AHLI PANEL
GEOGRAFI KERTAS 1 STPM
(Alam Sekitar Fizikal) PANEL PUAN ROSNAH BINTI SALLEH (K) ENCIK CHEK ZAINON BIN SHAFIE ENCIK SHUKRI BIN SULAIMAN PUAN SHAHRIZAN BINTI KAWI SEKOLAH SMK ALOR AKAR, KUANTAN SMK KUALA LANAR, KUALA LIPIS SMK JENGKA 2, BANDAR JENGKA SMK (A) TAHAP, JERANTUT

GEOGRAFI KERTAS 2 STPM
(Alam Sekitar Manusia) PANEL SEKOLAH ENCIK RUSLY BIN MUSA SMK JENGKA 21, BANDAR (K) JENGKA ENCIK SUKI BIN HASSAN SMK TEMIN, JERANTUT ENCIK HAMRI BIN SALLEH SMK MUADZAM SHAH, ROMPIN PUAN SARIMAH BT DARUS SMK SULAIMAN, BENTONG

ISI KANDUNGAN
PERKARA MUKASURAT
Selayang Pandang Format Kertas Peperiksaan Geografi STPM mulai 2007 Objektif Pengajaran dan Pembelajaran Geografi STPM Cadangan Strategi Pengajaran – Pembelajaran Geografi STPM Skala Perbincangan dan Sumber Pengajaran – Pembelajaran i ii iii iv v

GEOGRAFI KERTAS 1 (Alam Sekitar Fizikal)
TEMA/TAJUK DAN SUB TAJUK TEMA 1: 1.1 1.2 SISTEM BUMI MUKASU RAT

Kedudukan bumi dalam sistem suria. Tenaga : Konsep, jenis dan punca tenaga. SISTEM GEOMORFOLOGI

TEMA 2: 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Teori Hanyutan Benua Jenis, proses dan faktor yang mempengaruhi luluhawa Jenis, cara dan faktor yang mempengaruhi hakisan sungai Cara, faktor dan bentuk bumi pemendapan di zon pinggir pantai. Kemahiran amali sistem geomorfologi : Profil rentas muka bumi. SISTEM ATMOSFERA

TEMA 3: 3.1 3.2 3.3

Taburan suhu secara menegak dan mendatar serta faktor yang mempengaruhinya. Perubahan iklim: Pemanasan global, faktor yang mempengaruhi dan kesan-kesanya. Mikro iklim bandar: Fenomena jerebu, fakor yang

3.4 3.5

mempengaruhi dan kesan-kesannya. Kemahiran amali sistem atmosfera: Rajah tiupan angin. Kemahiran amali sistem atmosfera: Mengira julat suhu, melukis graf garisan dan mentafsirkanya.

TEMA 4: 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

SISTEM HIDROLOGI

Proses menegak dan mendatar dalam kitar hidrologi. Proses edaran air tanih Imbangan air positif dan negatif serta faktor yang mempengaruhinya Kepentingan air dan kesan gangguan imbangan air kepada manusia. Kemahiran amali sistem hidrologi: Melukis dan mentafsir graf imbangan air. SISTEM EKOLOGI

TEMA 5: 5.1 5.2 5.3

Ekosistem: Konsep, komponen, dan jenis ekosistem. Rantaian dan siratan makanan dalam ekosistem hutan paya bakau Kepentingan ekosistem hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia. SALING KEBERGANTUNGAN SISTEM

TEMA 6: 6.1 6.2

Saling bergantung sesama sistem fizikal. Pengekalan, pemeliharaan dan pemuliharaan alam sekitar fizikal. KAJIAN LUAR GEOGRAFI 1 (Alam Sekitar

TEMA 7: Fizikal) 7.1 7.2 7.3

Prosedur menjalankan kajian luar Geografi Kertas 1. Skop dan tajuk kajian luar Geografi Kertas 1 Contoh-contoh kajian luar yang dijalankan.

3 2. kepentingan dan kesan aktiviti perindustrian terhadap alam sekitar.4 1.GEOGRAFI KERTAS 2 (Alam Sekitar Manusia) TEMA/TAJUK DAN SUB TAJUK TEMA 1: 1.4 2.1 2. Migrasi: Konsep. Sektor tertier: Sektor pelancongan – faktor. kepentingan dan langkah memajukan sektor pelancongan. TEMA 2: PEMBANGUNAN EKONOMI DAN IMPAK ALAM SEKITAR 2. Pertumbuhan penduduk: Trend.3 1. faktor.2 2.5 PENDUDUK MUKASU RAT Taburan penduduk: Faktor yang mempengaruhi ketidakseimbangan taburan penduduk dan kesan-kesannya.1 Konsep transformasi desa. pola dan faktor yang mempengaruhi migrasi dalaman. Kemahiran amali : Membina dan mentafsir graf bar kompaun/komponen.2 1. Sektor perindustrian: Jenis. proses dan faktor yang mempengaruhinya Kesan pertumbuhan dan tumpuan penduduk terhadap alam sekitar. TRANSFORMASI DESA DAN TEMA 3: PEMBANDARAN 3. dasar dan strategi pembangunan desa di . Kemahiran amali: Membina dan mentafsir carta pai/rajah bulatan berbahagi.1 1.5 Sektor pertanian: Jenis. kepentingan dan kesan aktiviti pertanian terhadap alam sekitar. faktor. Kemahiran amali penduduk: Membina dan mentafsir graf garis pertumbuhan penduduk.

3. . ALAM SEKITAR DAN TEMA 5: IMPAK PENGURUSANNYA. TEMA 4: GLOBALISASI EKONOMI DAN KERJASAMA SERANTAU 4.1 5.3 3.2 3.4 Malaysia.2 Impak aktiviti manusia terhadap alam sekitar – punca dan kesannya. Kerjasama serantau: Pertumbuhan segitiga ASEAN. Skop dan tajuk kajian luar Geografi Kertas 2 Contoh-contoh kajian luar yang dijalankan. 5.4 7.2 4. faktor dan perkembangan pembandaran.5 7. Kesan transformasi desa terhadap penduduk dan alam sekitar. Kemahiran amali: Membina dan mentafsir peta koroplet. Bandar dan pembandaran: Konsep. Kemahiran Amali: Membina dan mentafsir graf bar cermin.3 Globalisasi ekonomi : Saling bergantung antara kawasan. Pengurusan alam sekitar: Prinsip-prinsip pembangunan lestari. TEMA 6: KAJIAN LUAR GEOGRAFI 2 (Alam Sekitar Manusia) 7.1 4.6 Prosedur menjalankan kajian luar Geografi Kertas 2.

sisipan konsep. isi atau kandungan pembelajaran. kami menyedari bahawa ketiadaan panduan yang khusus untuk ”guru mengajar dan murid belajar” pasti akan menyukarkan mereka untuk menguasai matapelajaran ini. Tema 1 ialah Penduduk. Tema terakhir ialah tema 6 iaitu berkaitan dengan kajian luar atau kajian lapangan Geografi Kertas 2. Penulisan bagi setiap tema berasaskan kepada perkara-perkara berikut.SELAYANG PANDANG Syukur kehadrat Allah SWT kerana dengan limpah kurnianya kami berjaya menghasilkan modul ini yang bertajuk “Modul Pengajaran dan Pembelajaran Cemerlang Geografi STPM ” yang berasaskan kepada sukatan baru yang akan diguna pakai mulai tahun 2006. Geografi kertas 2 pula terdiri daripada 6 tema seperti berikut. Sebagai panel. Justeru itu kami terpanggil untuk menyambut inisiatif yang digerakan oleh ”Unit Penyeliaan Sekolah Menengah. tema 4 sistem hidrologi. tema 4 Globalisasi Ekonomi dan Kerjasama Serantau. Jabatan Pelajaran Pahang” yang telah mengabungjalinkan tenaga pakar geografi di peringkat negeri bagi menghasilkan modul tersebut. tema 5 sistem ekologi dan tema 6 ialah saling kebergantungan sistem. Tema kajian luar ini meliputi dua tajuk penting iaitu pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar serta transformasi desa dan pembandaran. Tajuk dan sub tajuk. Modul ini ditulis khusus untuk panduan guru dan pelajar tingkatan enam yang mengambil matapelajaran Geografi di peringkat Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia (STPM). tema 2 Pembangunan Ekonomi dan Impak Alam Sekitar . contoh soalan yang relevan berkaitan dengan tajuk berkenaan serta skema jawapannya. hasil pembelajaran atau objektif pembelajaran. tema 2 sistem geomorfologi. tema 3 sistem atmosfera. tema 3 Transformasi Desa dan Pembandaran. Seterusnya dimasukkan bahagian refleksi sebagai pengukuran . Sektor Pengurusan Sekolah. Kami meletakkan tema 7 iaitu berkaitan dengan kajian luar atau kajian lapangan Geografi Kertas 1 sebagai penutupnya. Modul ini dibahagikan mengikut kertas 1 dan 2 yang kandungannya meliputi semua tema di dalam sukatan baru Geografi STPM yang akan dilaksanakan pada tahun 2006. Geografi kertas 1 dibahagikan kepada 7 tema iaitu. tema 5 Impak Alam Sekitar dan Pengurusannya. aktiviti pengajaran – pembelajaran. tema 1 ialah berkaitan dengan sistem bumi.

Aras soalan yang ditanya akan berdasarkan kepada Taksonomi Bloom iaitu aras Mudah. Soalan boleh juga menguji pengalaman kajian luar. Seboleh mungkin bagi setiap tema difokuskan kepada aspek pengajaran soalan langsung dan soalan kemahiran amali. ia merupakan pilihan bagi tajuk-tajuk tertentu sebagai contoh atau model pengajaran-pembelajaran. kajian dan tafsiran peta topografi. terima kasih. Alam Sekitar Manusia Masa Jenis Bilangan Markah Wajaran : 3 jam : Soalan Esei : 8 soalan : 100 : 50% Masa Jenis Bilangan Markah Wajaran : 3 jam : Soalan Esei : 8 soalan : 100 : 50% Bil soalan wajib dijawab : 4 soalan Bil soalan wajib dijawab : 4 soalan Nota: 1. iaitu Geografi Kertas 1 (Alam Sekitar Fizikal) dan Geografi Kertas 2 (Alam Sekitar Manusia). rujukan khusus serta tugasan pelajar sebagai aktiviti pengukuhan dan pengayaan. dan peta yang berkaitan dengan tajuk yang terdapat dalam Sukatan Pelajaran Geografi Mulai tahun 2007 dan seterusnya format kertas peperiksaan adalah seperti berikut: Geografi Kertas 1 (942/1) Geografi Kertas 2 (942/2) Alam Sekitar Fizikal. dan juga konsep dan kemahiran yang perlu dalam kajian geografi. Sederhana dan Sukar. Bukan semua tajuk atau sub tajuk bagi setiap tema yang kami sediakan.pencapaian objektif pengajaran-pembelajaran. gambar rajah. aras sederhana (Pemahaman dan Aplikasi). PANEL GEOGRAFI STPM PAHANG Format Kertas Peperiksaan Geografi STPM MULAI 2007 Peperiksaan bagi mata pelajaran ini terdiri daripada dua kertas. Aras mudah (Pengetahuan). . aras sukar (Analisis. Soalan yang dikemukakan merangkumi semua tajuk dalam sukatan pelajaran. Akhir sekali kami ingin mengucapkan jutaan terima kasih kepada Jabatan Pelajaran Pahang khususnya kepada sektor pengurusan sekolah yang julung kalinya mengambil inisiatif menggerak dan menjayakan pembinan modul ini untuk seluruh anak-anak Geografi Pahang. Sekian. Bagi tajuk-tajuk yang tidak disentuh perlulah dikembangluaskan oleh guru-guru disekolah menggunakan format yang telah disediakan. Soalan akan menguji kefahaman calon tentang tajuk yang dihuraikan dalam sukatan pelajaran. Sintesis dan Penilaian). pelbagai data geografi.

dan peta). (c) menerangkan peranan manusia sebagai agen perubahan kepada sistem-sistem dalam alam sekitar selain fenomena semula jadi. Setiap tahun adunan soalan langsung. Sistem geomorfologi. gambar rajah (graf. graf. 4. rajah. dan jitu dengan menggunakan laras geografi. Soalan kemahiran amali melibatkan pengiraan. Soalan boleh ditanya dalam bentuk kemahiran amali dan kajian luar. carta dan peta serta menganalisis data. Bagi Geografi kertas 1. rajah. Ini bermakna soalan no 3 sebenarnya mempunyai dua soalan. Pelbagai rangsangan soalan akan diberikan seperti data. (g) berfikir secara kritis dan kreatif dalam mempersembahkan sesuatu penghujahan secara tersusun. carta. dan foto. soalan kemahiran amali dan soalan kajian luar akan dikemukakan untuk dijawab oleh calon. Soalan no 3 terdiri daripada soalan pilihan SAMADA dan ATAU. carta. mentafsir. peta lakar dan peta topografi. serta meningkatkan kesedaran yang mendalam tentang kedinamikan hubungan sesama manusia dan manusia dengan alam sekitar. Pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar atau Transformasi desa dan pembandaran. Soalan ini mempunyai banyak pecahan dan tidak terhad kepada tiga pecahan sepertimana tahun-tahun sebelumnya. sistem atmosfera. 5. 3. (e) mencerap dan mengkaji fenomena geografi yang menjadi isu semasa.2. (b) meningkatkan kefahaman tentang saling bergantung antara elemen-elemen dan proses-proses Alam Sekitar Fizikal dan Alam Sekitar Manusia sebagai satu sistem dan bukannya berasaskan pembahagian aspek-aspek secara berasingan. prinsip. Manakala soalan kajian luar Geografi kertas 2 boleh ditanya dari salah satu tema berikut. . sistem hidrologi dan sistem ekologi. dan menganalisis data geografi dalam bentuk jadual. Soalan kajian luar Geografi kertas 1 boleh ditanya dari salah satu sistem berikut. carta dan peta. dan proses dalam Geografi Fizikal dan Geografi Manusia secara bersepadu dan pada pelbagai skala. Oleh itu ia akan menguntungkan calon daripada segi pilihannya untuk menjawab 9 soalan bukannya 8 soalan sepertimana tahun-tahun sebelumnya. (f) membuat sintesis dan penilaian dengan bantuan kaedah-kaedah kemahiran geografi yang tepat di dalam dan di luar bilik darjah. OBJEKTIF PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN GEOGRAFI STPM Objektif sukatan pelajaran ini adalah untuk membolehkan pelajar (a) meningkatkan pengetahuan tentang konsep. soalan no 3 datangnya dari tema pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar. (d) meningkatkan kemahiran mempersembah. Soalan ini mempunyai banyak pecahan dan tidak terhad kepada tiga pecahan sepertimana tahun-tahun sebelumnya. persembahan kartografi seperti graf. rajah. soalan nombor 3 datangnya dari tema sistem geomorfologi manakala Geografi kertas 2. padat.

mengumpul dan mengelaskan. membuat analisis. membuat gambaran mental. (j) mensyukuri dan mencintai negara Malaysia dan alam sekitarnya. Manakala kemahiran berfikir secara kreatif pula perlu dijana untuk membolehkan murid mampu membuat sumbangsaraan/menjana idea. menghayati.merekacipta serta mengitlak. kebolehan dan kemenjadian setiap murid mestilah digembelengkan untuk membolehkan ia mampu membuat perbandingan dan perbezaan. menganalogikan.(h) memahami kepentingan hubung kait negara Malaysia dengan negara-negara lain di dunia. meramalkan masa hadapan. Menekankan perkembangan kemahiran generik. Pendekatan bersepadu dalam pemilihan pedagogi dan pandragogi pengajaran-pembelajaran amat dititikberatkan. mudah difahami serta menyeronokkan pelajar maka perkara-perkara berikut perlulah diberi penekanan yang serius oleh guru: • Menekankan perkembangan kemahiran berfikir secara kritis dan kreatif.mensintesiskan. Dalam konteks kemahiran berfikir secara kritis maka bakat. membuat hipotesis. mengesan kecondongan membuat penilaian dan juga membuat kesimpulan. membuat inferens. membuat urutan dan keutamaan. Aspek kemahiran generik pula menekankan pembinaan skill. CADANGAN STRATEGI PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN GEOGRAFI STPM Proses pengajaran-pembelajaran masa kini perlu dipelbagaikan sesuai dengan faktor kemenjadian dan aras kebolehan/pencapaian murid yang berbeza-beza. menghubungkaitkan. (i) menyedari. Dalam konteks melahirkan pengajaran yang berkesan. dan melibatkan diri secara langsung dalam proses pemeliharaan dan pemuliharaan alam sekitar secara berterusan. kecekapan dan keterampilan pelajar untuk • .

atau skala yang lebih kecil seperti sebuah negara dan juga skala mikro seperti kawasan kajian luar. Asia Tenggara. Kajian kes dan kajian tindakan. Justeru itu ia amat bergantung kepada kebijaksanaan guru untuk memilih dan menentukannya bagi memperluaskan prespektif pelajar-pelajar geografi. Dalam konteks ini elemen-elemen seperti kemahiran berkomunikasi. kawasan Tropika Lembab.menguasai suasana persekitaran. kemahiran bekerjasama dan berkongsi. Skala perbincangan ini mestilah disesuaikan dengan sub-sub tema yang telah ditetapkan. Pembelajaran masteri. kemahiran menggunakan teknologi khususnya ICT. Bagi membolehkan ICT berguna kepada proses pengajaran dan pembelajaran maka empat mod P&P dicadangkan iaitu. kemahiran merancang dan mengelolakan aktiviti. SKALA PERBINCANGAN DAN SUMBER PENGAJARAN -PEMBELAJARAN Skala perbincangan bagi setiap tema yang ada di dalam sukatan pelajaran adalah berbeza-beza. Asia Pasifik. Kombinasi antara kemahiran berfikir dan kemahiran generik akan melahirkan strategi pengajaranpembelajaran yang berfikrah. Justeru itu kepelbagaian jenis kaedah mengajar yang disarankan kepada guru-guru geografi tingkatan enam ialah seperti berikut: a) b) c) d) e) f) g) h) Perbincangan kumpulan dan sumbangsaraan. Dengan menggunakan ke empat-empat mod P&P ini pelajar bukan sahaja boleh mengakses maklumat geografi dengan lebih luas malah menjadikan matapelajaran geografi lebih seronok dipelajari. . Kajian luar/kajian lapangan.memilih dan menganalisis maklumat serta kemahiran menyelesaikan masalah amat perlu ditekankan. mod penerokaan dan juga mod komunikasi. Kaedah inkuiri – penemuan. mod tutorial. Kita boleh memulakannya dengan skala makro seperti global/dunia. kemahiran mengakses. mod aplikasi. Selain itu penggunaan teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) sebagai alat bantuan dalam proses pengajaran dan pembelajaran kontemparori amat diutamakan. Simulasi dan main peranan. Pengajaran-pembelajaran konteksual. Justeru kelengkapan komputer dan internet di sekolah seperti kemudahan ”school net” di makmal komputer sekolah mestilah dimanfaatkan oleh guru. Kajian masa depan (KMD). mengurus. Kajian kes kepada sebuah Negara khususnya Malaysia amat digalakkan untuk meningkatkan kefahaman pelajar mengenai keunikan geografi Malaysia seterusnya melahirkan rasa bersyukur dan berbangga dengan keistimewaan yang dimiliki oleh Malaysia berbanding dengan Negara-negara lain khususnya Negara serantau Asia Tenggara dan Asia Pasifik.

Kumpulan 3 – Musim Luruh .Sumber pengajaran dan pembelajaran kini perlu dipelbagaikan dan tidak lagi terhad kepada buku-buku rujukan semata-mata. bahan bercetak. Kumpulan 2 – Musim Panas iii. rajah. Putaran bumi. HASIL PEMBELAJARAN : Setelah mempelajari bab ini pelajar akan dapat : Menghuraikan : Putaran dan peredaran bumi dan kesannya. ISI-ISI UTAMA : Memahami kedudukan dan pergerakan bumi dalam system suria. Kemudahan ICT ini perlulah dimanfaatkan oleh setiap pelajar bagi mengakses pelbagai maklumat geografi yang kontemparori. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Gambar kejadian 4 musim. Ia boleh meliputi pelbagai jenis peta. tele sidang dan sebagainya. Peredaran bumi. CD-ROM. TEMA 1 : SISTEM BUMI. Perbincangan kumpulan. data. laman web. KERTAS 1 ( ALAM SEKITAR FIZIKAL) TAJUK : Kedudukan bumi dalam sistem suria. i. SISIPAN KONSEP : Kecondongan paksi bumi. Kumpulan 1 – Musim Bunga ii. model dan juga sumber-sumber yang boleh diambil dari teknologi maklumat dan komunikasi terkini seperti dari internet. e-mail.

peredaran bumi mengeluiligi matahari 2m ii. Bincangkan pernyataan ini.iv. (12m) b) Mengapakah sesetengah tempat mengalami musim sejuk dan musim panas sementara tempattempat lain tidak. Kawasan dalam lingkungan garis lintang yang sama menerima siang dan malam sama panjang selain kawasan khatulistiwa. Peredaran bumi mengelilingi matahari. (4m) + Pada 22 Disember iaitu ketika solstis musim sejuk berlaku.2 x 10 -9) daripada seluruh tenaga matahari dan jumlahnya berubah-ubah mengikut masa? (5m) d) Mengapakah jumlah bahang matahari yang diterima berbeza-beza mengikut bahagian dunia. (10m) PENILAIAN JAWAPAN : a) 2 faktor utama : i. Hemisfera selatan mengalami siang lebih panjang daripada malam. Kumpulan 4 – Musim Sejuk CONTOH SOALAN (RELEVAN) : a) “ Pada musim tertentu sesetengah kawasan mengalami waktu siang yang lebih panjang daripada waktu malam”. + Ketika solstis musim panas 21 Jun matahari akan berada tegak di atas kepala di kawasan garis lintang sartan (23 ½ U). putaran bumi di atas paksinya yang condong 2m Huraian tentang kejadian ekuinoks dan solstis i. sederhana. (4m) + Putaran bumi di atas paksinya yang condong sebanyak 23 ½ daripada satah tegak. Putaran bumi ini akan menyebabkan bahagian bumi yang menghadap matahari akan mengalami waktu siang sementara bahagian bumi yang terlindung daripada pancaran matahari akan mengalami waktu malam. Kawasan hemisfera utara waktu siang lebih panjang daripada malam. Hemisfera utara mengalami musim panas sementara hemisfera selatan mengalami musim sejuk. Putaran bumi pada paksinya yang condong. kutub) 2m . (4m) b)-Peredaran bumi mengelilingi matahari Konsep peredaran i. ii. Perbezaan panjang waktu malam dan siang berlaku mengikut garis lintang tertentu di mana garis lintang yang berada 90 dengan matahari akan mengalami waktu siang dan malam yang sama panjang sementara kawasan yang terletak pada sudut yang lebih kecil daripada 90 akan mengalami waktu malam dan siang yang berbeza.Hemisfera selatan mengalami musim panas sementara hemisfera utara musim sejuk. Manakala hemisfera selatan waktu malam lebih panjang daripada siang. (10m) c) Mengapakah bumi hanya menerima sebahagian kecil sahaja (0. Garisan Jadi (23 ½ S) mempunyai sudut pancaran matahari tegak di atas kepala. kedudukan matahari (pada garis lintang : khatulistiwa. Hemisfera Utara mengalami waktu malam yang lebih panjang daripada waktu siang kerana bahagian bumi ini agak agak terlindung daripada pancaran matahari. Bumi berputar sebanyak 360 mengambil masa 24 jam atau 15 longitud dalam masa satu jam.

d)-Putaran bumi mewujudkan siang dan malam. -Penyerapan – zarah wap air. -Penyerakan oleh zarah yang halus seperti molekul gas. Bahan-bahan tersebut dapat menyerakkan sinaran matahari.Garisan khatulistiwa Jarak bumi daripada matahari .Paksi yang condong .4 kedudukan bumi . HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. huraian tentang Keadaan aphelion (jauh) dan keadaan perihelion (dekat) 2m 2m 2m c). TEMA TAJUK 1 : : SISTEM BUMI Tenaga : Konsep. -Pemantulan dilapisan atas atmosfera dan pemantulan oleh awan. . terima gambarajah yang sesuai x 1 markah. -Perbezaan permukaan dari segi jenis (daratan. -Kecondongan pancaran matahari. wap air. debu. *catatan : terima mana-mana 3 sebab dengan huraian x 3 markah. 1 markah) Terima juga jawapan melalui gambarajah yang betul. -Ketebalan atmosfera. habuk dan debu menyerap kira-kira 15 % daripada jumlah sinaran -Albedo – keputihan atau kecerahan sesuatu permukaan (yang lebih cerah akan memantulkan jumlah sinaran yang lebih tinggi) *catatan : terima mana-mana 3 sebab (2. Jangka masa siang / malam tak sama panjang Dalam masa satu tahun Penggunaan gambar rajah yang sesuai empat musim . -Peredaran bumi mengelilingi matahari yang mewujudkan kejadian musim mengikut kedudukan garis lintang.kedudukan matahari . udara.Garis relevan . air dan tumbuh-tumbuhan) dan bentuk (topografi). 2. habuk dan hablur ais.Peredaran bumi mengelilingi matahari menyebabkan kejadian solstis dan ekuinoks.Jarak dari matahari dengan bumi (150 juta km) jarak semasa perihelion dan afehelion.ii. . jenis dan punca tenaga. -Tompok matahari (sunspot) – lebih banyak tenaga electromagnet mengikut kiraan tompok matahari (tempoh 11 tahun setiap kiraan). gas-gas.

tenaga keupayaan . SISIPAN KONSEP Tenaga Suria : ISI-ISI UTAMA : Jenis-jenis tenaga Variasi tenaga suria Peranan tenaga suria kepada sistem dan hidupan bumi.ketebalan atmosfera .tenaga kinetik ( 5m ) (b) Perbezaan kadar penerimaan tenaga suria . AKTIVITI PEMBELAJARAN : Pengetahuan sedia ada pelajar mengenai tenaga suria.kedudukan garislintang .perbezaan siang dan malam .Mengenalpasti dan membezakan jenis-jenis tenaga yang ada dalam sistem bumi. Memahami proses pemindahan tenaga suria kepada sistem bumi. Aktiviti berkumpulan – kumpulan 1 : Jenis-jenis tenaga kumpulan 2 : Cara-cara pemindahan tenaga suria kumpulan 3 : Faktor yang mempengaruhi tenaga suria kumpulan 4 : Peranan tenaga suria kepada sistem bumi dan hidupan bumi. Latihan. CONTOH SOALAN : ( 5 markah ) a) Huraikan 2 bentuk tenaga. b) Mengapakah kadar penerimaan tenaga suria berbeza antara tempat-tempat di dunia. ( 10 markah ) c) Huraikan peranan tenaga suria terhadap aktiviti manusia. Menilai kepentingan tenaga terhadap sistem-sistem bumi. ( 10 markah ) PENILAIAN JAWAPAN (a) 2 bentuk tenaga .sudut pancaran sinaran suria . Memahami variasi tenaga mengikut ruang dan masa.

tumbuhtumbuhan) (5 x 2markah) (c ) Peranan tenaga suria terhadap aktiviti manusia. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat.perindustrian . CONTOH SOALAN : . .pelancongan . Memahami Teori Plat Tektonik. Power point – teori plat tektonik dan bukti hanyutan benua Latihan. Menghuraikan bukti-bukti teori hanyutan benua.perikanan .perlombongan ( 5 x 2 markah ) TEMA 2 : SISTEM GEOMORFOLOGI KERTAS 1 ( ALAM SEKITAR FIZIKAL ) TEMA TAJUK : : Sistem Geomorfologi Teori Hanyutan Benua.- jarak bumi dari matahari (perihelion dan afelion) perbezaan permukaan bumi (daratan. Menghuraikan proses-proses hanyutan benua. kawasan berair.pertanian . SISIPAN KONSEP Plat-plat dunia : ISI-ISI UTAMA : Teori Plat Tektonik Proses-proses hanyutan benua Bukti-bukti hanyutan benua AKTIVITI PEMBELAJARAN : Pengetahuan sedia ada pelajar mengenai benua di dunia.pembalakan .penternakan .

b) Jelaskan hipotesis Wegener mengenai hanyutan benua c) Huraikan bukti-bukti hanyutan benua PENILAIAN JAWAPAN ( 5 markah ) ( 10 markah ) ( 10 markah ) (a) Maksud plat ialah kepingan-kepingan kerak bumi yang membentuk kerak bumi benua dan kerak bumi lautan. berlaku pergerakan akibat kuasa-kuasa tektonik pergerakan dari kutub hasilkan tekanan ke atas benua daya mampatan dan daya tegangan – arus perolakan kuat (5 x 2markah) Bukti. ( 5m ) Hipotesis Wegener perpecahan pangea kepada laurasia dan gondwanaland peranan putaran bumi membekalkan tenaga tekanan pemisah plat. Menghuraikan kepentingan luluhawa kepada aktiviti manusia. Memahami maksud luluhawa. SISIPAN KONSEP Luluhawa kimia Luluhawa fizikal Luluhawa Biotik : ISI-ISI UTAMA : Maksud luluhawa Faktor yang mempengaruhi luluhawa Kepentingan luluhawa .bukti teori hanyutan benua keselanjaran benua geologi batuan fosil batuan Paleomagnet Oseanik ( 5 x 2 markah ) TEMA TAJUK : : Sistem Geomorfologi Luluhawa. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat.a) Apakah yang dimaksudkan dengan plat-plat dunia. Menghuraikan faktor-faktor yang mempengaruhi luluhawa.

c) Jelaskan bagaimana kepelbagaian jenis batuan boleh mempengaruhi aktiviti manusia. pereputan dan penyepaian batuan secara insitu yang dipengaruhi oleh agen-agen atmosfera seperti pancaran matahari. ( 10 markah ) PENILAIAN JAWAPAN (a) Maksud luluhawa kimia ialah proses pemecahan. Penjelasan dan rumusan oleh guru. Pelajar menghuraikan perbezaan jenis-jenis batuan tersebut. ( 5m ) Faktor yang mempengaruhi proses luluhawa. hujan dan lain-lain. Latihan. suhu. Granit untuk kuari/pembinaan/ jalanraya Marmar untuk bangunan / alatan hiasan rumah Batu kapur untuk simen Batu permata untuk perhiasan Batuan laterit untuk pertanian Tanah liat untuk peralatan tembikar (5 x 2markah) . Iklim Batuan Topografi Pengangkutan Tumbuh-tumbuhan Masa (5 x 2markah) Pengaruh batuan terhadap aktiviti manusia. CONTOH SOALAN : ( 5 markah ) ( 10 markah ) a) Nyatakan maksud luluhawa. Pelajar mengumpulkan beberapa jenis batuan. b) Huraikan faktor-faktor yang mempengaruhi luluhawa.AKTIVITI PEMBELAJARAN : Maujud Geografi – lawatan disekitar sekolah dan mengkaji jenis-jenis batuan.

HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. Menghuraikan faktor-faktor yang mempengaruhi hakisan sungai. Aktiviti Kumpulan : Kumpulan 1 : Jenis-jenis hakisan sungai Kumpulan 2 : Faktor yang mempengaruhi hakisan sungai Kumpulan 3 : Bentuk-bentuk muka bumi hakisan sungai. ( 10 markah ) PENILAIAN JAWAPAN Jenis-jenis hakisan sungai hakisan mendalam hakisan melebar hakisan mengundur (b) Faktor yang mempengaruhi hakisan sungai. SISIPAN KONSEP : Hakisan. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Pengetahuan sedia ada pelajar mengenai sungai. Kumpulan 4 : Bentuk-bentuk muka bumi pemendapan sungai. c) Huraikan kepentingan bentuk mukabumi sungai dalam mempengaruhi aktiviti manusia. ( 5m ) . Menghuraikan jenis-jenis hakisan sungai.TEMA TAJUK : : Sistem Geomorfologi Sungai. Penerangan dan huraian oleh guru. b) Huraikan faktor-faktor yang mempengaruhi hakisan sungai. Pengangkutan dan pemendapan sungai Tenaga sungai Bentuk mukabumi sungai. Menghuraikan sumbangan bentuk mukabumi pemendapan sungai terhadap manusia. CONTOH SOALAN : ( 5 markah ) ( 10 markah ) a) Huraikan jenis-jenis hakisan sungai. ISI-ISI UTAMA : Jenis-jenis hakisan Faktor yang mempengaruhi hakisan sungai Kepentingan bentuk-bentuk mukabumi pemendapan sungai.

dataran mendap / tetambak . Menghuraikan cara-cara hakisan ombak.dataran banjir/ delta / dataran mendap .jeram . Aktiviti Kumpulan : . SISIPAN KONSEP : Hakisan.pertanian .tasik ladam/ muara sungai – ternakan ikan dalam sangkar / akuakultur . Menghuraikan sumbangan bentuk mukabumi pemendapan ombak terhadap manusia.petempatan .sungai – pengangkutan/ perhubungan (5 x 2markah) TEMA TAJUK : : Sistem Geomorfologi Ombak.rekreasi .beting pasir sungai – perlombongan pasir .Isipadu air Kecerunan Halaju sungai Batuan Jumlah beban muatan Halangan (5 x 2markah) (c) Kepentingan bentuk muka bumi sungai . ISI-ISI UTAMA : Jenis-jenis hakisan ombak Faktor yang mempengaruhi hakisan ombak Kepentingan bentuk-bentuk mukabumi pemendapan ombak. Penerangan dan huraian oleh guru. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. Menghuraikan faktor-faktor yang mempengaruhi hakisan ombak.air terjun – elektrik hidro / rekreasi . Pengangkutan dan pemendapan ombak Tenaga ombak Bentuk mukabumi pemendapan ombak. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Pengetahuan sedia ada pelajar mengenai laut.

jumlah dan saiz beban muatan Kedudukan pantai (terdedah / terlindung ) Pengaruh arus Aktiviti manusia (5 x 2markah) (c) Tindakan manusia terhadap bentuk muka bumi pinggir pantai 1.pupukan/ timbunan pantai dengan pasir .aktiviti perlombongan pasir laut .Kumpulan 1 : Cara-cara hakisan ombak Kumpulan 2 : Faktor yang mempengaruhi hakisan ombak Kumpulan 3 : Faktor yang mempengaruhi tenaga ombak Kumpulan 4 : Bentuk-bentuk muka bumi pemendapan ombak Latihan. menyebabkan hakisan bertambah .membina pemecah ombak di laut ( 5m ) .menanam semula pokok bakau . Jenis dan kekuatan ombak Kepelbagaian jenis. menyebabkan pemendapan .aktiviti manusia berasaskan air 2. c) Jelaskan bagaimana manusia mempengaruhi bentuk mukabumi pinggir pantai. CONTOH SOALAN : ( 5 markah ) ( 10 markah ) a) Nyatakan cara-cara hakisan sungai. b) Huraikan faktor-faktor yang mempengaruhi hakisan ombak. ( 10 markah ) PENILAIAN JAWAPAN Cara-cara hakisan ombak tindakan hidrol tindakan geselan tindakan lagaan tindakan larutan (b) Faktor yang mempengaruhi hakisan ombak.eksploitasi hutan bakau .pembinaan struktur / bangunan dipinggir pantai .

- struktur binaan pinggir pantai (tembok, gabion, tetrapod, timbunan batu, dan lain-lain) (pilihan 4 + 1 atau 3 + 2 / 5 x 2 markah )

TEMA : Sistem Geomorfologi TAJUK : Teori Hanyutan Benua HASIL PEMBELAJARAN : Setelah mempelajari bab ini pelajar akan dapat : 1. Menjelaskan definisi Teori Hanyutan Benua 2. Menjelaskan taburan dan bukti-bukti hanyutan benua 3. Menghuraikan kesan-kesan hanyutan benua terhadap konfigurasi bentuk bumi

SISIPAN KONSEP : 1. Teori Awal 2. Teori Perluasan Dasar Lautan 3. Teori Tektonik Plat ISI-ISI UTAMA : 1. Bukti-bukti Teori Hanyutan Benua: a. Bukti keselenjaran benua b. Bukti geologi c. Bukti iklim purba d. Bukti fosil e. Bukti kemagnetan purba f. Bukti lautan 2. Kesan hanyutan benua terhadap konfigurasi bentuk bumi: a. Pembentukan jurang lautan dan laut b. Pembentukana benua yang menentukan sempadan politik dan geografi c. Taburan tidak sama rata lautan dan daratan d. Kepelbagaian taburan spesies flora dan fauna e. Plat tektonik yang berubah-ubah. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Perbincangan dalam kumpulan. Pembentukan kumpulan antara 4-5 pelajar. Pelajar di beri masa selama 15 minit untuk perbincangan. 15 minit diperuntukan untuk dibentangkan oleh kumpulan yang dipilih secara rawak. Guru membuat rumusan dan tambahan isi yang perlu.

CONTOH SOALAN (RELEVAN) : a) Apakah yang dimaksudkan dengan plat tektonik (5m) b) Huraikan bukti-bukti yang menjadi asas kepada teori hanyutan benua (10m) c) Terangkan kesan hanyutan benua terhadap konfigurasi bentuk bumi (10m) PENILAIAN JAWAPAN : a) Plat tektonik menerangkan tentang lapisan kerak bumi yang boleh dibahagikan kepada kepingankepingan iaitu plat benua dan plat lautan. Plat benua membentuk daratan dan plat lauatan membentuk dasar laut. ( 5 x 1m =5m) b) B1-Bukti keselenjaran benua-daratan berasal daripada blok besar dikenali sebagai pangeagaris pantai dan pentas benua selanjar antara satu sama lain. B2-Bukti geologi-benua Afrika dan benua Amerika Selatan berpecah daripada satu blok. B3-Bukti iklim purba-zon iklim dan ciri pengglasieran adalah serupa bagi benua selatan. B4-Bukti fosil-flora yang serupa pada bahan enapan hampir dengan ais benua selatan. B5-Bukti kemagnetan purba-magnet utara berubah. B6-Bukti lautan-lembangan dan dasar laut adalah lebih muda daripada benua. ( 5 x 2m =10m) C1- Pembentukan jurang lautan dan laut C2- Pembentukan benua-benua yang menentukan sempadan politik dan geografi C3- Taburan tidak sama rata lautan dan daratan C4- Kepelbagaian taburan spesies flora dan fauna C5- Plat tektonik yang berubah-ubah

c)

TAJUK : • • Melukis profil rentas Mentafsir peta, guna tanah pertanian.

HASIL PEMBELAJARAN : Setelah mempelajari bab ini pelajar akan dapat : • • • Menyatakan maksud profil rentas. Menulis profil rentas Menjelaskan pengaruh ketinggian terhadap guna tanah pertanian.

SISIPAN KONSEP : • • Profil rentas Guna tanah pertanian.

ISI-ISI UTAMA : • • Konsep profil rentas dan cara melukisnya.. Pelbagai guna tanah pertanian dan kaitannya dengan ketinggian.

AKTIVITI PEMBELAJARAN : Kerja amali

CONTOH SOALAN : Soalan-soalan berikut adalah berdasarkan kepada Peta 1 yang berskala 1 : 50 000. (a) Apakah maksud, ‘ profil rentas ‘ ( 5m ) (b ) Dengan menggunakan skala 1: 10 000, lukiskan profil rentas dari tanda tinggi 525 ke tanda tinggi 475. Labelkan ciri-ciri fizikal dan guna tanah yang terdapat di sepanjang profil rentas tersebut. ( 10m ) (b) Berdasarkan Peta 1, jelaskan bagaimana perbezaan ketinggian bentuk bumi mempengaruhi jenis guna tanah pertanian di kawasan lembangan Sungai Mira. ( 10m )

PENILAIAN JAWAPAN ( a) Profil Rentas ialah gambaran yang dibuat antara dua poin untuk menunjukkan ciri fizikal dan ciri budaya terutama guna tanah yang terdapat di sepanjang keratan itu. ( 5m ) ( b ) Melukis Profil Rentas. ( 10m ) ( Sila lukis, Profil Rentas yang lengkap )

(c)

Pengaruh ketinggian terhadap guna tanah pertanian ialah : • • • Pinggir pantai - penanaman kelapa. Tanah pamah - penanaman padi sawah. Kaki Bukit Beralun – Kelapa sawit dan getah. ( 3m x3 =1 = 10m )

TEMA 3 : SISTEM ATMOSFERA. KERTAS 1 ( ALAM SEKITAR FIZIKAL ) TAJUK : Taburan suhu secara menegak dan mendatar serta faktor yang mempengaruhinya. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat, • • • Menjelaskan konsep ‘taburan suhu secara menegak’ dan ‘taburan suhu secara mendatar’. Menjelaskan konsep pemanasan global,dan sebab-sebab berlaku keadaan sedemikian Menghuraikan faktor-faktor yang mempengaruhi taburan suhu secara mendatar. :

SISIPAN KONSEP • •

Konsep ‘taburan suhu secara menegak’ dan ‘taburan suhu secara mendatar’. Pemanasan global. . ISI-ISI UTAMA : • • • Maksud ‘ taburan suhu secara menegak’ dan taburan suhu secara mendatar’. Maksud ‘pemanasan secara global dan sebab-sebab berlaku. Faktor yang mempengaruhi taburan suhu secara mendatar .

• . • Kegiatan pertanian pindah.Semakin tinggi sesuatu tempat suhu semakin turun. CONTOH SOALAN : ( a) Apakah maksud. Taburan Suhu Secara Menegak ialah. Perbezaan suhu yang dilihat mengikut ketinggian. • Suhu semakin meningkat secara menyeluruh di permukaan bumi. ( 8 markah ) c) Huraikan faktor yang mempengaruhi suhu mendatar. • Pengeluaran asap kenderaan dan kilang. semakin jauh dari garisan khatulistiwa suhu semakin kurang arah ke kutub. Pemanasan global dan nyatakan sebab-sebab berlakunya keadaan sedemikian ( 7 markah ) (b ) Apakah maksud. Melukis Peta Minda. ( 10 markah ) PENILAIAN JAWAPAN ( a ) Maksudnya ialah. • Taburan Suhu Secara Mendatar ialah. • Pembakaran terbuka. ‘taburan suhu secara mendatar’ dan ‘ taburan suhu secara menegak’. ( 2m + 1m X 5 = 7) (b ) Maksudnya ialah.AKTIVITI PEMBELAJARAN : • • Carta bergambar. • Kegiatan pembalakan secara berlebihan. Sebab-sebabnya. • Kegiatan pembakaran hutan secara berleluasa. • Perbezaan suhu yang dilihat secara kedudukan garisan latitud. suhu semakin rendah mengikut ketinggian.

Litupan Awan. : ISI-ISI UTAMA . Fenomena jerebu. Aspek. Sifat kebenuaan. : SISIPAN KONSEP • • • Konsep jerebu.( mana-mana 4m/ 4m ) ( c) Faktor-faktor yang mempengaruhi ‘taburan suhu secara mendatar’ ialah • • • • • • • kedudukan latitud. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. TAJUK : Mikro iklim bandar. Badan Air. ( 2m x 5 = 10m ) TEMA 3 : SISTEM ATMOSFERA. Kecondongan paksi bumi. Kegiatan manusia. Menjelaskan peranan kegiatan manusia yang menyebabkan kejadian jerebu. faktor-faktor yang mempengaruhi dan kesankesannya. . • • • Menjelaskan konsep jerebu. Litupan tumbuhan. Menghuraikan kesan kejadian jerebu terhadap alam sekitar. Kesan kejadian jerebu.

( 5 x 2m = 10m) . AKTIVITI PEMBELAJARAN : • • Carta bergambar. Partikel terampai di atmosfera / dalam kepekatan yang tinggi/. CONTOH SOALAN : a) b) c) Apakah yang anda faham tentang konsep jerebu. Pembakaran terbuka. Aktiviti pembinan – debu-debu/habuk-habuk. Pertanian pindah – kaum asli. Kesan kejadian jerebu terhadap alam sekitar . Perindustrian . ( 5m ) Jelaskan peranan kegiatan manusia yang menyebabkan berlakunya kejadian jerebu. Melukis Peta Minda. Sistem pengangkutan – asap kenderaan. ( 10 m ) Huraikan kesan kejadian jerebu terhadap alam sekitar.asap kilang. Pembukaan ladang – ladang kelapa sawit. Partikal terampai ini terbentuk di dalam keadaan cuaca kering /dan udaranya yang stabil / yang menghasilkan satu lapisan kabus nipis menyelimuti ruang atmosfera di sesuatu kawasan. ( 10 m ) PENILAIAN JAWAPAN a) Apakah yang anda faham tentang konsep jerebu. ( 5 markah ) b) Jelaskan peranan kegiatan manusia yang menyebabkan berlakunya kejadian jerebu.• • • Maksud jerebu Peranan kegiatan manusia yang menyebabkan kejadian jerebu.

melukis Rajah Tiupan Angin. Kesan Alam Sekitar Fizikal Kejadian hujan asid. Pengaruh tiupan angin terhadap kegiatan manusia. . Kertumbuhan tumbuhan terganggu. • Menjelaskan pengaruh tiupan angin monsun terhadap kegiatan manusia. Sekurang-kurang 1 Faktor fizikal (FF) dan 1 faktor manusia (FM ) Mana-mana 5 x 2 = 10 markah . Kegiatan ekonomi terganggu. • Mengira peratus kekerapan angin. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. mengira peratus kekerapan angin. Melukis Rajah Tiupan Angin. SISIPAN KONSEP • • • : Peratus kekerapan tiupan angin. : ISI-ISI UTAMA • • Peratus kekerapan tiupan angin. asma dan mata merebak. Kesan Alam Sekitar Manusia Jarak penglihatan terganggu. Penyakit berkaiatan pernafasan seperti batuk. Rajah tiupan angin Angin monsun. • Melukis Rajah Tiupan Angin. TEMA 3 : TAJUK : • • SISTEM ATMOSFERA Kemahiran amali sistem atmosfera . Kadar sejatan kurang.c) Jelaskan kesan kejadian jerebu terhadap alam sekitar. pengangkutan terjejas.

0 % Tengara dan barat daya = 3 30 • X 100 % .• Pengaruh tiupan angin terhadap kegiatan manusia.7 % Timur laut = 4 30 X 100 % = 13. ( 10m ) (C ) Huraikan bagaimana pengaruh angin monsun terhadap kegiatan penduduk di kawasan pantai timur Semenanjung Malaysia. (a) Berdasarkan jadual 5. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Kerja Amali. lukis rajah tiupan angin mudah menunjukkan peratus kekerapan tiupan angin kawasan S pada bulan April. ( 5m ) ( b) Dengan menggunakan hasil kiraan pada soalan (a). ( 10m ) PENILAIAN JAWAPAN : ( a ) Mengira peratus kekerapan tiupan angin: = Bilangan hari sesuatu arah Bilangan hari dalam 1 bulan Utara dan barat laut = 2 30 X 100 % • X 100 % = 6. CONTOH SOALAN : Arah Bilangan Hari Utara 2 Timur Timur Tenggara Selatan Barat laut daya 4 6 3 5 3 Barat 0 Barat laut 2 Tenang 5 Jadual : Kekerapan Arah Angin Kawasan S pada Bulan April.3 % Timur = 6 30 X 100 % • = 20. kira peratus kekerapan peratus angin kawasan S bagi bulan April.

0 % Selatan dan Tenang = 5 30 • X 100 % • = 16. Perubahan suhu. ( 2m x 5 = 10m ) TEMA 3 : TAJUK . • • • Mengira julat suhu tahunan. ternakan mati lemas dan hanyut. Menjelaskan kesan peningkatan suhu terhadap alam sekitar fizikal.= 10. Kegiatan perniagaan . .terjejas.terganggu.7 % ( b) Melukis Rajah Tiupan Angin. ISI-ISI UTAMA • : Julat suhu dan cara pengiraan. tumbuhan tenggelam. • • Kemahiran amali sistem atmosfera . : SISIPAN KONSEP • • • Konsep julat suhu. Graf Garisan. ( Sila lukis rajah tiupan angin yang lengkap ) ( 10m ) ( c) Pengaruh tiupan angin monsun terhadap kegiatan manusia ialah : Kegiatan perikanan – terganggu tidak turun ke laut ketika monsun timur laut. kurang sambutan dan kunjungan. SISTEM ATMOSFERA HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. melukis graf garisan dan mentafsir. Kegiatan ternakan . Perubahan iklim. Melukis graf garisan. Kegiatan pertanian . Kegiatan pelancongan – terganggu akibat hujan lebat dan banjir. mengira julat suhu.terganggu.

a) Nyatakan maksud Julat Suhu. ii. b) Berdasarkan Jadual di atas. . AKTIVITI PEMBELAJARAN : Kerja Amali.4 30 25 29 25.1 28 25. ( 10 markah ) ( 7 markah ) Jelaskan kesan peningkatan suhu terhadap alam sekitar fizikal .5 24 27. c) ( 3 markah ) ( 5 markah) lukis graf yang sesuai untuk menunjukkan Suhu Maksimum dan Suhu Minimum bagi kawasan Y tahun 2001.4 28 24 27.3 27 25 28 25.2 • Kesan perubahan iklim ( peningkat suhu ) terhadap alam sekitar. i . kira Julat Suhu Tahunan Kawasan Y.6 29 25 29 26 30 26. J Bulan F M A M J J O S O N D Suhu Minimum (ºC) Suhu Maksimum (ºC) 24 27 24. CONTOH SOALAN : Jadual: Suhu Maksimum dan Suhu Minimum Kawasan Y bagi Tahun 2001 .• Melukis graf garisan.

Contoh. 1m ( 3m ) TEMA 4 : SISTEM HIDROLOGI. Bulan Januari : = 27º C . peningkatan suhu . KERTAS 1 ( GEOGRAFI ALAM SEKITAR FIZIKAL ) HASIL PEMBELAJARAN Setelah mempelajari bab ini pelajar dapat.PENILAIAN JAWAPAN (a) (b) Perbezaan nilai suhu maksimum dengan suhu minimum (i) . • • • • • • Memahami proses-proses kitaran hidrologi Menjelaskan proses menegak dan mendatar dalam kitaran hidrologi Menjelaskan konsep imbangan air positif dan imbangan air negatif Menjelaskan kepentingan sumber air kepada manusia Memahami konsep air tanah dan sistem akuifer serta pergerakan air tanah Menjelaskan gangguan-gangguan manusia terhadap kitar hidrologi SISIPAN KONSEP • • • • Proses menegak dalam kitaran hidrologi Proses mendatar dalam kitaran hidrologi Edaran air tanah Imbangan air . pencemaran udara. kemarau. dll.24º C = 3º C (5m ) ( ii ) ( Sila lukis graf garisan yang lengkap ) (c) kenalpasti 3 pengaruh .Suhu Maksimum – Suhu Minimum.

(5m) ATAU P = ET + ST + r P ialah kerpasan ET ialah sejat peluhan ST ialah air yang diterima atau hilang daripada lapisan tanah .ISI-ISI UTAMA • • • • • Proses menegak dan mendatar dalam kitar hidrologi Imbangan air Edaran air tanah dan sistem akuifer Kepentingan sumber air kepada manusia Gangguan-gangguan terhadap kitar hidrologi AKTIVITI PEMBELAJARAN • • • Penggunaan ICT Rajah Kitar Hidrologi Pembentangan Dalam Kumpulan CONTOH SOALAN 1.huraikan proses-proses yang terlibat dalam kitar hidrologi (10m) c) Huraikan bagaimana aktiviti manusia mempengaruhi kitar hidrologi di kawasan tropika lembap (10m) 2.a) Apakah dimaksudkan ketidakseimbangan air positif b) Jelaskan bagaimana ketidakseimbangan air positif mempengaruhhi aktiviti manusia c) huraikan faktor-faktor yang mempengaruhi imbangan air tanih (5m) (10m) (10m) PENILAIAN JAWAPAN 1 a) Jumlah kerpasan sama banyaknya dengan jumlah air yang mengalami sejatpeluhan dan perubahan air yang disimpan dalam tanih dan air larian permukaan.a) Apakah yang difahami dengan imbangan air (5m) b) Dengan bantuan gambar rajah.

Proses pemeluwapan .Proses kerpasan .r ialah air larian permukaan b) – Rajah kitar hidrologi .Proses sejat peluhan .dan embun yang turun ke permukaan bumi melebihi jumlah sejatan iaitu jumlah wap air yang naik ke atmosfera.Proses pemejalwapan 5 isi X 2m + 2m = 12m c) Aktiviti pembalakan/ penyahutan Aktiviti pertanian Aktiviti perindustrian Proses perbandaran / urbanisasi Pembinaan empangan Aktiviti penghutanan semula 5 isi X 2m = 10m 2.Alir lintang udara .Kewujudan badan-badan air .Kejerapan / keporosan tanih .Jumlah kerpasan .Aliran air bawah tanah .a) Jumlah kerpasan iaitu hujan.Ketelapan tanih .Proses larian air permukaan .Proses sejatan .salji.Proses resapan .Tumbuh-tumbuhan . (5m) b)Perindustrian Pelancongan dan rekreasi Penternakan Perikanan dan akuakultur Pengangkutan Pertanian Perniagaan Aktiviti harian/ domestik 5 isi X 2m =10m c) – Bentuk muka bumi .

• Gangguan imbangan air. : SISIPAN KONSEP • Konsep imbangan air. CONTOH SOALAN : Jadual : Komponen Imbangan Air bagi Stesen Kaji Cuaca Kawasan X . ISI-ISI UTAMA : • • • Imbangan air dan cara pengiraan. Melukis graf garisan. melukis graf bar dan mentafsir. • Mengira lebihan dan kurangan air. Menjelaskan kesan gangguan imbangan air terhadap manusia. mengira lebihan dan kurangan air. Kesan gangguan Imbangan Air kepada manusia HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. • Graf Garisan.Tindakan manusia 5 isi X 2m = 10m TAJUK : • • Kemahiran amali sistem hidrologi . AKTIVITI PEMBELAJARAN : Kerja Amali. Bulan/ Komponen ImbanganAir Kerpasan Sejatpeluhan J 87 12 F 89 13 M 87 29 A 74 63 M 94 102 J 87 139 J 122 160 O 1O2 143 S 56 104 O 56 65 N 76 22 D 89 12 • • Melukis graf garisan. Kesan gangguan imbangan air terhadap manusia..

(a) Kira lebihan air dan kurangan air bagi Stesen Kaji Cuaca Kawasan X (b) Dengan menggunakan maklumat kerpasan dan sejatpeluhan . = = 87 – 139 .52 mm. a) Contoh Bulan Januari. b) Berdasarkan graf yang telah anda dilukis pada (b) . c) Contoh Bulan Disember. = 89 – 12 = 77 mm. = = 87 . jelaskan bagaimana pola imbangan air yang sedemikian boleh menganggu kegiatan manusia di kawasan tersebut PENILAIAN JAWAPAN (a) Cara Pengiraan : Lebihan Air dan Kurangan Air ( Penerimaan Air ) = Jumlah Kerpasan – Jumlah Sejat peluhan.12 75 mm b) Contoh Bulan Jun. lukis graf yang sesuai menunjukan lebihan air dan kurangan air bagi Stesen Kaji Cuaca Kawasan X. b) ( Sila lukis graf garisan yang lengkap ) .

c) Kenalpasti bagaimana pola imbangan air yang sedemikian boleh menganggu kegiatan manusia di kawasan X. Ekosistem akautik ( hutan paya bakau ) Kepentingan hutan paya bakau. TEMA 5 : SISTEM EKOLOGI KERTAS 1 ( ALAM SEKITAR FIZIKAL ) TAJUK : • • • Konsep ekosistem dan komponen ekosistem. SISIPAN KONSEP : Ekosistem Aliran tenaga dalam makanan Hutan bakau ISI-ISI UTAMA : • Interaksi utama antara komponen abiotik dan biotik dalam satu persekitaran. HASIL PEMBELAJARAN : Setelah mempelajari bab ini pelajar akan dapat : • • • Menyatakan maksud ekosistem Menyenaraikan komponan asas dalam ekosistem Menjelaskan ekosistem akuatik. Antara kegiatan manusia ialah : • • • • Pertanian Pelancongan Perniagaan. Perindustrian. .

udang. • Komponan abiotik terdiri daripada tenaga suria. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Penggunaan ICT.sedimen dan bahan toksid Tempat bekalan makanan Perikanan .• • • Komponan biotik ialah benda-benda hidup seperti tumbuhan-tumbuhan haiwan organisma dan manusia. (1x5m) (b) Ekosistem akuatik • • Gambarajah Komponan biotik terdiri daripada tumbuhan plakton. • • • • • Melindungi pinggir pantai Tempat perlindungan haiwan dan ikan Memerangkap nutrien . CONTOH SOALAN : 1 (a) Jelaskan maksud ekosistem (5m) (b) Dengan merujuk kepada sebuah ekosistem akuatik beri contoh komponan biotik dan komponan abiotik.suhu. bakteria. ( 10m ) (c ) Huraikan kepentingan ekosistem hutan paya bakau. ( 1+ 3+3=10) (c) Kepentingan hutan paya bakau.air. kulat.kemasinan dan keasidan air. ikan. Pengguna pengeluar dan pengurai Gambarajh ekosistem. ( 10m ) PENILAIAN JAWAPAN: (a) Ekosistem ialah satu interaksi antara benda hidup dan benda bukan hidup dalam satu alam sekitar. • Larutan mineral . zooplanton.tanah.

SISIPAN KONSEP • • • • Rantaian Makanan. Kepentingan hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia. Siratan Makanan Ekosistem Daratan. Jenis ekosistem dan contohnya.• • • • Hasil kayu Sumber makanan dan bahan kegunaan domestik serta ubatan Penyelidekan dan pendidikan Penyelidekan ( 2x5=10m ) TEMA 5 TAJUK : • • • : SISTEM EKOLOGI Konsep ‘rantaian makanan’ dan siratan makanan’. HASIL PEMBELAJARAN • • • Menjelaskan maksud ‘ Rantaian Makanan’ dan ‘Siratan Makanan’ Menyatakantan jenis ekosistem dan contohnya. Menjelaskan kepentingan hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia. Ekosistem Lautan ISI-ISI UTAMA • Maksud rantaian makanan’ dan‘ siratan makanan ‘ .

( 9 m) (b) Nyatakan jenis ekosistem dan berikan contoh setiap jenis tersebut. . ( 2m ) • Contohnya.Hutan pantai. ( 4m/5m) • (b) Nyatakan jenis ekosistem dan berikan contoh setiap jenis tersebut. . . pengguna primer. ( 2m ) . (4m) (c) Huraikan kepentingan ekosistem hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia.ekosistem daratan . (8 m ) PENILAIAN JAWAPAN : (a) Apakah maksud. Kepentingan hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia AKTIVIYI PEMBELAJARAN : Pembelajaran luar bilik darjah (PLBD). Konsep siratan makanan mempunyai hubungan kait dengan rantaian makanan kerana siratan makanan ialah gabungan beberapa rantaian makanan untuk membentuk satu ekosistem yang rencam dan unik. CONTOH SOALAN : (a) Apakah maksud ‘ rantaian makanan’ dan ‘ siratan makanan’.Hutan hujan tropika. • Konsep rantaian makanan dapat dijelaskan sebagai hubungan pemakanan antara pengeluar. pengguna sekunder dan pengguna tertier yang melibatkan pemindahan tenaga untuk menjalankan aktiviti tumbesaran dalam sesuatu ekosistem.• • Jenis ekosistem dan contoh. ‘ Rantaian Makanan’ dan ‘Siratan Makanan’. • Jenis ekosistem.ekosistem lautan.

(c) Huraikan kepentingan ekosistem hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia.Merupakan kawasan tadahan.Membantu pembentukan kerpasan dengan menjalankan proses sejat peluhan . Sumber perubatan. Sumber makanan. Membincangkan langkah-langkah mengatasi kemusnahan hutan. : SISIPAN KONSEP • • Kebakaran hutan. Sumber kayu balak. Membincangkan bagaimanakah kebakaran hutan boleh menganggu alam sekitar fizikal. Sumber bahan mentah kraf tangan. • - TEMA 6 : SALING KEBERGANTUNGAN SISTEM.Mencegah berlaku kejadian banjir.Menghalang berlaku hakisan. . Terhadap alam sekitar manusia. . ( KERTAS 1 : GEOGRAFI ALAM SEKITAR FIZIKAL) TAJUK : • • Saling kebergantungan Sistem. . • Kepentingan ekosistem hutan : • Terhadap alam sekitar fizikal.Sederhanakan suhu bumi. Pengekalan.. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat • • • Menjelaskan punca-punca pembakaran hutan. pemeliharaan dan pemuliharaan alam sekitar. gangguan terhadap sistem atmosfera. . . pemeliharaan dan pemuliharaan alam sekitar fizikal. Pengekalan. .

kecuaian manusia. a) Nyatakan punca pembakaran hutan di Malaysia. Pencairan salji/ kenaikan aras laut. CONTOH SOALAN : . Bagaimana kebakaran hutan boleh menganggu alam sekitar fizikal. ( 5m ) b) Huraikan kesan kebakaran hutan terhadap alam sekitar fizikal. kemarau. .ISI-ISI UTAMA • • • : Punca-punca kebakaran hutan. ( 5m ) b) Huraikan kesan kebakaran hutan terhadap alam sekitar fizikal . Peningkatan suhu/ matahari terus memancar ke bumi. Langkah-langkah mengatasi kemusnahan hutan. Tanih kering/ tandus. AKTIVITI PEMBELAJARAN : • • Carta Bergambar. kilat. pertanian pindah. Menganggu keseimbangan kandungan udara. ( 10m ) c) Beri cadangan anda tentang cara-cara mengatasi kemusnahan hutan. Melukis Peta Minda. Memusnah habitat flora dan fauna. pembukaan ladang. ( 10 m ) PENILAIAN JAWAPAN a) Nyatakan punca pembakaran hutan di Malaysia.

1 Prosedur melaksanakan kajian Memahami prinsip dan kaedah melaksanakan kajian . Rawatan silverkultur. (Mana-mana 5 x 3m = 10 markah) TEMA 7: KAJIAN LAPANGAN/KAJIAN LUAR GEOGRAFI KERTAS 1 (Alam Sekitar Fizikal). HASIL PEMBELAJARAN Setelah mempelajari bab ini pelajar akan dapat: • Memahami prinsip-prinsip kajian luar seperti menyatakan tajuk dan kawasan kajian secara mikro (kawasan yang kecil). Kuat kuasa undang-undang. Tanam semula hutan. semasa dan selepas di lapangan) • Mengenalpasti aspek-aspek yang boleh dikaji secara kajian luar bagi setiap sistem geomorfologi. SUBTOPIK DAN HURAIAN SUKATAN PELAJARAN SUBTOPIK HURAIAN 7.Tupan angin kencang /tiada halangan / tekanan udara rendah. Mewartakan hutan simpan dan taman negara. sistem hidrologi dan juga sistem ekologi.Media cetak/ media elektoronik Ladang hutan. sistem atmosfera. Kadar hakisan tanah meningkat/ tiada halangan / tiada cengkaman akar. • Menjelaskan kaedah dan langkah yang patut dibuat untuk melaksanakan kajian luar (sebelum.Akta Perhutanan Negara ( Pindaan 1993 )/ Enakmen Industeri Berasas Kayu ( 1985) Kempen . mengemukakan objektif kajian luar dan menerangkan kaedah-kaedah yang boleh diguna untuk melakukan kajian luar. ( Mana-mana 5 x 3m = 10 markah) c) Beri cadangan anda tentang cara-cara mengatasi kemusnahan hutan. • Memahami bagaimana menulis laporan kajian luar yang mesti disediakan dan seterusnya menggunakan format laporan tersebut untuk menulis jawapan soalan kajian lapangan Geografi Kertas 1 STPM.

luar/lapangan . 7. menentukan kaedah kajian. Kajian luar merupakan salah satu komponen penting dalam disiplin geografi.3 Contoh-Contoh Kajian luar Contoh laporan kajian luar sistem geomorfologi. Lokasi kawasan kajian yang dipilih hendaklah dirujuk pada peta kawasan berkenaan dan menepati objektif kajian luar yang didasarkan kepada perkara berikut.1 Prosedur Menjalankan Kajian Luar Alam Sekitar Fizikal.sistem hidrologi dan sistem ekologi. kos dan masa aspek keselamatan keluasan kawasan kajian . 7. dan menyediakan laporan. yang dijalankan atmosfera. iaitu sistem geomorfologi. Dokumen ini mengandungi langkah-langkah dalam menjalankan kajian luar. dan sistem ekologi. menjalankan kajian di lapangan.2 Tema dan skop kajian. menyediakan peralatan dan bahan kajian. Pemilihan kawasan 1. Menjelaskan tema dan skop kajian luar/lapangan bagi setiap sistem: sistem geomorfologi. Tajuk kajian luar Alam Sekitar Fizikal berdasarkan kepada empat sistem. Kajian luar ini mengandungi dua bahagian. Langkah-langkah dalam menjalankan kajian luar akan diperincikan di bawah ini. sistem atmosfera. 2. Langkahlangkah yang dicadangkan ini boleh menjadi panduan dan senarai semak kepada guru dan pelajar sebelum menjalankan kajian luar. Langkah-langkah menjalankan kajian luar Menentukan tajuk/isu kajian Pemilihan tajuk kajian luar bergantung pada kesesuaiannya dengan tempat yang dipilih seperti yang terkandung dalam sukatan pelajaran. Langkah-langkah dalam menjalankan kajian luar ialah menentukan tajuk/isu kajian. persiapan logistik. hidrologi dan ekologi. pemilihan kawasan. Teori yang dipelajari di dalam bilik darjah dimantapkan lagi melalui kerja praktikal di lapangan yang akan meningkatkan lagi pemahaman pelajar tentang aspek alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia yang saling berkaitan. 3. sistem hidrologi. iaitu Alam Sekitar Fizikal dan Alam Sekitar Manusia yang boleh dijalankan serentak. (a) (b) (c) (d) unsur fizikal dan manusia yang terdapat di kawasan tersebut faktor jarak. memproses dan menganalisis data. sistem atmosfera.luar/lapangan 7. membuat tinjauan. Pengenalan 1.menentukan masa yang sesuai untuk menjalankan kajian.

Kawasan kajian luar hendaklah berskala mikro seperti sebuah lembah sungai. (d) keluasan kawasan kajian 1. pantai. hutan. Peralatan dan kegunaannya . Kawasan yang hendak dikaji mestilah sesuai dengan tajuk yang dipilih. unsur dan proses fizikal yang berlaku. Keluasan kawasan kajian yang dipilih hendaklah bersifat mikro yang mempunyai kedua-dua unsur alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia. kos dan masa Faktor jarak. 2. Pada amnya pemilihan kawasan kajian mestilah memenuhi syarat berikut (a) (b) Kawasan kajian luar boleh dipilih berdasarkan bentuk muka bumi. dan stesen kaji cuaca atau kaji iklim. tasik dan stesen kaji cuaca atau kaji iklim. sebuah cerun. (b) faktor jarak. Seboleh mungkin kawasan kajian hendaklah tidak terlalu jauh dari sekolah yang melibatkan perjalanan masa yang lama serta kos pengangkutan yang tinggi.(a) merangkumi unsur fizikal dan manusia Kawasan kajian yang dipilih hendaklah merangkumi unsur fizikal dan manusia. cerun curam. kawasan kajian yang dipilih hendaklah bebas dari sebarang ancaman seperti arus sungai yang deras. paya. Ini bagi membolehkan pelajar menjalankan kajian yang merangkumi kedua-dua aspek fizikal dan manusia serentak. fenomena fizikal. haiwan buas. bukit. kos dan masa hendaklah juga diambil kira dalam menentukan pemilihan kawasan kajian. cerun. Sekiranya unsur yang hendak dikaji terdapat di kawasan persekitaran sekolah memadai sekiranya kajian itu dijalankan di kawasan tersebut. (c) aspek keselamatan Dalam menentukan pemilihan kawasan kajian aspek utama yang perlu ditegaskan ialah keselamatan. pelajar tingkatan enam rendah boleh menjalankan kajian luar tentang geomorfologi dan pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar. kawasan berisiko tinggi dan kawasan larangan. pantai. Keselamatan ini meliputi keselamatan dalam perjalanan. Jarak kawasan kajian yang dipilih sebaik-baiknya tidak melebihi 2 jam perjalanan dengan bas. Kawasan yang dipilih seeloknya hendaklah mempunyai beberapa ciri fizikal yang boleh dikaji seperti sungai. Tajuk kajian yang dipilih hendaklah merangkumi tajuk-tajuk yang telah dipelajari di bilik darjah. hutan. Contohnya.

surat kebenaran dari sekolah/Pejabat Pelajaran Daerah (PPD)/Jabatan Pelajaran Negeri (JPN). memilih lokasi kajian dan melakukan tinjauan awal Pemilihan tajuk mengikut kumpulan pelajar. Pengurusan surat menyurat seperti surat kebenaran penjaga. Penyediaan pengangkutan dan guru pengiring.Kajian luar bagi bahagian alam sekitar fizikal boleh menggunakan peralatan berikut. (iii) (iv) (v) (vi) (vii) (viii) (ix) (x) Kaedah kajian: Maklumat boleh diperoleh dari dua sumber iaitu sumber sekunder dan sumber primer. temu bual dan kaji selidik. dan mengira kelembapan bandingan Termometer Sixes. alat pelindung Stevenson. tolok hujan. (i) (ii) Alat aras Abney atau klinometer Suunto – digunakan untuk merekodkan ketinggian sesuatu poin yang diukur Pancang jajar – digunakan untuk menjajarkan sesuatu pengukur linear semasa mengukur profil. pengukuran. senarai semak. ketinggian. dan sekiranya yang diukur ialah profil pantai. Langkah menjalankan kajian luar (a) Sebelum ke lapangan guru membuat persiapan awal seperti: (i) (ii) (iii) (iv) (v) Menentukan sistem atau tema kajian. pancang jajar ini boleh juga digunakan untuk mengukur ketinggian ombak serta tempohnya Pita ukur – digunakan untuk kerja-kerja pengukuran jarak Kompas prismatik – digunakan untuk menentukan orientasi profil yang diukur Alat GPS (Global Positioning System) –digunakan untuk menentukan letakan. Jabatan Meteorologi. Setiap kumpulan diberikan tajuk yang berlainan supaya semua tajuk dapat dikaji secara kajian luar. Jabatan Alam Sekitar. dan agensi awam lain dan swasta. pencerapan. dan arah Higrometer putar dan air suling – digunakan untuk merekodkan suhu kering dan suhu basah. . anemometer. dan barometer – digunakan untuk mengukur unsur cuaca Peta topografi – digunakan untuk menentukan lokasi dan membuat peta lakar sesuatu kawasan kajian Alat tulis – digunakan untuk merekodkan setiap pencerapan atau pengukuran di lapangan Kamera – digunakan untuk merakam gambar sebagai bukti tempat itu dan bahan sokongan kajian. Data primer diperoleh di lapangan melalui kaedah pemerhatian. Sumber data sekunder terdiri daripada laporan seperti laporan dari Jabatan Perangkaan Malaysia. Menghubungi agensi-agensi yang hendak dikunjungi.

taklimat kawalan keselamatan dan lain-lain yang bersesuaian.(vi) (vii) Persediaan peralatan dan instrumen yang diperlukan termasuklah borang soal selidik. Taklimat kepada pelajar yang meliputi. Memproses maklumat – mentafsir. • Langkah yang telah diambil untuk mengurangkan impak alam sekitar. Mempersembahkan maklumat dan data dalam bentuk jadual. • Faktor yang mempengaruhi proses fizikal dan aktiviti manusia. dan pengukuran terhadap perkara berikut: • Ciri alam sekitar fizikal dan ciri alam sekitar manusia yang ada di kawasan kajian. carta. graf. fenomena cuaca. • Kepentingan bentuk muka bumi. aspek kajian. tugasan kumpulan. Setiap kumpulan mestilah membentangkan hasil kajian masing-masing. . Kajian lapangan dilakukan secara berkumpulan tetapi laporannya mesti disediakan secara individu. jumlah responden yang ingin ditemu bual/soal selidik. dan aktiviti manusia (b) Semasa di lapangan (i) (c) Sekembali dari lapangan (i) (ii) (iii) (iv) (v) Menyusun dapatan (data dan maklumat) yang diperoleh mengikut keutamaan atau mengikut item yang telah dipecahkan dari sesuatu tajuk. Tujuan kajian – penyataan tentang objektif kajian dilakukan berkaitan dengan tajuk kajian yang telah dipilih. Merumus dan mempersembahkan hasil kajian. dan rajah bagi mana item yang relevan dan sesuai. Oleh itu satu laporan kajian luar yang lengkap perlu dibuat setelah kembali daripada kerja di lapangan. pencerapan. Membincangkan dapatan/hasil kajian – menghubungkaitkan dapatan yang diperoleh dengan teori yang telah dipelajari dalam bilik darjah. dan membuat hubung kait antara dapatan yang diperoleh. Pelajar menjalankan pemerhatian. (a) (b) Pengenalan – Tajuk kajian iaitu penyataan tentang apa yang dikaji. Laporan itu hendaklah mengandungi perkara-perkara yang berikut. Penyediaan laporan kajian luar 1. • Punca yang menyebabkan impak alam sekitar sama ada proses fizikal atau aktiviti manusia atau kedua-duanya. menganalisis. • Impak alam sekitar yang dikaji terhadap parameter alam sekitar fizikal dan kehidupan manusia.

2 Skop dan Tajuk Kajian Luar Alam Sekitar Fizikal Tajuk dan Tumpuan Kajian Pemilihan tajuk kajian luar bergantung pada kesesuaiannya dengan tempat yang dipilih dan jumlah masa yang diperuntukkan bagi setiap bahagian dalam sukatan pelajaran. dan sistem ekologi.Kajian perlu ditumpukan kepada aktiviti mencerap. Kajian luar alam sekitar fizikal hendaklah berdasarkan salah satu daripada empat sistem iaitu sistem geomorfologi. (f) 7. proses. graf dan peta. Unsur cuaca yang dikaji: (i) (ii) (iii) (iv) (v) Suhu Hujan Angin Kelembapan bandingan Litupan awan . sistem hidrologi.(c) (d) (e) Lokasi kajian – huraian ringkas tentang ciri alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia yang ada di kawasan kajian dijalankan.2. soalselidik. dan pemerhatian Hasil kajian dan perbincangan – huraian tentang dapatan kajian yang telah dianalisis.1 (a) (i) (ii) (iii) (iv) (v) (b) Kajian luar sistem geomorfologi boleh dilakukan di salah satu kawasan berikut: Lembah sungai Cerun Pinggir pantai Tanah tinggi Tanah pamah Tumpuan kajian bagi setiap sistem geomorfologi yang dipilih adalah: (i) (ii) (iii) (iv) (v) Proses geomorfologi Faktor yang mempengaruhi Kepentingan kepada pembentukan bentuk muka bumi Impak kepada alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia Cadangan mengurangkan impak tersebut 7. pencerapan. temu bual. merangkumi punca. membezakan dan menilai tentang saling interaksi aspek-aspek fizikal dengan aktiviti manusia atau sebaliknya. Kaedah kajian – huraian tentang cara kajian dilakukan: pengukuran.2 (a) Kajian luar berkaitan sistem atmosfera boleh dilakukan di stesen kaji cuaca atau kaji iklim. 7. rajah. merekodkan. dan menganalisis unsur cuaca dan menjelaskan faktor yang mempengaruhinya. dan impak serta membanding..2. sistem atmosfera. Penutup – rumusan kajian. Data tentang hasil kajian boleh dipersembahkan dalam bentuk jadual.

dan pencemaran air serta faktor yang mempengaruhinya (untuk kawasan (vi)).4 (a) Kajian luar berkaitan sistem ekologi boleh dijalankan di salah satu kawasan berikut: (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) Hutan Tasik Sungai Pinggir pantai Paya Belukar (b) Kajian perlu ditumpukan kepada: (i) (ii) (iii) Komponen asas ekosistem Gangguan terhadap keseimbangan ekosistem Pemeliharaan dan pemuliharaan ekosistem Kajian Luar Sistem Geomorfologi 1.(vi) 7. kemarau.2. Di dalam sistem geomorfologi.2. Setiap bentuk yang terdapat adalah merupakan hasil ukiran proses-proses yang bertindak di sesuatu kawasan berkenaan. Kejayaan pengukiran bentuk-bentuk tersebut adalah bergantung pada beberapa faktor yang mempengaruhinya. sama ada yang besar.3 (a) Tekanan udara Kajian luar berkaitan sistem hidrologi boleh dijalankan di salah satu kawasan berikut: (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) Luar bandar Bandar Perumahan Perindustrian Pertanian Bencana • Banjir • Kemarau • Pencemaran air (b) Kajian perlu ditumpukan kepada: (i) (ii) Aspek permintaan dan bekalan air serta faktor yang mempengaruhinya (untuk kawasan (i) hingga (v)) Kejadian banjir. Kesemua bentuk dapat diukur. penekanan hanya diberikan kepada geomorfologi lembangan saliran dan geomorfologi pinggir pantai. 7. 2. .

. Lokasi kawasan kajian luar ini perlu dikenal-pasti terlebih dahulu berdasarkan peta topografi. ialah sebagai suatu ilustrasi untuk mengenali bentuk muka bumi di lapangan. 3. Hasil kajian itu akan membolehkan pelajar memahami dengan lebih baik tentang proses-proses yang terlibat di dalam pembentukan sesuatu bentuk muka bumi berkenaan. Alat-alat dan Kegunaannya 1. kemungkinan proses yang bertindak menghasilkannya. Membuat peta lakar kawasan yang dikaji. Bagaimanapun. Di dalam peta lakar ini perlu dimasukkan apa sahaja bentuk serta perubahan bentuk muka bumi yang terdapat. umpamanya hakisan. Alat aras Abney atau klinometer Suunto (untuk merekodkan tinggi atau rendah sesuatu poin yang diukur). Aktiviti di Lapangan 1. 2. sama ada secara langsung ataupun secara tidak langsung. Pancang jajar (untuk menjajar sesuatu pengukuran linear semasa mengukur profil. keselamatan dan juga masa yang ada.maupun yang kecil. 4. dan juga faktor-faktor yang mempengaruhi proses dan pembentukan bentuk berkenaan. 2. Kompas prismatik (untuk menentukan orientasi profil yang diukur). Lokasi Kajian Luar Pemilihan lokasi kawasan kajian luar ini bergantung pada masa yang terdapat serta kos. boleh dilakukan sama ada di sebuah kawasan bercerun yang tidak terdapat terlalu banyak tumbuh-tumbuhan atau di sesebuah pantai. penentuan sesuatu bentuk yang hendak diukur adalah bergantung pada kemampuan peralatan. Adalah dicadangkan supaya lokasi kajian luar dipilih berdasarkan tempat yang paling dekat dengan sekolah. dan sekiranya profil pantai yang diukur. pengangkutan atau pemendapan. Pada peta lakar ini juga perlu dimasukkan poin serta garis-garis profil yang bakal diukur. pancang jajar ini juga boleh digunakan untuk mengukur ketinggian ombak serta tempohnya. Tujuan 1. Tujuan khusus kajian luar bagi sistem geomorfologi ini ialah untuk mengukur profil cerun. dan seelok-eloknya setelah dibuat tinjauan awal oleh guru untuk menentukan kesesuaian tempat berkenaan untuk digunakan sebagai kawasan kajian luar. Pita ukur (untuk kerja-kerja pengukuran jarak). Pengukuran profil cerun. sekiranya diperlukan). 5. Alat tulis (untuk merekodkan setiap pencerapan atau pengukuran di lapangan). Kajian di sebuah kawasan yang kecil ini sepatutnya dapat membantu pelajar secara umumnya untuk melihat bagaimana sesuatu bentuk muka bumi serta proses-proses yang bertindak mewujudkannya boleh mempengaruhi manusia.

6. struktur serta keterdedahannya). umpamanya jenis-jenis batuan serta keadaan keterdedahannya. Dengan menggunakan peta lakar kawasan kajian. tentukan garis profil yang bakal diukur. pencatat perlu juga merekodkan segala perkara yang kelihatan serta lokasinya yang dapat membantu dalam kerja-kerja analisis. pastikan lokasi atau di mana mereka berada di atas peta. Dengan menggunakan pancang jajar. Pastikan garis profil tersebut terdapat pada suatu garis lurus dan bersudut tepat kepada garis umum kontur. Agihkan kawasan-kawasan kecil yang hendak dikaji kepada kumpulan-kumpulan kecil yang telah dikenal pasti. Semasa melakukan pengukuran profil. keadaan cuaca semasa kajian dijalankan dan sebagainya. Lantik seorang pelajar untuk mengetuai setiap kumpulan atau boleh juga diminta setiap kumpulan untuk melantik seorang ketua di kalangan mereka. Pengukuran ketinggian bolehlah dilakukan daripada titik atau poin paling tinggi yang hendak diukur kepada titik yang paling rendah. 7 Pastikan poin/titik untuk dijadikan stesen pengukuran di lapangan. litupan serta jenis tumbuhan atau rumput. Gunakan sebanyak mungkin poin pengukuran untuk menggambarkan perubahanperubahan yang terdapat pada cerun rentasan tersebut. Setiap perubahan pada cerun profil yang diukur perlu direkodkan melalui pengukuran dan dilabelkan dengan jelas. Untuk mengelakkan melakukan kesilapan. ataupun garis gigi air sekiranya kajian dijalankan di pantai. 2. 3. segala rekod pengukuran tersebut bolehlah dicatatkan juga pada suatu profil lakar yang telah dibuat sebelum kerja-kerja pengukuran dimulakan dengan menandakan titik-titik yang diukur.Pastikan jarak/panjang garis profil yang bakal diukur tidak terlalu panjang dan juga tidak terlalu pendek (seelok-eloknya tidak melebihi 40 meter). 4. 3. Ukuran diteruskan sehingga habis menggunakan kaedah yang serupa. 5. dan dua orang mengukur jarak daripada titik pengguna alat kepada titik yang diukur. Ukur orientasi profil rentas. Jarak antara poin pengukuran . Sebaik-baiknya kedua-dua titik yang dipilih adalah saling nampak. Mengukur cerun: 1. ataupun sebaliknya. 5. sementara perlu ada seorang pencatat. Lukiskan keratan rentas yang hendak diukur di atas peta lakar. Pastikan rentasan pengikat dalam pengukuran untuk menentukan kontur. Pastikan setiap pelajar terlibat dalam kerja yang hendak dijalankan 6 Pastikan dua titik/poin permulaan dan terakhir yang hendak diukur di lapangan dan di atas peta lakar. 4. tanih (jenis. Pengukuran ketinggian ini dilakukan dengan menggunakan sama ada alat ukur aras Abney atau klinometer Suunto dengan seorang memegang pancang jajar pada titik yang diukur. 2. Agihkan alat yang diperlukan untuk pengukuran kepada setiap kumpulan. Penentuan poin sampel perlu didasarkan kepada perubahan yang ketara pada sesuatu cerun yang bakal diukur.

unsur-unsur di dalam sistem atmosfera dapat diukur dan dicerap. Oleh itu pemilihan parameter cuaca yang dapat dicerap dan diperhatikan dalam suatu jangka masa yang singkat perlu dikenalpasti terlebih dahulu. ataupun dari atas menuruni cerun. . Apabila ini sudah didapati. sementara pembantunya memegang satu pancang jajar di stesen B. Di samping itu. Contoh catatan pada keratan rentas yang diukur Kajian Luar Sistem Atmosfera 1. Seperti juga dalam sistem geomorfologi. 10 Setelah bacaan sudut diperolehi. jarak antara stesen A dan B diukur dengan menggunakan pita ukur. Lakukan penjajaran dulu untuk memastikan garis yang diukur itu terdapat lurus. iaitu titik H. Pemegang alat aras menenang tepat kepada tinggi aras matanya pada pancang jajar melalui kanta mata alat sambil memutarkan skru dibahagian tepi alat tersebut bagi mendapatkan buih kecil pengaras spirit supaya berada benar-benar di tengah. jarak yang diukur mestilah merupakan jarak yang terdapat pada satu rataan yang selari dengan rataan penglihatan pencerap.1). 9 Bagi mengukur garis rentas dari A ke H (Rajah 1. Tetapi. Pemegang alat aras Abney berdiri di stesen A yang sebaik-baiknya diketahui ketinggiannya. jangan lagi putarkan skru tadi dan bacaan bolehlah dilakukan pada skala vernier untuk mendapatkan bacaan sudut . Rajah 1. 2. Catatan yang diperlukan dapat dilakukan pada rajah kasar rentasan yang diukur. bersetentang dengan dawai rentas halus yang terdapat di dalam tiub alat tersebut. Cara pengukuran dan pencerapan yang serupa dilakukan bagi stesenstesen yang berikutnya sehingga kepada stesen penghabisan untuk rentasan tersebut. penetapan lokasi kawasan kajian juga perlu dipilih bersesuaian dengan jnagkan masa dan kos kajian luar yang dilakukan.1. 8 Pengukuran boleh dilakukan sama ada dari bawah ke atas cerun. Bagaimanapun. apa yang perlu dilakukan setelah garis AH dilaraskan ialah mengukur secara berperingkat-peringkat. dalam keadaan masa yang tidak mengizinkan bagi kajian luar.mestilah tidak terlalu jauh kerana ini akan menghilangkan cici-ciri morfologi penting yang terdapat disepanjang cerun yang diukur. sama ada sudut dongak ataupun sudut tunduk berdasarkan aras 0. iaitu rataan mendatar. pengukuran dan pencerapan tersebut mungkin tidak dapat dilaksanakan untuk suatu jangka masa yang panjang.

membanding dan membezakan antara parameter yang dicerap di beberapa lokasi yang ditetapkan. 5. 6. 5. mencerap pelbagai parameter iklim dan cuaca di beberapa lokasi yang ditentukan mengikut masa. 3. Pita ukur. Cup anemometer. . 2. Alat tulis. 2.Tujuan Kajian luar ini adalah bertujuan untuk: 1. Barometer Lokasi Kajian Luar Kawasan yang hendak digunakan bagi tujuan kajian luar sistem atmosfera ini perlu mempunyai ciri-ciri yang memenuhi keperluan berikut: 1. Tempat yang mempunyai permukaan yang berbeza. melihat pola taburan parameter cuaca yang dicerap mengikut lokasi dan masa. Tolok hujan. Higrometer putar (dengan air suling). Bawah pokok berlainan ketinggian dan berlainan kanopi. menilai pengaruh sesuatu lokasi dan faktor-faktor persekitaran yang menyebabkan perbezaan parameter yang dicerap mengikut lokasi terpilih. umpamanya kawasan permukaan berturap. 7. Alat-alat Yang Diperlukan 1. taman rekreasi. termasuk kertas graf. tanah lapang. Alat aras Abney atau klinometer Suunto. 3. kawasan permukaan berumput. kawasan tepubina. 4. 2. mengaitkan perkara-perkara yang diukur dan dicerap dengan pengaruhnya terhadap manusia. 4.

keadaan cuaca semasa (contohnya litupan awan. 4. Kedudukan kawasan yang dipilih tidak begitu jauh dari kawasan sekolah. tiupan angin dan sebagainya) perlu direkodkan/dicatatkan. 6. Aktiviti di Lapangan 1. keadaan persekitarannya juga perlu dicatatkan bagi membantu dalam penganalisisan dan penyediaan laporan. 4. pengaruh kepadatan bangunan. umpamanya cerun. Membuat peta lakar kawasan yang dikaji. 5. 5. pengaruh litupan bumi dan badan air. Kelembapan bandingan dapat dikira menggunakan data suhu kering dan suhu basah melalui jadual pertukaran yang dibekalkan bersama higrometer putar. Merekodkan parameter cuaca menggunakan alat yang yang telah ditetapkan. Sudut ketinggian serta jarak daripada titik pengukuran kepada bahagian tengah pangkal pokok akan membolehkan ketinggian pokok serta bahagian bawah kanopi dicari. Perkara ini penting untuk membantu penganalisisan untuk penulisan laporan. Semasa mencerap parameter cuaca tersebut.3. iaitu sekurangkurangnya satu titik di setiap kawasan yang berlainan persekitaran dan pola guna tanahnya. Sekiranya mencerap suhu di kawasan berpokok. Segala perkara lain yang berkaitan dengan tapak kawasan. Sebarang faktor yang dianggap mempengaruhi parameter cuaca yang dicerap hendaklah dicatatkan. tanih atau batuan. . dengan menolak ketinggian aras mata pengukur sudut. Kawasan yang mudah menjalankan pencerapan data cuaca. 2. umpamanya pengaruh lalu lintas. umpamanya setiap setengah jam atau satu jam sekali. Pada peta lakar tersebut perlu dimasukkan lokasi titik-titik bagi pengukuran parameter cuaca. Kerja-kerja tersebut hendaklah dilakukan untuk setiap titik atau stesen yang telah ditetapkan serta dilakukan mengikut jarak masa yang sesuai. ketinggian pokok serta bahagian bawah kanopi perlu diukur dengan menggunakan alat aras Abney atau klinometer Suunto dengan jarak diukur menggunakan pita ukur. 3. umpamanya suhu basah dan suhu kering dengan menggunakan higrometer putar dan halaju angin menggunakan cup anemometer.

pengukuran kualiti air. Oleh itu berbagai aspek air dan sumber air boleh diperhati. 1. dan dilaporkan dalam kajian luar. Penulisan laporan hidrologi juga boleh berfokus kepada satu atau dua aspek kerja lapangan tersebut. pencemaran). imbangan air. peta kawasan kajian dan peralatan perlu dilakukan dan diselesaikan di bilik darjah atau di makmal terlebih dahulu sebelum guru dan pelajar-pelajar boleh melakukan kajian luar. penafsiran. dipeta. Kajian luar hidrologi yang berkenaan dengan aspek-aspek hidrologi tersebut lazimnya dijalankan menurut urutan kerja berikut: penilaian. pengukuran. Guru boleh membahagikan kerja tertentu kepada pelajar tertentu supaya setengah pelajar berfokus kepada hanya satu atau dua aspek kerja lapangan. hendaklah menjelaskan juga kepada pelajar sebarang teori yang berkaitan dengan tajuk yang dipilih. Kajian Luar Sistem Hidrologi Pengenalan 1. pemetaan dan penulisan laporan. 3. membuat perbandingan antara teori-teori hidrologi yang dibelajari di bilik darjah dengan realiti di alam nyata melalui pemerhatian dan kerja praktikal di lapangan. Melalui kerja lapangan. kajian bencana air (banjir. 2. bukan semuanya kerja tersebut harus dilakukan secara menyeluruh. Misalnya.Penentuan lokasi. ditafsir. tasik. pengukuran jumlah hujan. bila perlu. Kajian luar sistem hidrologi berkait dengan air. diharapkan bahawa pelajar dapat mengalami secara langsung aspek-aspek hidrologi dan ini akan meningkatkan lagi pemahaman pelajar tentang aspek-aspek tersebut dalm alam sekitar geografi fizikal. Tujuan utama dalam kerja lapangan hidrologi ialah bahawa teori-teori hidrologi yang dipelajari di dalam bilik darjah dimantapkan lagi melalui kerja praktikal berkenaan. Namun. dinilai. kajian lapangan hidrologi bukan sahaja berfokus kepada aspek-aspek fizikal hidrologi tetapi juga merangkumi kajian terhadap bagaimana aspek-aspek tersebut saling berkaitan dengan masyarakat manusia. . penawaran dan permintaan air. penganalisan. penilaian dan pengukuran sumber-sumber air (sungai. aspek-aspek hidrologi yang lazim dipertimbangkan ialah bekalan air. dianalisa. Hidrologi merupakan salah satu komponen penting dalam geografi fizikal. Tujuan Objektif kajian luar hidrologi adalah untuk membolehkan pelajar. penggunaan air hujan. 4. air bawah tanah). telaga. diukur. Namun. kemarau. dan lain-lain. guru. Selain dari tajuk.

Pemilihan kawasan dan lokasi kajian luar hendaklah mengambil kira jarak dari sekolah kerana ini akan melibatkan kos pengangkutan dan masa perjalanan. 3. kampung baru. pelajar akan mempunyai masa sekurang-kurangnya 6 jam berada di lapangan untuk melakukan kajian luar. 6. mendapat kemahiran untuk memperoleh data dan maklumat melalui pemerhatian. Lokasi Kajian 1. Untuk mengaitkan kejadian-kejadian banjir dan kemarau dengan keadaan curahan hujan serta luahan air sungai berdasarkan maklumat yang diperolehi di lapangan dengan data yang diperolehi daripada jabatan-jabatan kerajaan. pengukuran. mendapat pengalaman dan kemahiran untuk mengumpulkan maklumat hidrologi (primer dan sekunder) melalui pengukuran parameter hidrologi di lapangan dan mengutip maklumat hidrologi daripada pelbagai sumber. carta. dan 5. dan menggambarkannya dalam bentuk jadual khas dan gambar rajah khas dalam bidang hidrologi (graf. pelajar seharusnya dibahagikan kepada kumpulan-kumpulan kecil untuk memudahkan mereka menjalankan kajian. mendapat kemahiran untuk menganalisis data hidrologi dan maklumat hidrologi yang diperolehi di lapangan. 8. Untuk mengukur jumlah hujan. Kajian luar berkaitan sistem hidrologi boleh dijalankan di salah satu kawasan berikut (walaupun tidak semestinya dihadkan kepada hanya kawasan-kawasan ini sahaja): (i) (ii) (iii) Luar Bandar (kampung. 2. pencerapan. pekan kecil) Bandar Perumahan . dan peta) dan menulis laporan. Dengan itu.2. 7. Untuk meninjau dan mengesan intensiti serta kekerapan kejadian banjir dan kemarau di sesuatu kawasan yang dipilih. dan memudahkan guru mengawasi dan menjaga keselamatan mereka. 3. Untuk mengesan kerugian serta kemusnahan yang dialami. halaju dan luahan sungai. Semasa melaksanakan kajian luar. 4. soal selidik. jumlah sejatan. Sebaik-baiknya perjalanan pergi dan balik dari lokasi itu tidak memakan masa lebih daripada 2 jam. dan temu bual di lapangan khasnya dalam bidang hidrologi. keratan rentas.

telaga. tasik. kolam. air telaga. air bawah tanah. air sungai. Untuk kajian banjir/kemarau. Kawasan yang dipilih mungkin merupakan kawasan petempatan di luar bandar atau pun kawasan di bandar. penentuan kawasan kajian adalah berdasarkan pengetahuan dan maklumat sedia ada tentang kejadian-kejadian banjir atau kemarau tempat tersebut. krisis air. telaga. kemarau. Alat-alat Yang Diperlukan . air bawah tanah) Pengukuran dan pengujian kualiti air (sungai. kemarau. Topik dan tema kajian 1. paya dan badan-badan air yang lain Mana-mana kawasan lain yang berkait dengan hidrologi atau air 3.(iv) (v) (vi) (vii) (viii) (ix) Sekolah Industri Pertanian Kawasan yang mengalami bencana hidrologi seperti banjir. persediaan menghadapi bencana. penyebab bencana. pencemaran) dalam aspek luas kawasan yang diliputi. air bawah tanah) Kajian bencana air (banjir. tasik. pencemaran air. dan lain-lain Sungai. Kajian luar berkaitan sistemi hidrologi boleh dijalankan di dalam salah satu topik berikut (walaupun tidak semestinya dihadkan kepada hanya topik-topik yang disenaraikan di sini sahaja): (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) (vii) (viii) (ix) (x) (xi) (xii) Pengukuran ciri-ciri hidrologi sungai Bekalan air Penawaran and permintaan air Penggunaan air hujan dan cara-cara pengutipannya Penggunaan air alternatif termasuk air hujan. air kolam dan lain-lain sumber Pengukuran jumlah hujan dan keasidan air hujan Penilaian dan penganalisan hujan berdasarkan data sekunder Penilaian imbangan air Penilaian dan pengukuran sumber-sumber air (sungai. tasik. dan cara-cara mengawal bencana Lain-lain topik hidrologi. jenis dan jumlah kerugian.

kajian lapangan banjir/kemarau memerlukan peta topografi kawasan kajian. Pengukuran hujan memerlukan tolok hujan. 3.1. data-data fizikal hasil pengukuran serta pencerapan jangka panjang dapat digunakan. Pengukuran keratan rentas sungai memerlukan peralatan ukur rantai dan ukur kompas. suatu set soal-selidik yang mudah perlu disediakan terlebih dahulu sebelum kajian luar dijalankan. tetapi jika tiada alat ini. panjang dan dalam sungai dijalankan. Lain-lain perkara yang berkaitan dengan persekitaran tempat kajian juga perlu direkodkan bagi membantu penganalisisan dan penulisan laporan. perigi serta kedalaman aras air. halaju arus dan luahan sungai. metod kasar menentukan masa aliran bola ping pong antara dua poin sepanjang sungai boleh dilakukan. Membuat pemerhatian tentang kawasan sekitar. terutamanya berkaitan dengan kewujudan sungai. Mengira luas kawasan keratan rentas. dulang sejatan dan sebagainya. Pengukuran sejatan pula memerlukan dulang sejatan. soal-selidik yang dibentuk sebelum ke lapangan. anak-anak sungai dan sistem perparitan. Untuk mengukur keratan rentas. 2. Membuat pemerhatian dan pencatatan (mengambil nota dan foto) hujan. aktiviti merekodkan jumlah hujan yang turun dan jumlah sejatan dalam sehari dilakukan pada waktu tertentu setiap hari. 1. Pengukuran aspek-aspek fizikal untuk sistem hidrologi di lapangan sekiranya hendak dilakukan memerlukan penggunaan peralatan ukur rantai dan ukur kompas serta alat-alat yang mahal seperti meter arus untuk mengukur aliran air dalam sungai. Mengukur lebar. Ukuran halaju arus sungai pula memerlukan meter arus. tolok hujan. 2. Mendapatkan responden yang hendak disoal-selidik dan menyoal-selidik mereka dalam kajian banjir/kemarau. Aktiviti di Lapangan Untuk mengukur hujan dan sejatan. Untuk memantapkan kajian ini. halaju arus dan luahan sungai. Untuk melaksanakan kajian luar banjir/kemarau pula tidak memerlukan alat yang hendak digunakan di lapangan. 3. Bagaimanapun. sejatan atau alam sekitar sungai. pengaruh hidrologi terhadap manusia seperti kemarau dan banjir dapat dikesan melalui penggunaan soal-selidik terhadap responden yang biasa mengalami masalah tersebut. 4. Bagaimanapun. Untuk kajian luar banjir/kemarau. Menghasilkan laporan kajian luar . panjang dan dalam sungai. kerja-kerja ukur lebar. Mengukur jumlah hujan atau sejatan. dan maklumat-maklumat rasmi tentang kejadian banjir atau kemarau di kawasan berkenaan serta data tentang hujan.

dan akhirnya menulis laporan yang menyeluruh mengikut format yang ditetapkan hendaklah ditulis oleh setiap pelajar. kolam dan paya. langkah-langkah pemeliharaan dan pemuliharaan ekosistem daratan dan air.. 4. 2. Mengenal pasti jenis spesies. Di pinggir pantai yang mempunyai hutan. 3. memplot graf. memplot saiz sungai. Tujuan Tujuan kajian luar sistem ekologi ialah untuk mengenal pasti/mengukur: 1. Data digunakan untuk memplot gambarajah. Mengukur jarak dengan menggunakan pita ukur. . 6. gangguan terhadap ekosistem dan langkah pemeliharaan dan pemuliharaannya. 4. Aktiviti di Lapangan 1. Alat aras Abney atau klinometer Suunto. Mengenal pasti fungsi setiap spesies terhadap ekosistem berkenaan. 2. Pita ukur. data yang diperolehi perlu diproses untuk digunakan sebagai asas menulis laporan. gangguan terhadap ekosistem daratan dan air. Di pinggir hutan lipor.Selepas semua ukuran dan cerapan dilakukan di lapangan. 2. Sekitar tasik. 3. 2. kepadatan flora dan fauna. Menentukan komponen biotik dan abiotik dalam sesebuah ekosistem. 3. Kajian Luar Sistem Ekologi Di dalam sistem ekologi penekanan diberikan kepada mengenal pasti komponen asas ekosistem. komponen biotik dan abiotik dalam ekosistem daratan dan air. taburan. Termometer Higrometer putar Lokasi Kajian Luar 1. Mengukur suhu dan kelembapan udara. 3. Foto-foto dan peta lakar yang diperolehi di lapangan perlu digunakan sebagai bahan dokumentasi dalam laporan. Mengenal pasti gangguan terhadap ekosistem. menjanakan jadual-jadual yang bermakna. 5. Alat-alat Yang Diperlukan untuk melakukan pengukuran: 1.

Kaedah Kajian Kajian luar ini dilaksanakan melalui tiga kaedah berikut: 1. Perak. Kajian Luar Sistem Geomorfologi. Menghuraikan proses pembentukan bentuk muka bumi tersebut. daerah Manjong.7. Mengukur kecerunan pantai di beberapa stesyen dan melukis profil rentas zon pinggir pantai berkenaan. Ketiga-tiga kawasan pantai ini terletak bersebelahan antara satu sama lain. Mengenalpasti bentuk muka bumi/rupamuka fizikal yang terdapat di kawasan kajian. Pantai Teluk Dalam dan Pantai Sungai Pinang Kecil. Kawasan Kajian Kajian luar ini dilakukan di Pulau Pangkor. Menjelaskan kepentingan bentuk muka bumi kepada aktiviti ekonomi penduduk setempat. Tiga lokasi pantai di sekitar Pulau Pangkor telah dipilih untuk dikaji iaitu Pantai Teluk Nipah. Objektif Kajian: Secara khusus kajian ini bertujuan untuk: • • • • Mengukur kecerunan pantai di stesyen/poin-poin tertentu. Perak. Pengukuran. Tajuk Kajian Mengkaji Kecerunan dan Bentuk Bumi di Zon Pinggir Pantai di Pulau Pangkor. Contoh : Mengkaji Kecerunan dan Bentuk Bumi di Zon Pinggir Pantai.3 Contoh Contoh Kajian Luar Yang Dijalankan. .

kalkulator. maka alat aras automatik di . 3. Pemerhatian dan pencerapan di lapangan dijalankan bagi mengenalpasti bentuk muka bumi yang tedapat. (Sila lihat gambar peralatan di bawah) Selain itu kamera digital. Gambar: Peralatan yang digunakan dalam pengukuran cerun pantai. Setelah poin yang hendak diukur ditetapkan. Temubual dan kaji selidik terhadap pengusaha pelancongan dan para pelancong. Peralatan yang digunakan: Antara peralatan yang digunakan ialah: 1. pita ukur. Pemerhatian dan pencerapan. Kaedah Mengukur Kecerunan Pantai: Langkah 1: Menentukan poin yang hendak diukur dan melakukan kerja pengarasan.2. pancang jajar yang digunakan untuk mengukur cerun pantai. Alat aras automatik yang mempunyai tripod. staf ukur aras atau staf bersenggat dalam unit meter. alat tulis dan buku catatan.

Langkah 2: Menggunakan staf ukur aras. (Lihat Gambar di sebelah) Gambar: Kerja pengarasan dengan menggunakan aras aras automatik. Terdapat dua langkah pengarasan yang penting yang perlu dibuat untuk mendapatkan bacaan yang tepat. Iaitu: a) b) Memastikan tiub buih pada alat aras automatik berada pada sudut tepat. Memastikan garis kolimatan (garis penglihatan mendatar) dapat dilihat dengan jelas dengan cara membetulkan fokus pada alat aras automatik. Letakkan staf ukur aras ke bahagian cerun yang hendak diukur dan dapatkan bacaan ketinggian cerun tersebut melalui teropong alat aras automatik. Sila catatkan bacaan ketinggian yang selari dengan garis kolimatan dalam unit meter. (Lihat gambar di sebelah) .pasang di atas tripod untuk melakukan kerja-kerja pengarasan. Setelah alat ini diaraskan maka ia boleh digunakan untuk mendapatkan bacaan ketinggian sesuatu tempat pada satu rataan mendatar dari mana-mana sudut atau arah.

Gambar: Mengukur ketinggian dengan menggunakan staf ukur aras. (Sila lihat gambar di sebelah) . Sila catatkan jarak dalam unit meter. Langkah 3: Mengukur jarak sebenar di atas permukaan bumi. Jarak sebenar diukur antara pusat tripod dengan staf ukur aras. Mengukur jarak dengan menggunakan pita ukur antara pusat tripod dengan staf ukur aras melalui pancang jajar yang telah diselaraskan. Kerja-kerja mengukur jarak memerlukan dua langkah berikut. a) b) Menyelaraskan pancang jajar pada setiap 20 meter antara tripod dengan staf ukur aras.

Nilai kecerunan yang dikira boleh diberikan dalam bentuk sudut. Langkah 4: Mengira kecerunan dengan menggunakan salah satu hukum trigonometri. Pantai berpasir. Teluk dan tanjung. 1. Ke dua-dua bentuk bumi ini terhasil akibat proses hakisan ombak ke atas geologi yang berlainan yang berkedudukan selang-seli antara keras dengan lembut. Dapatan kajian: a) Rupamuka fizikal yang terdapat di kawasan kajian dan menjelaskan proses pembentukannya. Beting pasir muka teluk. i) ii) iii) i) Teluk dan tanjung.Gambar: Mengukur jarak dan kerja penyelarasan pancang jajar. . Terdapat tiga bentuk bumi/rupamuka fizikal yang ada di kawasan kajian iaitu. peratus dan nisbah. Terdapat dua kawasan teluk yang dikaji yang terletak bersebelahan antara satu sama lain iaitu Teluk Nipah dan Teluk Dalam.

Lihat rajah di sebelah. Kewujudan pantai berpasir dikaitkan dengan proses pemendapan ombak yang berlaku semasa damparan dan lurutan. Kewujudannya dikaitkan dengan proses pemendapan oleh ombak. Di hadapan pantai Teluk nipah terdapat dua buah pulau kecil. iii) Beting pasir.2. Kadar hakisan ombak samada secara geselan. 1. 2. 2. Bahan-bahan yang dimendapkan oleh ombak di muka teluk ini pula menjadi penghalang kepada lurutan ombak dan pada masa yang sama bahan-bahan yang dibawa oleh lurutan ombak turut dimendapkan di atas timbunan pasir tadi. Berdasarkan kepada jenis ombak limpah yang tiba di pantai Teluk Nipah maka tidak hairanlah lebih banyak bahan yang dimendapkan untuk menghasilkan pantai yang mempunyai kelebaran antara 25 hingga 30 meter dan berkecerunan sederhana curam. kesannya tenaga ombak semakin berkurangan apabila melepasi pulau tersebut lalu memendapkan sebahagian bahan muatannnya sebelum tiba ke pantai. bertanjung. Timbunan pasir ini dinamakan sebagai beting muka teluk. 1. Lama kelamaan timbunan pasir menjadi semakin besar sehingga menjadi beting-beting pasir yang jelas kelihatan ketika air surut. Antaranya ialah: i) Kegiatan pelancongan. Berhadapan dengan muka teluk terdapat timbunan-timbunan pasir yang jelas kelihatan ketika air surut. Misalnya di pantai Teluk Nipah tumbuh pelbagai jenis chalet dan resort . hidraulik dan larutan adalah lebih tinggi ke atas batuan lembut (batu pasir) yang menyebabkan terbentuknya teluk manakala kadar hakisan ombak kurang berkesan ke atas batuan keras (batu granit) yang menyebabkan batuan tersebut berdiri sebagai bonjolan batuan keras menganjur ke laut yang dinamakan sebagai tanjung. 1. pasir pantai yang bersih serta laut yang jernih menjadi aset utama untuk industri pelancongan tumbuh dengan pesat di kawasan ini. Semasa damparan tenaga ombak lebih kuat untuk menyerakkan bahan-bahan yang dibawanya seperti bijian pasir dan kulit-kulit kerang ke pantai berbanding dengan tenaga ombak semasa lurutan. lagaan. Dengan itu saiz pantai menjadi semakin lebar. Pulau ini menghalang tiupan angin kencang dari laut. b) Kepentingan rupamuka fizikal kepada kegiatan ekonomi penduduk sekitarnya: Terdapat beberapa jenis kegiatan ekonomi penduduk setempat yang amat berkait rapat dengan bentuk bumi fizikal yang terdapat di sekitar kawasan kajian. Sebenarnya di kawasan yang berteluk wujudnya pantai berpasir. Keadaan pantainya yang berteluk. ii) Pantai berpasir.

Di kawasan pantai yang lebih rata dan landai banyak didirikan pusat memproses hasil laut sebagai industri hiliran kepada kegiatan perikanan. Cerun pantai yang curam dan keadaan pantai yang dalam menyebabkan tidak sesuai untuk aktiviti pelancongan. mengering dan membungkus hasil-hasil laut di samping ia mempunyai darjah ketersampaian yang tinggi. gerai cenderamata serta perkhidmatan pengangkutan van. adalah amat mustahak untuk guru berkenaan menjalankan tinjauan awal sebelum menetapkan tapak kajian. Sebaiknya bahagian sungai yang dipilih mempunyai kedalaman tidak melebihi dua kaki. Jelas kelihatan bot-bot nelayan dilabuhkan di jeti Teluk Dalam ini. skuba dan lain-lain lagi. iii) Aktiviti Industri Kecil dan Sederhana (IKS). Ini kerana di kawasan ini mudah untuk didirikan bangunan untuk dijadikan tempat memproses. Sememangnya Pulau Pangkor amat terkenal dengan industri hasil laut ini seperti ikan. luncur air. Keadaan pantainya yang berteluk dan terlindung daripada tiupan angin kencang membolehkan pelabuhan perikanan di bina.untuk kemudahan pelancong seperti Mizan Resort. Kajian Luar Sistem Hidrologi. 2. Lebar sungai dapat diukur dengan menggunakan pita linen sahaja. Contoh :kajian luar mengukur lebar. ii) Kegiatan perikanan. Oleh itu. Keadaan ini jelas kelihatan di pantai Teluk Dalam. halaju arus dan luahan sungai (a) Mengukur Lebar. Dalam dan Luas Kawasan Keratan Rentas Sungai 1. . R&R Resort serta Teluk Nipah Resort. Disamping itu wujudnya kegiatan perniagaan yang berantaian dengan aktiviti pelancongan seperti gerai-gerai makanan laut (sea food). justeru itu ia diguna sebagai pelabuhan perikanan dengan dibina jeti pendaratan ikan serta kawasan membina dan membaiki bot-bot nelayan. Kawasan sungai yang dikaji itu juga bersih (tidak tercemar). Kegiatan perikanan di Pulau Pangkor adalah tertumpu kepada perairan selat Melaka. jet ski. Selain daripada tempat penginapan resort-resort ini juga menyediakan pelbagai aktiviti yang berasaskan pelancongan pantai seperti berkayak. udang yang dikeringkan untuk dijual dan dipasarkan ke seluruh Malaysia. sotong. Guru harus memilih sungai yang cetek untuk tujuan keselamatan. Sebagai contoh di kawasan pantai Sungai Pinang Kecil. dalam. luas kawasan keratan rentas. snorkling.

Rajah 1 menggambarkan kerja-kerja ukur lebar. 4. Luas kawasan A dan F merupakan segitiga. Berdasarkan keratan rentas. Purata kedalaman dapat diperolehi dengan mempuratakan kesemua kedalaman tersebut. Kedalaman sungai dapat diukur dengan pancang jajar dan beberapa ukuran sepanjang lebar sungai perlu dilakukan. E dan F. Dalam pasaran terdapat berbagai jenis meter arus. 3.2. maka luas kawasan keratan rentas dapat dikira jika setiap empat segi dicantumkan seperti rajah 1 di bawah. luas kawasan keratan rentas adalah gabungan semua luas kawasan A. dalam dan keratan rentas sungai. D. Ukuran laju arus lazim dilakukan dengan meter arus. pengiraan luas kawasan adalah berdasarkan bentuk poligon yang menggunakan formula berikut: Luas Kawasan Keratan Rentas = A + B + C + D + E + F = Z meter persegi (m2) (b) Mengukur Halaju Sungai (Arus Sungai) 1. Pancang jajar L M Q P X M M Q P X Pita ukur X A Y B C D E F Rajah 1 : Metod pengukuran lebar (XY). C. luas kawasan B. C. Meter arus lazim memberikan bacaan dalam meter/saat. Lebar sungai dapat diukur dengan pita ukur atau rantai (satu ukuran adalah diperlukan). . Namun demikian. Berdasarkan rajah 1. B. dalam (LM) dan keratan rentas sungai (Keluasan A+B+C+D+E+F). Justeru itu. ukuran lebar dan kesemua ukuran kedalaman adalah diperlukan semasa memplot keratan rentas alur sungai tersebut. D dan E pula menyerupai segi empat.

maka halaju arus aliran sungai ialah kira-kira 0.Namun begitu harga meter arus ini amat mahal. Mula-mula ukur jarak sepanjang sungai antara P (Titik permulaan letak bola ping pong) dan Q (Titik hujung aliran bola ping pong). 3. tiga ukuran perlu dibuat (iaitu di tebing kiri. Kemudian. Jika PQ = 10 meter dan masa aliran bola ping pong dari P ke Q ialah 100 saat. tiga bacaan halaju itu dipuratakan.1 meter/saat. (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) Tatacara mengukur halaju arus dengan bola ping pong adalah seperti berikut: Tentukan dua titik di sepanjang sungai yang berjarak 10 meter Sediakan jam tangan Seorang berada di tempat P dan melepaskan bola Seorang melihat jam untuk menentukan masa aliran bola dari P ke Q Seorang berada di tempat Q untuk menangkap bola dan memberi isyarat berhenti (untuk penjaga jam) Kirakan halaju arus dengan formula berikut: . 2. Contoh meter arus adalah seperti gambar di bawah: Gambar: Meter arus berbentuk tropedo yang sering diguna untuk mengukur halaju arus sungai. Halaju arus sungai adalah berbeza antara tebing ke tebing sungai yang bertentangan. Jika sekolah tidak mempunyai meter arus. pengukuran laju arus masih boleh dilakukan dengan kos yang minima. Oleh itu. di tengah sungai dan di tebing kanan). iaitu menggunakan kelajuan sebiji bola ping pong yang mengalir di dalam sungai pada jarak tertentu. 2.

sumber air adalah tidak mencukupi dan hal ini akan mengagalkan pembinaan empangan atau loji air tersebut. maka halaju arus = 10 meter dibahagikan dengan 5 = 2 meter/saat. Jumlah luahan untuk menentukan pembinaan empangan adalah berbeza-beza menurut saiz empangan atau loji yang hendak dibina. Luahan sungai boleh dikira dengan menggunakan formula berikut: Luahan (m3/saat) = Halaju Arus (meter/saat) x Keratan Rentas Sungai (m2). Ukuran luahan lazim digunakan untuk perancangan sumber air.Jarak PQ (meter) Halaju arus = _____________________ Masa (saat) Jika masa yang dicatat ialah 5 saat. Ini bermakna bagi setiap dua saat halaju arus sungai tersebut sebanyak 2 meter. Justeru itu. Ukuran luahan adalah penting untuk menentukan isipadu air yang sedia ada di dalam sebatang sungai pada musim-musim yang berbeza. Ukuran luahan adalah lazimnya dalam Meter Padu Sesaat (m3/saat) atau CUMEC. . 2. nilai-nilai halaju arus dan keluasan keratan rentas mesti diperolehi sebelum dapat menentukan luahan. (c) Mengukur Luahan Sungai 1. Luahan ditakrifkan sebagai jumlah isipadu air yang mengalir melintasi satu titik rentas sebatang sungai pada satu unit masa tertentu. 3. Sebelum luahan dapat ditentukan. Pembinaan empangan atau loji pengambilan air juga bergantung kepada luahan sungai. tatacara kerja yang menjadi pra-syarat ialah pengukuran halaju arus dan keluasan keratan rentas sungai di tempat di mana luahan hendak ditentukan. Jika luahan adalah terlalu kecil.

a) b) Namakan kawasan cerun yang anda pilih itu. [9] d) Huraikan langkah-langkah yang boleh diambil untuk menstabilkan sesebuah cerun. [9] Soalan 2: Berdasarkan kajian luar yang anda telah jalankan di sebatang sungai. Terangkan bagaimana anda mengukur kecerunan sesuatu tempat.Soalan Praktikal: Soalan 1: Berdasarkan satu kajian luar yang telah anda lakukan di mana-mana sebuah kawasan cerun. (a) (i) Apakah yang difahamkan dengan profil rentas sungai? (ii) Huraikan bagaimana profil rentas sungai dapat diukur? (b) (i) Apakah yang difahamkan dengan profil panjang sungai? (ii) Huraikan bagaimana halaju arus sungai dapat diukur. (d) Jelaskan kesan proses sungai terhadap aktiviti manusia di kawasan tersebut. (c) Huraikan faktor yang mempengaruhi halaju sungai tersebut. [1] [6] c) Tunjukkan bagaimana aktiviti-aktiviti manusia boleh menyebabkan sesebuah cerun menjadi tidak stabil. [3] [3] [3] [3] [5] [8] .

1 Taburan Penduduk: Faktor yang mempengaruhi ketidakseimbangan taburan penduduk dan kesan-kesannya. Lawrence. SISIPAN KONSEP Taburan penduduk bermaksud kedudukan penduduk secara rawak yang diukur dlam sesuatu daerah. negeri atau negara di dunia. Kajian kes: Taburan penduduk di negara sedang membangun :Malaysia. . MASA 2 Masa (90 minit) Peta Konsep: • • • • • Konsep taburan penduduk mengikut kepadatan. Kajian kes: Taburan penduduk di sebuah negara maju: Kanada – di Lembangan St. Taburan Penduduk Dunia – Faktor-faktor yang mempengaruhinya. Menghuraikan kesan ketidakseimbangan taburan penduduk terhadap sumber alam. Menjelaskan mengapa taburan penduduk dunia dan taburan penduduk di rantau Asia Tenggara tidak sekata. HASIL PEMBELAJARAN Setelah selesai mengikuti pelajaran ini pelajar seharusnya dapat: • • • • Memahami konsep taburan penduduk mengikut kepadatan.TEMA 1: PENDUDUK TOPIK Taburan Penduduk SUB TOPIK 1. Membandingkan faktor-faktor yang mempengaruhi taburan penduduk antara negara maju dengan negara sedang membangun berdasarkan kajian kes yang dibincangkan. Kajian kes: Taburan Penduduk di rantau Asia Tenggara.

Bertanya tentang pengertian taburan penduduk yang pelajar tahu 2. Pelajar diminta berada dalam kumpulan serta berbincang tentang sebab-sebab berlakunya ketidakseimbangan penduduk di Malaysia. Taburan Penduduk Dunia Mengikut Kepadatan. • Faktor-faktor yang mempengaruhi taburan penduduk dunia yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. mengikut garis lintang. Taburan penduduk dunia mengikut garis lintang Taburan penduduk mengikut Kebenuaan dan Kepulauan. Contoh ketidakseimbangan kawasan. • Ketidakseragaman taburan penduduk dunia mengikut benua. dan kepulauan. ekonomi dan sosial. Taburan penduduk dunia mengikut ketinggian tempat. E. Taburan Penduduk Dunia. ketidakseimbangan kawasan contoh pantai barat dan pantai timur. F. luarbandar dengan Bandar. ISI-ISI UTAMA Ringkasan Pembelajaran. • Kesan ketidakseragaman taburan penduduk terhadap sumber alam dan sosio – ekonomi sesebuah kawasan. 3. A. • Faktor-faktor yang mempengaruhi taburan penduduk di negara maju. D. mengikut ketinggian dan juga mengikut kawasan. B. kawasan dll. Daerah serta tempat tinggal mereka. . Sukatan taburan. sederhana dan jarang. G.Ketidakseimbangan pula dapat menjelaskan keadaan yang berlaku akibat taburan yang tidak sekata. Konsep Taburan dan Kepadatan Penduduk. Konsep taburan penduduk mengikut kepadatan yang menghasilkan taburan penduduk yang padat. Menerangkan pengertian sebenar taburan penduduk dengan memberikan contohcontoh yang senang difahami pelajar 4. Taburan penduduk dunia mengikut benua. berbeza antara pelbagai aspek terdapat tiga jenis ketidak seimbangan yang menjadi kajian ahli-ahli geografi iaitu ketidakseimbangan jumlah penduduk dari segi sempadan politik. C. Negeri. ketidakseimbangan ekonomi antara kaum. Taburan penduduk dunia mengikut kawasan • Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Guru 1. • Faktor-faktor yang mempengaruhi taburan penduduk di Asia Tenggara khususnya di Malaysia. Berbincang dan menerima pendapat idea-idea pelajar dan mencatatkan isi-isi penting di papan putih.

(pengetahuan sedia ada) 2. 5. [15 Markah] b) Huraikan langkah-langkah yang telah dan boleh diambil bagi menyeimbangkan taburan penduduk di negara-negara berkenaan.. 6. Menjawab secara lisan tentang pengertian taburan penduduk dengan memberikan beberapa contoh yang releven. [6 Markah] c) . Soalan Latihan Soalan 1: Berdasarkan kepada negara-negara di rantau Asia Tenggara yang telah anda kaji secara khusus. a) Nilaikan sejauhmanakah faktor migrasi telah menyebabkan perbezaan taburan kepadatan penduduk di dalam negara -negara yang telah anda kaji itu.5. Perbincangan kumpulan mengikut tajuk yang guru beri. 3. 4. Mencatatkan nota ringkas mengenai isi-isi penting hasil dari perbincangan dengan guru. . Persembahan oleh ketua kumpulan tentang faktor-faktor yang mempengaruhi ketidakseimbangan penduduk di kawasan yang mereka kaji. Meminta pelajar menyenaraikan kesan-kesan ketidakseimbangan penduduk keatas sumber (negatif dan positif) Pelajar 1. [9 Markah] Cadangkan langkah-langkah jangka panjang yang boleh diambil untuk menyeimbangkan taburan penduduk di Malaysia. Mencatatkan pengertian taburan sebenar serta membuat perbandingan nyata. [10 Markah] Soalan 2: a) b) Mengapakah taburan penduduk di Malaysia tidak seimbang? [10 Markah] Jelaskan kesan-kesan akibat ketidakseimbangan taburan penduduk di Malaysia terhadap sumber-sumber alamnya. Memberikan pendapat berdasarkan KBKK dengan bimbingan guru.

Soalan 2a.Kemudahan infrastruktur . [5 Markah] ii) Huraikan faktor-faktor yang menyebabkan taburan penduduk di dalam Negara berkenaan tidak sekata.Soalan 3: a) b) c) Tunjukkan negara dihitung.Keadaan bentuk muka bumi . [ 10 Markah] Berdasarkan contoh-contoh tertentu.Pembukaan kawasan pertanian di kawasan luar Bandar.Langkah-langkah . hiburan dll - . [10 Markah] bagaimana kepadatan penduduk sesebuah Soalan 4: a) Berdasarkan kepada sebuah negara Asia Pasifik yang telah anda kaji secara khusus.Sumber semulajadi contoh sumber mineral. [5 Markah] Jelaskan pengaruh faktor-faktor fizikal terhadap taburan penduduk di Asia Pasifik.Kawasan ekonomi contoh industri-peluang pekerjaan . huraikan bagaimana faktor governan boleh mempengaruhi taburan penduduk di sesebuah negara. [10 Markah] b) Mengapakah taburan penduduk dunia tidak seimbang? [10 Markah] PENILAIAN JAWAPAN Soalan 1.Penduduk Malaysia tidak seimbang kerana .kesihatan.Peluang perniagaan IKS .Kepadatan kawasan yang pelajar kaji contoh di Malaysia Pantai barat dan pantai timur.Pembukaan Bandar baru .Menyamakan pembangunan antara kawasan contoh pembukaan kawasan baru . i) Nyatakan corak taburan penduduk di negara berkenaan.Kemudahan sosial contoh pusat pengajian tinggi. Soalan 1b.a Calon diminta memilih nama negara (1m) Migrasi ke kawasan Bandar-bandar akibat mencari peluang pekerjaan berlaku kepadatan di Bandar utama contoh adalah mengikut nama negara .Migrasi-pendidikan berikan contoh pusat pengajian tinggi . perikanan dll .Migrasi ke kawasan felda atau petempatan baru berikan nama lokasi .

2 .9 67.Kemudahan infrastruktur .2 349.3 213.7 948.Peluang perniagaan IKS .2 1 209.4 365.5 797. Soalan 3a –Cara menghitung kepadatan penduduk a) Hitung kepadatan penduduk negeri-negeri di Malaysia pada tahun 1996. Pengangkutan terawal dan kepesatan pengangkutan lebuhraya Bandar-bandar utama dan pusat pentadbiran Menyamakan pembangunan antara kawasan contoh pembukaan kawasan baru contoh penzonan industri . Jawapan: Lihat penghitungan kepadatan penduduk di dalam jadual di bawah.1 576.7 73.9 Keluasan (KM²) 18 986 9 426 14 983 1 650 6 643 35 965 21 005 795 1 031 73 620 124 449 7 956 12 955 243 91 Kepadatan (Orang / KM²) 131.3 2 909.5 159.1 33.9 1 213.4 1 358.2 746. Formula Kepadatan: Jumlah Penduduk ÷ Luas Kawasan Jadual : Kepadatan penduduk negeri-negeri di Malaysia pada tahun 1996.2 268.Kawasan ekonomi contoh industri-peluang pekerjaan .8 99.9 1 411.4 120.Pembukaan kawasan pertanian di kawasan luar Bandar.2 5592.9 2 083.7 94.8 1 919.5 33. Faktor sejarah penjajahan barat.Pembukaan Bandar baru .2 1 505.Soalan 2b - Dasar kerajaan yang membanggunkan kawasan Bandar dan desa.9 2 456.2 1173. Negeri Johor Kedah Kelantan Melaka Negeri Sembilan Pahang Perak Perlis Pulau Pinang Sabah Serawak Selangor Terengganu WP Kuala Lumpur WP Labuan Penduduk (' 000) 2 496.4 15.

kesihatan. Pengangkutan terawal dan kepesatan pengangkutan lebuhraya Kawasan FELDA.Suhu meningkat.Kepupusan flora dan fauna .Pencemaran udara. dll Bandar-bandar utama dan pusat pentadbiran contoh putrajaya 4a.Pembaziran sumber 3c.Sumber terjejas dan kekurang KAWASAN KURANG .Hakisan.Sama jawapan soalan 1 . hiburan dll Dasar kerajaan yang membanggunkan kawasan Bandar dan desa. air dan darat .3b.Kemusnahan hutan . pulau haba Bandar .Faktor dasar kerajaan yg mempengaruhi taburan Kemudahan sosial contoh pusat pengajian tinggi.Habitat terjejas .Pengaruh Fizikal keatas penduduk asia fasifik – Beri nama Negara yang dipilih KAWASAN PADAT . pengondolan. landskap .

.

Membincangkan faktor yang mempengaruhi pertumbuhan penduduk (i) Kadar kelahiran (ii) Kadar Kematian (ii) Migrasi SISIPAN KONSEP Manusia yang mendiami di sesuatu kawasan Pertumbuhan Penduduk Pertumbuhan penduduk biasanya dinilai dengan jumlah angka tertentu untuk menunjukkan suatu arah pertambahan penduduk sama ada pesat. Menjelaskan proses pertumbuhan penduduk secara (i) Semulajadi (Kelahiran –Kematian) (ii) Pertumbuhan penduduk (Kelahiran-Kematian + migrasi bersih) 4. Proses ini akan menambahkan bilangan penduduk di sesebuah Negara. Kadar Kelahiran Pengukuran bilangan penduduk yang lahir dalam tempoh setahun. Menyatakan Konsep penduduk sebagai sumber manusia 2. Kadar Kematian Pengukuran yang berasaskan bilangan penduduk yang telah mati. 3.TEMA 1: PENDUDUK TOPIK Pertumbuhan Penduduk SUB TOPIK 1. Keadaan ini menyebabkan bilangan penduduk di sesebuah Negara akan berkurangan. perlahan. Kesinambungan 2 kadar (Kelahiran-Kematian) Pengukuran yang lebih jelas terhadap pertumbuhan penduduk disesebuah Negara dapat dilihat dengan menilai penduduk yang masih ada. Migrasi Perpindah masuk/keluar penduduk di sesebuah Negara berdasarkan pelbagai faktor releven . Proses dan Faktor yang mempengaruhinya MASA 2 masa (90minit) HASIL PEMBELAJARAN Pada akhir pembelajaran Pelajar akan dapat 1.2 Pertumbuhan Penduduk: Trend. Menjelaskan trend pertumbuhan penduduk dunia dan Negara Malaysia. atau berkurangan di sesebuah Negara pada tempoh tertentu. statik.

Daerah serta tempat tinggal mereka. 8. 10.sumber alam di dalam negara berkenaan. Malaysia. • Dasar Kerajaan – Menggalakkan kelahiran bagi menjana sumber yang ada.ISI-ISI UTAMA Faktor-faktor pertambahan penduduk • Sosial – perkahwinan pada usia muda.negara tersebut mengalami kadar pertumbuhan penduduk yang pesat. Pelajar diminta berada dalam kumpulan serta berbincang tentang keadaan pertumbuhan penduduk di Asia Tenggara. amalan tradisi dan agama. 9. Bertanya tentang pengertian penduduk yang pelajar tahu 7. 12. Perbincangan kumpulan mengikut tajuk yang guru beri. Menerangkan pengertian sebenar penduduk dan Pertumbuhan Penduduk dengan memberikan contoh-contoh. Mencatatkan nota ringkas mengenai isi-isi penting Contoh-Contoh Soalan yang Releven 1. Mencatatkan pengertian sebenar serta membuat perbandingan nyata. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Guru 6. Menjawab secara lisan tentang pengertian penduduk. Pelajar 7. • Ekonomi – Kemiskinan dan amalan keluarga (anak-anak perlu mewarisi pekerjaan tradisi. Persembahan oleh ketua kumpulan tentang faktor-faktor yang mempengaruhi pertumbuhan penduduk di kawasan yang mereka kaji. [12 markah] . (a) Jelaskan faktor-faktor yang menyebabkan Negara. Memberikan pendapat berdasarkan KBKK dengan bimbingan guru. 9. 11. Berbincang dan menerima pendapat idea-idea pelajar dan mencatatkan isi-isi penting di papan putih. Berdasarkan sesetengah Negara di rantau Asia Pasifik yang telah anda kaji. Negeri. [13 markah] (b) Huraikan kesan-kesan pertumbuhan penduduk yang pesat ke atas sumber. (pengetahuan sedia ada) 8.

[10 markah] (c) Penilaian Jawapan Soalan 1 (a) Negara yang dicadang ialah Indonesia. Soalan 2 (b) Dasar kerajaan penting dalam mempengaruhi pertumbuhan penduduk di Asia Tenggara. Ini menyebabkan Negara terbabit akan mengikut arus kehendak dasar ini di masa akan datang. Sedangkan Negara Malaysia sangat menggalakan bilangan anak yang ramai. (a) (b) Apakah yang dimaksudkan dengan ‘Pertumbuhan Penduduk’ [5 markah] Dasar Kerajaan penting dalam mempengaruhi pertumbuhan penduduk di negara-negara Asia Tenggara. Thailand. Vietnam.2. dan jelaskan sebab-sebab mengapakah Negara tersebut perlu meningkatkan pertumbuhan penduduknya. mineral • Tekanan sumber guna tanah secara giat Pencemaran sumber contoh air. Menghadkan bilangan anak dalam sesebuah keluarga contoh Singapura. Kemboja dll. [10 markah ] Pilih sebuah negara di rantau Asia Pasifik yang mengalami kurangan penduduk. • Kadar kelahiran tinggi dan kadar kematian rendah • Tahap pendidikan yang rendah • Kegaggalan perancang keluarga • Perkhwinan pada usia muda • Faktor agama dan adat tradisi • Keperluan keluarga (kerja ladang) Soalan 1 (b) Kesan Pertumbuhan penduduk keatas sumber-sumber alam • Kepupusan sumber flora-fauna. statik atau berkurangan di sesebuah Negara pada satu tempoh tertentu. perlahan. air dan tanah • Kekurangan sumber makanan • Merosotnya sumber contoh sumber mineral dan kayu-kayan yang berharga. Soalan 2 (a) Maksud Pertumbuhan Penduduk ialah pengukuran yang dapat menunjukkan suatu arah pertambahan penduduk sama ada pesat. Bincangkan pernyataan ini. . China. udara dan tanah • Kemusnahan sumber hutan.

2005 . • Kearah memantapkan kawalan keselamatan Negara dari serangan musuh. Pertingkatkan tahap kesihatan yang lebih baik serta moden contoh hospitalhospital yang lengkap dengan pelbagai alatan bantuan kecemasan. Pearson dan Longman. maktab dll ini bagi memastikan tiada pelajar yang tercicir dalam pelbagai peringkat pendidikan. Teks PRA-U Geografi Manusia STPM.• • • • Kempen serta motivasi kekeluargan anjuran lembaga kependudukan Malaysia. Singapura dan Hawaii Sebab-sebab Negara tersebut perlu mempertingkatkan lagi kadar pertumbuhan penduduk . Soalan 2 (c) Negara di Asia Pasifik yang mengalami kekurangan penduduk ialah Australia. • Bagi memenuhi ruang keperluan guna tenaga kerja secara tak langsung dapat menarik minat pelabur-pelabur asing untuk membuka industrinya. Kuala Lumpur. Sistem pendidikan yang lebih tinggi serta memberikan peluang pada kaum wanita untuk turut terlibat dalam pelbagai sector awam. Penambah baikan pelbagai kemudahan bagi memenuhi keperluan rakyat contoh sekolah. • Meluaskan pasaran barangan industri di peringkat tempatan lagi. • Mengelakkan berlakunya pembaziran sumber • Membangunkan sesebuah Negara dari segi pelbagai kegiatan ekonomi. New Zeland. Rujukan Rusly & Nurashikin Abdullah. • Memajukan sesebuah Negara dengan pelbagai infrastruktur dan pasarana.

Migrasi Antarabangsa Migrasi yang melibatkan perpindahan penduduk melepasi sempadan antarabangsa . Bandar ke Bandar. MASA 2 waktu (90 minit) HASIL PEMBELAJARAN Pada akhir pembelajaran pelajar akan dapat. Migrasi Dalaman Migrasi ini hanya berlaku dalam sesebuah Negara tanpa melibatkan Negara yang berlainan politik.TEMA: PENDUDUK TOPIK Migrasi SUB TOPIK 1. Menerangkan pengertian Migrasi dalaman dan antarabangsa. Desa ke desa (ii) Isipadu aliran (iii) Komposisi aliran contoh Jantina. Membincangkan factor-faktor yang mempengaruhi migrasi serta kesan baik dan buruk. Mempersembahkan data aliran migrasi dalam bentuk jadual dan peta.4 Migrasi: Konsep. pola dan factor yang mempengaruhi migrasi dalaman. 4. Menghuraikan pola migrasi dalaman Negara Malaysia (i) Arah aliran migrasi iaitu Desa ke Bandar. Umur dan Taraf pendidikan 3. 2. SISIPAN KONSEP Pengertian Migrasi Migrasi bermaksud perpindahan masuk atau keluar penduduk yang melibatkan 2 tempat yang berbeza. 1.

4. Terdapat pelbagai jenis dan keadaan berlakunya migrasi kekal. dan bermusim 4. 6. • Faktor tolakan dari tempat asal • Faktor tarikan dari tempai yang dituju 3. Meneliti Jadual yang telah guru berikan dan berbincang untuk mendapatkan skala yang idel. 6. 4. Kesan baik dan buruknya migrasi terhadap Negara yang dituju dan yang ditinggalkan AKTIVITI PEMBELAJARAN Guru 1. sementara. Mencatatkan nota-nota penting yang guru berikan. Menjawab latihan esei mengikut masa yang telah ditetapkan oleh guru. Membina peta aliran serta melengkapkan petunjuk. . 3.ISI-ISI UTAMA 1. Menjawab secara lisan proses-proses migrasi yang pernah mereka alami atau lihat. Memberikan gambaran ringkas migrasi yang berlaku di Malaysia dan kawasan berhampiran. Memberikan jadual migrasi penduduk dalam Malaysia ke bandar-bandar utama. tajuk dan warna. pelajar diberi peruntukan masa untuk pengujian tersebut. Pelajar menerangkan pengertian migrasi yang mereka tahu. Pelajar 1. skala. Memberikan latihan esei. Bersoaljawab tentang pengertian migrasi yang pelajar faham. Migrasi adalah satu proses pepindahan penduduk dari dua tempat yang bebeza atas sebab tertentu. 2. (pengetahuan sedia ada) 2. 5. Menerangkan jadual tersebut serta membimbing pelajar mencari skala yang sesuai untuk peta aliaran. Menerangkan pengertian migrasi secara terperinci sambil memberikan contohcontoh yang mantap dan senang difahami. 3. 5.

b) 1. (a) Nyatakan pelbagai jenis aliran migrasi dalaman yang berlaku di negara tersebut. UKM. 5. 2. merebaknya penyakit dan masalah sosial. % ketersampaian tinggi – kemudahan pengangkutan spt lebuh raya dll Kesan negatif aliran migrasi. migrasi berkenaan [4 Markah] (b) Pilih satu jenis aliran migrasi dalaman yang utama di dalam negara berkenaan. Kesan sosial – jenayah. (c) Jelaskan kesan negatif aliran migrasi terhadap negara yang anda pilih terhadap kawasan asal dan kawasan destinasinya. a) b) c) d) e) f) Jenis aliran migrasi dalaman. Pearson dan Longman. Peluang pekerjaan – meningkatkan taraf hidup. Tempat asal. a) Kekurangan tenaga kerja. huraikan faktor yang mempengaruhi aliran. 3. Teks PRA-U Geografi Manusia STPM. 4. Kemajuan ekonomi bandar maju dan pesat – industri berkembang pesat dan bekalan buruh mencukupi. Pengangguran dan kemiskinan bandar. Tempat destinasi Mewujudkan fenomena setinggan – mencacatkan keindahan bandar. Peluang pendidikan – peringkat yang lebih tinggi spt. Kesesakan dan kepadatan penduduk yang tinggi – tepu. c) 1. hiburan dll. 2. 4. 2005 .UM. Bandar ke desa Bandar ke bandar Desa ke desa Desa ke bandar Tranmigrasi Pilihan desa ke bandar dan faktor mempengaruhinya. 3. Rujukan Rusly & Nurashikin Abdullah.Contoh Soalan Releven Berdasarkan mana-mana negara di rantau Asia Pasifik. [12 Markah] Penilain Soalan a) 1. Kuala Lumpur. Meluaskan pasaran dan kuasa beli. Kemudahan sosial – Kesihatan. merompak. 2. b) Tanah kawasan pedalaman terbiar.

kadar kematian. data umur dan jantina serta lain-lain ke dalam bentuk graf. mentafsir dan menganalisis pelbagai jenis data penduduk seperti kadar kelahiran. SISIPAN KONSEP Kemahiran amali penduduk dan sumber menumpukan kepada kemahiran membina. peta bulatan berkadar dan juga peta aliran). rajah dan peta tematik (peta koroplet. Meramalkan fenomena geografi yang boleh terjadi akibat pola/corak tersebut. .5 Kemahiran Amali penduduk: Membina dan mentafsir graf garisan pertumbuhan penduduk MASA 2 Masa (90 Minit) HASIL PEMBELAJARAN Setelah mempelajari tema ini pelajar akan dapat: • • • • Membina pelbagai jenis graf. Menganalisiskan sebab-sebab sesuatu pola/corak yang terhasil. plotan dan petunjuk. peta titik. Menganalisis data Plotan berdasarkan dasarkan data. ISI-ISI UTAMA 1. carta. Mentafsirkan pola atau corak yang terhasil daripada graf. rajah/carta dan peta yang dilukiskan. 2 3 4 Membina dan mentafsirkan pelbagai bentuk kemahiran amali. skala.TEMA: PENDUDUK TOPIK Kemahiran Amali SUB TOPIK 1. Panduan latihan amali iaitu menentukan tajuk. kepadatan penduduk. rajah/carta dan peta tematik dengan mengaplikasikan teknik kartografi yang betul. data migrasi.

Membina graf bar. Pelajar membaca data dan meanalisiskan butiran. 5. . Mencatatkan isi-isi penting mengenai kemahiran yang guru terangkan.Memberikan latihan amali secara berkumpulan dan perseoragan. Menunjukkan contoh-contoh kemahiran yang terdapat dalam gambarajah. 3. 3. Panduan membaca data dan memindahkannya dalam bentuk kemahiran yang akan dipelajari 4. Pelajar 1. 2. lukis graf garis untuk menunjukkan pertambahan penduduk di wilayah-wilayah terpilih di dunia dari tahun 1900 hingga 1990.Berbincang mengenai petua dan peraturan dalam membina graf pelbagai jenis. Contoh Soalan yang releven Jadual 1: Penduduk di wilayah-wilayah terpilih di dunia 1900 – 1990 (Juta orang) Wilayah Afrika Amerika Latin Amerika Utara Asia Eropah Tahun 1900 120 63 81 915 423 1930 155 109 135 1072 532 1950 200 163 167 1376 576 1970 344 283 228 2056 705 1990 648 448 276 3108 786 a) Berdasarkan jadual 1. Melakukan pengiraan secara berkumpulan 4. 2. garisan. carta pai serta lain-lain dengan sempurna.AKTIVITI PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN Guru 1. Menerangkan kepentingan kemahiran amali dalam geografi.

sebab-sebab mengapa pola tersebut bersifat demikian dan juga elemen kajian masa depan (KMD) seperti mencadangkan langkah. Pola atau trend peningkatan atau penurunan secara gradual (perlahanlahan) Pola atau trend yang stabil – konstan (garis lurus yang mendatar) Pola atau trend yang tidak stabil/tidak menentu – mengalami kenaikan dan penurunan dalam tempoh masa yang tertentu. Iaitu : i) ii) iii) iv) Pola atau trend peningkatan atau penurunan secara mendadak. Jawapannya: Kepesatan pertumbuhan penduduk di Asia berlaku selepas tahun 1950. (2) Aras kesuburan (Fertiliti) wanita yang tinggi berkaitan dengan peratus penduduk dalam kumpulan umur subur yang ramai (misalnya 15 hingga 44 tahun) serta amalan Berdasarkan graf garis yang telah anda lukis pada soalan (a) Nyatakan wilayah yang mengalami pertambahan penduduk yang paling pesat . Lihat contoh soalan pentafsiran di bawah: b) i) Jawapannya: Wilayah yang mengalami pertambahan penduduk yang paling pesat ialah wilayah ASIA. Menganalisis graf garis memerlukan kemahiran mengadunkan pengentahuan sedia ada dengan pola atau bentuk graf yang terhasil. Komponen penganalisisan dan pentafsiran merangkumi pola atau corak graf yang terhasil.1. ii) Huraikan mengapa berlakunya pertambahan penduduk yang pesat di wilayah tersebut.1 b) Menganalisis dan mentafsir Graf Garis. Ini disebabkan oleh beberapa faktor. meramalkan kesan jangka panjang dan sebagainya. Antaranya: (1) Peningkatan kadar kelahiran dan pengurangan kadar kematian ekoran daripada kemajuan taraf kesihatan serta teknologi perubatan yang dapat mengawal pelbagai penyakit merbahaya serta dapat mengurangkan resiko kematian bayi di samping meningkatkan jangka hayat penduduk. Terdapat empat jenis pola atau corak atau trend atau arah alir yang boleh dikenalpasti dari sesebuah graf garis.1.

pertanian. (2) Kepupusan/kehabisan sumber alam khususnya jenis sumber yang tidak boleh diperbaharui seperti sumber mineral: . Pertumbuhan penduduk yang pesat memungkinkan sumber-sumber alam sesebuah negara diteroka dan dieksploitasi sepenuhnya bagi menampung pertumbuhan tersebut. Kesannya saiz tanah secara relatifnya menjadi semakin sempit.sumber bahan api fosil. halangan agama. khususnya di negara-negara Asia yang sedang (3) Kegagalan Program Kawalan Penduduk/Perancangan keluarga di sesetengah negara Asia yang disebabkan oleh taraf pendidikan yang masih rendah. Kedapatan lebih banyak sumber makanan berzat/berkhasiat serta amalan pemakanan/diet yang seimbang di kalangan penduduk telah menjamin kesihatan penduduk bertambah.perkahwinan pada usia muda membangun.1945) mengurangkan kematian penduduk secara besar-besaran akibat peperangan. .jangka hayat meningkat yang seterusnya mendorong peningkatan kelahiran. Filipina.infrastruktur dan sebagainya menjadi semakin hebat apabila penduduk bertambah. (4) Bertambahnya pengeluaran sumber-sumber makanan khususnya pada era revolusi hijau yang memungkinkan pertumbuhan pesat penduduk Asia dapat ditampung daripada mengalami krisis makanan dan kebuluran. Kegagalan program perancangan keluarga boleh juga dikaitkan dengan keperluan buruh/tenaga kerja oleh sesebuah keluarga khususnya dalam sektor pertanian tadisional.perindustrian. Jawapannya: Memilih sebuah Negara di Asia yang mengalami pertumbuhan penduduk yang pesat seperti Indonesia. Ini akan menimbulkan kesan: (1) Tekanan terhadap sumber alam khususnya terhadap sumber tanah. India. kadar kematian berkurangan. harganya semakin mahal. (5) Kestabilan politik. Dalam keadaan sumber tersebut tidak boleh diganti maka kesan jangka panjangnya ia diancam kehabisan/kepupusan. bijih besi emas dan lain-lain akibat pengeluaran berlebihan bagi menampung keperluan penduduk yang bertambah dengan pesat. bijih timah. Di samping memberi ruang kepada negara-negara Asia mengubah polisi kependudukan dan sosio-ekonomi negara masing-masing ke arah pertambahan penduduk. jelaskan kesan pertumbuhan penduduk yang pesat terhadap sumber alam di negara tersebut. c) Pilih sebuah negara di Asia. Bangladesh dll yang sesuai. Tamatnya perang dunia ke dua (1939 . adat dan status quo masyarakat. peningkatan tenaga buruh dan kemajuan ekonomi. Persaingan guna tanah untuk petempatan.pembandaran.

graf bar kompaun dan juga graf bar cermin. (Ingat – Plotan bagi graf bar mestilah dijarakkan antara satu bar dengan bar yang lain. (5) Kesan positif. Graf bar cermin pula mempunyai nilai paksi tegak yang positif dan negatif.pembuangan sisa domestik yang biasanya sejajar dengan pertumbuhan penduduk yang pesat. di sebelah atasnya paksi Y yang bernilai positif manakala di sebelah bawahnya ialah paksi Y yang bernilai negatif. Sebaiknya skala yang dipilih tidak terlalu besar atau terlalu kecil sehingga mencacatkan kesan nampak (Visual impact) graf bar yang dilukis itu.2 a) Membina Graf Bar. Gerakerja Membina Graf Bar: Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan baca soalan dengan teliti. Graf bar komponen atau graf bar majmuk mempunyai turus yang bertingkat-tingkat manakala graf bar kompaun mempunyai turus yang berbaris-baris.(3) Pencemaran dan kemusnahan/kerosakan sumber seperti sumber udara dan air akibat pertambahan industri. sumber tidak terbiar membazir kerana mempunyai tenaga kerja yang cukup untuk menjana dan membangunkannya. Langkah 2: Kenalpastikan nilai maksima serta nilai minima dalam data tersebut. Pengeluaran sumber-sumber makanan tersebut tidak sepadan dengan pertambahan penduduk. bar komponen atau graf bar cermin. (4) Berkurangnya sumber-sumber makanan khususnya yang berasaskan hasil-hasil pertanian. Seterusnya buat plotan bar atau turus mengikut nilai-nilai data yang terdapat dalam soalan. Paksi X berada di tengah graf. Misalnya jika data itu melibatkan perubahan (angka positif dan negatif) maka graf bar yang sesuai dibina ialah graf bar cermin. Paksi X mewakili tahun/elemen/unsur manakala paksi Y mewakili nilai. 1. Jika graf garis perlu rapat dan . Pilih satu skala yang sesuai yang boleh meliputi semua data dan boleh diplotkan di dalam sehelai kertas graf sahaja.kenderaan.1. Pembangunan sumber alam meningkat. Langkah 4: Tandakan setiap nilai data yang terdapat dalam soalan. Tandakan nilai bagi setiap 1 CM di atas paksi Y dan nyatakan unitnya dihujung paksi tersebut. Penandaan nilai mestilah dijarakkan dari paksi Y (sebaik-baiknya berjarak 1 CM). Pada amnya graf bar terdiri daripada tiga jenis iaitu graf bar komponen. Konsep: Graf bar atau graf palang ialah graf yang mempunyai turus-turus secara menegak. Termasuk juga kesan hakisan tanih serta tanah runtuh. sumber perikanan dan penternakan relatif dengan keperluan penduduk yang bertambah dengan pesat. Oleh sebab itu plotan bar adalah berlawanan dengan plotan graf garis. Kenalpastikan kaedah graf bar yang hendak dibina samada bar kompaun. Langkah 3: Sediakan paksi X dan paksi Y di atas kertas graf.

Jika nilai migrasi bersih yang diperolehi mempunyai nilai positif dan negatif maka graf bar yang perlu dilukis ialah graf bar cermin. skala dan petunjuk.bermula di atas paksi Y manakala plotan bar mesti renggang dari paksi Y dan renggang antara bar-bar yang dibina) Langkah 5: Lengkapkan graf anda dengan tajuk. Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas graf.Migrasi Masuk (orang) 30 838 19 357 11 069 14 979 25 957 9 161 25 753 61 048 12 664 Bil. Negeri Johor Kedah Kelantan Terengganu Pahang Melaka Perak Selangor Pulau Pinang Bil. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk di tulis di ruang bawah graf bar). Lihat Contoh 2 di bawah: Contoh 2: Jadual 2 di bawah menunjukkan bilangan migrasi masuk dan migrasi keluar di beberapa buah negeri terpilih Semenanjung Malaysia pada tahun 1998. Sekiranya nilai yang diperolehi positif . Jadual 2: Bilangan migrasi masuk dan migrasi keluar di beberapa buah negeri terpilih Semenanjung Malaysia pada tahun 1998. Penyelesaian: Oleh kerana soalan meminta calon melukiskan graf bar yang menunjukkan Migrasi Bersih.Migrasi keluar (orang) 26 880 16 266 14 113 9 361 23 635 11 993 35 317 38 536 16 736 a) Berdasarkan jadual 2. lukis sebuah graf bar yang sesuai untuk menunjukkan bilangan migrasi bersih mengikut beberapa buah negeri terpilih di Semenanjung Malaysia pada tahun 1998. maka calon mestilah dahulu mengira nilai migrasi bersih bagi setiap negeri dengan menggunakan formula berikut: Migrasi Bersih = Migrasi Masuk ▬ Migrasi Keluar.

Bahagikan nilai migrasi bersih dengan skala anda untuk memperolehi panjang setiap bar yang akan dilukis nanti. Berdasarkan nilai migrasi bersih yang diperolehi itu.Migrasi keluar (MK) 26 880 16 266 14 113 9 361 23 635 11 993 35 317 38 536 16 736 Migrasi Bersih (MM – MK) 3 958 3 091 –3 044 5 618 2 322 –2 832 –9 564 22 512 –4 072 Panjang bar 1cm = 2000 org.9 cm 1. pilih satu skala yang sesuai bagi mewakili semua data. Negeri Johor Kedah Kelantan Terengganu Pahang Melaka Perak Selangor Pulau Pinang Bil. Skala yang dipilih: 1 CM = 2000 Orang.1 cm – 1.0 cm . Lihat Jadual nilai migrasi bersih dan panjang setiap bar di sebelah: Jadual : Nilai Migrasi Bersih dan Panjang Setiap Bar.2cm – 2.4cm – 4.8cm 1.5cm 2.Migrasi Masuk (MM) 30 838 19 357 11 069 14 979 25 957 9 161 25 753 61 048 12 664 Bil.5 cm – 1.7cm 11. 1.sahaja atau negatif sahaja maka calon boleh memilih untuk melukis graf bar komponen atau graf bar kompaun bergantunglah kepada kesesuaiannya.

. Peluang pendidikan tinggi juga lebih luas dan terbuka khususnya di negeri Selangor.judul isinya masih lagi sama).1.cepat. kesan serta cadangan mengatasi hasil daripada sesuatu bentuk bar yang terhasil. 3.berbanding dengan negeri-negeri pantai timur dan utara semenanjung.1. Di peringkat ini calon mestilah berupaya mengadunkan pengentahuan yang dimilikinya dengan kemahiran amali yang dibuat. graf bar juga perlu dianalisis dan ditafsirkan daripada segi polanya. 2. Faktor Urbanisasi. 4. Bandar yang lebih besar. Mengenalpasti dengan tepat negeri di pantai barat yang mempunyai kadar migrasi masuk yang tinggi . Faktor sistem pengangkutan. Peluang perkerjaan yang luas dan tawaran gaji yang lumayan terutamanya dalam sektor perindustrian dan perkhidmatan khususnya di bandar-bandar besar dalam negeri yang berkenaan. Lihat contoh soalan analisis di bawah. Sepertimana graf garis. canggih dan jaringan yang padat akan memudahkan pergerakan. Tarikan kemudahan bandar yang begitu banyak di negerinegeri pantai barat berbanding dengan negeri-negeri lain. Boleh dibuktikan dengan nama-nama IPTA atau IPTS boleh dibuat perbandingan dengan negeri-negeri lain. .Selangor dan Perak. Peluang pendidikan. Sebab-sebab: (Boleh dibincangkan secara perbandingan antara faktor tarikan dan faktor tolakan . Sistem pengangkutan yang cekap. Jawapannya: 1. Faktor pemangkin migrasi.2 b) Menganalisis dan Mentafsir Graf Bar. sebab-sebab.lebih maju/pesat membangun yang menawarkan pelbagai kemudahan yang menarik. meningkatkan darjah ketersampaian antara negeri-negeri pantai barat dengan negerinegeri yang lain. Peluang perkerjaan. Antara sebab-sebab yang boleh dibincangkan ialah: 1. b) Mengapakah sesetengah negeri di Pantai Barat Semenanjung Malaysia mengalami kadar migrasi masuk yang tinggi berbanding dengan negeri-negeri di pantai timur dan utara semenanjung.

3 a) Membina Carta Pai (Rajah Bulatan Berbahagi). Gerakerja Membina Carta Pai (Rajah Bulatan Berbahagi): Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan kenalpastikan berapa buah carta pai yang perlu dibina berasaskan kehendak soalan. Melukis bulatan dengan menggunakan jangka lukis berdasarkan panjang jejari yang telah dikira dan juga menandakan bukaan sudut sektor bagi setiap elemen yang telah dikira dengan menggunakan jangka sudut di dalam bulatan berkenaan. Sebaiknya panjang jejari mestilah sesuai untuk menghasilkan bulatan agar tidak terlalu besar atau terlalu kecil. pengiraan skala jejari bulatan. Bahagikan nilai puncakuasa dua yang diperolehi dalam langkah (2) di atas dengan nilai skala yang telah dipilih itu. Carta pai mempunyai beberapa nama seperti Rajah Bulatan Berbahagi dan juga Simbol Bulatan Berkadar.1. Terdapat tiga pengiraan penting untuk membina sesebuah carta pai iaitu. pilih satu skala yang sesuai yang boleh diguna untuk mengira panjang jejari. Langkah 2: Campurkan semua nilai data mengikut sektor bagi tujuan mencari jejari. pengiraan sudut sektor dan juga pengiraan peratus sudut sektor. Langkah 3: Berdasarkan nilai puncakuasadua ini. Langkah 4: Kirakan sudut sektor bagi setiap elemen yang terdapat dalam jadual dengan menggunakan formula berikut: Nilai Bagi Setiap Elemen x 360° Jumlah Keseluruhan Elemen Langkah 5: Membuat plotan. Ia terdiri daripada bulatan yang dipecahkan kepada segmen –segmen atau sektor-sektor mengikut nilai sudut yang telah dikira. Nilai jejari boleh dikira dengan menggunakan formula berikut: Jejari = √ jumlah Apabila sudah dipuncakuasaduakan maka nilai yang diperolehi bukan lagi dalam unit biasa tetapi bertukar menjadi UNIT PUNCAKUASADUA.1. .

000 .264. 681 898 23. (Ingat !. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk boleh ditulis di bahagian bawah carta pai anda itu.64 tahun Lebih dari 65 tahun Jumlah Berdasarkan jadual 3 di atas siapkan sebuah rajah bulatan berbahagi bagi menunjukkan jumlah penduduk mengikut kumpulan umur di Malaysia pada tahun 2000. Langkah 1: Mengira skala jejari: Formula: √ JUMLAH = √ 23. nilai peratus yang perlu ditulis dalam setiap bukaan sudut sektor dan bukannya nilai sudut berkenaan) Langkah 7: Lorekan atau warnakan setiap sudut sektor dengan lorekan atau warna yang berlainan dan seterusnya lengkapkan carta pai anda dengan tajuk. Kumpulan Umur Jumlah Penduduk (‘000) orang 7. 684 14. Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas carta.264 Bawah 15 tahun 15 . Lihat Contoh 3 di bawah: Jadual 3 di bawah menunjukkan jumlah penduduk mengikut kumpulan umur di Malaysia pada tahun 2000. skala dan petunjuk.Langkah 6: Mengira peratus setiap sudut sektor dengan menggunakan formula berikut: Nilai Bagi Setiap Elemen x 100% Jumlah Keseluruhan Elemen Nilai peratus ini mestilah dimasukkan ke dalam setiap bukaan sudut sektor bulatan tersebut.

000 =13.11% 360º % sudut sektor Formulanya: Nilai sudut sektor x 100% 360º 118. Langkah 2: Mengira sudut sektor dan peratus sudut sektor.264.681.9º x 100 = 33.681. Lebih 65 tahun 898.264.000 =227.02% .000 x 360º 227.27 unit puncakuasadua Skala Jejari = 1 CM = 1000 unit puncakuasdua = 4823. (Lihat Jadual di bawah) Kumpulan umur Jumlah Penduduk Sudut Sektor : Formulanya: Nilai x 360º Bawah 15 tahun 7.000 2º 898.264.27 ÷ 1000 Panjang jejari = 4.000 x 360º 23.000 x 360º 13.9º 360º 100 = 3.684.9º x 23.000 Jumlah 7.000 =118.86% 360º 100 = 63. 15 – 64 tahun 14.823 CM.000 9º 14.2º x 23.684.= 4823.

teknologi transgenik. Aras 1 • Membezakan pelbagai jenis dan ciri sistem pertanian di Asia pasifik. .TEMA 2: PEMBANGUNAN EKONOMI DAN IMPAK ALAM SEKITAR Tajuk Impak Pembangunan Ekonomi Terhadap Alam Sekitar Subtajuk 2. dan teknologi nano. Sisipan Konsep • • • Bioteknologi – bermaksud penggunaan teknologi dalam perkembangan pertanian dan pembuatan seperti pembiakbakaan tisu. Tanaman multikultur – tanaman pelbagai jenis iaitu campuran tanaman padi sawah dengan tanaman lain. Aras 3 • Menjelaskan kepentingan atau sumbangan sektor pembangunan ekonomi dan sosial negara Asia pasifik. dan teknologenik.1 Sektor pertanian Masa 2 Jam (80 Minit) Hasil Pembelajaran Pada akhir pembelajaran pelajar akan dapat. Aras 2 • Menghuraikan pelbagai faktor yang mempengaruhi kegiatan pertanian di Asia pasifik. Tanaman monokultur – tanaman sejenis sahaja misalnya padi sawah yang ditanam di atas tapak yang sama yang hanya berbeza mengikut masa seperti tanaman padi sawah dalam musim dan luar musim. pengubahsuian genetik. pertanian kepada Aras 4 • Menjelaskan kesan negatif aktiviti pertanian terhadap alam sekitar dan mencadangkan langkah-langkah mengatasinya.

Isi-isi Pembelajaran 1. kemarau.0 Langkah-langkah memajukan sektor pertanian 5.1 Memajukan bioteknologi 5. 4. 1.2 Wujudkan semula program pembangunan wilayah 5.0 Kepentingan atau sumbangan 3.3 Pertanian kebun kecil 1. 2.1.7 Meluaskan pasaran 3.4 Perladangan ektensif 2.2 Pendapatan eksport negara 3.2 Sistem saliran 2.3 Peluang pekerjaan 3.1 membekalkan sumber makanan 3.2 Kekurangan tenaga buruh.0 Faktor-faktor mempengaruhi. 2.2. 4.5 Harga pasaran antarabangsa tidak stabil 4.1 Iklim 2.4 Membantu ekonomi sampingan 3.3 Bentuk muka bumi 2.1 Ekonomi 2.4 Teknologi 3. ancaman makluk perosak.1.8 Kemiskinan 5.2 Pertanian sara diri intensif 1.0 Jenis dan ciri sistem pertanian.1 Ancaman fizikal – banjir.4 Masalah tanah – saiz tanah tidak ekonomik. 2.0 Masalah yang dihadapi 4.4 Tingkatkan infrastruktur pertanian 5.3 Projek pertanian berkelompok 5. 4.2 Kemanusiaan.6 Meningkatkan teknologi 3. 4.2.1 Fizikal.5 Menambahkan dana/modal 3.1.3 Kekurangan modal.3 Governan 2.6 Masalah teknologi 4.1 Pertanian pindah 1.8 Memajukan infrastruktur dan pembangunan bandar 4.2 Sosial 2.5 Memperbaiki sistem pengurusan dan pemasaran .7 Kekurangan pengetahuan moden 4.2. tanah terbiar.2.

moa.0 Kesan negatif terhadap alam sekitar 6. .5. Pelajar mendapatkan maklumat dalam halaman web dan mencetak maklumat berkaitan. 3.6 Mempromosikan produk pertanian.agrolink. • Faktor mempengaruhi • Sumbangan terhadap sosioekonomi • Masalah-masalah dalam pertanian • Kesan terhadap alam sekitar dan langkah mengatasi. • http://www.5 Kemusnahan ekosistem/biodiversiti 6.2 Hakisan dan gerakan jisim 6.3 Kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. Guru meminta pelajar mencari maklumat yang terdapat di halaman web sistem pertanian yang terdapat di negara berkaitan dengan. Guru merumus dan memberi soalan latihan yang perlu disiapkan dalam bentuk folio. 7.0 Langkah mengatasi kesan negatif 7. Guru meminta beberapa kumpulan membentangkan hasil capaian di halaman web berkenaan. 4. 5. Aktiviti murid 1. 4.2 Amalan pengurusan cekap dan strategik.gov. 3. 5.3 Pencemaran air 6.4 Pencemaran udara/jerebu 6. Pelajar membentang hasil maklumat yang diperolehi. 7.7 Pemanasan setempat.my • http://www. 2. Pelajar mencatit soalan. Pelajar berada dalam 2 orang 1 kumpulan.jas. Pelajar menyatakan jenis-jenis pertanian yang terdapat di Malaysia. Guru bertanyakan pelajar jenis-jenis pertanian yang terdapat di negara. Guru bahagikan kepada beberapa kumpulan kecil dan memberi alamat halaman web.my.treasury.6 Gangguan kitar hidrologi 6.my/dof/ • http://www.1 Langkah perundangan – Akta Kualiti Alam Sekitar 1974. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Aktiviti guru 1. 7. 2.1 Perubahan landskap 6. 6.sains.

2.banjir.1 Kekurangan tenaga buruh. (b) meminta pelajar menjelaskan masalah sektor pertanian perladangan. (8 Markah) Kaji kesan-kesan negatif pembangunan pertanian perladangan terhadap alam sekitar fizikal di negara berkenaan. 1. Menyediakan banyak peluang pekerjaan. Membantu memajukan sektor ekonomi sampingan 4. a) Negara yang dipilih ialah Malaysia. Faktor Fizikal 1. 2.5 Masalah teknologi c) .Contoh Soalan Soalan 1 Pilih mana-mana sebuah negara di rantau Asia Pasifik. (8 markah) Penilaian Jawapan Soalan ini merupakan soalan langsung dan terdiri daripada tiga bahagian. 2. (9 Markah) b) Jelaskan masalah-masalah yang dihadapi untuk memajukan sektor pertanian perladangan di negara itu. a) Huraikan kelebihan sektor pertanian perladangan berbanding dengan sektor-sektor pertanian yang lain yang ada di negara tersebut. Antara kelebihan sektor pertanian perladangan berbanding sektor pertanian lain ialah.2 Makhluk haiwan perosak. (a) meminta pelajar memilih sebuah negara di Asia Pasifik dan memberikan kelebihan sektor pertanian perladangan berbanding sektor pertanian lain. Menyumbang kepada pendapatan eksport negara. Memajukan infrastruktur dan pembangunan bandar 2markah x 4 isi = 8m + 1m (cth negara) = 9m b) Masalah sektor pertanian perladangan. 1. tanah terbiar.3 Masalah tanah – saiz tanah tidak ekonomik. Faktor Kemanusiaan 2. 1. (c) pula meminta pelajar mengkaji kesan negatif pertanian ladang terhadapa alam sekitar. 2. 3.2 Kekurangan modal.4 Harga pasaran antarabangsa tidak stabil 2.1 Kemarau. 2.

3. Penerbit:Pearson dan Longman.s. 2m x 4 isi = 8m Rujukan Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah. 2005. Teks Pra U Geografi Manusia STPM. 5. Bab 6 – Sektor Pertanian. Petaling Jaya. 7. m. Perubahan landskap Hakisan dan gerakan jisim Pencemaran air Pencemaran udara/jerebu Kemusnahan ekosistem/biodiversiti Gangguan kitar hidrologi Pemanasan setempat. 1. . 118 – 156. 4.2m x4 isi = 8m c) Kesan-kesan negatif terhadap alam sekitar. 2. 6.

Sisipan Konsep • • • • Industri Primier – Industri peringkat pertama berdasarkan industri pemerosesan sumber alam seperti pertanian. pelancongan dll.telekomunikasi.Pengelompokkan industri di satu kawasan yang khas seperti di kawasan perdagangan bebas (FTZ) .2 Sektor Perindustrian Masa 2 waktu (80 Minit ) Hasil Pembelajaran Pada akhir pembelajaran pelajar akan dapat. Industri sekunder – Industri pembuatan yang menukarkan hasil industri primer kepada barangan siap atau separa siap. perhutanan dll. Aras 3 • Menjelaskan kepentingan atau sumbangan terhadap sosioekonomi. Aglomerasi Industri . sekunder dan tertier. Industri Tertier – Industri perkhidmatan yang menyediakan pelbagai perkhidmatan kepada pelanggan seperti pengangkutan.TEMA 2: PEMBANGUNAN EKONOMI DAN IMPAK ALAM SEKITAR Tajuk Impak Pembangunan Ekonomi Terhadap Alam Sekitar Subtajuk 2.perlombongan. Aras 1 • Mengenalpasti sektor ekonomi primer. Aras 4 • Menjelaskan kesan negatif aktiviti perindustrian terhadap alam sekitar dan mencadangkan langkah-langkah mengatasinya. Aras 2 • Menjelaskan pelbagai faktor yang mempengaruhi perkembangan sektor industri.

4 Kemusnahan hidupan akuatik 4.3 Industri tertier 2.5 Meningkatn pembangunan infrastruktur.3 Meluaskan pasaran 3. Guru menunjukkan gambar-gambar yang diambil semasa lawatan di kilang kelapa sawit Ladang Kota Bahagia.Isi-isi Pembelajaran 1.0 Faktor-faktor mempengaruhi.1 Pencemaran udara dan jerebu 4.0 Langkah mengatasi kesan negatif 5.3 Pencemaran air 4.2 Pendapatan negara 3. 5.1 Industri primer 1.2 Hujan asid 4.2 Amalan pengurusan cekap dan strategik. 1.0 Kepentingan atau sumbangan 3.4 Tenaga buruh 2.0 Jenis dan ciri sektor industri.1 Peluang pekerjaan 3. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Aktiviti guru 1.1 Dasar dan polisi kerajaan 2. 4.6 Bahan mentah dan sumber kuasa 3. .0 Kesan ke atas alam sekitar 4.5 Pasaran dan permintaan 2. 2.2 Industri sekunder 1.4 Memajukan industri berkaitan 3. Kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar.3 Teknologi 2.5 Pemanasan setempat atau pulau haba bandar.1 Langkah perundangan – Akta Kualiti Alam Sekitar 1974 5.2 Keupayaan modal 2.

2. (c) pula meminta pelajar mengkaji kesan negatif akibat perindustrian yang tidak mengamalkan konsep pembangunan lestari. Pelajar mencatat soalan. Pelajar berada dalam 5 orang 1 kumpulan. 3. (3m) Industri sekunder – Industri pembuatan yang menukarkan hasil industri primer kepada barangan siap atau separa siap.2. Kekurangan bahan mentah. 2. Guru bahagikan kepada beberapa kumpulan kecil dan memberi soalan perbincangan.(3m) b) Faktor penghalang kemajuan. Contoh Soalan Soalan 2 a) Bezakan ( 6 Markah) maksud industri primer dengan industri sekunder. . Pelajar membincangkan topik yang berkaitan melalui forum dan sesi soal jawab di antara pelajar-pelajar. b) Huraikan faktor-faktor yang boleh menghalang kemajuan industri perkilangan di sesetengah negara Asia Tenggara . Guru meminta pelajar menyatakan kawasan industri di daerah. 3. Guru meminta pelajar membentangkan hasil perbincangan melalui kaedah forum. Guru merumus topik perbincangan dan memberi soalan latihan. 4. 4. (a) meminta pelajar membezakan maksud industri primer dan industri sekunder (b) meminta pelajar menghuraikan faktor penghalang kemajuan industri di sebuah negara Asia Tenggara.papan lapis dll.perlombongan.bandar. 4. Masalah kekurangan modal. 3. 5. ibu negeri dan ibu negara. Harga di pasaran antarabangsa. 1. perhutanan dll. Pelajar menyatakan lokasi kawasan perindustrian yang mereka tahu. ( 9 Markah) Penilaian Jawapan Terdiri daripada tiga bahagian. a) Industri tertier – Industri peringkat pertama berdasarkan industri pemerosesan sumber alam seperti pertanian. ( 10 Markah) c) Jelaskan kesan-kesan negatif terhadap alam sekitar fizikal akibat aktiviti perindustrian yang tidak mengamalkan konsep pembangunan lestari. Aktiviti murid 1. Kekurangan tenaga buruh mahir. Cth kilang perabut.

4. m. 1. Kemusnahan ekosistem akuatik 6. Fenomena hujan asid. Petaling Jaya. 3. Pemanasan setempat. Pencemaran udara 2. Penipisan lapisan ozon dan kesan rumah hijau. .3 isi x3m =9m + ( 1m isi terbaik) = 10m c) Kesan-kesan negatif terhadap alam sekitar. Penerbit:Pearson dan Longman.s. Bab 11 – Sektor Perkhidmatan. Pencemaran air 5. 267 – 281. 2005. Teks Pra U Geografi Manusia STPM. 4 isi x 2m = 8m + ( 1m isi terbaik) = 9m Rujukan Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah.

tasik. pulau. hutan lipur. air terjun/jeram. gua batu kapur dan sebagainya. Aras 2 • Menjelaskan pelbagai faktor yang mempengaruhi perkembangan sektor industri pelancongan.3 Sektor Pelancongan Masa 2 waktu (80 Minit ) Hasil Pembelajaran Pada akhir pembelajaran pelajar akan dapat. Aktiviti pelancongan yang paling banyak berkembang di . Aras 3 • Menjelaskan kepentingan atau sumbangan terhadap sosioekonomi. tanah tinggi. Aras 1 • Mengenalpasti sektor ekonomi tertier. Aras 4 • Menjelaskan kesan negatif aktiviti pelancongan terhadap alam sekitar dan mencadangkan langkah-langkah mengatasinya. Sisipan Konsep a) Ekopelancongan (Eco – Tourism) Aktiviti pelancongan yang berkembang berasaskan sumber semulajadi seperti pelancongan pantai.TEMA 2: PEMBANGUNAN EKONOMI DAN IMPAK ALAM SEKITAR Tajuk Impak Pembangunan Ekonomi Terhadap Alam Sekitar Subtajuk 2. sungai.

. perubatan tradisional dan lain-lain. Akua – tourism seperti di kawasan ternakan akuakultur. Mengalakkan aktiviti pelancongan sambil belajar khususnya dikalangan pelajar sekolah. Contohnya di Taman Negara. Bagang Lalang Selangor. .Keindahan kawasan tanah tinggi.Malaysia. perkhidmatan hospitality swasta.Kemudahan prasarana . Hutan Simpan Belum di Perak.Keindahan flora dan fauna. Hutan Simpan Endau – Rompin di Pahang. rawatan pakar. Contohnya di Kedah dan Perlis seperti di kawasan MADA.Pulau-pulau dan taman maritim yang cantik. .Tempat-tempat bersejarah . Pusat Sains Negara. Pulau Langkawi. Contohnya pusat-pusat pengajian tinggi.Iklim yang sesuai ii) Faktor alam sekitar manusia. b) Pelancongan pertanian ( Agro – Tourism ) Aktiviti pelancongan di kawasan dusun buah-buahan.Dasar kerajaan Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru – 10 Minit ) . Cameron Highland dan sebagainya Isi-isi Pembelajaran a) Faktor-faktor mempengaruhi perkembangan kegiatan pelancongan i) Faktor alam sekitar fizikal. . kawasan perkampungan nelayan. c) Pelancongan Kesihatan. konsep “home stay” dan lainlain. . Putrajaya. .Kemudahan pengangkutan dan perhubungan . Kedatangan pelancong untuk mendapatkan rawatan perubatan.Keindahan persekitaran fizikal seperti pantai dan gua. d) Pelancongan Pendidikan.

Langkah 2: (Diskusi Pelajar – 20 Minit ) a) Pelajar diagehkan kepada beberapa kumpulan untuk membincangkan dua aspek berikut: i) ii) Faktor-faktor yang mempengaruhi sektor pelancongan yang terdapat di Malaysia. Langkah-langkah memajukan sektor pelancongan di Malaysia. a) Huraikan kepentingan sektor pelancongan terhadap pembangunan ekonomi dan sosial negara berkenaan. [9 Markah] b) Cadangkan langkah yang boleh diambil untuk memajukan sektor pelancongan di dalam negara berkenaan. b) Guru menjelaskan tempat-tempat menarik yang terdapat di Malaysia dan menyatakan kepentingan kepada ekonomi negara.a) Guru Memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas. i) Setiap kumpulan membentangkan hasil perbincangan. Contoh Soalan Pilih sebuah Negara di Asia Tenggara. (Nota: Perbincangan mestilah berasaskan prinsip: FHC – Fakta diikuti oleh Huraian dan dilengkapi dengan contoh-contoh yang spesifik) Langkah 3 (Pembentangan Hasil Perbincangan – 40 Minit) b) Pembentangan hasil perbincangan dan penambahbaikan. [ 8 Markah] . Langkah 4 ( Rumusan Hasil Pembelajaran – 10 minit) Guru merumuskan setiap langkah pembelajaran di atas dan menyatakan kecapaian objektifnya. ii) Guru bersama dengan kumpulan pelajar lain membuat pembetulan dan penambahbaikan terhadap hasil pembentangan.

(b) Meminta pelajar mencadangkan beberapa langkah bagi memajukan sector berkenaan. i) ii) iii) iv) v) Sumber pendapatan negara.akuapelancongan. Perkembangan teknologi dan R&D. Masalah Terhadap Persekitaran Fizikal. Pembangunan di kawasan luar Bandar. 2 markah x 4 isi = 8m c) Kesan negatif sektor pelancongan. Memajukan sistm pengangkutan dan perhubungan. Membangunkan sumber-sumber setempat yang berpotensi berasaskan konsep agropelancongan. menguruskan sisa pelancongan dan memelihara kualiti alam sekitar setempat. Menggalakkan perkembangan industri berkaitan. Menyediakan kemudahan asas yang mencukupi. [ 8 Markah] Penilaian Jawapan Soalan ini merupakan soalan langsung dan terdiri daripada tiga bahagian. . 2 markah x 4 isi = 8m + 1m(cth negara) =9M b) Langkah memajukan sektor pelancongan.Antara kepentingan sektor pelancongan ialah. a) Negara yang dipilih ialah Malaysia. dan ecopelancongan.c) Huraikan kesan negatif sektor pelancongan terhadap penduduk dan alam sekitar negara berkenaan.arkeopelancongan. pakej pelancongan yang menarik melalui TDC(Lembaga Penggalak Pelancongan). (a) Meminta pelajar memilih sebuah Negara Asia Tenggara dan memberikan kepentingan sector pelancongan terhadap ekonomi dan social Negara. i) ii) iii) iv) v) Mempromosikan produk pelancongan menerusi media. Kempen kesedaran seperti langkah menjaga kebersihan. Peluang pekerjaan.(c) Meminta pelajar memberi kesan negative sector tersebut kepada alam sekitar manusia dan alam sekitar fizikal.

Perubahan ilkim mikro khususnya suhu di kawasan tanah tinggi. . 2005. Kuala Perlis.Fungsi ekosistem hutan seperti habitat. m.s. Teks Pra U Geografi Manusia STPM. membekalkan oksigen dan mengimbangi CO2 akan terganggu. sungai dan tasik akibat penyaliran sisa kumbahan. Petaling Jaya. 267 – 281. Penerbit:Pearson dan Longman.i) ii) iii) iv) Hakisan di kawasan tanah tinggi dan pinggir pantai akibat pembinaan hotel. Gangguan terhadap ekosistem daratan. Masalah Terhadap Persekitaran Manusia. Masalah kesesakan di pusat pelancongan popular atau di pintu-pintu masuk utama spt. Pencemaran air laut. Pendedahan dan penyerapan budaya barat. Tanah Tinggi Genting. resort padang golf dan sebagainya. rantaian makanan pelbagai jenis hidupan. Bab 11 – Sektor Perkhidmatan. i) ii) iii) Pencemaran budaya di kalangan penduduk tempatan. 2 markah x 4 isi = 8m Rujukan Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah. Tanah Tinggi Cameron dan lain-lain. Masalah wabak penyakit atau penularan penyakit yang cepat berjangkit yang dibawa oleh pelancong.

Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru – 20 Minit ) .4 Kemahiran Amali Subtajuk Membina dan mentafsir carta pai/rajah bulatan berbahagi Masa 2 waktu (80 Minit ) Hasil Pembelajaran Pada akhir pembelajaran pelajar akan dapat. Aras 1 • Mengenalpasti kaedah mendapatkan nilai jejari. Isi-isi Pembelajaran a) Mempersembahkan data pelancongan dalam bentuk carta pai. Aras 3 • Mentafsir data dan carta pai. Aras 2 • Membina carta pai mengikut kaedah/format sebenar.peratus dan sudut. b) Mentafsir dan menganalisis data.TEMA 2: PEMBANGUNAN EKONOMI DAN IMPAK ALAM SEKITAR Tema Pembangunan Ekonomi dan Impak Alam Sekitar Tajuk 2.

267 27. peratus dan format melukis carta pai. 1990 . sudut. Mengira peratus. 496 79. Menganalisis sebab. b) Guru menjelaskan kaedah-kaedah pengiraan jejari. Meramalkan kesan jangka panjang sebagai satu kajian masa depan (KMD) Langkah 3 ( Rumusan Hasil Pembelajaran – 10 minit) Guru merumuskan setiap langkah pembelajaran di atas dan menyatakan kecapaian objektifnya. 802 33. sudut dan jejari. Melukis carta pai. Jadual 4: Keluaran Dalam Negara Kasar (RM: Juta) mengikut sektor-sektor ekonomi di Malaysia. 329 176. Langkah 2 ( Mentafsir dan Menganalisis Data Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) mengikut sektor ekonomi di Malaysia – 50 Minit) a) Guru mengedarkan data keluaran dalam negara kasar(KDNK) di mengikut sektor ekonomi dan pelajar dibantu untuk: i) ii) vi) vii) viii) Malaysia Mengenalpasti pola dan aliran perdagangan. 830 71. 337 23. 230 77.a) Guru memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas. Contoh Soalan Jadual 4 menunjukkan Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) mengikut sektorsektor ekonomi di Malaysia pada tahun 1990 hingga 2000. 635 .2000 Sektor Ekonomi Sektor Primer Sektor Sekunder Sektor Tertiar Jumlah Keluaran Dalam Negara Kasar (RM: Juta) Tahun 1990 Tahun 2000 22.

Konsep: Carta Pai atau Rajah Bulatan Berbahagi dikenali juga sebagai rajah bulatan berkadar yang merujuk kepada bulatan yang dipecahbahagikan mengikut sektor-sektor tertentu. Sebaiknya panjang jejari mestilah sesuai untuk menghasilkan bulatan agar tidak terlalu besar atau terlalu kecil. Terdapat dua jenis carta pai iaitu carta pai separa bulatan dan carta pai bulatan penuh. Langkah 2: Campurkan semua nilai data mengikut sektor bagi tujuan mencari jejari. Langkah 4: Kirakan sudut sektor bagi setiap elemen yang terdapat dalam jadual dengan menggunakan formula berikut: . Penilaian Jawapan a) Membina Rajah Bulatan Berbahagi. Jika carta pai separa bulatan calon perlu darab dengan 180° manakala carta pai bulatan penuh calon perlu darab dengan 360°. Bahagikan nilai puncakuasa dua yang diperolehi dalam langkah (2) di atas dengan nilai skala yang telah dipilih itu. siapkan sebuah Rajah Bulatan berbahagi bagi menunjukkan perubahan keluaran dalam negara kasar mengikut sektor-sektor ekonomi di Malaysia antara tahun 1990 hingga 2000.a) Berdasarkan jadual 4. pilih satu skala yang sesuai yang boleh diguna untuk mengira panjang jejari. Nilai jejari boleh dikira dengan menggunakan formula berikut: Jejari = √ jumlah Apabila sudah dipuncakuasaduakan maka nilai yang diperolehi bukan lagi dalam unit biasa tetapi bertukar menjadi UNIT PUNCAKUASADUA. Langkah 3: Berdasarkan nilai puncakuasadua ini. Gerakerja Membina Carta Pai (Rajah Bulatan Berbahagi): Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan kenalpastikan berapa buah carta pai yang perlu dibina berasaskan kehendak soalan.

m. Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas carta. 267 – 281.s.Nilai Bagi Setiap Elemen x 360° Jumlah Keseluruhan Elemen Langkah 5: Membuat plotan. Langkah 6: Mengira peratus setiap sudut sektor dengan menggunakan formula berikut: Nilai Bagi Setiap Elemen x 100% Jumlah Keseluruhan Elemen Nilai peratus ini mestilah dimasukkan ke dalam setiap bukaan sudut sektor bulatan tersebut. . Penerbit:Pearson dan Longman. 2005. Rujukan Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah. Sila rujuk Rajah Bulatan Berbahagi yang telah disiapkan di sebelah. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk boleh ditulis di bahagian bawah carta pai anda itu. Bab 11 – Sektor Perkhidmatan. Teks Pra U Geografi Manusia STPM. nilai peratus yang perlu ditulis dalam setiap bukaan sudut sektor dan bukannya nilai sudut berkenaan) Langkah 7: Lorekan atau warnakan setiap sudut sektor dengan lorekan atau warna yang berlainan dan seterusnya lengkapkan carta pai anda dengan tajuk. (Ingat !. Petaling Jaya. Melukis bulatan dengan menggunakan jangka lukis berdasarkan panjang jejari yang telah dikira dan juga menandakan bukaan sudut sektor bagi setiap elemen yang telah dikira dengan menggunakan jangka sudut di dalam bulatan berkenaan. skala dan petunjuk.

dasar-dasar mengenai pembangunan wilayah telah dirancang dan dilakasanakan oleh governan (kerajaan) menerusi pelbagai agensinya. pelajar akan dapat: 1. Di Malaysia. strategi serta tindakan atau program pembangunan yang perlu dan boleh dilaksanakan bagi mengurangkan ketidakseimbangan pembangunan antara wilayah-wilayah.Mengetahui dasar dan strategi pembangunan desa Isi-Isi Pembelajaran A.TEMA 3: TRANFORMASI DESA DAN PERBANDARAN Tema Tranformasi Desa Dan Perbandaran Tajuk Tranformasi Desa Sub Tajuk Konsep Transformasi Desa Hasil Pembelajaran Diakhir pembelajaran. B. Dasar Dan Strategi Pembangunan Desa Dasar biasanya dimaksudkan sebagai satu set keputusan tentang matlamat. Konsep Transformasi Desa Program pembangunan yang dilaksanakan bagi mengurangkan ketidakseimbangan pembangunan antara wilayah-wilayah. .Mentakrif konsep transformasi desa 2. Di Malaysia.

dasar-dasar mengenai pembangunan wilayah telah dirancang dan dilakasanakan oleh governan (kerajaan) menerusi pelbagai agensinya. Di antara strategi atau program pembangunan yang telah dan sedang diambil bagi mengurangkan jurang pembangunan yang tidak seimbang ialah: 1.Program pembangunan insitu. Menekankan pembangunan fizikal desa seperti penyediaan kemudahan asas yang lengkap dan sempurna; bekalan elektrik, air, jalan raya, telekomunikasi, penyediaan rumah rakyat menerusi Program perumahan rakyat termiskin (PPRT) serta menyediakan pusat-pusat pertumbuhan ekonomi desa dan pasaran hasil desa. Di bawah projek pembangunan insitu ini sesetengah kawasan desa yang berpotensi dipilih secara khusus dan dinaik taraf menerusi projek desa wawasan seperti desa tani. Selain itu kemudahan fizikal pertanian seperti Rancangan Pengairan Muda dan Kemubu dijadikan sebagai projek asas untuk memajukan sektor pertanian desa khususnya padi sawah. Dengan adanya kemudahan asas yang cukup ini maka penduduk desa tidak perlu lagi berhijrah ke tempat lain untuk memperbaiki taraf dan kualiti hidup mereka. Strategi pembangunan insitu dibentuk khan untuk membaik pulih serta memodenkan kampung-kampung tradisional. Agensi kerajaan tertentu telah ditugaskan untuk membangunkan kawasan-kawasan yang telah dikenalpasti. Dalam konteks ini pendekatan bersepadu (Integrated Rural Development – IRD) telah digunakan dan semua kemudahan asas/infrastruktur yang diperlukan untuk memajukan kawasan desa berkenaan disediakan oleh kerajaan seperti jaringan pengangkutan, sistem tali air, rangkaian pemasaran, pusat penyebaran pertanian, bekalan air, elektrik dan lain-lain lagi yang diselaraskan oleh pelbagai agensi kerajaan yang dibentuk. Terdapat dua jenis program pembangunan insitu yang dilaksanakan di Malaysia. Pertama ialah untuk kawasan penanaman padi seperti di kawasan MADA (Kedah) dan KADA (Kelantan), Projek Tali air dan pertanian daerah Besut, Terengganu serta projek pertanian Barat Laut, Selangor. Kedua ialah untuk kawasan bukan penanaman padi seperti projek Pembangunan Integrasi Pertanian Johor Barat, Pahang Barat dan Negeri Sembilan Timur yang mengusahakan tanaman getah, kelapa sawit, kelapa buah-buahan serta nanas. 2. Program Pembangunan Pertanian Development Programme – IADP). Bersepadu (Integrated Agricultural

IADP ialah satu pakej pembangunan yang bersifat “kesepaduan” yang menggabungjalinkan segala resos, tenaga, sumber berpotensi dan agensi bagi memajukan sektor pertanian luar bandar dan seterusnya membasmi kemiskinan desa. Diantara strategi yang terlibat di bawah IADP ialah seperti program pembangunan tanah pertanian, kepelbagaian tanaman, program penanaman semula dan juga penyatuan saiz dan skel tani yang tidak ekonomik dibawah rancangan mini estet (pertanian berkelompok). Satu ciri penting IADP ialah menyelaras dan mengintegrasikan agensi

pembangunan yang selama ini beroperasi secara berasingan dan bertindan lapis. Fungsi agensi pembangunan seperti RISDA, FAMA, MAJUTERNAK, MAJUIKAN, LPP, MARDEC, MARDI, MADA, KADA, LKW dan lain-lain telah diselaraskan, disusun semula dan disepadukan secara menyeluruh agar karenah birokrasi yang boleh melambatkan program pembangunan untuk petani diminimakan.

Justeru itu bermula dengan Rancangan Malaysia ke 2, IADP telah dijadikan sebagai strategi utama rancangan pembangunan luar bandar Malaysia di bawah Kementerian Pembangunan Luar Bandar bagi tujuan mengatasi kemiskinan dan seterusnya menyeimbangan jurang pembanguna antara bandar dengan luar bandar. Objektif IADP adalah seperti berikut: i) ii) iii) iv) v) Meningkatkan pengeluaran pertanian dan seterusnya pendapatan dikalangan pekebun kecil. Memodenkan sektor pertanian luar bandar melalui penggunaan teknologi moden yang sesuai, sistematik dan efisyen. Memperbaiki sistem perkhidmatan pengembangan pertanian di luar bandar. Memodenkan kehidupan petani luar bandar dengan menggalakkan mereka menceburkan diri dlam sektor perniagaan tani. Membentuk sikap petani supaya mereka berkerja secara berkumpulan, sistematik, berjadual dan teratur dengan memperbaiki sistem institusi pertanian dan penyebaran info pertanian yang moden. Jadual: Projek pembangunan pertanian di bawah IADP Malaysia, 1992.
Nama Projek/ Kawasan terlibat MADA 1 dan 2 KADA 1 Besut Barat Laut Selangor Krian. Negeri Sembilan Tahun perlaksanaan 1965 - 1987 1967 - 1973 1971 - 1978 1978 - 1985 1979 - 1987 1981 - 1987 Keluasan (Hektar) 121 281 57 222 14 175 100 073 30 613 513 000 Tanaman utama Padi Sawah Padi sawah Padi sawah,getah,dusun buah-buahan ,kelapa. Padi sawah, kelapa,koko dan kopi Padi sawah, getah,kelapa,kelapa sawit, dusun buahan. Padi, getah, dusun buahan dan kelapa sawit Sumber kewangan Bank Dunia Bank Dunia ADB Bank Dunia Bank Dunia ADB

Pahang Barat Perak Utara Terengganu Utara

1983 - 1990 1986 - 1993 1986 - 1990

2 270 000 1 218 030 436 600

Getah, padi, kelapa sawit dan dusun buahan Getah, padi, tanaman campuran, kelapa sawit Padi, getah,akuakultur ,ternakan dan tembakau

ADB Bank Dunia Bank Dunia

Di bawah IADP ini Program reformasi tanah pertanian amat dititikberatkan. Misalnya projek pertanian berkelompok/mini estet yang dijalankan oleh agensi yang berkaitan, memajukan sektor kebun kecil yang tidak produktif, mengusahakan tanah terbiar dengan tanaman komersial yang boleh diuruskan secara sistematik bagi tujuan menambahkan pendapatan perkapita penduduk luar bandar. Dalam konteks reformasi tanah pertanian ini agensi-agensi kerajaan tertentu telah diberi tanggungjawab dan telahpun berjaya menainkan peranannya. Misalnya RISDA yang bertanggungjawab memajukan pekebun kecil getah serta FELCRA yang bertanggungjawab menyatu dan memulihkan tanah persekutuan. Kebun-kebun kecil yang berselerak dan tidak produktif akan disatukan di bawah pengurusan mini estet yang lebih ekonomi dan terurus. Dengan itu pendapatan perkapita pekebun akan meningkat sekaligus taraf hidup penduduk luar bandar dapat dipertingkatkan. 3. Penyelerakkan/penyebaran industri ke desa. Kawasan desa yang berpotensi dikenalpasti dan dibina kilang pembuatan atau pemerosesan, kerajaan juga menyediakan zon industri bebas cukai (FTZ) di kawasan luar bandar yang lengkap dengan kemudahan asas dan insentif untuk menarik pelabur membina cawangan industrinya. Di kawasan FTZ pelabur diberikan taraf perintis antara 5 hingga 10 tahun. Dengan adanya usaha ini maka tumpuan pembangunan industri tidak di kawasan bandar atau jaluran pantai barat semenanjung sahaja. Kini penyebaran industri perkilangan sudah memasuki ke koridor industri pantai timur khususnya di negeri Pahang dan Terengganu di samping di kawasan rancangan pembangunan wilayah pertanian seperti di wilayah JENGKA sendiri telah didirikan kilang elektronik (ALPS). Untuk memastikan dasar penyelerakan industri dari bandar ke luar bandar ini berjaya maka pihak kerajaan telah menyediakan infrastruktur fizikal dan sosial seperti kemudahan jalanraya, landasan keretapi, bekalan air, bekalan tenaga elektrik, kemudahan pelabuhan, kemudahan telekomunikasi dan sebagainya khususnya di kawasan FTZ. Terdapat juga usaha promosi dan kerjasama yang erat antara kerajaan persekutuan dan kerajaan negeri dalam usaha menempatkan industri perkilangan di kawasan luar bandar di negeri masing-masing. Dengan adanya penyelerakan industri

berskala besar seperti industri pembuatan, pemerosesan dan pemasangan di wilayah mundur ini maka secara tidak langsung ia akan dapat mempercepatkan pembangunan di wilayah mundur/kawasan luar bandar berkenaan. Selain daripada itu pada masa yang sama peralihan tumpuan industri dari kawasan bandar ke kawasan luar bandar atau pinggir bandar akan dapat memperlahankan kadar perindustrian di kawasan yang telah sedia maju. Dengan cara ini keseimbangan pembangunan antara kawasan/wilayah boleh dicapai pada masa hadapan.

3. Rancangan Pembangunan Wilayah (RPW) secara khusus. Rancangan Pembangunan Wilayah (RPW) adalah satu strategi pembangunan secara khusus di wilayah yang dikenalpasti mundur yang diletakkan di bawah agensi perlaksanaannya yang tersendiri. Di bawah RPW strategi penjanaan sumber alam dan pembangunan tanah baru merupakan usaha-usaha utama yang telah dilaksanakan oleh kerajaan disekitar tahun 1970-an. Di antara contoh RPW yang telah diperbadankan dan mempunyai autonomi secara khusus untuk memajukan wilayah mundur ialah seperti Lembaga Kemajuan Wilayah (LKW) JENGKA,KETENGAH,KESEDAR,KEJORA, KEDA,PERDA,DARA dan lain-lain lagi. Di dalam kawasan RPW ini terdapat tiga sumber alam yang perlu dijanakan sepenuhnya secara sistematik dan optima iaitu pertama sumber tanah yang subur untuk ditanam dengan tanaman getah dan kelapa sawit secara perladangan, ke dua sumber hutan untuk dibalak dan ke tiga sumber galian yang ada yang boleh dilombong. Daripada ketiga-tiga jenis sumber ini sumber tanah merupakan sumber utama yang telah dibangunkan dengan sektor pertanian perladangan. Namun begitu sebelum sumber tanah dibangunkan, sumber hutan terlebih dahulu dibalak. Ini kerana sebahagian besar RPW melibatkan kawasan hutan dara. Di antara contoh Rancangan Pembangunan Wilayah (RPW) secara khusus yang melibatkan pembangunan tanah baru yang telah dilaksanakan antara tempoh 1966 hingga 1994 ialah seperti jadual di bawah: Program Pembangunan Wilayah secara khusus di Malaysia (1966 – 1994) Program Rancangan Pembangunan Wilayah (RPW) JENGKA DARA KEJORA KETENGAH KESEDAR Lokasi mengikut negeri Pahang Pahang Tenggara Johor Tenggara Terengganu tengah Kelantan Selatan Tahun perlaksanaan 1972 1972 1972 1973 1978

tetapi sekurang-kurangnya ia dapat memenuhi beberapa keperluan penduduk sekitar yang agak sukar diperolehi dari bandar-bandar besar yang lain yang letaknya agak jauh. Kawasan luar bandar yang dibandarkan ini akan bertindak sebagai pusat pertumbuhan ekonomi wilayah baru dan pada masa yang sama mampu mengekang aliran migrasi desa ke bandar-bandar besar sahaja. Dengan memajukan pekan-pekan ini sudah tentunya kawasan desa yang terpinggir juga boleh menikmati kemudahan pembandaran. i. kedua melegakan kesesakan di kawasan bandar raya yang sudah padat dan tebu bina dan ke tiga mengimbangi pembangunan antara kawasan khususnya antara wilayah bandar yang sudah maju dengan luar bandar yang masih mundur. Perindustrian Desa Kedah Pulau Pinang. Antara pekan-pekan kecil yang dimaju dan dinaikkan taraf menjadi bandar ialah seperti Bandar Maran di Pahang. Di kawasan luar bandar mungkin terdapatnya pekan-pekan yang berpotensi untuk dimajukan dan dijadikan sebagai bandar kecil atau bandar bersaiz sederhana. Walaupun perkembangan dan pembangunan di bandar-bandar baru ini agak perlahan. Kawasan-kawasan pembangunan wilayah yang terletak di pedalaman dan jauh daripada bandar utama dalam sesebuah negeri turut diwujudkan bandar-bandar baru bagi tujuan memberikan kemudahan-kemudahan pembandaran kepada penduduk sekitarnya yang agak jauh untuk diperolehi di bandar-bandar utama . ii. Program pembinaan bandar-bandar baru ini mulai dilaksanakan awal tahun 1970-an serentak dengan penubuhan Lembaga Kemajuan Wilayah (LKW).KEDA PERDA 4. Mewujudkan bandar baru di kawasan pembangunan wilayah. Bandar Permaisuri di Setiu Terengganu dan juga Bandar Jerteh di Besut Terengganu. Di Pahang misalnya pihak kerajaan negeri telah memperkenalkan konsep “Pembandaran . Dengan adanya bandar-bandar baru ini juga ia telah menjadi pusat pertumbuhan ekonomi wilayah berkenaan. Strategik membandarkan kawasan luar bandar ini sebenarnya bergabungjalin dengan strategi penyelerakan industri dan juga program pembangunan wilayah di kawasan pertanian. Pembandaran Kawasan luar bandar dilaksanakan menerusi strategi-strategi berikut:. 1983 1983 Dasar kerajaan membandarkan kawasan luar bandar mempunyai tiga matlamat besar iaitu . Membandarkan Pekan-Pekan Berpotensi. Antara bandar-bandar baru yang diwujudkan di kawasan pembangunan wilayah ialah Bandar Jengka bagi wilayah Jengka.Pertama untuk menggiatkan/mencergaskan pembangunan ekonomi di kawasan yang masih lembab. Bandar Muazam Shah bagi Wilayah Dara dan juga bandar Al-Muktafi Billah Shah bagi wilayah Ketengah.

Pekan-pekan berpotensi yang terletak di persimpangan jalan-jalan utama akan dimajukan dan dimodenkan dengan industri. Melalui dasar penyelerakan industri ke luar bandar.Simpang”. Selain itu kerajaan juga sentiasa membantu golongan nelayan. naik taraf kemudahan kesihatan. Mewujudkan Bandar Industri.kawasan penempatan yang tersusun dan sebagainya. Di Pantai Timur Semenanjung pula. Kemajuan industri bergantung kepada kemudahan pembandaran yang ada di sekitarnya seperti kemudahan pamasaran. iii. IPT di luar bandar. Contoh Soalan: . Begitu juga maju atau mundurnya sesebuah bandar itu amat bergantung kepada pembangunan perindustrian kawasan tersebut.perumahan. Bandar Gebeng dan Peramu di Pahang serta Mersing Johor. Melalui perkembangan industrilah penduduk akan bertambah yang akhirnya menyokong kepada kemajuan bandar. khidmat nasihat serta bimbingan yang berterusan.Lebuh Raya Tun Razak dan juga Bandar Baru Mentakab di persimpangan Mentakab. melalui projek koridor industri yang ke dua di Malaysia yang menyambungkan kawasan industri Pengkalan Chepa Kelantan hingga ke Mersing Johor diharap akan dapat melahirkan bandar-bandar baru industri seperti Batu Rakit dan Kerteh di Terengganu.perkhidmatan pengangkutan. petani. Seperti kemudahan pendidikan menengah. UiTM cawangan Kelantan di letakkan di daerah Machang dan UiTM cawangan Terengganu diletakkan di daerah Dungun. Oleh itu bandar-bandar baru diwujudkan untuk kemudahan pekerjanya. pengangkutan dan perhubungan.Kuala Lumpur akan tumbuh bandar-bandar industri seperti MEC CITY di persimpangan Gambang . Misalnya UUM di letakkan di Sintok. Utara Kedah. Dengan terbinanya kawasan perindustrian sudah tentu memerlukan kemudahan asas dan prasarana yang setanding dengan kawasan bandar yang sudah maju. UiTM cawangan Pahang diletakkan di wilayah JENGKA.kemudahan bandar dan sebagainya.kewangan dan bank. Sebagai contoh kerajaan telah memajukan industri kecil dan sederhana (IKS) di desa di bawah skim kredit mikro. kemudahan reakreasi dan sebagainya mengikut keperluan penduduk setempat. Dengan adanya IPT diluar bandar ini maka faedah ilmu dan peluang pekerjaan akan dapat dinikmati bersama oleh penduduk luar bandar berkenaan. kerajaan telah menggalakkan pelaburan industri ke kawasan-kawasan luar bandar yang berpotensi. Sebagai contoh universiti –universiti tempatan atau cawangan universiti yang baru dibuka dilokasikan di kawasan luar bandar. Sebagai contoh di laluan utama Kuantan . iv. Dalam hal ini industri dan bandar memang tidak boleh dipisahkan. Kemudahan Sosial Untuk meningkatkan lagi pembangunan ekonomi wilayah mundur kerajaan juga membantu memperbaiki taraf sosial penduduk. Misalnya bandar baru Nilai di Negeri Sembilan. peniaga kecil serta usahawan IKS yang terpinggir dengan memberikan bantuan modal/kredit.

bandar Seremban dan Taiping berkembang berasaskan sumber bijih timah.Ipoh. Potensi sumber alam yang ada di sesebuah desa .Proses perubahan desa A. Sebagai contoh Bandar Kertih di . Proses transformasi desa ini berlaku sejak abad ke 19 lagi. ( 5 Markah) ii) Jelaskan langkah-langkah yang telah dan sedang diambil oleh negara berkenaan bagi memajukan wilayah-wilayahnya yang mundur (15 Markah) TEMA 3: TRANFORMASI DESA DAN PERBANDARAN Tema Tranformasi Desa Dan Perbandaran Tajuk Tranformasi Desa Sub Tajuk Proses Perubahan Desa Hasil Pembelajaran Diakhir pembelajaran. ( 5 Markah) Pilih sebuah negara di Asia Pasifik. Ini akan menarik penduduk dari luar berhijrah ke tempat tersebut demi merebut segala peluang yang ada.petempatan. Proses Perubahan Desa 1. Perkembangan pesat penduduk dan pembangunan ekonomi moden yang dijalankan akhirnya beransur-ansur mengubah desa dan petempatan perlombongan berkenaan menjadi sebuah bandar. Misalnya bandaraya Kuala Lumpur. Banyak petempatan luar bandar/desa telah berubah menjadi bandar disebabkan oleh adanya sumber-sumber alam yang berharga di tempat berkenaan.ekonomi dan sosial akan dialirkan ke kawasan desa berkenaan khususnya oleh penjajah Inggeris. Sebagai contoh migran-migran Cina. Pada masa yang sama pembangunan infrastruktur. Pada masa kini pula terdapat beberapa buah bandar baru yang wujud akibat adanya potensi sumber alam yang ada di kawasan berkenaan. pelajar akan dapat: 1. Ini kerana apabila adanya sumber alam yang berharga maka manusia akan meneroka dan mengeksploitasinya.a) b) Apakah yang dimaksudkan dengan “Pembangunan yang tidak seimbang”?. i) Nyatakan keadaan ketidakseimbangan pembangunan yang berlaku di dalam negara berkenaan.

Terengganu telah berubah dari sebuah kampung nelayan tradisional kepada bandar industri moden kerana penemuan sumber petroleum dan gas asli di perairan Terengganu yang menjadikan Kertih sebagai pusat pemerosesan gas asli utama serta adanya beberapa jenis kilang pemerosesan yang beroperasi di kawasan itu. Sesebuah desa boleh berkembang menjadi bandar apabila sektor ekonomi moden yang ada di desa tersebut berkembang pesat. Pada zaman dahulu ia adalah sebuah kampung tradisional/pekan yang akhirnya berubah menjadi bandar kerana lokasinya sebagai tempat persinggahan orang ramai (transit). Bandar Kuah di Langkawi berkembang kerana potensi pelancongan yang wujud di Kepulauan Langkawi itu. perindustrian dan sebagainya. Bandar Gerik (Lebuh-raya timurbarat). Petempatan luar bandar/desa yang berpotensi akan dimajukan dan dibangunkan menjadi bandar kecil atau bandar sederhana yang berfungsi sebagai pusat-pusat pertumbuhan sosio-ekonomi sokongan/pelengkap kepada bandar-bandar yang sedia ada. Bandar Kuah berkembang dari sebuah pengkalan perikanan kepada bandar yang menjadi pintu masuk pelancong ke Langkawi. Begitu juga dengan bandar Ayer Keroh.Kuala Berang untuk Ulu Terengganu dan bandar Gerik untuk Ulu Perak. Perdagangan dan pelabuhan: Bandar-bandar seperti Pulau Pinang dan Kelang yang berasal daripada petempatan desa /petempatan nelayan pantai telah berkembang menjadi bandar pelabuhan yang pesat membangun kerana lokasinya yang strategi di laluan perdagangan timur dengan barat/perairan Selat Melaka. Keadaan ini akan membuka banyak peluang ekonomi dan perniagaan yang menjadi rebutan penduduk. Seperti bandar Gua Musang untuk Ulu Kelantan.Johor Baharu(Stesyen terakhir di selatan). Pelbagai kemudahan seperti jeti untuk feri berlabuh dan hotel bertaraf antarabangsa telah dibina di bandar Kuah.bandar Muazam Shah untuk Wilayah Dara dan bandar Muktafi . 2.perkhidmatan. 3. Melaka berkembang pesat kerana kedudukannya di laluan lebuh raya Utara – Selatan (PLUS). Boleh dikatakan hampir ke semua bandar-bandar di Malaysia yang berasal daripada petempatan desa.Misalnya sektor perniagaan. Faktor Perkembangan Ekonomi Moden. Faktor Polisi kerajaan: Melalui pelbagai cara dan tujuan kerajaan telah mengubah dan membangunkan kawasan petempatan luar bandar yang tertentu menjadi bandar. Persinggahan/Stesyen: Bandar Gemas (Keretapi). Tujuan untuk pembangunan wilayah yang baru dibuka: Misalan bandar Pusat Jengka untuk Wilayah Jengka. Misalnya: Tujuan untuk memajukan penduduk luar bandar sekitar.

Antara bukti-bukti yang lazim ialah: a) Wujudnya rangkaian kedai runcit di desa-desa yang mana keperluan barangan pekedai itu dibekalkan oleh pembekal dari bandar yang ada di sekitar mereka. bank. Terdapat beberapa bukti yang boleh dikemukakan berkaitan dengan wujudnya saling hubungan antara bandar dengan kawasan desa sekitarnya. 4. Antara desa sekitar dengan bandar sebenarnya wujud keadaan saling bergantung yang tidak boleh dipisahkan. Bandar bergantung kepada luar bandar untuk memperolehi bekalan makanan kepada penduduk bandar dan juga memperolehi bekalan bahan mentah untuk industri perkilangan yang beroperasi di sesebuah bandar . d) Wujudnya rangkaian pasar malam dan pasar tani yang membuktikan kawasan bandar menjadi pasaran barangan dan hasil desa samada hasil pertanian. b) Wujudnya sistem dan jaringan pengangkutan antara bandar dengan kawasan desa sekitar seperti sistem jalan raya. e) Wujudnya beberapa agensi perkhidmatan atau pusat-pusat perkhidmatan kepada penduduk desa seperti pejabat daerah. Pembinaan bandar-bandar baru ini mungkin berasal daripada tapak petempatan luar bandar/desa yang ada di situ atau ia juga turut melibatkan pembangunan petempatan luar bandar yang ada disekitarnya ke arah ciri-ciri kebandaran. mahkamah. pejabat pos. pejabat tanah. c) Wujudnya pergerakan ulang alik penduduk desa ke bandar yang mungkin terdiri daripada pekerja. Contoh Soalan Berdasarkan kepada sebuah bandar kecil (10 000 – 30 000 orang penduduk) yang telah anda kaji di lapangan. hospital/pusat kesihatan dan sebagainya. jalan keretapi. pejabat agama. peniaga dan juga pembekal barangan dan perkhidmatan. Hubungan berfungsi ini begitu kukuh terutama sekali apabila kita mengkaji dalam konteks bandar kecil atau bandar sederhana yang dikelilingi oleh kawasan desa sekitarnya sehingga pembangunan ekonomi dan sosial di antara kedua-duanya bergerak seiringan dan segandingan. jalan air (sungai ) dan lainlain lagi. Saling Interaksi Desa – Bandar. . perikanan dan kraf tangan. Selain itu sesebuah bandar juga berperanan membekalkan keperluan barangan dan perkhidmatan kepada penduduk sekitarnya. Manakala bandar itu pula menjadi pasaran untuk penduduk luar bandar menjual hasil pertanian dan penternakan mereka.Billah Shah untuk wilayah Ketengah.

Menjelaskan taburan Bandar Sisipan Konsep 1.Perluasan saiz Bandar c. fungsi-fungsi utama yang terdapat di bandar itu. (11 Markah) TEMA 3: TRASFORMASI DESA DAN PERBANDARAN Tema Transformasi Desa Dan Perbandaran Tajuk Bandar dan Perbandaran Sub Tajuk Pengertian Bandar dan Perbandaran Hasil Pembelajaran Pada akhir pengajaran dan pembelajaran.Mentakrifkan maksud perbandaran 2.a) Nyatakan secara ringkas. Bandar Primat . pelajar akan dapat: 1.Menghuraikan faktor-faktor perbandaran 4. Ia meliputi 4 aspek berikut: a. Maksud perbandaran Perbandaran atau Urbanisasi bermaksud proses perubahan sesuatu kawasan daripada luar Bandar kepada bandar.( 6 Markah) b) Terangkan fungsi-fungsi di bandar tersebut yang dapat membantu memajukan kawasan desa sekitarnya.Perubahan struktur dan kegiatan ekonomi dari kegiatan ekonomi tradisional kepada ekonomi moden d. (8 Markah) c) Pilih satu sahaja aktiviti manusia yang dijalankan di bandar tersebut dan terangkan bagaimana aktiviti itu memberikan kesan negatif kepada alam sekitar fizikal kawasan berkenaan.Perubahan cara hidup dari tradisional kepada nilai dan gaya hidup moden 2.Menghuraikan perkembangan Bandar diMalaysia 3.Pertambahan jumlah dan peratusan penduduk bandar b.

Mexico City di Mexico.Maksud Perbandaran 2. Metropolis Perkembangan sesebuah bandaraya sehingga mempunyai penduduk melebihi satu juta.Ia masih berhubung secara langsung dan berada di bawah lingkungan pengaruh Bandar induk. Subang Jaya. Contoh: Petaling Jaya bagi Kuala Lumpur. 3. Megalopolis Perkembangan metropolis hingga memungkinkan percantuman metropolis-metropolis. 4.Ia mempunyai pemusatan dan kepelbagaian fungsi. Bandar satelit Bandar baru yang di bina khas tidak jauh dari Bandar utama.Perbandaran pada zaman penjajah c. Isi-Isi Pembelajaran 1.Bandar terbesar di sesebuah negara yang saiz penduduk berganda-ganda berbanding Bandar kedua. Bandar baru Selayang.Kemudahan asas e.Faktor demografi 4. 5. dasar dan rancangan kerajaan d.Faktor politik. Contoh: Bandar Jengka dan Muadzam Shah di Pahang.Faktor-faktor perbandaran a.Perbandaran selepas kemerdekaan d. Contoh:Bangkok di Thailand. Kawasan Megalopolis biasanya mempunyai penduduk melebihi 10 juta orang 6. Konurbasi Bandar Proses pergabungan dan percantuman pinggir bandar dengan pinggir bandar lain di kawasan berdekatan.Faktor sejarah b.Perbandaran awal ( Abad ke-15 ) b. Bandar Baru Petempatan yang bercirikan Bandar yang dirancang dan dibangunkan di kawasan luar Bandar.Perbandaran selepas tahun 1970-an e. Bayan Baru bagi Pulau Pinang. 7.Fenomena Perbandaran .Termasuk Bandar baru di pinggir Bandar seperti Bandar baru Ampang.Perkembangan ekonomi moden c.Perkembangan Bandar di Malaysia a. Senawang bagi Seremban.Perbandaran era 1990-an dan abad ke-21 3.

Megalopolis g.Sejarah perbandaran 4.Masalah yang timbul dalam bandar raya primat 1. Contoh Kuala Lumpur dengan Petaling Jaya.Metropolis f.Kekurangan peluang pekerjaan 4.Maksud konurbasi Bandar Proses percantuman atau penggabungan bagi dua buah Bandar atau lebih yang terletak berdekatan antara satu sama lain.Bandar Baru d.Tumpuan pembangunan ekonomi 2. Manila dengan Quezon City dan Bangkok dengan Thonburi.Bandar Primat a.Kemudahan asas 5.Kekurangan kemudahan asas 6.Berlaku menerusi proses rebakan Bandar dari pusat ke pinggir atau perkembangan pesat zon pinggir Bandar atau subbandar itu sendiri hingga sempadan sesebuak Bandar bercantum dengan sempadan Bandar yang lain yang berdekatan.Faktor-faktor konurbasi Bandar 1.Pencemaran baud an bunyi 10.Persaingan.Pencemaran air 9.Konurbasi Bandar a.Masalah sosial 5.a.Pencemaran udara 8. pengangguran dan kemiskinan bandar 3.Pemusatan fungsi Bandar 3.Bandar Primat b.Kesesakan lalulintas 7.Konurbasi Bandar 5.Faktor-faktor Pembentukan Bandar Primat 1.Letakan bandar yang berhampiran .Perumahan 2.Faktor demografi 6.Migrasi c.Subbandar e.Bandar Satelit c. b.Peningkatan suhu mikro 6.Maksud Bandar Primat b.

Antara masalah tersebut ialah: A. Justeru itu proses urbanisasi ini telah menimbulkan pelbagai masalah baik di bandar mahupun di desanya.Menjelaskan kesan transformasi desa dan perbandaran terhadap penduduk dan ekonomi 2. Bandar-bandar utama di negara sedang membangun seperti Kuala Lumpur.Perkembangan perindustrian 4. Ekonomi bandar tidak mampu menyerap lebihan penduduk yang terlalu ramai akibat migrasi masuk. Masalah pengganguran dan kemiskinan bandar. Masalah di bandar-bandar utama: 1. kelayakan dan kemahiran yang ada pada migran.Pertumbuhan penduduk Bandar yang pesat 5.Bangkok. Peluang perkerjaan yang ada terhad untuk dipadankan dengan kelulusan. (8 Markah) TEMA 3: TRASFORMASI DESA DAN PERBANDARAN TAJUK Kesan Tranformasi Desa Dan Perbandaran SUB TAJUK Kesan Perbandaran Terhadap Penduduk Dan Alam Sekitar HASIL PEMBELAJARAN Diakhir Pembelajaran pelajar akan dapat: 1.Kewujudan sistem pengangkutan yang baik dan cekap 3. Jakarta.Manila dan lain-lain telah dan sedang mengalami kadar urbanisasi yang pesat adalah disebabkan oleh migrasi masuk penduduk dari luar bandarnya. (5 Markah) b) Jelaskan sebab-sebab kewujudan fenomena konurbasi bandar di Asia Tenggara. Sebahagian besar sektor ekonomi bandar bersifat semi profesional/profesional yang memerlukan kelulusan yang tinggi.2. sebagai buruh kasar atau mungkin terlibat dengan aktiviti .Menjelaskan kesan transformasi desa dan perbandaran teradap alam sekitar ISI-ISI PEMBELAJARAN Kesan Pembandaran Terhadap Penduduk.Dasar kerajaan Contoh Soalan a) Apakah yang dimaksudkan dengan konurbasi bandar?. Sedangkan migran yang masuk tidak memiliki kelayakan tersebut. Kebanyakan mereka berkerja dalam sektor informal. ( 12 Markah) c) Huraikan masalah-masalah akibat kewujudan fenomena konurbasi Bandar tersebut.

resiko kemalangan dan . sistem jalan bandar yang tidak dapat menampung aliran trafik secara relatifnya saiz jalan semakin sempit.rezab jalan raya dan sebagainya. Urbanisasi seumpama ini digelar sebagai “Urbanisasi Palsu”. Kawasan perumahan baru akan dibuka yang melibatkan aktiviti penyahutanan. pelacuran. Sumber udara dan air juga boleh tercemar apabila penduduk. rawatan sisa kumbahan yang tidak memuaskan. 2.industri. Kesan-kesan sosial yang dihadapi penduduk bandar seperti masalah kekurangan perumahan (nilai hartanah tinggi . Kesannya saiz tanah menjadi semakin sempit dan harga tanah menjadi semakin mahal. Justeru masalah pengganguran dalam bandar akan berlaku. 5. penyalahgunaan dadah dan lain-lain yang wujud akibat kadar pengganguran dan kemiskinan bandar yang tinggi. kos hidup yang tinggi menyebabkan kualiti dan taraf hidup penduduk bandar menjadi rendah. bekalan air yang tidak bersih dan persekitaran tempat tinggal yang kotor serta sesak. Petempatan haram ini dinamakan sebagai petempatan setinggan. Relatif dengan kos hidup yang tinggi di bandar menyebabkan migran-migran tidak mampu memiliki atau menyewa rumah yang kadar sewanya begitu tinggi. rezab sungai. Keadaan ini akan merugikan kos masa. Masalah persekitaran sosial bandar. Selain daripada sumber hutan pupus dan musnah. pergerakan penduduk bandar menjadi lambat dan mengambil masa yang lama untuk tiba ke destinasi seperti ke tempat kerja.kenderaan semakin bertambah sejajar dengan peningkatan kadar urbanisasi di bandar-bandar utama. Berpunca daripada pertambahan kenderaan. 3. Meliputi masalah tekanan terhadap sumber tanah. serta mudah merebaknya penyakit berjangkit seperti denggi di lokasi-lokasi tertentu khususnya di kawasan setinggan yang sesak (slum area).ruang niaga.industri. Masalah perumahan yang akhirnya mewujudkan fenomena persetingganan. Selain itu akibat tekanan hidup dan kos hidup yang tinggi di bandar maka mudah menularnya penyakit sosial seperti jenayah. Penyakit berjangkit ini mudah merebak kerana di kawasan setinggan tidak mempunyai sistem pembentungan yang sempurna. tidak mampu dimiliki oleh pekerja yang berpendapatan rendah – ini akan mewujudkan petempatan setinggan). Ini menyebabkan darjah ketersampaian menjadi rendah walaupun pada jarak yang dekat. Oleh kerana kegiatan ekonomi migran hanya dalam sektor informal sahaja maka pendapatan yang diperolehinya adalah kecil. Pertambahan penduduk bandar pula menambahkan permintaan terhadap petempatan. 4. Apatah lagi kawasan bandar kekurangan rumah-rumah kos rendah. kepupusan dan kemerosotan sumber hutan serta pencemaran dan kerosakan sumber. Kesan kesesakan lalu lintas dan traffic jam. kemiskinan bandar akan berlaku.jaringan jalan raya dan lain-lain. Justeru jalan penyelesaian terdekat ialah membina petempatan-petempatan haram di atas tanah rezab kerajaan/swasta seperti rezab bangunan.pelacuran. Masalah ke atas sumber-sumber alam di bandar. Proses urbanisasi yang pesat akan mewujudkan persaingan guna tanah untuk petempatan. sistem perparitan dan longkang yang tidak terurus. sumber tanah juga rosak dengan pelbagai kejadian seperti hakisan tanah dan tanah runtuh.

Proses pembandaran yang pesat menyebabkan aliran migrasi penduduk terarah ke bandar berkenaan. Selain itu ketidakselesaan hidup di bandar juga dirasai khususnya di kawasan yang mengalami fenomena pulau haba dan banjir kilat. Sistem Transit Aliran Ringan (LRT) dan juga ERL. Sebagai contoh fenomena banjir kilat banyak merosakkan harta benda dan memerlukan kos yang tinggi untuk mengatasinya. Di Kuala Lumpur kerajaan terpaksa memperkenalkan sistem pengangkutan awam yang moden dan canggih untuk mengatasi masalah ini seperti penggunaan KOMUTER. 7. Kesan daripada fenomena ini ialah meningkatnya kadar pengganguran di bandar. kemudahan pengangkutan awam canggih. sakit kerongkong. Ini kerana dianggarkan hampir 50% komponen jerebu yang terdiri daripada partikulat terampai yang bersaiz 0. Kesan yang paling besar ialah ke atas sistem pernafasan. air. Manakala fenomena pulau haba pula menyebabkan penduduk sentiasa kepanasan dan kerimasan. Meningkatkan kadar pengganguran dan kemiskinan bandar.lain-lain lagi. penyakit mata dan lelah (akibat pencemaran udara). Selain itu aliran migrasi yang terlalu ramai menyebabkan peluang pekerjaan yang wujud tidak sepadan dan tidak dapat menampung penawaran tenaga kerja yang ada. kemudahan riadah dan sukan.1 mikrometer boleh menembusi sistem penapisan pernafasan dan didepositkan di dalam paru-paru.nemomia dan penyakit-penyakit yang berkaitan dengan jantung. Kawasan bandar besar dan maju lazimnya terdapat kemudahan bandar yang cukup dan moden seperti pusat membeli belah. Taraf kesihatan penduduk bandar terjejas akibat pertambahan pencemaran persekitaran seperti pencemaran udara. Dalam konteks pencemaran udara dan jerebu di kawasan bandar pula terdapat banyak kesan negatifnya ke atas kesihatan penduduk bandar. Di Kuala Lumpur. Kesannya kemiskinan bandar akan bertambah. 6. 8. bau busuk dan lain-lain lagi. Jika ini berlaku kerosakan ke atas organ pernafasan akan terjadi dan amat berisiko tinggi bagi orang yang mengidap penyakit astma (lelah). Justeru itu mereka hanya terlibat dalam sektor informal seperti buruh binaan dan penjaja. Migran yang datang dari luar bandar ini memiliki kelulusan dan kemahiran yang rendah untuk diserapkan dalam sektor ekonomi moden.01 hingga 0. Pendapatan yang diperolehi adalah kecil dan tidak mencukupi untuk menampung kos hidup yang tinggi di bandar. kemudahan hiburan dan sebagainya bagi menampung keperluan penduduk yang ramai . kemudahan pendidikan tinggi. Kualiti kesihatan penduduk akan terjejas dengan pendedahan kepada pelbagai penyakit kulit (akibat hujan asid). kemudahan hospital moden. Pulau Pinang dan Johor Baharu misalnya mengalami masalah kesesakan lalulintas yang amat teruk . Kesan-kesan positif -Kemudahan prasarana dan kemudahan bandar. Kualiti hidup penduduk bandar terjejas. Kesesakan lalulintas ini akan lebih ketara ketika pergerakan keluar masuk pekerja ke pejabat atau ke kilang mereka seperti pada sebelah pagi dan petang. bau dan bunyi. MONORAIL.

Suhu adalah salah satu unsur utama yang mengalami perubahan akibat aktiviti manusia di bandar. hospitaliti.itu. Tetapi di bandar proses ini tidak berlaku. Kelembapan udara yang rendah. Kemerosotan Kualiti Alam Sekitar 2. sektor perkhidmatan seperti bank. 9.1983. Kecerunan suhu adalah tinggi di pusat bandar kemudian semakin menurun menghala ke pinggirnya. Kesan kenaikan suhu mikro/Pulau haba bandar. 1. . Suhu yang lebih tinggi atau cuaca yang lebih panas di bandar berbanding dengan pinggir bandar. Sektor-sektor pekerjaan ini menawarkan gaji yang lumayan yang membolehkan penduduk memperolehi pendapatan yang tinggi yang seterusnya akan dapat memperbaiki taraf hidup mereka. Bangunanbangunan konkrit. Kesannya tenaga haba terus berkitar pada ruang atmosfera bandar. Peningkatan terhadap suhu di pusat bandar sehingga beberapa darjah celcius melebihi daripada suhu sekitaran di pinggir bandarnya menghasilkan satu fenomena yang dikenali sebagai Pulau Haba. Kesan terhadap persekitaran fizikal bandar akibat proses urbanisasi A. Dengan adanya kemudahan – kemudahan ini kualiti hidup dan kesejahteraan penduduk akan meningkat. medan letak kereta berbitumen merupakan bahan-bahan yang menggalakkan proses pengaliran dan simpanan haba pada siang hari sebagai haba pendam dan dibebaskan pada waktu malam bagi mengimbangi kehilangan haba di permukaan bumi.7 darjah celcius lebih tinggi 2 darjah celcius lebih tinggi 4 darjah celcius lebih tinggi 3 darjah celcius lebih tinggi 3 darjah celcius lebih tinggi a. 3. jalan-jalan berturap. Pembebasan haba dari bumi ini sepatutnya terus dilesapkan ke angkasa. Selain itu kewujudan bangunan-bangunan besar seperti Suria KLCC. Jadual: Keamatan Maksima Pulau Haba Waktu Malam Bagi Beberapa Buah Bandar di Malaysia 1973 .P/Jaya Bandar Baru Bangi Georgetown P.Pinang Johor Baharu Kota Kinabalu PULAU HABA MAKSIMA (Darjah Celcius) 6 . Kewujudan udara kering (dry air) di bandar berbanding dengan pinggirnya yang lebih lembab dan lebih nyaman. Sebaliknya haba bumi akan dihalang oleh bahan-bahan pencemar di udara yang kemudian memantulkan kembali tenaga tersebut ke bumi. PUSAT BANDAR Kuala Lumpur. Kesan-kesan positif –Kepelbagai kegiatan ekonomi Kewujudan kepelbagaian kegiatan ekonomi bandar yang saling berantaian antara satu sama lain seperti sektor perindustrian. pengangkutan sektor perniagaan secara besar-besaran telah membuka ruang kepada penduduk bandar untuk meningkatkan taraf hidup mereka. b. Menara Petronas dan Midvalley Megamall akan mencantikkan lagi landskap bandar yang kelak boleh menjadi daya tarikan pelancong.

Kekerapan kejadian hujan perolakan yang lebih tinggi di bandar yang berpunca daripada kadar sejatan permukaan yang tinggi dari haba yang lebih banyak tersimpan di bandar. Wujudnya tekanan udara yang rendah akibat suhu yang tinggi di pusat Bandar. Perlepasan banyak gas-gas rumah hijau seperti karbon dioksida. Perlepasan banyak tenaga haba di bandar yang berpunca dari sumber janakuasa kilang. Komposisi udara atau lapisan udara yang tebal diselimuti jerebu dan bahan pencemar(pollutions) khususnya dalam keadaan udara yang lebih kering di bandar.Antaranya ialah: a. Kekurangan litupan tumbuhan atau pokok-pokok peneduh yang mampu bertindak menyederhanakan suhu. Tambahan pula Lebih 50% permukaan bumi di bandar telah ditutupi dengan bitumen. b. bahan-bahan pencemar udara dan sebagainya. d. Keadaan sedemikian telah menghalang proses susupan (infiltrasi) air hujan ke dalam tanah sebaliknya lebih cepat mengalir sebagai air larian permukaan.gas-gas seperti sulfur. sumber kenderaan bergerak dan juga dari metabolisme badan manusia sendiri yang ramai tinggal di bandar. Jika sistem perparitannya tidak cekap. Kehilangan air yang cepat berlaku adalah disebabkan oleh proses sejatan yang tinggi di bandar kesan pulau haba disamping luahan ke dalam sistem saliran seperti sungai dan terus ke laut. karbon monoksida dan hidrokarbon-hidrokarbon daripada sumber-sumber kenderaan. tar/bitumen. Partikel-partikel debu. aspalt.konkrit dan aspalt. d. e. Tempoh hayat sesuatu banjir kilat adalah begitu cepat iaitu antara beberapa jam hingga satu hari sahaja. Kejadian ini dinamakan sebagai badai. c. Dengan memiliki tenaga haba yang banyak. Selain daripada itu suhu yang tinggi di bandar akan menyebabkan tekanan udaranya menjadi rendah. Fenomena Banjir Kilat dan Hujan Asid. kesan daripada pulau haba maka kadar sejatan dalam bandar adalah tinggi. Kesannya tiupan angin yang lebih kencang bertiup masuk dari luar ke pusat Bandar. Bahangan matahari yang tersimpan di waktu siang akan dibebaskan di waktu malam.nitrogen dan lain-lain yang dibebaskan dari kenderaan .karbon monoksida. Terdapat pelbagai sebab terjadinya pulau haba di bandar. 2. Ini menyebabkan angin yang lembab dari luar bandar bertiup masuk ke dalam bandar yang boleh menurunkan hujan yang lebat. Perubahan landskap yang ketara dari hutan semulajadi bertukar kepada “hutan batu”. ia tidak dapat menampung aliran air permukaan lalu mengalir-limpahkannya menyebabkan wujudnya fenomena banjir kilat. industri dan sebagainya yang juga mampu memerangkap bahangan matahari. Selain daripada itu perubahan terhadap unsur hujan di dalam bandar juga melibatkan kualiti air hujan itu sendiri.metana. Adanya banyak bahan atau sumber yang boleh menyerap dan menyimpan bahangan matahari sebagai haba pendam seperti bangunan konkrit. Ini mendorong terbentuknya awan yang akhirnya turun sebagai hujan.c.

Seperti aktiviti peneresan. Kemusnahan ekosistem dan kepelbagaian biologi.konkrit. Di Malaysia fenomena tanah runtuh yang paling dasyat ialah yang pernah berlaku dalam Tragedi Runtuhan Kondominium Highland Tower. 3. pemotongan dan perataan bukit untuk dijadikan pelbagai tapakbina.Tegasan ricih boleh meningkat kerana lampauan beban boleh menyebabkan tekanan air liang pada tanah liat bertambah. 4. Kuala Lumpur. Kawasan hutan selama ini menjadi habitat. bahu-bahu bukit yang telah di tarah dan dipotong atau di lereng-lereng bukit yang telah di teres dan diratakan untuk didirikan kondominium dan lain-lain. Puluhan hingga ratusan ribu tan metrik simen.besi cerucuk dan batu bata serta bahan domestik yang lain telah meningkatkan tegasan ricih sesebuah cerun kerana ia boleh menyebabkan lampauan beban berlaku di atas cerun terbabit. manik-manik hujan tersebut akan turun sebagai Hujan Asid. aktiviti tanah runtuh di kawasan cerun berkenaan tidak dapat dielakkan lagi. Masalah hakisan tanah. Pemotongan lereng dan kaki bukit pula akan meningkatkan tegasan pada jisim batuan atau regolith di atas permukaan cerun tersebut. Di dalam kes runtuhan Highland Tower di Hulu Kelang pada 11 Disember 1993.tolakan dan graviti bertindak pada masa yang sama. tegasan ricih terjadi akibat lampauan berat beban di atas permukaan cerun. .dan perindustrian pula bertindak sebagai nukleus kondensasi untuk menarik wap-wap air ke arahnya membentuk manik-manik hujan yang mengandungi asid seperti asid sulfurik dan juga asid nitrit. Runtuhan ialah pergerakan regolith yang berlaku di cerun-cerun yang sangat curam dan adakalanya tegak (90 darjah) seperti di tebing-tebing tinggi. Dengan adanya daya tarikan. Hujan asid akan melunturkan warna bangunan. Tegasan ini dikenali sebagai Tegasan Ricih. tanah runtuh dan tanah mendap Berpunca daripada eksploitasi terhadap tanah-tanah bandar secara berlebihan bagi menampung keperluan penduduk yang semakin bertambah. kakisan kepada monumen-monumen bersejarah juga boleh memudaratkan kesihatan manusia. maka bangunan Highland Towers menjadi tidak seimbang dan akhirnya runtuh tersungkur secara tiba-tiba memerangkap puluhan nyawa di dalamnya. Proses ini akan merendahkan kekuatan cerun dan seterusnya menyebabkan cerun di depan bangunan Highland Towers mengelangsar manakala cerun belakangnya menolak bangunan berkenaan. Apabila cerun menjadi tidak stabil. Pembinaan bangunan tinggi di lereng-lereng bukit akan menyebabkan wujudnya peningkatan beban di atas permukaan cerun berkenaan berbanding dengan keadaan asalnya. Aktiviti penyahutanan untuk pembinaan tapak bandar-bandar satelit secara langsung memusnahkan ekosistem yang sedia ada samada ekosistem hutan mahupun ekosistem akuatik seperti sungai dan paya. Jika proses kondensasi ini mencapai ke tahap tepu. Peningkatan tegasan ricih boleh menyebabkan keseimbangan cerun terganggu.

Masalah pencemaran air. Partikulat terampai ini adalah zarah-zarah pepejal yang amat halus dan ringan sifatnya bersaiz kurang daripada 10 mikrometer serta boleh terapung dalam udara dalam tempoh waktu yang lama. habuk gergaji dan simen. kawasan pelupusan sampah yang menyebabkab kualiti udara terjejas. Meliputi pencemaran sungai.asap pembakaran terbuka dari kawasan pelupusan sampah.membekalkan sumber makanan kepada pelbagai spesis fauna dan flora.kolam dan takungan semulajadi. sisa kumbahan dan juga sisa kilang yang menjejaskan kualiti air bersih dari sungai.habuk. muara/pelabuhan.debu dan sebagainya di dalam atmosfera yang mana ia boleh mengubah kuantiti. Misalnya oleh partikulatpartikulat seperti debu halus. air bawah tanah.asap dan habuk. tasik. Pencemaran Alam Sekitar 1. Proses penyerakan dan penyerapan cahaya matahari oleh partikulat-partikulat terampai ini dinamakan sebagai “Serakan Mie (Mie Scattering)” dan ianya boleh mengurangkan jarak penglihatan. B. Indeks kemerosotan kualiti air bersih (kadar pencemaran air) dari pelbagai sumber ini boleh diukur melalui pelbagai indikator . partikulat terampai ini dikenali sebagai PM10 (disebut PM ten).zarah. air hujan/hujan asid dan lain-lain yang berpunca daripada sisa domestik/perumahan dari penduduk bandar. asap kenderaan dan lain-lain yang menjadi penyumbang utama kepada masalah jerebu. Partikel terampai (Partikulat) ini terbentuk di dalam keadaan cuaca kering (Dry Air) dan udaranya yang stabil yang menghasilkan satu lapisan kabus nipis menyelimuti ruang atmosfera sesuatu kawasan. 2. Partikel-partikel ini boleh menyerak dan menyerap cahaya matahari. lantas menyebabkan keadaan sekelilingnya menjadi kabur dan kurang jelas. Daripada sudut sains alam sekitar. Manakala Jerebu (Haze) pula boleh ditakrifkan sebagai “Partikel-partikel terampai di atmosfera dalam kepekatan yang tinggi. Pencemaran udara berlaku dengan kehadiran satu atau lebih daripada bahan cemar (Pollutions) seperti gas-gas. Apabila ia ditebang kepelbagaian biologinya akan turut musnah. Masalah pencemaran udara dan jerebu. bahan berbau. Akibat pertambahan bilangan kenderaan yang seiringan dengan pertambahan penduduk bandar serta pertambahan kawasan-kawasan perindustrian.kualiti dan sifat atmosfera tersebut dan akhirnya boleh memberikan kesan negatif kepada persekitaran fizikal sesuatu kawasan khususnya di bandar. Partikulat terampai boleh terdiri daripada pelbagai jenis umpamanya debu halus . Paya-paya yang ditimbus serta sungai-sungai yang tercemar akibat kelodak dan lumpur pula boleh memusnahkan rantaian makanan hidupan akuatik.

Bunyi bising akibat kenderaan dan kilang terutama di kawasan bandar yang sesak. (15 Markah) .seperti kandungan Permintaan Oksigen Biologikal (BOD). CONTOH SOALAN a) Mengapakah kadar pembandaran yang dialami oleh negara-negara sedang membangun pada masa kini lebih pesat berbanding dengan negara-negara maju.N). Pencemaran berlaku akibat pembuangan sisa-sisa toksik daripada kilang-kilang tanpa melalui proses rawatan atau dibuang ditempat yang tidak sepatutnya. Pencemaran sisa toksik. Pencemaran Tanih Pencemaran tanih berlaku akibat proses larut resap sisa-sisa toksik dan bahan –bahan buangan oleh tanih menyebabkan kesburan tahih terjejas. Pencemaran bunyi dan pencemaran bau. . Nilai Keasidan ( pH) disamping perubahan warna dan bau yang ada di dalam sesuatu sumber air tersebut. Peningkatan jumlah penduduk juga menyebabkan adalah relatf dengan pembuangan sampah. Pencemaran bau khususnya di kawasan pelupusan sampah hasil buangan domestik. ( 10 Markah) b) Kadar pembandaran yang pesat dialami oleh negara-negara sedang membangun pada masa kini menimbulkan pelbagai kesan positif dan negatif. Ini Menyebabkan tanih hilanh kesuburan. Sisa-sisa toksik ditanam didalam tanah menyebabkan sumber tanih musnah. Bincangkan pernyataan ini. Pencemaran sampah sarap Berlaku akibat jumlah penduduk yang meningkat yang membuang sampah merata-rata. Contoh-Contoh pencemaran sumber air yang serius di kawasan bandar ialah seperti kes pencemaran Sungai Gombak dan Sungai Kelang di bandaraya Kuala Lumpur dan Sungai Pinang di George Town. kandungan bakteria Escherichia Coli (E. Coli). 4. 3. kandungan Amoniakal Nitrogen (NH3 . Pulau Pinang. 5. kandungan Pepejal Terampai (SS). 6.

pelajar akan dapat: 1. Terdapat pelbagai jenis graf garis iaitu graf garis mudah. graf garis majmuk dan juga graf garis banyak.TEMA 3: TRASFORMASI DESA DAN PERBANDARAN TAJUK Kemahiran Amali SUB TAJUK Membina Dan Mentafsir Peta Kloroplet HASIL PEMBELAJARAN Diakhir pembelajaran. Langkah 2: Pilih satu skala yang sesuai yang boleh meliputi semua data dan boleh diplotkan di dalam sehelai kertas graf sahaja. Membina Graf Garis. Mentafsir pola atau corak peta kloroplet ISI-ISI PEMBELAJARAN A. Graf garis ialah garisan yang menyambungkan titik-titik (poin) di atas kertas graf yang mengandungi paksi X dan paksi Y. Gerak kerja Membina Graf Garis (Poligraf): Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan kenalpastikan nilai maksima serta nilai minima. Sebaiknya skala yang dipilih tidak terlalu . Membina peta kloroplet dengan baik 2. Di peringkat ini graf garis yang hendak dibina ialah graf garis banyak (poligraf).

0 Tahun 1990 228. Langkah 4: Tandakan setiap nilai data yang terdapat dalam soalan. Penandaan nilai mestilah bermula di atas paksi X.9 167. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk boleh ditulis di hujung setiap garisan yang telah diplot itu). Tandakan nilai bagi setiap 1 CM di atas paksi Y dan nyatakan unitnya dihujung paksi tersebut. skala dan petunjuk. Menganalisis dan mentafsir Graf Garis.6 a) Berdasarkan jadual 1. . lukis sebuah graf garis untuk menunjukkan bilangan penduduk bandar bagi setiap benua antara tahun 1950 hingga 2025.2 494.5 206. Oleh sebab itu bagi nilai yang pertama di atas paksi Y iaitu 0 dan tahun yang pertama di atas paksi Y mestilah bermula di persilangan paksi X dan Y tersebut) Langkah 5: Lengkapkan graf anda dengan tajuk. Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas graf.9 2025 (Anggaran ) 957. Paksi X mewakili tahun manakala paksi Y mewakili nilai. Lihat Contoh 1 di bawah: Contoh 1: Jadual 1 menunjukkan bilangan penduduk bandar mengikut benua-benua di dunia pada tahun 1950 hingga 2025 (anggaran) Jadual 1: Menunjukkan Bilangan Penduduk Bandar Mengikut Benua-Benua di Dunia pada tahun 1950 .9 1970 81.2025 (unit: Juta orang) Benua 1950 Afrika Amerika Latin Amerika Utara Asia Eropah 32. tidak boleh sama sekali dijarakkan dari paksi X.9 67.5 577.7 106.9 758.8 162.9 325.1 297. Langkah 3: Sediakan paksi X dan paksi Y di atas kertas graf.besar atau terlalu kecil sehingga mencacatkan kesan nampak (Visual impact) graf garis yang dilukis itu.8 289.9 662. (Ingat – Plotan bagi graf garis mestilah bermula di atas Paksi X. Sambungkan setiap nilai menjadi garisan-garisan.8 2399.5 441.1 230.8 927.

tetapi agak sederhana dan trendnya tidak sepantas benua Asia mahupun Afrika. Antaranya ialah: 2. benua Afrika dan Benua Amerika Latin menunjukkan trend peningkatan yang tinggi.kewanga n dan lain-lain telah berkembang dengan begitu pesat di bandar sejajar dengan dasar kerajaan di negara-negara sedang membangun untuk memajukan negara masing-masing. Pola atau trend peningkatan atau penurunan secara gradual (perlahanlahan) Pola atau trend yang stabil – konstan (garis lurus yang mendatar) Pola atau trend yang tidak stabil/tidak menentu – mengalami kenaikan dan penurunan dalam tempoh masa yang tertentu. . Pembangunan ekonomi bandar yang pesat selepas tahun 1970. meramalkan kesan jangka panjang dan sebagainya. Justeru kita boleh merumuskan ke tiga-tiga benua ini mempunyai sumbangan terbesar dalam mempengaruhi kadar pembandaran di dunia masa kini. Iaitu : v) vi) vii) viii) Pola atau trend peningkatan atau penurunan secara mendadak. Lihat contoh soalan pentafsiran di bawah: b) Berdasarkan graf yang anda lukis itu. Benua Amerika Latin pula walaupun meningkat. Sebenarnya negara-negara dunia ke tiga khususnya negara-negara sedang membangun kini sedang mengalami pertambahan penduduk bandar yang pesat melebihi kadar purata pertambahan penduduk bandar sedunia.Menganalisis graf garis memerlukan kemahiran mengadunkan pengentahuan sedia ada dengan pola atau bentuk graf yang terhasil. benua Asia. Terdapat empat jenis pola atau corak atau trend atau arah alir yang boleh dikenalpasti dari sesebuah graf garis.perindustrian. Pada keseluruhannya. Pelbagai sektor ekonomi moden seperti perniagaan. sebab-sebab mengapa pola tersebut bersifat demikian dan juga elemen kajian masa depan (KMD) seperti mencadangkan langkah. Paling ketara sekali ialah benua Asia yang meningkat secara mendadak selepas tahun 1970 dikuti oleh benua Afrika selepas tahun 1990. Trend pembandaran yang pesat di Asia dan Afrika disebabkan oleh beberapa faktor. Afrika dan Amerika Latin mengalami kadar pertambahan purata penduduk bandar lebih daripada 4% setahun berbanding dengan benua Eropah dan Amerika Utara yang hanya di sekitar 2% sahaja setahun. jelaskan mengapa trend kadar urbanisasi yang dialami oleh benua yang terdiri daripada negara maju dan benua yang terdiri daripada negara sedang membangun adalah berbeza-beza.perkhidmatan. Benua Asia. Komponen penganalisisan dan pentafsiran merangkumi pola atau corak graf yang terhasil. Jawapannya: Trend Pembandaran di Negara Negara Sedang Membangun 1.

Kestabilan Politik dan Ekonomi. saiz pertanian menjadi semakin sempit relatif dengan penduduk yang semakin bertambah. Pada amnya selepas tahun 1970 dan khususnya era 1990-an pembangunan pembandaran tidak lagi menumpu kepada bandar-bandar utama sahaja. Justeru ia menjadi tarikan utama golongan muda di desa berhijrah ke bandar-bandar besar dan akhirnya menambahkan bilangan penduduk bandar dengan begitu cepat. Taiwan dan juga Hong Kong. Ini bererti selebihnya bolehlah dikira . 5. Tamatnya perang dunia ke dua (1939 . Berlawanan dengan sektor ekonomi moden yang berkembang dengan pesat di bandar. 4. Banyak negara dunia ke tiga sudah merdeka dan bebas dari belenggu penjajahan dan peperangan.Sektor yang paling penting sekali ialah sektor perindustrian. Kemunduran Sektor Ekonomi Desa Khususnya Sektor Pertanian.gaji dan pendapatan yang lumayan. Faktor Demografi Pertambahan penduduk bandar juga dipengaruhi oleh faktor semulajadi yang berpunca daripada peningkatan kadar kelahiran dan pengurangan kadar kematian penduduk dalam bandar itu sendiri. Ini menyebabkan trend pembandaran menjadi lebih pesat lagi. Perkembangan pesat sektor industri terutama sekali di bandar-bandar besar telah mempercepatkan proses migrasi desa ke bandar. pembangunan bandar-bandar bersaiz sederhana dan bandar kecil difokuskan melalui penyelerakan industri dari pusat ke pinggir bandar atau ke wilayahwilayah yang kurang maju. Kemunculan negara-negara ini pastinya mempercepatkan lagi proses pembandaran di negaranya yang biasanya bergerak seiringan dengan proses perindustrian. Telah dianggarkan sebelumnya pertambahan penduduk bandar akibat migrasi dari desa ialah antara 60% hingga 80%. Justeru ini memberikan ruang dan peluang kepada kebanyakan negara melaksanakan polisi dan program pembandaran negara masing-masing ke arah pemodenan dan kemajuan sosio-ekonominya. pada masa yang sama sektor pertanian di desa terus mundur dan ketinggalan.pakej perkerjaan dan kemudahan/insentif yang menarik. sumber-sumber pengeluaran yang ada semakin terhad dan tidak mencukupi untuk menampung keperluan penduduk. Kesannya buruhburuh pertanian terpaksa berhijrah ke bandar demi mengejar keperluan dan kemewahan hidup. Oleh itu migrasi menjadi faktor terpenting menyumbangkan kepada proses pembandaran. Program pembandaran yang lebih sistematik dilaksanakan. 3. Sektor pertanian tradisional tidak mampu menampung lebihan buruh di desa.1945) membolehkan politik dunia menjadi stabil dalam jangka masa yang panjang. Ini kerana industri menawarkan peluang perkerjaan yang luas. Tegasnya “dualisme ekonomi” yang ketara antara desa dengan bandar telah menggalakkan migrasi ke bandar yang menjadi penyebab utama mewujudkan trend pembandaran yang pesat dan mendadak di negara-negara dunia ke tiga. Kawasan desa mengalami tekanan penduduk. Era 1990-an menyaksikan banyak negara dunia ke tiga telah muncul sebagai Negara Industri Baru (NIC) seperti Korea Selatan. Di kebanyakan negara sedang membangun perpindahan penduduk dari desa ke bandar telah menyumbangkan 60% hingga 80% daripada jumlah pertambahan penduduk di bandar.

. pencemaran. kegagalan program kawalan penduduk khususnya perancangan keluarga akibat taraf pendidikan yang masih rendah. Manakala penduduk yang terlalu menumpu ke bandar utama sahaja akan menyebabkan bandar utama menghadapi pelbagai masalah seperti setinggan. 6. Iaitu kewujudan sebuah sahaja bandar terbesar yang saiznya berpuluh-puluh kali ganda lebih besar berbanding dengan bandar ke dua dalam negara tersebut serta ia langsung tidak boleh ditandingi oleh bandar-bandar yang lain. halangan agama dan adat yang masih kuat dipegang oleh migran-migran yang berhijrah ke bandar. bertambahnya kemajuan taraf kesihatan dan teknologi perubatan yang dapat mengawal pelbagai penyakit merbahaya seterusnya dapat mengurangkan resiko kematian bayi (meningkatkan kadar kelahiran sekaligus mengurangkan kadar kematian) disamping meningkatkan jangka hayat penduduk bandar. bandar-bandar utama (Melebihi 1 juta orang) yang menjadi tumpuan penduduk ialah seperti. pengganguran dan kemiskinan bandar. Proses urbanisasi di negara-negara dunia ketiga juga memperlihatkan trend pembandaran yang memusat/menumpu kepada bandar-bandar utama sahaja. Trend pembandaran yang memusat ke sebuah bandar utama sahaja dalam sesebuah negara itu akhirnya akan mewujudkan “Bandaraya Primat”. Perkahwinan di usia muda akan meningkatkan aras kesuburan (fertiliti). Manakala di Benua Afrika pula bandar-bandar seperti Cape Town dan Johanesberg di Afrika Selatan. Trend Pembandaran di Negara-Negara Maju. Ada tiga sebab penting mengapa kadar pertumbuhan penduduk semulajadi di bandar-bandar negara-negara dunia ke tiga lebih pesat berbanding dengan negara maju. masalah sosial. Proses pembandaran yang seumpama ini dinamakan sebagai “Pembandaran Palsu” (False Urbanization) dan ianya amat jelas sekali banyak berlaku di negara dunia ke tiga (negara sedang membangun). Di Asia Tenggara bandar-bandar seperti Bangkok di Thailand. 7. Pertama. Menjelang tahun 2000 hampir 63% daripada jumlah penduduk bandar di negaranegara sedang membangun tinggal di bandar-bandar utamanya. Ketiga-tiga sebab ini mempercepatkan lagi pertambahan penduduk bandar yang sedia ramai itu. Manila di Filipina dan Mexico City di Mexico. Ke dua. sekaligus meningkatkan kelahiran. Brasilia dan Sao Paolo di Brazil.sebagai berpunca daripada pertambahan semulajadi. Penumpuan penduduk di bandar-bandar utama yang melebihi 1 juta orang adalah ketara sekali. Kewujudan bandaraya primat menunjukkan pembangunan yang dialami oleh negara berkenaan adalah tidak seimbang/tidak menyeluruh. Lima di Peru. amalan perkahwinan pada usia muda dikalangan penduduk bandar yang sebahagian besarnya berada dalam kumpulan umur subur yang ramai ( 15 hingga 44) tahun.pembentungan dan juga alam sekitar bandar. Di benua Amerika Selatan. Misalnya Bangkok di Thailand. Jakarta di Indonesia. Kuala Lumpur di Malaysia. Addis Ababa di Habsyah. Kinshaha dan Luanda di Anggola. Manila di Filipina dan lain-lain. Caracas di Venuzuela dan lain-lain. Dakar di Senegal dan sebagainya. Mexico City di Mexico. Buenos Aires di Argentina. Ke tiga.

Perbezaan masa hampir satu abad ini menyebabkan negara-negara dunia ke tiga begitu jauh tertinggal.3% hingga 0.0% setahun.Boston dan New York. Ada beberapa sebab mengapa trend pembandaran di negara-negara maju pada masa kini adalah perlahan. Negara-negara maju khususnya di benua Eropah dan Amerika Utara mengalami sejarah dan proses pembandaran yang lebih awal berbanding dengan benua Asia. 3. Kepesatan urbanisasi di Asia pada masa kini telahpun berlaku di Eropah 100 tahun yang lalu.0% setahun. Pengaruh Revolusi Industri. Perkembangan perindustrian yang begitu pesat akhirnya mencantumkan bandar-bandar industri di Amerika Syarikat membentuk bandar megalopolis yang pertama di dunia yang menganjur dari Boston ke Washington yang mempunyai jumlah penduduk melebihi 40 juta orang. Sejajar dengan kadar pertumbuhan penduduk semulajadi negara-negara maju yang perlahan maka pertumbuhan penduduk di dalam bandar-bandarnya juga adalah perlahan sahaja. Justeru tidak hairanlah jika negara-negara Eropah dan Amerika Syarikat mengalami trend yang perlahan pada masa kini kerana proses urbanisasinya sudah hampir maksima.5% setahun manakala di United Kingdom = 0. London. 2. Perancis. Jadi perkembangan urbanisasi di bandar-bandar ini sudahpun tepu/maksima. Terdapat pelbagai sebab mengapa kadar pertumbuhan penduduk bandar-bandar negara maju adalah rendah. organisasi dan kehidupan masyarakat Eropah pada masa itu ke arah kehidupan moden. Amerika Syarikat dan Kanada mempunyai jumlah penduduk yang tinggal di bandar antara 70% hingga 80% daripada jumlah keseluruhan penduduknya. di Amerika Syarikat = 1.Afrika dan juga Amerika Latin. Antaranya ialah: 1. Misalnya Paris. Kepesatan urbanisasi di Eropah yang berlaku 100 tahun yang lalu sememangnya disebabkan oleh pengaruh revolusi industri. Akhirnya pusat-pusat perindustrian tersebut muncul sebagai bandar-bandar industri yang besar.4 % di Amerika Syarikat pula ialah antara 0. Pertama berkait dengan peningkatan taraf pendidikan dan sosio-ekonomi penduduk yang menyebabkan . Colonge. Di Amerika Syarikat pula kawasan-kawasan seperti Chicago. Stuttgart-Frankfurt dan lain-lain lagi.Berdasarkan jadual yang diberi.0 % setahun berbanding dengan negara-negara di benua Asia dan Afrika yang melebihi 2. Manchester-Liverpool. St. Misalnya kadar pertumbuhan tahunan penduduk bandar di Kanada hanyalah 2. Detroit. Misalnya di United Kingdom kadar pertumbuhan penduduk tahunan bandarnya antara tahun 1993 hingga 1997 ialah antara 0. Misalnya negara-negara seperti United Kingdom. Seperti apa yang berlaku di Asia pada masa kini. negara maju diwakili oleh Benua Eropah dan Benua Amerika Utara. Oleh itu tidak hairanlah jika pada masa kini trend pertumbuhannya menjadi perlahan. Proses pembandaran yang pesat di Eropah bermula sejak Revolusi Perindustrian lagi (awal abad ke 19) sedangkan benua-benua lain khususnya Asia di penghujung abad ke 19.9% hingga 1. Benelux-Ruhr. Trend pembandaran di kedua-dua benua ini memperlihatkan peningkatan yang perlahan (gradual) atau stabil. Migrasi beramai-ramai meninggalkan desa menuju ke pusat-pusat perindustrian baru yang menawarkan pelbagai peluang perkerjaan.5% setahun. revolusi industri telah menukarkan budaya.Louis. Proses pembandaran pada masa kini berlaku tetapi kadarnya sedikit/perlahan sahaja. . Faktor Pertumbuhan Penduduk Semulajadi Bandar Negara-Negara Maju.

Selain daripada pertumbuhan penduduk bandar yang perlahan.program perancangan keluarga berjaya dilaksanakan. Pada amnya graf bar terdiri daripada tiga jenis iaitu graf bar komponen. Jika di negara sedang membangun pola pembandaran yang memusat ke bandar-bandar utama tetapi di negara maju pola penyebaran pembandaran dari pusat ke pinggir berlaku. Trend penyebaran keluar urbanisasi dari pusat ke pinggir ini membolehkan pembangunan di negara-negara maju lebih seimbang sifatnya berbanding dengan negara sedang membangun. Graf bar cermin pula mempunyai nilai paksi tegak yang positif dan negatif. Misalnya jika data itu melibatkan perubahan (angka positif dan negatif) maka graf bar yang sesuai dibina ialah graf bar cermin. Bandar-bandar utama sebenarnya sudahpun tepu malah sesetengahnya membentuk megalopolis. Kedua. Konsep: Graf bar atau graf palang ialah graf yang mempunyai turus-turus secara menegak. Langkah 4: Tandakan setiap nilai data yang terdapat dalam soalan. Justeru proses urbnanisasi tersebar ke bandarbandar sederhana dan bandar kecil di dalam negara tersebut. Seterusnya buat plotan . Nikmat pembandaran juga dirasai oleh kawasan-kawasan pedalaman. Langkah 3: Sediakan paksi X dan paksi Y di atas kertas graf. bar komponen atau graf bar cermin. Pilih satu skala yang sesuai yang boleh meliputi semua data dan boleh diplotkan di dalam sehelai kertas graf sahaja. Kenalpastikan kaedah graf bar yang hendak dibina samada bar kompaun. Justeru itu mereka mengamalkan saiz keluarga kecil di samping amalan perkahwinan lewat yang sudah tentunya mengurangkan aras kesuburan (fertiliti). Ini sudah tentu memperlahankan kadar urbanisasinya. trend urbanisasi di negara-negara maju juga berbeza dengan negara sedang membangun daripada segi arah aliran pembandaran. Paksi X berada di tengah graf. graf bar kompaun dan juga graf bar cermin. Sebaiknya skala yang dipilih tidak terlalu besar atau terlalu kecil sehingga mencacatkan kesan nampak (Visual impact) graf bar yang dilukis itu. Graf bar komponen atau graf bar majmuk mempunyai turus yang bertingkat-tingkat manakala graf bar kompaun mempunyai turus yang berbaris-baris. Membina Graf Bar. Penandaan nilai mestilah dijarakkan dari paksi Y (sebaik-baiknya berjarak 1 CM). di sebelah atasnya paksi Y yang bernilai positif manakala di sebelah bawahnya ialah paksi Y yang bernilai negatif. perubahan sikap dan status quo masyarakat maju yang lebih mementingkan kerjaya serta kebebasan. Tandakan nilai bagi setiap 1 CM di atas paksi Y dan nyatakan unitnya dihujung paksi tersebut. 4. Paksi X mewakili tahun/elemen/unsur manakala paksi Y mewakili nilai. Kesannya pertambahan penduduk di dalam bandar-bandar di negara maju adalah sedikit sahaja. Langkah 2: Kenalpastikan nilai maksima serta nilai minima dalam data tersebut. Gerakerja Membina Graf Bar: Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan baca soalan dengan teliti.

648 445.Per.100 1.100 2. Negeri Johor Kedah Kelantan Melaka Negeri Sembilan Pahang Perak Perlis Pulau Pinang Selangor Terengganu Wil.057 348.bar atau turus mengikut nilai-nilai data yang terdapat dalam soalan.411 946.613 (a) Dengan menggunakan jadual 2.500 598.259.Kuala Lumpur MALAYSIA Jumlah Penduduk (orang) 2.563 685. Jadual 2: Jumlah Penduduk mengikut negeri dan Jumlah Penduduk Luar Bandar bagi setiap negeri di Semenanjung Malaysia pada tahun 2000. kirakan peratus penduduk bandar di setiap negeri Semenanjung Malaysia pada tahun 2000 dan tunjukkan peratus penduduk bandar tersebut melalui sebuah graf bar yang sesuai.900 23.269 300.806 6.500 1.130.934 929.731.800 1.263. Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas graf.860 149. Lihat Contoh 2 di bawah: Contoh 2: Jadual 2 menunjukkan jumlah penduduk mengikut negeri dan jumlah penduduk luar bandar bagi setiap negeri di Semenanjung Malaysia pada tahun 2000.000 230.400 3.190.064. Oleh sebab itu plotan bar adalah berlawanan dengan plotan graf garis.605.507 577.900 849. Jika graf garis perlu rapat dan bermula di atas paksi Y manakala plotan bar mesti renggang dari paksi Y dan renggang antara bar-bar yang dibina) Langkah 5: Lengkapkan graf anda dengan tajuk. skala dan petunjuk.624.600 Jumlah Penduduk Luar Bandar (orang) 1.295 874.561.263 175.319.200 1. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk di tulis di ruang bawah graf bar).800 1. . (Ingat – Plotan bagi graf bar mestilah dijarakkan antara satu bar dengan bar yang lain.423.287.700 1.

8% 35.789 615.294 1.Pinang Selangor Terengganu WP.423. Menganalisis dan mentafsir Graf Bar.231 298.6% 33.8% 47.140 81.1% 89.566 675.444.293 486.4% 42.506 444. Penduduk Luar Bandar) Penduduk Bandar (Orang) 1.Sembilan Pahang Perak Perlis P.3% 86.4% 49.Jadual Menunjukkan Pengiraan Peratus Penduduk Bandar bagi setiap negeri di Semenanjung Malaysia Negeri Jumlah Penduduk Bandar = (Jum.437 1. .537 1.1% 39. Penduduk – Jum.084. Penduduk Bandar x 100% Jumlah Penduduk % Penduduk Bandar 56.252 404.343 2.900 Peratus Penduduk Bandar = Jum.7% 100% Johor Kedah Kelantan Melaka N.L.939.7% 67.540.K.4% 45.

Misalnya tumpuan industri di bandar-bandar besar telah mencipta banyak peluang pekerjaan dan seterusnya menggalakkan migrasi masuk . Ini mendorong kemasukan pelaburan pertambahan industri dan perkhidmatan dan seterusnya mempercepatkan kadar pembandaran yang telah sedia . Adanya kemudahan pendidikan dan kemudahan sosial yang lebih baik di sebelah pantai barat. Tumpuan sektor ekonomi moden seperti industri. Meliputi Institusi pendidian tinggi. Sebab-sebab kadar pembandaran di negeri-negeri pantai barat semenanjung lebih tinggi berbanding dengan negeri-negeri pantai timur: 1. kesan serta cadangan mengatasi hasil daripada sesuatu bentuk bar yang terhasil. 3. 2. Di peringkat ini calon mestilah berupaya mengadunkan pengentahuan yang dimilikinya dengan kemahiran amali yang dibuat.Sepertimana graf garis.jaringan pengangkutan. kemudahan reakreasi dan hiburan .perkhidmatan dan perniagaan adalah di bandar-bandar besar di sebelah pantai barat semenanjung. Komposisi umur ini adalah subur dan cenderung meningkatkan kelahiran. Negeri-negeri di pantai barat lebih awal mengalami proses pembandaran moden semenjak zaman penjajah lagi.meningkatkan kadar pembandaran (jumlah penduduk badar). Kumpulan umur muda adalah penghijrah utama dan menetap di bandar-bandar besar pantai barat semenanjung. 4. ( b) Berdasarkan graf yang telah anda lukis itu. kemudahan perumahan dan kemudahan asas yang menjadi tarikan penduduk dari negeri-negeri lain . jelaskan mengapakah kadar pembandaran yang dialami oleh negeri-negeri pantai barat semenanjung lebih tinggi berbanding dengan negeri-negeri di pantai timurnya. Peningkatan kadar kelahiran di bandar. Justeru itu kemudahan asas. kemudahan perhubungan. graf bar juga perlu dianalisis dan ditafsirkan daripada segi polanya.penduduk bandar terus bertambah/kadar pembandaran meningkat dengan cepat. Disokong dengan faktor-faktor peningkatan taraf hidup/pendapatan yang lebih tinggi dan mampu menampung saiz keluarga yang lebih besar serta adanya kemudahan perubatan yang lebih baik dll yang mendorong kepada pertambahan penduduk bandar. Faktor sejarah pembandaran. sebab-sebab.pusat-pusat perkhidmatan telah sedia wujud. Lihat contoh soalan analisis di bawah.

. Tajuk Globalisasi Ekonomi. Aras 2: • Menghuraikan aspek saling bergantung antara kawasan/negara. Aras 3: • Menjelaskan sebab perlunya bekerjasama antara kawasan/negara.TEMA 4 : GLOBALISASI SERANTAU Tema EKONOMI DAN KERJASAMA Globalisasi Ekonomi dan Kerjasama Serantau. Sub Tajuk 4.1 Saling Kebergantungan Antara Kawasan. Masa 2 Waktu ( 80 minit) Hasil Pembelajaran Setelah selesai mempelajari sub tajuk ini pelajar akan dapat: Aras 1: • Menyatakan maksud globalisasi ekonomi.

penghapusan skim keutamaan dagangan (PTA). penghapusan dasar kawalan modal berpilih dll. Sisipan Konsep a) Globalisasi Ekonomi.• Kemahiran Amali : Membina. Konsep Dunia tanpa smpadan. Globalisasi ekonomi ialah satu proses dimana sempadan ekonomi negara-negara di dunia kini semakin runtuh dan seluruh dunia (globe) kini menjadi satu unit yang boleh dihubungkan dengan cepat. mudah . Iaitu dasar penghapusan segala peraturan dan sekatan ekonomi yang diamalkan oleh sesebuah negara yang selama ini menghalang aktiviti perdagangan seperti penghapusan dasar perlindungan. Persaingan pasaran dan ekonomi akan menjadi terbuka dan bebas ) c) Deregulasi Ekonomi.pantas dan rapat ) b) Liberalisasi Ekonomi.penghapusan sekatan tarif. Isi-Isi Pembelajaran (a) Aspek saling kebergantungan antara kawasan: (i) Pelaburan (ii) Teknologi (iii) Pengeluaran (iv) Pasaran (v) Bekalan buruh (b) Sebab-sebab perlunya kerjasama antara kawasan/negara: (i) Kecekapan ekonomi (ii) Daya saing (iii) Pengkhususan (iv) Penyertaan dalam ekonomi dunia Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru – 10 Minit ) a) Guru Memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas. (Iaitu dasar pasaran bebas yang memberikan peluang kepada sesiapa sahaja termasuk pemodalpemodal asing memasuki seterusnya menguasai pasaran dan ekonomi sesebuah negara tanpa batas. liberalisasi ekonomi dan deregulasi ekonomi. menganalisis dan mentafsir graf bar cermin berasaskan data imbangan perdagangan. penghapusan subsidi. Langkah 2: (Diskusi Pelajar – 20 Minit ) . b) Guru menjelaskan tiga konsep penting – globalisasi ekonomi.

pengkhususan dan penyertaan dalam ekonomi dunia. Mengira imbangan perdagangan (Defisit dan Infisit) Melukis graf bar cermin.teknologi. Sebab-sebab perlunya bekerjasama antara negara/kawasan daripada segi: kecekapan ekonomi. Contoh Soalan Yang relevan Jadual 1 di bawah menunjukkan nilai eksport dan import Malaysia dengan beberapa buah negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002. Negara-negara Asia Pasifik terpilih Eksport RM: Juta Import . daya saing. Langkah 4 ( Mentafsir dan Menganalisis Data Import – Eksport Malaysia mengikut kumpulan negara – 30 Minit) a) Guru mengedarkan data perdagangan luar Malaysia mengikut kumpulan negara dan pelajar dibantu untuk: i) ii) iii) iv) v) Mengenalpasti pola dan aliran perdagangan. i) Setiap kumpulan membentangkan hasil perbincangan. Menganalisis sebab.pasaran dan bekalan buruh. Meramalkan kesan jangka panjang sebagai satu kajian masa depan (KMD) Langkah 5 ( Rumusan Hasil Pembelajaran – 5 minit) Guru merumuskan setiap langkah pembelajaran di atas dan menyatakan kecapaian objektifnya.Pelajar diagehkan kepada beberapa kumpulan untuk membincangkan dua aspek berikut: ix) x) Saling kebergantungan antara negara/kawasan daripada segi pelaburan. Jadual 1: Nilai Eksport dan Import (RM: Juta) Malaysia dengan beberapa buah Negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002. ii) Guru bersama dengan kumpulan pelajar lain membuat pembetulan dan penambahbaikan terhadap hasil pembentangan.pengeluaran. (Nota: Perbincangan mestilah berasaskan prinsip: FHC – Fakta diikuti oleh Huraian dan dilengkapi dengan contoh-contoh yang spesifik) Langkah 3 (Pembentangan Hasil Perbincangan – 20 Minit) Pembentangan hasil perbincangan dan penambahbaikan.

1 213.7 3.5 Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia.838.5 13.581.Thailand Indonesia Singapura Jepun Taiwan China JUMLAH 3.6 .724.5 44.236.9 12.635.9 18.1 4.2 3. [ 6 Markah ] Formula Mengira Imbangan Perdagangan (EKSPORT ▬ IMPORT) Pemarkahan: Negara Asia Pasifik Terpilih Imbangan Perdagangan (EKSPORT ▬ IMPORT) (RM: Juta) Markah Thailand Indonesia Singapura Jepun Taiwan China Pemarkahan: 205. [6 Markah] b) Lukis sebuah graf bar yang sesuai untuk menunjukkan imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.559. a) Berdasarkan jadual 1 di atas.9 3. [ 9 Markah] Penilaian Jawapan a) Mengira imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.019. kirakan imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.1 19.8 .4 1 Negara = 1 Markah.414.422.9 47.0 5.576.2 2.0 1.8 7.398.909.923. [10 Markah] c) Jelaskan mengapa Malaysia perlu berkerjasama dengan negara-negara serantau.978. 1 1 1 1 1 1 MAX 6 Markah .703.203.3 403.988.4.

perindustrian. (2) Memperolehi keuntungan daripada segi perluasan saiz pasaran. (4) Memperolehi keuntungan daripada segi perkongsian pelaburan modal/kewangan menerusi perlaksanaan konsep dan kaedah pelaburan silang (cross invesment) serta pelaburan bersama. [9 Markah] Sebab-sebab Malaysia perlu bekerjasama dengan negara-negara serantau ialah untuk: (1) Memperolehi keuntungan dalam konteks meningkatkan aliran perdagangan antara negara. Misalnya perdagangan intra-ASEAN. Contohnya di dalam AFTA. . (5) Memperolehi keuntungan daripada keadaan saling melengkapi (Complementary) khususnya dalam konteks pengkhususan pengeluaran barangan industri pembuatan dan perkhidmatan serta sumber dan tenaga.b) Lukis sebuah graf bar yang sesuai untuk menunjukkan imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002. perhutanan. Hal ini dicapai menerusi Perjanjian Keutamaan Perdagangan (PTA). (3) Memperolehi keuntungan dalam konteks perkongsian teknologi . Kebersihan dan kesempurnaan Markah 1 1 1 6 1 MAX 10 c) Jelaskan mengapa Malaysia perlu berkerjasama dengan negara-negara serantau. pertanian. R & D dan inovasi baru dalam pelbagai bidang. tenaga. kewangan dan lain-lain.telekomunikasi.pengangkutan. [10 Markah] Melukis Graf Bar Cermin Item Pemarkahan Tajuk/Kaedah yang betul Skala yang sesuai Petunjuk Plotan (1 negara = 1 markah). Kesan-kesan positif perluasan pasaran diperoleh melalui pertambahan penduduk. peningkatan kuasa beli yang menyebabkan barangan dan perkhidmatan boleh dijual ke serata negara.

Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah. Jabatan Statistik Malaysia.(6) Memperolehi keuntungan dalam konteks pengaliran buruh dan kepakaran. 366 – 375. 2005. Bab 13 – Interaksi Antara Kawasan. Di ukur berdasarkan pencapaian hasil pembelajaran dalam gerakerja pelajar. Indonesia dan singapura menjaga perairan Selat Melaka. Sebagai contoh adalah menjadi tanggungjawab bersama antara Malaysia.my) . Petaling Jaya.gov. Tugasan Pelajar : Pembelajaran Akses Kendiri (PAK) ICT – Mengakses maklumat berkaitan dengan perdagangan luar Malaysia meliputi: i) ii) Kawasan pasaran baru. EAEC dan Segitiga Pertumbuhan. Penerbit:Pearson dan Longman. Rujukan Khusus 1. Justeru ke tiga-tiga negara menjalankan usaha bersama membuat pengesanan. (7) Keuntungan dalam konteks penjagaan alam sekitar secara bersama khususnya dalam menangani permasalahan alam sekitar. Kekurangan buruh dan tenaga pakar dalam Malaysia boleh di tampung oleh lebihan buruh dari negara lain. Statistics. Teks Pra U Geografi Manusia STPM. Perangkaan Malaysia. 2. Penglibatan Malaysia dalam AFTA. m. rondaan. Maklumat boleh diakses dari laman web berikut: (http:/www. APEC.s.kawal selia/pengawasan dan pemuliharaan jika berlaku kes-kes pembuangan enap cemar oleh kapal-kapal dagang yang melalui selat Melaka. Import dan Eksport Malaysia Mengikut Sektor Ekonomi. (Pemarkahan: Mana-mana 5 isi x 2 Markah = MAX 10 Markah) Refleksi. Selain itu di atas semangat ASEAN semua negara telah membantu Indonesia menangani masalah jerebu yang berlaku pada tahun 1997 dan 2005.

Tema Kerjasama serantau: Tajuk Kerjasama serantau ASEAN Sub Tajuk 4.2 Pertumbuhan segitiga ASEAN Masa 2 Waktu ( 80 minit) Hasil Pembelajaran Setelah selesai mempelajari sub tajuk ini pelajar akan dapat: Aras 1: • Mengenalpasti kawasan pertumbuhan segitiga ASEAN Aras 2: • Menyatakan aktiviti ekonomi yang telah. sedang dan akan dilaksanakan di bawah segitiga pertumbuhan ASEAN Aras 3: • Membincangkan kepentingan dan masalah dalam segitiga pertumbuhan ASEAN .

Singapura – Growth Triangle 2. Isi-Isi Pembelajaran a) Mengenalpasti kawasan Segi Tiga Pertumbuhan ASEAN: 1. 1. IMS-GT (Indonesia.Sisipan Konsep a) Segitiga Pertumbuhan ASEAN. 7. Sedang dan Akan Dilaksanakan di Kawasan Segi Tiga Pertumbuhan. b) Pelaburan bersama Di bawah konsep pelaburan bersama. Segitiga pertumbuhan merupakan lanjutan daripada kerjasama serantau ASEAN. 2. Manakala konsep pelaburan silang pula menggalakkan pihak swasta dari sesebuah negara melabur di kawasan negara lain dalam segi tiga pertumbuhan tersebut. Indonesia. Misalnya firmafirma dari Singapura melabur modal di Selatan Johor. 3. c) Pelaburan silang. Thailand – Growth Triangle 3. Filipina) b) Mengenalpasti Rancangan Pembangunan Ekonomi Yang Telah. Ia merujuk kepada kerjasama ekonomi pada kawasan yang lebih kecil di dalam wilayah ASEAN yang melibatkan 3 atau 4 buah negara berjiran. Malaysia. 6. EAGA-BIMP (East Asean Growth Area – Berunai. Pembangunan sektor pelancongan Pembangunan Sektor Pengangkutan Pembangunan Sektor Pembandaran: Pembangunan Sektor Perkhidmatan tertier Pembangunan Sektor Telekomunikasi Pembangunan Sektor Pertanian dan Perikanan Pembangunan Sektor Perhutanan . Malaysia. IMT-GT (Indonesia. Malaysia. 5. projek-projek yang telah dikenalpasti untuk dimajukan maka modalnya akan dikongsi bersama-sama oleh pihak swasta dari ketigatiga negara yang terbabit mengikut ekuiti yang dipersetujui. 4. Teras kerjasama ini ialah saling memperolehi keuntungan apabila negara-negara yang berjiran saling membantu dan melengkapi antara satu sama lain untuk memajukan kawasan yang telah dipilih.

kepentingan segitiga pertumbuhan ASEAN dan masalah yang (Nota: Perbincangan mestilah berasaskan prinsip: FHC – Fakta diikuti oleh Huraian dan dilengkapi dengan contoh-contoh yang spesifik) Langkah 3 (Pembentangan Hasil Perbincangan – 35 Minit) Pembentangan hasil perbincangan dan penambahbaikan. Langkah 2: (Diskusi Pelajar – 30 Minit ) Pelajar diagehkan kepada beberapa kumpulan untuk membincangkan dua aspek berikut: a) Mengenalpasti kawasan yang terlbat dalam setiap segitiga pertumbuhan dan juga rancangan yang telah. pelaburan bersama dan pelaburan silang. ii) Guru bersama dengan kumpulan pelajar lain membuat pembetulan dan penambahbaikan terhadap hasil pembentangan. Pembangunan infrastruktur Pembangunan sektor perindustrian. i) Setiap kumpulan membentangkan hasil perbincangan. 9. b) Membincangkan dihadapi.8. b) Guru menjelaskan tiga konsep penting – segitiga pertumbuhan. Langkah 5 ( Rumusan Hasil Pembelajaran – 5 minit) . sedang serta yang akan dijalankan bagi setiap kawasan segitiga pertumbuhan. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru – 10 Minit ) a) Guru Memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas.

(Pemarkahan: 5 kawasan x 1 markah = MAX 5 Markah) b) Rancangan Pembangunan Ekonomi Yang Telah. Kalimantan Barat bagi Indonesia. Bangkahulu.GT: 1. Contoh Soalan Yang relevan a) Namakan lima kawasan yang berada di bawah segitiga pertumbuhan IMS – GT [ 5 Markah ] b) Terangkan rancangan pembangunan ekonomi yang telah. [ 10 Markah] 1.Langkawi. Selatan Johor bagi Malaysia dan Utara Singapura bagi Singapura. perkhidmatan feri Langkawi-PhuketAcheh di bawah IMT-GT. Pembangunan sektor pelancongan: Memajukan industri perhotelan/resort atau memajukan sumber-sumber maritim untuk tujuan pelancongan seperti menjadikan kepulauan Riau sebagai pusat pelancongan baru di bawah IMS-GT. Singapura – Growth Triangle) yang melibatkan kawasan : Kepulauan Riau.Guru merumuskan setiap langkah pembelajaran di atas dan menyatakan kecapaian objektifnya. Phuket dan Acheh “Pintu Masuk Pelancong Asean” di bawah IMT-GT disamping mewujudkan kawaan bebas cukai. sedang dan akan dilaksanakan di kawasan Segi Tiga Pertumbuhan ASEAN [ 10 Markah] c) Jelaskan mengapa pakatan segi tiga pertumbuhan di tubuhkan di rantau Asia Tenggara [ 10 Markah] Penilaian Jawapan a) Kawasan Segi Tiga Pertumbuhan IMS . Sedang dan Akan Dilaksanakan di Kawasan Segi Tiga Pertumbuhan.Sumatera Barat. Malaysia.Jambi. IMS-GT (Indonesia. Perkembangan sistem dan jaringan pengangkutan ini menjadi . Projek Line ke 2 Johor dengan Singapura di bawah IMS-GT. Pembangunan Sektor Pengangkutan: Khususnya laluan darat udara dan air/perkapalan seperti: Jalan Keretapi Trans-Borneo di bawah EAGA-BIMP. 2.

pemangkin utama untuk memajukan sektor-sektor ekonomi yang lain. Program pertukaran siaran Radio & TV dan lainlain maklumat budaya membolehkan intraksi sosial antara negara akan jadi lebih rapat. Meliputi sumber-sumber pembalakan khususnya di kawasan EAGA yang amat kaya dengan hutan disamping program pemeliharaan dan pemuliharaan hutan. 9. Termasuk juga perikanan pingir pantai. Pembangunan Sektor Pembandaran: Mewujudkan bandar-bandar baru melalui pendekatan pelaburan bersama seperti projek bandar Nusa Jaya sebagai bandar terapung di Tanjung Pelepas Johor di bawah rancangan IMS-GT. sistem perhubungan dan lain-lain terutamanya di wilayah-wilayah yang baru berkembang misalnya di lembah Mindano.laut dalam dan akuakultur. Pembangunan Sektor Telekomunikasi :Sektor ini juga amat berpotensi untuk berkembang dengan pesat misalnya projek Internet Asean dengan Thailand sebagai pusatnya di bawah program IMT-GT. Pembangunan sektor perindustrian. 8. 5. Pembangunan Sektor Perkhidmatan tertier : Khususnya kewangan dan bank misalnya Labuan sebagai pusat Kewangan luar pesisir di bawah EAGA. Perkhidmatan pembandaran akan menguntungkan banyak pihak. sumber air. 3.kepakaran dan pengurusan akan diutamakan bemi memajukan sektor ini. Pembangunan Sektor Perhutanan. Kerjasama modal. Pembangunan infrastruktur fizikal seperti jaringan jalan raya. 4. bekalan tenaga. (Pemarkahan: Mana-mana 5 isi x 2 Markah = MAX 10 Markah) b) Sebab-sebab pakatan segi tiga pertumbuhan di tubuhkan di rantau Asia Tenggara [ 10 Markah] Antara sebab-sebab mengapa pakatan segi tiga pertumbuhan tersebut ditubuhkan ialah: . Disamping Perkongsian modal berasaskan konsep pelaburan silang (Cross Invesment) dan pelaburan bersama yang akan dapat dinikmati oleh semua pihak swasta yang terbabit di dalam wilayah tersebut. 7. Pembangunan Sektor Pertanian dan Perikanan : Khususnya berkaitan dengan sektor perladangan kelapa sawit dan getah di bawah EAGA dan juga pertanian makanan/padi di bawah IMT-GT. 6. Tumpuan diberikan kepada sektor industri berasaskan sumber seperti industri pemprosesan pertanian (agro base industry) terutamanya di IMT-GT dan EAGA serta industri berintensif buruh di IMS-GT dan IMTGT.

Kekurangan buruh di Malaysia ditampung oleh kemasukan buruh dari Indonesia. Misalnya di bawah IMT –GT kawasankawasan seperti Pulau Langkawi. Kerana barangan di kawasan-kawasan bebas cukai tersebut lebih laris/dijual dengan harga yang murah. Untuk mempercepatkan lagi/memangkinkan lagi pertumbuhan ekonomi dalam pelbagai sektor di antara negara-negara ASEAN yang berjiran yang termasuk dalam kawasan segitiga pertumbuhan berkenaan. Kekurangan buruh dan kepakaran di sesuatu kawasan segitiga akan dapat ditampung oleh buruh dan tenaga pakar dari negara jiran. Kekurangan teknologi sesebuah negara ditampung oleh kelebihan teknologi negara lain yang samasama melabur di kawasan segi tiga terbabit.perkhidmatan dan pergerakan penduduk. Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks perkongsian teknologi. Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks perkongsian pelaburan modal/kewangan berdasarkan prinsip perkongsian bijak yang dilakukan menerusi pelaburan bersama ataupun pelaburan silang oleh pihak swasta.1. Kawasan-kawasan seperti Bukit Kayu hitam. Pengkalan Kubor sudah tentunya memberikan manfaat pasaran kepada semua negara. Kawasan segitiga sememangnya kaya dengan sumber-sumber alam yang belum dimanfaatkan sepenuhnya seperti sumber hutan.sumber tenaga. Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks pengaliran buruh dan tenaga pakar. Langkawi. Kesan-kesan positif daripada perluasan pasaran setempat akan dinikmati bersama. sumber maritim. Pemindahan teknologi membolehkan sumber-sumber yang ada dapat dibangunkan dengan cepat. Dengan adanya pakatan ini sumber-sumber tersebut boleh dibangunkan tanpa terbiar membazir sebagai stok sumber sahaja. Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks perluasan pasaran dan perdagangan antara kawasan/intra-ASEAN. R&D dan inovasi baru dari negara jiran yang lebih maju ke kawasan segitiga terbabit.sumber air dan sebagainya. 2. Pihak swasta akan berkongsi modal melaksanakan sesuatu projek. 4. 3. Ini kerana pembangunan sumber dilakukan menerusi pelbagai perkongsian bijak yang diamalkan. Segitiga pertumbuhan menjadi pusat pertumbuhan ekonomi ASEAN yang baru. 5. Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks pembangunan sumber alam . Utara Kedah-Perlis seperti Bukit Kayu Hitam. Misalnya projek Line ke 2 menghubungkan Malaysia dengan Singapura di bawah IMS-GT telah dilaksanakan dengan jayanya dan memberi keuntungan kepada ke dua-dua negara daripada segi aliran barangan. 6. Dalam konteks ini wujud suasana saling melengkapi. (Pemarkahan: Mana-mana 5 isi x 2 Markah = MAX 10 Markah) . Misalnya melalui kewujudan kawasan bebas cukai. Utara Acheh dan Selatan Thai pastinya mengalami pertumbuhan ekonomi yang lebih cepat.

Mentafsirkan pola atau corak yang terhasil daripada peta aliran yang dilukiskan.Refleksi. MITI. Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah. Petaling Jaya. Masa 2 Waktu ( 80 minit) HASIL PEMBELAJARAN Setelah mempelajari tema ini pelajar akan dapat: • • • Membina peta aliran dengan mengaplikasikan teknik kartografi yang betul. Tugasan Pelajar : Pembelajaran Akses Kendiri (PAK) ICT – Mengakses maklumat berkaitan dengan perdagangan luar Malaysia meliputi i) Penglibatan Malaysia dalam Segitiga Pertumbuhan ASEAN Maklumat boleh diakses dari laman web berikut: (http:/www. Teks Pra U Geografi Manusia STPM. Di ukur berdasarkan pencapaian hasil pembelajaran dalam gerakerja pelajar.s. 2005. gov. Menganalisiskan sebab-sebab sesuatu pola/corak yang terhasil. .my) Tema Kerjasama serantau: Tajuk Kemahiran Amali Kerjasama Serantau Sub Tajuk 4. Bab 13 – Interaksi Antara Kawasan. m.3 Membina dan mentafsir peta Aliran. Penerbit:Pearson dan Longman. 391 – 399. Rujukan Khusus 1.

Terdapat dua kaedah yang boleh diguna untuk mencari skala ketebalan garisan iaitu: a) Skala aritmetik. Langkah 3: Berdasarkan nilai puncakuasadua ini. migrasi antarabangsa. ketibaan pelancong asing ke sesebuah negara.Sisipan Konsep: Konsep: Peta aliran adalah sejenis peta statistik yang diguna untuk menunjukkan arah dan isipadu (jumlah) pergerakan sesuatu barangan. Skala dalam unit biasa yang digunakan seperti 1CM = RM Juta : 10. Sebaiknya . b) Skala geometri. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru – 20 Minit ) Gerakerja Membina Peta Aliran: Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan kenalpastikan di mana dan ke arah mana garis aliran perlu dibuat berasaskan kehendak soalan dan peta yang diberikan. Skala dalam unit puncakuasadua. pilih satu skala yang sesuai yang boleh diguna untuk mengira ketebalan garis aliran. Mentafsir peta aliran.000.perkhidmatan dan penduduk itu bergerak. Skala ini diguna sekiranya terdapat perbezaan data yang terlalu besar antara nilai maksima dengan nilai minima. Justeru untuk menyelaraskan data-data tersebut maka semua data perlu dipuncakuasaduakan agar tidak terlalu ketara perbezaannya. ketebalan garis aliran yang mewakili jumlah yang bergerak ke sesuatu destinasi dan juga anak panah (arrow) yang menunjukkan ke mana sesuatu barangan. Terdapat dua elemen penting di dalam peta aliran iaitu. perkhidmatan dan juga pergerakan manusia. 1CM = 20. aliran masuk modal ke sesebuah negara dan sebagainya. Langkah 2: Mencari skala ketebalan garis aliran. Bahagikan nilai puncakuasa dua yang diperolehi dalam langkah (2 b) di atas dengan nilai skala yang telah dipilih itu.000 orang dan sebagainya. Apabila semua data sudah dipuncakuasaduakan maka nilai yang diperolehi bukan lagi dalam unit biasa tetapi bertukar menjadi UNIT PUNCAKUASADUA. Isi-Isi Pembelajaran • • Membina peta aliran. Misalnya pergerakan import-eksport. Skala aritmetik digunakan sekiranya tidak terdapat perbezaan yang terlalu besar antara nilai maksima dengan nilai minima di dalam data soalan yang diberi.

0 14. a) Lukis sebuah peta aliran di atas peta kosong yang disediakan bagi menunjukkan nilai import dan eksport Malaysia dari dan ke beberapa buah negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 1999. Plotan mestilah mengikut syarat-syarat berikut: a) b) c) d) Garis aliran mestilah sama tebal dari permulaan hingga ke destinasinya.803.710. Petunjuk yang dibuat mestilah bertangga bentuknya mewakili tiga nilai yang berbeza. Untuk mengelakkan pertindihan garis aliran boleh dibuat melengkung atau bergabung.808.ketebalan garisan janganlah terlalu besar atau terlalu kecil untuk menghasilkan kesan nampak yang baik. Negara Asia Pasifik Terpilih Jepun China Hong Kong Australia Berdasarkan jadual 1 di atas.8 37. Nilai Import dan Eksport (RM: Juta) Import Eksport 51.290.127. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk boleh ditulis di bahagian bawah peta aliran anda itu.7 7.345. Langkah 4: Membuat plotan.250. Berdasarkan nilai ketebalan garisan yang telah dikira dalam langkah 3 di atas calon boleh membuat plotan garis aliran di atas peta yang diberikan. Arah aliran (arrow) bagi setiap garis aliran mesti ditunjukkan. Langkah 2: ( Latihan Dalam Kelas Membina peta aliran– 30 Minit ) Lihat Contoh di sebelah: Jadual 1 di bawah menunjukkan nilai import dan eksport Malaysia dari dan ke beberapa buah negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 1999.670.0 6. Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas carta.0 8.1 8.9 5. skala dan petunjuk. Langkah 5: Lorekan atau warnakan setiap garis aliran yang dibuat dan seterusnya lengkapkan peta aliran anda dengan tajuk. Antara garis aliran tidak boleh bertindih dan tidak boleh bersilang.8 .

513. i) ii) Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks perluasan pasaran antara negara. NAFTA.095.7. Mewujudkan keadaan saling melengkapi dan perkongsian pintar antara negara. Misalnya melalui penubuhan zon perdagangan bebas. perlu menjalinkan kerjasama Sebab-sebab negara Asia Pasifik perlu menjalinkan kerjasama perdagangan yang kukuh antara satu sama lain. Untuk mengelakkan monopoli perdagangan dari negara-negara barat. Imbangan perdagangan ini amat merugikan Malaysia.Sila lukis peta aliran berdasarkan jadual di atas Langkah 3 : Menganalisis dan mentafsir Peta Aliran (30 Minit) Contoh soalan Berdasarkan peta aliran yang telah anda lukis itu. Misalnya dengan Hong Kong nilai infisitnya sebanyak RM: Juta: 8.Eksport i) Pola import dan eksport Malaysia dengan Jepun menunjukkan defisit sebanyak RM Juta: – 14. Dengan itu perluasan pasaran boleh dilakukan secara lebih adil berdasarkan prinsip yang ditetapkan oleh Pertubuhan Perdagangan Sedunia (WTO). Misalnya perkongsian teknologi dan kepakaran. nyatakan pola import dan eksport Malaysia dengan beberapa buah Negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 1999. Mengurangkan penguasaan pasaran dan ancaman perdagangan dari kumpulan negara maju yang lain seperti dari Kesatuan Eropah (EU). Hong Kong dan Australia pula mengalami infisit iaitu nilai eksport melebihi import. ii) Pola import Malaysia dengan negara China. kemudahan iii) iv) . Dimensi analisis: Pola Import .9. Imbangan perdagangan ini amat menguntungkan Malaysia. Dimensi analisis: Sebab-sebab: c) Mengapakah negara-negara Asia Pasifik perdagangan yang kukuh antara satu sama lain?. dan juga Amerika syarikat Untuk mewujudkan aliran perdagangan yang lebih adil dan telus – serta saling memperolehi keuntungan menerusi konsep ”Liberalisasi perdagangan” dengan cara menghapuskan sekatan tarif dan dasar perlindungan yang diamalkan oleh sesebuah negara. Ini menunjukkan Malaysia banyak mengimport barangan dari negara Jepun berbanding dengan barangan yang dieksport oleh Malaysia ke Jepun.

Soalan Latihan Latihan 1: Jadual 1 di bawah menunjukkan import dan eksport antara Malaysia dengan rakan seperdagangan ASEAN pada tahun 2000.0 325. Refleksi. Rujukan Khusus 1. a) Kirakan peratusan import dan eksport Malaysia dengan seperdagangan ASEAN pada tahun 2000. Rakan Seperdagangan ASEAN Brunei Darussalam Indonesia Filipina Singapura Thailand Jumlah Berdasarkan jadual 1 di atas. Shah Alam.0 639.0 19 250.v) logistik. Import (US $) 318. lukis sebuah graf bar yang sesuai untuk menunjukkan import dan eksport Malaysia dengan setiap rakan seperdagangan ASEAN pada tahun 1995.0 b) Berasaskan nilai peratusan yang telah dikira. setiap rakan [5 Markah]. Lembaran Praktis Geografi Kertas 2 STPM. [10 Markah].0 25 610.0 1 553.4 939. [10 Markah]. perkongsian data dan maklumat dan sebagainya.0 24 380.0 22 665.4 Eksport (US $) 3. . Penerbit: Federal Publications Sdn. Rusly Musa . Membantu negara-negara Asia Pasifik yang miskin dan kecil kuasa perdagangannya. perkongsian sumber. Di ukur berdasarkan pencapaian hasil gerakerja dan perbincangan pelajar. Latihan 2 Jadual 2 di bawah menunjukkan nilai eksport dan import Malaysia dengan beberapa buah negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002. 2002.8 1 064.Bhd.0 3 234. c) Huraikan faktor-faktor yang boleh meningkatkan perdagangan intra-ASEAN.

909. [ 6 Markah] b) Lukis sebuah graf bar yang sesuai untuk menunjukkan imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.978.9 12.9 3.236.724.5 a) Berdasarkan jadual 2 di atas.576.422.0 1.2 2.1 4. Negara-negara Asia Pasifik terpilih Thailand Indonesia Singapura Jepun Taiwan China JUMLAH Eksport 3.703. Masa 2 Waktu ( 80 minit) .019. Tajuk Impak aktiviti manusia terhadap alam sekitar Sub Tajuk 5.1 Impak aktiviti pertanian terhadap alam sekitar: Kesan dan langkah mengatasinya – Kajian kes di Cameron Highland.2 3.559.988.635.0 5.1 19.5 13.923.414.7 RM: Juta Import 3. [8 Markah] TEMA 5 : IMPAK ALAM SEKITAR DAN PENGURUSANYA Tema Impak alam sekitar dan pengurusannya.Jadual 2: Nilai Eksport dan Import (RM: Juta) Malaysia dengan beberapa buah Negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.203.9 47. kirakan imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002. [11 Markah] c) Huraikan kerjasama ekonomi serantau dan antarabangsa yang disertai oleh Malaysia bagi tujuan meningkatkan aliran perdagangannya.9 18.5 44.

1. Suhu yang rendah ini disebabkan oleh pengaruh faktor ketinggian tempatnya. Ia memiliki tanih gembur berpasir. Langkah perundangan dan bukan perundangan untuk mengatasinya. 2) Jenis aktiviti pertanian di Cameron Highland. Kesan-kesan negatif terhadap alam sekitar fizikal setempat.Hasil Pembelajaran Setelah selesai mempelajari sub tajuk ini pelajar akan dapat: Aras 1: • Mengenalpasti pelbagai jenis aktiviti pertanian di Cameron Highland Aras 2: • Menghuraikan kesan aktiviti pertanian di Cameron Highland terhadap alam sekitar fizikal setempat. Ciri-ciri fizikal kawasan Cameron Highland Aktiviti pertanian di kawasan Cameron Highland. Isi-Isi Pembelajaran 1. 3. Purata hujan tahunannya pula ialah antara 104 mm hingga 317 mm. Aras 3: • Membincangkan langkah mengatasi kesan negatif akibat aktiviti pertanian terhadap alam sekitar fizikal setempat. 2. Iklim di Cameron Highland adalah amat sesuai untuk tanaman sub tropika dan temperat yang meliputi tanaman seperti teh. b) Sebahagian besar kawasan ini masih lagi diliputi hutan tebal. Daripada segi tanihnya pula terbentuk oleh campuran granit yang berasid serta bewarna gelap. Ini kerana suhunya yang lebih sejuk kira-kira 24ºC berbanding dengan kawasan lain di Malaysia. berbukit-bukau dan juga berlembah dengan kecerunannya antara 10º hingga 35º. Namun begitu sejak akhir-akhir ini kadar penerokaan tanah secara haram untuk pertanian di Cameron Highland semakin meningkat terutama sekali yang melibatkan kawasan bercerun dan lereng-lereng bukit. . Ciri-ciri fizikal di Cameron Highland. Keluasannya ialah sebanyak 71. a) Daerah Cameron Highland terletak di dalam negeri Pahang.255 hektar dan dari jumlah ini terdapat lebih kurang 5. Wilayah Cameron Highland merupakan satu-satunya kawasan terpenting dan tertua di Malaysia yang terlibat dalam aktiviti pertanian di kawasan tanah tinggi. bungaan dan buahan sitrus. 256 hektar telah digunakan sebagai kawasan pertanian iaitu kira-kira 24%. 4. sayuran. c) Topografi kawasan ini ialah bergunung-ganang.

mawar. Terdapat empat jenis tanaman yang diusahakan secara komersial di Cameron highland iaitu tanaman teh yang diusahakan secara sistem perladangan. tanaman buah-buahan sitrus khususnya strawberry dan juga tanaman bunga-bungaan. Kebanyakan para penanam bunga ialah bekas pekebun – pekebun sayur yang telah beralih kepada industri penanaman bunga setelah harga sayuran menjadi tidak stabil (mudah mengalami tutun-naik) berbanding dengan harga bunga yang lebih konsisten. Terdapat hampir 25 jenis sayuran yang diusahakan. pengusaha ladang teh secara perladangan ini telah mengambil langkah yang sewajarnya bagi mengurangkan kadar hakisan tanah berbanding dengan sistem pertanian/tanaman lain. kejadian tanah runtuh dan juga pencemaran sumber air sungai dan tasik. Kawasan ladang bunga biasanya terdapat di kawasan rendah/lembah atau di kawasan kaki bukit yang telah di teres. Namun begitu terdapat juga pekebun-pekebun kecil yang mengusahakan tanaman teh hijau secara kecil-kecilan. Justeru itu walaupun teh merupakan tanaman yang paling luas di Cameron Highland tetapi kadar hakisannya tanih yang dialami oleh kawasan ladang teh amat kecil berbanding dengan kawasan tanaman sayuran. asparagus dan juga daun sadri di atas tapak tani yang sama. buahan dan bungaan. Sepertimana dalam tanaman sayuran. Ia meliputi kawasan seluas 2. Antara yang popular ialah seperti kobis. tanaman sayuran yang lebih bersifat sistem pertanian pasar/angkut. Antara jenis bunga yang popular di tanam ialah seperti kekwa. iii) Tanaman bunga-bungaan juga ditanam secara giat dan berkembang maju di Cameron Highland. dan juga bunga matahari. 580 keluarga pekebun sayur di Cameron Highland.a) Jenis-jenis tanaman yang ditanam. Penanaman sayur-sayuran merupakan aktiviti pertanian yang paling besar memberikan impak negatif ke atas persekitaran fizikal di Cameron Highland khususnya dalam konteks meningkatkan kadar hakisan tanih. ii) Penanaman sayur-sayuran pula merupakan aktiviti pertanian yang ke dua penting selepas tanaman teh. Pada masa ini keluasan tanaman bunga di Cameron Highland ialah sebanyak 300 hektar dan terdapat lebih daripada 40 buah pusat penyemaian bunga (nursery) di kawasan ini. i) Tanaman teh.tomato dan juga kacang buncis. Sistem tanaman selingan dan tanaman bercampur amat popular dijalankan di kawasan ini. Ini kerana kesedaran pemuliharaan tanah dikalangan pekebun di kawasan ini adalah amat rendah sekali.salad. Kawasan perladangan teh merupakan kawasan penanaman yang terluas di Cameron Highland meliputi hampir 2. Tanaman ini diusahakan secara perladangan oleh syarikat swasta terkenal iaitu BOH Plantations. Daripada segi pemuliharaan tanah. bunga turki. Antara yang popular ialah seperti “Cactus Valley”. Sistem pertanian yang dijalankan ialah bersifat pertanian pasar dengan tanah digunakan secara intensif. kobis bunga. Misalnya pekebun masih berdegil menggunakan jentera berat bagi meratakan kawasan curam dan lereng bukit di samping penggunaan racun serangga yang berleluasa tanpa pengurusan yang sistematik seperti membuang botol-botol racun ke sungai serta tasik yang berdekatan.500 hektar. tanaman .140 hektar dan mampu menghasilkan sumber pendapatan kepada hampir 1. Walaubagaimanapun tanaman teh oleh pekebun kecil ini telah berkurangan dan digantikan dengan tanaman sayuran serta bungaan. salad. Misalnya tanaman tomato dan kacang buncis diselingkan atau dicampurkan dengan tanaman lain seperti kobis.

Tanah Rata dan Brinchang. permukaan tanah menjadi tergondol dan sebagainya. Tanaman ini tidak dijalankan secara meluas sebaliknya lebih bersifat tanaman di dalam” rumah hijau”.bunga juga banyak menjejaskan kualiti alam sekitar setempat kerana kebanyakan pengusahanya menggunakan jentera berat untuk meratakan tanah di kawasan cerun curam.8 tan/hektar setahun maka kadar hakisan yang akan dialami oleh tanah-tanah pertanian di Cameron Highland menjelang tahun 2000 akan menjadi lebih serius lagi. Wan Ruslan Ismail mendapati bahawa terdapat . Pencemaran air sungai dan peningkatan kadar pemendapan sungai. Justeru itu kadar pencemaran sungai meningkat. digembur. 3) Kesan Negatif Aktiviti Pertanian Terhadap alam Sekitar Fizikal di Cameron Highland. Larian air permukaan akan membawa regolith dari atas cerun ke bawah cerun dan seterusnya masuk ke sistem sungai yang ada di kawasan pertanian berkenaan. diteres dan diratakan untuk kegiatan pertanian khususnya di kawasan lereng-lereng bukit yang bercerun curam. gelangsaran tanah dan juga tanah runtuh . kehilangan daya pengikat dan cengkaman akar terhadap butiran tanah yang menyebabkan cerun-cerun menjadi tidak stabil. Dalam konteks geomorfologi pelbagai proses akan berlaku apabila permukaan tanah dibajak. Ini kerana tanaman buahan sitrus khususnya strawberry tidak ekonomik untuk dijalankan di tapak pertanian yang luas serta bersifat jangka pendek.383 juta meter padu tanah di Cameron Highland telah terhakis dan dengan mengambil kira kadar kehilangan tanah sebanyak 16. Keluasannya di sekitar 250 hektar sahaja. Satu pengukuran yang telah dilakukan oleh Dr. Satu kajian yang telah dilakukan oleh Fuad Omar pada tahun 1988 mendapati bahawa hampir 2. Berdasarkan gambar foto udara jelas kelihatan kawasan –kawasan gondolan terutamanya di cerun atau lereng-lereng bukit. Dalam konteks ini proses penyahutanan bagi tujuan mewujudkan kawasan pertanian ladang teh. b. Di Cameron Highland fenomena hakisan dan tanah runtuh merupakan kesan yang paling besar kelihatan terutamanya di sekitar Ringlet. Permukaan cerun yang terdedah akan mengalami tindakan air larian permukaan yang akan menghakis-angkut regolit atau tanih dari atas cerun ke bawah cerun. Kesannya permukaan lereng-lereng bukit akan mengalami hakisan yang ketara seperti wujudnya gegalur dan tanah tergondol. Perubahan landskap fizikal yang ketara . sistem sungai biasanya menjadi keruh. Dalam jangka masa panjang cerun-cerun yang terhakis itu menjadi tidak stabil dan boleh mengalami pelbagai jenis gerakan jisim seperti kesotan tanah. Pendedahan permukaan bumi secara terus kepada pelbagai proses geomorfologi seperti hakisan tanah dan tanah runtuh. c. iv) Tanaman buahan sitrus. a. Permukaan bumi kehilangan pelindung. Justeru itu kegiatan pertanian ini tidak begitu menjejaskan kualiti alam sekitar setempat.sayuran dan bungaan telah menyebabkan berlakunya perubahan landskap yang ketara di Cameron Highland.Seperti hutan semulajadi bertukar kepada “hutan tanaman”. berkelodak dan berlumpur serta mengalami kadar enapan yang tinggi sehingga dasarnya menjadi lebih cetek.

Dalam konteks kepelbagaian biologi akibat pemusnahan hutan untuk aktiviti perladangan teh dan sayuran akan menyebabkan kesan-kesan negatif berikut: i) Pelbagai spesis fauna dan flora diancam kepupusan/kemusnahan akibat kehilangan sumber-sumber makanan.beberapa batang sungai di Cameron Highland mengalami kadar enapan yang tinggi. Pengurusan Sumber Alam Tropika.8 tan/Km²/tahun. kolam. Begitu juga dengan pergerakan larian air permukaan akan menuju ke sumber-sumber air yang ada di permukaan. sungai Tringkap sebanyak 758.. m. banjir dan sebagainya. iii) Kerosakan ekosistem seperti kemusnahan rantaian makanan. tasik. kualiti air sungai juga terjejas akibat pengggunaan baja kimia dan racun serangga/perosak. Misalnya Sungai Bertam sebanyak 67. 96). DBP. d. rusa) akan kehilangan sumber-sumber makanan.6 tan/Km²/tahun dan sungai Terla sebanyak 454. kitar tenaga. Kawasan hutan primer pada asalnya merupakan kawasan tadahan air yang amat penting kepada sistem hidrologi khususnya sungai. Termasuklah juga kemusnahan ekosistem seperti rantaian makanan dan habitat khususnya hutan yang telah dijadikan tapak pertanian. ii) Penghijrahan spesis akibat pemusnahan habitat . Proses penyahutanan memusnahkan sama sekali habitat. hakisan. Persaingan intra dan interspesis akan berlaku dan mana-mana spesis yang kalah akan musnah dan pupus. 1999. Ketidakseimbangan ekologi mikro dan makro akan menimbulkan pelbagai kesan terhadap unsur-unsur lain seperti cuaca.0 tan/Km²/tahun. (Sumber Wan Ruslan Ismail. Di tempat baru ini mereka terpaksa bersaing dengan koloni lain. Penyahutanan untuk dijadikan tapak pertanian biasanya melibatkan kawasan hutan primer/hutan dara seperti dalam sistem perladangan teh. Jika larut resap berlaku maka sebatian kimia dari baja dan racun serangga tadi akan dibawa oleh aliran air bawah tanah (sistem akuifer) menuju ke sungai. e. Apabila hutan dimusnahkan/dinyahkan maka fungsi pokok sebagai pengeluar utama akan musnah sama sekali. Apabila hal ini berlaku ia memberi kesan kepada hidupanhidupan lain yang sememangnya saling bergantung di dalam sesebuah hutan itu. Selain daripada pencemaran kelodak. Justeru itu haiwan-haiwan akan berhijrah ke hutan/habitat lain untuk mencari perlindungan atau tempat baru. Oleh itu apabila hutan- .Hutan berfungsi sebagai satu habitat. Kuala Lumpur. Di Cameron Highland pencemaran air di Tasik Ringlet merupakan satu contoh yang nyata. Menggangu kestabilan kitar hidrologi. Kemusnahan habitat mengambil masa yang lama untuk dipulihkan.s. komponen biotik dan abiotik yang kelak menggangu keseimbangan ekologi setempat. Racun serangga seperti DDT dan juga pelbagai jenis baja kimia yang digunakan ke atas tanaman sayuran akan mengalami larut resap ke dalam tanah atau di bawa bersama oleh larian air permukaan. Dengan itu hidupan lain yang bergantung kepada tumbuhan seperti herbivor (kancil. Kesannya sumber-sumber air tersebut akan mengalami pencemaran bahan kimia yang tinggi yang akan memberikan impak negatif terhadap ekosistem akuatik. paya dan sebagainya. Kemusnahan ekosistem dan kepelbagaian biologi (biodiversiti) seperti pelbagai spesis fauna dan flora yang diancam kepupusan. Gangguan ekologi secara menyeluruh akan berlaku apabila hutan-hutan dimusnahkan secara lebih meluas.

menanam tanaman tutup bumi. Tetapi apabila ia dimusnahkan untuk tujuan pertanian maka gangguan terhadap proses sejat-peluhan (evopotraspiration) pokok-pokok akan terjadi. memotong cerun mengikut spesifikasi yang dibenarkan. Secara khusus amalan pengurusan yang cekap boleh dilaksanakan seperti berikut: i) Membenarkan aktiviti pertanian dijalankan hanya di kawasan yang mempunyai kesan yang paling minima kepada persekitaran fizikal. Selain itu pihak kerajaan juga mestilah menghukum pegawai kerajaan yang rasuah dalam konteks pemberian lesen dan kebenaran menggunakan tanah di kawasan tanah tinggi termasuk juga langkah menyediakan laporan EIA yang lengkap sebelum sesuatu projek pembangunan pertanian di kawasan tanah tinggi dijalankan. membina benteng untuk menstabilkan cerun. b. mengharamkan penggunaan jentera berat. Kesannya peratus kelembapan udara akan menurun. Daun dan kanopi tumbuhan tidak boleh lagi membebaskan wap-wap air ke udara. Kawasan yang mempunyai resiko yang tinggi yang boleh menyebabkan hakisan dan tanah runtuh seperti di lereng – lereng bukit yang bercerun curam hendaklan diistiharkan sebagai kawasan rezab . Terdapat beberapa sebab yang boleh dikaitkan dengan gangguan ke atas kestabilan kitar hidrologi ini. Perubahan suhu mikro/pemanasan setempat. merawat atau membersihkan sungai yang tercemar dan sebagainya. Keadaan ini akan menyebabkan indeks suhu sekitar meningkat menjadi lebih panas berbanding dengan sebelumnya. mengenakan denda yang berat iaitu menaikkan kadar kompaun. penyahutanan telah mengurangkan proses transpirasi tumbuhan untuk membebaskan wap-wap air ke udara sebagai penyumbang kepada sejat-peluhan bagi membentuk awan. f. sungkupan plastik. Sebagai contoh empangan mengalami penurunan paras airnya. Langkah perundangan: Melipatgandakan usaha pemantauan oleh pihak berkuasa. Hutan semulajadi sebenarnya berfungsi sebagai ”menyederhanakan suhu sekitar” dengan cara mengekalkan peratus kelembapan udaranya. udara menjadi lebih kering (dry air) dan persekitaran fizikal terdedah kepada bahangan matahari secara langsung tanpa ditapis dan diserap oleh kanopi tumbuhan. paya. penjara.kolam dan sebagainya. Amalan pengurusan yang cekap: Memberbaiki tatacara/prosedur pemberian dan penggunaan oleh pejabat tanah dan daerah. Fenomena ini dinamakan sebagai pemanasan setempat. untuk akibat a.tasik. Pada masa kini Cameron Highland tidak lagi sesejuk masa lalu. storan dan edaran air tanah (gangguan kepada sistem akuifer) yang seterusnya boleh menjejaskan sumber dan bekalan air kepada sungai. Pertama. ke dua menyebabkan kelembapan udara menurun (pembentukan udara kering) dan ke tiga mengurangkan kadar susupan. menarik balik lesen operasi kepada pengusaha pertanian dan pekebun sayur yang melanggar akta kualiti alam sekitar 1974 dan akta pemuliharaan kawasan tanah tinggi. 4) Cadangan angkah yang wajar diambil mengurangkan kesan kerosakan persekitaran fizikal aktiviti pertanian di Cameron Highland.hutan tersebut di hapus dan dimusnahkan maka fungsinya sebagai kawasan tadahan air akan terjejas/hilang.

Justeru agensi kerajaan khususnya Jabatan Pertanian. v) Menggabungkan kaedah dan amalan pengurusan tanah pertanian melalui tiga cara iaitu: • Kaedah agronomi seperti menutup permukaan tanah dengan sungkupan daun dan plastik dan juga meningkatkan kadar larut resap tanah dengan tanaman pelindung/tutup bumi seperti pokok kekacang. tanaman selingan dan lain-lain lagi. zon perlindungan (hutan yang dikekalkan dalam keadaan semulajadi). seminar. pihak swasta dan badan bukan kerajaan (NGO) perlu mengambil langkah menyedarkan dan memberikan kefahaman kepada pekebun menerusi risalah. Satu kajian yang telah dilakukan oleh AVRDC dan Mardi pada tahun 1992 terhadap 252 pekebun sayur di Cameron Hinghand mendapati bahawa “petani/pekebun tidak merasakan masalah hakisan tanah sebagai suatu ancaman yang serius kepada tanaman mereka sebaliknya ketidakstabilan harga sayuran merupakan satu ancaman besar ”. Ini menunjukkan bahawa kesedaran petani/pekebun terhadap kesejahteraan alam sekitar terlalu rendah.program gotong-royong .kaedah tanaman berjalur. • • c. dialog. iii) Menggunakan baja kimia dan racun serangga dengan kadar yang minima dan menguruskannya secara berhemah iaitu tidak membuang sisa racun dan baja kimia sewenang-wenangnya ke dalam sistem saliran seperti sungai dan tasik sebaliknya menyediakan kawasan pelupusan yang khusus. Cadangan yang dibuat oleh Jabatan Pertanian Malaysia berkaitan dengan kelebaran teres –teres pertanian di kawasan bercerun/lereng-lereng bukit ialah antara 1 hingga 2 meter bagi setiap teres.pertanian yang kekal.program gotong-royong termasuk pendidikan alam sekitar. giliran kawasan penanaman dan sebagainya. Kaedah mekanika seperti pembinaan kontur/teres. sesi penerangan/dialog. membina benteng dan sebagainya. iv) Bagi kawasan cerun yang dibenarkan untuk pertanian maka pekebun sayur mestilah membina teres-teres yang sesuai dan lebar bagi mengurangkan halaju larian air permukaan. seminar. mewujudkan sistem perparitan dan saliran di kawasan pertanian. ii) Menggalakkan aktiviti penanaman sayur-sayuran dan bungaan dengan menggunakan kaedah hidroponik dan kaedah rumah hijau di kawasan tanah pamah bukannya menanam sayuran di lereng-lereng bukit atau kawasan bercerun curam yang boleh menyebabkan hakisan tanah dan ketidakstabilan cerun. merehatkan tanah. Kaedah penyuburan tanah seperti pembajaan kimia/organin untuk mengekalkan keseimbangan nutrien tanah. Menjalankan kempen kesedaran kepada pekebun sayur dan pengusaha pertanian tentang masalah hakisan dan kesannya kepada persekitaran fizikal menerusi risalah.

kesan dan langkah mengatasinya di Cameron Highland. Huraikan langkah-langkah yang perlu diambil bagi mengatasi kesan negatif [10 Markah] (Tugasan pelajar Sila rangkakan jawapan bagi soalan di atas berasaskan prinsip: FHC – Fakta diikuti oleh Huraian dan dilengkapi dengan contohcontoh yang spesifik) Langkah 3 ( Penutup dan Rumusan – 10 Minit) Guru menyenaraikan isi-isi penting berkaitan dengan soalan yang diberikan di atas Rangka dan Skema Jawapan: Dengan merujuk kepada kawasan pembangunan tanah tinggi di Malaysia. b) Guru menjelaskan ciri fizikal. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru/Kuliah – 40 Minit ) a) Guru Memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas. jenis aktiviti pertanian.dan sebagainya bagi menghasilkan pembangunan pertanian yang lestari untuk masa depan Cameron Highland. [ 10 Markah] c) tersebut. a) Nyatakan EMPAT jenis aktiviti ekonomi yang dijalankan [5 Markah] b) Jelaskan kesan negatif aktiviti ekonomi tersebut terhadap persekitaran fizikal kawasan setempat. Langkah 2: (Diskusi Pelajar – 30 Minit ) Pelajar diagehkan kepada beberapa kumpulan untuk merangka jawapan berkaitan dengan tugasan soalan yang diberikan seperti di bawah: Soalan Dengan merujuk kepada kawasan pembangunan tanah tinggi di Malaysia. a) Nyatakan EMPAT jenis aktiviti ekonomi yang dijalankan Judul Isi Jawapan [5 Markah] Markah .

[ 10 Markah] Judul Isi Jawapan Diantara kesan negatif aktiviti ekonomi terhadap persekitaran fizikal di kawasan tanah tinggi ialah: 1. Genting Highland.Menamakan kawasan pembangunan tanah tinggi di Malaysia. hutan primer bertukar kepada hutan sekunder. Di antaranya ialah: Aktiviti pertanian seperti tanaman teh. Bukit Fraser. padang golf. 2.  Aktiviti perniagaan.  Aktiviti perkhidmatan     Pemarkahan: 1. Aktiviti penternakan termasuk akuakultur. Kesan hakisan tanih dan tanah runtuh – kewujudan gegalur di cerun2 Markah . Aktiviti pelancongan. projek hidroelektrik dll  Aktiviti pembalakan / penyahutanan untuk pelbagai tujuan. Menamakan kawasan tanah tinggi (sekurang-kurangnya satu kawasan) 2. bangunan dll.Tanah Tinggi Kundasang dll. Menyatakan jenis aktiviti ekonomi yang dijalankan di kawasan tanah tinggi. Perubahan landskap fizikal secara besar-besaran – penggondolan bukit. Contohnya: Cameron Highland. tanaman perladangan. Aktiviti pembinaan – pembinaan perumahan. Menyatakan empat jenis aktiviti ekonomi (1 jenis = 1 markah) 1 1 1 1 1 1 1 1 = 1 Markah = 4 Markah b) Jelaskan kesan negatif aktiviti ekonomi tersebut terhadap persekitaran fizikal kawasan setempat.sayuran dan bungaan. jaringan pengangkutan.infrastruktur.

5 Memusnahkan kawasan tadahan air – menjejaskan sumber air kepada sungai.paya) termasuk sungai – Sungai menjadi keruh dan berkelodak atau pencemaran sumber air akibat penggunaan racun serangga dan baja kimia dalam pertanian serta penyaliran sisa kumbahan dari sektor pelancongan yang menjejaskan ekosistem akuatik. 4. 7. Peningkatan suhu mikro – kawasan sekitar tidak lagi sesejuk atau nyaman daripada keadaan sebelumnya akibat penyahutanan untuk pelbagai tujuan. 3. paya dan empangan akibat aktiviti pembalahan dan penyahutanan. Pencemaran sumber air (tasik.cerun bukit atau tanah runtuh/batu runtuh di kaki bukit yang sudah di potong dan diteres oleh jentera berat untuk aktiviti pembinaan.kolam. menarik balik lesen operasi. kolam. rantaian makanan dll yang berkaitan dengan ekologi hutan (Pemarkahan: Mana-mana 5 isi x 2 Markah = MAX 10 Markah) 2 2 2 2 2 2 c) Huraikan langkah-langkah yang perlu diambil bagi mengatasi kesan negatif tersebut. 6. mengenakan denda yang berat – menaikkan kadar kompaun. penjara. Amalan pengurusan yang cekap: Meliputi: 2 Markah . tasik. [10 Markah] Judul Isi Jawapan Langkah-langkah yang perlu diambil bagi mengatasi kesan negatif di atas ialah: Langkah perundangan: Melipatgandakan usaha pemantauan oleh pihak berkuasa.pertanian dll. menghukum pegawai yang rasuah dll termasuk langkah EIA sebelum sesuatu projek pembangunan di kawasan tanah tinggi dijalankan. Kerosakan ekosistem hutan – kemusnahan habitat dan spesis/kepelbagaian biologi. Menjejaskan kesuburan tanih/lapisan top soil semakin nipis – menggangu keseimbangan nutrien tanih apabila tumbuhan yang melindungi permukaan tanih di tebang/dimusnahkan.

Rujukan Khusus 1. 8.tembok penahan (retainning wall) serta sungkupan plastik untuk menstabilkan cerun. Bab 6 – Pembangunan Ekonomi dan Alam m. 5. Pemarkahan: Langkah perundangan : MAX 2 markah. Membina sistem saliran – parit dan longkang yang sistematik untuk penyaliran air yang lebih sempurna. 149 – 155. Memberbaiki tatacara/prosedur penggunaan tanah di kawasan tanah tinggi. Menanam tanaman tutup bumi di tapak pertanian atau tanaman rumput dan tumbuhan pelindung di kawasan bercerun. Merawat atau membersihkan sungai yang tercemar. 4. sesi penerangan/dialog. 10. 3. Amalan pengurusan : MAX 6 markah. Teks Pra U Geografi STPM. Kempen dan Pendidikan Alam Sekitar: Kempen kesedaran kepada penduduk setempat dan pengusaha – menerusi risalah. Amalan pertanian yang mesra alam seperti kaedah hidroponik. . kawalan biologi agar tidak terlalu bergantung kepada baja kimia serta racun serangga.program gotong-royong termasuk pendidikan alam sekitar. Penerbit:Pearson dan Longman. Kempen dan PAS : MAX 2 markah 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 Refleksi. Langkah kestrukturan seperti membina benteng konkrit. Menanam semula hutan yang sudah ditebang/penghutanan semula. 2005. Memotong cerun bukit mengikut spesifikasi yang dibenarkan.. 9.s. Jaya. seminar.1. Rusly Manusia Sekitar. 2. Di ukur berdasarkan pencapaian hasil pembelajaran dalam gerakerja pelajar membincangkan isi-isi penting bagi menjawab tugasan soalan yang diberikan. 7. groin dan gabion. 6. Mengharamkan penggunaan jentera berat di kawasan tanah tinggi. Amalan pertanian berteres/mengikut kontor. Petaling Musa dan Nurashikin Abdullah. menggunakan baja organik.

Tajuk Pengurusan Alam Sekitar Sub Tajuk 5.Tema Impak alam sekitar dan pengurusannya.2 Prinsip-prinsip pembangunan lestari (berterusan) Masa 2 Waktu ( 80 minit) .

Pertama nikmat pembangunan sesebuah negara hendaklah berterusan dan boleh menjamin kesejahteraan hidup generasi kini dan akan datang. Isi-Isi Pembelajaran a) Konsep Pembangunan Lestari (b) Menghuraikan lapan prinsip pembangunan berterusan (lestari) (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) (vii) Menjana atau menggalakkan semula pertumbuhan ekonomi Mengubah kualiti pertumbuhan ekonomi bagi menjamin kesejahteraan hidup Memulihara dan mempertingkatkan asas sumber Memastikan aras penduduk yang boleh ditampung Mengorientasikan semula teknologi dan kaedah pengurusan risiko Mengintegrasikan alam sekitar dan ekonomi dalam membuat keputusan Memperbaharui hubungan ekonomi antarabangsa . Dalam hal ini antara pembangunan dengan alam sekitar seharusnya bergerak seiringan dan segandingan . Kemajuan sosio-ekonomi dalam sesebuah negara itu amat dituntut. Kedua prinsip pembangunan yang mengadunkan dengan usaha pemeliharaan dan pemuliharaan alam sekitar agar kesejahteraan hidup boleh dinikmati oleh semua penduduk. Ia bukanlah dua titik pemisah yang bergerak ke kiri dan ke kanan di atas satu garis lurus. tetapi ia tidak seharusnya mengorbankan aspek alam sekitar. Sisipan Konsep: Konsep Pembangunan Lestari Pembangunan lestari berteraskan kepada konsep pembangunan berterusan yang boleh difahami dari dua sudut.Hasil Pembelajaran Setelah selesai mempelajari sub tajuk ini pelajar akan dapat: Aras 1: • Mentakrifkan konsep pembangunan lestari (berterusan) Aras 2: • Mengenalpasti lapan prinsip pembangunan lestari (berterusan) Aras 3: • Menghuraikan prinsip-prinsip pembangunan berterusan.

Langkah Perundangan: Di Malaysia kelestarian dalam pembangunan sektor perhutanan boleh ditinjau melalui dua aspek iaitu melalui langkah perundangan dan bukan perundangan. langkah pengurusan yang strategik dan juga langkah kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. b) Guru menjelaskan lapan prinsip pembangunan lestari. Dapatan Hasil Perbincangan Kelas Terdapat tiga aspek penting yang mesti digabungjalinkan dalam melaksanakan pembangunan lestari dalam sektor perhutanan di Malaysia iaitu langkah perundangan. Langkah 2: (Diskusi Pelajar di dalam kelas – 40 Minit ) Pelajar diagehkan kepada beberapa kumpulan untuk merangka jawapan berkaitan dengan tugasan soalan yang diberikan seperti di bawah: Soalan Aplikasi Prinsip Pembangunan Lestari dalam Sektor Perhutanan di Malaysia. Dasar ini menjadi asas . Soalan Perbincangan: Jelaskan bagaimana Prinsip Pembangunan Lestari Telah diterapkan dalam Sektor Perhutanan di Malaysia. Kedua-duanya terangkum dalam DASAR PERHUTANAN NEGARA 1978.(viii) Memperkukuhkan kerjasama antarabangsa Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru/Kuliah – 20 Minit ) a) Guru Memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas.

Bagi menjamin pengurusan hutan yang teratur. ii. menjalankan penyelidikan serta pendidikan dan memelihara tumbuh-tumbuan dan margastua. b) Menguruskan kawasan hutan simpan kekal dengan sempurna supaya dapat memberikan faedah sosio-ekonomi dan keselesaan alam sekeliling dengan sepenuhnya kepada penduduk dan negara. bekalan air bersih. . c) Melaksanakan usaha-usaha penyelidikan dan pembangunan (R&D). Pengeluaran semua jenis keluaran hutan dalam negara akan berkekalan serta pada kadar yang berpatutan untuk pertanian.yang kukuh untuk memastikan pengekalan sumber-sumber hutan dan keberterusannya agar sentiasa dapat memberikan sumbangan yang bermakna kepada pembangunan sosioekonomi negara. Kawasan-kawasan hutan yang cukup bagi tujuan beristirehat. kesuburan tanah dan keadaan alam sekeliling yang memuaskan supaya kesan banjir dan hakisan kepada sungai dan tanah pertanian dapat dikurangkan . Iklim dan rupa bumi yang sempurna. iii. Kawasankawasan hutan seperti ini dinamakan sebagai HUTAN PERLINDUNGAN.cekap optimun dan lestari maka Dasar Perhutanan Negara (1978) telah mengistiharkan langkah-langkah berikut: a) Mengisytiharkan sebagai Hutan Simpan Kekal tanah-tanah yang cukup luasnya serta bersesuaian kedudukannya di seluruh negara mengikut cara penggunaan yang sempurna bagi menjamin: i. e) Menggalakkan usaha mengeluar dan menggunakan kayu bagi semua jenis keluaran hutan dengan sepenuhnya dan penubuhan perusahaan kilang berasaskan kayukayan dengan kadar keperluannya ditentukan supaya seimbang dengan kadar pengeluaran balak bukan sahaja untuk meninggikan mutu penggunaan tetapi juga membuka peluang perkerjaan serta mendapatkan pertukaran mata wang asing. Kawasan hutan seperti ini dinamakan HUTAN LIPUR. pemulihan dan menghutan semula melalui satu program yang tegas berpandukan kepada amalan SILVILKULTURE yang sempurna serta berpatutan supaya dapat mengeluarkan hasil yang tinggi. Kawasan hutan seperti ini dinamakan HUTAN BERHASIL. sebelum hak milik tanah diberi dan juga mengikut cara mengusahasilan dan pemerosesan hasil yang sempurna mengikut kadar keperluan daya pemerosesan tempatan yang optimun.kegunaan tempatan dan eksport. d) Menjamin supaya pengusahasilan hasil hutan dari kawasan-kawasan yang diluar hutan simpan kekal itu dilaksanakan dengan cara mengadakan rancangan yang seimbang dengan kadar pembangunan tanah bagi tujuan mendapatkan faedah-faedah paling tinggi untuk rakyat. Dasar Perhutanan Negara 1978: 1.

9 juta hektar sebagai hutan perlindungan.f) Melaksanakan program latihan perhutanan yang lengkap di semua peringkat dalam sektor awam atau swasta bukan sahaja untuk menjamin bekalan tenaga manusia yang cukup bagi industri perkayuan tetapi juga meliputi menjaga dan melindungi hutan serta aspek-aspek sains perhutanan.memetong.memburu. Larangan-larangan tersebut ialah: a.9 juta hektar diuruskan sebagai hutan produktif dan 1. Dengan perlaksanaan Dasar Perhutanan Negara sebanyak 4.mengambil dan mendedahkan kepada sebarang proses pengilangan atau memindahkan sebarang hasil hutan atau mineral.000 atau 2 tahun penjara atau kedua-duanya sekali.menembak memasang menjebak. 3.menanda atau menoreh Mencari. jerat dan f.8 juta hektar atau 77% dari 6.6 juta hektar taman negara dan kawasan hidupan liar. Menebang. c. pokok.menggelang. d. Untuk menghasilkan langkah yang lebih tegas melalui sistem perundangan maka pihak kerajaan telah meluluskan Akta Perhutanan Negara dan Akta Industri Berasaskan Kayu pada tahun 1984. Membersih atau membajak mana-mana tanah untuk tanaman atau Sebarang maksud lain. Jabatan PERHILITAN mengawal aktiviti perburuan melalui sistem perlesenan. . b. 2. Memasuki Hutan Simpan Kekal. Menggunakan bahan beracun atau bahan letupan di dalam sungai atau tasik bagi maksud menangkap ikan. g) Memupuk kefahaman yang meluas kepada umum tentang peri pentingnya hutan serta faedah-faedahnya kepada generasi akan datang melalui saluran-saluran media sekaligus mewujudkan semangat kerjasama dalam menjaga khazanah perhutanan negara. Kita juga mempunyai 0. Menceroboh dengan apa jua cara. Akta ini juga menetapkan bahawa sesiapa yang didapati melanggar larangan-larangan tersebut boleh didakwa di mahkamah dan boleh di denda maksima sehingga RM:50. Oleh itu Jabatan PERHILITAN diberi kuasa sepenuhnya untuk melaksanakan akta tersebut dan pindaanpindaannya. Dalam konteks pemeliharaan hidupan liar pula akta perlindungan hidupan liar 1976 telah dihasilkan bertujuan untuk memastikan spesis hidupan liar di Negara kita tidak pupus dan terus memberikan faedah kepada generasi akan datang. Akta perhutanan negara ini telah menggariskan beberapa larangan yang berkaitan dengan kawasan hutan simpan kekal.2 juta hektar kawasan hutan di Semenanjung Malaysia telah digazetkan sebagai Hutan Simpan Kekal. Dari jumlah hutan simpan kekal ini 2. Sesiapa yang memburu atau menyimpan atau memperniagakan hidupan liar yang tidak dibenarkan akan dikenakan denda atau dipenjara. e.

00 hektar). Dalam konteks penebangan hutan.Negeri Sembilan. Negeri Sembilan (4. Yamane dan Batai yang cepat tumbesarannya dan jangkaan pusingan hidup selama 15 tahun.748 hektar telah siap ditanam di negeri-negeri berkenaan.0 hektar). Kedua. Pertama. iaitu kaedah SILVILKULTUR.00 hektar) dan Kelantan (163. terdapat satu lagi cara pengurusan hutan yang lestari dan berkekalan di amalkan di Malaysia. Sehingga 31 Ogos 1993 seluas 51. Selaras dengan Dasar Perhutanan Negara.000 hektar kawasan hutan miskin telah dikenalpasti dan dirancang penubuhannya di beberapa buah negeri di Semenanjung Malaysia. Pahang. Malaysia memberi tumpuan kepada dua sistem penebangan berikut iaitu Sistem Sebaya Malaya (MUS) dan Sistem Pengurusan Tebangan Memilih (SMS).079.penjagaan dan penggantian sesuatu dirian hutan dengan teratur.00 hektar). Perak (2. Projek ini bertujuan untuk membekalkan bahan kayu industri dan memenuhi keperluan tempatan. Silvilkultur ialah satu cara pemulihan hutan yang melibatkan penubuhan ladang hutan. Seluas 98.Kelantan dan Terengganu. Bagi Sistem Tebangan Memilih pula satu inventori dibuat di sesuatu kawasan yang hendak ditebang. Selain daripada kaedah penebangan hutan di atas.889.0 Hektar). 3.706. Sistem ini menetapkan dirian baki 32 pokok sehektar selepas penebangan pokok dilakukan.4.Di samping tanaman cepat tumbuh. Dalam Sistem Sebaya Malaya kesemua pokok-pokok yang mempunyai nilai dagangan ditebang dalam satu operasi dan tempoh pusingan tebangannya adalah antara 60 hingga 80 tahun. Pahang (18. Pusingan tebangan yang diamalkan dalam kaedah polikitar ialah 30 tahun di Semenanjung Malaysia dan 25 tahun di Sabah serta Serawak. Antara program yang popular di bawah silvilkultur ialah projek Ladang Hutan Kompensatori (CFPP) yang telah dilancarkan dalam tahun 1982. Langkah Pengurusan Hutan 1. 2. sekiranya sesuatu kawasan itu kaya dengan pokok dagangan yang muda maka kaedah Polikitar diamalkan. Terengganu (200. Peraturan-peraturan yang mengawal pengurusan Taman Negara dan kawasan perlindungan hidupan liar sekali lagi diletakkan di bawah pengawasan Jabatan PERHILITAN. Ini bermakna tempoh penebangan kali ke dua adalah seusia dengan kitar hidup pokok tersebut.125. Selangor (8. Bagi memantapkan lagi langkah perundangan ini kerajaan telah mewartakan hutan rezab atau Taman Negara yang juga menjadi Kawasan Perlindungan Hidupan Liar (KPHL).0 hektar).Perak. Berdasarkan maklumat daripda inventori ini maka dua kaedah penebangan diamalkan.586. Pokok-pokok tersebut mestilah cukup umurnya dan mempunyai diameter minimum 45 hingga 50 centimeter.pertumbesaran. Setakat ini spesis-spesis yang ditanam adalah daripada spesis kayu keras tropika seperti Acacia Mangium. Kedua-dua sistem ini menitikberatkan kepada kaedah penebangan hutan secara sistematik dan berjadual. Selangor. bagi kawasan yang tidak mempunyai pokok dagangan muda penebangan secara Sistem Sebaya Malaya digunakan.00 hektar). pengurusan hutan dan pemeliharaan sumber hutan yang berkekalan terus diberikan penekanan. Iaitu sebilangan kecil sahaja pokok yang telah dipilih dan ditandakan untuk ditebang. Johor (17. Projek ini dilaksanakan di 7 buah negeri iaitu Johor. program ladang hutan bermutu tinggi .

dengan spesis Pokok Jati mula dilaksanakan di Kedah pada tahun 1988. Matlamat keluasan tanaman bagi Rancangan Malaysia Ke Lima dan Ke Enam adalah masingmasing 750 dan 1,250 hektar iaitu dengan keluasan tanaman 250 hektar setahun yang dibiayai melalui pinjaman daripada kerajaan persekutuan. 4. Sementara itu perladangan hutan di Sabah telah bermula dari tahun 1922 lagi dengan tertubuhnya percubaan tanaman pokok Jati untuk pengeluaran kayu keras di Kota Marudu. Perladangan hutan secara komersial bermula pada tahun 1974 dengan rancangan penubuhan seluas 60,000 hektar oleh Syarikat Sabah Softwood Sdn.Bhd (SSSB) di Brumas, Tawau. Penubuhan SSSB iaitu sebuah syarikat kerjasama antara North Borneo Timbers Bhd (40% pegangan saham) dan Yayasan Sabah (60% pegangan saham) bertujuan untuk menghutan semula kawasan-kawasan yang telah dibalak dengan spesisspesis yang cepat membesar seperti Pinus Caribaea dan Pinus Oocarpa. Susulan daripada itu Lembaga Kemajuan Perhutanan Sabah (SAFODA) telah ditubuhkan pada tahun 1976. Objektif penubuhannya aalah untuk menjalankan kerja-kerja penghutanan semula seluas 200,000 hektar kawasan terbiar akibat daripada aktiviti pertanian pindah dengan spesis seperti Acacia Mangium,Yamane,Eucalyptus Deglupta,Pinus Caribaea dan Pinus Oocarpa. Di bawah Rancangan Malaysia ke Enam (1991 - 1995) Jabatan Perhutanan Negeri Sabah telah mengenalpasti kawasan seluas 62,000 hektar boleh ditanami dengan pokok jenis tempatan seperti pokok Sentang dan Exotic. 5. Di Serawak, program pemulihan hutan secara ladang telah bermula semenjak 1920 dengan penubuhan seluas 19 hektar tanamam pokok Engkabang di dalam kawasan hutan Simpan Semenggoh. Projek tanaman ini kurang mendapat sambutan sehinggalah pada tahun 1965 satu program yang dinamakan “PROGRAM PENYELIDIKAN PENGHUTANAN” dilancarkan di dalam Rancangan Malaysia Pertama (1966 - 1970). Program ini antara lain bertujuan untuk mengenalpasti spesis-spesis tempatan dan Exotic untuk pembangunan ladang hutan dengan tumpuan menghutan semula kawasan-kawasan yang ditinggalkan oleh petani-petani pindah. Spesis-spesis yang ditanam termasuklah Engkabang, Durian,Mahogani,Acacia Mangium,Yamane dan Batai. Program perladangan hutan secara komersial telah dilancarkan pada tahun 1979 dan diperkembang luas dalam rancangan Malaysia Ke Empat (1981-1985). Sehingga 1993, Jabatan Hutan Negeri Serawak telah berjaya menubuhkan seluas 6,613.4 hektar ladang hutan di dalam kawasan yang ditinggalkan oleh petani pindah dan di beberapa kawasan hutan simpan. 6. Bidang Penyelidikan dan Pembangunan (R&D). Kejayaan program Silvilkultur di Malaysia banyak dibantu oleh perkembangan pesat bidang R&D khususnya yang berkaitan dengan pengurusan,penjagaan dan perawatan hutan. Menyedari hakikat ini pihak kerajaan telah menubuhkan satu Jawatan Kuasa Penyelaras Penyelidikan dan Pembangunan Ladang Hutan Malaysia pada 18 November 1988. Jawatan kuasa tersebut terdiri daripda tenaga-tenaga pakar dan penyelidik dari Jabatan Perhutanan Semenanjung Malaysia (JPSM), Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia (FRIM) dan Universiti Pertanian Malaysia kini Universiti Putra Malaysia (UPM). Sebagai institusi yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan hutan, FRIM dan UPM berkerjasa erat dan bertanggungjawab menjalankan penyelidikan demi menjamin kejayaan program perladangan hutan terutamanya dalam bidang seperti pengurusan, biakbaik pokok serta

sifat dan penggunaan kayu. Program penyelidikan dan pembangunan akan terus berkembang dengan bidang-bidang penyelidikan yang sedia ada disamping memberikan penekanan kepada penyelidikan pemilihan spesis,kesesuaian spesis dengan tapak tanaman, bekalan stok tanaman,silvilkulture,kajian ekonomik spesis ladang serta kawalan serangga dan penyakit. Langkah Kempen dan Pendidikan Alam Sekitar. 1. Pencegahan adalah lebih baik daripada pemulihan. Justeru itu perancangan untuk menguruskan ekosistem hutan dalam jangka masa panjang mestilah melibatkan unsure kededaran kepada orang ramai. Untuk menanam unsur kesedaran ini maka pentingnya diadakan kempen dan pendidikan alam sekitar secara berterusan. Pendidikan alam sekitar boleh dilaksanakan pada dua peringkat. Pertama peringkat sekolah sebagai kurikulum formal yang diajar dalam matapelajaran geografi dan juga interdisiplin seperti dalam matapelajaran sains. Peringkat ke dua ditujukan kepada orang ramai dalam konteks kempen kesedaran seperti kempen cintailah hutan kita, kempen the green world dan lainlain lagi. Selain itu langkah kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar ini juga dilakukan oleh badan bukan kerajaan (NGO) seperti Persatuan Pencinta Alam Sekitar Malaysia dan juga Sahabat Alam Sekitar (SAM). Usaha yang berterusan khususnya kepada generasi muda diharap akan dapat mewujudkan masyarakat yang boleh hidup dengan harmoni dengan persekitaran hutan. 2. Dalam konteks kerajaan pula usaha untuk berkerjasama dengan Negara-negara serantau dan dengan pertubuhan Pertubuhan alam sekitar dunia yang lain sentiasa dilakukan. Dengan Negara ASEAN, Malaysia turut menyertai Program Alam Sekitar ASEAN. Selain itu Jabatan Perhutanan juga berkerjasama rapat dengan banyak pertubuhan antarabangsa. Misalnya Hari Perhutanan Sedunia disambut setiap tahun oleh Malaysia dengan melaksanakan program menanam pokok-pokok, pameran ceramah dan sebagainya. Dana sedunia alam semulajadi Malaysia (WWF) mempunyai pejabat dan wakil-wakilnya di Kuala Lumpur dan Kucing untuk membantu usaha-usaha perancangan dan pengurusan tumbuh-tumbuhan semulajadi dan hidupan liar dari segi bimbingan, perkhidmatan teknikal, kewangan dan pendidikan. Langkah 3 ( Penutup dan Rumusan – 10 Minit) Guru menyenaraikan isi-isi penting berkaitan dengan soalan yang diberikan di atas

Refleksi.
Di ukur berdasarkan pencapaian hasil pembelajaran dalam gerakerja pelajar.

Rujukan Khusus

1. Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah, Teks Pra U Geografi Manusia STPM, Tema 5 Bab ,14, m.s 423 - 473 Penerbit:Pearson dan Longman, Petaling Jaya, 2005.

Tugasan Pelajar : Latihan Menjawab Soalan
Sila Jawab Semua soalan yang diberikan:

Soalan 1. Berdasarkan kepada Malaysia, a) Terangkan langkah-langkah perundangan yang boleh diambil bagi memelihara dan memulihara alam sekitar fizikal. ( 12 Markah) b) Cadangkan langkah bukan perundangan yang boleh diambil bagi mengatasi masalah kemerosotan kualiti sumber udara dan sumber air di Negara itu. (13 Markah) Soalan 2. a) Dengan merujuk kepada contoh-contoh tertentu, jelaskan punca-punca utama yang menyebabkan berlakunya pencemaran dan kemusnahan sumber-sumber marin. (13 Markah) b) Huraikan langkah-langkah yang wajar diambil untuk memelihara dan memulihara sumber-sumber marin ini. ( 12 Markah) Soalan 3.
a) Apakah yang dimaksudkan dengan pengurusan sumber air yang lestari?. (5 Markah)

b) Huraikan langkah-langkah yang boleh diambil untuk menjamin sumber air di Malaysia agar sentiasa bersih dan berterusan. (10 Markah) c) Jelaskan kesan-kesan pembandaran terhadap sistem hidrologi bandar. (10 Markah)

TEMA 6: KAJIAN LAPANGAN/KAJIAN LUAR GEOGRAFI KERTAS 2 (Alam Sekitar Manusia).
HASIL PEMBELAJARAN • Memahami prinsip-prinsip kajian luar seperti menyatakan tajuk dan kawasan kajian secara mikro (kawasan yang kecil), mengemukakan objektif kajian luar dan menerangkan kaedah-kaedah yang boleh diguna untuk melakukan kajian luar.

• •

Menjelaskan kaedah dan langkah yang patut dibuat untuk melaksanakan kajian luar (sebelum, semasa dan selepas di lapangan) Memahami faktor, ciri, kepentingan, kesan terhadap alam sekitar dan langkah mengatasinya daripada sesuatu kegiatan ekonomi setempat (local activities) terhadap kawasan yang dikaji sahaja. Menjelaskan dapatan kajian terhadap sebuah bandar kecil yang meliputi kepelbagaian fungsi bandar (perkhidmatan, perniagaan, dan perindustrian),kawasan pengaruh bandar, perkembangan bandar (guna tanah, prasarana, dan kemudahan sosial) dan impak pembandaran terhadap alam sekitar fizikal Menjelaskan dapatan kajian di sebuah kawasan luar bandar yang meliputi: Interaksi desa bandar (pemasaran, penggunaan perkhidmatan, dan pengangkutan), pemodenan desa (perubahan guna tanah, prasarana, dan kemudahan sosial) dan impak transformasi desa terhadap alam sekitar fizikal

SUBTOPIK DAN HURAIAN SUKATAN PELAJARAN
SUBTOPIK 15.1 Prosedur melaksanakan kajian luar/lapangan 15.2 Tema dan skop kajian. 15.2 Kajian luar pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar. 15.3 Kajian luar transformasi desa dan pembandaran. HURAIAN Memahami prinsip dan kaedah melaksanakan kajian luar/lapangan . Menjelaskan tema dan skop kajian luar/lapangan Menyediakan laporan dan membincangkan setiap aktiviti ekonomi yang dikaji secara kajian luar daripada segi; ciri, faktor, kepentingan, kesan ke atas alam sekitar dan langkah mengatasinya. Menjelaskan kepelbagaian fungsi desa dan bandar, perkembangan, pemodenan dan kesan terhadap alam sekitar.

6.1

PROSEDUR MENJALANKAN KAJIAN LUAR

Pengenalan
1. Kajian luar merupakan salah satu komponen penting dalam Geografi kertas 2 STPM. Kajian luar ini bertujuan untuk membolehkan teori yang dipelajari di dalam bilik darjah dimantapkan lagi melalui kerja praktikal di lapangan yang akan meningkatkan lagi pemahaman pelajar tentang aspek alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia yang saling berkaitan.

perikanan. Menentukan tajuk/isu kajian. perindustrian. Contohnya. Bagi setiap satu tajuk yang dipilih. (b) Bersifat spesifik dan in-situ – khusus di kawasan yang dikaji sahaja. Langkah-langkah menjalankan kajian luar Menentukan tajuk/isu kajian Pemilihan tajuk kajian luar bergantung pada kesesuaiannya dengan tempat yang dipilih seperti yang terkandung dalam sukatan pelajaran. dan menyediakan laporan. menjalankan kajian di lapangan. Pada amnya pemilihan kawasan kajian mestilah memenuhi syarat berikut (a) Berskala mikro – seperti di sebuah kampung. kos dan masa aspek keselamatan keluasan kawasan kajian (a) Merangkumi unsur fizikal dan manusia Kawasan kajian yang dipilih hendaklah merangkumi unsur fizikal dan manusia. memproses dan menganalisis data. kos dan masa . menyediakan peralatan dan bahan kajian. 2. (e) (f) (g) (h) unsur fizikal dan manusia yang terdapat di kawasan tersebut faktor jarak.2. sebuah rancangan FELDA.menentukan masa yang sesuai untuk menjalankan kajian. Lokasi kawasan kajian yang dipilih hendaklah dirujuk pada peta kawasan berkenaan dan menepati objektif kajian luar yang didasarkan kepada perkara berikut. sebuah estet. Kawasan yang hendak dikaji mestilah sesuai dengan tajuk yang dipilih. membuat tinjauan. sebuah kawasan pertanian. lokasi kajian luar memadai dengan hanya sebuah kawasan sahaja. sebuah pekan atau sebuah bandar kecil. Ini bagi membolehkan pelajar menjalankan kajian yang merangkumi kedua-dua aspek fizikal dan manusia serentak. pemilihan kawasan. Tajuk kajian yang dipilih hendaklah merangkumi tajuk-tajuk yang telah dipelajari di bilik darjah. persiapan logistik. Langkah-langkah dalam menjalankan kajian luar meliputi beberapa perkara iaitu. (b) Faktor jarak. pelajar tingkatan enam rendah boleh menjalankan kajian luar tentang geomorfologi dan pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar. Kajian luar Alam Sekitar Manusia berdasarkan kepada dua tema iaitu pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar tempatan serta transformasi desa dan pembandaran Pemilihan lokasi kawasan 1. Paling luas kawasan kajian yang boleh diterima ialah di sebuah daerah kecil. menentukan kaedah kajian.

jarak dan kos perjalanan. paya. Jabatan Meteorologi. kawasan kajian yang dipilih hendaklah bebas dari sebarang ancaman seperti arus sungai yang deras. Seboleh mungkin kawasan kajian hendaklah tidak terlalu jauh dari sekolah yang melibatkan perjalanan masa yang lama serta kos pengangkutan yang tinggi. kos dan masa hendaklah juga diambil kira dalam menentukan pemilihan kawasan kajian. Sekiranya unsur yang hendak dikaji terdapat di kawasan persekitaran sekolah memadai sekiranya kajian itu dijalankan di kawasan tersebut. tasik dan stesen kaji cuaca atau kaji iklim. bukit. pencerapan. kawasan pertanian. data atau maklumat primer diperolehi melalui kaedah pemerhatian. Tujuannya untuk melihat kesesuaian kawasan kajian dengan objektif kajian yang hendak dijalankan. kajian di sebuah kampung. perikanan. senarai semak. Manakala data/maklumat sekunder boleh diperolehi melalui kajian di perpustakaan. Menentukan kaedah kajian Di lapangan. hutan. serta rancangan FELDA atau FELCRA. daerah kecil. Jabatan Alam Sekitar.Faktor jarak. Kawasan yang dipilih seeloknya hendaklah mempunyai beberapa ciri fizikal yang boleh dikaji seperti sungai. kawasan berisiko tinggi dan kawasan larangan. temu bual dan kaji selidik. cerun. sumber internet. menentukan faktor keselamatan. dan agensi awam lain dan swasta. (c) Aspek keselamatan Dalam menentukan pemilihan kawasan kajian aspek utama yang perlu ditegaskan ialah keselamatan. pantai. cerun curam. Menjalankan tinjauan Sebelum menjalankan kajian luar guru hendaklah terlebih dahulu membuat tinjauan awal ke kawasan yang hendak dikaji. haiwan buas. penelitian rekod dan statistik serta laporan yang sedia ada yang berkaitan di kawasan kajian. (d) Keluasan kawasan kajian Keluasan kawasan kajian yang dipilih hendaklah bersifat mikro yang mempunyai kedua-dua unsur alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia. pengukuran. sebuah pekan atau sebuah bandar kecil. . pelancongan. estet. Misalnya laporan dari Jabatan Perangkaan Malaysia. Jarak kawasan kajian yang dipilih sebaik-baiknya tidak melebihi 2 jam perjalanan dengan bas. perindustrian. Keselamatan ini meliputi keselamatan dalam perjalanan. Contohnya.

Peralatan ini mestilah disediakan oleh guru dan pelajar sebelum menjalankan kajian luar. Bagi kertas alam sekitar manusia kebanyakan instrumen yang diperlukan adalah berbentuk borang soal-selidik dan borang temu bual. letakan kawasan. Borang soal selidik dan borang temu bual berhubung dengan tajuk kajian hendaklah disediakan oleh guru bersama pelajar semasa merancang kajian luar. temubual responden menggunakan soalselidik atau tanpa soalselidik. c. Pengenalan diri dan tujuan kajian Arahan soal selidik Setiap borang soal selidik diberi nombor siri Setiap soalan diberi nombor . Soalan dan jawapan responden penting untuk di analisis. tetapi pelajar mesti menyediakan soalan secara ringkas sebagai panduan menemubual responden. pelajar sudah tahu sedikit tentang latar belakang kawasan kajian. Tidak perlu panjang. Maklumat primer boleh diperolehi melalui kaedah pemerhatian. Peralatan dan bahan kajian yang diperlukan mestilah disediakan lebih awal. Carian data dan maklumat sekunder ( misalnya dari jabatan kerajaan setempat dan agensi yang berkaitan) mestilah mendapat pertolongan guru mata pelajaran geografi. Temubual tanpa soalselidik boleh juga dilakukan. supaya sebelum ke lapangan atau ke kawasan berkenaan. d. pelajar perlu ada buku catatan untuk mencatat apa yang perlu. keluasan kawasan. 3. Melalui pemerhatian. b. ciri iklim dan cuaca dan sebagainya perlu diketahui sebelum ke lapangan. Soalselidik perlu mengandungi soalan-soalan yang memberi jawapan kepada tujuan kajian yang telah ditentukan. ciri kegiatan ekonomi yang terdapat dan juga latar belakang fizikal seperti keadaan bentuk muka bumi/topografi. Menyediakan peralatan dan bahan kajian 1.Memperolehi maklumat Primer dan Sekunder 1. rekod melalui gambar foto atau video. tetapi jangan terlalu ringkas hingga tidak menjawab soalan kajian. Soalselidik perlu disediakan sebelum ke lapangan dan dibawa secukupnya untuk menemubual sebilangan responden yang munasabah (30 hingga 40 orang). (melalui peta lakar). 4 Pengentahuan sedia ada tentang penduduk. 2. Antara item yang pelu disediakan dalam borang soal-selidik ialah: a. Peralatan yang akan digunakan hendaklah: (a) (b) (c) mencukupi dan lengkap serta menepati tujuan kajian berfungsi dengan baik diperkenal dan didedahkan penggunaannya kepada pelajar 2.

dan tempat tinggal) Isu-isu kajian (seperti interaksi desa bandar dan pembandaran: tempat pemasaran barangan.e. Kompas prismatik – digunakan untuk menentukan kedudukan dan arah kawasan/point yang dikaji. g. dan tempat mendapatkan barangan dan perkhidmatan. Kajian luar hendaklah diselesaikan pada hari yang sama. Alat GPS (Global Positioning System) – digunakan untuk menentukan letakan. pada cuti hujung minggu atau pada cuti penggal persekolahan. temu bual atau pengukuran yang dibuat di lapangan. Ia hendaklah dijalankan selewat-lewatnya pada bulan Julai. Kamera – digunakan untuk merakam gambar sebagai bukti tempat itu dan bahan sokongan kajian. 3. ketinggian. i. saiz isi rumah. soal selidik. jantina. dan arah Alat perakam suara Alat tulis – digunakan untuk merekodkan setiap pemerhatian. 4. f. jelas dan elakkan daripada isu sensitif Bilangan soalan hendaklah tidak melebihi 15 soalan. kesan kepada alam sekitar. kesan kepada kehidupan penduduk di kawasan kajian. j. Menuliskan ‘Terima kasih’ pada muka surat akhir borang soal selidik Panduan menyediakan bahan temu bual adalah seperti berikut: (i) (ii) (iii) Buku catatan temu bual Alat perakam (jika ada/perlu) Catatan yang mengandungi soalan temu bual berasaskan isu-isu kajian seperti kaitan antara pembangunan dengan sumber di kawasan kajian. kajian luar juga boleh menggunakan peralatan berikut. k. Soalan boleh dalam bentuk terbuka dan tertutup Soalan boleh juga menggunakan skala yang sesuai Latar belakang responden (seperti umur. kaum. pekerjaan. Borang soal-selidik yang telah disediakan sebelum ke lokasi kajian. Kajian luar bagi pelajar tingkatan enam hendaklah dijalankan selepas mempelajari topik kegiatan ekonomi dan impak alam sekitar. Selain itu. Peta kawasan – digunakan untuk menentukan lokasi dan membuat peta lakar sesuatu kawasan kajian. h. langkah-langkah mengurangkan masalah alam sekitar) Soalan hendaklah ringkas. Langkah-Langkah menjalankan kajian luar . pendapatan. migrasi. impak alam sekitar: persepsi tentang masalah alam sekitar. (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) (vii) Menentukan masa yang sesuai untuk menjalankan kajian Kajian luar boleh dijalankan pada waktu persekolahan.

Jika pelajar menalankan kaji selidik maka ia perlu menyoal selidik responden sebagai sampel dengan menggunakan borang soal selidik. dan pengukuran terhadap perkara berikut: menjalankan pemerhatian. • Langkah yang telah diambil untuk mengurangkan impak alam sekitar. Semasa di lapangan pelajar pencerapan.1. 4. 3. fenomena cuaca. Menghubungi agensi-agensi yang hendak dikunjungi. Pengurusan surat menyurat seperti surat kebenaran penjaga. memilih lokasi kajian dan melakukan tinjauan awal Pemilihan tajuk mengikut kumpulan pelajar. • Punca yang menyebabkan impak alam sekitar sama ada proses fizikal atau aktiviti manusia atau kedua-duanya. Kaedah pemilihan sampel adalah seperti berikut: • Sampel boleh dipilih secara rawak atau sistematik daripada populasi di kawasan kajian. jumlah responden yang ingin ditemu bual/soal selidik. perkembangan dan masalah semasa yang dihadapi. aspek kajian. taklimat kawalan keselamatan dan lain-lain yang bersesuaian. Persediaan peralatan dan instrumen yang diperlukan termasuklah borang soal selidik. tugasan kumpulan. • Ciri-ciri aktiviti ekonomi. • Kepentingan bentuk muka bumi. Menjalankan aktiviti . • Ciri alam sekitar fizikal dan ciri alam sekitar manusia yang ada di kawasan kajian. Sebelum ke lapangan guru membuat persiapan awal seperti: (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) (vii) Menentukan sistem atau tema kajian. surat kebenaran dari sekolah/Pejabat Pelajaran Daerah (PPD)/Jabatan Pelajaran Negeri (JPN). Aktiviti bilik darjah atau kerja makmal. • Faktor yang mempengaruhi proses fizikal dan aktiviti manusia. • Impak alam sekitar yang dikaji terhadap parameter alam sekitar fizikal dan kehidupan manusia. Persiapan logistik. Penyediaan pengangkutan dan guru pengiring. Taklimat kepada pelajar yang meliputi. 2. Sekembali dari lapangan pelajar perlu melakukan perkara-perkara berikut: . • Saiz sampel antara 30 hingga 40 responden. Setiap kumpulan diberikan tajuk yang berlainan supaya semua tajuk dapat dikaji secara kajian luar. dan aktiviti manusia • Kepentingan aktiviti ekonomi kepada penduduk sekitar.

dan pemerhatian (e) Hasil kajian dan perbincangan – huraian tentang dapatan kajian yang telah dianalisis. Setelah kembali dari lapangan dan setelah siap menyediakan laporan. merangkumi punca. dan impak serta membanding. (d) Kaedah kajian – huraian tentang cara kajian dilakukan: pengukuran. Setiap kumpulan mestilah membentangkan hasil kajian masing-masing. proses. pelajar akan membentangkan hasil dapatan kumpulan masing-masing di dalam kelas. (a) Pengenalan – Tajuk kajian iaitu penyataan tentang apa yang dikaji. graf dan peta. carta. Mempersembahkan maklumat dan data dalam bentuk jadual. dan rajah bagi mana item yang relevan dan sesuai. Oleh itu satu laporan kajian luar yang lengkap perlu dibuat setelah kembali daripada kerja di lapangan. Membincangkan dapatan/hasil kajian – menghubungkaitkan dapatan yang diperoleh dengan teori yang telah dipelajari dalam bilik darjah. menganalisis. dan membuat hubung kait antara dapatan yang diperoleh. rajah. pencerapan. Merumus dan mempersembahkan hasil kajian. (b) Tujuan kajian – penyataan tentang objektif kajian dilakukan berkaitan dengan tajuk kajian yang telah dipilih. Memproses maklumat – mentafsir. temu bual. (f) Penutup – rumusan kajian. membezakan dan menilai tentang saling interaksi aspek-aspek fizikal dengan aktiviti manusia atau sebaliknya. (c) Lokasi kajian – huraian ringkas tentang ciri alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia yang ada di kawasan kajian dijalankan. . graf. Membentangkan laporan mengikut kumpulan di dalam kelas. Laporan itu hendaklah mengandungi perkara-perkara yang berikut.(i) (ii) (iii) (iv) (v) Menyusun dapatan (data dan maklumat) yang diperoleh mengikut keutamaan atau mengikut item yang telah dipecahkan dari sesuatu tajuk. soal-selidik. Data tentang hasil kajian boleh dipersembahkan dalam bentuk jadual. Menyediakan laporan mengikut format berikut: Kajian lapangan dilakukan secara berkumpulan tetapi laporannya mesti disediakan secara individu. Mempamerkan laporan di dalam kelas Guru akan mempamerkan laporan kajian luar tersebut di dalam kelas sebagai rujukan bagi kumpulan yang lain.

Pemilihan kedua-dua tema ini dibuat setelah mengambil kira masa. logistik. 2. dan kesesuaian tema dengan keupayaan dan keperluan pelajar tingkatan enam. kos. (a) Pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar tempatan (b) Transformasi desa dan pembandaran.Menyimpan laporan kajian luar di Pusat Sumber Semua laporan kajian luar bagi setiap kumpulan dibukukan dan disimpan di Pusat Sumber. KAJIAN LUAR GEOGRAFI ALAM Kajian luar alam sekitar manusia dikhususkan kepada dua tema utama sahaja iaitu. Kajian luar berkaitan dengan transformasi desa dan pembandaran boleh dijalankan terhadap . 6.2 TEMA DAN SKOP SEKITAR MANUSIA 1. Kajian luar berkaitan dengan pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar dilakukan terhadap salah satu aktiviti ekonomi berikut: (i) Pertanian (ii) Penternakan (iii) Perikanan (iv) Pembalakan (v) Perlombongan dan kuari (vi) Perindustrian (vii) Pengangkutan (viii) Pelancongan (ix) Perniagaan 4. Ini bertujuan untuk membolehkan pelajar-pelajar membuat rujukan. 3. Tumpuan dan skop kajian bagi setiap aktiviti ekonomi di atas meliputi perkara berikut: (i) (ii) (iii) (iv) (v) Ciri aktiviti ekonomi dalam kawasan yang dipilih Faktor mempengaruhi letakan dan perkembangan Kepentingan aktiviti tersebut kepada penduduk dan ekonomi setempat Impak alam sekitar yang ditimbulkan oleh aktiviti ekonomi yang dikaji Langkah pengurusan alam sekitar 5.

Jenis pertanian yang dijalankan. Interaksi desa bandar (pemasaran. dan pengangkutan) Pemodenan desa (perubahan guna tanah. Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: i) Ciri aktiviti pertanian seperti. Dalam jawapan. dan kemudahan sosial) Impak pembandaran terhadap alam sekitar fizikal Pembangunan Ekonomi dan Impak Alam Sekitar a) Pertanian Pilih satu kawasan kecil (misalnya: rancangan Felda/Felcra/Risda. Semasa berada dilapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti pertanian berikut mestilah dikumpul khususnya melalui pemerhatian dan pencerapan. lada hitam. nama kawasan dan jenis tanaman mesti disebut. skala operasi (besar atau kecil). kelapa sawit. sebuah perkampungan atau mukim atau sub-daerah atau daerah kecil. prasarana. pisang. dan kemudahan sosial) Impak transformasi desa terhadap alam sekitar fizikal Kepelbagaian fungsi bandar (perkhidmatan. nenas. . koko. dan perindustrian) Kawasan pengaruh bandar Perkembangan bandar (guna tanah. taburannya (berpusat. berkelompok atau berselerak). 1. penggunaan perkhidmatan. (i) (ii) (iii) (iv) ATAU (b) Sebuah kawasan luar bandar yang meliputi perkara berikut (i) (ii) (iii) (iv) Kepelbagaian aktiviti ekonomi desa yang dipilih.(a) Sebuah bandar kecil (anggaran saiz penduduk 10 000 orang) atau pekan yang meliputi perkara berikut. pemilikan (individu. Kawasan kebun kecil atau estet getah. padi. prasarana. Kawasan yang dipilih mestilah dinamakan secara spesifik dan lengkap. buah-buahan sesuai dipilih terutama yang berdekatan dengan sekolah atau tempat kediaman pelajar. temubual serta soal selidik. Dimensi kajian di lapangan. sayur-sayuran. perniagaan.

banjir dan ancaman kepupusan kepelbagaian biologi. teknologi. kerbau. kambing. ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti pertanian yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. Kaji kawasan. amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. penawaran tenaga buruh dari penduduk sekitar. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan. 1. Faktor kemanusiaan pula adalah seperti adanya kemudahan asas yang cukup. penggunaan tenaga buruh dan juga ciri teknologi yang digunakan. Kepentingan aktiviti pertanian kepada penduduk dan ekonomi sekitar mestilah dikaji dengan teliti. rusa.swasta. orientasi pengeluarannya. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik. v) Langkah pengurusan alam sekitar. memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan dan mungkin juga menjadi asas kepada pembangunan infrastruktur dan petempatan. Kesemua kesan ini mestilah diteliti dan boleh dibuktikan kewujudannya. Bagi mengatasi kesan negatif di atas. kerajaan). tempat atau perusahaan sedemikian. b) Penternakan Di Malaysia ternakan yang diusahakan secara komersil terdiri daripada lembu. adanya jaringan pengangkutan dan perhubungan dan lain-lain lagi. Penternakan dijalankan oleh syarikat-syarikat swasta atau pun oleh individu yang mengusahakan secara sendiri atau mendapat bantuan dari pihak kerajaan iaitu Jabatan Perkhidmatan Haiwan. pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak pengurusan ladang. burung unta. kemusnahan habitat dan rantaian makanan. iii) Kepentingan aktiviti pertanian kepada penduduk dan ekonomi setempat. Mungkin tidak sukar untuk mencari kawasan ternakan komersil di sekitar atau tidak jauh dari sekolah atau tempat kediaman pelajar. sumber modal. atau mana-mana kawasan yang ada ternakan komersil Dimensi kajian di lapangan. keupayaan modal. Faktor fizikal seperti bentuk muka bumi dan topografi sekitar serta faktor saliran khususnya sungai. saiz ladang ternakan (bilangan haiwan). Kajian boleh difokuskan kepada beberapa aspek penternakan: Misalnya ciri-ciri penternakan seperti jenis ternakan yang dijalankan. arnab. ayam. tanah runtuh. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat. iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti pertanian. Misalnya pencemaran alam sekitar seperti pencemaran udara dan pencemaran air serta kemerosotan kualiti alam sekitar seperti hakisan tanah. pekerja ladang atau petani/pesawah. Namakan kawasan penternakan dan jenis ternakan yang dikaji secara spesifik seperti di kawasan estet atau kebun kecil kelapa sawit. dan tanih tandus. dan khinzir. itik. operasi pengeluaran. burung puyuh. penggunaan modal (sendiri atau pinjaman). . biri-biri. penggunaan teknologi dan sebagainya.

2. 2. langkahlangkah pengurusan alam sekitar yang diambil oleh masyarakat dan pihak berkuasa tempatan untuk mengurangkan kesan alam sekitar tersebut. 2. penggunaan teknologi dan sebagainya. bekalan buruh/pekerja. Faktor-faktor yang mempengaruhi perkembangan aktiviti perikanan di kawasan itu yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan seperti bentuk muka bumi/topografi . Kuala Kemaman. c) Perikanan 1. Dimensi kajian di lapangan. Banyak yang terkenal seperti Sedili. Kajian boleh difokuskan kepada beberapa aspek perikanan: Misalnya ciri-ciri perikanan seperti jenis perikanan yang dijalankan (pinggir pantai. Untuk memilih salah satu kawasan atau perkampungan nelayan sebagai kawasan kajian tidak sukar. punca/sumber air. kawasan-kawasan pedalaman berpaya atau lembah sungai serta di sungai-sungai tertentu. Akuakultur dijalankan oleh individu secara kecilan dan syarikat secara besar-besaran di kawasan pinggir pantai yang berpaya bakau. Aktiviti perikanan terbahagi kepada dua. 1. Perikanan air tawar atau akuakultur pula sedang dimajukan dengan galakan serta bantuan kerajaan. (Sila namakan secara spesifik kawasan yang dipilih oleh pelajar untuk dikaji secara khusus). pemasaran dan pemprosesan hasil ternakan. Faktor-faktor yang mempengaruhi aktiviti penternakan di kawasan itu yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan seperti bentuk muka bumi/topografi sekitar. skala operasi pengeluaran (kecil atau besar) sumber modal. iaitu perikanan marin/laut dan perikanan air tawar atau akuakultur. Kepentingan aktiviti penternakan kepada penduduk dan ekonomi setempat. Pantai Remis. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat serta memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan 4 Kesan aktiviti penternakan terhadap alam sekitar fizikal seperti pencemaran air dan bau busuk pandangan masyarakat tempatan terhadap penternakan itu. Kawasan perikanan marin/laut banyak terdapat di sepanjang pantai/pinggir laut negara Malaysia. 3. Kawasan perikanan yang spesifik inilah perlu dikaji secara mendalam oleh pelajar. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik. Perikanan pinggir pantai dan juga laut dalam giat diusahakan oleh para nelayan serta syarikat-syarikat tertentu yang berpengkalan di tempat-tempat tersebut. laut dalam atau akuakultur). kemudahan pengangkutan. Pulau Ketam. dan sebagainya.

4 Kesan aktiviti perikanan terhadap alam sekitar fizikal seperti pencemaran air dan bau kepupusan sumber termasuk langkah-langkah pengurusan alam sekitar yang diambil oleh nelayan/pengusaha dan pihak berkuasa tempatan untuk mengurangkan kesan alam sekitar tersebut. Kepentingan aktiviti perikanan kepada penduduk dan ekonomi setempat. pembalakan diusahakan di lokasi-lokasi atau tempat-tempat tertentu sahaja. atau mungkin tidak dibenarkan masuk. Gerik. Pembalakan biasanya dijalankan di kawasan/daerah pedalaman yang ada sumber hutan seperti Lipis. Kajian boleh difokuskan kepada beberapa aspek pembalakan: Misalnya jenis pokok yang dibalak. kemudahan pengangkutan. bekalan buruh/pekerja. 3. Temerloh. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik. Tampin. Justeru itu kawasan pembalakan mestilah dinamakan secara khusus. Keluang. Kubang Pasu. penggunaan teknologi dan sebagainya. 3. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat serta memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan termasuk industri hiliran. Hulu Terengganu/Besut/Dungun/Kemaman. Batang Padang dan daerah-daerah di pedalaman Sabah dan Sarawak. Hulu Selangor. Jerantut. iaitu di pos-pos renjer hutan yang memeriksa lori-lori balak. pemasaran dan pemprosesan hasil perikanan. 2. di kilang-kilang papan yang agak besar biasanya terletak berdekatan dengan kawasan pembalakan. Hulu Langat. Gua Musang. Di dalam daerah-daerah berkenaan. Rompin. Faktor-faktor yang mempengaruhi aktiviti pembalakan di kawasan itu yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan seperti bentuk muka bumi/topografi sekitar. Segamat. d) Pembalakan 1. Nama lokasi atau tempat itu penting disebut kerana pembalakan berlaku bukan di seluruh daerah itu. Dimensi kajian di lapangan. Kuala Pilah. keluasan kawasan yang terlibat. Maran. Kajian luar di tempat pembalakan sukar dilakukan oleh pelajar kerana mungkin terlalu jauh di pedalaman. 1. skala operasi pengeluaran (kecil atau besar) sumber modal. 2.sekitar. Akan tetapi kajian masih boleh dilakukan di tempat-tempat tertentu yang berkaitan dengan pembalakan. atau di syarikat-syarikat pembalakan yang ada di bandar atau di pekan berdekatan. . Jelebu. atau kerana merbahaya dari segi perjalanan dan operasi di situ.

kebenaran/lesen membalak, konsesi yang diberikan, bekalan buruh/pekerja, kemudahan pengangkutan, pemasaran dan pemprosesan hasil kayu balak. 3. Kepentingan aktiviti pembalakan kepada penduduk dan ekonomi setempat. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat serta memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan termasuk industri hiliran. 4. Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti pembalakan. Misalnya pencemaran alam sekitar seperti pencemaran air serta kemerosotan kualiti alam sekitar seperti hakisan tanah, tanah runtuh, dan tanih tandus, banjir dan ancaman kepupusan kepelbagaian biologi, kemusnahan habitat dan rantaian makanan. Kesemua kesan ini mestilah diteliti dan boleh dibuktikan kewujudannya. 5. Langkah pengurusan alam sekitar. Bagi mengatasi kesan negatif di atas, pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak pengurusan konsesi balak, jabatan perhutanan dan sebagainya Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan, amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar.

e)

Perlombongan

Di Malaysia, kajian luar terhadap aktiviti perlombongan petroleum dan gas asli sukar dilakukan kerana lokasi perlombongan ini terletak di laut. Oleh sebab itu kajian luar boleh dilakukan terhadap aktiviti perlombongan di daratan seperti perlombongan kuari dan pecah batu, perlombongan bijih timah (kawasan bekas lombong bijih timah), perlombongan emas, arang batu, tembaga dan sebagainya yang masih ada dan bersesuaian dengan kawasan setempat yang dikaji. Kawasan perlombongan yang dipilih mestilah dinyatakan secara spesifik. Dimensi kajian di lapangan. 1. Semasa berada dilapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti perlombongan berikut mestilah dikumpul khususnya melalui pemerhatian dan pencerapan. Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: i) Ciri aktiviti perlombongan seperti; Jenis perlombongan yang dijalankan, taburannya (berpusat, berkelompok atau berselerak), skala operasi (besar atau kecil), pemilikan (individu, swasta, kerajaan), orientasi pengeluarannya, penggunaan modal (pelaburan asing atau tempatan), penggunaan tenaga buruh dan juga ciri teknologi yang digunakan. ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti perlombongan yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. Faktor fizikal

seperti adanya sumber mineral, bentuk muka bumi dan topografi sekitar, jenis geologi yang ada dan juga faktor saliran khususnya sungai. Faktor kemanusiaan pula adalah seperti adanya kemudahan asas yang cukup, penawaran tenaga buruh dari penduduk sekitar, kemudahan pembandaran yang berdekatan, keupayaan modal, teknologi, adanya jaringan pengangkutan dan perhubungan dan lain-lain lagi. iii) Kepentingan aktiviti perlombongan kepada penduduk dan ekonomi setempat. Kepentingan aktiviti perlombongan kepada penduduk dan ekonomi sekitar mestilah dikaji dengan teliti. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat, memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan dan mungkin juga menjadi asas kepada pembangunan infrastruktur dan petempatan seperti pembangunan bandar. iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti perlombongan. Misalnya; kemerosotan dan kepupusan sumber mineral, pencemaran alam sekitar seperti pencemaran udara dan pencemaran air serta kemerosotan kualiti alam sekitar seperti hakisan tanah, tanah runtuh, dan tanih tandus, banjir dan ancaman kepupusan kepelbagaian biologi, kemusnahan habitat dan rantaian makanan. Kesemua kesan ini mestilah diteliti dan boleh dibuktikan kewujudannya. v) Langkah pengurusan alam sekitar. Bagi mengatasi kesan negatif di atas, pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak pengurusan dan pekerja yang terlibat dengan sektor perlombongan berkenaan. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan, amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. Sebagai contoh jika kajian dilakukan di kawasan perlombongan bijih timah pelajar boleh mencadangkan langkah untuk meningkatkan kebergunaan kawasan lombong dengan cara menebusguna untuk dijadikan kawasan pertanian, kolam akuakultur atau dibangunkan sebagai kawasan pelancongan setempat.

f)

Perindustrian

1. Kajian luar terhadap aktiviti perindustrian boleh dilakukan terhadap industri primer dan juga sekunder. Industri primer meliputi kilang memproses seperti kilang memproses getah dan kelapa sawit, kayu balak, memproses hasil perikanan dan perlombongan serta industri petrokimia. Industri sekunder pula terdiri daripada pelbagai jenis industri pembuatan, pemasangan dan juga industri elektrik dan elektronik.

2. Di kawasan-kawasan tertentu industri kecil dan sederhana (IKS) juga boleh dikaji secara kajian luar. Apa yang penting kawasan industri yang dipilih mestilah dinamakan secara khusus dan tidak boleh terlalu luas seperti di sebuah negeri atau negara yang mencerminkan ketidakmampuan pelajar mengkajinya secara kajian luar. Untuk menjimatkan kos dan masa pelajar boleh mengkaji kawasan industri yang berdekatan dengan tempat kediaman atau sekolah masing-masing. Dimensi kajian di lapangan. Semasa berada di lapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti perindustrian berikut mestilah dikumpul dengan teliti. Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: i) Ciri aktiviti perindustrian seperti; Jenis industri yang dijalankan (nyatakan samada kilang memproses, pembuatan,pemasangan dan lain-lain), lokasi dan taburannya (di kawasan sumber, di bandar, pinggir bandar, di kawasan FTZ dll), skala operasi (besar atau kecil), pemilikan (individu, swasta, agensi kerajaan), orientasi pengeluarannya, penggunaan modal (pelaburan asing atau tempatan), penggunaan tenaga buruh (berintensif buruh), penggunaan sumber bahan mentah dan sumber kuasa serta ciri teknologi yang digunakan (industri giat jentera yang kurang bergantung kepada tenaga buruh). Setiap ciri di atas mestilah dikenalpasti oleh pelajar semasa berada di lapangan. ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti perindustrian yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. Faktor fizikal seperti adanya sumber bahan mentah dan sumber kuasa, bentuk muka bumi dan topografi sekitar yang menjadi tapakbina kilang ( seperti kawasan yang selamat dari banjir). Faktor kemanusiaan pula adalah seperti adanya kemudahan asas yang cukup, polisi governan mewujudkan kawasan perdagangan bebas (FTZ), penawaran tenaga buruh dari penduduk sekitar, kemudahan pembandaran yang berdekatan, keupayaan modal, teknologi, adanya jaringan pengangkutan dan perhubungan dan lain-lain lagi. Faktor-faktor ini perlulah ditelitikan secara mikro oleh para pelajar. iii) Kepentingan aktiviti perindustrian kepada penduduk dan ekonomi setempat. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik atau kaedah temubual. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat, peningkatan kuasa beli dan saiz pasaran, peningkatan jumlah penduduk akibat migrasi masuk, memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan samada di peringkat huluan dan hiliran, meningkatkan pembangunan infrastruktur khususnya jaringan pengangkutan dan perhubungan, pembangunan petempatan dan bandar, pusat-pusat perkhidmatan penduduk dan sebagainya. iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti perindustrian. Impak alam sekitar boleh dikaji terhadap parameter alam sekitar fizikal dan juga kehidupan manusia. Kesan negatif terhadap alam sekitar fizikal termasuklah kemerosotan dan kepupusan sumber alam, pencemaran alam sekitar seperti

pencemaran udara, pencemaran air, pencemaran bunyi dan bau, pencemaran sisa toksid yang berbahaya serta kemerosotan kualiti alam sekitar seperti peningkatan suhu sekitar (pemanasan setempat) dan kemusnahan ekosistem akuatik. Impak sosial pula termasuklah menjejaskan kesihatan penduduk akibat pencemaran udara dan air, gangguan bunyi bising, gangguan kepada aktiviti sosial dan ekonomi yang lain. Item impak ini mestilah dikaji dengan teliti dan boleh dibuktikan secara lokaliti. v) Langkah pengurusan alam sekitar. Bagi mengatasi kesan negatif di atas, pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak pengurusan dan pekerja kilang. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan, amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. Apa yang penting setiap langkah yang dicadangkan mestilah logik, relevan dan sesuai dengan persekitaran yang dikaji.

g)

Pengangkutan

1. Kajian luar terhadap aktiviti pengangkutan boleh dilakukan terhadap jenis dan rangkaian pengangkutan. Misalnya pengangkutan darat (keretapi, bas, teksi, LRT, ERL, Komuter), pengangkutan air (kapal, feri, bot) dan pengangkutan udara (kapalterbang). Justeru itu kawasan kajian boleh terdiri daripada sebuah stesyen (misalnya stesyen keretapi, bas, teksi, LRT, ERL, Komuter) atau sebuah pelabuhan/pengkalan dan juga sebuah lapangan terbang. 2. Selain itu kajian juga boleh dilakukan terhadap jaringan pengangkutan seperti lebuh raya dan jalan raya, laluan keretapi, LRT, ERL, Komuter dan sebagainya yang bersesuaian dengan objektif kajian pelajar. Dimensi kajian di lapangan. Semasa berada di lapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti pengangkutan berikut mestilah dikumpul dengan teliti. Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: i) Ciri aktiviti pengangkutan seperti; Jenis pengangkutan yang dijalankan (keretapi, Komuter, LRT, ERL, Bas, Teksi, Feri, Kapalterbang dan lain-lain), jaringan pengangkutan – lebuh raya, jalan raya, jalan keretapi dan sebagainya (dari mana dan ke mana), skala operasi (besar atau kecil), mod dan isipadu pengangkutan mengikut masa, ciri pemilikan (individu, swasta, agensi kerajaan), penggunaan modal (pelaburan asing atau tempatan), penggunaan tenaga buruh (berintensif buruh), penggunaan sumber kuasa serta ciri teknologi yang digunakan. Setiap ciri di atas mestilah dikenalpasti oleh pelajar semasa berada di lapangan.

iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti pengangkutan. Bagi mengatasi kesan negatif di atas. buahan dll). Kesan terhadap alam sekitar fizikal termasuklah perubahan landskap fizikal seperti landskap fizikal bandar akibat pembinaan laluan LRT. kawasan yang selamat dari banjir dan sebagainya). teknologi. Faktor-faktor ini perlulah ditelitikan secara mikro oleh para pelajar. pembangunan petempatan dan bandar dan lainlain lagi. mendorong kepada pembangunan infrastruktur yang lain seperti kemudahan perhubungan. Impak alam sekitar boleh dikaji terhadap parameter alam sekitar fizikal dan juga kehidupan manusia. Item impak ini juga mestilah dikaji dengan teliti dan boleh dibuktikan secara lokaliti. mengatasi kesesakan. gangguan bunyi bising serta resiko kemalangan. relevan dan sesuai dengan persekitaran yang dikaji. tanah tinggi. v) Langkah pengurusan alam sekitar. kesan pencemaran alam sekitar seperti pencemaran udara dan bunyi. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik atau kaedah temubual. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan. meningkatkan ketersampaian. Apa yang penting setiap langkah yang dicadangkan mestilah logik. Faktor kemanusiaan pula adalah seperti polisi governan untuk mengurangkan kesesakan. pengurusan dan pekerja. Impak sosial pula termasuklah menjejaskan kesihatan penduduk akibat pencemaran udara. lereng bukit. faktor keupayaan modal. mengurangkan pencemaran udara dan pencemaran bunyi. .ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti pengangkutan yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. Faktor fizikal seperti bentuk muka bumi dan topografi sekitar yang menjadi tapakbina jaringan pengangkutan ( kawasan tanah rata. menjana pembangunan ekonomi setempat (nyatakan jenis kegiatan ekonomi yang berkembang misalnya perniagaan makanan. meningkatkan ketersampaian serta mempercepatkan perjalanan. kemerosotan kualiti alam sekitar seperti peningkatan suhu sekitar (pemanasan setempat). pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak berkuasa tempatan. Kesemua item di atas mestilah dibuktikan secara lokaliti. . Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk setempat seperti di plaza tol. dan lain-lain lagi. Jika sistem lebuh raya dikaji mungkin terdapat kesan-kesan seperti hakisan tanih. kraf tangan. iii) Kepentingan aktiviti pengangkutan kepada penduduk dan ekonomi setempat. tanah runtuh/tanah mendap. mempercepatkan masa perjalanan. mempercepatkan pembangunan di sesebuah kawasan. Selain itu untuk memenuhi permintaan dari pengguna yang tinggi.

h) Pelancongan. Faktor fizikal atau tarikan semulajadi seperti (pantai berair jernih. kemudahan penginapan -hotel. Misalnya kemudahan pengangkutan dan perhubungan. Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: i) Ciri aktiviti pelancongan seperti. Sebagai contoh lokasi kajian luar boleh diselaraskan dengan destinasi program lawatan sambil belajar yang seringkali diadakan oleh pihak sekolah. tanah tinggi. kawasan jeram dan air terjun atau mana-mana sebuah kawasan yang sesuai yang mampu dikaji secara kajian luar. iii) Kepentingan aktiviti pelancongan kepada penduduk dan ekonomi setempat. meingkatkan pendapatan dan taraf hidup penduduk. produk pelancongan yang disediakan. pengangkutan dan telekomunikasi . skala operasi (besar atau kecil). Ciri tarikan hutan seperti hutan lipur dan hutan bakau. ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti pelancongan yang meliputi faktor tarikan fizikal dan kemanusiaan. jeram dan air terjun. Faktor-faktor ini perlulah ditelitikan secara mikro oleh para pelajar. air. kawasan pantai. sekolah atau daerah masing-masing. Menggalakkan pertumbuhan/perkembangan ekonomi yang berkaitan seperti perniagaan kraf tangan. Kajian luar terhadap aktiviti pelancongan boleh dilakukan di sebuah kawasan yang kecil seperti sebuah pulau. Adanya kepelbagaian jenis fauna dan flora. suhu yang sejuk dll. Dimensi kajian di lapangan. udara yang nyaman. dan lain-lain lagi. Jenis aktiviti pelancongan yang dijalankan (nyatakan samada pelancongan pantai. kewujudan batu karang dan taman-taman laut/maritim di sekitarnya. 1. Ciri tarikan semulajadi di kawasan tanah tinggi seperti pemandangan yang cantik. swasta. penggunaan tenaga kerja dan sebagainya. tasik semulajadi – sila nyatakan secara terperinci) Faktor kemanusiaan pula adalah seperti adanya kemudahan asas pelancongan yang lengkap. pelajar boleh mengkaji kawasan pelancongan yang berdekatan dengan tempat kediaman. agensi kerajaan). Namun begitu lokasi kajian luar boleh melampaui sempadan daerah atau negeri bergantung kepada kebijaksanaan guru yang mengendalikannya. pemilikan (individu. Antara kepentingan/sumbangan yang boleh dikaji ialah seperti menyediakan peluang pekerjaan kepada penduduk setempat – mengurangkan pengganguran. 2. hutan lipur dll). Semasa berada di lapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti pelancongan berikut mestilah dikumpul dengan teliti. kawasan hutan lipur. segar dan lain-lain tarikan fizikal yang khusus yang ada di kawasan kajian seperti adanya gua batu kapur. Untuk menjimatkan kos dan masa. ciri lokasi dan daya tarikan pelancongan yang terdapat (ciri fizikal dan buatan manusia). penggunaan modal (pelaburan asing atau tempatan). keupayaan modal. resort dan chalet serta kemudahan reakreasi untuk pelancong. teknologi. kawasan tanah tinggi. sungai. perniagaan makanan.

Impak alam sekitar boleh dikaji terhadap parameter alam sekitar fizikal dan juga kehidupan manusia. v) Langkah pengurusan alam sekitar. sebuah bandar kecil atau sebuah kawasan perniagaan tertentu di sebuah bandar besar Untuk menjimatkan kos dan masa pelajar boleh mengkaji kawasan perniagaan di pekan atau bandar yang berdekatan dengan tempat kediaman atau daerah masing-masing.Gangguan kepada ekosistem daratan akibat pemusnahan hutan untuk dibina hotel/resort dan padang golf serta ekosistem akuatik kesan pencemaran air laut. Kesan negatif terhadap alam sekitar fizikal termasuklah kesan hakisan di kawasan tanah tinggi dan pantai akibat pembinaan hotel. Kesan pencemaran air – seperti air laut. amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. Apa yang penting setiap langkah yang dicadangkan mestilah logik. sungai dan tasik akibat penyaliran sisa kumbahan dari hotel dan resort atau sisa makanan dari restoran dan gerai. temubual dan kaji selidik. sungai dan tasik. i) Perniagaan Kajian luar terhadap aktiviti perniagaan boleh dilakukan terhadap sebuah kawasan yang kecil dan khusus sifatnya di sebuah pekan. Selain itu masalah pencemaran budaya setempat juga boleh dikenalpasti melalui pemerhatian dalam kajian luar ini. pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual para pelancong tempatan dan luar negara. Dimensi kajian di lapangan. menukarkan struktur ekonomi setempat dan menggalakkan pertumbuhan pusatpusat ekonomi yang baru. iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti pelancongan.Membangunkan kawasan mundur – pembangunan sumber alam lebih cepat. . sisa makanan di kawasan perkelahan pantai dan hutan lipur yang membawa kepada pencemaran bau. Kesan perubahan iklim mikro khususnya suhu di kawasan tanah tinggi. padang golf. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan. relevan dan sesuai dengan persekitaran yang dikaji. Kawasan tanah tinggi tidak sesejuk sebelumnya akibat pemusnahan hutan secara berleluasa untuk dibina pusat-pusat pelancongan. Fenomena pemanasan setempat. Misalnya penyerapan budaya kuning /budaya barat terhadap sosio-budaya tempatan yang mengubah cara berpakaian dan pergaulan penduduk setempat. Sumbangan sektor pelancongan terhadap kawasan sekitar boleh diperolehi melalui aktiviti pemerhatian. Bagi mengatasi kesan negatif di atas. resort. Kesan pencemaran persekitaran seperti sampah sarap. jalan pengangkutan dll .

perniagaan makanan. Skala operasi perniagaan: (skala kecil. Faktor-faktor ini perlulah ditelitikan secara mikro oleh para pelajar. Faktor fizikal seperti adanya sumber bahan mentah yang diniagakan. kepialu yang berpunca daripada premis perniagaan yang . modal sendiri atau pinjaman bank. Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: Ciri aktiviti perniagaan seperti. Impak ke atas manusia pula ialah menjejaskan kesihatan/menimbulkan pelbagai penyakit seperti taun. faktor pasaran – adanya permintaan dari penduduk sekitar. gaji/upah buruh dll. pusat-pusat perkhidmatan penduduk dan sebagainya yang berkaitan dengan perniagaan. Pemilikan dan pengurusan (individu. kemudahan pembandaran yang berdekatan dan juga keupayaan modal. perniagaan perkhidmatan dsb). parit. bentuk muka bumi dan topografi sekitar yang menjadi tapakbina kedai/ruang niaga ( seperti kawasan yang selamat dari banjir). sederhana atau besar-besaran). runcit. penawaran tenaga kerja. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik atau kaedah temubual. pembangunan petempatan dan bandar. Penggunaan bahan mentah/barangan perniagaan – dari kawasan sekitar atau diambil dari luar. terlatih atau tidak terlatih. memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan. iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti perniagaan. Ciri buruh/pekerja – penggunaan tenaga buruh/tenaga kerja asing atau tempatan.Semasa berada di lapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti perniagaan berikut mestilah dikumpul dengan teliti. Pencemaran air – pencemaran sungai. kontrak atau tetap. daerah lain dsb. Kesan negatif terhadap persekitaran sekitar fizikal ialah pencemaran persekitaran seperti – pencemaran sampah sarap. Ciri modal yang digunakan – keupayaan modal kecil atau besar. Selain itu status kebersihan di premis-premis perniagaan juga boleh diperhatikan khususnya premis perniagaan makanan seperti gerai dan restoran. sisa pepejal dan pencemaran bau. Orientasi pasaran – kepada penduduk sekitar atau luar kawasan/luar bandar. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk. ke bandar lain. i) ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti perniagaan yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. Impak alam sekitar boleh dikaji terhadap persekitaran sekitar fizikal dan juga kehidupan manusia. peningkatan kuasa beli dan saiz pasaran setempat. dana kerajaan misalnya di bawah skim kredit mikro dll. dan takungan air yang lain. Faktor kemanusiaan pula adalah seperti adanya kemudahan asas yang cukup. longkang. keluarga atau syarikat/usahsama). Jenis perniagaan yang dijalankan ( Perniagaan borong. iii) Kepentingan aktiviti periniagaan kepada penduduk dan ekonomi setempat. meningkatkan pembangunan infrastruktur khususnya jaringan pengangkutan dan perhubungan.

menjelaskan. pelajar boleh merangka tujuan kajian. pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak pengusaha premis perniagaan. v) Langkah pengurusan alam sekitar. Pelajar sepatutnya menentukan bahawa kajian luar ini bertujuan untuk mengesan atau mengenal pasti. menunjukkan bukti-bukti dsb. isu yang berkaitan dengan pembandaran. juga melalui pengangkutan barangan. dan akhirnya impak perubahan desa tersebut terhadap alam sekitar fizikal.pelanggan dan dan juga pihak berkuasa tempatan. Hal ini boleh dinyatakan. Menentukan Tujuan/Objektif Kajian Berdasarkan kedua-dua isu iaitu transformasi desa dan pembandaran. Bagi mengatasi kesan negatif di atas. isu transformasi desa yang meliputi perubahan berbagai-bagai aktiviti ekonomi desa. misalnya daripada pertanian dan perikanan kepada perindustrian dan perkhidmatan. Ini meliputi perubahan berbagai-bagai fungsi dan peranan bandar misalnya daripada pertanian dan perlombongan kepada perindustrian dan perkhidmatan. amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. perubahan yang berlaku di kawasan kajian. interaksi desa-bandar melalui aktiviti pemasaran hasil keluaran desa dan penggunaan barangan atau perkhidmatan bandar yang berdekatan. Pertama. Item impak ini mestilah dikaji dengan teliti dan boleh dibuktikan secara lokaliti. dan pemodenan desa melalui pembangunan tanah. . perkembangan bandar seperti yang boleh diperhatikan berdasarkan perubahan guna tanah. mengemukakan. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan. penumpang atau maklumat.pekerja. Secara keseluruhannya kajian luar tentang transformasi desa dan pembandaran ini telah ditetapkan supaya ditumpukan kepada dua isu. dan akhirnya impak pembandaran terhadap alam sekitar fizikal. 2. Transformasi Desa dan Pembandaran Pengenalan 1. Kedua. penyediaan prasarana dan kemudahan sosial.kotor. penyediaan prasarana dan kemudahan sosial. seperti berikut: Isu Transformasi Desa: 1. perubahan kawasan pengaruh perkhidmatan bandar.

Kawasan kajian dipilih oleh pelajar dan mestilah dinyatakan dengan jelas nama dan letakannya. menunjukkan bukti-bukti dsb. penyediaan kemudahan prasarana dan kemudahan komuniti. 2. yang menarik dan penting di samping itu juga apakah faktor-faktor yang mempengaruhinya. Isu Pembandaran: 1. Skala dan unit kawasan kajian telah ditentukan dalam sukatan pelajaran iaitu sebuah kampung (desa) atau ladang. juga bagaimanakah perubahan itu boleh berlaku dan apakah faktor-faktor yang mempengaruhinya’. perkara yang hendak dikaji adalah : “corak perubahan yang penting (signifikan) dan menarik untuk diketahui”.2. juga impak persekitaran fizikal). Kawasan kajian yang dipilih oleh pelajar mestilah dinyatakan dengan spesifik nama dan letakannya. pusat mukim atau daerah kecil yang penduduknya seramai kira-kira 10. Kaedah/Metodologi Kajian . menjelaskan. Bagi tema transformasi desa. Bagi tema pembandaran (bandar kecil) pula persoalan yang hendak diperiksa adalah “apakah corak pembandaran (perubahan menjadi bandar) yang telah atau sedang berlaku di bandar kecil tersebut”. Pelajar perlu menyatakan bahawa kajian luar ini bertujuan untuk memeriksa (atau mengenal pasti. Perubahan dilihat daripada segi fungsi dan peranan bandar kecil. Ini tidak mungkin dilakukan oleh pelajar Tingkatan Enam. Pihak Berkuasa Tempatan. mukim dan lazimnya tidak boleh lebih daripada sebuah daerah kecil. interaksi desabandar. perkembangan guna tanah dan impak persekitaran fizikal. FELCRA. pembangunan dan pemodenan guna tanah. Ini kerana secara logistiknya. Persoalan atau isu yang hendak dikaji selidik ialah perubahan. kawasan pengaruh.000 orang. Atau boleh juga mendapatkan maklumat dengan mengunjungi pejabat Majlis Daerah di mana bandar itu terletak Dimensi Kajian di Lapangan 1. Pelajar sepatutnya tidak memilih bandar yang besar (misalnya melebihi 30. 3. 2. Rancangan Tanah FELDA.000 orang) kerana bandar yang besar memerlukan masa dan perbelanjaan yang besar untuk dikaji. kawasan yang lebih besar memerlukan masa dan belanja yang besar untuk dikaji. Saiz penduduk sesebuah bandar boleh disemak berdasarkan Laporan Banci Penduduk dan Perumahan. unit dan skala kawasan kajian telah ditetapkan dalam sukatan pelajaran iaitu sebuah bandar kecil (atau pekan. Jadi pelajar boleh bertanya kepada diri sendiri ‘apakah corak perubahan tersebut? (daripada segi aktiviti ekonomi.) perubahan yang berlaku di bandar yang dikaji. Bagaimanapun. Ini tidak sesuai kepada pelajar Tingkatan Enam. RISDA.

Sebelum menentukan kaedah. Soalselidik perlu disediakan sebelum ke lapangan dan dibawa secukupnya untuk menemubual sebilangan responden yang munasabah (30 hingga 40 orang). menganalisis data dan melaporkan hasil kajian.1. Fungsi desa 2. Pekerjaan penduduk 3. Kaedah kajian melibatkan cara atau teknik yang diguna untuk mengumpul maklumat. maka pelajar disarankan menggunakan kaedah berkut: Pengumpulan maklumat Primer a) Maklumat primer boleh diperolehi melalui kaedah pemerhatian. letakan kawasan. Melalui pemerhatian. b) Hal ini supaya sebelum ke lapangan pelajar sudah tahu sedikit tentang latar belakang kawasan kajian. keluasan kawasan. ciri iklim dan cuaca dan sebagainya perlu diketahui sebelum ke lapangan. maklumat dan contoh data yang perlu diperolehi bagi tema transformasi desa Penunjuk Perubahan ekonomi Contoh Penunjuk Aktiviti ekonomi Maklumat yang diperlukan 1. Lihat jadual 1 di sebelah: Jadual 1: Penunjuk. ciri kegiatan ekonomi yang terdapat dan juga latar belakang fizikal seperti keadaan bentuk muka bumi/topografi. Tidak perlu panjang. Soalan dan jawapan responden penting untuk di analisis. Guna tanah utama Contoh data 1. 100 hektar. Penunjuk yang digunakan dapat membantu pelajar mengenal pasti jenis maklumat dan seterusnya data yang perlu dikumpulkan. pelajar perlu ada buku catatan untuk mencatat apa yang perlu. Pengentahuan sedia ada tentang penduduk. (melalui peta lakar). b) Soalselidik perlu mengandungi soalan-soalan yang memberi jawapan kepada tujuan kajian yang telah ditentukan. Berdasarkan jenis maklumat yang hendak dikumpul. laporan dan rekod ( misalnya dari jabatan kerajaan setempat dan agensi swasta yang berkaitan). 30% peniaga 3. kita perlu mengenal pasti penunjuk atau disebut juga sebagai pemboleh ubah tentang isu yang hendak diikaji tadi. Temubual tanpa soalselidik boleh juga dilakukan. tetapi pelajar mesti menyediakan soalan secara ringkas sebagai panduan menemubual responden. temubual responden menggunakan soalselidik atau tanpa soalselidik. sumber internet. Kebun kecil . 2. Dalam kajian tentang transformasi desa penunjuk dan seterusnya maklumat berikut perlu dikumpulkan. rekod melalui gambar foto atau video. menyusun. Namun begitu ia mestilah mendapat pertolongan guru mata pelajaran geografi untuk mendapat kebenaran pegawai yang terbabit. Pengumpulan maklumat Sekunder a) Maklumat sekunder boleh diperolehi dari kajian di perpustakaan. 40% pekebun kecil 2. meringkas. tetapi jangan terlalu ringkas hingga tidak menjawab soalan kajian.

Jenis telekomunikasi yang disediakan Pencapaian pendidikan di kalangan penduduk 1. 1 Pusat peranginan Penunjuk Penduduk bandar Aktiviti ekonomi spt. Stesen bas dan kekerapan perkhidmatan bas 4. 3. Ada Pusat kesihatan. Pencemaran air 2. Bilangan hotel & pusat pelancongan Contoh data Tahun 2000 . Naik bas/kereta 2.3 hektar Perumahan 5 hektar Jalan raya 19 km 1. Pencemaran air 2. Penunjuk. Tempat dapatkan rawatan Perkembangan 1. Manakala bagi mengkaji tema pembandaran bandar kecil pula. Kemudahan prasarana dan sosial Perubahan persekitaran fizikal Peningkatan pencemaran kadar 1. 2. Bilangan kilang 3. 3 buah hotel 3 bintang 5. 3 kilang pembuatan 3. Kelinik kesihatan 3. 40 kedai runcit 2. 15 km Jalan berturap 2. 5 kali seminggu ke bandar 3. Pencemaran udara 3. maklumat dan contoh data yang perlu dikumpulkan berkaitan dengan tema pembandaran (bandar kecil) Penunjuk Pembandaran Fungsi bandar Contoh Maklumat yang diperlukan Bilangan penduduk bandar 1. Kemudahan internet. Cara ke bandar 2. Lihat Jadual 2 di sebelah. Tempat tinggal pembeli barangan Tempat tinggal pengguna perkhidmatan Keluasan guna tanah bandar Bilangan kemudahan sosial moden ikut jenis % pengguna daripada jumlah pembeli yang datang dari tempat sekitar bandar yang dikaji 1. Telekomunikasi Perubahan sosial Peningkatan taraf penduduk hidup (pendidikan) Perubahan Peningkatan kadar persekitaran fizikal pencemaran Perubahan interaksi 1. 80% isi rumah tamat Tingkatan 5 1. Guna tanah bandar bandar 2. Komersil 1. Tempat beli pelbagai jenis barangan 2. Tempat guna kemudahan sosial 1. Jalan raya 3. Contoh tempat berdebu 3. 2. Kemudahan infrastruktur dan kesihatan kemudahan sosial 2.Tempat anak bersekolah 1.12. pern iagaan peri ndustrian pela ncongan perk hidmatan awam pen gangkutan Pengaruh bandar 1. Ada stesen/ perkhidmatan bas 4. penunjuk dan maklumat yang berikut perlu dikumpulkan .500 orang 1. Jadual 2. 3. Contoh longkang berair yang tercemar 2. 1. Contoh tempat berdebu . P enggunaan perkhidmatan Pemodenan 1. Jenis jalan raya 2.C orak pengangkutan 2. Tempat membeli belah 3. Pencemaran udara getah/kelapa sawit 1. Perncemaran sampah dan bau 1. Bilangan kedai ikut jenis 2. 1. Contoh longkang berair yang tercemar 2. 2.

Manakala data tentang kawasan pengaruh bandar dan interaksi desa-bandar pula perlu dikumpulkan melalui kaedah kaji selidik menggunakan soal selidik yang telah disediakan sebelum turun ke lapangan. Misalnya jika dipilih secara sistematik sampel dipilih satu bagi setiap lima (5) orang pengguna yang datang berkunjung ke suatu perkhidmatan/barangan (kedai/klinik/pejabat pos/sekolah dsb. Bagi mengkaji interaksi desa-bandar pula data perlu dikumpulkan dari sebuah kampung tertentu yang dipilih. Kaji selidik dilakukan menggunakan borang soal selidik ringkas yang dibentuk secara berstruktur. 5. meliputi tempat-tempat yang dikunjungi oleh responden. pejabat atau bengkel) serta aktiviti perniagaan atau perkhidmatan lain yang dijalankan dari satu jalan ke satu jalan yang lain sehingga seluruh kawasan perniagaan dan perkhidmatan dicerap. pelajar boleh memilih kaedah kajian yang sesuai. Pemerhatian melibatkan aktiviti membuat catatan atau semakan senarai (senarai yang hendak dibanci disediakan sebelum turun ke lapangan) di lapangan. dalam kes ini kawasan pengaruh bandar. Kaedah ini dinamakan sebagai rujukan data sekunder. 6. 10. Panjang soal selidik adalah kira-kira dua muka surat. Misalnya bagi mendapatkan maklumat asas tentang keadaan kawasan kajian. pendapatan dan saiz keluarga). sama ada secara tertutup atau terbuka. penghulu atau ketua kampung yang dikaji. pejabat atau lapangan. Bagi mengumpulkan data tentang jumlah penduduk dan guna tanah bandar. pelajar boleh menanyakan ketua kampung. pelajar perlu melakukan pemerhatian atau cerapan. Sementara bagi mengumpulkan maklumat tentang fungsi desa dan bandar. 7.) di bandar yang dikaji dalam . Atau mengunjungi Pejabat Penghulu atau Pejabat Daerah/Majlis Daerah yang berkenaan.misalnya bagi soalan tentang tempat tinggal. Soalan yang yang dikemukakan termasuklah latar belakang isi rumah yang dikaji (umumnya digelar responden) dan penunjuk (pemboleh ubah) yang hendak dikaji. Fotograf boleh dirakam untuk merekodkan perkara yang menarik dan perlu huraian lanjut. kenderaan yang dimiliki dan jenis barangan yang dibeli) atau secara terbuka (misalnya soalan tentang umur. Setelah mengenal pasti penunjuk yang boleh digunakan dan menentukan maklumat serta jenis data yang hendak dikumpulkan. Kaedah ini dikenali sebagai temu bual . Bagi kajian tentang kawasan pengaruh bandar pelajar perlu menanyakan dari mana mereka datang dan senaraikan barangan yang mereka beli dan perkhidmatan yang mereka gunakan.4. Kaedah ini memerlukan pelajar menghitung ruang niaga (kedai. Sampel lazimnya dipetik secara rawak (random) atau sistematik asalkan tidak memihak kepada sesiapa sehingga semua isi rumah atau pengguna/responden di pusat perniagaan atau kampung yang dipilih berpeluang untuk dikaji. dalam bentuk soalan pendek sama ada secara tertutup (pilihan jawapan disediakan . Semua maklumat lazimnya boleh dikumpulkan sama ada di perpustakaan. soalan lain yang ditanyakan. pelajar perlu pergi ke perpustakaan dan membuat rujukan kepada peta (jika ada) dan Laporan Banci Penduduk dan Perumahan tahun terkini. 8. 9. Selain soalan tentang latar belakang isi rumah. jenis barangan yang dibeli atau perkhidmatan yang digunakan dan cara ke tempat membeli belah/guna perkhidmatan.

Statistik mudah seperti peratus dan purata selain graf dan carta pai boleh dihasilkan. tujuan kajian.40 sampel adalah memadai bagi mewakili pengguna atau isi rumah kampung yang jumlahnya boleh dianggarkan (jumlah penduduk bandar dan kawasan sekitarnya atau kampung yang dikaji digelar populasi). 2. ciri-ciri guna tanah semasa. 6. pelajar perlu meringkaskannya dengan membentuk jadual tertentu mengikut keperluan tujuan kajian. pelajar perlu menulis laporan. sampel yang dipilih satu daripada lima (5) buah rumah yang terdapat di kampung berkenaan. Maklumat yang hendak dinyatakan perlu dipersembahkan dalam bentuk jadual dan rajah (carta. fungsi desa atau bandar kecil dan status alam sekitar. dan akhirnya kesimpulan. tujuan kajian. nama tempat dan letakan kawasan yang dikaji. senarai rujukan hendaklah dituliskan di hujung laporan. 12. dimulakan dengan pengenalan. Setelah data dikutip di lapangan. Jika ada rujukan. Panjang laporan kira-kira 10 halaman. Antara yang boleh dikemukakan adalah anggaran jumlah dan pekerjaan penduduk. 3. graf. Pengenalan yang memuatkan tajuk kajian. Mesin kira atau komputer boleh digunakan untuk memudahkan kerja-kerja pengiraan. Laporan kajian luar perlu mengandungi perkara berikut: 1. kaedah kajian. kawasan kajian.3 CONTOH KAJIAN LUAR YANG TELAH DILAKUKAN. Jumlah sampel adalah berbeza dari satu kajian ke suatu kajian yang lain. Akhirnya pelajar perlu menyimpulkan iaitu menjawab sama ada apa yang dinyatakan dalam tujuan kajian tercapai atau sebaliknya. Peta lakar kawasan yang dikaji wajar disertakan. 13. hasil kajian termasuk analisis dan perbincangan. Pelajar perlu membincangkan bagaimana perubahan itu boleh berlaku dan apakah faktor yang mempengaruhinya. Lazimnya tajuk-tajuk kecil boleh diigunakan untuk memudahkan penulisan laporan.). Seterusnya mencadangkan langkah-langkah yang sesuai untuk mengatasi sesuatu masalah yang timbul dari sesuatu isu/fenomena yang terdapat. Peta lakar juga perlu dibuat untuk menunjukkan letakan kawasan kajian atau taburan fenomena yang dikaji. membincang serta memberi bukti tentang isu iaitu perubahan yang berlaku. Analisis kajian adalah bahagian yang menjelaskan.tempoh tertentu. Lazimnya pada peringkat STPM 30 . Kesimpulan dan cadangan. peta dsb. . 11. Setelah data dianalisa proses menulis laporan boleh dimulakan. Komponen Pelaporan Kajian Luar Setelah selesai menjalankan kajian luar di lapangan. Hasil kajian yang di dalamnya mengandungi maklumat asas tentang isu iaitu perubahan yang berlaku terhadap desa atau bandar kecil.4. Tiada format laporan tertentu yang boleh digunakan untuk semua kajian. . Atau jika di kampung. dan kaedah yang dipilih.

Contoh : Sektor Primer: Sektor Pertanian. Ketinggiannya dari paras laut ialh kira-kira 1500 meter. Keadaan topografi tanah rata merupakan ”sebuah . Soalan temubual berkisar kepada pendapatan bulanan yang diperolehi. Temu bual. Rujukan sumber sekunder. Kaedah Kajian: Kajian luar ini dilaksanakan melalui tiga kaedah berikut: 1. Objektif Kajian: Secara khusus kajian ini bertujuan untuk: • • • • Mengenalpasti jenis dan ciri kegiatan pertanian di sekitar Tanah Rata. Di samping itu peta topo juga dirujuk untuk mendapatkan maklumat keadaan topografi sekitar. Tajuk Kajian: Mengkaji Kegiatan Pertanian di Sekitar Tanah Rata. amalan/kaedah pertanian yang dijalankan dan juga kesan yang timbul akibat kegiatan pertanian tersebut. Tanah Rata terletak di daerah Cameron Highland. Menjelaskan kepentingan aktiviti pertanian kepada penduduk dan kegiatan ekonomi setempat. Sebagai kawasan tanah tinggi. 2. 3. ia bersuhu sederhana sejuk dengan purata suhu tahunan 17ºC. Pemerhatian dan pencerapan di lapangan dijalankan bagi mengenalpasti jenis-jenis tanaman yang di tanam di sekitar Tanah Rata serta kesan yang terjadi terhadap alam sekitar fizikal akibat aktiviti pertanian tersebut. 1. Cameron Highland. pekerja hotel dan juga penduduk tempatan. strawberi. Pemerhatian dan pencerapan. Kawasan Kajian. Temubual dijalankan kepada 30 orang responden yang terdiri daripada petani/pekebun sayur. tempat pemasaran hasil. Cameron Highland. penjual. Pahang. hakisan cerun dan juga pencemaran air. Di antara kesan yang telah diperhatikan adalah seperti perubahan landskap yang ketara. Menjelaskan faktor fizikal dan kemanusiaan yang mempengaruhi kegiatan pertanian tersebut. Mengenalpasti kesan negatif aktiviti pertanian terhadap persekitaran fizikal setempat. Rekod utama diperolehi adalah berkaitan dengan suhu dan hujan yang dikeluarkan oleh Stesyen Kaji Cuaca Tanah Rata.Pembangunan Ekonomi dan Alam Sekitar.

Kawasan tersebut dikenali sebagai Kebun Strawberry Kasimanis dan Kebun Strawberry Healthy. Ciri fizikal yang istimewa di kawasan ini ialah keadaan suhunya yang sejuk yang amat mempengaruhi kegiatan pertanian khususnya tanaman teh. Terdapat tiga kawasan penempatan utama di Cameron Highland iaitu. Sebagai contoh teh Boh sangat terkenal di negara kita dan dipasarkan keluar negara. Jenis tanaman dan taburannya. Di antara jenis bunga yang ditanam ialah seperti maar. 2. sayur-sayuran.5 hingga 1 hektar) bagi setiap pekebun yang diusahakan secara intensif (giat setempat). Selain itu tanaman bunga-bungan juga ditanam. Manakala ke utara Tanah Rata terdapat pula tanaman buahan sitrus khususnya strawberry. Namun begitu terdapat juga sayuran yang dieksport ke negara jiran khususnya Singapura. Menuju ke sebelah tenggara dari Tanah Rata. Lihat peta 2 di bawah yang menunjukkan taburan kawasan tanamam berkenaan. Dapatan/Hasil Kajian: a) Jenis dan Ciri Kegiatan Pertanian di sekitar Tanah Rata. Justeru itu skala operasinya luas (beratus-ratus hektar luasnya) dan berorientasikan eksport. Keadaan suhu yang sejuk serta adanya tanaman hawa sederhana inilah yang menjadi tarikan utama pelancong ke Cameron Highland. Skala dan orientasi pengeluaran. Bagi tanaman strawberry dan bunga pula ditanam secara kecil-kecilan oleh pekebun sayur. Tanaman utamanya ialah teh yang merupakan identiti kawasan ini malah identiti ekonomi Cameron Highland. Terdapat dua kawasan ladang teh utama di sekitar Tanah Rata iaitu Ladang Teh Boh yang terletak di sebelah tengara dan ladang teh Bharat Cameron yang terletak di sebelah barat tanah Rata. Sebenarnya Tanah Rata menjadi pusat pentadbiran bagi daerah Cameron Highland. 1.lembah di kawasan tanah tinggi” yang dikelilinggi oleh gunung ganang yang dilitupi hutan hujan khatulistiwa. . Manakala tanaman sayuran pula diusahakan pada skala kebun kecil ( purata saiz kebun antara 0. Cameron Highland. bungabungaan dan buahan sitrus khususnya strawberry. salad dan sebagainya yang ditanam secara kebun kecil. institusi sosial dan sebagainya. Kawasan Tanah Rata terletak di pertengahan antara Ringlet di sebelah bawah dengan Brinchang di sebelah atas. Tanah Rata merupakan penempatan terbesar yang berstatus bandar kecil yang lengkap dengan kemudahan bandar seperti kawasan perniagaan. perkhidmatan kerajaan. Hasil tanaman sayuran juga berorientasikan jualan dalam negara seperti di sekitar Cameron Highland dan juga di bandar-bandar besar di Semenanjung Malaysia seperti Kuala Lumpur. kaktus.orkid dan kekwa. Tanah Rata dan Brinchang. Ringlet. 2. hotel. perkhidmatan bank. Ipoh dan Georgetown. Tanaman teh ditanam secara perladangan. tomato. tetapi ia diuruskan secara sistematik. sebelum memasuki kawasan ladang teh Boh terdapat tanaman sayuran seperti kobis bunga. 3.

bungaan dan buahan strawberry di sekitar kawasan ini. 4. Sebagai contoh Ladang teh Bharat dan Ladang teh Boh merupakan syarikat perladangan yang sudah terkenal mempunyai keupayaan modal untuk membuka ladang. Selain itu buahan strawberry dan bungaan banyak menggunakan kaedah “rumah hijau” dan tanaman hidrophonik. b) Faktor-Faktor yang mempengaruhi Kegiatan Pertanian di sekitar Tanah Rata. Manakala tanaman sayuran banyak menggunakan tenaga buruh keluarga dan juga buruh asing dari Indonesia sebagai pekerja upahan. Kawasan ini merupakan kawasan tanah tinggi. Menggunakan teknologi moden sepenuhnya seperti penggunaan baja kimia. 5.racun serangga. . Faktor-faktor tersebut ialah faktor fizikal dan kemanusiaan: Faktor Fizikal 1. Namun begitu bagi kebun kecil sayuran dan bungaan mempunyai keupayaan modal yang kecil/modal individu atau keluarga dan mendapat pinjaman bank. Justeru itu ia merupakan kawasan yang subur yang disaliri oleh beberapa batang sungai seperti Sungai Habu sungai Palas yang mengalir turun dari Gunung Berinchang mengairi kawasan Tanah Rata. Sebahagian besar daripada pengusaha kebun juga merupakan penjual sayuran. Perladangan teh sepenuhnya menggunakan buruh upahan/bergaji tetap atau kontrak yang beratus-ratus orang jumlahnya. Cameron Highland. Manakala tanaman sayuran dan bungaan banyak diuruskan oleh penduduk tempatan yang sebahagian besarnya terdiri daripada kaum Cina. kilang pemprosesan serta kedai menjual hasil teh mereka. Misalnya ladang teh Boh banyak menggunakan tenaga buruh dari kaum India. Pemilikan dan pengurusannya. Terdapat sebuah stesyen penyelidikan MARDI yang bertanggungjawab menjalankan R&D khususnya daripada segi penghasilan baka sayuran dan bungaan. kaedah pengairan sistematik. Sebagai contoh kaum India perempuan terlibat dalam kerja-kerja pengutipan dan pengumpulan daun teh. Pertanian berskala besar khususnya tanaman teh menggunakan modal yang besar dari syarikat yang sudah teguh dan berjenama. Teknologi dan input yang digunakan. Perladangan teh dimiliki oleh syarikat swasta iaitu BOH Plantation yang diuruskan oleh sebuah Keluarga Inggeris semenjak 70 tahun dahulu. Penggunaan buruh. mementingkan R&D dan sebagainya. Satu ciri yang istimewa bagi topografi kawasan ini ialah terdapatnya ”Lembah di kawasan tanah tinggi”. Terdapat dua kumpulan faktor yang mempengaruhi kegiatan pertanian di kaasan ini. benih.3. Justeru itu kawasan Tanah Rata dikategorikan sebagai kawasan yang subur untuk pertanian. Tanaman teh dan sayuran biasanya ditanam di lereng-lereng bukit kawasan tanah tinggi atau bukitbukit sekitarnya. Penyelidikan teh dijalankan oleh syarikat swasta berkenaan. 6. Daripada segi jenis tanah pula kawasan ini terdiri daripada tanah laterit yang bersaliran baik iaitu tidak menakung air. Bentuk muka bumi/relief. Modal dan kos.

Penggunaan teknologi moden sepenuhnya seperti penggunaan jentera. Faktor modal. 5. Justeru itu hasil sayuran dan bungabungaan boleh dipasarkan dengan mudah ke bandar-bandar utama di Semenanjung Malaysia. Kelembapan udara juga tinggi untuk menjamin persekitaran yang sentiasa sejuk bagi membolehkan tanaman teh. Ke utara dari Tanah Rata terdapat jalan raya yang menghubungkannya dengan Kampung Raja dan boleh terus ke Simpang Pulai seterusnya ke Ipoh dan Gua Musang. Selain itu kawasan ini juga menerima jumlah hujan yang tinggi kira-kira 2644 mm setahun yang menjamin bekalan air yang cukup untuk aktiviti penanaman berjalan dengan lancar.sayuran. Faktor pengurusan pertanian yang sistematik yang diamalkan oleh syarikat besar seperti BOH Plantation. Cameron Highland. 4. Program R&D yang berdaya maju telah diusahakan oleh BOH Plantation bagi mengekalkan kualiti produknya. Faktor teknologi.2. racun serangga dan lain-lain membolehkan tanaman teh. Bank Pembangunan dan sebagainya yang terdapat di sekitar Tanah Rata. sayuran. Keupayaan modal yang besar oleh syarikat BOH Plantation yang mengusahakan tanaman teh di kawasan ini. sistem pengairan yang disediakan dan kemudahan fizikal yang lain. c) Sumbangan kegiatan pertanian terhadap penduduk serta pembangunan ekonomi dan sosial kawasan Tanah Rata. Faktor Kemanusiaan 3. . buahan sitrus dan bunga-bungaan sentiasa segar. Faktor yang paling penting yang membolehkan tanaman teh. Sepanjang tahun suhunya tidak pernah melebihi 20ºC dan tidak pernah turun bawah dari 15ºC. Selain itu bagi pengusaha tempatan yang menanam sayur dan bunga mendapat pinjaman kredit daripada institusi kewangan seperti Bank Pertanian. Faktor iklim/cuaca – seperti keadaan suhu. Darjah kebolehsampaian ke Cameron Highland pada maa ini adalah tinggi. apatah lagi BOH merupakan syarikat pengeluaran teh yang amat terkenal dan teguh kewangannya. Di samping adanya pejabat MARDI yang banyak menjalankan penyelidikan mengenai baka dan kaedah penanaman yang sesuai untuk menghasilkan produk yang berkualiti dan berkuantiti tinggi. baja kimia.1º). hujan. sayuran dan bungaan boleh ditanam dan hidup subur di kawasan Tanah Rata ialah kerana suhunya yang sejuk yang amat sesuai untuk tanaman tersebut. Pengurusan yang cekap dipengaruhi oleh tahap pendidikan dan kemahiran tinggi serta terlatih yang dimiliki oleh pekerja syarikat ini berasaskan konsep pengkhususan dan saling melengkapi. 6. Kemudahan asas/prasarana yang ada – seperti jalan pengangkutan. bungan dan strawberry di usahakan secara komersial sepenuhnya. Di kawasan ini terdapatnya jaringan jalan raya yang baik yang menghubungkannya dengan bandar-bandar besar seperti Kuala Lumpur dan Ipoh melalui lebuh raya PLUS. Kelantan. Purata suhu tahunan kirakira 17ºC dengan julat suhu tahunan yang sangat kecil (1. kelembapan udara dan sebagainya.

kewujudan gegalur serta kesan cerun runtuh jelas ketara di kawasan tanah yang baru dibuka. Memajukan infrastuktur seperti rangkaian jalan raya. bungaan dan buahan strawberry seperti di Kea Farm. namun hakisan tetap berlaku kerana kawasan ini menerima hujan lebat sepanjang tahun. . Kehilangan nutrien tanah atau kehilangan kesuburan tanah. sistem perhubungan. Berdasarkan temubual yang dijalankan pendapatan purata bulanan pekebun dan penjual sayur-sayuran adalah di sekitar RM: 1. restoran dan kedai tumbuh dengan pesat di sekitar Tanah Rata ini. Jelas sekali tarikan utama pelancong ke Tanah Tinggi Cameron ialah kerana adanya ladang teh. bunga-bungaan dan buahan sitrus telah berupaya meningkatkan pendapatan perkapita penduduk melepasi daripada garis kemiskinan. d) Kesan setempat. Perkembangan pesat kegiatan pertanian telah mempercepatkan pembangunan infrastruktur Tanah Rata sehingga menjadi bandar kecil yang berfungsi sebagai pusat pengumpul dan pengedar hasil tanaman penduduk. Selain itu aktiviti penyahutanan untuk dijadikan tapak tanaman sayuran ini juga telah menyebabkan tanih kehilangan top soil dengan cepat apabila aktiviti pertanian tersebut dilakukan tanpa tanaman tutup bumi. 4. Misalnya kilang memproses daun teh kepunyaan BOH Plantation dan juga Bharat Teh Plantation. Memperluaskan pasaran setempat serta kesan-kesan positif daripada perluasan pasaran seperti kewujudan pasar borong dan pusat jualan sayuran.000 sebulan. Antaranya ia menggalakkan pertumbuhan dan perkembangan ekonomi yang berrantaian dengannya atau mewujudkan kepelbagaian ekonomi khususnya sektor pelancongan. elektrik. Ini berlaku di peringkat kerja pembukaan dan pembersihan tapak pertanian khususnya di kawasan bercerun curam/lereng-lereng bukit. Walaupun pekebun sayur membina teres. Kesankesan bukit tergondol. tanpa sungkupan yang mendedahkan permukaan tanih secara langsung kepada agen hakisan khususnya larian air permukaan. meneres lereng-lereng bukit dengan menggunakan jentera berat untuk dijadikan kawasan penanaman sayuran mereka. 2. 2.500 hingga RM: 2. Menyediakan peluang pekerjaan kepada penduduk setempat. Seterusnya menggalakkan perkembangan perniagaan runcit untuk membekalkan keperluan penduduk sekitar. Pada masa kini kegiatan ini banyak dilakukan oleh pekebun sayur secara haram yang menarah. 3. tanaman strawberry serta produk bunga-bungaan. Kegiatan pertanian terhadap alam sekitar 1. Hakisan tanah dan kekerapan kejadian tanah runtuh. Hasil penjualan sayuran. bekalan air. klinik desa dan lain-lain lagi. Dengan adanya pusat-pusat jualan ini maka pekebun boleh menjual terus hasil tanaman mereka dan ini akan menambahkan pendapatan perkapita mereka. memotong. Dengan itu perkhidmatan-perkhidmatan lain seperti kemudahan kewangan/bank. Aktiviti pertanian menjadi sumber pekerjaan dan pendapatan utama penduduk kawasan ini. sekolah.1. Kesan pengganda daripada aktiviti pertanian juga jelas kelihatan. Dengan adanya ladang teh juga kilang memproses daun teh telah di bina di kawasan tersebut.

Walaupun peningkatan suhu sangat kecil (disekitar 0. Aspek yang akan diberi tumpuan adalah pemodenan infrastruktur. Pencemaran ini banyak terdapat di sekitar Tasik Ringlet yang terletak di selatan Tanah Rata. penggunaan barangan dan perkhidmatan.. Keseluruhan penanaman sayuran di atas tanah cerun-cerun bukit menggunakan baja kimia dan racun serangga. Pahang. Kaedah Kajian . Pertama pencemaran kelodak dalam sungai akibat larian air permukaan yang membawa masuk regolit tanih di kawasan cerun yang terdedah dan ke dua keracunan air sungai dan tasik akibat penggunaan racun serangga yang berleluasa dalam tanaman sayuran. Terdapat dua bentuk pencemaran air yang dikesan.3. Suhu di kawasan ini tidak lagi sedingan seperti tahun-tahun 1970-an. sumber kepelbagaian biologi/spesis dan juga rantaian makanan dalam ekosistemnya. Transformasi Desa dan Pembandaran Contoh Kajian Luar Transformasi Desa. kemudahan sosial dan keadaan alam sekitar. didapati suhu di sini telah meningkat sedikit. Pahang Tujuan Kajian 1. Berdasarkan temubual dengan penduduk setempat. 5. Peningkatan suhu ini disebabkan oleh aktiviti penyahutanan yang sangat ketara berlaku untuk tujuan pertanian dan juga pembinaan hotel. Kesan pemanasan setempat/kenaikan suhu mikro.3ºC) tetapi kesan pemanasannya dapat dirasai oleh penduduk sekitar. 2. corak interaksi desa-bandar melalui pemasaran. perubahan aktiviti ekonomi. Pekan. 4. Tajuk Kajian : Transformasi Desa FELCRA Sri Makmur. Begitu juga dengan pencemaran kelodak dan lumpur telah mencetekkan Empangan Sultan Abu Bakar yang menjadi stesyen janakuasa hidroelektrik di Cameron Highland. Kemusnahan ekosistem hutan berkait dengan kerja-kerja penyahutanan/pembangunan tanah untuk dijadikan sebagai tapak tanaman sayuran dan juga kemusnahan ekosistem akuatik akibat penggunaan racun serangga dalam pertanian. Persoalan kajian ini adalah perubahan sosial dan ekonomi melalui proses pembangunan desa dan pemodenan di sebuah petempatan yang dirancang melalui FELCRA. Hutan yang dimusnahkan dan tasik yang tercemar akan kehilangan habitat. Kajian ini bertujuan untuk memeriksa dan menjelaskan proses transformasi Desa Sri Makmur. Pencemaran air dan kemusnahan hidupan akuatik akibat penggunaan racun serangga dan baja kimia yang berlebihan khususnya dalam penanaman sayuran di kawasan ini.

1. Kedudukan desa ini adalah di tebing kiri Sungai Pahang iaitu kira-kira 60 km ke barat bandar Kuantan dan 35 km ke timur bandar Maran. dikumpulkan melalui Pejabat FELCRA Sri Makmur. guna tanah. keadaan muka bumi. aktiviti perniagaan dan keadaan alam sekitar diperolehi melalui pemerhatian. Maklumat tentang kajian ini diperolehi daripada berbagai-bagai sumber. Walaupun desa ini agak terasing daripada jaluran pembangunan utama. keluasan kawasan pertanian dan jenis tanaman. Pahang. Pahang. Data sekunder seperti jumlah penduduk. keluasan tanah. Maklumat dan data yang dikumpul telah diringkaskan (ditukar kepada jadual) dan dianalisa. Pengenalan Desa Sri Makmur adalah sebuah petempatan luar bandar yang terancang terletak di daerah Pekan. bilangan rumah kediaman. Pelan Desa Sri Makmur ditunjukkan dalam peta 4 di sebelah. kemudahan infrastruktur dan sosial. petempatan ini tidak tersisih daripada pembangunan sosial dan ekonomi. Seramai 30 ketua isi rumah (kira-kira 7. Ke Pekan Dusun Dewan Ladang Kelapa Sawit Sekolah Ladang Getah Ladang Setor Getah Kedai Koperasi Ladang Kelapa Sawit Ladang Kelapa Sawit Ke Maran/Kuantan U Peta 4. Manakala corak taburan petempatan. Latar Belakang Desa Sri Makmur . satu kaji selidik telah dijalankan. Proses perubahan turut berlaku di desa ini. 2. hitungan dan cerapan di lapangan. Bagi mengetahui keadaan sosio-ekonomi isi rumah dan pola interaksi desa-bandar.5% daripada jumlah ketua isi rumah yang berjumlah 405 orang) telah dikaji selidik. Pelan Desa Sri Makmur Pekan.

dewan serba guna. 3. Disamping itu terdapat 10 buah kedai runcit untuk memenuhi keperluan penduduk di kampung tersebut serta sebuah stesen pam minyak Kemudahan ini telah memudahkan penduduk untuk membeli keperluan harian dan mendapatkan kemudahan perkhidmatan keperluan asas mereka. bekalan elektrik dan air bersih (paip) turut dibekalkan ke kampung ini. Terdapat sebuah sekolah rendah dan sebuah sekolah agama di kampung tersebut. Pengurus dan pegawai FELCRA yang lain mengendalikan urusan memajukan tanah pertanian secara sistem ladang. 2. FELCRA dengan kerjasama kerajaan negeri Pahang telah membina rumah-rumah kediaman baru. pondok polis. terdapat juga sebuah klinik desa. Persatuan Khairat Kematian. Rumah-rumah kediaman didirikan di kawasan tanah yang lebih tinggi. masjid. FELCRA telah membuka tanah baru. kajian ini mendapati beberapa perkara menarik. di samping menyatukan dan memulihkan tanah terbiar untuk diusahakan secara berkelompok. Manakala kawasan pertanian terdapat di bahagian tanah yang lebih rendah. Setelah beberapa petempatan ini dibuka. Penyediaan kemudahan sosial bukan sahaja memajukan taraf pendidikan dan kesihatan tetapi juga memodenkan minda dan keterbukaan penduduk. 5 buah kedai koperasi yang menjalankan perniagaan pasar mini dan restoran. Kini kampung ini mempunyai keluasan kira-kira 600 hektar. Program pembangunan desa melalui Felcra telah memajukan pelbagai kemudahan infrastruktur dan sosial. a) Pemodenan Kemudahan Infrastruktur dan Sosial 1. Ini termasuklah Persatuan Belia. 4. Berasaskan pengurusan secara moden. Secara umumnya.1. Desa Sri Makmur ditadbir oleh seorang Pengurus yang dibantu oleh beberapa orang pegawai serta ketua kampung (Tok Empat) yang melalui satu badan yang dikenali sebagai Jawatankuasa Keselamatan dan Kemajuan Kampung (JKKK). Desa Sri Makmur adalah sebuah petempatan FELCRA (Lembaga Penyatuan dan Pemulihan Tanah Persekutuan). Pelbagai persatuan dan kelab ditubuhkan di kampung tersebut. Hasil Kajian Secara umumnya. Cawangan UMNO dan . bentuk muka bumi petempatan desa ini adalah beralun. Bukti-bukti yang dikumpulkan di lapangan menunjukkan bahawa Desa Sri Makmur telah mengalami transformasi. Anak sungai mengalir melalui tengah-tengah kampung tersebut. Selain itu. Kawasan pertanian dimajukan secara berkelompok. Wanita Dinamis Felcra (WADIRA). 2. Petempatan luar bandar ini pada mulanya adalah sebuah kampung yang menempatkan semula penduduk kampung-kampung tradisional di tepi Sungai Pahang yang dilanda banjir besar tahun 1971. balai raya. iaitu berubah menjadi sebuah petempatan luar bandar yang moden. 3. Selain kemudahan jalan raya.

galah bersabit moden yang diperbuat daripada aluminium moden digunakan menggantikan batang buluh. Bagi memastikan ladang dimajukan secara moden pihak pengurusan FELCRA. Kira-kira 65 peratus daripada keluasan tanah ditanami dengan kelapa sawit. menjaga dan menuai buah kelapa sawit atau menoreh pokok getah. Jentera moden seperti jentolak dan pembajak digunakan untuk membersihkan tanah baru yang berhutan serta tanah terbiar milik penduduk kampung. Pemodenan tersebut dapat dibuktikan melalui beberapa perkara seperti jenis tanaman. 30 peratus getah dan selebihnya dusun buah-buahan. 3. kayu sentang dan jati. Baka kelapa sawit dan getah yang ditanam adalah jenis yang bermutu tinggi yang dibekalkan oleh Jabatan Pertanian. penjagaan ladang dan penuaian hasil dijalankan secara moden. Pada peringkat awal tanaman anak-anak kelapa sawit dan getah dijaga dengan rapi. Ini penting untuk memastikan hasil yang tinggi. Baja sebatian digunakan untuk menyuburkan anak pokok. 3. Pisau toreh dan bekas pelastik pula digunakan untuk menoreh getah. b) Perubahan Ekonomi 1. Ini penting untuk memastikan hasil keluaran yang optimum. telah melantik seorang Pengurus Rancangan dan dibantu oleh lima orang pekerja pejabat dan teknikal serta tiga orang pemandu kenderaan. Racun serangga dan kulat digunakan secara terkawal untuk mengawal serangan serangga dan kulat ke atas anak pokok. Lihat Jadual di bawah. dan hasil keluaran. Perubahan ekonomi yang ketara dapat dikesan di Desa Makmur adalah pemodenan aktiviti ekonomi khususnya pertanian. hasil keluaran pertanian Felcra Sri Makmur telah dapat ditingkatkan. sebuah agensi pembangunan luar bandar yang telah di korporatkan. . penjagaan. penggunaan teknik penananam dan penuaian hasil. kelapa sawit dituai dua kali sebulan. pengurusan ladang. Begitu juga semasa penjagaan pokok banyak peralatan moden seperti penyembur racun dan penabur baja digunakan. Hanya sebahagian kecil peserta FELCRA yang turut terlibat dengan kerja-kerja ladang (Hasil Temu bual dengan Encik Abd Rahman Mat. Pengurus Felcra Sri Makmur. 2. Biasanya. penjagaan yang sempurna dan pengurusan ladang yang sistematik telah membolehkan ladang mengeluarkan hasil yang tinggi. Bagi mencantas pelepah kelapa tua dan menuai buah kelapa sawit. Kewujudan persatuan dan kelab yang bergiat cergas membuktikan bahawa masyarakat kampung tersebut dinamis dan maju. Penanaman. 2005). terutamanya bagi pokok yang telah matang. setiap hektar pokok kelapa sawit mampu menghasilkan hingga purata kira-kira 10 tan buah kelapa sawit yang bermutu. Desa Sri Makmur yang luasnya kira-kira 600 hektar telah dimajukan dengan pelbagai tanaman. Jadual pengurusan ladang yang ketat disusun untuk memastikan kerja-kerja ladang dijalankan dengan sempurna dan mengikut masa yang telah ditetapkan. 4. Bagi getah pula sebanyak 250 kg/hektar getah beku dapat dikutip bagi setiap bulan. Penggunaan baka yang baik.Koperasi. Pada keseluruhannya. Pihak FELCRA juga telah mengupah buruh yang dibawa masuk dari Indonesia secara kontrak untuk mengendalikan tugas menanam. Bagi pokok kelapa sawit yang telah matang.

Penduduk Desa Sri Makmur juga berinteraksi dengan bandar-bandar yang berdekatan seperti Sri Jaya. kesihatan (klinik). Berdasarkan jawapan soalan kaji selidik. Peningkatan hasil keluaran pertania Desa Sri Makmur Jenis Tanaman Kelapa sawit (purata tan/hektar/bulan) Getah beku (purata kg/hektar/bulan) Sumber: Pejabat FELCRA Sri Makmur 2005. Jadual 2 menjelaskan pola tersebut. d) Corak Interaksi Desa-Bandar 1. Aspek yang ditanya adalah tempat membeli dan jarak dari rumah kediaman di Sri Makmur ke pusat membeli barangan dan perkhidmatan lainnya serta kekerapannya dalam setahun. peralatan rumah tangga. membuat kueh bahulu untuk dipasarkan.2 258 c) Perubahan Pekerjaan dan Peningkatan Pendapatan Isi Rumah 1. Rata-rata para peserta FELCRA telah mengalami perubahan ekonomi melalui perubahan pekerjaan dan peningkatan pendapatan.Jadual . isi rumah Desa Sri Makmur perlu berkunjung ke pekan dan bandar yang lebih jauh. minyak petrol. Begitu juga bagi penggunaan perkhidmatan seperti pendidikan rendah. Maran. ada juga yang menjalankan aktiviti tambahan seperti berniaga. mereka adalah pekebun kecil getah dan buruh tani yang hidup dalam keadaan miskin. pejabat daerah dan peguam. mereka juga memperoleh pendapatan tambahan daripada skim Felcra.00 kepada RM850. . Isi rumah lazimnya membeli barangan keperluan asas harian lkususnya makanan (seperti beras. Manakala bagi membeli kenderaan seperti motosikal dan mendapatkan rawatan kesihatan mereka berkunjung ke Sri Jaya. perkakas lektrik. Maran atau Kuantan. Bagi peserta yang masih muda. 3. Sebelum penduduk kampung ini menyertai Felcra. Bagi memeriksa corak interaksi antara Desa Sri Makmur dan bandar-bandar di sekitarnya. menjadi tukang kayu dan menjadi pemandu. Pekan dan Kuantan. penduduk kampung tersebut mempunyai darjah interaksi yang tinggi dengan pekan Sri Jaya yang jaraknya hanya 16 km. Isi rumah yang mempunyai pekerjaan tambahan lazimnya mempunyai pendapatan yang lebih tinggi. perkakas elektrik. Walaubagaimanapun bagi mendapatkan barangan yang lebih tinggi nilainya atau jarang digunakan seperti pakaian. peralatan rumah tangga ataupun perkhidmatan sekolah menengah dan bank. gula. wakil pos dan masjid. satu kaji selidik telah dijalankan. 2.) di kedai-kedai yang terletak dalam kampung tersebut sendiri. Tahun 1999 14 235 2005 18. sekolah menengah. Kini selain menjalankan aktiviti pertanian di kebun asal atau menjadi buruh di tempat-tempat lain. ikan. perabut ataupun perkhidmatan bank. 2. roti. gas memasak dll. Bagi membeli pakaian. mereka ke pekan Sri jaya atau bandar Maran. Purata pendapatan bulanan peserta telah meningkat dari RM350.00 (Hasil Temu bual dengan Pegawai Luar Pembangunan Felcra 2005 ).

0 0.0 0.0 0. Air sungai juga agak berkelodak terutamanya selepas berlaku hujan lebat.0 300 280 12 2 0 0 0 0 12 52 0 8.0 55.0 0.0 6 0 6 6 6 52 12 12 0 0 0 0.0 3.0 0.0 0.0 28.0 0.0 0.0 18 0 12 18 12 280 6 12 12 52 0 2.0 70.0 10. kemerosotan kualiti alam sekitar di Desa Sri Makmur terkawal dan tidak berbahaya. penduduk berinteraksi dengan pekan dan bandar yang berdekatan selain dengan pusat perkhidmatan desa di Desa Sri Makmur sendiri.0 0.0 0.0 0.3 0.0 10.0 0.0 0.7 45.4 6.0 0.1 km) % KekerapPengan/tahun guna Sri Jaya Jarak (16 km) % KekerapPeng.0 0.an /tahun guna Kuantan Jarak (48km) % KekerapPeng.0 0. Bagaimanapun.0 90.0 60. Interaksi dengan pekan dan bandar berdekatan membolehkan penduduk menikmati barangan dan kemudahan perkhidmatan moden yang penting bagi perubahan kehidupan penduduk desa.Jadual .0 5.3 6. .an/tahun guna Pekan Jarak (70 km) % KekerapPeng.0 10. proses transfomasi desa sedikit sebanyak telah mempengaruhi kualiti alam sekitar.0 0. Bagaimanapun. Antara keadaan persekitaran fizikal yang terjejas akibat perubahan dan pemodenan ekonomi desa termasuklah hakisan cerun yang berlaku di beberapa bahagian ladang dan perumahan kampung tersebut akibat penggondolan bukit sehingga mewujudkan lurah dan fenomena tanah runtuh.0 87.0 0. Pencemaran sampah sarap domestik khususnya di kawasan perniagaan juga dapat dikesan.0 22.0 100 0 0 0 0 0 6 0 0 0 0 1 Sumber: Kaji selidik 2005 4.0 0.0 66.an /tahun guna Maran Jarak (30 km) % KekerapPeng.0 0.an/tahun guna 90 100 60. penduduk menjual hasil keluaran pertanian mereka kepada peraih atau kepada pihak Felcra sendiri di kampung tersebut.6 90.0 0.0 3.0 30.4 3. Pekan yang paling kerap mereka kunjungi adalah Sri Jaya.0 0 0 3 6 2 12 6 0 0 0 0 0.0 0.0 10. Mereka ke pekan tersebut untuk membeli barangan asas seperti pakaian dan perkhidmatan asas seperti sekolah menengah dan perkhidmatan pos.0 20. Pola Interaksi Penduduk Desa Sri Makmur dengan Pekan dan Bandar di Sekitarnya bagi Tujuan Membeli Barangan dan Menggunakan Perkhidmatan (Saiz sampel 35) Jenis barangan dibeli dan perkhidmatan yang digunakan Barangan makanan Sekolah rendah Klinik/hospital Pakaian Perkakas elektrik Sekolah menengah Kenderaan Bank Pejabat/wakil pos Jual hasil pertanian Pejabat tanah Purata Jarak dan Kekerapan Berkunjung ke Pekan dan Bandar Terdekat Sri Makmur Jarak (0.0 8. Secara keseluruhannya.3 0. e) Perubahan Alam Sekitar Di sebalik kemajuan yang dicapai.

[ 7 Markah] b) Jelaskan bagaimana faktor-faktor fizikal dan kemanusiaan mempengaruhi kegiatan pertanian di kawasan tersebut. [6 Markah] d) Kenalpastikan langkah yang boleh diambil untuk mengurangkan kesan hakisan di kawasan yang anda kaji itu. a) Nyatakan ciri-ciri kegiatan pertanian yang dijalankan di kawasan tersebut. Terangkan bagaimana anda menjalankan kajian luar tersebut. a) b) Namakan kawasan kajian anda itu. d) Jelaskan kesan aktiviti pelancongan terhadap alam sekitar fizikal di kawasan tersebut dan [6 Markah] e) Cadangkan langkah-langkah yang boleh diambil oleh pihak berkuasa untuk mengatasi masalah pencemaran kawasan tersebut. terangkan menyebabkan kawasan tersebut menjadi daya tarikan pelancong. Pembangunan sektor pertanian dengan kaedah penanaman dan pengurusan moden telah berjaya meningkatkan taraf hidup penduduk desa. [ 4 Markah ] . [8 Markah ] c) Bagaimanakah kegiatan pertanian yang anda kaji itu menyebabkan berlakunya hakisan cerun di kawasan berkenaan. [6 Markah] Soalan 2: Berdasarkan kajian luar yang telah anda jalankan di satu kawasan pertanian. [ 1 Markah] [ 4 Markah] faktor yang [ 8 Markah] c) Berdasarkan bukti-bukti yang ada dilapangan. LATIHAN BAB 6 Soalan 1: Berdasarkan kajian luar yang telah anda jalankan di suatu kawasan pelancongan.Kesimpulan Kajian ini telah dapat menunjukkan bahawa Desa Sri Makmur telah mengalami pemodenan dan perubahan ekonomi yang agak pesat. Penyediaan kemudahan infrastruktur dan kemudahan sosial telah memudahkan berlakunya proses pemodenan.

[7 Markah] b) Terangkan sumbangan kegiatan ekonomi yang anda kaji itu terhadap pembangunan sosio-ekonomi kawasan perkenaan. [8 Markah] .Soalan 3: Berdasarkan kajian lapangan yang telah anda lakukan terhadap mana-mana satu jenis aktiviti ekonomi sekunder . [10 Markah] c) Jelaskan bagaimana aktiviti ekonomi yang anda kaji telah menjejaskan alam sekitar fizikal setempat. a) Kenalpastikan faktor-faktor yang menyebabkan aktiviti ekonomi tersebut dijalankan di kawasan itu.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful