4. sama ada secara tertutup atau terbuka. 8. 9. pelajar boleh memilih kaedah kajian yang sesuai. penghulu atau ketua kampung yang dikaji. 6. Bagi mengumpulkan data tentang jumlah penduduk dan guna tanah bandar. 10. Kaedah ini dinamakan sebagai rujukan data sekunder. Soalan yang yang dikemukakan termasuklah latar belakang isi rumah yang dikaji (umumnya digelar responden) dan penunjuk (pemboleh ubah) yang hendak dikaji. Sementara bagi mengumpulkan maklumat tentang fungsi desa dan bandar. jenis barangan yang dibeli atau perkhidmatan yang digunakan dan cara ke tempat membeli belah/guna perkhidmatan. Sampel lazimnya dipetik secara rawak (random) atau sistematik asalkan tidak memihak kepada sesiapa sehingga semua isi rumah atau pengguna/responden di pusat perniagaan atau kampung yang dipilih berpeluang untuk dikaji. Misalnya bagi mendapatkan maklumat asas tentang keadaan kawasan kajian. soalan lain yang ditanyakan. Fotograf boleh dirakam untuk merekodkan perkara yang menarik dan perlu huraian lanjut. pejabat atau lapangan. Selain soalan tentang latar belakang isi rumah. dalam bentuk soalan pendek sama ada secara tertutup (pilihan jawapan disediakan . Pemerhatian melibatkan aktiviti membuat catatan atau semakan senarai (senarai yang hendak dibanci disediakan sebelum turun ke lapangan) di lapangan. Kaedah ini memerlukan pelajar menghitung ruang niaga (kedai. pejabat atau bengkel) serta aktiviti perniagaan atau perkhidmatan lain yang dijalankan dari satu jalan ke satu jalan yang lain sehingga seluruh kawasan perniagaan dan perkhidmatan dicerap. Kaji selidik dilakukan menggunakan borang soal selidik ringkas yang dibentuk secara berstruktur. pelajar perlu melakukan pemerhatian atau cerapan. 5. Bagi kajian tentang kawasan pengaruh bandar pelajar perlu menanyakan dari mana mereka datang dan senaraikan barangan yang mereka beli dan perkhidmatan yang mereka gunakan. Misalnya jika dipilih secara sistematik sampel dipilih satu bagi setiap lima (5) orang pengguna yang datang berkunjung ke suatu perkhidmatan/barangan (kedai/klinik/pejabat pos/sekolah dsb. Atau mengunjungi Pejabat Penghulu atau Pejabat Daerah/Majlis Daerah yang berkenaan. dalam kes ini kawasan pengaruh bandar.) di bandar yang dikaji dalam .

40 sampel adalah memadai bagi mewakili pengguna atau isi rumah kampung yang jumlahnya boleh dianggarkan (jumlah penduduk bandar dan kawasan sekitarnya atau kampung yang dikaji digelar populasi). Seterusnya mencadangkan langkah-langkah yang sesuai untuk mengatasi sesuatu masalah yang timbul dari sesuatu isu/fenomena yang terdapat. kawasan kajian. dimulakan dengan pengenalan. graf. tujuan kajian. kaedah kajian.tempoh tertentu. membincang serta memberi bukti tentang isu iaitu perubahan yang berlaku. Atau jika di kampung. pelajar perlu menulis laporan. Jumlah sampel adalah berbeza dari satu kajian ke suatu kajian yang lain. dan kaedah yang dipilih. Pelajar perlu membincangkan bagaimana perubahan itu boleh berlaku dan apakah faktor yang mempengaruhinya. Setelah data dikutip di lapangan. Hasil kajian yang di dalamnya mengandungi maklumat asas tentang isu iaitu perubahan yang berlaku terhadap desa atau bandar kecil. Statistik mudah seperti peratus dan purata selain graf dan carta pai boleh dihasilkan. 3. dan akhirnya kesimpulan. 6. Komponen Pelaporan Kajian Luar Setelah selesai menjalankan kajian luar di lapangan. Maklumat yang hendak dinyatakan perlu dipersembahkan dalam bentuk jadual dan rajah (carta. 13. Laporan kajian luar perlu mengandungi perkara berikut: 1. Tiada format laporan tertentu yang boleh digunakan untuk semua kajian. Kesimpulan dan cadangan. nama tempat dan letakan kawasan yang dikaji.4. . peta dsb. Peta lakar juga perlu dibuat untuk menunjukkan letakan kawasan kajian atau taburan fenomena yang dikaji. tujuan kajian. Akhirnya pelajar perlu menyimpulkan iaitu menjawab sama ada apa yang dinyatakan dalam tujuan kajian tercapai atau sebaliknya. Lazimnya tajuk-tajuk kecil boleh diigunakan untuk memudahkan penulisan laporan. Panjang laporan kira-kira 10 halaman. Pengenalan yang memuatkan tajuk kajian.3 CONTOH KAJIAN LUAR YANG TELAH DILAKUKAN. . pelajar perlu meringkaskannya dengan membentuk jadual tertentu mengikut keperluan tujuan kajian. 12. hasil kajian termasuk analisis dan perbincangan. Jika ada rujukan.). Mesin kira atau komputer boleh digunakan untuk memudahkan kerja-kerja pengiraan. ciri-ciri guna tanah semasa. Lazimnya pada peringkat STPM 30 . senarai rujukan hendaklah dituliskan di hujung laporan. Setelah data dianalisa proses menulis laporan boleh dimulakan. 11. fungsi desa atau bandar kecil dan status alam sekitar. Peta lakar kawasan yang dikaji wajar disertakan. Antara yang boleh dikemukakan adalah anggaran jumlah dan pekerjaan penduduk. 2. Analisis kajian adalah bahagian yang menjelaskan. sampel yang dipilih satu daripada lima (5) buah rumah yang terdapat di kampung berkenaan.

Kaedah Kajian: Kajian luar ini dilaksanakan melalui tiga kaedah berikut: 1. Contoh : Sektor Primer: Sektor Pertanian. Soalan temubual berkisar kepada pendapatan bulanan yang diperolehi. 2. Tanah Rata terletak di daerah Cameron Highland. Menjelaskan kepentingan aktiviti pertanian kepada penduduk dan kegiatan ekonomi setempat. Di antara kesan yang telah diperhatikan adalah seperti perubahan landskap yang ketara. Objektif Kajian: Secara khusus kajian ini bertujuan untuk: • • • • Mengenalpasti jenis dan ciri kegiatan pertanian di sekitar Tanah Rata. Kawasan Kajian. Rujukan sumber sekunder. Tajuk Kajian: Mengkaji Kegiatan Pertanian di Sekitar Tanah Rata. Pemerhatian dan pencerapan. Temubual dijalankan kepada 30 orang responden yang terdiri daripada petani/pekebun sayur. Cameron Highland. 3. Keadaan topografi tanah rata merupakan ”sebuah . Pemerhatian dan pencerapan di lapangan dijalankan bagi mengenalpasti jenis-jenis tanaman yang di tanam di sekitar Tanah Rata serta kesan yang terjadi terhadap alam sekitar fizikal akibat aktiviti pertanian tersebut. tempat pemasaran hasil. Sebagai kawasan tanah tinggi. strawberi. Di samping itu peta topo juga dirujuk untuk mendapatkan maklumat keadaan topografi sekitar. Rekod utama diperolehi adalah berkaitan dengan suhu dan hujan yang dikeluarkan oleh Stesyen Kaji Cuaca Tanah Rata. ia bersuhu sederhana sejuk dengan purata suhu tahunan 17ºC. 1. Menjelaskan faktor fizikal dan kemanusiaan yang mempengaruhi kegiatan pertanian tersebut. penjual. Ketinggiannya dari paras laut ialh kira-kira 1500 meter. Temu bual. Mengenalpasti kesan negatif aktiviti pertanian terhadap persekitaran fizikal setempat. pekerja hotel dan juga penduduk tempatan. Cameron Highland. Pahang.Pembangunan Ekonomi dan Alam Sekitar. amalan/kaedah pertanian yang dijalankan dan juga kesan yang timbul akibat kegiatan pertanian tersebut. hakisan cerun dan juga pencemaran air.

3. Tanah Rata dan Brinchang. Terdapat dua kawasan ladang teh utama di sekitar Tanah Rata iaitu Ladang Teh Boh yang terletak di sebelah tengara dan ladang teh Bharat Cameron yang terletak di sebelah barat tanah Rata. Ipoh dan Georgetown. Ringlet. Keadaan suhu yang sejuk serta adanya tanaman hawa sederhana inilah yang menjadi tarikan utama pelancong ke Cameron Highland. Bagi tanaman strawberry dan bunga pula ditanam secara kecil-kecilan oleh pekebun sayur. hotel. Kawasan tersebut dikenali sebagai Kebun Strawberry Kasimanis dan Kebun Strawberry Healthy. Dapatan/Hasil Kajian: a) Jenis dan Ciri Kegiatan Pertanian di sekitar Tanah Rata. Jenis tanaman dan taburannya. Tanah Rata merupakan penempatan terbesar yang berstatus bandar kecil yang lengkap dengan kemudahan bandar seperti kawasan perniagaan. . Selain itu tanaman bunga-bungan juga ditanam. Cameron Highland. Kawasan Tanah Rata terletak di pertengahan antara Ringlet di sebelah bawah dengan Brinchang di sebelah atas. 2. Ciri fizikal yang istimewa di kawasan ini ialah keadaan suhunya yang sejuk yang amat mempengaruhi kegiatan pertanian khususnya tanaman teh. Manakala tanaman sayuran pula diusahakan pada skala kebun kecil ( purata saiz kebun antara 0. Tanaman utamanya ialah teh yang merupakan identiti kawasan ini malah identiti ekonomi Cameron Highland. perkhidmatan kerajaan. sebelum memasuki kawasan ladang teh Boh terdapat tanaman sayuran seperti kobis bunga. salad dan sebagainya yang ditanam secara kebun kecil. Menuju ke sebelah tenggara dari Tanah Rata. Di antara jenis bunga yang ditanam ialah seperti maar.lembah di kawasan tanah tinggi” yang dikelilinggi oleh gunung ganang yang dilitupi hutan hujan khatulistiwa. Hasil tanaman sayuran juga berorientasikan jualan dalam negara seperti di sekitar Cameron Highland dan juga di bandar-bandar besar di Semenanjung Malaysia seperti Kuala Lumpur. tetapi ia diuruskan secara sistematik.5 hingga 1 hektar) bagi setiap pekebun yang diusahakan secara intensif (giat setempat). Sebenarnya Tanah Rata menjadi pusat pentadbiran bagi daerah Cameron Highland. Justeru itu skala operasinya luas (beratus-ratus hektar luasnya) dan berorientasikan eksport. 2. kaktus. bungabungaan dan buahan sitrus khususnya strawberry. Skala dan orientasi pengeluaran. tomato. 1. Namun begitu terdapat juga sayuran yang dieksport ke negara jiran khususnya Singapura. sayur-sayuran. institusi sosial dan sebagainya. Manakala ke utara Tanah Rata terdapat pula tanaman buahan sitrus khususnya strawberry. Terdapat tiga kawasan penempatan utama di Cameron Highland iaitu.orkid dan kekwa. Lihat peta 2 di bawah yang menunjukkan taburan kawasan tanamam berkenaan. Tanaman teh ditanam secara perladangan. Sebagai contoh teh Boh sangat terkenal di negara kita dan dipasarkan keluar negara. perkhidmatan bank.

Penyelidikan teh dijalankan oleh syarikat swasta berkenaan. Satu ciri yang istimewa bagi topografi kawasan ini ialah terdapatnya ”Lembah di kawasan tanah tinggi”. b) Faktor-Faktor yang mempengaruhi Kegiatan Pertanian di sekitar Tanah Rata. Menggunakan teknologi moden sepenuhnya seperti penggunaan baja kimia. Modal dan kos. Cameron Highland. Perladangan teh dimiliki oleh syarikat swasta iaitu BOH Plantation yang diuruskan oleh sebuah Keluarga Inggeris semenjak 70 tahun dahulu. Sebagai contoh Ladang teh Bharat dan Ladang teh Boh merupakan syarikat perladangan yang sudah terkenal mempunyai keupayaan modal untuk membuka ladang. 6. Selain itu buahan strawberry dan bungaan banyak menggunakan kaedah “rumah hijau” dan tanaman hidrophonik. Tanaman teh dan sayuran biasanya ditanam di lereng-lereng bukit kawasan tanah tinggi atau bukitbukit sekitarnya. Justeru itu kawasan Tanah Rata dikategorikan sebagai kawasan yang subur untuk pertanian. Perladangan teh sepenuhnya menggunakan buruh upahan/bergaji tetap atau kontrak yang beratus-ratus orang jumlahnya. Bentuk muka bumi/relief. kaedah pengairan sistematik. Justeru itu ia merupakan kawasan yang subur yang disaliri oleh beberapa batang sungai seperti Sungai Habu sungai Palas yang mengalir turun dari Gunung Berinchang mengairi kawasan Tanah Rata. Penggunaan buruh. Manakala tanaman sayuran banyak menggunakan tenaga buruh keluarga dan juga buruh asing dari Indonesia sebagai pekerja upahan. Terdapat sebuah stesyen penyelidikan MARDI yang bertanggungjawab menjalankan R&D khususnya daripada segi penghasilan baka sayuran dan bungaan. Pertanian berskala besar khususnya tanaman teh menggunakan modal yang besar dari syarikat yang sudah teguh dan berjenama. Manakala tanaman sayuran dan bungaan banyak diuruskan oleh penduduk tempatan yang sebahagian besarnya terdiri daripada kaum Cina.racun serangga. Kawasan ini merupakan kawasan tanah tinggi. 4. Daripada segi jenis tanah pula kawasan ini terdiri daripada tanah laterit yang bersaliran baik iaitu tidak menakung air. Pemilikan dan pengurusannya. Sebagai contoh kaum India perempuan terlibat dalam kerja-kerja pengutipan dan pengumpulan daun teh. benih. Sebahagian besar daripada pengusaha kebun juga merupakan penjual sayuran. mementingkan R&D dan sebagainya. .3. 5. kilang pemprosesan serta kedai menjual hasil teh mereka. Faktor-faktor tersebut ialah faktor fizikal dan kemanusiaan: Faktor Fizikal 1. Namun begitu bagi kebun kecil sayuran dan bungaan mempunyai keupayaan modal yang kecil/modal individu atau keluarga dan mendapat pinjaman bank. Terdapat dua kumpulan faktor yang mempengaruhi kegiatan pertanian di kaasan ini. Misalnya ladang teh Boh banyak menggunakan tenaga buruh dari kaum India. bungaan dan buahan strawberry di sekitar kawasan ini. Teknologi dan input yang digunakan.

sayuran. . Di samping adanya pejabat MARDI yang banyak menjalankan penyelidikan mengenai baka dan kaedah penanaman yang sesuai untuk menghasilkan produk yang berkualiti dan berkuantiti tinggi. Faktor Kemanusiaan 3. Penggunaan teknologi moden sepenuhnya seperti penggunaan jentera. Purata suhu tahunan kirakira 17ºC dengan julat suhu tahunan yang sangat kecil (1. baja kimia. Faktor iklim/cuaca – seperti keadaan suhu. Selain itu kawasan ini juga menerima jumlah hujan yang tinggi kira-kira 2644 mm setahun yang menjamin bekalan air yang cukup untuk aktiviti penanaman berjalan dengan lancar. bungan dan strawberry di usahakan secara komersial sepenuhnya. 6. apatah lagi BOH merupakan syarikat pengeluaran teh yang amat terkenal dan teguh kewangannya. Faktor pengurusan pertanian yang sistematik yang diamalkan oleh syarikat besar seperti BOH Plantation.sayuran. 4. sayuran dan bungaan boleh ditanam dan hidup subur di kawasan Tanah Rata ialah kerana suhunya yang sejuk yang amat sesuai untuk tanaman tersebut. 5. Bank Pembangunan dan sebagainya yang terdapat di sekitar Tanah Rata. Cameron Highland. Faktor teknologi. Kelembapan udara juga tinggi untuk menjamin persekitaran yang sentiasa sejuk bagi membolehkan tanaman teh. Faktor yang paling penting yang membolehkan tanaman teh. kelembapan udara dan sebagainya. Kemudahan asas/prasarana yang ada – seperti jalan pengangkutan. Di kawasan ini terdapatnya jaringan jalan raya yang baik yang menghubungkannya dengan bandar-bandar besar seperti Kuala Lumpur dan Ipoh melalui lebuh raya PLUS. sistem pengairan yang disediakan dan kemudahan fizikal yang lain. Program R&D yang berdaya maju telah diusahakan oleh BOH Plantation bagi mengekalkan kualiti produknya. Faktor modal. hujan. c) Sumbangan kegiatan pertanian terhadap penduduk serta pembangunan ekonomi dan sosial kawasan Tanah Rata. Keupayaan modal yang besar oleh syarikat BOH Plantation yang mengusahakan tanaman teh di kawasan ini. racun serangga dan lain-lain membolehkan tanaman teh.2. Sepanjang tahun suhunya tidak pernah melebihi 20ºC dan tidak pernah turun bawah dari 15ºC. Ke utara dari Tanah Rata terdapat jalan raya yang menghubungkannya dengan Kampung Raja dan boleh terus ke Simpang Pulai seterusnya ke Ipoh dan Gua Musang. Justeru itu hasil sayuran dan bungabungaan boleh dipasarkan dengan mudah ke bandar-bandar utama di Semenanjung Malaysia. Pengurusan yang cekap dipengaruhi oleh tahap pendidikan dan kemahiran tinggi serta terlatih yang dimiliki oleh pekerja syarikat ini berasaskan konsep pengkhususan dan saling melengkapi. Darjah kebolehsampaian ke Cameron Highland pada maa ini adalah tinggi. Kelantan.1º). Selain itu bagi pengusaha tempatan yang menanam sayur dan bunga mendapat pinjaman kredit daripada institusi kewangan seperti Bank Pertanian. buahan sitrus dan bunga-bungaan sentiasa segar.

Hasil penjualan sayuran. sistem perhubungan.000 sebulan. Aktiviti pertanian menjadi sumber pekerjaan dan pendapatan utama penduduk kawasan ini. d) Kesan setempat. Perkembangan pesat kegiatan pertanian telah mempercepatkan pembangunan infrastruktur Tanah Rata sehingga menjadi bandar kecil yang berfungsi sebagai pusat pengumpul dan pengedar hasil tanaman penduduk. bungaan dan buahan strawberry seperti di Kea Farm. Hakisan tanah dan kekerapan kejadian tanah runtuh. Kehilangan nutrien tanah atau kehilangan kesuburan tanah. 2. tanaman strawberry serta produk bunga-bungaan. meneres lereng-lereng bukit dengan menggunakan jentera berat untuk dijadikan kawasan penanaman sayuran mereka. Memperluaskan pasaran setempat serta kesan-kesan positif daripada perluasan pasaran seperti kewujudan pasar borong dan pusat jualan sayuran. bunga-bungaan dan buahan sitrus telah berupaya meningkatkan pendapatan perkapita penduduk melepasi daripada garis kemiskinan. Antaranya ia menggalakkan pertumbuhan dan perkembangan ekonomi yang berrantaian dengannya atau mewujudkan kepelbagaian ekonomi khususnya sektor pelancongan. sekolah. Seterusnya menggalakkan perkembangan perniagaan runcit untuk membekalkan keperluan penduduk sekitar. Dengan adanya ladang teh juga kilang memproses daun teh telah di bina di kawasan tersebut.1.500 hingga RM: 2. Kegiatan pertanian terhadap alam sekitar 1. Kesan pengganda daripada aktiviti pertanian juga jelas kelihatan. Memajukan infrastuktur seperti rangkaian jalan raya. kewujudan gegalur serta kesan cerun runtuh jelas ketara di kawasan tanah yang baru dibuka. . memotong. Kesankesan bukit tergondol. Walaupun pekebun sayur membina teres. klinik desa dan lain-lain lagi. tanpa sungkupan yang mendedahkan permukaan tanih secara langsung kepada agen hakisan khususnya larian air permukaan. 4. elektrik. Selain itu aktiviti penyahutanan untuk dijadikan tapak tanaman sayuran ini juga telah menyebabkan tanih kehilangan top soil dengan cepat apabila aktiviti pertanian tersebut dilakukan tanpa tanaman tutup bumi. Berdasarkan temubual yang dijalankan pendapatan purata bulanan pekebun dan penjual sayur-sayuran adalah di sekitar RM: 1. Jelas sekali tarikan utama pelancong ke Tanah Tinggi Cameron ialah kerana adanya ladang teh. Misalnya kilang memproses daun teh kepunyaan BOH Plantation dan juga Bharat Teh Plantation. Dengan adanya pusat-pusat jualan ini maka pekebun boleh menjual terus hasil tanaman mereka dan ini akan menambahkan pendapatan perkapita mereka. Menyediakan peluang pekerjaan kepada penduduk setempat. Pada masa kini kegiatan ini banyak dilakukan oleh pekebun sayur secara haram yang menarah. 2. Dengan itu perkhidmatan-perkhidmatan lain seperti kemudahan kewangan/bank. restoran dan kedai tumbuh dengan pesat di sekitar Tanah Rata ini. 3. namun hakisan tetap berlaku kerana kawasan ini menerima hujan lebat sepanjang tahun. Ini berlaku di peringkat kerja pembukaan dan pembersihan tapak pertanian khususnya di kawasan bercerun curam/lereng-lereng bukit. bekalan air.

penggunaan barangan dan perkhidmatan. 4. Tajuk Kajian : Transformasi Desa FELCRA Sri Makmur.. Pertama pencemaran kelodak dalam sungai akibat larian air permukaan yang membawa masuk regolit tanih di kawasan cerun yang terdedah dan ke dua keracunan air sungai dan tasik akibat penggunaan racun serangga yang berleluasa dalam tanaman sayuran. Pekan. Aspek yang akan diberi tumpuan adalah pemodenan infrastruktur. Transformasi Desa dan Pembandaran Contoh Kajian Luar Transformasi Desa. Kesan pemanasan setempat/kenaikan suhu mikro. corak interaksi desa-bandar melalui pemasaran. Keseluruhan penanaman sayuran di atas tanah cerun-cerun bukit menggunakan baja kimia dan racun serangga. Suhu di kawasan ini tidak lagi sedingan seperti tahun-tahun 1970-an. 2. sumber kepelbagaian biologi/spesis dan juga rantaian makanan dalam ekosistemnya. Kajian ini bertujuan untuk memeriksa dan menjelaskan proses transformasi Desa Sri Makmur. Berdasarkan temubual dengan penduduk setempat. Begitu juga dengan pencemaran kelodak dan lumpur telah mencetekkan Empangan Sultan Abu Bakar yang menjadi stesyen janakuasa hidroelektrik di Cameron Highland.3ºC) tetapi kesan pemanasannya dapat dirasai oleh penduduk sekitar. didapati suhu di sini telah meningkat sedikit. Walaupun peningkatan suhu sangat kecil (disekitar 0. Pahang. kemudahan sosial dan keadaan alam sekitar. Kaedah Kajian . Pencemaran ini banyak terdapat di sekitar Tasik Ringlet yang terletak di selatan Tanah Rata. Kemusnahan ekosistem hutan berkait dengan kerja-kerja penyahutanan/pembangunan tanah untuk dijadikan sebagai tapak tanaman sayuran dan juga kemusnahan ekosistem akuatik akibat penggunaan racun serangga dalam pertanian. perubahan aktiviti ekonomi. Pahang Tujuan Kajian 1. Pencemaran air dan kemusnahan hidupan akuatik akibat penggunaan racun serangga dan baja kimia yang berlebihan khususnya dalam penanaman sayuran di kawasan ini. Terdapat dua bentuk pencemaran air yang dikesan. Hutan yang dimusnahkan dan tasik yang tercemar akan kehilangan habitat. Persoalan kajian ini adalah perubahan sosial dan ekonomi melalui proses pembangunan desa dan pemodenan di sebuah petempatan yang dirancang melalui FELCRA. Peningkatan suhu ini disebabkan oleh aktiviti penyahutanan yang sangat ketara berlaku untuk tujuan pertanian dan juga pembinaan hotel.3. 5.

Ke Pekan Dusun Dewan Ladang Kelapa Sawit Sekolah Ladang Getah Ladang Setor Getah Kedai Koperasi Ladang Kelapa Sawit Ladang Kelapa Sawit Ke Maran/Kuantan U Peta 4. Maklumat dan data yang dikumpul telah diringkaskan (ditukar kepada jadual) dan dianalisa. Walaupun desa ini agak terasing daripada jaluran pembangunan utama. aktiviti perniagaan dan keadaan alam sekitar diperolehi melalui pemerhatian. dikumpulkan melalui Pejabat FELCRA Sri Makmur. Pengenalan Desa Sri Makmur adalah sebuah petempatan luar bandar yang terancang terletak di daerah Pekan. Kedudukan desa ini adalah di tebing kiri Sungai Pahang iaitu kira-kira 60 km ke barat bandar Kuantan dan 35 km ke timur bandar Maran. Proses perubahan turut berlaku di desa ini. Pahang. Pahang. Bagi mengetahui keadaan sosio-ekonomi isi rumah dan pola interaksi desa-bandar. keadaan muka bumi. keluasan kawasan pertanian dan jenis tanaman. Latar Belakang Desa Sri Makmur . bilangan rumah kediaman.1. hitungan dan cerapan di lapangan. keluasan tanah.5% daripada jumlah ketua isi rumah yang berjumlah 405 orang) telah dikaji selidik. Pelan Desa Sri Makmur Pekan. Maklumat tentang kajian ini diperolehi daripada berbagai-bagai sumber. kemudahan infrastruktur dan sosial. Pelan Desa Sri Makmur ditunjukkan dalam peta 4 di sebelah. guna tanah. petempatan ini tidak tersisih daripada pembangunan sosial dan ekonomi. 2. Data sekunder seperti jumlah penduduk. satu kaji selidik telah dijalankan. Seramai 30 ketua isi rumah (kira-kira 7. Manakala corak taburan petempatan.

Selain itu. Setelah beberapa petempatan ini dibuka. Terdapat sebuah sekolah rendah dan sebuah sekolah agama di kampung tersebut. bentuk muka bumi petempatan desa ini adalah beralun. Disamping itu terdapat 10 buah kedai runcit untuk memenuhi keperluan penduduk di kampung tersebut serta sebuah stesen pam minyak Kemudahan ini telah memudahkan penduduk untuk membeli keperluan harian dan mendapatkan kemudahan perkhidmatan keperluan asas mereka. pondok polis. dewan serba guna. terdapat juga sebuah klinik desa. masjid. Cawangan UMNO dan . Secara umumnya. bekalan elektrik dan air bersih (paip) turut dibekalkan ke kampung ini. Kawasan pertanian dimajukan secara berkelompok. a) Pemodenan Kemudahan Infrastruktur dan Sosial 1.1. Program pembangunan desa melalui Felcra telah memajukan pelbagai kemudahan infrastruktur dan sosial. Wanita Dinamis Felcra (WADIRA). Pelbagai persatuan dan kelab ditubuhkan di kampung tersebut. Bukti-bukti yang dikumpulkan di lapangan menunjukkan bahawa Desa Sri Makmur telah mengalami transformasi. Hasil Kajian Secara umumnya. Desa Sri Makmur adalah sebuah petempatan FELCRA (Lembaga Penyatuan dan Pemulihan Tanah Persekutuan). Desa Sri Makmur ditadbir oleh seorang Pengurus yang dibantu oleh beberapa orang pegawai serta ketua kampung (Tok Empat) yang melalui satu badan yang dikenali sebagai Jawatankuasa Keselamatan dan Kemajuan Kampung (JKKK). balai raya. kajian ini mendapati beberapa perkara menarik. Rumah-rumah kediaman didirikan di kawasan tanah yang lebih tinggi. Ini termasuklah Persatuan Belia. Penyediaan kemudahan sosial bukan sahaja memajukan taraf pendidikan dan kesihatan tetapi juga memodenkan minda dan keterbukaan penduduk. di samping menyatukan dan memulihkan tanah terbiar untuk diusahakan secara berkelompok. 3. Anak sungai mengalir melalui tengah-tengah kampung tersebut. FELCRA dengan kerjasama kerajaan negeri Pahang telah membina rumah-rumah kediaman baru. Selain kemudahan jalan raya. Berasaskan pengurusan secara moden. 4. FELCRA telah membuka tanah baru. Petempatan luar bandar ini pada mulanya adalah sebuah kampung yang menempatkan semula penduduk kampung-kampung tradisional di tepi Sungai Pahang yang dilanda banjir besar tahun 1971. Persatuan Khairat Kematian. 2. 2. 5 buah kedai koperasi yang menjalankan perniagaan pasar mini dan restoran. Pengurus dan pegawai FELCRA yang lain mengendalikan urusan memajukan tanah pertanian secara sistem ladang. Manakala kawasan pertanian terdapat di bahagian tanah yang lebih rendah. 3. iaitu berubah menjadi sebuah petempatan luar bandar yang moden. Kini kampung ini mempunyai keluasan kira-kira 600 hektar.

Ini penting untuk memastikan hasil keluaran yang optimum. Pengurus Felcra Sri Makmur. penjagaan. terutamanya bagi pokok yang telah matang. 3. Racun serangga dan kulat digunakan secara terkawal untuk mengawal serangan serangga dan kulat ke atas anak pokok. galah bersabit moden yang diperbuat daripada aluminium moden digunakan menggantikan batang buluh. Pada peringkat awal tanaman anak-anak kelapa sawit dan getah dijaga dengan rapi. menjaga dan menuai buah kelapa sawit atau menoreh pokok getah. Bagi mencantas pelepah kelapa tua dan menuai buah kelapa sawit. Ini penting untuk memastikan hasil yang tinggi. Jadual pengurusan ladang yang ketat disusun untuk memastikan kerja-kerja ladang dijalankan dengan sempurna dan mengikut masa yang telah ditetapkan. kayu sentang dan jati. Pihak FELCRA juga telah mengupah buruh yang dibawa masuk dari Indonesia secara kontrak untuk mengendalikan tugas menanam. Baja sebatian digunakan untuk menyuburkan anak pokok. Bagi memastikan ladang dimajukan secara moden pihak pengurusan FELCRA. Kewujudan persatuan dan kelab yang bergiat cergas membuktikan bahawa masyarakat kampung tersebut dinamis dan maju. kelapa sawit dituai dua kali sebulan. hasil keluaran pertanian Felcra Sri Makmur telah dapat ditingkatkan. Pemodenan tersebut dapat dibuktikan melalui beberapa perkara seperti jenis tanaman. Baka kelapa sawit dan getah yang ditanam adalah jenis yang bermutu tinggi yang dibekalkan oleh Jabatan Pertanian. Biasanya. telah melantik seorang Pengurus Rancangan dan dibantu oleh lima orang pekerja pejabat dan teknikal serta tiga orang pemandu kenderaan. setiap hektar pokok kelapa sawit mampu menghasilkan hingga purata kira-kira 10 tan buah kelapa sawit yang bermutu. Begitu juga semasa penjagaan pokok banyak peralatan moden seperti penyembur racun dan penabur baja digunakan. 4. Jentera moden seperti jentolak dan pembajak digunakan untuk membersihkan tanah baru yang berhutan serta tanah terbiar milik penduduk kampung. Penanaman. 2005). Desa Sri Makmur yang luasnya kira-kira 600 hektar telah dimajukan dengan pelbagai tanaman. b) Perubahan Ekonomi 1. Perubahan ekonomi yang ketara dapat dikesan di Desa Makmur adalah pemodenan aktiviti ekonomi khususnya pertanian. Kira-kira 65 peratus daripada keluasan tanah ditanami dengan kelapa sawit. Pada keseluruhannya. 2. penjagaan ladang dan penuaian hasil dijalankan secara moden. Pisau toreh dan bekas pelastik pula digunakan untuk menoreh getah. Bagi pokok kelapa sawit yang telah matang. penggunaan teknik penananam dan penuaian hasil.Koperasi. Lihat Jadual di bawah. 3. pengurusan ladang. sebuah agensi pembangunan luar bandar yang telah di korporatkan. Hanya sebahagian kecil peserta FELCRA yang turut terlibat dengan kerja-kerja ladang (Hasil Temu bual dengan Encik Abd Rahman Mat. Bagi getah pula sebanyak 250 kg/hektar getah beku dapat dikutip bagi setiap bulan. penjagaan yang sempurna dan pengurusan ladang yang sistematik telah membolehkan ladang mengeluarkan hasil yang tinggi. dan hasil keluaran. . Penggunaan baka yang baik. 30 peratus getah dan selebihnya dusun buah-buahan.

penduduk kampung tersebut mempunyai darjah interaksi yang tinggi dengan pekan Sri Jaya yang jaraknya hanya 16 km. Sebelum penduduk kampung ini menyertai Felcra. Bagi membeli pakaian. wakil pos dan masjid. peralatan rumah tangga ataupun perkhidmatan sekolah menengah dan bank. perkakas lektrik. Penduduk Desa Sri Makmur juga berinteraksi dengan bandar-bandar yang berdekatan seperti Sri Jaya.00 (Hasil Temu bual dengan Pegawai Luar Pembangunan Felcra 2005 ). roti. 2. Tahun 1999 14 235 2005 18. Aspek yang ditanya adalah tempat membeli dan jarak dari rumah kediaman di Sri Makmur ke pusat membeli barangan dan perkhidmatan lainnya serta kekerapannya dalam setahun. mereka adalah pekebun kecil getah dan buruh tani yang hidup dalam keadaan miskin. mereka ke pekan Sri jaya atau bandar Maran. Jadual 2 menjelaskan pola tersebut.00 kepada RM850.Jadual . sekolah menengah. Begitu juga bagi penggunaan perkhidmatan seperti pendidikan rendah. menjadi tukang kayu dan menjadi pemandu. Rata-rata para peserta FELCRA telah mengalami perubahan ekonomi melalui perubahan pekerjaan dan peningkatan pendapatan. ada juga yang menjalankan aktiviti tambahan seperti berniaga. pejabat daerah dan peguam. Kini selain menjalankan aktiviti pertanian di kebun asal atau menjadi buruh di tempat-tempat lain. d) Corak Interaksi Desa-Bandar 1. Pekan dan Kuantan. peralatan rumah tangga. Isi rumah yang mempunyai pekerjaan tambahan lazimnya mempunyai pendapatan yang lebih tinggi. Berdasarkan jawapan soalan kaji selidik. Peningkatan hasil keluaran pertania Desa Sri Makmur Jenis Tanaman Kelapa sawit (purata tan/hektar/bulan) Getah beku (purata kg/hektar/bulan) Sumber: Pejabat FELCRA Sri Makmur 2005. 3. . Maran. gula. gas memasak dll. perkakas elektrik.2 258 c) Perubahan Pekerjaan dan Peningkatan Pendapatan Isi Rumah 1. Manakala bagi membeli kenderaan seperti motosikal dan mendapatkan rawatan kesihatan mereka berkunjung ke Sri Jaya.) di kedai-kedai yang terletak dalam kampung tersebut sendiri. Bagi peserta yang masih muda. 2. kesihatan (klinik). ikan. minyak petrol. membuat kueh bahulu untuk dipasarkan. mereka juga memperoleh pendapatan tambahan daripada skim Felcra. Walaubagaimanapun bagi mendapatkan barangan yang lebih tinggi nilainya atau jarang digunakan seperti pakaian. Maran atau Kuantan. Isi rumah lazimnya membeli barangan keperluan asas harian lkususnya makanan (seperti beras. satu kaji selidik telah dijalankan. Bagi memeriksa corak interaksi antara Desa Sri Makmur dan bandar-bandar di sekitarnya. isi rumah Desa Sri Makmur perlu berkunjung ke pekan dan bandar yang lebih jauh. perabut ataupun perkhidmatan bank. Purata pendapatan bulanan peserta telah meningkat dari RM350.

0 0.0 0. penduduk menjual hasil keluaran pertanian mereka kepada peraih atau kepada pihak Felcra sendiri di kampung tersebut.3 0. penduduk berinteraksi dengan pekan dan bandar yang berdekatan selain dengan pusat perkhidmatan desa di Desa Sri Makmur sendiri.0 0.0 0.0 0. e) Perubahan Alam Sekitar Di sebalik kemajuan yang dicapai.6 90.0 0.0 0.0 18 0 12 18 12 280 6 12 12 52 0 2.0 87.0 100 0 0 0 0 0 6 0 0 0 0 1 Sumber: Kaji selidik 2005 4.0 10.0 0.0 0. Pola Interaksi Penduduk Desa Sri Makmur dengan Pekan dan Bandar di Sekitarnya bagi Tujuan Membeli Barangan dan Menggunakan Perkhidmatan (Saiz sampel 35) Jenis barangan dibeli dan perkhidmatan yang digunakan Barangan makanan Sekolah rendah Klinik/hospital Pakaian Perkakas elektrik Sekolah menengah Kenderaan Bank Pejabat/wakil pos Jual hasil pertanian Pejabat tanah Purata Jarak dan Kekerapan Berkunjung ke Pekan dan Bandar Terdekat Sri Makmur Jarak (0.7 45.0 66. Mereka ke pekan tersebut untuk membeli barangan asas seperti pakaian dan perkhidmatan asas seperti sekolah menengah dan perkhidmatan pos.0 22.0 55.0 3. .0 90.0 0 0 3 6 2 12 6 0 0 0 0 0.0 0.0 0.0 20. Pencemaran sampah sarap domestik khususnya di kawasan perniagaan juga dapat dikesan.0 10. Bagaimanapun.an /tahun guna Maran Jarak (30 km) % KekerapPeng.0 70.an/tahun guna 90 100 60.0 10.3 6.0 0.0 3.0 0.0 0.an/tahun guna Pekan Jarak (70 km) % KekerapPeng.an /tahun guna Kuantan Jarak (48km) % KekerapPeng. Air sungai juga agak berkelodak terutamanya selepas berlaku hujan lebat.0 6 0 6 6 6 52 12 12 0 0 0 0.4 3.0 0.3 0. Secara keseluruhannya.0 300 280 12 2 0 0 0 0 12 52 0 8. Antara keadaan persekitaran fizikal yang terjejas akibat perubahan dan pemodenan ekonomi desa termasuklah hakisan cerun yang berlaku di beberapa bahagian ladang dan perumahan kampung tersebut akibat penggondolan bukit sehingga mewujudkan lurah dan fenomena tanah runtuh.0 0.0 30.0 5.0 10.0 0. Interaksi dengan pekan dan bandar berdekatan membolehkan penduduk menikmati barangan dan kemudahan perkhidmatan moden yang penting bagi perubahan kehidupan penduduk desa.0 60.0 0. Pekan yang paling kerap mereka kunjungi adalah Sri Jaya.0 28.1 km) % KekerapPengan/tahun guna Sri Jaya Jarak (16 km) % KekerapPeng.0 8.0 0.4 6.0 0.0 0. Bagaimanapun.Jadual . proses transfomasi desa sedikit sebanyak telah mempengaruhi kualiti alam sekitar. kemerosotan kualiti alam sekitar di Desa Sri Makmur terkawal dan tidak berbahaya.0 0.

[ 7 Markah] b) Jelaskan bagaimana faktor-faktor fizikal dan kemanusiaan mempengaruhi kegiatan pertanian di kawasan tersebut. [6 Markah] d) Kenalpastikan langkah yang boleh diambil untuk mengurangkan kesan hakisan di kawasan yang anda kaji itu.Kesimpulan Kajian ini telah dapat menunjukkan bahawa Desa Sri Makmur telah mengalami pemodenan dan perubahan ekonomi yang agak pesat. Penyediaan kemudahan infrastruktur dan kemudahan sosial telah memudahkan berlakunya proses pemodenan. a) Nyatakan ciri-ciri kegiatan pertanian yang dijalankan di kawasan tersebut. a) b) Namakan kawasan kajian anda itu. [8 Markah ] c) Bagaimanakah kegiatan pertanian yang anda kaji itu menyebabkan berlakunya hakisan cerun di kawasan berkenaan. [ 4 Markah ] . d) Jelaskan kesan aktiviti pelancongan terhadap alam sekitar fizikal di kawasan tersebut dan [6 Markah] e) Cadangkan langkah-langkah yang boleh diambil oleh pihak berkuasa untuk mengatasi masalah pencemaran kawasan tersebut. terangkan menyebabkan kawasan tersebut menjadi daya tarikan pelancong. Pembangunan sektor pertanian dengan kaedah penanaman dan pengurusan moden telah berjaya meningkatkan taraf hidup penduduk desa. Terangkan bagaimana anda menjalankan kajian luar tersebut. [ 1 Markah] [ 4 Markah] faktor yang [ 8 Markah] c) Berdasarkan bukti-bukti yang ada dilapangan. LATIHAN BAB 6 Soalan 1: Berdasarkan kajian luar yang telah anda jalankan di suatu kawasan pelancongan. [6 Markah] Soalan 2: Berdasarkan kajian luar yang telah anda jalankan di satu kawasan pertanian.

[10 Markah] c) Jelaskan bagaimana aktiviti ekonomi yang anda kaji telah menjejaskan alam sekitar fizikal setempat.Soalan 3: Berdasarkan kajian lapangan yang telah anda lakukan terhadap mana-mana satu jenis aktiviti ekonomi sekunder . [7 Markah] b) Terangkan sumbangan kegiatan ekonomi yang anda kaji itu terhadap pembangunan sosio-ekonomi kawasan perkenaan. [8 Markah] . a) Kenalpastikan faktor-faktor yang menyebabkan aktiviti ekonomi tersebut dijalankan di kawasan itu.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful