AHLI PANEL
GEOGRAFI KERTAS 1 STPM
(Alam Sekitar Fizikal) PANEL PUAN ROSNAH BINTI SALLEH (K) ENCIK CHEK ZAINON BIN SHAFIE ENCIK SHUKRI BIN SULAIMAN PUAN SHAHRIZAN BINTI KAWI SEKOLAH SMK ALOR AKAR, KUANTAN SMK KUALA LANAR, KUALA LIPIS SMK JENGKA 2, BANDAR JENGKA SMK (A) TAHAP, JERANTUT

GEOGRAFI KERTAS 2 STPM
(Alam Sekitar Manusia) PANEL SEKOLAH ENCIK RUSLY BIN MUSA SMK JENGKA 21, BANDAR (K) JENGKA ENCIK SUKI BIN HASSAN SMK TEMIN, JERANTUT ENCIK HAMRI BIN SALLEH SMK MUADZAM SHAH, ROMPIN PUAN SARIMAH BT DARUS SMK SULAIMAN, BENTONG

ISI KANDUNGAN
PERKARA MUKASURAT
Selayang Pandang Format Kertas Peperiksaan Geografi STPM mulai 2007 Objektif Pengajaran dan Pembelajaran Geografi STPM Cadangan Strategi Pengajaran – Pembelajaran Geografi STPM Skala Perbincangan dan Sumber Pengajaran – Pembelajaran i ii iii iv v

GEOGRAFI KERTAS 1 (Alam Sekitar Fizikal)
TEMA/TAJUK DAN SUB TAJUK TEMA 1: 1.1 1.2 SISTEM BUMI MUKASU RAT

Kedudukan bumi dalam sistem suria. Tenaga : Konsep, jenis dan punca tenaga. SISTEM GEOMORFOLOGI

TEMA 2: 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Teori Hanyutan Benua Jenis, proses dan faktor yang mempengaruhi luluhawa Jenis, cara dan faktor yang mempengaruhi hakisan sungai Cara, faktor dan bentuk bumi pemendapan di zon pinggir pantai. Kemahiran amali sistem geomorfologi : Profil rentas muka bumi. SISTEM ATMOSFERA

TEMA 3: 3.1 3.2 3.3

Taburan suhu secara menegak dan mendatar serta faktor yang mempengaruhinya. Perubahan iklim: Pemanasan global, faktor yang mempengaruhi dan kesan-kesanya. Mikro iklim bandar: Fenomena jerebu, fakor yang

3.4 3.5

mempengaruhi dan kesan-kesannya. Kemahiran amali sistem atmosfera: Rajah tiupan angin. Kemahiran amali sistem atmosfera: Mengira julat suhu, melukis graf garisan dan mentafsirkanya.

TEMA 4: 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

SISTEM HIDROLOGI

Proses menegak dan mendatar dalam kitar hidrologi. Proses edaran air tanih Imbangan air positif dan negatif serta faktor yang mempengaruhinya Kepentingan air dan kesan gangguan imbangan air kepada manusia. Kemahiran amali sistem hidrologi: Melukis dan mentafsir graf imbangan air. SISTEM EKOLOGI

TEMA 5: 5.1 5.2 5.3

Ekosistem: Konsep, komponen, dan jenis ekosistem. Rantaian dan siratan makanan dalam ekosistem hutan paya bakau Kepentingan ekosistem hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia. SALING KEBERGANTUNGAN SISTEM

TEMA 6: 6.1 6.2

Saling bergantung sesama sistem fizikal. Pengekalan, pemeliharaan dan pemuliharaan alam sekitar fizikal. KAJIAN LUAR GEOGRAFI 1 (Alam Sekitar

TEMA 7: Fizikal) 7.1 7.2 7.3

Prosedur menjalankan kajian luar Geografi Kertas 1. Skop dan tajuk kajian luar Geografi Kertas 1 Contoh-contoh kajian luar yang dijalankan.

Kemahiran amali penduduk: Membina dan mentafsir graf garis pertumbuhan penduduk. faktor.2 2. TRANSFORMASI DESA DAN TEMA 3: PEMBANDARAN 3. dasar dan strategi pembangunan desa di .4 1. Kemahiran amali : Membina dan mentafsir graf bar kompaun/komponen. pola dan faktor yang mempengaruhi migrasi dalaman.2 1. TEMA 2: PEMBANGUNAN EKONOMI DAN IMPAK ALAM SEKITAR 2.1 1. Sektor tertier: Sektor pelancongan – faktor. Migrasi: Konsep. faktor.4 2. Pertumbuhan penduduk: Trend.3 2.1 Konsep transformasi desa.5 Sektor pertanian: Jenis. Sektor perindustrian: Jenis. Kemahiran amali: Membina dan mentafsir carta pai/rajah bulatan berbahagi. proses dan faktor yang mempengaruhinya Kesan pertumbuhan dan tumpuan penduduk terhadap alam sekitar.5 PENDUDUK MUKASU RAT Taburan penduduk: Faktor yang mempengaruhi ketidakseimbangan taburan penduduk dan kesan-kesannya.1 2.3 1. kepentingan dan kesan aktiviti perindustrian terhadap alam sekitar.GEOGRAFI KERTAS 2 (Alam Sekitar Manusia) TEMA/TAJUK DAN SUB TAJUK TEMA 1: 1. kepentingan dan kesan aktiviti pertanian terhadap alam sekitar. kepentingan dan langkah memajukan sektor pelancongan.

3. Bandar dan pembandaran: Konsep. ALAM SEKITAR DAN TEMA 5: IMPAK PENGURUSANNYA. faktor dan perkembangan pembandaran.2 Impak aktiviti manusia terhadap alam sekitar – punca dan kesannya.6 Prosedur menjalankan kajian luar Geografi Kertas 2.1 4.3 3. Kerjasama serantau: Pertumbuhan segitiga ASEAN. Kemahiran amali: Membina dan mentafsir peta koroplet.2 3. 5.3 Globalisasi ekonomi : Saling bergantung antara kawasan.4 Malaysia. . Kemahiran Amali: Membina dan mentafsir graf bar cermin. Kesan transformasi desa terhadap penduduk dan alam sekitar.5 7. TEMA 4: GLOBALISASI EKONOMI DAN KERJASAMA SERANTAU 4.2 4. Pengurusan alam sekitar: Prinsip-prinsip pembangunan lestari.4 7. Skop dan tajuk kajian luar Geografi Kertas 2 Contoh-contoh kajian luar yang dijalankan.1 5. TEMA 6: KAJIAN LUAR GEOGRAFI 2 (Alam Sekitar Manusia) 7.

Justeru itu kami terpanggil untuk menyambut inisiatif yang digerakan oleh ”Unit Penyeliaan Sekolah Menengah. hasil pembelajaran atau objektif pembelajaran. Jabatan Pelajaran Pahang” yang telah mengabungjalinkan tenaga pakar geografi di peringkat negeri bagi menghasilkan modul tersebut. tema 3 sistem atmosfera. kami menyedari bahawa ketiadaan panduan yang khusus untuk ”guru mengajar dan murid belajar” pasti akan menyukarkan mereka untuk menguasai matapelajaran ini. Penulisan bagi setiap tema berasaskan kepada perkara-perkara berikut. Tema 1 ialah Penduduk. Seterusnya dimasukkan bahagian refleksi sebagai pengukuran . contoh soalan yang relevan berkaitan dengan tajuk berkenaan serta skema jawapannya. Tema kajian luar ini meliputi dua tajuk penting iaitu pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar serta transformasi desa dan pembandaran. Tajuk dan sub tajuk. tema 1 ialah berkaitan dengan sistem bumi. Kami meletakkan tema 7 iaitu berkaitan dengan kajian luar atau kajian lapangan Geografi Kertas 1 sebagai penutupnya. tema 5 sistem ekologi dan tema 6 ialah saling kebergantungan sistem.SELAYANG PANDANG Syukur kehadrat Allah SWT kerana dengan limpah kurnianya kami berjaya menghasilkan modul ini yang bertajuk “Modul Pengajaran dan Pembelajaran Cemerlang Geografi STPM ” yang berasaskan kepada sukatan baru yang akan diguna pakai mulai tahun 2006. tema 2 sistem geomorfologi. tema 3 Transformasi Desa dan Pembandaran. tema 4 sistem hidrologi. tema 4 Globalisasi Ekonomi dan Kerjasama Serantau. tema 5 Impak Alam Sekitar dan Pengurusannya. Sektor Pengurusan Sekolah. tema 2 Pembangunan Ekonomi dan Impak Alam Sekitar . Geografi kertas 1 dibahagikan kepada 7 tema iaitu. aktiviti pengajaran – pembelajaran. Modul ini ditulis khusus untuk panduan guru dan pelajar tingkatan enam yang mengambil matapelajaran Geografi di peringkat Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia (STPM). Geografi kertas 2 pula terdiri daripada 6 tema seperti berikut. sisipan konsep. isi atau kandungan pembelajaran. Modul ini dibahagikan mengikut kertas 1 dan 2 yang kandungannya meliputi semua tema di dalam sukatan baru Geografi STPM yang akan dilaksanakan pada tahun 2006. Sebagai panel. Tema terakhir ialah tema 6 iaitu berkaitan dengan kajian luar atau kajian lapangan Geografi Kertas 2.

Bagi tajuk-tajuk yang tidak disentuh perlulah dikembangluaskan oleh guru-guru disekolah menggunakan format yang telah disediakan. Bukan semua tajuk atau sub tajuk bagi setiap tema yang kami sediakan. pelbagai data geografi. ia merupakan pilihan bagi tajuk-tajuk tertentu sebagai contoh atau model pengajaran-pembelajaran. gambar rajah. terima kasih. rujukan khusus serta tugasan pelajar sebagai aktiviti pengukuhan dan pengayaan. aras sukar (Analisis. iaitu Geografi Kertas 1 (Alam Sekitar Fizikal) dan Geografi Kertas 2 (Alam Sekitar Manusia). Sekian. PANEL GEOGRAFI STPM PAHANG Format Kertas Peperiksaan Geografi STPM MULAI 2007 Peperiksaan bagi mata pelajaran ini terdiri daripada dua kertas. Aras soalan yang ditanya akan berdasarkan kepada Taksonomi Bloom iaitu aras Mudah. Akhir sekali kami ingin mengucapkan jutaan terima kasih kepada Jabatan Pelajaran Pahang khususnya kepada sektor pengurusan sekolah yang julung kalinya mengambil inisiatif menggerak dan menjayakan pembinan modul ini untuk seluruh anak-anak Geografi Pahang. Aras mudah (Pengetahuan). Soalan boleh juga menguji pengalaman kajian luar. . Sintesis dan Penilaian). Alam Sekitar Manusia Masa Jenis Bilangan Markah Wajaran : 3 jam : Soalan Esei : 8 soalan : 100 : 50% Masa Jenis Bilangan Markah Wajaran : 3 jam : Soalan Esei : 8 soalan : 100 : 50% Bil soalan wajib dijawab : 4 soalan Bil soalan wajib dijawab : 4 soalan Nota: 1. Soalan akan menguji kefahaman calon tentang tajuk yang dihuraikan dalam sukatan pelajaran. dan juga konsep dan kemahiran yang perlu dalam kajian geografi. kajian dan tafsiran peta topografi. Sederhana dan Sukar. dan peta yang berkaitan dengan tajuk yang terdapat dalam Sukatan Pelajaran Geografi Mulai tahun 2007 dan seterusnya format kertas peperiksaan adalah seperti berikut: Geografi Kertas 1 (942/1) Geografi Kertas 2 (942/2) Alam Sekitar Fizikal. aras sederhana (Pemahaman dan Aplikasi). Seboleh mungkin bagi setiap tema difokuskan kepada aspek pengajaran soalan langsung dan soalan kemahiran amali. Soalan yang dikemukakan merangkumi semua tajuk dalam sukatan pelajaran.pencapaian objektif pengajaran-pembelajaran.

(g) berfikir secara kritis dan kreatif dalam mempersembahkan sesuatu penghujahan secara tersusun. serta meningkatkan kesedaran yang mendalam tentang kedinamikan hubungan sesama manusia dan manusia dengan alam sekitar. padat. dan menganalisis data geografi dalam bentuk jadual. mentafsir.2. carta. rajah. Pelbagai rangsangan soalan akan diberikan seperti data. carta. Pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar atau Transformasi desa dan pembandaran. (b) meningkatkan kefahaman tentang saling bergantung antara elemen-elemen dan proses-proses Alam Sekitar Fizikal dan Alam Sekitar Manusia sebagai satu sistem dan bukannya berasaskan pembahagian aspek-aspek secara berasingan. carta dan peta serta menganalisis data. gambar rajah (graf. (f) membuat sintesis dan penilaian dengan bantuan kaedah-kaedah kemahiran geografi yang tepat di dalam dan di luar bilik darjah. (d) meningkatkan kemahiran mempersembah. Sistem geomorfologi. Manakala soalan kajian luar Geografi kertas 2 boleh ditanya dari salah satu tema berikut. Oleh itu ia akan menguntungkan calon daripada segi pilihannya untuk menjawab 9 soalan bukannya 8 soalan sepertimana tahun-tahun sebelumnya. dan peta). dan foto. OBJEKTIF PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN GEOGRAFI STPM Objektif sukatan pelajaran ini adalah untuk membolehkan pelajar (a) meningkatkan pengetahuan tentang konsep. sistem hidrologi dan sistem ekologi. Bagi Geografi kertas 1. 4. soalan kemahiran amali dan soalan kajian luar akan dikemukakan untuk dijawab oleh calon. (c) menerangkan peranan manusia sebagai agen perubahan kepada sistem-sistem dalam alam sekitar selain fenomena semula jadi. Soalan ini mempunyai banyak pecahan dan tidak terhad kepada tiga pecahan sepertimana tahun-tahun sebelumnya. 5. . Ini bermakna soalan no 3 sebenarnya mempunyai dua soalan. carta dan peta. peta lakar dan peta topografi. soalan nombor 3 datangnya dari tema sistem geomorfologi manakala Geografi kertas 2. prinsip. Soalan boleh ditanya dalam bentuk kemahiran amali dan kajian luar. rajah. rajah. dan proses dalam Geografi Fizikal dan Geografi Manusia secara bersepadu dan pada pelbagai skala. Soalan kajian luar Geografi kertas 1 boleh ditanya dari salah satu sistem berikut. Setiap tahun adunan soalan langsung. persembahan kartografi seperti graf. sistem atmosfera. Soalan ini mempunyai banyak pecahan dan tidak terhad kepada tiga pecahan sepertimana tahun-tahun sebelumnya. graf. Soalan kemahiran amali melibatkan pengiraan. (e) mencerap dan mengkaji fenomena geografi yang menjadi isu semasa. dan jitu dengan menggunakan laras geografi. Soalan no 3 terdiri daripada soalan pilihan SAMADA dan ATAU. 3. soalan no 3 datangnya dari tema pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar.

Dalam konteks melahirkan pengajaran yang berkesan. membuat urutan dan keutamaan. membuat inferens. membuat hipotesis. mengumpul dan mengelaskan. Aspek kemahiran generik pula menekankan pembinaan skill.merekacipta serta mengitlak. CADANGAN STRATEGI PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN GEOGRAFI STPM Proses pengajaran-pembelajaran masa kini perlu dipelbagaikan sesuai dengan faktor kemenjadian dan aras kebolehan/pencapaian murid yang berbeza-beza. Manakala kemahiran berfikir secara kreatif pula perlu dijana untuk membolehkan murid mampu membuat sumbangsaraan/menjana idea. menghayati. mudah difahami serta menyeronokkan pelajar maka perkara-perkara berikut perlulah diberi penekanan yang serius oleh guru: • Menekankan perkembangan kemahiran berfikir secara kritis dan kreatif. menganalogikan. Pendekatan bersepadu dalam pemilihan pedagogi dan pandragogi pengajaran-pembelajaran amat dititikberatkan. (i) menyedari. meramalkan masa hadapan. kecekapan dan keterampilan pelajar untuk • . (j) mensyukuri dan mencintai negara Malaysia dan alam sekitarnya. membuat gambaran mental. Dalam konteks kemahiran berfikir secara kritis maka bakat. kebolehan dan kemenjadian setiap murid mestilah digembelengkan untuk membolehkan ia mampu membuat perbandingan dan perbezaan. mengesan kecondongan membuat penilaian dan juga membuat kesimpulan. dan melibatkan diri secara langsung dalam proses pemeliharaan dan pemuliharaan alam sekitar secara berterusan.(h) memahami kepentingan hubung kait negara Malaysia dengan negara-negara lain di dunia.mensintesiskan. Menekankan perkembangan kemahiran generik. membuat analisis. menghubungkaitkan.

Justeru kelengkapan komputer dan internet di sekolah seperti kemudahan ”school net” di makmal komputer sekolah mestilah dimanfaatkan oleh guru. mengurus. mod tutorial. . atau skala yang lebih kecil seperti sebuah negara dan juga skala mikro seperti kawasan kajian luar.memilih dan menganalisis maklumat serta kemahiran menyelesaikan masalah amat perlu ditekankan. Asia Tenggara. Dalam konteks ini elemen-elemen seperti kemahiran berkomunikasi. Kita boleh memulakannya dengan skala makro seperti global/dunia.menguasai suasana persekitaran. Kombinasi antara kemahiran berfikir dan kemahiran generik akan melahirkan strategi pengajaranpembelajaran yang berfikrah. Kajian kes kepada sebuah Negara khususnya Malaysia amat digalakkan untuk meningkatkan kefahaman pelajar mengenai keunikan geografi Malaysia seterusnya melahirkan rasa bersyukur dan berbangga dengan keistimewaan yang dimiliki oleh Malaysia berbanding dengan Negara-negara lain khususnya Negara serantau Asia Tenggara dan Asia Pasifik. Justeru itu kepelbagaian jenis kaedah mengajar yang disarankan kepada guru-guru geografi tingkatan enam ialah seperti berikut: a) b) c) d) e) f) g) h) Perbincangan kumpulan dan sumbangsaraan. Dengan menggunakan ke empat-empat mod P&P ini pelajar bukan sahaja boleh mengakses maklumat geografi dengan lebih luas malah menjadikan matapelajaran geografi lebih seronok dipelajari. Simulasi dan main peranan. mod penerokaan dan juga mod komunikasi. Bagi membolehkan ICT berguna kepada proses pengajaran dan pembelajaran maka empat mod P&P dicadangkan iaitu. Pembelajaran masteri. Kajian kes dan kajian tindakan. Kaedah inkuiri – penemuan. Selain itu penggunaan teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) sebagai alat bantuan dalam proses pengajaran dan pembelajaran kontemparori amat diutamakan. Pengajaran-pembelajaran konteksual. Skala perbincangan ini mestilah disesuaikan dengan sub-sub tema yang telah ditetapkan. kemahiran bekerjasama dan berkongsi. kemahiran merancang dan mengelolakan aktiviti. Justeru itu ia amat bergantung kepada kebijaksanaan guru untuk memilih dan menentukannya bagi memperluaskan prespektif pelajar-pelajar geografi. Kajian masa depan (KMD). kawasan Tropika Lembab. Kajian luar/kajian lapangan. kemahiran mengakses. mod aplikasi. SKALA PERBINCANGAN DAN SUMBER PENGAJARAN -PEMBELAJARAN Skala perbincangan bagi setiap tema yang ada di dalam sukatan pelajaran adalah berbeza-beza. Asia Pasifik. kemahiran menggunakan teknologi khususnya ICT.

Ia boleh meliputi pelbagai jenis peta. SISIPAN KONSEP : Kecondongan paksi bumi. data. Kumpulan 1 – Musim Bunga ii. TEMA 1 : SISTEM BUMI. ISI-ISI UTAMA : Memahami kedudukan dan pergerakan bumi dalam system suria. KERTAS 1 ( ALAM SEKITAR FIZIKAL) TAJUK : Kedudukan bumi dalam sistem suria. model dan juga sumber-sumber yang boleh diambil dari teknologi maklumat dan komunikasi terkini seperti dari internet. Kumpulan 2 – Musim Panas iii. Perbincangan kumpulan. e-mail. HASIL PEMBELAJARAN : Setelah mempelajari bab ini pelajar akan dapat : Menghuraikan : Putaran dan peredaran bumi dan kesannya. laman web. CD-ROM. tele sidang dan sebagainya. Peredaran bumi. rajah. Kemudahan ICT ini perlulah dimanfaatkan oleh setiap pelajar bagi mengakses pelbagai maklumat geografi yang kontemparori.Sumber pengajaran dan pembelajaran kini perlu dipelbagaikan dan tidak lagi terhad kepada buku-buku rujukan semata-mata. bahan bercetak. Kumpulan 3 – Musim Luruh . AKTIVITI PEMBELAJARAN : Gambar kejadian 4 musim. Putaran bumi. i.

2 x 10 -9) daripada seluruh tenaga matahari dan jumlahnya berubah-ubah mengikut masa? (5m) d) Mengapakah jumlah bahang matahari yang diterima berbeza-beza mengikut bahagian dunia. kutub) 2m . Putaran bumi ini akan menyebabkan bahagian bumi yang menghadap matahari akan mengalami waktu siang sementara bahagian bumi yang terlindung daripada pancaran matahari akan mengalami waktu malam. Hemisfera selatan mengalami siang lebih panjang daripada malam. Kumpulan 4 – Musim Sejuk CONTOH SOALAN (RELEVAN) : a) “ Pada musim tertentu sesetengah kawasan mengalami waktu siang yang lebih panjang daripada waktu malam”. (4m) + Pada 22 Disember iaitu ketika solstis musim sejuk berlaku. Putaran bumi pada paksinya yang condong. Perbezaan panjang waktu malam dan siang berlaku mengikut garis lintang tertentu di mana garis lintang yang berada 90 dengan matahari akan mengalami waktu siang dan malam yang sama panjang sementara kawasan yang terletak pada sudut yang lebih kecil daripada 90 akan mengalami waktu malam dan siang yang berbeza. Bincangkan pernyataan ini.iv. (12m) b) Mengapakah sesetengah tempat mengalami musim sejuk dan musim panas sementara tempattempat lain tidak. Bumi berputar sebanyak 360 mengambil masa 24 jam atau 15 longitud dalam masa satu jam. sederhana. (4m) + Putaran bumi di atas paksinya yang condong sebanyak 23 ½ daripada satah tegak. (10m) c) Mengapakah bumi hanya menerima sebahagian kecil sahaja (0. Kawasan hemisfera utara waktu siang lebih panjang daripada malam. kedudukan matahari (pada garis lintang : khatulistiwa. Hemisfera utara mengalami musim panas sementara hemisfera selatan mengalami musim sejuk. Manakala hemisfera selatan waktu malam lebih panjang daripada siang. ii. (10m) PENILAIAN JAWAPAN : a) 2 faktor utama : i. putaran bumi di atas paksinya yang condong 2m Huraian tentang kejadian ekuinoks dan solstis i. Peredaran bumi mengelilingi matahari. Garisan Jadi (23 ½ S) mempunyai sudut pancaran matahari tegak di atas kepala. Kawasan dalam lingkungan garis lintang yang sama menerima siang dan malam sama panjang selain kawasan khatulistiwa. Hemisfera Utara mengalami waktu malam yang lebih panjang daripada waktu siang kerana bahagian bumi ini agak agak terlindung daripada pancaran matahari. peredaran bumi mengeluiligi matahari 2m ii. (4m) b)-Peredaran bumi mengelilingi matahari Konsep peredaran i. + Ketika solstis musim panas 21 Jun matahari akan berada tegak di atas kepala di kawasan garis lintang sartan (23 ½ U).Hemisfera selatan mengalami musim panas sementara hemisfera utara musim sejuk.

TEMA TAJUK 1 : : SISTEM BUMI Tenaga : Konsep. -Pemantulan dilapisan atas atmosfera dan pemantulan oleh awan. Bahan-bahan tersebut dapat menyerakkan sinaran matahari. habuk dan debu menyerap kira-kira 15 % daripada jumlah sinaran -Albedo – keputihan atau kecerahan sesuatu permukaan (yang lebih cerah akan memantulkan jumlah sinaran yang lebih tinggi) *catatan : terima mana-mana 3 sebab (2. *catatan : terima mana-mana 3 sebab dengan huraian x 3 markah. terima gambarajah yang sesuai x 1 markah. -Penyerakan oleh zarah yang halus seperti molekul gas.4 kedudukan bumi . . habuk dan hablur ais. gas-gas. d)-Putaran bumi mewujudkan siang dan malam. -Perbezaan permukaan dari segi jenis (daratan. -Ketebalan atmosfera.Peredaran bumi mengelilingi matahari menyebabkan kejadian solstis dan ekuinoks. Jangka masa siang / malam tak sama panjang Dalam masa satu tahun Penggunaan gambar rajah yang sesuai empat musim .Garis relevan . 1 markah) Terima juga jawapan melalui gambarajah yang betul. -Penyerapan – zarah wap air.Garisan khatulistiwa Jarak bumi daripada matahari . jenis dan punca tenaga. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. debu. -Tompok matahari (sunspot) – lebih banyak tenaga electromagnet mengikut kiraan tompok matahari (tempoh 11 tahun setiap kiraan). . -Kecondongan pancaran matahari. 2. huraian tentang Keadaan aphelion (jauh) dan keadaan perihelion (dekat) 2m 2m 2m c).Paksi yang condong .kedudukan matahari . wap air.Jarak dari matahari dengan bumi (150 juta km) jarak semasa perihelion dan afehelion. udara. air dan tumbuh-tumbuhan) dan bentuk (topografi).ii. -Peredaran bumi mengelilingi matahari yang mewujudkan kejadian musim mengikut kedudukan garis lintang.

( 10 markah ) PENILAIAN JAWAPAN (a) 2 bentuk tenaga . Memahami proses pemindahan tenaga suria kepada sistem bumi. SISIPAN KONSEP Tenaga Suria : ISI-ISI UTAMA : Jenis-jenis tenaga Variasi tenaga suria Peranan tenaga suria kepada sistem dan hidupan bumi.tenaga keupayaan .Mengenalpasti dan membezakan jenis-jenis tenaga yang ada dalam sistem bumi.kedudukan garislintang .ketebalan atmosfera . b) Mengapakah kadar penerimaan tenaga suria berbeza antara tempat-tempat di dunia. Menilai kepentingan tenaga terhadap sistem-sistem bumi. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Pengetahuan sedia ada pelajar mengenai tenaga suria.perbezaan siang dan malam .tenaga kinetik ( 5m ) (b) Perbezaan kadar penerimaan tenaga suria . CONTOH SOALAN : ( 5 markah ) a) Huraikan 2 bentuk tenaga. Latihan.sudut pancaran sinaran suria . Aktiviti berkumpulan – kumpulan 1 : Jenis-jenis tenaga kumpulan 2 : Cara-cara pemindahan tenaga suria kumpulan 3 : Faktor yang mempengaruhi tenaga suria kumpulan 4 : Peranan tenaga suria kepada sistem bumi dan hidupan bumi. Memahami variasi tenaga mengikut ruang dan masa. ( 10 markah ) c) Huraikan peranan tenaga suria terhadap aktiviti manusia.

HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. CONTOH SOALAN : . Menghuraikan proses-proses hanyutan benua. SISIPAN KONSEP Plat-plat dunia : ISI-ISI UTAMA : Teori Plat Tektonik Proses-proses hanyutan benua Bukti-bukti hanyutan benua AKTIVITI PEMBELAJARAN : Pengetahuan sedia ada pelajar mengenai benua di dunia. Menghuraikan bukti-bukti teori hanyutan benua.pelancongan .pembalakan . tumbuhtumbuhan) (5 x 2markah) (c ) Peranan tenaga suria terhadap aktiviti manusia.perindustrian .perikanan .penternakan .perlombongan ( 5 x 2 markah ) TEMA 2 : SISTEM GEOMORFOLOGI KERTAS 1 ( ALAM SEKITAR FIZIKAL ) TEMA TAJUK : : Sistem Geomorfologi Teori Hanyutan Benua. Memahami Teori Plat Tektonik. .pertanian .- jarak bumi dari matahari (perihelion dan afelion) perbezaan permukaan bumi (daratan. kawasan berair. Power point – teori plat tektonik dan bukti hanyutan benua Latihan.

Menghuraikan kepentingan luluhawa kepada aktiviti manusia. b) Jelaskan hipotesis Wegener mengenai hanyutan benua c) Huraikan bukti-bukti hanyutan benua PENILAIAN JAWAPAN ( 5 markah ) ( 10 markah ) ( 10 markah ) (a) Maksud plat ialah kepingan-kepingan kerak bumi yang membentuk kerak bumi benua dan kerak bumi lautan.a) Apakah yang dimaksudkan dengan plat-plat dunia.bukti teori hanyutan benua keselanjaran benua geologi batuan fosil batuan Paleomagnet Oseanik ( 5 x 2 markah ) TEMA TAJUK : : Sistem Geomorfologi Luluhawa. SISIPAN KONSEP Luluhawa kimia Luluhawa fizikal Luluhawa Biotik : ISI-ISI UTAMA : Maksud luluhawa Faktor yang mempengaruhi luluhawa Kepentingan luluhawa . HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. ( 5m ) Hipotesis Wegener perpecahan pangea kepada laurasia dan gondwanaland peranan putaran bumi membekalkan tenaga tekanan pemisah plat. Memahami maksud luluhawa. berlaku pergerakan akibat kuasa-kuasa tektonik pergerakan dari kutub hasilkan tekanan ke atas benua daya mampatan dan daya tegangan – arus perolakan kuat (5 x 2markah) Bukti. Menghuraikan faktor-faktor yang mempengaruhi luluhawa.

CONTOH SOALAN : ( 5 markah ) ( 10 markah ) a) Nyatakan maksud luluhawa. Granit untuk kuari/pembinaan/ jalanraya Marmar untuk bangunan / alatan hiasan rumah Batu kapur untuk simen Batu permata untuk perhiasan Batuan laterit untuk pertanian Tanah liat untuk peralatan tembikar (5 x 2markah) . suhu.AKTIVITI PEMBELAJARAN : Maujud Geografi – lawatan disekitar sekolah dan mengkaji jenis-jenis batuan. Latihan. ( 5m ) Faktor yang mempengaruhi proses luluhawa. Iklim Batuan Topografi Pengangkutan Tumbuh-tumbuhan Masa (5 x 2markah) Pengaruh batuan terhadap aktiviti manusia. b) Huraikan faktor-faktor yang mempengaruhi luluhawa. Pelajar mengumpulkan beberapa jenis batuan. hujan dan lain-lain. Penjelasan dan rumusan oleh guru. Pelajar menghuraikan perbezaan jenis-jenis batuan tersebut. c) Jelaskan bagaimana kepelbagaian jenis batuan boleh mempengaruhi aktiviti manusia. pereputan dan penyepaian batuan secara insitu yang dipengaruhi oleh agen-agen atmosfera seperti pancaran matahari. ( 10 markah ) PENILAIAN JAWAPAN (a) Maksud luluhawa kimia ialah proses pemecahan.

Menghuraikan jenis-jenis hakisan sungai. c) Huraikan kepentingan bentuk mukabumi sungai dalam mempengaruhi aktiviti manusia. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. Pengangkutan dan pemendapan sungai Tenaga sungai Bentuk mukabumi sungai. Menghuraikan faktor-faktor yang mempengaruhi hakisan sungai. ISI-ISI UTAMA : Jenis-jenis hakisan Faktor yang mempengaruhi hakisan sungai Kepentingan bentuk-bentuk mukabumi pemendapan sungai. CONTOH SOALAN : ( 5 markah ) ( 10 markah ) a) Huraikan jenis-jenis hakisan sungai.TEMA TAJUK : : Sistem Geomorfologi Sungai. Aktiviti Kumpulan : Kumpulan 1 : Jenis-jenis hakisan sungai Kumpulan 2 : Faktor yang mempengaruhi hakisan sungai Kumpulan 3 : Bentuk-bentuk muka bumi hakisan sungai. Penerangan dan huraian oleh guru. SISIPAN KONSEP : Hakisan. ( 10 markah ) PENILAIAN JAWAPAN Jenis-jenis hakisan sungai hakisan mendalam hakisan melebar hakisan mengundur (b) Faktor yang mempengaruhi hakisan sungai. ( 5m ) . Menghuraikan sumbangan bentuk mukabumi pemendapan sungai terhadap manusia. b) Huraikan faktor-faktor yang mempengaruhi hakisan sungai. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Pengetahuan sedia ada pelajar mengenai sungai. Kumpulan 4 : Bentuk-bentuk muka bumi pemendapan sungai.

petempatan .jeram . HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. Penerangan dan huraian oleh guru. SISIPAN KONSEP : Hakisan.dataran banjir/ delta / dataran mendap .sungai – pengangkutan/ perhubungan (5 x 2markah) TEMA TAJUK : : Sistem Geomorfologi Ombak.beting pasir sungai – perlombongan pasir .tasik ladam/ muara sungai – ternakan ikan dalam sangkar / akuakultur .rekreasi . ISI-ISI UTAMA : Jenis-jenis hakisan ombak Faktor yang mempengaruhi hakisan ombak Kepentingan bentuk-bentuk mukabumi pemendapan ombak. Pengangkutan dan pemendapan ombak Tenaga ombak Bentuk mukabumi pemendapan ombak.dataran mendap / tetambak . Aktiviti Kumpulan : . AKTIVITI PEMBELAJARAN : Pengetahuan sedia ada pelajar mengenai laut.air terjun – elektrik hidro / rekreasi . Menghuraikan cara-cara hakisan ombak. Menghuraikan sumbangan bentuk mukabumi pemendapan ombak terhadap manusia. Menghuraikan faktor-faktor yang mempengaruhi hakisan ombak.pertanian .Isipadu air Kecerunan Halaju sungai Batuan Jumlah beban muatan Halangan (5 x 2markah) (c) Kepentingan bentuk muka bumi sungai .

menyebabkan hakisan bertambah .eksploitasi hutan bakau . menyebabkan pemendapan . ( 10 markah ) PENILAIAN JAWAPAN Cara-cara hakisan ombak tindakan hidrol tindakan geselan tindakan lagaan tindakan larutan (b) Faktor yang mempengaruhi hakisan ombak. c) Jelaskan bagaimana manusia mempengaruhi bentuk mukabumi pinggir pantai.membina pemecah ombak di laut ( 5m ) .pupukan/ timbunan pantai dengan pasir . CONTOH SOALAN : ( 5 markah ) ( 10 markah ) a) Nyatakan cara-cara hakisan sungai.aktiviti perlombongan pasir laut .pembinaan struktur / bangunan dipinggir pantai . Jenis dan kekuatan ombak Kepelbagaian jenis. b) Huraikan faktor-faktor yang mempengaruhi hakisan ombak.Kumpulan 1 : Cara-cara hakisan ombak Kumpulan 2 : Faktor yang mempengaruhi hakisan ombak Kumpulan 3 : Faktor yang mempengaruhi tenaga ombak Kumpulan 4 : Bentuk-bentuk muka bumi pemendapan ombak Latihan.aktiviti manusia berasaskan air 2.jumlah dan saiz beban muatan Kedudukan pantai (terdedah / terlindung ) Pengaruh arus Aktiviti manusia (5 x 2markah) (c) Tindakan manusia terhadap bentuk muka bumi pinggir pantai 1.menanam semula pokok bakau .

- struktur binaan pinggir pantai (tembok, gabion, tetrapod, timbunan batu, dan lain-lain) (pilihan 4 + 1 atau 3 + 2 / 5 x 2 markah )

TEMA : Sistem Geomorfologi TAJUK : Teori Hanyutan Benua HASIL PEMBELAJARAN : Setelah mempelajari bab ini pelajar akan dapat : 1. Menjelaskan definisi Teori Hanyutan Benua 2. Menjelaskan taburan dan bukti-bukti hanyutan benua 3. Menghuraikan kesan-kesan hanyutan benua terhadap konfigurasi bentuk bumi

SISIPAN KONSEP : 1. Teori Awal 2. Teori Perluasan Dasar Lautan 3. Teori Tektonik Plat ISI-ISI UTAMA : 1. Bukti-bukti Teori Hanyutan Benua: a. Bukti keselenjaran benua b. Bukti geologi c. Bukti iklim purba d. Bukti fosil e. Bukti kemagnetan purba f. Bukti lautan 2. Kesan hanyutan benua terhadap konfigurasi bentuk bumi: a. Pembentukan jurang lautan dan laut b. Pembentukana benua yang menentukan sempadan politik dan geografi c. Taburan tidak sama rata lautan dan daratan d. Kepelbagaian taburan spesies flora dan fauna e. Plat tektonik yang berubah-ubah. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Perbincangan dalam kumpulan. Pembentukan kumpulan antara 4-5 pelajar. Pelajar di beri masa selama 15 minit untuk perbincangan. 15 minit diperuntukan untuk dibentangkan oleh kumpulan yang dipilih secara rawak. Guru membuat rumusan dan tambahan isi yang perlu.

CONTOH SOALAN (RELEVAN) : a) Apakah yang dimaksudkan dengan plat tektonik (5m) b) Huraikan bukti-bukti yang menjadi asas kepada teori hanyutan benua (10m) c) Terangkan kesan hanyutan benua terhadap konfigurasi bentuk bumi (10m) PENILAIAN JAWAPAN : a) Plat tektonik menerangkan tentang lapisan kerak bumi yang boleh dibahagikan kepada kepingankepingan iaitu plat benua dan plat lautan. Plat benua membentuk daratan dan plat lauatan membentuk dasar laut. ( 5 x 1m =5m) b) B1-Bukti keselenjaran benua-daratan berasal daripada blok besar dikenali sebagai pangeagaris pantai dan pentas benua selanjar antara satu sama lain. B2-Bukti geologi-benua Afrika dan benua Amerika Selatan berpecah daripada satu blok. B3-Bukti iklim purba-zon iklim dan ciri pengglasieran adalah serupa bagi benua selatan. B4-Bukti fosil-flora yang serupa pada bahan enapan hampir dengan ais benua selatan. B5-Bukti kemagnetan purba-magnet utara berubah. B6-Bukti lautan-lembangan dan dasar laut adalah lebih muda daripada benua. ( 5 x 2m =10m) C1- Pembentukan jurang lautan dan laut C2- Pembentukan benua-benua yang menentukan sempadan politik dan geografi C3- Taburan tidak sama rata lautan dan daratan C4- Kepelbagaian taburan spesies flora dan fauna C5- Plat tektonik yang berubah-ubah

c)

TAJUK : • • Melukis profil rentas Mentafsir peta, guna tanah pertanian.

HASIL PEMBELAJARAN : Setelah mempelajari bab ini pelajar akan dapat : • • • Menyatakan maksud profil rentas. Menulis profil rentas Menjelaskan pengaruh ketinggian terhadap guna tanah pertanian.

SISIPAN KONSEP : • • Profil rentas Guna tanah pertanian.

ISI-ISI UTAMA : • • Konsep profil rentas dan cara melukisnya.. Pelbagai guna tanah pertanian dan kaitannya dengan ketinggian.

AKTIVITI PEMBELAJARAN : Kerja amali

CONTOH SOALAN : Soalan-soalan berikut adalah berdasarkan kepada Peta 1 yang berskala 1 : 50 000. (a) Apakah maksud, ‘ profil rentas ‘ ( 5m ) (b ) Dengan menggunakan skala 1: 10 000, lukiskan profil rentas dari tanda tinggi 525 ke tanda tinggi 475. Labelkan ciri-ciri fizikal dan guna tanah yang terdapat di sepanjang profil rentas tersebut. ( 10m ) (b) Berdasarkan Peta 1, jelaskan bagaimana perbezaan ketinggian bentuk bumi mempengaruhi jenis guna tanah pertanian di kawasan lembangan Sungai Mira. ( 10m )

PENILAIAN JAWAPAN ( a) Profil Rentas ialah gambaran yang dibuat antara dua poin untuk menunjukkan ciri fizikal dan ciri budaya terutama guna tanah yang terdapat di sepanjang keratan itu. ( 5m ) ( b ) Melukis Profil Rentas. ( 10m ) ( Sila lukis, Profil Rentas yang lengkap )

(c)

Pengaruh ketinggian terhadap guna tanah pertanian ialah : • • • Pinggir pantai - penanaman kelapa. Tanah pamah - penanaman padi sawah. Kaki Bukit Beralun – Kelapa sawit dan getah. ( 3m x3 =1 = 10m )

TEMA 3 : SISTEM ATMOSFERA. KERTAS 1 ( ALAM SEKITAR FIZIKAL ) TAJUK : Taburan suhu secara menegak dan mendatar serta faktor yang mempengaruhinya. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat, • • • Menjelaskan konsep ‘taburan suhu secara menegak’ dan ‘taburan suhu secara mendatar’. Menjelaskan konsep pemanasan global,dan sebab-sebab berlaku keadaan sedemikian Menghuraikan faktor-faktor yang mempengaruhi taburan suhu secara mendatar. :

SISIPAN KONSEP • •

Konsep ‘taburan suhu secara menegak’ dan ‘taburan suhu secara mendatar’. Pemanasan global. . ISI-ISI UTAMA : • • • Maksud ‘ taburan suhu secara menegak’ dan taburan suhu secara mendatar’. Maksud ‘pemanasan secara global dan sebab-sebab berlaku. Faktor yang mempengaruhi taburan suhu secara mendatar .

( 2m + 1m X 5 = 7) (b ) Maksudnya ialah. • Perbezaan suhu yang dilihat secara kedudukan garisan latitud.Semakin tinggi sesuatu tempat suhu semakin turun. ( 10 markah ) PENILAIAN JAWAPAN ( a ) Maksudnya ialah. • Pengeluaran asap kenderaan dan kilang. • Kegiatan pertanian pindah. semakin jauh dari garisan khatulistiwa suhu semakin kurang arah ke kutub. ( 8 markah ) c) Huraikan faktor yang mempengaruhi suhu mendatar.AKTIVITI PEMBELAJARAN : • • Carta bergambar. • Kegiatan pembakaran hutan secara berleluasa. • Kegiatan pembalakan secara berlebihan. suhu semakin rendah mengikut ketinggian. Pemanasan global dan nyatakan sebab-sebab berlakunya keadaan sedemikian ( 7 markah ) (b ) Apakah maksud. Perbezaan suhu yang dilihat mengikut ketinggian. • Suhu semakin meningkat secara menyeluruh di permukaan bumi. CONTOH SOALAN : ( a) Apakah maksud. Melukis Peta Minda. • . Taburan Suhu Secara Menegak ialah. Sebab-sebabnya. ‘taburan suhu secara mendatar’ dan ‘ taburan suhu secara menegak’. • Pembakaran terbuka. • Taburan Suhu Secara Mendatar ialah.

Fenomena jerebu.( mana-mana 4m/ 4m ) ( c) Faktor-faktor yang mempengaruhi ‘taburan suhu secara mendatar’ ialah • • • • • • • kedudukan latitud. : ISI-ISI UTAMA . HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. TAJUK : Mikro iklim bandar. Litupan tumbuhan. Kegiatan manusia. Menjelaskan peranan kegiatan manusia yang menyebabkan kejadian jerebu. Kesan kejadian jerebu. : SISIPAN KONSEP • • • Konsep jerebu. Litupan Awan. • • • Menjelaskan konsep jerebu. ( 2m x 5 = 10m ) TEMA 3 : SISTEM ATMOSFERA. Menghuraikan kesan kejadian jerebu terhadap alam sekitar. Aspek. Kecondongan paksi bumi. Sifat kebenuaan. faktor-faktor yang mempengaruhi dan kesankesannya. . Badan Air.

Perindustrian . ( 5m ) Jelaskan peranan kegiatan manusia yang menyebabkan berlakunya kejadian jerebu. Melukis Peta Minda. Pertanian pindah – kaum asli. ( 10 m ) Huraikan kesan kejadian jerebu terhadap alam sekitar.• • • Maksud jerebu Peranan kegiatan manusia yang menyebabkan kejadian jerebu. Pembakaran terbuka. ( 5 x 2m = 10m) . Sistem pengangkutan – asap kenderaan. Partikel terampai di atmosfera / dalam kepekatan yang tinggi/. Partikal terampai ini terbentuk di dalam keadaan cuaca kering /dan udaranya yang stabil / yang menghasilkan satu lapisan kabus nipis menyelimuti ruang atmosfera di sesuatu kawasan. Kesan kejadian jerebu terhadap alam sekitar .asap kilang. Pembukaan ladang – ladang kelapa sawit. CONTOH SOALAN : a) b) c) Apakah yang anda faham tentang konsep jerebu. AKTIVITI PEMBELAJARAN : • • Carta bergambar. ( 10 m ) PENILAIAN JAWAPAN a) Apakah yang anda faham tentang konsep jerebu. ( 5 markah ) b) Jelaskan peranan kegiatan manusia yang menyebabkan berlakunya kejadian jerebu. Aktiviti pembinan – debu-debu/habuk-habuk.

SISIPAN KONSEP • • • : Peratus kekerapan tiupan angin. TEMA 3 : TAJUK : • • SISTEM ATMOSFERA Kemahiran amali sistem atmosfera . • Melukis Rajah Tiupan Angin. Kesan Alam Sekitar Fizikal Kejadian hujan asid. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat. Melukis Rajah Tiupan Angin. : ISI-ISI UTAMA • • Peratus kekerapan tiupan angin. Kertumbuhan tumbuhan terganggu. Kadar sejatan kurang. melukis Rajah Tiupan Angin. Kesan Alam Sekitar Manusia Jarak penglihatan terganggu. • Mengira peratus kekerapan angin. Penyakit berkaiatan pernafasan seperti batuk. Pengaruh tiupan angin terhadap kegiatan manusia. • Menjelaskan pengaruh tiupan angin monsun terhadap kegiatan manusia. Kegiatan ekonomi terganggu. Sekurang-kurang 1 Faktor fizikal (FF) dan 1 faktor manusia (FM ) Mana-mana 5 x 2 = 10 markah . asma dan mata merebak. Rajah tiupan angin Angin monsun.c) Jelaskan kesan kejadian jerebu terhadap alam sekitar. . pengangkutan terjejas. mengira peratus kekerapan angin.

• Pengaruh tiupan angin terhadap kegiatan manusia.7 % Timur laut = 4 30 X 100 % = 13. kira peratus kekerapan peratus angin kawasan S bagi bulan April. ( 5m ) ( b) Dengan menggunakan hasil kiraan pada soalan (a). ( 10m ) PENILAIAN JAWAPAN : ( a ) Mengira peratus kekerapan tiupan angin: = Bilangan hari sesuatu arah Bilangan hari dalam 1 bulan Utara dan barat laut = 2 30 X 100 % • X 100 % = 6. (a) Berdasarkan jadual 5. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Kerja Amali. ( 10m ) (C ) Huraikan bagaimana pengaruh angin monsun terhadap kegiatan penduduk di kawasan pantai timur Semenanjung Malaysia.0 % Tengara dan barat daya = 3 30 • X 100 % .3 % Timur = 6 30 X 100 % • = 20. lukis rajah tiupan angin mudah menunjukkan peratus kekerapan tiupan angin kawasan S pada bulan April. CONTOH SOALAN : Arah Bilangan Hari Utara 2 Timur Timur Tenggara Selatan Barat laut daya 4 6 3 5 3 Barat 0 Barat laut 2 Tenang 5 Jadual : Kekerapan Arah Angin Kawasan S pada Bulan April.

Kegiatan ternakan . Kegiatan pertanian . ternakan mati lemas dan hanyut. • • Kemahiran amali sistem atmosfera . Graf Garisan.terganggu. ( 2m x 5 = 10m ) TEMA 3 : TAJUK . SISTEM ATMOSFERA HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat.7 % ( b) Melukis Rajah Tiupan Angin.terganggu. melukis graf garisan dan mentafsir. kurang sambutan dan kunjungan. Perubahan suhu.= 10. Kegiatan pelancongan – terganggu akibat hujan lebat dan banjir. ISI-ISI UTAMA • : Julat suhu dan cara pengiraan. Melukis graf garisan.0 % Selatan dan Tenang = 5 30 • X 100 % • = 16. mengira julat suhu. • • • Mengira julat suhu tahunan. ( Sila lukis rajah tiupan angin yang lengkap ) ( 10m ) ( c) Pengaruh tiupan angin monsun terhadap kegiatan manusia ialah : Kegiatan perikanan – terganggu tidak turun ke laut ketika monsun timur laut. : SISIPAN KONSEP • • • Konsep julat suhu. Menjelaskan kesan peningkatan suhu terhadap alam sekitar fizikal.terjejas. tumbuhan tenggelam. Kegiatan perniagaan . . Perubahan iklim.

AKTIVITI PEMBELAJARAN : Kerja Amali.4 30 25 29 25. i . c) ( 3 markah ) ( 5 markah) lukis graf yang sesuai untuk menunjukkan Suhu Maksimum dan Suhu Minimum bagi kawasan Y tahun 2001. ii. b) Berdasarkan Jadual di atas. a) Nyatakan maksud Julat Suhu. kira Julat Suhu Tahunan Kawasan Y.• Melukis graf garisan. . J Bulan F M A M J J O S O N D Suhu Minimum (ºC) Suhu Maksimum (ºC) 24 27 24.3 27 25 28 25.1 28 25.5 24 27.4 28 24 27. CONTOH SOALAN : Jadual: Suhu Maksimum dan Suhu Minimum Kawasan Y bagi Tahun 2001 . ( 10 markah ) ( 7 markah ) Jelaskan kesan peningkatan suhu terhadap alam sekitar fizikal .2 • Kesan perubahan iklim ( peningkat suhu ) terhadap alam sekitar.6 29 25 29 26 30 26.

1m ( 3m ) TEMA 4 : SISTEM HIDROLOGI. • • • • • • Memahami proses-proses kitaran hidrologi Menjelaskan proses menegak dan mendatar dalam kitaran hidrologi Menjelaskan konsep imbangan air positif dan imbangan air negatif Menjelaskan kepentingan sumber air kepada manusia Memahami konsep air tanah dan sistem akuifer serta pergerakan air tanah Menjelaskan gangguan-gangguan manusia terhadap kitar hidrologi SISIPAN KONSEP • • • • Proses menegak dalam kitaran hidrologi Proses mendatar dalam kitaran hidrologi Edaran air tanah Imbangan air .24º C = 3º C (5m ) ( ii ) ( Sila lukis graf garisan yang lengkap ) (c) kenalpasti 3 pengaruh . Contoh. KERTAS 1 ( GEOGRAFI ALAM SEKITAR FIZIKAL ) HASIL PEMBELAJARAN Setelah mempelajari bab ini pelajar dapat. pencemaran udara. dll.PENILAIAN JAWAPAN (a) (b) Perbezaan nilai suhu maksimum dengan suhu minimum (i) .Suhu Maksimum – Suhu Minimum. Bulan Januari : = 27º C . peningkatan suhu . kemarau.

huraikan proses-proses yang terlibat dalam kitar hidrologi (10m) c) Huraikan bagaimana aktiviti manusia mempengaruhi kitar hidrologi di kawasan tropika lembap (10m) 2.a) Apakah dimaksudkan ketidakseimbangan air positif b) Jelaskan bagaimana ketidakseimbangan air positif mempengaruhhi aktiviti manusia c) huraikan faktor-faktor yang mempengaruhi imbangan air tanih (5m) (10m) (10m) PENILAIAN JAWAPAN 1 a) Jumlah kerpasan sama banyaknya dengan jumlah air yang mengalami sejatpeluhan dan perubahan air yang disimpan dalam tanih dan air larian permukaan.a) Apakah yang difahami dengan imbangan air (5m) b) Dengan bantuan gambar rajah.ISI-ISI UTAMA • • • • • Proses menegak dan mendatar dalam kitar hidrologi Imbangan air Edaran air tanah dan sistem akuifer Kepentingan sumber air kepada manusia Gangguan-gangguan terhadap kitar hidrologi AKTIVITI PEMBELAJARAN • • • Penggunaan ICT Rajah Kitar Hidrologi Pembentangan Dalam Kumpulan CONTOH SOALAN 1. (5m) ATAU P = ET + ST + r P ialah kerpasan ET ialah sejat peluhan ST ialah air yang diterima atau hilang daripada lapisan tanah .

r ialah air larian permukaan b) – Rajah kitar hidrologi .Proses sejat peluhan .dan embun yang turun ke permukaan bumi melebihi jumlah sejatan iaitu jumlah wap air yang naik ke atmosfera.Aliran air bawah tanah .Kejerapan / keporosan tanih .Proses sejatan .Alir lintang udara .Proses resapan .Ketelapan tanih .Tumbuh-tumbuhan .a) Jumlah kerpasan iaitu hujan.Kewujudan badan-badan air .Proses pemejalwapan 5 isi X 2m + 2m = 12m c) Aktiviti pembalakan/ penyahutan Aktiviti pertanian Aktiviti perindustrian Proses perbandaran / urbanisasi Pembinaan empangan Aktiviti penghutanan semula 5 isi X 2m = 10m 2.Jumlah kerpasan .Proses pemeluwapan . (5m) b)Perindustrian Pelancongan dan rekreasi Penternakan Perikanan dan akuakultur Pengangkutan Pertanian Perniagaan Aktiviti harian/ domestik 5 isi X 2m =10m c) – Bentuk muka bumi .Proses larian air permukaan .Proses kerpasan .salji.

Bulan/ Komponen ImbanganAir Kerpasan Sejatpeluhan J 87 12 F 89 13 M 87 29 A 74 63 M 94 102 J 87 139 J 122 160 O 1O2 143 S 56 104 O 56 65 N 76 22 D 89 12 • • Melukis graf garisan. • Graf Garisan. Menjelaskan kesan gangguan imbangan air terhadap manusia. melukis graf bar dan mentafsir. ISI-ISI UTAMA : • • • Imbangan air dan cara pengiraan.. CONTOH SOALAN : Jadual : Komponen Imbangan Air bagi Stesen Kaji Cuaca Kawasan X . Kesan gangguan imbangan air terhadap manusia. mengira lebihan dan kurangan air. Melukis graf garisan. Kesan gangguan Imbangan Air kepada manusia HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat.Tindakan manusia 5 isi X 2m = 10m TAJUK : • • Kemahiran amali sistem hidrologi . • Gangguan imbangan air. : SISIPAN KONSEP • Konsep imbangan air. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Kerja Amali. • Mengira lebihan dan kurangan air.

(a) Kira lebihan air dan kurangan air bagi Stesen Kaji Cuaca Kawasan X (b) Dengan menggunakan maklumat kerpasan dan sejatpeluhan . b) Berdasarkan graf yang telah anda dilukis pada (b) . jelaskan bagaimana pola imbangan air yang sedemikian boleh menganggu kegiatan manusia di kawasan tersebut PENILAIAN JAWAPAN (a) Cara Pengiraan : Lebihan Air dan Kurangan Air ( Penerimaan Air ) = Jumlah Kerpasan – Jumlah Sejat peluhan. a) Contoh Bulan Januari. b) ( Sila lukis graf garisan yang lengkap ) . c) Contoh Bulan Disember. = = 87 . lukis graf yang sesuai menunjukan lebihan air dan kurangan air bagi Stesen Kaji Cuaca Kawasan X. = 89 – 12 = 77 mm. = = 87 – 139 .12 75 mm b) Contoh Bulan Jun.52 mm.

. HASIL PEMBELAJARAN : Setelah mempelajari bab ini pelajar akan dapat : • • • Menyatakan maksud ekosistem Menyenaraikan komponan asas dalam ekosistem Menjelaskan ekosistem akuatik. Antara kegiatan manusia ialah : • • • • Pertanian Pelancongan Perniagaan.c) Kenalpasti bagaimana pola imbangan air yang sedemikian boleh menganggu kegiatan manusia di kawasan X. Ekosistem akautik ( hutan paya bakau ) Kepentingan hutan paya bakau. SISIPAN KONSEP : Ekosistem Aliran tenaga dalam makanan Hutan bakau ISI-ISI UTAMA : • Interaksi utama antara komponen abiotik dan biotik dalam satu persekitaran. Perindustrian. TEMA 5 : SISTEM EKOLOGI KERTAS 1 ( ALAM SEKITAR FIZIKAL ) TAJUK : • • • Konsep ekosistem dan komponen ekosistem.

air. ( 10m ) (c ) Huraikan kepentingan ekosistem hutan paya bakau. AKTIVITI PEMBELAJARAN : Penggunaan ICT.tanah. • Larutan mineral . zooplanton. CONTOH SOALAN : 1 (a) Jelaskan maksud ekosistem (5m) (b) Dengan merujuk kepada sebuah ekosistem akuatik beri contoh komponan biotik dan komponan abiotik. Pengguna pengeluar dan pengurai Gambarajh ekosistem.sedimen dan bahan toksid Tempat bekalan makanan Perikanan .• • • Komponan biotik ialah benda-benda hidup seperti tumbuhan-tumbuhan haiwan organisma dan manusia. udang. • • • • • Melindungi pinggir pantai Tempat perlindungan haiwan dan ikan Memerangkap nutrien . bakteria. kulat. • Komponan abiotik terdiri daripada tenaga suria. ( 1+ 3+3=10) (c) Kepentingan hutan paya bakau.kemasinan dan keasidan air. ( 10m ) PENILAIAN JAWAPAN: (a) Ekosistem ialah satu interaksi antara benda hidup dan benda bukan hidup dalam satu alam sekitar. (1x5m) (b) Ekosistem akuatik • • Gambarajah Komponan biotik terdiri daripada tumbuhan plakton. ikan.suhu.

Ekosistem Lautan ISI-ISI UTAMA • Maksud rantaian makanan’ dan‘ siratan makanan ‘ . SISIPAN KONSEP • • • • Rantaian Makanan. Siratan Makanan Ekosistem Daratan.• • • • Hasil kayu Sumber makanan dan bahan kegunaan domestik serta ubatan Penyelidekan dan pendidikan Penyelidekan ( 2x5=10m ) TEMA 5 TAJUK : • • • : SISTEM EKOLOGI Konsep ‘rantaian makanan’ dan siratan makanan’. HASIL PEMBELAJARAN • • • Menjelaskan maksud ‘ Rantaian Makanan’ dan ‘Siratan Makanan’ Menyatakantan jenis ekosistem dan contohnya. Kepentingan hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia. Menjelaskan kepentingan hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia. Jenis ekosistem dan contohnya.

( 4m/5m) • (b) Nyatakan jenis ekosistem dan berikan contoh setiap jenis tersebut. pengguna primer. . • Konsep rantaian makanan dapat dijelaskan sebagai hubungan pemakanan antara pengeluar. (8 m ) PENILAIAN JAWAPAN : (a) Apakah maksud.Hutan pantai.Hutan hujan tropika.ekosistem lautan. . ( 2m ) • Contohnya. Kepentingan hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia AKTIVIYI PEMBELAJARAN : Pembelajaran luar bilik darjah (PLBD). CONTOH SOALAN : (a) Apakah maksud ‘ rantaian makanan’ dan ‘ siratan makanan’. pengguna sekunder dan pengguna tertier yang melibatkan pemindahan tenaga untuk menjalankan aktiviti tumbesaran dalam sesuatu ekosistem. ( 2m ) . ‘ Rantaian Makanan’ dan ‘Siratan Makanan’.ekosistem daratan . . • Jenis ekosistem. (4m) (c) Huraikan kepentingan ekosistem hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia.• • Jenis ekosistem dan contoh. Konsep siratan makanan mempunyai hubungan kait dengan rantaian makanan kerana siratan makanan ialah gabungan beberapa rantaian makanan untuk membentuk satu ekosistem yang rencam dan unik. ( 9 m) (b) Nyatakan jenis ekosistem dan berikan contoh setiap jenis tersebut.

Sumber bahan mentah kraf tangan. ( KERTAS 1 : GEOGRAFI ALAM SEKITAR FIZIKAL) TAJUK : • • Saling kebergantungan Sistem. . Sumber perubatan.Menghalang berlaku hakisan. Pengekalan.Mencegah berlaku kejadian banjir.(c) Huraikan kepentingan ekosistem hutan kepada alam sekitar fizikal dan manusia. Terhadap alam sekitar manusia.Merupakan kawasan tadahan.Sederhanakan suhu bumi. . Membincangkan langkah-langkah mengatasi kemusnahan hutan.Membantu pembentukan kerpasan dengan menjalankan proses sejat peluhan . Sumber kayu balak. • - TEMA 6 : SALING KEBERGANTUNGAN SISTEM. • Kepentingan ekosistem hutan : • Terhadap alam sekitar fizikal. Membincangkan bagaimanakah kebakaran hutan boleh menganggu alam sekitar fizikal. pemeliharaan dan pemuliharaan alam sekitar fizikal. Pengekalan. HASIL PEMBELAJARAN : Di akhir pembelajaran pelajar dapat • • • Menjelaskan punca-punca pembakaran hutan. . .. . : SISIPAN KONSEP • • Kebakaran hutan. Sumber makanan. pemeliharaan dan pemuliharaan alam sekitar. . gangguan terhadap sistem atmosfera.

( 5m ) b) Huraikan kesan kebakaran hutan terhadap alam sekitar fizikal . kilat. pembukaan ladang. Langkah-langkah mengatasi kemusnahan hutan. Pencairan salji/ kenaikan aras laut.ISI-ISI UTAMA • • • : Punca-punca kebakaran hutan. AKTIVITI PEMBELAJARAN : • • Carta Bergambar. Peningkatan suhu/ matahari terus memancar ke bumi. a) Nyatakan punca pembakaran hutan di Malaysia. Melukis Peta Minda. ( 5m ) b) Huraikan kesan kebakaran hutan terhadap alam sekitar fizikal. Menganggu keseimbangan kandungan udara. CONTOH SOALAN : . kemarau. ( 10 m ) PENILAIAN JAWAPAN a) Nyatakan punca pembakaran hutan di Malaysia. ( 10m ) c) Beri cadangan anda tentang cara-cara mengatasi kemusnahan hutan. Tanih kering/ tandus. pertanian pindah. Memusnah habitat flora dan fauna. kecuaian manusia. Bagaimana kebakaran hutan boleh menganggu alam sekitar fizikal. .

• Menjelaskan kaedah dan langkah yang patut dibuat untuk melaksanakan kajian luar (sebelum.Media cetak/ media elektoronik Ladang hutan.1 Prosedur melaksanakan kajian Memahami prinsip dan kaedah melaksanakan kajian . mengemukakan objektif kajian luar dan menerangkan kaedah-kaedah yang boleh diguna untuk melakukan kajian luar. SUBTOPIK DAN HURAIAN SUKATAN PELAJARAN SUBTOPIK HURAIAN 7. Tanam semula hutan.Akta Perhutanan Negara ( Pindaan 1993 )/ Enakmen Industeri Berasas Kayu ( 1985) Kempen . Kuat kuasa undang-undang. sistem hidrologi dan juga sistem ekologi. Mewartakan hutan simpan dan taman negara. • Memahami bagaimana menulis laporan kajian luar yang mesti disediakan dan seterusnya menggunakan format laporan tersebut untuk menulis jawapan soalan kajian lapangan Geografi Kertas 1 STPM. HASIL PEMBELAJARAN Setelah mempelajari bab ini pelajar akan dapat: • Memahami prinsip-prinsip kajian luar seperti menyatakan tajuk dan kawasan kajian secara mikro (kawasan yang kecil). semasa dan selepas di lapangan) • Mengenalpasti aspek-aspek yang boleh dikaji secara kajian luar bagi setiap sistem geomorfologi. Kadar hakisan tanah meningkat/ tiada halangan / tiada cengkaman akar. ( Mana-mana 5 x 3m = 10 markah) c) Beri cadangan anda tentang cara-cara mengatasi kemusnahan hutan.Tupan angin kencang /tiada halangan / tekanan udara rendah. (Mana-mana 5 x 3m = 10 markah) TEMA 7: KAJIAN LAPANGAN/KAJIAN LUAR GEOGRAFI KERTAS 1 (Alam Sekitar Fizikal). Rawatan silverkultur. sistem atmosfera.

7. hidrologi dan ekologi.2 Tema dan skop kajian. membuat tinjauan. Teori yang dipelajari di dalam bilik darjah dimantapkan lagi melalui kerja praktikal di lapangan yang akan meningkatkan lagi pemahaman pelajar tentang aspek alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia yang saling berkaitan. menjalankan kajian di lapangan. 3. iaitu sistem geomorfologi. yang dijalankan atmosfera. Pemilihan kawasan 1. sistem atmosfera. (a) (b) (c) (d) unsur fizikal dan manusia yang terdapat di kawasan tersebut faktor jarak. sistem atmosfera. Menjelaskan tema dan skop kajian luar/lapangan bagi setiap sistem: sistem geomorfologi. iaitu Alam Sekitar Fizikal dan Alam Sekitar Manusia yang boleh dijalankan serentak.sistem hidrologi dan sistem ekologi. persiapan logistik. Langkah-langkah dalam menjalankan kajian luar akan diperincikan di bawah ini. memproses dan menganalisis data. 7. menyediakan peralatan dan bahan kajian. 2.luar/lapangan 7. dan menyediakan laporan. pemilihan kawasan. Kajian luar ini mengandungi dua bahagian. Langkahlangkah yang dicadangkan ini boleh menjadi panduan dan senarai semak kepada guru dan pelajar sebelum menjalankan kajian luar. Dokumen ini mengandungi langkah-langkah dalam menjalankan kajian luar. kos dan masa aspek keselamatan keluasan kawasan kajian . Kajian luar merupakan salah satu komponen penting dalam disiplin geografi. Tajuk kajian luar Alam Sekitar Fizikal berdasarkan kepada empat sistem. Lokasi kawasan kajian yang dipilih hendaklah dirujuk pada peta kawasan berkenaan dan menepati objektif kajian luar yang didasarkan kepada perkara berikut. dan sistem ekologi. Langkah-langkah dalam menjalankan kajian luar ialah menentukan tajuk/isu kajian. luar/lapangan . menentukan kaedah kajian. Langkah-langkah menjalankan kajian luar Menentukan tajuk/isu kajian Pemilihan tajuk kajian luar bergantung pada kesesuaiannya dengan tempat yang dipilih seperti yang terkandung dalam sukatan pelajaran.1 Prosedur Menjalankan Kajian Luar Alam Sekitar Fizikal.menentukan masa yang sesuai untuk menjalankan kajian. sistem hidrologi.3 Contoh-Contoh Kajian luar Contoh laporan kajian luar sistem geomorfologi. Pengenalan 1.

kos dan masa Faktor jarak.(a) merangkumi unsur fizikal dan manusia Kawasan kajian yang dipilih hendaklah merangkumi unsur fizikal dan manusia. Kawasan yang dipilih seeloknya hendaklah mempunyai beberapa ciri fizikal yang boleh dikaji seperti sungai. pantai. 2. kawasan berisiko tinggi dan kawasan larangan. Kawasan yang hendak dikaji mestilah sesuai dengan tajuk yang dipilih. Pada amnya pemilihan kawasan kajian mestilah memenuhi syarat berikut (a) (b) Kawasan kajian luar boleh dipilih berdasarkan bentuk muka bumi. bukit. Seboleh mungkin kawasan kajian hendaklah tidak terlalu jauh dari sekolah yang melibatkan perjalanan masa yang lama serta kos pengangkutan yang tinggi. fenomena fizikal. pantai. Keluasan kawasan kajian yang dipilih hendaklah bersifat mikro yang mempunyai kedua-dua unsur alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia. haiwan buas. kos dan masa hendaklah juga diambil kira dalam menentukan pemilihan kawasan kajian. kawasan kajian yang dipilih hendaklah bebas dari sebarang ancaman seperti arus sungai yang deras. tasik dan stesen kaji cuaca atau kaji iklim. cerun. Tajuk kajian yang dipilih hendaklah merangkumi tajuk-tajuk yang telah dipelajari di bilik darjah. hutan. cerun curam. Peralatan dan kegunaannya . dan stesen kaji cuaca atau kaji iklim. unsur dan proses fizikal yang berlaku. Jarak kawasan kajian yang dipilih sebaik-baiknya tidak melebihi 2 jam perjalanan dengan bas. Kawasan kajian luar hendaklah berskala mikro seperti sebuah lembah sungai. Contohnya. Ini bagi membolehkan pelajar menjalankan kajian yang merangkumi kedua-dua aspek fizikal dan manusia serentak. hutan. (c) aspek keselamatan Dalam menentukan pemilihan kawasan kajian aspek utama yang perlu ditegaskan ialah keselamatan. (d) keluasan kawasan kajian 1. pelajar tingkatan enam rendah boleh menjalankan kajian luar tentang geomorfologi dan pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar. sebuah cerun. paya. Keselamatan ini meliputi keselamatan dalam perjalanan. Sekiranya unsur yang hendak dikaji terdapat di kawasan persekitaran sekolah memadai sekiranya kajian itu dijalankan di kawasan tersebut. (b) faktor jarak.

senarai semak. Jabatan Alam Sekitar. surat kebenaran dari sekolah/Pejabat Pelajaran Daerah (PPD)/Jabatan Pelajaran Negeri (JPN). memilih lokasi kajian dan melakukan tinjauan awal Pemilihan tajuk mengikut kumpulan pelajar. pencerapan. Data primer diperoleh di lapangan melalui kaedah pemerhatian. Penyediaan pengangkutan dan guru pengiring. (iii) (iv) (v) (vi) (vii) (viii) (ix) (x) Kaedah kajian: Maklumat boleh diperoleh dari dua sumber iaitu sumber sekunder dan sumber primer. Sumber data sekunder terdiri daripada laporan seperti laporan dari Jabatan Perangkaan Malaysia. temu bual dan kaji selidik. (i) (ii) Alat aras Abney atau klinometer Suunto – digunakan untuk merekodkan ketinggian sesuatu poin yang diukur Pancang jajar – digunakan untuk menjajarkan sesuatu pengukur linear semasa mengukur profil. . Menghubungi agensi-agensi yang hendak dikunjungi.Kajian luar bagi bahagian alam sekitar fizikal boleh menggunakan peralatan berikut. Langkah menjalankan kajian luar (a) Sebelum ke lapangan guru membuat persiapan awal seperti: (i) (ii) (iii) (iv) (v) Menentukan sistem atau tema kajian. anemometer. dan agensi awam lain dan swasta. Pengurusan surat menyurat seperti surat kebenaran penjaga. tolok hujan. ketinggian. Jabatan Meteorologi. pancang jajar ini boleh juga digunakan untuk mengukur ketinggian ombak serta tempohnya Pita ukur – digunakan untuk kerja-kerja pengukuran jarak Kompas prismatik – digunakan untuk menentukan orientasi profil yang diukur Alat GPS (Global Positioning System) –digunakan untuk menentukan letakan. alat pelindung Stevenson. dan sekiranya yang diukur ialah profil pantai. pengukuran. Setiap kumpulan diberikan tajuk yang berlainan supaya semua tajuk dapat dikaji secara kajian luar. dan barometer – digunakan untuk mengukur unsur cuaca Peta topografi – digunakan untuk menentukan lokasi dan membuat peta lakar sesuatu kawasan kajian Alat tulis – digunakan untuk merekodkan setiap pencerapan atau pengukuran di lapangan Kamera – digunakan untuk merakam gambar sebagai bukti tempat itu dan bahan sokongan kajian. dan arah Higrometer putar dan air suling – digunakan untuk merekodkan suhu kering dan suhu basah. dan mengira kelembapan bandingan Termometer Sixes.

. • Langkah yang telah diambil untuk mengurangkan impak alam sekitar. dan membuat hubung kait antara dapatan yang diperoleh. taklimat kawalan keselamatan dan lain-lain yang bersesuaian. • Impak alam sekitar yang dikaji terhadap parameter alam sekitar fizikal dan kehidupan manusia. tugasan kumpulan. Memproses maklumat – mentafsir. Oleh itu satu laporan kajian luar yang lengkap perlu dibuat setelah kembali daripada kerja di lapangan. Tujuan kajian – penyataan tentang objektif kajian dilakukan berkaitan dengan tajuk kajian yang telah dipilih. aspek kajian. Mempersembahkan maklumat dan data dalam bentuk jadual. Membincangkan dapatan/hasil kajian – menghubungkaitkan dapatan yang diperoleh dengan teori yang telah dipelajari dalam bilik darjah.(vi) (vii) Persediaan peralatan dan instrumen yang diperlukan termasuklah borang soal selidik. Penyediaan laporan kajian luar 1. pencerapan. graf. Setiap kumpulan mestilah membentangkan hasil kajian masing-masing. Merumus dan mempersembahkan hasil kajian. jumlah responden yang ingin ditemu bual/soal selidik. carta. dan pengukuran terhadap perkara berikut: • Ciri alam sekitar fizikal dan ciri alam sekitar manusia yang ada di kawasan kajian. • Punca yang menyebabkan impak alam sekitar sama ada proses fizikal atau aktiviti manusia atau kedua-duanya. (a) (b) Pengenalan – Tajuk kajian iaitu penyataan tentang apa yang dikaji. Laporan itu hendaklah mengandungi perkara-perkara yang berikut. • Kepentingan bentuk muka bumi. Taklimat kepada pelajar yang meliputi. Kajian lapangan dilakukan secara berkumpulan tetapi laporannya mesti disediakan secara individu. Pelajar menjalankan pemerhatian. • Faktor yang mempengaruhi proses fizikal dan aktiviti manusia. fenomena cuaca. menganalisis. dan rajah bagi mana item yang relevan dan sesuai. dan aktiviti manusia (b) Semasa di lapangan (i) (c) Sekembali dari lapangan (i) (ii) (iii) (iv) (v) Menyusun dapatan (data dan maklumat) yang diperoleh mengikut keutamaan atau mengikut item yang telah dipecahkan dari sesuatu tajuk.

sistem hidrologi. soalselidik.2. Penutup – rumusan kajian. merangkumi punca. Kajian luar alam sekitar fizikal hendaklah berdasarkan salah satu daripada empat sistem iaitu sistem geomorfologi.2 Skop dan Tajuk Kajian Luar Alam Sekitar Fizikal Tajuk dan Tumpuan Kajian Pemilihan tajuk kajian luar bergantung pada kesesuaiannya dengan tempat yang dipilih dan jumlah masa yang diperuntukkan bagi setiap bahagian dalam sukatan pelajaran.1 (a) (i) (ii) (iii) (iv) (v) (b) Kajian luar sistem geomorfologi boleh dilakukan di salah satu kawasan berikut: Lembah sungai Cerun Pinggir pantai Tanah tinggi Tanah pamah Tumpuan kajian bagi setiap sistem geomorfologi yang dipilih adalah: (i) (ii) (iii) (iv) (v) Proses geomorfologi Faktor yang mempengaruhi Kepentingan kepada pembentukan bentuk muka bumi Impak kepada alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia Cadangan mengurangkan impak tersebut 7. dan menganalisis unsur cuaca dan menjelaskan faktor yang mempengaruhinya. graf dan peta. sistem atmosfera. Data tentang hasil kajian boleh dipersembahkan dalam bentuk jadual. proses. pencerapan. dan sistem ekologi.2 (a) Kajian luar berkaitan sistem atmosfera boleh dilakukan di stesen kaji cuaca atau kaji iklim. rajah. (f) 7. Unsur cuaca yang dikaji: (i) (ii) (iii) (iv) (v) Suhu Hujan Angin Kelembapan bandingan Litupan awan . Kaedah kajian – huraian tentang cara kajian dilakukan: pengukuran. 7. temu bual. membezakan dan menilai tentang saling interaksi aspek-aspek fizikal dengan aktiviti manusia atau sebaliknya. dan pemerhatian Hasil kajian dan perbincangan – huraian tentang dapatan kajian yang telah dianalisis. dan impak serta membanding.(c) (d) (e) Lokasi kajian – huraian ringkas tentang ciri alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia yang ada di kawasan kajian dijalankan. merekodkan.2.Kajian perlu ditumpukan kepada aktiviti mencerap..

2.3 (a) Tekanan udara Kajian luar berkaitan sistem hidrologi boleh dijalankan di salah satu kawasan berikut: (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) Luar bandar Bandar Perumahan Perindustrian Pertanian Bencana • Banjir • Kemarau • Pencemaran air (b) Kajian perlu ditumpukan kepada: (i) (ii) Aspek permintaan dan bekalan air serta faktor yang mempengaruhinya (untuk kawasan (i) hingga (v)) Kejadian banjir.4 (a) Kajian luar berkaitan sistem ekologi boleh dijalankan di salah satu kawasan berikut: (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) Hutan Tasik Sungai Pinggir pantai Paya Belukar (b) Kajian perlu ditumpukan kepada: (i) (ii) (iii) Komponen asas ekosistem Gangguan terhadap keseimbangan ekosistem Pemeliharaan dan pemuliharaan ekosistem Kajian Luar Sistem Geomorfologi 1. Di dalam sistem geomorfologi. Kejayaan pengukiran bentuk-bentuk tersebut adalah bergantung pada beberapa faktor yang mempengaruhinya. penekanan hanya diberikan kepada geomorfologi lembangan saliran dan geomorfologi pinggir pantai. Kesemua bentuk dapat diukur. . kemarau.2. Setiap bentuk yang terdapat adalah merupakan hasil ukiran proses-proses yang bertindak di sesuatu kawasan berkenaan.(vi) 7.2. sama ada yang besar. 7. dan pencemaran air serta faktor yang mempengaruhinya (untuk kawasan (vi)).

3. Alat-alat dan Kegunaannya 1. dan sekiranya profil pantai yang diukur. Kompas prismatik (untuk menentukan orientasi profil yang diukur). Di dalam peta lakar ini perlu dimasukkan apa sahaja bentuk serta perubahan bentuk muka bumi yang terdapat. sama ada secara langsung ataupun secara tidak langsung. ialah sebagai suatu ilustrasi untuk mengenali bentuk muka bumi di lapangan. Lokasi kawasan kajian luar ini perlu dikenal-pasti terlebih dahulu berdasarkan peta topografi. keselamatan dan juga masa yang ada. 4.maupun yang kecil. Tujuan khusus kajian luar bagi sistem geomorfologi ini ialah untuk mengukur profil cerun. Tujuan 1. 5. kemungkinan proses yang bertindak menghasilkannya. Adalah dicadangkan supaya lokasi kajian luar dipilih berdasarkan tempat yang paling dekat dengan sekolah. Pancang jajar (untuk menjajar sesuatu pengukuran linear semasa mengukur profil. . Pengukuran profil cerun. umpamanya hakisan. 2. Bagaimanapun. boleh dilakukan sama ada di sebuah kawasan bercerun yang tidak terdapat terlalu banyak tumbuh-tumbuhan atau di sesebuah pantai. sekiranya diperlukan). dan seelok-eloknya setelah dibuat tinjauan awal oleh guru untuk menentukan kesesuaian tempat berkenaan untuk digunakan sebagai kawasan kajian luar. penentuan sesuatu bentuk yang hendak diukur adalah bergantung pada kemampuan peralatan. Aktiviti di Lapangan 1. dan juga faktor-faktor yang mempengaruhi proses dan pembentukan bentuk berkenaan. Pada peta lakar ini juga perlu dimasukkan poin serta garis-garis profil yang bakal diukur. Hasil kajian itu akan membolehkan pelajar memahami dengan lebih baik tentang proses-proses yang terlibat di dalam pembentukan sesuatu bentuk muka bumi berkenaan. Kajian di sebuah kawasan yang kecil ini sepatutnya dapat membantu pelajar secara umumnya untuk melihat bagaimana sesuatu bentuk muka bumi serta proses-proses yang bertindak mewujudkannya boleh mempengaruhi manusia. Membuat peta lakar kawasan yang dikaji. 2. Alat aras Abney atau klinometer Suunto (untuk merekodkan tinggi atau rendah sesuatu poin yang diukur). Lokasi Kajian Luar Pemilihan lokasi kawasan kajian luar ini bergantung pada masa yang terdapat serta kos. Pita ukur (untuk kerja-kerja pengukuran jarak). Alat tulis (untuk merekodkan setiap pencerapan atau pengukuran di lapangan). pengangkutan atau pemendapan. pancang jajar ini juga boleh digunakan untuk mengukur ketinggian ombak serta tempohnya.

Pengukuran ketinggian ini dilakukan dengan menggunakan sama ada alat ukur aras Abney atau klinometer Suunto dengan seorang memegang pancang jajar pada titik yang diukur. Penentuan poin sampel perlu didasarkan kepada perubahan yang ketara pada sesuatu cerun yang bakal diukur. Mengukur cerun: 1. Agihkan kawasan-kawasan kecil yang hendak dikaji kepada kumpulan-kumpulan kecil yang telah dikenal pasti. 2. keadaan cuaca semasa kajian dijalankan dan sebagainya. ataupun garis gigi air sekiranya kajian dijalankan di pantai. litupan serta jenis tumbuhan atau rumput. Semasa melakukan pengukuran profil. struktur serta keterdedahannya). tentukan garis profil yang bakal diukur. Pastikan rentasan pengikat dalam pengukuran untuk menentukan kontur. sementara perlu ada seorang pencatat. Lukiskan keratan rentas yang hendak diukur di atas peta lakar.Pastikan jarak/panjang garis profil yang bakal diukur tidak terlalu panjang dan juga tidak terlalu pendek (seelok-eloknya tidak melebihi 40 meter). Pastikan garis profil tersebut terdapat pada suatu garis lurus dan bersudut tepat kepada garis umum kontur. Setiap perubahan pada cerun profil yang diukur perlu direkodkan melalui pengukuran dan dilabelkan dengan jelas. Ukur orientasi profil rentas. Dengan menggunakan peta lakar kawasan kajian. 5. Agihkan alat yang diperlukan untuk pengukuran kepada setiap kumpulan. 5. 4. dan dua orang mengukur jarak daripada titik pengguna alat kepada titik yang diukur. 4. 7 Pastikan poin/titik untuk dijadikan stesen pengukuran di lapangan. Lantik seorang pelajar untuk mengetuai setiap kumpulan atau boleh juga diminta setiap kumpulan untuk melantik seorang ketua di kalangan mereka. 3. 6. segala rekod pengukuran tersebut bolehlah dicatatkan juga pada suatu profil lakar yang telah dibuat sebelum kerja-kerja pengukuran dimulakan dengan menandakan titik-titik yang diukur. Gunakan sebanyak mungkin poin pengukuran untuk menggambarkan perubahanperubahan yang terdapat pada cerun rentasan tersebut. pencatat perlu juga merekodkan segala perkara yang kelihatan serta lokasinya yang dapat membantu dalam kerja-kerja analisis. umpamanya jenis-jenis batuan serta keadaan keterdedahannya. Ukuran diteruskan sehingga habis menggunakan kaedah yang serupa. Pastikan setiap pelajar terlibat dalam kerja yang hendak dijalankan 6 Pastikan dua titik/poin permulaan dan terakhir yang hendak diukur di lapangan dan di atas peta lakar. ataupun sebaliknya. Untuk mengelakkan melakukan kesilapan. Dengan menggunakan pancang jajar. 3. Jarak antara poin pengukuran . Sebaik-baiknya kedua-dua titik yang dipilih adalah saling nampak. pastikan lokasi atau di mana mereka berada di atas peta. tanih (jenis. Pengukuran ketinggian bolehlah dilakukan daripada titik atau poin paling tinggi yang hendak diukur kepada titik yang paling rendah. 2.

jangan lagi putarkan skru tadi dan bacaan bolehlah dilakukan pada skala vernier untuk mendapatkan bacaan sudut . Oleh itu pemilihan parameter cuaca yang dapat dicerap dan diperhatikan dalam suatu jangka masa yang singkat perlu dikenalpasti terlebih dahulu. Contoh catatan pada keratan rentas yang diukur Kajian Luar Sistem Atmosfera 1. 8 Pengukuran boleh dilakukan sama ada dari bawah ke atas cerun. Lakukan penjajaran dulu untuk memastikan garis yang diukur itu terdapat lurus. Tetapi. Cara pengukuran dan pencerapan yang serupa dilakukan bagi stesenstesen yang berikutnya sehingga kepada stesen penghabisan untuk rentasan tersebut. bersetentang dengan dawai rentas halus yang terdapat di dalam tiub alat tersebut. Pemegang alat aras menenang tepat kepada tinggi aras matanya pada pancang jajar melalui kanta mata alat sambil memutarkan skru dibahagian tepi alat tersebut bagi mendapatkan buih kecil pengaras spirit supaya berada benar-benar di tengah. 9 Bagi mengukur garis rentas dari A ke H (Rajah 1. sementara pembantunya memegang satu pancang jajar di stesen B.mestilah tidak terlalu jauh kerana ini akan menghilangkan cici-ciri morfologi penting yang terdapat disepanjang cerun yang diukur. dalam keadaan masa yang tidak mengizinkan bagi kajian luar. unsur-unsur di dalam sistem atmosfera dapat diukur dan dicerap. Catatan yang diperlukan dapat dilakukan pada rajah kasar rentasan yang diukur. sama ada sudut dongak ataupun sudut tunduk berdasarkan aras 0. Rajah 1. Pemegang alat aras Abney berdiri di stesen A yang sebaik-baiknya diketahui ketinggiannya. Seperti juga dalam sistem geomorfologi.1. 2. iaitu titik H. Di samping itu. . iaitu rataan mendatar. Bagaimanapun. jarak yang diukur mestilah merupakan jarak yang terdapat pada satu rataan yang selari dengan rataan penglihatan pencerap. Apabila ini sudah didapati. jarak antara stesen A dan B diukur dengan menggunakan pita ukur. apa yang perlu dilakukan setelah garis AH dilaraskan ialah mengukur secara berperingkat-peringkat. ataupun dari atas menuruni cerun. penetapan lokasi kawasan kajian juga perlu dipilih bersesuaian dengan jnagkan masa dan kos kajian luar yang dilakukan. 10 Setelah bacaan sudut diperolehi.1). pengukuran dan pencerapan tersebut mungkin tidak dapat dilaksanakan untuk suatu jangka masa yang panjang.

Alat-alat Yang Diperlukan 1. 4. 4. umpamanya kawasan permukaan berturap. kawasan tepubina. termasuk kertas graf. 5. melihat pola taburan parameter cuaca yang dicerap mengikut lokasi dan masa.Tujuan Kajian luar ini adalah bertujuan untuk: 1. 2. taman rekreasi. Alat tulis. Tolok hujan. mencerap pelbagai parameter iklim dan cuaca di beberapa lokasi yang ditentukan mengikut masa. kawasan permukaan berumput. Cup anemometer. 3. Pita ukur. 2. menilai pengaruh sesuatu lokasi dan faktor-faktor persekitaran yang menyebabkan perbezaan parameter yang dicerap mengikut lokasi terpilih. Alat aras Abney atau klinometer Suunto. 3. mengaitkan perkara-perkara yang diukur dan dicerap dengan pengaruhnya terhadap manusia. Barometer Lokasi Kajian Luar Kawasan yang hendak digunakan bagi tujuan kajian luar sistem atmosfera ini perlu mempunyai ciri-ciri yang memenuhi keperluan berikut: 1. Higrometer putar (dengan air suling). membanding dan membezakan antara parameter yang dicerap di beberapa lokasi yang ditetapkan. 2. Bawah pokok berlainan ketinggian dan berlainan kanopi. 6. 7. 5. . tanah lapang. Tempat yang mempunyai permukaan yang berbeza.

4. Segala perkara lain yang berkaitan dengan tapak kawasan. Sekiranya mencerap suhu di kawasan berpokok. Kawasan yang mudah menjalankan pencerapan data cuaca. umpamanya suhu basah dan suhu kering dengan menggunakan higrometer putar dan halaju angin menggunakan cup anemometer. 4. pengaruh kepadatan bangunan. 6. keadaan persekitarannya juga perlu dicatatkan bagi membantu dalam penganalisisan dan penyediaan laporan. dengan menolak ketinggian aras mata pengukur sudut. 3. tiupan angin dan sebagainya) perlu direkodkan/dicatatkan. Aktiviti di Lapangan 1. 5. Pada peta lakar tersebut perlu dimasukkan lokasi titik-titik bagi pengukuran parameter cuaca. Perkara ini penting untuk membantu penganalisisan untuk penulisan laporan. Kerja-kerja tersebut hendaklah dilakukan untuk setiap titik atau stesen yang telah ditetapkan serta dilakukan mengikut jarak masa yang sesuai. pengaruh litupan bumi dan badan air. 5. umpamanya setiap setengah jam atau satu jam sekali. Sebarang faktor yang dianggap mempengaruhi parameter cuaca yang dicerap hendaklah dicatatkan. ketinggian pokok serta bahagian bawah kanopi perlu diukur dengan menggunakan alat aras Abney atau klinometer Suunto dengan jarak diukur menggunakan pita ukur.3. . Merekodkan parameter cuaca menggunakan alat yang yang telah ditetapkan. tanih atau batuan. keadaan cuaca semasa (contohnya litupan awan. Membuat peta lakar kawasan yang dikaji. Semasa mencerap parameter cuaca tersebut. Sudut ketinggian serta jarak daripada titik pengukuran kepada bahagian tengah pangkal pokok akan membolehkan ketinggian pokok serta bahagian bawah kanopi dicari. umpamanya pengaruh lalu lintas. Kedudukan kawasan yang dipilih tidak begitu jauh dari kawasan sekolah. umpamanya cerun. iaitu sekurangkurangnya satu titik di setiap kawasan yang berlainan persekitaran dan pola guna tanahnya. 2. Kelembapan bandingan dapat dikira menggunakan data suhu kering dan suhu basah melalui jadual pertukaran yang dibekalkan bersama higrometer putar.

Kajian luar hidrologi yang berkenaan dengan aspek-aspek hidrologi tersebut lazimnya dijalankan menurut urutan kerja berikut: penilaian. . 1. air bawah tanah). kajian lapangan hidrologi bukan sahaja berfokus kepada aspek-aspek fizikal hidrologi tetapi juga merangkumi kajian terhadap bagaimana aspek-aspek tersebut saling berkaitan dengan masyarakat manusia. guru. diukur. kajian bencana air (banjir. imbangan air. 4. ditafsir. Kajian luar sistem hidrologi berkait dengan air. penafsiran. Misalnya. dianalisa. diharapkan bahawa pelajar dapat mengalami secara langsung aspek-aspek hidrologi dan ini akan meningkatkan lagi pemahaman pelajar tentang aspek-aspek tersebut dalm alam sekitar geografi fizikal. tasik. pengukuran jumlah hujan. penilaian dan pengukuran sumber-sumber air (sungai. Namun.Penentuan lokasi. peta kawasan kajian dan peralatan perlu dilakukan dan diselesaikan di bilik darjah atau di makmal terlebih dahulu sebelum guru dan pelajar-pelajar boleh melakukan kajian luar. pengukuran. Selain dari tajuk. kemarau. penggunaan air hujan. Guru boleh membahagikan kerja tertentu kepada pelajar tertentu supaya setengah pelajar berfokus kepada hanya satu atau dua aspek kerja lapangan. 2. pencemaran). Melalui kerja lapangan. Hidrologi merupakan salah satu komponen penting dalam geografi fizikal. Tujuan utama dalam kerja lapangan hidrologi ialah bahawa teori-teori hidrologi yang dipelajari di dalam bilik darjah dimantapkan lagi melalui kerja praktikal berkenaan. 3. penawaran dan permintaan air. Penulisan laporan hidrologi juga boleh berfokus kepada satu atau dua aspek kerja lapangan tersebut. dan lain-lain. pengukuran kualiti air. hendaklah menjelaskan juga kepada pelajar sebarang teori yang berkaitan dengan tajuk yang dipilih. Namun. dipeta. membuat perbandingan antara teori-teori hidrologi yang dibelajari di bilik darjah dengan realiti di alam nyata melalui pemerhatian dan kerja praktikal di lapangan. aspek-aspek hidrologi yang lazim dipertimbangkan ialah bekalan air. dan dilaporkan dalam kajian luar. Tujuan Objektif kajian luar hidrologi adalah untuk membolehkan pelajar. Kajian Luar Sistem Hidrologi Pengenalan 1. pemetaan dan penulisan laporan. telaga. bila perlu. dinilai. penganalisan. Oleh itu berbagai aspek air dan sumber air boleh diperhati. bukan semuanya kerja tersebut harus dilakukan secara menyeluruh.

Untuk meninjau dan mengesan intensiti serta kekerapan kejadian banjir dan kemarau di sesuatu kawasan yang dipilih. mendapat kemahiran untuk menganalisis data hidrologi dan maklumat hidrologi yang diperolehi di lapangan. pencerapan. Lokasi Kajian 1. carta. soal selidik. Kajian luar berkaitan sistem hidrologi boleh dijalankan di salah satu kawasan berikut (walaupun tidak semestinya dihadkan kepada hanya kawasan-kawasan ini sahaja): (i) (ii) (iii) Luar Bandar (kampung. dan 5. 2. Semasa melaksanakan kajian luar. 6. halaju dan luahan sungai. 8. dan peta) dan menulis laporan. 3. Sebaik-baiknya perjalanan pergi dan balik dari lokasi itu tidak memakan masa lebih daripada 2 jam. kampung baru. Pemilihan kawasan dan lokasi kajian luar hendaklah mengambil kira jarak dari sekolah kerana ini akan melibatkan kos pengangkutan dan masa perjalanan. pekan kecil) Bandar Perumahan . dan menggambarkannya dalam bentuk jadual khas dan gambar rajah khas dalam bidang hidrologi (graf. jumlah sejatan. Untuk mengesan kerugian serta kemusnahan yang dialami. Untuk mengukur jumlah hujan. keratan rentas.2. 4. mendapat pengalaman dan kemahiran untuk mengumpulkan maklumat hidrologi (primer dan sekunder) melalui pengukuran parameter hidrologi di lapangan dan mengutip maklumat hidrologi daripada pelbagai sumber. dan memudahkan guru mengawasi dan menjaga keselamatan mereka. pengukuran. 7. 3. dan temu bual di lapangan khasnya dalam bidang hidrologi. Dengan itu. mendapat kemahiran untuk memperoleh data dan maklumat melalui pemerhatian. Untuk mengaitkan kejadian-kejadian banjir dan kemarau dengan keadaan curahan hujan serta luahan air sungai berdasarkan maklumat yang diperolehi di lapangan dengan data yang diperolehi daripada jabatan-jabatan kerajaan. pelajar akan mempunyai masa sekurang-kurangnya 6 jam berada di lapangan untuk melakukan kajian luar. pelajar seharusnya dibahagikan kepada kumpulan-kumpulan kecil untuk memudahkan mereka menjalankan kajian.

Topik dan tema kajian 1. krisis air. Alat-alat Yang Diperlukan .(iv) (v) (vi) (vii) (viii) (ix) Sekolah Industri Pertanian Kawasan yang mengalami bencana hidrologi seperti banjir. paya dan badan-badan air yang lain Mana-mana kawasan lain yang berkait dengan hidrologi atau air 3. telaga. dan lain-lain Sungai. air telaga. air kolam dan lain-lain sumber Pengukuran jumlah hujan dan keasidan air hujan Penilaian dan penganalisan hujan berdasarkan data sekunder Penilaian imbangan air Penilaian dan pengukuran sumber-sumber air (sungai. telaga. kemarau. Kajian luar berkaitan sistemi hidrologi boleh dijalankan di dalam salah satu topik berikut (walaupun tidak semestinya dihadkan kepada hanya topik-topik yang disenaraikan di sini sahaja): (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) (vii) (viii) (ix) (x) (xi) (xii) Pengukuran ciri-ciri hidrologi sungai Bekalan air Penawaran and permintaan air Penggunaan air hujan dan cara-cara pengutipannya Penggunaan air alternatif termasuk air hujan. pencemaran) dalam aspek luas kawasan yang diliputi. tasik. jenis dan jumlah kerugian. air bawah tanah. penentuan kawasan kajian adalah berdasarkan pengetahuan dan maklumat sedia ada tentang kejadian-kejadian banjir atau kemarau tempat tersebut. pencemaran air. kolam. dan cara-cara mengawal bencana Lain-lain topik hidrologi. air bawah tanah) Pengukuran dan pengujian kualiti air (sungai. kemarau. air bawah tanah) Kajian bencana air (banjir. tasik. persediaan menghadapi bencana. Kawasan yang dipilih mungkin merupakan kawasan petempatan di luar bandar atau pun kawasan di bandar. air sungai. penyebab bencana. Untuk kajian banjir/kemarau. tasik.

halaju arus dan luahan sungai. Pengukuran hujan memerlukan tolok hujan. metod kasar menentukan masa aliran bola ping pong antara dua poin sepanjang sungai boleh dilakukan. Untuk memantapkan kajian ini. panjang dan dalam sungai dijalankan. panjang dan dalam sungai. 4. Pengukuran keratan rentas sungai memerlukan peralatan ukur rantai dan ukur kompas. 2. Menghasilkan laporan kajian luar . anak-anak sungai dan sistem perparitan.1. dulang sejatan dan sebagainya. Ukuran halaju arus sungai pula memerlukan meter arus. perigi serta kedalaman aras air. 3. aktiviti merekodkan jumlah hujan yang turun dan jumlah sejatan dalam sehari dilakukan pada waktu tertentu setiap hari. Mengira luas kawasan keratan rentas. Lain-lain perkara yang berkaitan dengan persekitaran tempat kajian juga perlu direkodkan bagi membantu penganalisisan dan penulisan laporan. Untuk kajian luar banjir/kemarau. suatu set soal-selidik yang mudah perlu disediakan terlebih dahulu sebelum kajian luar dijalankan. kajian lapangan banjir/kemarau memerlukan peta topografi kawasan kajian. halaju arus dan luahan sungai. 3. Bagaimanapun. Membuat pemerhatian tentang kawasan sekitar. 2. Bagaimanapun. 1. dan maklumat-maklumat rasmi tentang kejadian banjir atau kemarau di kawasan berkenaan serta data tentang hujan. kerja-kerja ukur lebar. Pengukuran aspek-aspek fizikal untuk sistem hidrologi di lapangan sekiranya hendak dilakukan memerlukan penggunaan peralatan ukur rantai dan ukur kompas serta alat-alat yang mahal seperti meter arus untuk mengukur aliran air dalam sungai. Untuk melaksanakan kajian luar banjir/kemarau pula tidak memerlukan alat yang hendak digunakan di lapangan. Membuat pemerhatian dan pencatatan (mengambil nota dan foto) hujan. Pengukuran sejatan pula memerlukan dulang sejatan. pengaruh hidrologi terhadap manusia seperti kemarau dan banjir dapat dikesan melalui penggunaan soal-selidik terhadap responden yang biasa mengalami masalah tersebut. tetapi jika tiada alat ini. Mendapatkan responden yang hendak disoal-selidik dan menyoal-selidik mereka dalam kajian banjir/kemarau. soal-selidik yang dibentuk sebelum ke lapangan. data-data fizikal hasil pengukuran serta pencerapan jangka panjang dapat digunakan. Mengukur jumlah hujan atau sejatan. tolok hujan. terutamanya berkaitan dengan kewujudan sungai. Mengukur lebar. Aktiviti di Lapangan Untuk mengukur hujan dan sejatan. sejatan atau alam sekitar sungai. Untuk mengukur keratan rentas.

kolam dan paya. gangguan terhadap ekosistem daratan dan air.. 2. 3. 2. komponen biotik dan abiotik dalam ekosistem daratan dan air. . 5. 3. Termometer Higrometer putar Lokasi Kajian Luar 1. Mengukur suhu dan kelembapan udara. Data digunakan untuk memplot gambarajah. 2. Mengenal pasti jenis spesies. dan akhirnya menulis laporan yang menyeluruh mengikut format yang ditetapkan hendaklah ditulis oleh setiap pelajar. 2. 3. memplot graf. Alat aras Abney atau klinometer Suunto. Aktiviti di Lapangan 1. Menentukan komponen biotik dan abiotik dalam sesebuah ekosistem. kepadatan flora dan fauna. Tujuan Tujuan kajian luar sistem ekologi ialah untuk mengenal pasti/mengukur: 1. Mengenal pasti fungsi setiap spesies terhadap ekosistem berkenaan. taburan. Di pinggir hutan lipor. langkah-langkah pemeliharaan dan pemuliharaan ekosistem daratan dan air. Mengukur jarak dengan menggunakan pita ukur.Selepas semua ukuran dan cerapan dilakukan di lapangan. 4. gangguan terhadap ekosistem dan langkah pemeliharaan dan pemuliharaannya. Alat-alat Yang Diperlukan untuk melakukan pengukuran: 1. Foto-foto dan peta lakar yang diperolehi di lapangan perlu digunakan sebagai bahan dokumentasi dalam laporan. data yang diperolehi perlu diproses untuk digunakan sebagai asas menulis laporan. memplot saiz sungai. menjanakan jadual-jadual yang bermakna. Mengenal pasti gangguan terhadap ekosistem. Di pinggir pantai yang mempunyai hutan. 4. 3. Pita ukur. Sekitar tasik. 6. Kajian Luar Sistem Ekologi Di dalam sistem ekologi penekanan diberikan kepada mengenal pasti komponen asas ekosistem.

Kaedah Kajian Kajian luar ini dilaksanakan melalui tiga kaedah berikut: 1. Mengenalpasti bentuk muka bumi/rupamuka fizikal yang terdapat di kawasan kajian. Perak. daerah Manjong. Objektif Kajian: Secara khusus kajian ini bertujuan untuk: • • • • Mengukur kecerunan pantai di stesyen/poin-poin tertentu.7. Menjelaskan kepentingan bentuk muka bumi kepada aktiviti ekonomi penduduk setempat. Kawasan Kajian Kajian luar ini dilakukan di Pulau Pangkor. Kajian Luar Sistem Geomorfologi. Ketiga-tiga kawasan pantai ini terletak bersebelahan antara satu sama lain. Menghuraikan proses pembentukan bentuk muka bumi tersebut. Perak. Pengukuran. Pantai Teluk Dalam dan Pantai Sungai Pinang Kecil.3 Contoh Contoh Kajian Luar Yang Dijalankan. Contoh : Mengkaji Kecerunan dan Bentuk Bumi di Zon Pinggir Pantai. Tiga lokasi pantai di sekitar Pulau Pangkor telah dipilih untuk dikaji iaitu Pantai Teluk Nipah. . Mengukur kecerunan pantai di beberapa stesyen dan melukis profil rentas zon pinggir pantai berkenaan. Tajuk Kajian Mengkaji Kecerunan dan Bentuk Bumi di Zon Pinggir Pantai di Pulau Pangkor.

pancang jajar yang digunakan untuk mengukur cerun pantai.2. Temubual dan kaji selidik terhadap pengusaha pelancongan dan para pelancong. (Sila lihat gambar peralatan di bawah) Selain itu kamera digital. Gambar: Peralatan yang digunakan dalam pengukuran cerun pantai. staf ukur aras atau staf bersenggat dalam unit meter. pita ukur. Setelah poin yang hendak diukur ditetapkan. maka alat aras automatik di . kalkulator. 3. Kaedah Mengukur Kecerunan Pantai: Langkah 1: Menentukan poin yang hendak diukur dan melakukan kerja pengarasan. Pemerhatian dan pencerapan di lapangan dijalankan bagi mengenalpasti bentuk muka bumi yang tedapat. Peralatan yang digunakan: Antara peralatan yang digunakan ialah: 1. Alat aras automatik yang mempunyai tripod. Pemerhatian dan pencerapan. alat tulis dan buku catatan.

Memastikan garis kolimatan (garis penglihatan mendatar) dapat dilihat dengan jelas dengan cara membetulkan fokus pada alat aras automatik. Sila catatkan bacaan ketinggian yang selari dengan garis kolimatan dalam unit meter. Letakkan staf ukur aras ke bahagian cerun yang hendak diukur dan dapatkan bacaan ketinggian cerun tersebut melalui teropong alat aras automatik. (Lihat Gambar di sebelah) Gambar: Kerja pengarasan dengan menggunakan aras aras automatik.pasang di atas tripod untuk melakukan kerja-kerja pengarasan. Langkah 2: Menggunakan staf ukur aras. (Lihat gambar di sebelah) . Iaitu: a) b) Memastikan tiub buih pada alat aras automatik berada pada sudut tepat. Setelah alat ini diaraskan maka ia boleh digunakan untuk mendapatkan bacaan ketinggian sesuatu tempat pada satu rataan mendatar dari mana-mana sudut atau arah. Terdapat dua langkah pengarasan yang penting yang perlu dibuat untuk mendapatkan bacaan yang tepat.

Mengukur jarak dengan menggunakan pita ukur antara pusat tripod dengan staf ukur aras melalui pancang jajar yang telah diselaraskan. (Sila lihat gambar di sebelah) . a) b) Menyelaraskan pancang jajar pada setiap 20 meter antara tripod dengan staf ukur aras. Sila catatkan jarak dalam unit meter. Langkah 3: Mengukur jarak sebenar di atas permukaan bumi. Kerja-kerja mengukur jarak memerlukan dua langkah berikut.Gambar: Mengukur ketinggian dengan menggunakan staf ukur aras. Jarak sebenar diukur antara pusat tripod dengan staf ukur aras.

Teluk dan tanjung. Terdapat dua kawasan teluk yang dikaji yang terletak bersebelahan antara satu sama lain iaitu Teluk Nipah dan Teluk Dalam. Dapatan kajian: a) Rupamuka fizikal yang terdapat di kawasan kajian dan menjelaskan proses pembentukannya. Terdapat tiga bentuk bumi/rupamuka fizikal yang ada di kawasan kajian iaitu. 1. Ke dua-dua bentuk bumi ini terhasil akibat proses hakisan ombak ke atas geologi yang berlainan yang berkedudukan selang-seli antara keras dengan lembut. . i) ii) iii) i) Teluk dan tanjung.Gambar: Mengukur jarak dan kerja penyelarasan pancang jajar. Pantai berpasir. Beting pasir muka teluk. Nilai kecerunan yang dikira boleh diberikan dalam bentuk sudut. Langkah 4: Mengira kecerunan dengan menggunakan salah satu hukum trigonometri. peratus dan nisbah.

Timbunan pasir ini dinamakan sebagai beting muka teluk. Keadaan pantainya yang berteluk. Di hadapan pantai Teluk nipah terdapat dua buah pulau kecil. hidraulik dan larutan adalah lebih tinggi ke atas batuan lembut (batu pasir) yang menyebabkan terbentuknya teluk manakala kadar hakisan ombak kurang berkesan ke atas batuan keras (batu granit) yang menyebabkan batuan tersebut berdiri sebagai bonjolan batuan keras menganjur ke laut yang dinamakan sebagai tanjung. 2. ii) Pantai berpasir. iii) Beting pasir. Lihat rajah di sebelah.2. Berdasarkan kepada jenis ombak limpah yang tiba di pantai Teluk Nipah maka tidak hairanlah lebih banyak bahan yang dimendapkan untuk menghasilkan pantai yang mempunyai kelebaran antara 25 hingga 30 meter dan berkecerunan sederhana curam. lagaan. Misalnya di pantai Teluk Nipah tumbuh pelbagai jenis chalet dan resort . b) Kepentingan rupamuka fizikal kepada kegiatan ekonomi penduduk sekitarnya: Terdapat beberapa jenis kegiatan ekonomi penduduk setempat yang amat berkait rapat dengan bentuk bumi fizikal yang terdapat di sekitar kawasan kajian. 1. Kadar hakisan ombak samada secara geselan. kesannya tenaga ombak semakin berkurangan apabila melepasi pulau tersebut lalu memendapkan sebahagian bahan muatannnya sebelum tiba ke pantai. Dengan itu saiz pantai menjadi semakin lebar. Semasa damparan tenaga ombak lebih kuat untuk menyerakkan bahan-bahan yang dibawanya seperti bijian pasir dan kulit-kulit kerang ke pantai berbanding dengan tenaga ombak semasa lurutan. Bahan-bahan yang dimendapkan oleh ombak di muka teluk ini pula menjadi penghalang kepada lurutan ombak dan pada masa yang sama bahan-bahan yang dibawa oleh lurutan ombak turut dimendapkan di atas timbunan pasir tadi. Pulau ini menghalang tiupan angin kencang dari laut. Kewujudannya dikaitkan dengan proses pemendapan oleh ombak. Antaranya ialah: i) Kegiatan pelancongan. Sebenarnya di kawasan yang berteluk wujudnya pantai berpasir. 2. 1. pasir pantai yang bersih serta laut yang jernih menjadi aset utama untuk industri pelancongan tumbuh dengan pesat di kawasan ini. Kewujudan pantai berpasir dikaitkan dengan proses pemendapan ombak yang berlaku semasa damparan dan lurutan. Berhadapan dengan muka teluk terdapat timbunan-timbunan pasir yang jelas kelihatan ketika air surut. Lama kelamaan timbunan pasir menjadi semakin besar sehingga menjadi beting-beting pasir yang jelas kelihatan ketika air surut. 1. bertanjung.

dalam. sotong. Kajian Luar Sistem Hidrologi. Kawasan sungai yang dikaji itu juga bersih (tidak tercemar). Dalam dan Luas Kawasan Keratan Rentas Sungai 1. Contoh :kajian luar mengukur lebar. Sememangnya Pulau Pangkor amat terkenal dengan industri hasil laut ini seperti ikan. mengering dan membungkus hasil-hasil laut di samping ia mempunyai darjah ketersampaian yang tinggi. jet ski. udang yang dikeringkan untuk dijual dan dipasarkan ke seluruh Malaysia. Keadaan ini jelas kelihatan di pantai Teluk Dalam. Di kawasan pantai yang lebih rata dan landai banyak didirikan pusat memproses hasil laut sebagai industri hiliran kepada kegiatan perikanan. 2. ii) Kegiatan perikanan. justeru itu ia diguna sebagai pelabuhan perikanan dengan dibina jeti pendaratan ikan serta kawasan membina dan membaiki bot-bot nelayan.untuk kemudahan pelancong seperti Mizan Resort. skuba dan lain-lain lagi. Kegiatan perikanan di Pulau Pangkor adalah tertumpu kepada perairan selat Melaka. . Sebaiknya bahagian sungai yang dipilih mempunyai kedalaman tidak melebihi dua kaki. Disamping itu wujudnya kegiatan perniagaan yang berantaian dengan aktiviti pelancongan seperti gerai-gerai makanan laut (sea food). Selain daripada tempat penginapan resort-resort ini juga menyediakan pelbagai aktiviti yang berasaskan pelancongan pantai seperti berkayak. luas kawasan keratan rentas. Lebar sungai dapat diukur dengan menggunakan pita linen sahaja. Sebagai contoh di kawasan pantai Sungai Pinang Kecil. Guru harus memilih sungai yang cetek untuk tujuan keselamatan. halaju arus dan luahan sungai (a) Mengukur Lebar. Cerun pantai yang curam dan keadaan pantai yang dalam menyebabkan tidak sesuai untuk aktiviti pelancongan. Jelas kelihatan bot-bot nelayan dilabuhkan di jeti Teluk Dalam ini. R&R Resort serta Teluk Nipah Resort. iii) Aktiviti Industri Kecil dan Sederhana (IKS). snorkling. Ini kerana di kawasan ini mudah untuk didirikan bangunan untuk dijadikan tempat memproses. luncur air. Oleh itu. gerai cenderamata serta perkhidmatan pengangkutan van. adalah amat mustahak untuk guru berkenaan menjalankan tinjauan awal sebelum menetapkan tapak kajian. Keadaan pantainya yang berteluk dan terlindung daripada tiupan angin kencang membolehkan pelabuhan perikanan di bina.

Rajah 1 menggambarkan kerja-kerja ukur lebar. 3. C. Ukuran laju arus lazim dilakukan dengan meter arus. D. dalam (LM) dan keratan rentas sungai (Keluasan A+B+C+D+E+F). Pancang jajar L M Q P X M M Q P X Pita ukur X A Y B C D E F Rajah 1 : Metod pengukuran lebar (XY). . luas kawasan B. pengiraan luas kawasan adalah berdasarkan bentuk poligon yang menggunakan formula berikut: Luas Kawasan Keratan Rentas = A + B + C + D + E + F = Z meter persegi (m2) (b) Mengukur Halaju Sungai (Arus Sungai) 1. luas kawasan keratan rentas adalah gabungan semua luas kawasan A. B. Namun demikian. maka luas kawasan keratan rentas dapat dikira jika setiap empat segi dicantumkan seperti rajah 1 di bawah. 4. Purata kedalaman dapat diperolehi dengan mempuratakan kesemua kedalaman tersebut. Berdasarkan rajah 1. D dan E pula menyerupai segi empat. E dan F. C. dalam dan keratan rentas sungai. Luas kawasan A dan F merupakan segitiga. Dalam pasaran terdapat berbagai jenis meter arus. Berdasarkan keratan rentas. ukuran lebar dan kesemua ukuran kedalaman adalah diperlukan semasa memplot keratan rentas alur sungai tersebut.2. Lebar sungai dapat diukur dengan pita ukur atau rantai (satu ukuran adalah diperlukan). Kedalaman sungai dapat diukur dengan pancang jajar dan beberapa ukuran sepanjang lebar sungai perlu dilakukan. Meter arus lazim memberikan bacaan dalam meter/saat. Justeru itu.

iaitu menggunakan kelajuan sebiji bola ping pong yang mengalir di dalam sungai pada jarak tertentu. (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) Tatacara mengukur halaju arus dengan bola ping pong adalah seperti berikut: Tentukan dua titik di sepanjang sungai yang berjarak 10 meter Sediakan jam tangan Seorang berada di tempat P dan melepaskan bola Seorang melihat jam untuk menentukan masa aliran bola dari P ke Q Seorang berada di tempat Q untuk menangkap bola dan memberi isyarat berhenti (untuk penjaga jam) Kirakan halaju arus dengan formula berikut: . Kemudian.1 meter/saat. maka halaju arus aliran sungai ialah kira-kira 0. Oleh itu. tiga ukuran perlu dibuat (iaitu di tebing kiri.Namun begitu harga meter arus ini amat mahal. Jika sekolah tidak mempunyai meter arus. 3. pengukuran laju arus masih boleh dilakukan dengan kos yang minima. tiga bacaan halaju itu dipuratakan. Jika PQ = 10 meter dan masa aliran bola ping pong dari P ke Q ialah 100 saat. 2. 2. di tengah sungai dan di tebing kanan). Halaju arus sungai adalah berbeza antara tebing ke tebing sungai yang bertentangan. Mula-mula ukur jarak sepanjang sungai antara P (Titik permulaan letak bola ping pong) dan Q (Titik hujung aliran bola ping pong). Contoh meter arus adalah seperti gambar di bawah: Gambar: Meter arus berbentuk tropedo yang sering diguna untuk mengukur halaju arus sungai.

(c) Mengukur Luahan Sungai 1. maka halaju arus = 10 meter dibahagikan dengan 5 = 2 meter/saat.Jarak PQ (meter) Halaju arus = _____________________ Masa (saat) Jika masa yang dicatat ialah 5 saat. Justeru itu. 3. Pembinaan empangan atau loji pengambilan air juga bergantung kepada luahan sungai. Ukuran luahan adalah lazimnya dalam Meter Padu Sesaat (m3/saat) atau CUMEC. Jika luahan adalah terlalu kecil. Luahan ditakrifkan sebagai jumlah isipadu air yang mengalir melintasi satu titik rentas sebatang sungai pada satu unit masa tertentu. nilai-nilai halaju arus dan keluasan keratan rentas mesti diperolehi sebelum dapat menentukan luahan. 2. tatacara kerja yang menjadi pra-syarat ialah pengukuran halaju arus dan keluasan keratan rentas sungai di tempat di mana luahan hendak ditentukan. Ukuran luahan lazim digunakan untuk perancangan sumber air. Luahan sungai boleh dikira dengan menggunakan formula berikut: Luahan (m3/saat) = Halaju Arus (meter/saat) x Keratan Rentas Sungai (m2). sumber air adalah tidak mencukupi dan hal ini akan mengagalkan pembinaan empangan atau loji air tersebut. Ini bermakna bagi setiap dua saat halaju arus sungai tersebut sebanyak 2 meter. . Jumlah luahan untuk menentukan pembinaan empangan adalah berbeza-beza menurut saiz empangan atau loji yang hendak dibina. Ukuran luahan adalah penting untuk menentukan isipadu air yang sedia ada di dalam sebatang sungai pada musim-musim yang berbeza. Sebelum luahan dapat ditentukan.

[9] d) Huraikan langkah-langkah yang boleh diambil untuk menstabilkan sesebuah cerun. [1] [6] c) Tunjukkan bagaimana aktiviti-aktiviti manusia boleh menyebabkan sesebuah cerun menjadi tidak stabil. (c) Huraikan faktor yang mempengaruhi halaju sungai tersebut. [9] Soalan 2: Berdasarkan kajian luar yang anda telah jalankan di sebatang sungai. a) b) Namakan kawasan cerun yang anda pilih itu. Terangkan bagaimana anda mengukur kecerunan sesuatu tempat. (d) Jelaskan kesan proses sungai terhadap aktiviti manusia di kawasan tersebut. [3] [3] [3] [3] [5] [8] .Soalan Praktikal: Soalan 1: Berdasarkan satu kajian luar yang telah anda lakukan di mana-mana sebuah kawasan cerun. (a) (i) Apakah yang difahamkan dengan profil rentas sungai? (ii) Huraikan bagaimana profil rentas sungai dapat diukur? (b) (i) Apakah yang difahamkan dengan profil panjang sungai? (ii) Huraikan bagaimana halaju arus sungai dapat diukur.

Membandingkan faktor-faktor yang mempengaruhi taburan penduduk antara negara maju dengan negara sedang membangun berdasarkan kajian kes yang dibincangkan. Kajian kes: Taburan Penduduk di rantau Asia Tenggara.TEMA 1: PENDUDUK TOPIK Taburan Penduduk SUB TOPIK 1. HASIL PEMBELAJARAN Setelah selesai mengikuti pelajaran ini pelajar seharusnya dapat: • • • • Memahami konsep taburan penduduk mengikut kepadatan. SISIPAN KONSEP Taburan penduduk bermaksud kedudukan penduduk secara rawak yang diukur dlam sesuatu daerah. Kajian kes: Taburan penduduk di sebuah negara maju: Kanada – di Lembangan St. Kajian kes: Taburan penduduk di negara sedang membangun :Malaysia. Taburan Penduduk Dunia – Faktor-faktor yang mempengaruhinya. MASA 2 Masa (90 minit) Peta Konsep: • • • • • Konsep taburan penduduk mengikut kepadatan.1 Taburan Penduduk: Faktor yang mempengaruhi ketidakseimbangan taburan penduduk dan kesan-kesannya. Menghuraikan kesan ketidakseimbangan taburan penduduk terhadap sumber alam. . negeri atau negara di dunia. Lawrence. Menjelaskan mengapa taburan penduduk dunia dan taburan penduduk di rantau Asia Tenggara tidak sekata.

Taburan penduduk dunia mengikut garis lintang Taburan penduduk mengikut Kebenuaan dan Kepulauan. dan kepulauan. Konsep Taburan dan Kepadatan Penduduk. Taburan Penduduk Dunia. mengikut ketinggian dan juga mengikut kawasan. Berbincang dan menerima pendapat idea-idea pelajar dan mencatatkan isi-isi penting di papan putih. F. E. Konsep taburan penduduk mengikut kepadatan yang menghasilkan taburan penduduk yang padat. luarbandar dengan Bandar. Taburan penduduk dunia mengikut benua. 3. Daerah serta tempat tinggal mereka. Bertanya tentang pengertian taburan penduduk yang pelajar tahu 2. ekonomi dan sosial. Taburan penduduk dunia mengikut kawasan • Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Guru 1. Contoh ketidakseimbangan kawasan. D. ketidakseimbangan ekonomi antara kaum. Negeri. • Ketidakseragaman taburan penduduk dunia mengikut benua. Menerangkan pengertian sebenar taburan penduduk dengan memberikan contohcontoh yang senang difahami pelajar 4. . ISI-ISI UTAMA Ringkasan Pembelajaran. A. mengikut garis lintang. berbeza antara pelbagai aspek terdapat tiga jenis ketidak seimbangan yang menjadi kajian ahli-ahli geografi iaitu ketidakseimbangan jumlah penduduk dari segi sempadan politik. B. • Kesan ketidakseragaman taburan penduduk terhadap sumber alam dan sosio – ekonomi sesebuah kawasan. G. Taburan Penduduk Dunia Mengikut Kepadatan. • Faktor-faktor yang mempengaruhi taburan penduduk dunia yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. Sukatan taburan. Pelajar diminta berada dalam kumpulan serta berbincang tentang sebab-sebab berlakunya ketidakseimbangan penduduk di Malaysia.Ketidakseimbangan pula dapat menjelaskan keadaan yang berlaku akibat taburan yang tidak sekata. Taburan penduduk dunia mengikut ketinggian tempat. kawasan dll. sederhana dan jarang. ketidakseimbangan kawasan contoh pantai barat dan pantai timur. C. • Faktor-faktor yang mempengaruhi taburan penduduk di negara maju. • Faktor-faktor yang mempengaruhi taburan penduduk di Asia Tenggara khususnya di Malaysia.

Meminta pelajar menyenaraikan kesan-kesan ketidakseimbangan penduduk keatas sumber (negatif dan positif) Pelajar 1. 5. . Persembahan oleh ketua kumpulan tentang faktor-faktor yang mempengaruhi ketidakseimbangan penduduk di kawasan yang mereka kaji. 3. 6. Perbincangan kumpulan mengikut tajuk yang guru beri. Memberikan pendapat berdasarkan KBKK dengan bimbingan guru. Mencatatkan nota ringkas mengenai isi-isi penting hasil dari perbincangan dengan guru.. Mencatatkan pengertian taburan sebenar serta membuat perbandingan nyata. a) Nilaikan sejauhmanakah faktor migrasi telah menyebabkan perbezaan taburan kepadatan penduduk di dalam negara -negara yang telah anda kaji itu. Menjawab secara lisan tentang pengertian taburan penduduk dengan memberikan beberapa contoh yang releven. Soalan Latihan Soalan 1: Berdasarkan kepada negara-negara di rantau Asia Tenggara yang telah anda kaji secara khusus. [15 Markah] b) Huraikan langkah-langkah yang telah dan boleh diambil bagi menyeimbangkan taburan penduduk di negara-negara berkenaan.5. [6 Markah] c) . [10 Markah] Soalan 2: a) b) Mengapakah taburan penduduk di Malaysia tidak seimbang? [10 Markah] Jelaskan kesan-kesan akibat ketidakseimbangan taburan penduduk di Malaysia terhadap sumber-sumber alamnya. [9 Markah] Cadangkan langkah-langkah jangka panjang yang boleh diambil untuk menyeimbangkan taburan penduduk di Malaysia. 4. (pengetahuan sedia ada) 2.

a Calon diminta memilih nama negara (1m) Migrasi ke kawasan Bandar-bandar akibat mencari peluang pekerjaan berlaku kepadatan di Bandar utama contoh adalah mengikut nama negara .Penduduk Malaysia tidak seimbang kerana .kesihatan. [10 Markah] b) Mengapakah taburan penduduk dunia tidak seimbang? [10 Markah] PENILAIAN JAWAPAN Soalan 1. [5 Markah] ii) Huraikan faktor-faktor yang menyebabkan taburan penduduk di dalam Negara berkenaan tidak sekata. hiburan dll - .Kepadatan kawasan yang pelajar kaji contoh di Malaysia Pantai barat dan pantai timur.Peluang perniagaan IKS . i) Nyatakan corak taburan penduduk di negara berkenaan. perikanan dll . [10 Markah] bagaimana kepadatan penduduk sesebuah Soalan 4: a) Berdasarkan kepada sebuah negara Asia Pasifik yang telah anda kaji secara khusus.Kemudahan infrastruktur .Langkah-langkah . [ 10 Markah] Berdasarkan contoh-contoh tertentu.Pembukaan Bandar baru .Migrasi-pendidikan berikan contoh pusat pengajian tinggi .Soalan 3: a) b) c) Tunjukkan negara dihitung.Migrasi ke kawasan felda atau petempatan baru berikan nama lokasi .Menyamakan pembangunan antara kawasan contoh pembukaan kawasan baru . huraikan bagaimana faktor governan boleh mempengaruhi taburan penduduk di sesebuah negara.Sumber semulajadi contoh sumber mineral. Soalan 1b.Pembukaan kawasan pertanian di kawasan luar Bandar.Keadaan bentuk muka bumi .Kemudahan sosial contoh pusat pengajian tinggi. Soalan 2a. [5 Markah] Jelaskan pengaruh faktor-faktor fizikal terhadap taburan penduduk di Asia Pasifik.Kawasan ekonomi contoh industri-peluang pekerjaan .

4 120.3 2 909.9 2 083.9 Keluasan (KM²) 18 986 9 426 14 983 1 650 6 643 35 965 21 005 795 1 031 73 620 124 449 7 956 12 955 243 91 Kepadatan (Orang / KM²) 131.2 349.5 159.7 73.8 99.2 1 209.5 33. Jawapan: Lihat penghitungan kepadatan penduduk di dalam jadual di bawah. Negeri Johor Kedah Kelantan Melaka Negeri Sembilan Pahang Perak Perlis Pulau Pinang Sabah Serawak Selangor Terengganu WP Kuala Lumpur WP Labuan Penduduk (' 000) 2 496.9 2 456.Kawasan ekonomi contoh industri-peluang pekerjaan .Pembukaan Bandar baru .Kemudahan infrastruktur .2 .Peluang perniagaan IKS .4 365. Soalan 3a –Cara menghitung kepadatan penduduk a) Hitung kepadatan penduduk negeri-negeri di Malaysia pada tahun 1996.1 33.7 948.9 1 411.3 213. Faktor sejarah penjajahan barat.4 1 358. Pengangkutan terawal dan kepesatan pengangkutan lebuhraya Bandar-bandar utama dan pusat pentadbiran Menyamakan pembangunan antara kawasan contoh pembukaan kawasan baru contoh penzonan industri .2 5592.9 1 213.5 797.Soalan 2b - Dasar kerajaan yang membanggunkan kawasan Bandar dan desa.2 1 505.2 746.Pembukaan kawasan pertanian di kawasan luar Bandar.9 67.8 1 919.2 1173.1 576.4 15. Formula Kepadatan: Jumlah Penduduk ÷ Luas Kawasan Jadual : Kepadatan penduduk negeri-negeri di Malaysia pada tahun 1996.7 94.2 268.

dll Bandar-bandar utama dan pusat pentadbiran contoh putrajaya 4a.Pencemaran udara.Sumber terjejas dan kekurang KAWASAN KURANG .Pembaziran sumber 3c.Pengaruh Fizikal keatas penduduk asia fasifik – Beri nama Negara yang dipilih KAWASAN PADAT .Suhu meningkat.Sama jawapan soalan 1 .Habitat terjejas . air dan darat . pengondolan.Faktor dasar kerajaan yg mempengaruhi taburan Kemudahan sosial contoh pusat pengajian tinggi.3b. Pengangkutan terawal dan kepesatan pengangkutan lebuhraya Kawasan FELDA. hiburan dll Dasar kerajaan yang membanggunkan kawasan Bandar dan desa. pulau haba Bandar .Kepupusan flora dan fauna . landskap .Kemusnahan hutan .Hakisan.kesihatan.

.

Kadar Kematian Pengukuran yang berasaskan bilangan penduduk yang telah mati. perlahan. statik. Membincangkan faktor yang mempengaruhi pertumbuhan penduduk (i) Kadar kelahiran (ii) Kadar Kematian (ii) Migrasi SISIPAN KONSEP Manusia yang mendiami di sesuatu kawasan Pertumbuhan Penduduk Pertumbuhan penduduk biasanya dinilai dengan jumlah angka tertentu untuk menunjukkan suatu arah pertambahan penduduk sama ada pesat. Menyatakan Konsep penduduk sebagai sumber manusia 2. Kesinambungan 2 kadar (Kelahiran-Kematian) Pengukuran yang lebih jelas terhadap pertumbuhan penduduk disesebuah Negara dapat dilihat dengan menilai penduduk yang masih ada. Proses dan Faktor yang mempengaruhinya MASA 2 masa (90minit) HASIL PEMBELAJARAN Pada akhir pembelajaran Pelajar akan dapat 1.2 Pertumbuhan Penduduk: Trend. Migrasi Perpindah masuk/keluar penduduk di sesebuah Negara berdasarkan pelbagai faktor releven . atau berkurangan di sesebuah Negara pada tempoh tertentu.TEMA 1: PENDUDUK TOPIK Pertumbuhan Penduduk SUB TOPIK 1. Kadar Kelahiran Pengukuran bilangan penduduk yang lahir dalam tempoh setahun. Menjelaskan proses pertumbuhan penduduk secara (i) Semulajadi (Kelahiran –Kematian) (ii) Pertumbuhan penduduk (Kelahiran-Kematian + migrasi bersih) 4. 3. Proses ini akan menambahkan bilangan penduduk di sesebuah Negara. Menjelaskan trend pertumbuhan penduduk dunia dan Negara Malaysia. Keadaan ini menyebabkan bilangan penduduk di sesebuah Negara akan berkurangan.

Pelajar diminta berada dalam kumpulan serta berbincang tentang keadaan pertumbuhan penduduk di Asia Tenggara.sumber alam di dalam negara berkenaan. Perbincangan kumpulan mengikut tajuk yang guru beri. 8. Menerangkan pengertian sebenar penduduk dan Pertumbuhan Penduduk dengan memberikan contoh-contoh. [12 markah] . Bertanya tentang pengertian penduduk yang pelajar tahu 7. Memberikan pendapat berdasarkan KBKK dengan bimbingan guru. • Dasar Kerajaan – Menggalakkan kelahiran bagi menjana sumber yang ada. Berbincang dan menerima pendapat idea-idea pelajar dan mencatatkan isi-isi penting di papan putih. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Guru 6. (a) Jelaskan faktor-faktor yang menyebabkan Negara. Menjawab secara lisan tentang pengertian penduduk. Mencatatkan pengertian sebenar serta membuat perbandingan nyata. Negeri. • Ekonomi – Kemiskinan dan amalan keluarga (anak-anak perlu mewarisi pekerjaan tradisi. Pelajar 7. Berdasarkan sesetengah Negara di rantau Asia Pasifik yang telah anda kaji. 10. (pengetahuan sedia ada) 8. 9.ISI-ISI UTAMA Faktor-faktor pertambahan penduduk • Sosial – perkahwinan pada usia muda. 11. Daerah serta tempat tinggal mereka. [13 markah] (b) Huraikan kesan-kesan pertumbuhan penduduk yang pesat ke atas sumber. Malaysia.negara tersebut mengalami kadar pertumbuhan penduduk yang pesat. 9. Mencatatkan nota ringkas mengenai isi-isi penting Contoh-Contoh Soalan yang Releven 1. Persembahan oleh ketua kumpulan tentang faktor-faktor yang mempengaruhi pertumbuhan penduduk di kawasan yang mereka kaji. amalan tradisi dan agama. 12.

China. air dan tanah • Kekurangan sumber makanan • Merosotnya sumber contoh sumber mineral dan kayu-kayan yang berharga. udara dan tanah • Kemusnahan sumber hutan. Ini menyebabkan Negara terbabit akan mengikut arus kehendak dasar ini di masa akan datang. Vietnam. Sedangkan Negara Malaysia sangat menggalakan bilangan anak yang ramai. . Soalan 2 (a) Maksud Pertumbuhan Penduduk ialah pengukuran yang dapat menunjukkan suatu arah pertambahan penduduk sama ada pesat. statik atau berkurangan di sesebuah Negara pada satu tempoh tertentu. [10 markah] (c) Penilaian Jawapan Soalan 1 (a) Negara yang dicadang ialah Indonesia. [10 markah ] Pilih sebuah negara di rantau Asia Pasifik yang mengalami kurangan penduduk. perlahan. Soalan 2 (b) Dasar kerajaan penting dalam mempengaruhi pertumbuhan penduduk di Asia Tenggara. Kemboja dll. Bincangkan pernyataan ini. dan jelaskan sebab-sebab mengapakah Negara tersebut perlu meningkatkan pertumbuhan penduduknya. (a) (b) Apakah yang dimaksudkan dengan ‘Pertumbuhan Penduduk’ [5 markah] Dasar Kerajaan penting dalam mempengaruhi pertumbuhan penduduk di negara-negara Asia Tenggara.2. • Kadar kelahiran tinggi dan kadar kematian rendah • Tahap pendidikan yang rendah • Kegaggalan perancang keluarga • Perkhwinan pada usia muda • Faktor agama dan adat tradisi • Keperluan keluarga (kerja ladang) Soalan 1 (b) Kesan Pertumbuhan penduduk keatas sumber-sumber alam • Kepupusan sumber flora-fauna. mineral • Tekanan sumber guna tanah secara giat Pencemaran sumber contoh air. Menghadkan bilangan anak dalam sesebuah keluarga contoh Singapura. Thailand.

2005 . • Bagi memenuhi ruang keperluan guna tenaga kerja secara tak langsung dapat menarik minat pelabur-pelabur asing untuk membuka industrinya. Rujukan Rusly & Nurashikin Abdullah. • Meluaskan pasaran barangan industri di peringkat tempatan lagi. • Memajukan sesebuah Negara dengan pelbagai infrastruktur dan pasarana. Pertingkatkan tahap kesihatan yang lebih baik serta moden contoh hospitalhospital yang lengkap dengan pelbagai alatan bantuan kecemasan. maktab dll ini bagi memastikan tiada pelajar yang tercicir dalam pelbagai peringkat pendidikan. Sistem pendidikan yang lebih tinggi serta memberikan peluang pada kaum wanita untuk turut terlibat dalam pelbagai sector awam. Penambah baikan pelbagai kemudahan bagi memenuhi keperluan rakyat contoh sekolah. • Kearah memantapkan kawalan keselamatan Negara dari serangan musuh. Pearson dan Longman.• • • • Kempen serta motivasi kekeluargan anjuran lembaga kependudukan Malaysia. Teks PRA-U Geografi Manusia STPM. Singapura dan Hawaii Sebab-sebab Negara tersebut perlu mempertingkatkan lagi kadar pertumbuhan penduduk . Kuala Lumpur. New Zeland. Soalan 2 (c) Negara di Asia Pasifik yang mengalami kekurangan penduduk ialah Australia. • Mengelakkan berlakunya pembaziran sumber • Membangunkan sesebuah Negara dari segi pelbagai kegiatan ekonomi.

Migrasi Dalaman Migrasi ini hanya berlaku dalam sesebuah Negara tanpa melibatkan Negara yang berlainan politik. Umur dan Taraf pendidikan 3. Mempersembahkan data aliran migrasi dalam bentuk jadual dan peta. MASA 2 waktu (90 minit) HASIL PEMBELAJARAN Pada akhir pembelajaran pelajar akan dapat. Menerangkan pengertian Migrasi dalaman dan antarabangsa. pola dan factor yang mempengaruhi migrasi dalaman. Migrasi Antarabangsa Migrasi yang melibatkan perpindahan penduduk melepasi sempadan antarabangsa . SISIPAN KONSEP Pengertian Migrasi Migrasi bermaksud perpindahan masuk atau keluar penduduk yang melibatkan 2 tempat yang berbeza. Membincangkan factor-faktor yang mempengaruhi migrasi serta kesan baik dan buruk. Desa ke desa (ii) Isipadu aliran (iii) Komposisi aliran contoh Jantina. Bandar ke Bandar. Menghuraikan pola migrasi dalaman Negara Malaysia (i) Arah aliran migrasi iaitu Desa ke Bandar.TEMA: PENDUDUK TOPIK Migrasi SUB TOPIK 1.4 Migrasi: Konsep. 2. 1. 4.

2. Meneliti Jadual yang telah guru berikan dan berbincang untuk mendapatkan skala yang idel. skala. Memberikan gambaran ringkas migrasi yang berlaku di Malaysia dan kawasan berhampiran. 5. Menerangkan jadual tersebut serta membimbing pelajar mencari skala yang sesuai untuk peta aliaran. pelajar diberi peruntukan masa untuk pengujian tersebut. 3. Memberikan jadual migrasi penduduk dalam Malaysia ke bandar-bandar utama. Pelajar 1. Bersoaljawab tentang pengertian migrasi yang pelajar faham. . dan bermusim 4. 4. 5. Mencatatkan nota-nota penting yang guru berikan. tajuk dan warna. Migrasi adalah satu proses pepindahan penduduk dari dua tempat yang bebeza atas sebab tertentu. 3. Membina peta aliran serta melengkapkan petunjuk. • Faktor tolakan dari tempat asal • Faktor tarikan dari tempai yang dituju 3. sementara. Menjawab latihan esei mengikut masa yang telah ditetapkan oleh guru.ISI-ISI UTAMA 1. Menjawab secara lisan proses-proses migrasi yang pernah mereka alami atau lihat. (pengetahuan sedia ada) 2. 4. Menerangkan pengertian migrasi secara terperinci sambil memberikan contohcontoh yang mantap dan senang difahami. 6. Kesan baik dan buruknya migrasi terhadap Negara yang dituju dan yang ditinggalkan AKTIVITI PEMBELAJARAN Guru 1. Pelajar menerangkan pengertian migrasi yang mereka tahu. Memberikan latihan esei. Terdapat pelbagai jenis dan keadaan berlakunya migrasi kekal. 6.

Kemudahan sosial – Kesihatan. Tempat destinasi Mewujudkan fenomena setinggan – mencacatkan keindahan bandar. merebaknya penyakit dan masalah sosial. Pengangguran dan kemiskinan bandar. b) Tanah kawasan pedalaman terbiar.UM. 2. merompak. Kemajuan ekonomi bandar maju dan pesat – industri berkembang pesat dan bekalan buruh mencukupi. Rujukan Rusly & Nurashikin Abdullah. Teks PRA-U Geografi Manusia STPM.Contoh Soalan Releven Berdasarkan mana-mana negara di rantau Asia Pasifik. huraikan faktor yang mempengaruhi aliran. 4. 2. b) 1. (c) Jelaskan kesan negatif aliran migrasi terhadap negara yang anda pilih terhadap kawasan asal dan kawasan destinasinya. 3. a) b) c) d) e) f) Jenis aliran migrasi dalaman. (a) Nyatakan pelbagai jenis aliran migrasi dalaman yang berlaku di negara tersebut. Bandar ke desa Bandar ke bandar Desa ke desa Desa ke bandar Tranmigrasi Pilihan desa ke bandar dan faktor mempengaruhinya. 4. 3. Meluaskan pasaran dan kuasa beli. 2. hiburan dll. migrasi berkenaan [4 Markah] (b) Pilih satu jenis aliran migrasi dalaman yang utama di dalam negara berkenaan. Kesan sosial – jenayah. [12 Markah] Penilain Soalan a) 1. 2005 . Pearson dan Longman. Peluang pekerjaan – meningkatkan taraf hidup. Peluang pendidikan – peringkat yang lebih tinggi spt. % ketersampaian tinggi – kemudahan pengangkutan spt lebuh raya dll Kesan negatif aliran migrasi. Kuala Lumpur. 5. Kesesakan dan kepadatan penduduk yang tinggi – tepu. UKM. a) Kekurangan tenaga kerja. Tempat asal. c) 1.

Meramalkan fenomena geografi yang boleh terjadi akibat pola/corak tersebut. mentafsir dan menganalisis pelbagai jenis data penduduk seperti kadar kelahiran. Menganalisis data Plotan berdasarkan dasarkan data. kepadatan penduduk. SISIPAN KONSEP Kemahiran amali penduduk dan sumber menumpukan kepada kemahiran membina. Menganalisiskan sebab-sebab sesuatu pola/corak yang terhasil. rajah dan peta tematik (peta koroplet.5 Kemahiran Amali penduduk: Membina dan mentafsir graf garisan pertumbuhan penduduk MASA 2 Masa (90 Minit) HASIL PEMBELAJARAN Setelah mempelajari tema ini pelajar akan dapat: • • • • Membina pelbagai jenis graf. peta bulatan berkadar dan juga peta aliran). rajah/carta dan peta tematik dengan mengaplikasikan teknik kartografi yang betul. Mentafsirkan pola atau corak yang terhasil daripada graf.TEMA: PENDUDUK TOPIK Kemahiran Amali SUB TOPIK 1. 2 3 4 Membina dan mentafsirkan pelbagai bentuk kemahiran amali. skala. ISI-ISI UTAMA 1. . plotan dan petunjuk. data umur dan jantina serta lain-lain ke dalam bentuk graf. rajah/carta dan peta yang dilukiskan. peta titik. Panduan latihan amali iaitu menentukan tajuk. carta. kadar kematian. data migrasi.

lukis graf garis untuk menunjukkan pertambahan penduduk di wilayah-wilayah terpilih di dunia dari tahun 1900 hingga 1990.AKTIVITI PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN Guru 1. 2. 3. Contoh Soalan yang releven Jadual 1: Penduduk di wilayah-wilayah terpilih di dunia 1900 – 1990 (Juta orang) Wilayah Afrika Amerika Latin Amerika Utara Asia Eropah Tahun 1900 120 63 81 915 423 1930 155 109 135 1072 532 1950 200 163 167 1376 576 1970 344 283 228 2056 705 1990 648 448 276 3108 786 a) Berdasarkan jadual 1. 5. Menerangkan kepentingan kemahiran amali dalam geografi. Mencatatkan isi-isi penting mengenai kemahiran yang guru terangkan. Membina graf bar. Menunjukkan contoh-contoh kemahiran yang terdapat dalam gambarajah. Melakukan pengiraan secara berkumpulan 4.Berbincang mengenai petua dan peraturan dalam membina graf pelbagai jenis.Memberikan latihan amali secara berkumpulan dan perseoragan. . Pelajar membaca data dan meanalisiskan butiran. Panduan membaca data dan memindahkannya dalam bentuk kemahiran yang akan dipelajari 4. garisan. carta pai serta lain-lain dengan sempurna. 3. Pelajar 1. 2.

Antaranya: (1) Peningkatan kadar kelahiran dan pengurangan kadar kematian ekoran daripada kemajuan taraf kesihatan serta teknologi perubatan yang dapat mengawal pelbagai penyakit merbahaya serta dapat mengurangkan resiko kematian bayi di samping meningkatkan jangka hayat penduduk. sebab-sebab mengapa pola tersebut bersifat demikian dan juga elemen kajian masa depan (KMD) seperti mencadangkan langkah. (2) Aras kesuburan (Fertiliti) wanita yang tinggi berkaitan dengan peratus penduduk dalam kumpulan umur subur yang ramai (misalnya 15 hingga 44 tahun) serta amalan Berdasarkan graf garis yang telah anda lukis pada soalan (a) Nyatakan wilayah yang mengalami pertambahan penduduk yang paling pesat . ii) Huraikan mengapa berlakunya pertambahan penduduk yang pesat di wilayah tersebut.1.1. Jawapannya: Kepesatan pertumbuhan penduduk di Asia berlaku selepas tahun 1950. meramalkan kesan jangka panjang dan sebagainya. Terdapat empat jenis pola atau corak atau trend atau arah alir yang boleh dikenalpasti dari sesebuah graf garis. Pola atau trend peningkatan atau penurunan secara gradual (perlahanlahan) Pola atau trend yang stabil – konstan (garis lurus yang mendatar) Pola atau trend yang tidak stabil/tidak menentu – mengalami kenaikan dan penurunan dalam tempoh masa yang tertentu.1 b) Menganalisis dan mentafsir Graf Garis. Menganalisis graf garis memerlukan kemahiran mengadunkan pengentahuan sedia ada dengan pola atau bentuk graf yang terhasil. Komponen penganalisisan dan pentafsiran merangkumi pola atau corak graf yang terhasil. Lihat contoh soalan pentafsiran di bawah: b) i) Jawapannya: Wilayah yang mengalami pertambahan penduduk yang paling pesat ialah wilayah ASIA. Ini disebabkan oleh beberapa faktor. Iaitu : i) ii) iii) iv) Pola atau trend peningkatan atau penurunan secara mendadak.

Di samping memberi ruang kepada negara-negara Asia mengubah polisi kependudukan dan sosio-ekonomi negara masing-masing ke arah pertambahan penduduk.perindustrian. Dalam keadaan sumber tersebut tidak boleh diganti maka kesan jangka panjangnya ia diancam kehabisan/kepupusan.sumber bahan api fosil. Bangladesh dll yang sesuai. (5) Kestabilan politik. Kedapatan lebih banyak sumber makanan berzat/berkhasiat serta amalan pemakanan/diet yang seimbang di kalangan penduduk telah menjamin kesihatan penduduk bertambah. India. . harganya semakin mahal. (4) Bertambahnya pengeluaran sumber-sumber makanan khususnya pada era revolusi hijau yang memungkinkan pertumbuhan pesat penduduk Asia dapat ditampung daripada mengalami krisis makanan dan kebuluran.pertanian.perkahwinan pada usia muda membangun. bijih besi emas dan lain-lain akibat pengeluaran berlebihan bagi menampung keperluan penduduk yang bertambah dengan pesat. Kesannya saiz tanah secara relatifnya menjadi semakin sempit. adat dan status quo masyarakat. khususnya di negara-negara Asia yang sedang (3) Kegagalan Program Kawalan Penduduk/Perancangan keluarga di sesetengah negara Asia yang disebabkan oleh taraf pendidikan yang masih rendah. Jawapannya: Memilih sebuah Negara di Asia yang mengalami pertumbuhan penduduk yang pesat seperti Indonesia. bijih timah. Filipina. Pertumbuhan penduduk yang pesat memungkinkan sumber-sumber alam sesebuah negara diteroka dan dieksploitasi sepenuhnya bagi menampung pertumbuhan tersebut. peningkatan tenaga buruh dan kemajuan ekonomi. Persaingan guna tanah untuk petempatan. c) Pilih sebuah negara di Asia. halangan agama.infrastruktur dan sebagainya menjadi semakin hebat apabila penduduk bertambah. Ini akan menimbulkan kesan: (1) Tekanan terhadap sumber alam khususnya terhadap sumber tanah. (2) Kepupusan/kehabisan sumber alam khususnya jenis sumber yang tidak boleh diperbaharui seperti sumber mineral: .1945) mengurangkan kematian penduduk secara besar-besaran akibat peperangan. Tamatnya perang dunia ke dua (1939 . Kegagalan program perancangan keluarga boleh juga dikaitkan dengan keperluan buruh/tenaga kerja oleh sesebuah keluarga khususnya dalam sektor pertanian tadisional. kadar kematian berkurangan.jangka hayat meningkat yang seterusnya mendorong peningkatan kelahiran. jelaskan kesan pertumbuhan penduduk yang pesat terhadap sumber alam di negara tersebut.pembandaran.

pembuangan sisa domestik yang biasanya sejajar dengan pertumbuhan penduduk yang pesat. Langkah 4: Tandakan setiap nilai data yang terdapat dalam soalan. Pengeluaran sumber-sumber makanan tersebut tidak sepadan dengan pertambahan penduduk. Seterusnya buat plotan bar atau turus mengikut nilai-nilai data yang terdapat dalam soalan. Penandaan nilai mestilah dijarakkan dari paksi Y (sebaik-baiknya berjarak 1 CM). Kenalpastikan kaedah graf bar yang hendak dibina samada bar kompaun. Paksi X mewakili tahun/elemen/unsur manakala paksi Y mewakili nilai. Pilih satu skala yang sesuai yang boleh meliputi semua data dan boleh diplotkan di dalam sehelai kertas graf sahaja. Sebaiknya skala yang dipilih tidak terlalu besar atau terlalu kecil sehingga mencacatkan kesan nampak (Visual impact) graf bar yang dilukis itu.2 a) Membina Graf Bar. (Ingat – Plotan bagi graf bar mestilah dijarakkan antara satu bar dengan bar yang lain.(3) Pencemaran dan kemusnahan/kerosakan sumber seperti sumber udara dan air akibat pertambahan industri. Misalnya jika data itu melibatkan perubahan (angka positif dan negatif) maka graf bar yang sesuai dibina ialah graf bar cermin. Gerakerja Membina Graf Bar: Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan baca soalan dengan teliti. Termasuk juga kesan hakisan tanih serta tanah runtuh. Langkah 3: Sediakan paksi X dan paksi Y di atas kertas graf. sumber perikanan dan penternakan relatif dengan keperluan penduduk yang bertambah dengan pesat.1.kenderaan. (5) Kesan positif. Jika graf garis perlu rapat dan . sumber tidak terbiar membazir kerana mempunyai tenaga kerja yang cukup untuk menjana dan membangunkannya. di sebelah atasnya paksi Y yang bernilai positif manakala di sebelah bawahnya ialah paksi Y yang bernilai negatif. Konsep: Graf bar atau graf palang ialah graf yang mempunyai turus-turus secara menegak. Tandakan nilai bagi setiap 1 CM di atas paksi Y dan nyatakan unitnya dihujung paksi tersebut. Oleh sebab itu plotan bar adalah berlawanan dengan plotan graf garis. graf bar kompaun dan juga graf bar cermin. bar komponen atau graf bar cermin. Pada amnya graf bar terdiri daripada tiga jenis iaitu graf bar komponen. 1. Graf bar cermin pula mempunyai nilai paksi tegak yang positif dan negatif. Langkah 2: Kenalpastikan nilai maksima serta nilai minima dalam data tersebut. Pembangunan sumber alam meningkat. Paksi X berada di tengah graf. (4) Berkurangnya sumber-sumber makanan khususnya yang berasaskan hasil-hasil pertanian. Graf bar komponen atau graf bar majmuk mempunyai turus yang bertingkat-tingkat manakala graf bar kompaun mempunyai turus yang berbaris-baris.

Jika nilai migrasi bersih yang diperolehi mempunyai nilai positif dan negatif maka graf bar yang perlu dilukis ialah graf bar cermin. maka calon mestilah dahulu mengira nilai migrasi bersih bagi setiap negeri dengan menggunakan formula berikut: Migrasi Bersih = Migrasi Masuk ▬ Migrasi Keluar.bermula di atas paksi Y manakala plotan bar mesti renggang dari paksi Y dan renggang antara bar-bar yang dibina) Langkah 5: Lengkapkan graf anda dengan tajuk. Lihat Contoh 2 di bawah: Contoh 2: Jadual 2 di bawah menunjukkan bilangan migrasi masuk dan migrasi keluar di beberapa buah negeri terpilih Semenanjung Malaysia pada tahun 1998. skala dan petunjuk. Sekiranya nilai yang diperolehi positif . Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas graf.Migrasi Masuk (orang) 30 838 19 357 11 069 14 979 25 957 9 161 25 753 61 048 12 664 Bil. lukis sebuah graf bar yang sesuai untuk menunjukkan bilangan migrasi bersih mengikut beberapa buah negeri terpilih di Semenanjung Malaysia pada tahun 1998.Migrasi keluar (orang) 26 880 16 266 14 113 9 361 23 635 11 993 35 317 38 536 16 736 a) Berdasarkan jadual 2. Jadual 2: Bilangan migrasi masuk dan migrasi keluar di beberapa buah negeri terpilih Semenanjung Malaysia pada tahun 1998. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk di tulis di ruang bawah graf bar). Penyelesaian: Oleh kerana soalan meminta calon melukiskan graf bar yang menunjukkan Migrasi Bersih. Negeri Johor Kedah Kelantan Terengganu Pahang Melaka Perak Selangor Pulau Pinang Bil.

1 cm – 1.8cm 1.4cm – 4. pilih satu skala yang sesuai bagi mewakili semua data.5cm 2. Berdasarkan nilai migrasi bersih yang diperolehi itu. Negeri Johor Kedah Kelantan Terengganu Pahang Melaka Perak Selangor Pulau Pinang Bil. 1. Bahagikan nilai migrasi bersih dengan skala anda untuk memperolehi panjang setiap bar yang akan dilukis nanti. Lihat Jadual nilai migrasi bersih dan panjang setiap bar di sebelah: Jadual : Nilai Migrasi Bersih dan Panjang Setiap Bar.sahaja atau negatif sahaja maka calon boleh memilih untuk melukis graf bar komponen atau graf bar kompaun bergantunglah kepada kesesuaiannya.7cm 11.9 cm 1.5 cm – 1. Skala yang dipilih: 1 CM = 2000 Orang.Migrasi keluar (MK) 26 880 16 266 14 113 9 361 23 635 11 993 35 317 38 536 16 736 Migrasi Bersih (MM – MK) 3 958 3 091 –3 044 5 618 2 322 –2 832 –9 564 22 512 –4 072 Panjang bar 1cm = 2000 org.0 cm .2cm – 2.Migrasi Masuk (MM) 30 838 19 357 11 069 14 979 25 957 9 161 25 753 61 048 12 664 Bil.

1. kesan serta cadangan mengatasi hasil daripada sesuatu bentuk bar yang terhasil. Di peringkat ini calon mestilah berupaya mengadunkan pengentahuan yang dimilikinya dengan kemahiran amali yang dibuat. Peluang pendidikan. Peluang perkerjaan yang luas dan tawaran gaji yang lumayan terutamanya dalam sektor perindustrian dan perkhidmatan khususnya di bandar-bandar besar dalam negeri yang berkenaan. sebab-sebab. b) Mengapakah sesetengah negeri di Pantai Barat Semenanjung Malaysia mengalami kadar migrasi masuk yang tinggi berbanding dengan negeri-negeri di pantai timur dan utara semenanjung. Boleh dibuktikan dengan nama-nama IPTA atau IPTS boleh dibuat perbandingan dengan negeri-negeri lain.berbanding dengan negeri-negeri pantai timur dan utara semenanjung. Bandar yang lebih besar. Sepertimana graf garis. 2. . Faktor sistem pengangkutan. 4. Faktor pemangkin migrasi.Selangor dan Perak. 3. Sistem pengangkutan yang cekap. canggih dan jaringan yang padat akan memudahkan pergerakan. Mengenalpasti dengan tepat negeri di pantai barat yang mempunyai kadar migrasi masuk yang tinggi . Tarikan kemudahan bandar yang begitu banyak di negerinegeri pantai barat berbanding dengan negeri-negeri lain.lebih maju/pesat membangun yang menawarkan pelbagai kemudahan yang menarik.1. Peluang pendidikan tinggi juga lebih luas dan terbuka khususnya di negeri Selangor. Antara sebab-sebab yang boleh dibincangkan ialah: 1. meningkatkan darjah ketersampaian antara negeri-negeri pantai barat dengan negerinegeri yang lain. graf bar juga perlu dianalisis dan ditafsirkan daripada segi polanya.. Sebab-sebab: (Boleh dibincangkan secara perbandingan antara faktor tarikan dan faktor tolakan .cepat.judul isinya masih lagi sama). Jawapannya: 1. Peluang perkerjaan.2 b) Menganalisis dan Mentafsir Graf Bar. Faktor Urbanisasi. Lihat contoh soalan analisis di bawah.

Sebaiknya panjang jejari mestilah sesuai untuk menghasilkan bulatan agar tidak terlalu besar atau terlalu kecil. Langkah 2: Campurkan semua nilai data mengikut sektor bagi tujuan mencari jejari. Terdapat tiga pengiraan penting untuk membina sesebuah carta pai iaitu.1. pilih satu skala yang sesuai yang boleh diguna untuk mengira panjang jejari. Melukis bulatan dengan menggunakan jangka lukis berdasarkan panjang jejari yang telah dikira dan juga menandakan bukaan sudut sektor bagi setiap elemen yang telah dikira dengan menggunakan jangka sudut di dalam bulatan berkenaan. Gerakerja Membina Carta Pai (Rajah Bulatan Berbahagi): Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan kenalpastikan berapa buah carta pai yang perlu dibina berasaskan kehendak soalan. Bahagikan nilai puncakuasa dua yang diperolehi dalam langkah (2) di atas dengan nilai skala yang telah dipilih itu. Langkah 4: Kirakan sudut sektor bagi setiap elemen yang terdapat dalam jadual dengan menggunakan formula berikut: Nilai Bagi Setiap Elemen x 360° Jumlah Keseluruhan Elemen Langkah 5: Membuat plotan.1. pengiraan skala jejari bulatan. Ia terdiri daripada bulatan yang dipecahkan kepada segmen –segmen atau sektor-sektor mengikut nilai sudut yang telah dikira. Nilai jejari boleh dikira dengan menggunakan formula berikut: Jejari = √ jumlah Apabila sudah dipuncakuasaduakan maka nilai yang diperolehi bukan lagi dalam unit biasa tetapi bertukar menjadi UNIT PUNCAKUASADUA. Langkah 3: Berdasarkan nilai puncakuasadua ini.3 a) Membina Carta Pai (Rajah Bulatan Berbahagi). . Carta pai mempunyai beberapa nama seperti Rajah Bulatan Berbahagi dan juga Simbol Bulatan Berkadar. pengiraan sudut sektor dan juga pengiraan peratus sudut sektor.

skala dan petunjuk. 681 898 23. Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas carta. Kumpulan Umur Jumlah Penduduk (‘000) orang 7.264 Bawah 15 tahun 15 .64 tahun Lebih dari 65 tahun Jumlah Berdasarkan jadual 3 di atas siapkan sebuah rajah bulatan berbahagi bagi menunjukkan jumlah penduduk mengikut kumpulan umur di Malaysia pada tahun 2000. Langkah 1: Mengira skala jejari: Formula: √ JUMLAH = √ 23. 684 14. Lihat Contoh 3 di bawah: Jadual 3 di bawah menunjukkan jumlah penduduk mengikut kumpulan umur di Malaysia pada tahun 2000.000 . nilai peratus yang perlu ditulis dalam setiap bukaan sudut sektor dan bukannya nilai sudut berkenaan) Langkah 7: Lorekan atau warnakan setiap sudut sektor dengan lorekan atau warna yang berlainan dan seterusnya lengkapkan carta pai anda dengan tajuk. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk boleh ditulis di bahagian bawah carta pai anda itu.264. (Ingat !.Langkah 6: Mengira peratus setiap sudut sektor dengan menggunakan formula berikut: Nilai Bagi Setiap Elemen x 100% Jumlah Keseluruhan Elemen Nilai peratus ini mestilah dimasukkan ke dalam setiap bukaan sudut sektor bulatan tersebut.

000 2º 898.= 4823.681.681.264.823 CM. (Lihat Jadual di bawah) Kumpulan umur Jumlah Penduduk Sudut Sektor : Formulanya: Nilai x 360º Bawah 15 tahun 7.9º x 23.02% .86% 360º 100 = 63.11% 360º % sudut sektor Formulanya: Nilai sudut sektor x 100% 360º 118.27 unit puncakuasadua Skala Jejari = 1 CM = 1000 unit puncakuasdua = 4823.000 x 360º 23.000 9º 14.000 =227. Langkah 2: Mengira sudut sektor dan peratus sudut sektor.000 =118. 15 – 64 tahun 14.27 ÷ 1000 Panjang jejari = 4.000 =13. Lebih 65 tahun 898.000 x 360º 227.000 Jumlah 7.684.9º 360º 100 = 3.9º x 100 = 33.2º x 23.264.000 x 360º 13.264.684.

Sisipan Konsep • • • Bioteknologi – bermaksud penggunaan teknologi dalam perkembangan pertanian dan pembuatan seperti pembiakbakaan tisu. dan teknologenik. Tanaman monokultur – tanaman sejenis sahaja misalnya padi sawah yang ditanam di atas tapak yang sama yang hanya berbeza mengikut masa seperti tanaman padi sawah dalam musim dan luar musim. pengubahsuian genetik. teknologi transgenik.1 Sektor pertanian Masa 2 Jam (80 Minit) Hasil Pembelajaran Pada akhir pembelajaran pelajar akan dapat. Aras 2 • Menghuraikan pelbagai faktor yang mempengaruhi kegiatan pertanian di Asia pasifik. Aras 1 • Membezakan pelbagai jenis dan ciri sistem pertanian di Asia pasifik. pertanian kepada Aras 4 • Menjelaskan kesan negatif aktiviti pertanian terhadap alam sekitar dan mencadangkan langkah-langkah mengatasinya. Aras 3 • Menjelaskan kepentingan atau sumbangan sektor pembangunan ekonomi dan sosial negara Asia pasifik. dan teknologi nano. Tanaman multikultur – tanaman pelbagai jenis iaitu campuran tanaman padi sawah dengan tanaman lain.TEMA 2: PEMBANGUNAN EKONOMI DAN IMPAK ALAM SEKITAR Tajuk Impak Pembangunan Ekonomi Terhadap Alam Sekitar Subtajuk 2. .

4. 2.1 membekalkan sumber makanan 3.2 Kekurangan tenaga buruh.1 Pertanian pindah 1.1 Iklim 2.0 Masalah yang dihadapi 4.1.4 Membantu ekonomi sampingan 3.2 Kemanusiaan. 4.0 Langkah-langkah memajukan sektor pertanian 5.1.4 Masalah tanah – saiz tanah tidak ekonomik.2 Pendapatan eksport negara 3.4 Teknologi 3.3 Bentuk muka bumi 2.3 Projek pertanian berkelompok 5. kemarau.2.3 Kekurangan modal. ancaman makluk perosak.0 Kepentingan atau sumbangan 3.3 Governan 2.1 Ekonomi 2.4 Perladangan ektensif 2.7 Meluaskan pasaran 3.2 Sosial 2.3 Peluang pekerjaan 3.5 Harga pasaran antarabangsa tidak stabil 4.5 Memperbaiki sistem pengurusan dan pemasaran .2.2. 1.6 Meningkatkan teknologi 3.4 Tingkatkan infrastruktur pertanian 5.8 Memajukan infrastruktur dan pembangunan bandar 4. 4. 4.Isi-isi Pembelajaran 1.0 Jenis dan ciri sistem pertanian.1 Fizikal.3 Pertanian kebun kecil 1.1 Ancaman fizikal – banjir.2 Sistem saliran 2.1 Memajukan bioteknologi 5.2 Wujudkan semula program pembangunan wilayah 5.5 Menambahkan dana/modal 3.6 Masalah teknologi 4.7 Kekurangan pengetahuan moden 4.2 Pertanian sara diri intensif 1.0 Faktor-faktor mempengaruhi.8 Kemiskinan 5. tanah terbiar. 2.2.1. 2.

moa.treasury. 4. 4. 3.3 Kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. 5.my • http://www.agrolink. 6.gov. . 3.5. 7.6 Gangguan kitar hidrologi 6.6 Mempromosikan produk pertanian.jas.2 Amalan pengurusan cekap dan strategik. 2. • http://www. Pelajar berada dalam 2 orang 1 kumpulan. 5.7 Pemanasan setempat.4 Pencemaran udara/jerebu 6. 7. Pelajar menyatakan jenis-jenis pertanian yang terdapat di Malaysia.my/dof/ • http://www. Guru merumus dan memberi soalan latihan yang perlu disiapkan dalam bentuk folio. Guru meminta beberapa kumpulan membentangkan hasil capaian di halaman web berkenaan. Pelajar membentang hasil maklumat yang diperolehi. Guru meminta pelajar mencari maklumat yang terdapat di halaman web sistem pertanian yang terdapat di negara berkaitan dengan. Pelajar mencatit soalan.0 Kesan negatif terhadap alam sekitar 6. 7.3 Pencemaran air 6. Aktiviti murid 1. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Aktiviti guru 1.2 Hakisan dan gerakan jisim 6. 2.sains.5 Kemusnahan ekosistem/biodiversiti 6.0 Langkah mengatasi kesan negatif 7.1 Langkah perundangan – Akta Kualiti Alam Sekitar 1974. Pelajar mendapatkan maklumat dalam halaman web dan mencetak maklumat berkaitan. Guru bertanyakan pelajar jenis-jenis pertanian yang terdapat di negara.1 Perubahan landskap 6. • Faktor mempengaruhi • Sumbangan terhadap sosioekonomi • Masalah-masalah dalam pertanian • Kesan terhadap alam sekitar dan langkah mengatasi. Guru bahagikan kepada beberapa kumpulan kecil dan memberi alamat halaman web.my.

3.banjir. Menyumbang kepada pendapatan eksport negara. (a) meminta pelajar memilih sebuah negara di Asia Pasifik dan memberikan kelebihan sektor pertanian perladangan berbanding sektor pertanian lain.2 Makhluk haiwan perosak. Faktor Fizikal 1. 2. (8 markah) Penilaian Jawapan Soalan ini merupakan soalan langsung dan terdiri daripada tiga bahagian. Faktor Kemanusiaan 2. (8 Markah) Kaji kesan-kesan negatif pembangunan pertanian perladangan terhadap alam sekitar fizikal di negara berkenaan.1 Kemarau. tanah terbiar. 1.3 Masalah tanah – saiz tanah tidak ekonomik. a) Negara yang dipilih ialah Malaysia.Contoh Soalan Soalan 1 Pilih mana-mana sebuah negara di rantau Asia Pasifik. Memajukan infrastruktur dan pembangunan bandar 2markah x 4 isi = 8m + 1m (cth negara) = 9m b) Masalah sektor pertanian perladangan.5 Masalah teknologi c) . Membantu memajukan sektor ekonomi sampingan 4.2 Kekurangan modal.1 Kekurangan tenaga buruh. (9 Markah) b) Jelaskan masalah-masalah yang dihadapi untuk memajukan sektor pertanian perladangan di negara itu. 1. a) Huraikan kelebihan sektor pertanian perladangan berbanding dengan sektor-sektor pertanian yang lain yang ada di negara tersebut. 2. Menyediakan banyak peluang pekerjaan. Antara kelebihan sektor pertanian perladangan berbanding sektor pertanian lain ialah. (b) meminta pelajar menjelaskan masalah sektor pertanian perladangan. 1. 2. 2. (c) pula meminta pelajar mengkaji kesan negatif pertanian ladang terhadapa alam sekitar. 2.4 Harga pasaran antarabangsa tidak stabil 2.

Perubahan landskap Hakisan dan gerakan jisim Pencemaran air Pencemaran udara/jerebu Kemusnahan ekosistem/biodiversiti Gangguan kitar hidrologi Pemanasan setempat.s. 6. 4. 7. 1. 118 – 156. . 3. 2005. 2m x 4 isi = 8m Rujukan Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah. Bab 6 – Sektor Pertanian. Penerbit:Pearson dan Longman. Petaling Jaya.2m x4 isi = 8m c) Kesan-kesan negatif terhadap alam sekitar. 2. Teks Pra U Geografi Manusia STPM. m. 5.

pelancongan dll. Industri sekunder – Industri pembuatan yang menukarkan hasil industri primer kepada barangan siap atau separa siap. sekunder dan tertier.Pengelompokkan industri di satu kawasan yang khas seperti di kawasan perdagangan bebas (FTZ) . Sisipan Konsep • • • • Industri Primier – Industri peringkat pertama berdasarkan industri pemerosesan sumber alam seperti pertanian.perlombongan. Aras 2 • Menjelaskan pelbagai faktor yang mempengaruhi perkembangan sektor industri.telekomunikasi. Aglomerasi Industri . Aras 4 • Menjelaskan kesan negatif aktiviti perindustrian terhadap alam sekitar dan mencadangkan langkah-langkah mengatasinya.2 Sektor Perindustrian Masa 2 waktu (80 Minit ) Hasil Pembelajaran Pada akhir pembelajaran pelajar akan dapat. Aras 1 • Mengenalpasti sektor ekonomi primer. perhutanan dll.TEMA 2: PEMBANGUNAN EKONOMI DAN IMPAK ALAM SEKITAR Tajuk Impak Pembangunan Ekonomi Terhadap Alam Sekitar Subtajuk 2. Industri Tertier – Industri perkhidmatan yang menyediakan pelbagai perkhidmatan kepada pelanggan seperti pengangkutan. Aras 3 • Menjelaskan kepentingan atau sumbangan terhadap sosioekonomi.

5 Pemanasan setempat atau pulau haba bandar.5 Pasaran dan permintaan 2.3 Meluaskan pasaran 3.3 Industri tertier 2.4 Tenaga buruh 2.1 Langkah perundangan – Akta Kualiti Alam Sekitar 1974 5.2 Amalan pengurusan cekap dan strategik.2 Pendapatan negara 3.0 Jenis dan ciri sektor industri. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Aktiviti guru 1. 4.1 Dasar dan polisi kerajaan 2.0 Kesan ke atas alam sekitar 4.1 Pencemaran udara dan jerebu 4.1 Industri primer 1.0 Faktor-faktor mempengaruhi.3 Pencemaran air 4. Guru menunjukkan gambar-gambar yang diambil semasa lawatan di kilang kelapa sawit Ladang Kota Bahagia. 5.0 Langkah mengatasi kesan negatif 5.4 Memajukan industri berkaitan 3. Kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar.4 Kemusnahan hidupan akuatik 4.2 Hujan asid 4.1 Peluang pekerjaan 3.Isi-isi Pembelajaran 1.0 Kepentingan atau sumbangan 3. 2.2 Keupayaan modal 2. . 1.2 Industri sekunder 1.3 Teknologi 2.5 Meningkatn pembangunan infrastruktur.6 Bahan mentah dan sumber kuasa 3.

Kekurangan bahan mentah. Pelajar berada dalam 5 orang 1 kumpulan.bandar. Harga di pasaran antarabangsa. .(3m) b) Faktor penghalang kemajuan. 3. perhutanan dll. Guru meminta pelajar membentangkan hasil perbincangan melalui kaedah forum. ibu negeri dan ibu negara. 4. ( 9 Markah) Penilaian Jawapan Terdiri daripada tiga bahagian. Pelajar menyatakan lokasi kawasan perindustrian yang mereka tahu. Masalah kekurangan modal. Aktiviti murid 1. 1. (a) meminta pelajar membezakan maksud industri primer dan industri sekunder (b) meminta pelajar menghuraikan faktor penghalang kemajuan industri di sebuah negara Asia Tenggara. a) Industri tertier – Industri peringkat pertama berdasarkan industri pemerosesan sumber alam seperti pertanian. (c) pula meminta pelajar mengkaji kesan negatif akibat perindustrian yang tidak mengamalkan konsep pembangunan lestari. b) Huraikan faktor-faktor yang boleh menghalang kemajuan industri perkilangan di sesetengah negara Asia Tenggara . (3m) Industri sekunder – Industri pembuatan yang menukarkan hasil industri primer kepada barangan siap atau separa siap. Guru meminta pelajar menyatakan kawasan industri di daerah. ( 10 Markah) c) Jelaskan kesan-kesan negatif terhadap alam sekitar fizikal akibat aktiviti perindustrian yang tidak mengamalkan konsep pembangunan lestari. 3. Kekurangan tenaga buruh mahir.papan lapis dll.perlombongan. Guru merumus topik perbincangan dan memberi soalan latihan. Contoh Soalan Soalan 2 a) Bezakan ( 6 Markah) maksud industri primer dengan industri sekunder. Cth kilang perabut. 3. Pelajar membincangkan topik yang berkaitan melalui forum dan sesi soal jawab di antara pelajar-pelajar. 2. 2. Pelajar mencatat soalan. 4. 5. Guru bahagikan kepada beberapa kumpulan kecil dan memberi soalan perbincangan.2. 4.

Penipisan lapisan ozon dan kesan rumah hijau. Teks Pra U Geografi Manusia STPM.s. Pencemaran udara 2. 2005. 4 isi x 2m = 8m + ( 1m isi terbaik) = 9m Rujukan Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah. Fenomena hujan asid.3 isi x3m =9m + ( 1m isi terbaik) = 10m c) Kesan-kesan negatif terhadap alam sekitar. 1. Penerbit:Pearson dan Longman. Pemanasan setempat. . Petaling Jaya. m. 4. Bab 11 – Sektor Perkhidmatan. 3. Kemusnahan ekosistem akuatik 6. 267 – 281. Pencemaran air 5.

gua batu kapur dan sebagainya. Aktiviti pelancongan yang paling banyak berkembang di . Aras 1 • Mengenalpasti sektor ekonomi tertier.3 Sektor Pelancongan Masa 2 waktu (80 Minit ) Hasil Pembelajaran Pada akhir pembelajaran pelajar akan dapat. tanah tinggi.TEMA 2: PEMBANGUNAN EKONOMI DAN IMPAK ALAM SEKITAR Tajuk Impak Pembangunan Ekonomi Terhadap Alam Sekitar Subtajuk 2. hutan lipur. tasik. Aras 3 • Menjelaskan kepentingan atau sumbangan terhadap sosioekonomi. pulau. Aras 4 • Menjelaskan kesan negatif aktiviti pelancongan terhadap alam sekitar dan mencadangkan langkah-langkah mengatasinya. Aras 2 • Menjelaskan pelbagai faktor yang mempengaruhi perkembangan sektor industri pelancongan. sungai. Sisipan Konsep a) Ekopelancongan (Eco – Tourism) Aktiviti pelancongan yang berkembang berasaskan sumber semulajadi seperti pelancongan pantai. air terjun/jeram.

. Contohnya di Taman Negara. konsep “home stay” dan lainlain. Kedatangan pelancong untuk mendapatkan rawatan perubatan. Mengalakkan aktiviti pelancongan sambil belajar khususnya dikalangan pelajar sekolah.Tempat-tempat bersejarah . .Pulau-pulau dan taman maritim yang cantik. . Hutan Simpan Belum di Perak. Bagang Lalang Selangor. . . Contohnya pusat-pusat pengajian tinggi. Contohnya di Kedah dan Perlis seperti di kawasan MADA. perkhidmatan hospitality swasta. Pulau Langkawi.Malaysia. Hutan Simpan Endau – Rompin di Pahang. Pusat Sains Negara. c) Pelancongan Kesihatan. b) Pelancongan pertanian ( Agro – Tourism ) Aktiviti pelancongan di kawasan dusun buah-buahan. Cameron Highland dan sebagainya Isi-isi Pembelajaran a) Faktor-faktor mempengaruhi perkembangan kegiatan pelancongan i) Faktor alam sekitar fizikal. Putrajaya.Keindahan flora dan fauna.Dasar kerajaan Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru – 10 Minit ) . Akua – tourism seperti di kawasan ternakan akuakultur.Keindahan kawasan tanah tinggi. perubatan tradisional dan lain-lain. kawasan perkampungan nelayan.Iklim yang sesuai ii) Faktor alam sekitar manusia.Kemudahan prasarana . d) Pelancongan Pendidikan. rawatan pakar.Keindahan persekitaran fizikal seperti pantai dan gua. .Kemudahan pengangkutan dan perhubungan .

a) Huraikan kepentingan sektor pelancongan terhadap pembangunan ekonomi dan sosial negara berkenaan. i) Setiap kumpulan membentangkan hasil perbincangan. Langkah 2: (Diskusi Pelajar – 20 Minit ) a) Pelajar diagehkan kepada beberapa kumpulan untuk membincangkan dua aspek berikut: i) ii) Faktor-faktor yang mempengaruhi sektor pelancongan yang terdapat di Malaysia. ii) Guru bersama dengan kumpulan pelajar lain membuat pembetulan dan penambahbaikan terhadap hasil pembentangan. Langkah 4 ( Rumusan Hasil Pembelajaran – 10 minit) Guru merumuskan setiap langkah pembelajaran di atas dan menyatakan kecapaian objektifnya. Langkah-langkah memajukan sektor pelancongan di Malaysia. [ 8 Markah] . [9 Markah] b) Cadangkan langkah yang boleh diambil untuk memajukan sektor pelancongan di dalam negara berkenaan.a) Guru Memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas. (Nota: Perbincangan mestilah berasaskan prinsip: FHC – Fakta diikuti oleh Huraian dan dilengkapi dengan contoh-contoh yang spesifik) Langkah 3 (Pembentangan Hasil Perbincangan – 40 Minit) b) Pembentangan hasil perbincangan dan penambahbaikan. Contoh Soalan Pilih sebuah Negara di Asia Tenggara. b) Guru menjelaskan tempat-tempat menarik yang terdapat di Malaysia dan menyatakan kepentingan kepada ekonomi negara.

dan ecopelancongan. (a) Meminta pelajar memilih sebuah Negara Asia Tenggara dan memberikan kepentingan sector pelancongan terhadap ekonomi dan social Negara. Membangunkan sumber-sumber setempat yang berpotensi berasaskan konsep agropelancongan. i) ii) iii) iv) v) Mempromosikan produk pelancongan menerusi media. pakej pelancongan yang menarik melalui TDC(Lembaga Penggalak Pelancongan). . Memajukan sistm pengangkutan dan perhubungan. Peluang pekerjaan. menguruskan sisa pelancongan dan memelihara kualiti alam sekitar setempat.c) Huraikan kesan negatif sektor pelancongan terhadap penduduk dan alam sekitar negara berkenaan. Pembangunan di kawasan luar Bandar.(c) Meminta pelajar memberi kesan negative sector tersebut kepada alam sekitar manusia dan alam sekitar fizikal. Masalah Terhadap Persekitaran Fizikal. Perkembangan teknologi dan R&D.akuapelancongan. 2 markah x 4 isi = 8m c) Kesan negatif sektor pelancongan. Menggalakkan perkembangan industri berkaitan. a) Negara yang dipilih ialah Malaysia. Kempen kesedaran seperti langkah menjaga kebersihan.(b) Meminta pelajar mencadangkan beberapa langkah bagi memajukan sector berkenaan. 2 markah x 4 isi = 8m + 1m(cth negara) =9M b) Langkah memajukan sektor pelancongan.arkeopelancongan. Menyediakan kemudahan asas yang mencukupi. [ 8 Markah] Penilaian Jawapan Soalan ini merupakan soalan langsung dan terdiri daripada tiga bahagian.Antara kepentingan sektor pelancongan ialah. i) ii) iii) iv) v) Sumber pendapatan negara.

Perubahan ilkim mikro khususnya suhu di kawasan tanah tinggi. Tanah Tinggi Cameron dan lain-lain. 267 – 281.Fungsi ekosistem hutan seperti habitat. Bab 11 – Sektor Perkhidmatan. Masalah kesesakan di pusat pelancongan popular atau di pintu-pintu masuk utama spt. rantaian makanan pelbagai jenis hidupan. Pencemaran air laut. m. Gangguan terhadap ekosistem daratan.i) ii) iii) iv) Hakisan di kawasan tanah tinggi dan pinggir pantai akibat pembinaan hotel. Penerbit:Pearson dan Longman. Tanah Tinggi Genting.s. Pendedahan dan penyerapan budaya barat. sungai dan tasik akibat penyaliran sisa kumbahan. Teks Pra U Geografi Manusia STPM. Masalah wabak penyakit atau penularan penyakit yang cepat berjangkit yang dibawa oleh pelancong. . 2 markah x 4 isi = 8m Rujukan Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah. Petaling Jaya. Kuala Perlis. Masalah Terhadap Persekitaran Manusia. membekalkan oksigen dan mengimbangi CO2 akan terganggu. i) ii) iii) Pencemaran budaya di kalangan penduduk tempatan. resort padang golf dan sebagainya. 2005.

Aras 3 • Mentafsir data dan carta pai.peratus dan sudut.TEMA 2: PEMBANGUNAN EKONOMI DAN IMPAK ALAM SEKITAR Tema Pembangunan Ekonomi dan Impak Alam Sekitar Tajuk 2. Aras 2 • Membina carta pai mengikut kaedah/format sebenar.4 Kemahiran Amali Subtajuk Membina dan mentafsir carta pai/rajah bulatan berbahagi Masa 2 waktu (80 Minit ) Hasil Pembelajaran Pada akhir pembelajaran pelajar akan dapat. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru – 20 Minit ) . b) Mentafsir dan menganalisis data. Isi-isi Pembelajaran a) Mempersembahkan data pelancongan dalam bentuk carta pai. Aras 1 • Mengenalpasti kaedah mendapatkan nilai jejari.

peratus dan format melukis carta pai. 329 176. 802 33. b) Guru menjelaskan kaedah-kaedah pengiraan jejari. Langkah 2 ( Mentafsir dan Menganalisis Data Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) mengikut sektor ekonomi di Malaysia – 50 Minit) a) Guru mengedarkan data keluaran dalam negara kasar(KDNK) di mengikut sektor ekonomi dan pelajar dibantu untuk: i) ii) vi) vii) viii) Malaysia Mengenalpasti pola dan aliran perdagangan. sudut. 635 . Melukis carta pai. 1990 .a) Guru memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas. 267 27. 337 23. 230 77. 830 71. sudut dan jejari.2000 Sektor Ekonomi Sektor Primer Sektor Sekunder Sektor Tertiar Jumlah Keluaran Dalam Negara Kasar (RM: Juta) Tahun 1990 Tahun 2000 22. Contoh Soalan Jadual 4 menunjukkan Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) mengikut sektorsektor ekonomi di Malaysia pada tahun 1990 hingga 2000. Mengira peratus. Jadual 4: Keluaran Dalam Negara Kasar (RM: Juta) mengikut sektor-sektor ekonomi di Malaysia. Menganalisis sebab. 496 79. Meramalkan kesan jangka panjang sebagai satu kajian masa depan (KMD) Langkah 3 ( Rumusan Hasil Pembelajaran – 10 minit) Guru merumuskan setiap langkah pembelajaran di atas dan menyatakan kecapaian objektifnya.

Terdapat dua jenis carta pai iaitu carta pai separa bulatan dan carta pai bulatan penuh. Konsep: Carta Pai atau Rajah Bulatan Berbahagi dikenali juga sebagai rajah bulatan berkadar yang merujuk kepada bulatan yang dipecahbahagikan mengikut sektor-sektor tertentu. Sebaiknya panjang jejari mestilah sesuai untuk menghasilkan bulatan agar tidak terlalu besar atau terlalu kecil. Bahagikan nilai puncakuasa dua yang diperolehi dalam langkah (2) di atas dengan nilai skala yang telah dipilih itu. Jika carta pai separa bulatan calon perlu darab dengan 180° manakala carta pai bulatan penuh calon perlu darab dengan 360°. pilih satu skala yang sesuai yang boleh diguna untuk mengira panjang jejari.a) Berdasarkan jadual 4. Gerakerja Membina Carta Pai (Rajah Bulatan Berbahagi): Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan kenalpastikan berapa buah carta pai yang perlu dibina berasaskan kehendak soalan. Nilai jejari boleh dikira dengan menggunakan formula berikut: Jejari = √ jumlah Apabila sudah dipuncakuasaduakan maka nilai yang diperolehi bukan lagi dalam unit biasa tetapi bertukar menjadi UNIT PUNCAKUASADUA. siapkan sebuah Rajah Bulatan berbahagi bagi menunjukkan perubahan keluaran dalam negara kasar mengikut sektor-sektor ekonomi di Malaysia antara tahun 1990 hingga 2000. Langkah 2: Campurkan semua nilai data mengikut sektor bagi tujuan mencari jejari. Langkah 4: Kirakan sudut sektor bagi setiap elemen yang terdapat dalam jadual dengan menggunakan formula berikut: . Penilaian Jawapan a) Membina Rajah Bulatan Berbahagi. Langkah 3: Berdasarkan nilai puncakuasadua ini.

s. 267 – 281. 2005. Bab 11 – Sektor Perkhidmatan.Nilai Bagi Setiap Elemen x 360° Jumlah Keseluruhan Elemen Langkah 5: Membuat plotan. nilai peratus yang perlu ditulis dalam setiap bukaan sudut sektor dan bukannya nilai sudut berkenaan) Langkah 7: Lorekan atau warnakan setiap sudut sektor dengan lorekan atau warna yang berlainan dan seterusnya lengkapkan carta pai anda dengan tajuk. Teks Pra U Geografi Manusia STPM. Petaling Jaya. Langkah 6: Mengira peratus setiap sudut sektor dengan menggunakan formula berikut: Nilai Bagi Setiap Elemen x 100% Jumlah Keseluruhan Elemen Nilai peratus ini mestilah dimasukkan ke dalam setiap bukaan sudut sektor bulatan tersebut. m. Sila rujuk Rajah Bulatan Berbahagi yang telah disiapkan di sebelah. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk boleh ditulis di bahagian bawah carta pai anda itu. Rujukan Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah. Melukis bulatan dengan menggunakan jangka lukis berdasarkan panjang jejari yang telah dikira dan juga menandakan bukaan sudut sektor bagi setiap elemen yang telah dikira dengan menggunakan jangka sudut di dalam bulatan berkenaan. skala dan petunjuk. . (Ingat !. Penerbit:Pearson dan Longman. Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas carta.

strategi serta tindakan atau program pembangunan yang perlu dan boleh dilaksanakan bagi mengurangkan ketidakseimbangan pembangunan antara wilayah-wilayah.Mentakrif konsep transformasi desa 2. dasar-dasar mengenai pembangunan wilayah telah dirancang dan dilakasanakan oleh governan (kerajaan) menerusi pelbagai agensinya. . B. Di Malaysia. Konsep Transformasi Desa Program pembangunan yang dilaksanakan bagi mengurangkan ketidakseimbangan pembangunan antara wilayah-wilayah.Mengetahui dasar dan strategi pembangunan desa Isi-Isi Pembelajaran A. Di Malaysia. Dasar Dan Strategi Pembangunan Desa Dasar biasanya dimaksudkan sebagai satu set keputusan tentang matlamat. pelajar akan dapat: 1.TEMA 3: TRANFORMASI DESA DAN PERBANDARAN Tema Tranformasi Desa Dan Perbandaran Tajuk Tranformasi Desa Sub Tajuk Konsep Transformasi Desa Hasil Pembelajaran Diakhir pembelajaran.

dasar-dasar mengenai pembangunan wilayah telah dirancang dan dilakasanakan oleh governan (kerajaan) menerusi pelbagai agensinya. Di antara strategi atau program pembangunan yang telah dan sedang diambil bagi mengurangkan jurang pembangunan yang tidak seimbang ialah: 1.Program pembangunan insitu. Menekankan pembangunan fizikal desa seperti penyediaan kemudahan asas yang lengkap dan sempurna; bekalan elektrik, air, jalan raya, telekomunikasi, penyediaan rumah rakyat menerusi Program perumahan rakyat termiskin (PPRT) serta menyediakan pusat-pusat pertumbuhan ekonomi desa dan pasaran hasil desa. Di bawah projek pembangunan insitu ini sesetengah kawasan desa yang berpotensi dipilih secara khusus dan dinaik taraf menerusi projek desa wawasan seperti desa tani. Selain itu kemudahan fizikal pertanian seperti Rancangan Pengairan Muda dan Kemubu dijadikan sebagai projek asas untuk memajukan sektor pertanian desa khususnya padi sawah. Dengan adanya kemudahan asas yang cukup ini maka penduduk desa tidak perlu lagi berhijrah ke tempat lain untuk memperbaiki taraf dan kualiti hidup mereka. Strategi pembangunan insitu dibentuk khan untuk membaik pulih serta memodenkan kampung-kampung tradisional. Agensi kerajaan tertentu telah ditugaskan untuk membangunkan kawasan-kawasan yang telah dikenalpasti. Dalam konteks ini pendekatan bersepadu (Integrated Rural Development – IRD) telah digunakan dan semua kemudahan asas/infrastruktur yang diperlukan untuk memajukan kawasan desa berkenaan disediakan oleh kerajaan seperti jaringan pengangkutan, sistem tali air, rangkaian pemasaran, pusat penyebaran pertanian, bekalan air, elektrik dan lain-lain lagi yang diselaraskan oleh pelbagai agensi kerajaan yang dibentuk. Terdapat dua jenis program pembangunan insitu yang dilaksanakan di Malaysia. Pertama ialah untuk kawasan penanaman padi seperti di kawasan MADA (Kedah) dan KADA (Kelantan), Projek Tali air dan pertanian daerah Besut, Terengganu serta projek pertanian Barat Laut, Selangor. Kedua ialah untuk kawasan bukan penanaman padi seperti projek Pembangunan Integrasi Pertanian Johor Barat, Pahang Barat dan Negeri Sembilan Timur yang mengusahakan tanaman getah, kelapa sawit, kelapa buah-buahan serta nanas. 2. Program Pembangunan Pertanian Development Programme – IADP). Bersepadu (Integrated Agricultural

IADP ialah satu pakej pembangunan yang bersifat “kesepaduan” yang menggabungjalinkan segala resos, tenaga, sumber berpotensi dan agensi bagi memajukan sektor pertanian luar bandar dan seterusnya membasmi kemiskinan desa. Diantara strategi yang terlibat di bawah IADP ialah seperti program pembangunan tanah pertanian, kepelbagaian tanaman, program penanaman semula dan juga penyatuan saiz dan skel tani yang tidak ekonomik dibawah rancangan mini estet (pertanian berkelompok). Satu ciri penting IADP ialah menyelaras dan mengintegrasikan agensi

pembangunan yang selama ini beroperasi secara berasingan dan bertindan lapis. Fungsi agensi pembangunan seperti RISDA, FAMA, MAJUTERNAK, MAJUIKAN, LPP, MARDEC, MARDI, MADA, KADA, LKW dan lain-lain telah diselaraskan, disusun semula dan disepadukan secara menyeluruh agar karenah birokrasi yang boleh melambatkan program pembangunan untuk petani diminimakan.

Justeru itu bermula dengan Rancangan Malaysia ke 2, IADP telah dijadikan sebagai strategi utama rancangan pembangunan luar bandar Malaysia di bawah Kementerian Pembangunan Luar Bandar bagi tujuan mengatasi kemiskinan dan seterusnya menyeimbangan jurang pembanguna antara bandar dengan luar bandar. Objektif IADP adalah seperti berikut: i) ii) iii) iv) v) Meningkatkan pengeluaran pertanian dan seterusnya pendapatan dikalangan pekebun kecil. Memodenkan sektor pertanian luar bandar melalui penggunaan teknologi moden yang sesuai, sistematik dan efisyen. Memperbaiki sistem perkhidmatan pengembangan pertanian di luar bandar. Memodenkan kehidupan petani luar bandar dengan menggalakkan mereka menceburkan diri dlam sektor perniagaan tani. Membentuk sikap petani supaya mereka berkerja secara berkumpulan, sistematik, berjadual dan teratur dengan memperbaiki sistem institusi pertanian dan penyebaran info pertanian yang moden. Jadual: Projek pembangunan pertanian di bawah IADP Malaysia, 1992.
Nama Projek/ Kawasan terlibat MADA 1 dan 2 KADA 1 Besut Barat Laut Selangor Krian. Negeri Sembilan Tahun perlaksanaan 1965 - 1987 1967 - 1973 1971 - 1978 1978 - 1985 1979 - 1987 1981 - 1987 Keluasan (Hektar) 121 281 57 222 14 175 100 073 30 613 513 000 Tanaman utama Padi Sawah Padi sawah Padi sawah,getah,dusun buah-buahan ,kelapa. Padi sawah, kelapa,koko dan kopi Padi sawah, getah,kelapa,kelapa sawit, dusun buahan. Padi, getah, dusun buahan dan kelapa sawit Sumber kewangan Bank Dunia Bank Dunia ADB Bank Dunia Bank Dunia ADB

Pahang Barat Perak Utara Terengganu Utara

1983 - 1990 1986 - 1993 1986 - 1990

2 270 000 1 218 030 436 600

Getah, padi, kelapa sawit dan dusun buahan Getah, padi, tanaman campuran, kelapa sawit Padi, getah,akuakultur ,ternakan dan tembakau

ADB Bank Dunia Bank Dunia

Di bawah IADP ini Program reformasi tanah pertanian amat dititikberatkan. Misalnya projek pertanian berkelompok/mini estet yang dijalankan oleh agensi yang berkaitan, memajukan sektor kebun kecil yang tidak produktif, mengusahakan tanah terbiar dengan tanaman komersial yang boleh diuruskan secara sistematik bagi tujuan menambahkan pendapatan perkapita penduduk luar bandar. Dalam konteks reformasi tanah pertanian ini agensi-agensi kerajaan tertentu telah diberi tanggungjawab dan telahpun berjaya menainkan peranannya. Misalnya RISDA yang bertanggungjawab memajukan pekebun kecil getah serta FELCRA yang bertanggungjawab menyatu dan memulihkan tanah persekutuan. Kebun-kebun kecil yang berselerak dan tidak produktif akan disatukan di bawah pengurusan mini estet yang lebih ekonomi dan terurus. Dengan itu pendapatan perkapita pekebun akan meningkat sekaligus taraf hidup penduduk luar bandar dapat dipertingkatkan. 3. Penyelerakkan/penyebaran industri ke desa. Kawasan desa yang berpotensi dikenalpasti dan dibina kilang pembuatan atau pemerosesan, kerajaan juga menyediakan zon industri bebas cukai (FTZ) di kawasan luar bandar yang lengkap dengan kemudahan asas dan insentif untuk menarik pelabur membina cawangan industrinya. Di kawasan FTZ pelabur diberikan taraf perintis antara 5 hingga 10 tahun. Dengan adanya usaha ini maka tumpuan pembangunan industri tidak di kawasan bandar atau jaluran pantai barat semenanjung sahaja. Kini penyebaran industri perkilangan sudah memasuki ke koridor industri pantai timur khususnya di negeri Pahang dan Terengganu di samping di kawasan rancangan pembangunan wilayah pertanian seperti di wilayah JENGKA sendiri telah didirikan kilang elektronik (ALPS). Untuk memastikan dasar penyelerakan industri dari bandar ke luar bandar ini berjaya maka pihak kerajaan telah menyediakan infrastruktur fizikal dan sosial seperti kemudahan jalanraya, landasan keretapi, bekalan air, bekalan tenaga elektrik, kemudahan pelabuhan, kemudahan telekomunikasi dan sebagainya khususnya di kawasan FTZ. Terdapat juga usaha promosi dan kerjasama yang erat antara kerajaan persekutuan dan kerajaan negeri dalam usaha menempatkan industri perkilangan di kawasan luar bandar di negeri masing-masing. Dengan adanya penyelerakan industri

berskala besar seperti industri pembuatan, pemerosesan dan pemasangan di wilayah mundur ini maka secara tidak langsung ia akan dapat mempercepatkan pembangunan di wilayah mundur/kawasan luar bandar berkenaan. Selain daripada itu pada masa yang sama peralihan tumpuan industri dari kawasan bandar ke kawasan luar bandar atau pinggir bandar akan dapat memperlahankan kadar perindustrian di kawasan yang telah sedia maju. Dengan cara ini keseimbangan pembangunan antara kawasan/wilayah boleh dicapai pada masa hadapan.

3. Rancangan Pembangunan Wilayah (RPW) secara khusus. Rancangan Pembangunan Wilayah (RPW) adalah satu strategi pembangunan secara khusus di wilayah yang dikenalpasti mundur yang diletakkan di bawah agensi perlaksanaannya yang tersendiri. Di bawah RPW strategi penjanaan sumber alam dan pembangunan tanah baru merupakan usaha-usaha utama yang telah dilaksanakan oleh kerajaan disekitar tahun 1970-an. Di antara contoh RPW yang telah diperbadankan dan mempunyai autonomi secara khusus untuk memajukan wilayah mundur ialah seperti Lembaga Kemajuan Wilayah (LKW) JENGKA,KETENGAH,KESEDAR,KEJORA, KEDA,PERDA,DARA dan lain-lain lagi. Di dalam kawasan RPW ini terdapat tiga sumber alam yang perlu dijanakan sepenuhnya secara sistematik dan optima iaitu pertama sumber tanah yang subur untuk ditanam dengan tanaman getah dan kelapa sawit secara perladangan, ke dua sumber hutan untuk dibalak dan ke tiga sumber galian yang ada yang boleh dilombong. Daripada ketiga-tiga jenis sumber ini sumber tanah merupakan sumber utama yang telah dibangunkan dengan sektor pertanian perladangan. Namun begitu sebelum sumber tanah dibangunkan, sumber hutan terlebih dahulu dibalak. Ini kerana sebahagian besar RPW melibatkan kawasan hutan dara. Di antara contoh Rancangan Pembangunan Wilayah (RPW) secara khusus yang melibatkan pembangunan tanah baru yang telah dilaksanakan antara tempoh 1966 hingga 1994 ialah seperti jadual di bawah: Program Pembangunan Wilayah secara khusus di Malaysia (1966 – 1994) Program Rancangan Pembangunan Wilayah (RPW) JENGKA DARA KEJORA KETENGAH KESEDAR Lokasi mengikut negeri Pahang Pahang Tenggara Johor Tenggara Terengganu tengah Kelantan Selatan Tahun perlaksanaan 1972 1972 1972 1973 1978

Kawasan luar bandar yang dibandarkan ini akan bertindak sebagai pusat pertumbuhan ekonomi wilayah baru dan pada masa yang sama mampu mengekang aliran migrasi desa ke bandar-bandar besar sahaja. i. Di kawasan luar bandar mungkin terdapatnya pekan-pekan yang berpotensi untuk dimajukan dan dijadikan sebagai bandar kecil atau bandar bersaiz sederhana. Perindustrian Desa Kedah Pulau Pinang. Walaupun perkembangan dan pembangunan di bandar-bandar baru ini agak perlahan. Dengan adanya bandar-bandar baru ini juga ia telah menjadi pusat pertumbuhan ekonomi wilayah berkenaan. Bandar Muazam Shah bagi Wilayah Dara dan juga bandar Al-Muktafi Billah Shah bagi wilayah Ketengah. Kawasan-kawasan pembangunan wilayah yang terletak di pedalaman dan jauh daripada bandar utama dalam sesebuah negeri turut diwujudkan bandar-bandar baru bagi tujuan memberikan kemudahan-kemudahan pembandaran kepada penduduk sekitarnya yang agak jauh untuk diperolehi di bandar-bandar utama . ii. Bandar Permaisuri di Setiu Terengganu dan juga Bandar Jerteh di Besut Terengganu. 1983 1983 Dasar kerajaan membandarkan kawasan luar bandar mempunyai tiga matlamat besar iaitu . Mewujudkan bandar baru di kawasan pembangunan wilayah. Strategik membandarkan kawasan luar bandar ini sebenarnya bergabungjalin dengan strategi penyelerakan industri dan juga program pembangunan wilayah di kawasan pertanian.KEDA PERDA 4. tetapi sekurang-kurangnya ia dapat memenuhi beberapa keperluan penduduk sekitar yang agak sukar diperolehi dari bandar-bandar besar yang lain yang letaknya agak jauh. Program pembinaan bandar-bandar baru ini mulai dilaksanakan awal tahun 1970-an serentak dengan penubuhan Lembaga Kemajuan Wilayah (LKW). Dengan memajukan pekan-pekan ini sudah tentunya kawasan desa yang terpinggir juga boleh menikmati kemudahan pembandaran. Antara pekan-pekan kecil yang dimaju dan dinaikkan taraf menjadi bandar ialah seperti Bandar Maran di Pahang.Pertama untuk menggiatkan/mencergaskan pembangunan ekonomi di kawasan yang masih lembab. kedua melegakan kesesakan di kawasan bandar raya yang sudah padat dan tebu bina dan ke tiga mengimbangi pembangunan antara kawasan khususnya antara wilayah bandar yang sudah maju dengan luar bandar yang masih mundur. Membandarkan Pekan-Pekan Berpotensi. Antara bandar-bandar baru yang diwujudkan di kawasan pembangunan wilayah ialah Bandar Jengka bagi wilayah Jengka. Pembandaran Kawasan luar bandar dilaksanakan menerusi strategi-strategi berikut:. Di Pahang misalnya pihak kerajaan negeri telah memperkenalkan konsep “Pembandaran .

Bandar Gebeng dan Peramu di Pahang serta Mersing Johor. Melalui dasar penyelerakan industri ke luar bandar. Kemudahan Sosial Untuk meningkatkan lagi pembangunan ekonomi wilayah mundur kerajaan juga membantu memperbaiki taraf sosial penduduk.kewangan dan bank. pengangkutan dan perhubungan. Di Pantai Timur Semenanjung pula. Oleh itu bandar-bandar baru diwujudkan untuk kemudahan pekerjanya.kawasan penempatan yang tersusun dan sebagainya. Utara Kedah. Sebagai contoh di laluan utama Kuantan . Misalnya bandar baru Nilai di Negeri Sembilan.kemudahan bandar dan sebagainya. Mewujudkan Bandar Industri.perumahan. IPT di luar bandar. Pekan-pekan berpotensi yang terletak di persimpangan jalan-jalan utama akan dimajukan dan dimodenkan dengan industri. Sebagai contoh universiti –universiti tempatan atau cawangan universiti yang baru dibuka dilokasikan di kawasan luar bandar.Lebuh Raya Tun Razak dan juga Bandar Baru Mentakab di persimpangan Mentakab. peniaga kecil serta usahawan IKS yang terpinggir dengan memberikan bantuan modal/kredit. petani. Kemajuan industri bergantung kepada kemudahan pembandaran yang ada di sekitarnya seperti kemudahan pamasaran.Simpang”. Seperti kemudahan pendidikan menengah. Dengan terbinanya kawasan perindustrian sudah tentu memerlukan kemudahan asas dan prasarana yang setanding dengan kawasan bandar yang sudah maju. Selain itu kerajaan juga sentiasa membantu golongan nelayan. Dengan adanya IPT diluar bandar ini maka faedah ilmu dan peluang pekerjaan akan dapat dinikmati bersama oleh penduduk luar bandar berkenaan. Melalui perkembangan industrilah penduduk akan bertambah yang akhirnya menyokong kepada kemajuan bandar. naik taraf kemudahan kesihatan. UiTM cawangan Kelantan di letakkan di daerah Machang dan UiTM cawangan Terengganu diletakkan di daerah Dungun. kerajaan telah menggalakkan pelaburan industri ke kawasan-kawasan luar bandar yang berpotensi. melalui projek koridor industri yang ke dua di Malaysia yang menyambungkan kawasan industri Pengkalan Chepa Kelantan hingga ke Mersing Johor diharap akan dapat melahirkan bandar-bandar baru industri seperti Batu Rakit dan Kerteh di Terengganu. khidmat nasihat serta bimbingan yang berterusan. UiTM cawangan Pahang diletakkan di wilayah JENGKA. Sebagai contoh kerajaan telah memajukan industri kecil dan sederhana (IKS) di desa di bawah skim kredit mikro.Kuala Lumpur akan tumbuh bandar-bandar industri seperti MEC CITY di persimpangan Gambang . Misalnya UUM di letakkan di Sintok. iii.perkhidmatan pengangkutan. kemudahan reakreasi dan sebagainya mengikut keperluan penduduk setempat. iv. Begitu juga maju atau mundurnya sesebuah bandar itu amat bergantung kepada pembangunan perindustrian kawasan tersebut. Contoh Soalan: . Dalam hal ini industri dan bandar memang tidak boleh dipisahkan.

bandar Seremban dan Taiping berkembang berasaskan sumber bijih timah. ( 5 Markah) Pilih sebuah negara di Asia Pasifik. Perkembangan pesat penduduk dan pembangunan ekonomi moden yang dijalankan akhirnya beransur-ansur mengubah desa dan petempatan perlombongan berkenaan menjadi sebuah bandar.ekonomi dan sosial akan dialirkan ke kawasan desa berkenaan khususnya oleh penjajah Inggeris. Sebagai contoh migran-migran Cina. Sebagai contoh Bandar Kertih di .a) b) Apakah yang dimaksudkan dengan “Pembangunan yang tidak seimbang”?.petempatan. i) Nyatakan keadaan ketidakseimbangan pembangunan yang berlaku di dalam negara berkenaan. Pada masa kini pula terdapat beberapa buah bandar baru yang wujud akibat adanya potensi sumber alam yang ada di kawasan berkenaan. ( 5 Markah) ii) Jelaskan langkah-langkah yang telah dan sedang diambil oleh negara berkenaan bagi memajukan wilayah-wilayahnya yang mundur (15 Markah) TEMA 3: TRANFORMASI DESA DAN PERBANDARAN Tema Tranformasi Desa Dan Perbandaran Tajuk Tranformasi Desa Sub Tajuk Proses Perubahan Desa Hasil Pembelajaran Diakhir pembelajaran. Banyak petempatan luar bandar/desa telah berubah menjadi bandar disebabkan oleh adanya sumber-sumber alam yang berharga di tempat berkenaan. Proses Perubahan Desa 1. Ini akan menarik penduduk dari luar berhijrah ke tempat tersebut demi merebut segala peluang yang ada. Proses transformasi desa ini berlaku sejak abad ke 19 lagi. Ini kerana apabila adanya sumber alam yang berharga maka manusia akan meneroka dan mengeksploitasinya.Proses perubahan desa A. pelajar akan dapat: 1. Misalnya bandaraya Kuala Lumpur. Pada masa yang sama pembangunan infrastruktur. Potensi sumber alam yang ada di sesebuah desa .Ipoh.

Kuala Berang untuk Ulu Terengganu dan bandar Gerik untuk Ulu Perak. Faktor Perkembangan Ekonomi Moden. Persinggahan/Stesyen: Bandar Gemas (Keretapi). Perdagangan dan pelabuhan: Bandar-bandar seperti Pulau Pinang dan Kelang yang berasal daripada petempatan desa /petempatan nelayan pantai telah berkembang menjadi bandar pelabuhan yang pesat membangun kerana lokasinya yang strategi di laluan perdagangan timur dengan barat/perairan Selat Melaka. Melaka berkembang pesat kerana kedudukannya di laluan lebuh raya Utara – Selatan (PLUS). Begitu juga dengan bandar Ayer Keroh. Boleh dikatakan hampir ke semua bandar-bandar di Malaysia yang berasal daripada petempatan desa.bandar Muazam Shah untuk Wilayah Dara dan bandar Muktafi . Seperti bandar Gua Musang untuk Ulu Kelantan. 2. Tujuan untuk pembangunan wilayah yang baru dibuka: Misalan bandar Pusat Jengka untuk Wilayah Jengka. perindustrian dan sebagainya. Misalnya: Tujuan untuk memajukan penduduk luar bandar sekitar.perkhidmatan.Misalnya sektor perniagaan. Bandar Kuah di Langkawi berkembang kerana potensi pelancongan yang wujud di Kepulauan Langkawi itu. Keadaan ini akan membuka banyak peluang ekonomi dan perniagaan yang menjadi rebutan penduduk. Pada zaman dahulu ia adalah sebuah kampung tradisional/pekan yang akhirnya berubah menjadi bandar kerana lokasinya sebagai tempat persinggahan orang ramai (transit). Faktor Polisi kerajaan: Melalui pelbagai cara dan tujuan kerajaan telah mengubah dan membangunkan kawasan petempatan luar bandar yang tertentu menjadi bandar. Petempatan luar bandar/desa yang berpotensi akan dimajukan dan dibangunkan menjadi bandar kecil atau bandar sederhana yang berfungsi sebagai pusat-pusat pertumbuhan sosio-ekonomi sokongan/pelengkap kepada bandar-bandar yang sedia ada. Bandar Kuah berkembang dari sebuah pengkalan perikanan kepada bandar yang menjadi pintu masuk pelancong ke Langkawi. Sesebuah desa boleh berkembang menjadi bandar apabila sektor ekonomi moden yang ada di desa tersebut berkembang pesat.Terengganu telah berubah dari sebuah kampung nelayan tradisional kepada bandar industri moden kerana penemuan sumber petroleum dan gas asli di perairan Terengganu yang menjadikan Kertih sebagai pusat pemerosesan gas asli utama serta adanya beberapa jenis kilang pemerosesan yang beroperasi di kawasan itu.Johor Baharu(Stesyen terakhir di selatan). 3. Bandar Gerik (Lebuh-raya timurbarat). Pelbagai kemudahan seperti jeti untuk feri berlabuh dan hotel bertaraf antarabangsa telah dibina di bandar Kuah.

pejabat tanah. Manakala bandar itu pula menjadi pasaran untuk penduduk luar bandar menjual hasil pertanian dan penternakan mereka. mahkamah. c) Wujudnya pergerakan ulang alik penduduk desa ke bandar yang mungkin terdiri daripada pekerja. Hubungan berfungsi ini begitu kukuh terutama sekali apabila kita mengkaji dalam konteks bandar kecil atau bandar sederhana yang dikelilingi oleh kawasan desa sekitarnya sehingga pembangunan ekonomi dan sosial di antara kedua-duanya bergerak seiringan dan segandingan. hospital/pusat kesihatan dan sebagainya. 4. bank. jalan air (sungai ) dan lainlain lagi.Billah Shah untuk wilayah Ketengah. jalan keretapi. Saling Interaksi Desa – Bandar. Terdapat beberapa bukti yang boleh dikemukakan berkaitan dengan wujudnya saling hubungan antara bandar dengan kawasan desa sekitarnya. Bandar bergantung kepada luar bandar untuk memperolehi bekalan makanan kepada penduduk bandar dan juga memperolehi bekalan bahan mentah untuk industri perkilangan yang beroperasi di sesebuah bandar . . peniaga dan juga pembekal barangan dan perkhidmatan. b) Wujudnya sistem dan jaringan pengangkutan antara bandar dengan kawasan desa sekitar seperti sistem jalan raya. Antara desa sekitar dengan bandar sebenarnya wujud keadaan saling bergantung yang tidak boleh dipisahkan. Contoh Soalan Berdasarkan kepada sebuah bandar kecil (10 000 – 30 000 orang penduduk) yang telah anda kaji di lapangan. perikanan dan kraf tangan. e) Wujudnya beberapa agensi perkhidmatan atau pusat-pusat perkhidmatan kepada penduduk desa seperti pejabat daerah. d) Wujudnya rangkaian pasar malam dan pasar tani yang membuktikan kawasan bandar menjadi pasaran barangan dan hasil desa samada hasil pertanian. Pembinaan bandar-bandar baru ini mungkin berasal daripada tapak petempatan luar bandar/desa yang ada di situ atau ia juga turut melibatkan pembangunan petempatan luar bandar yang ada disekitarnya ke arah ciri-ciri kebandaran. Antara bukti-bukti yang lazim ialah: a) Wujudnya rangkaian kedai runcit di desa-desa yang mana keperluan barangan pekedai itu dibekalkan oleh pembekal dari bandar yang ada di sekitar mereka. pejabat pos. Selain itu sesebuah bandar juga berperanan membekalkan keperluan barangan dan perkhidmatan kepada penduduk sekitarnya. pejabat agama.

Perluasan saiz Bandar c. pelajar akan dapat: 1.Mentakrifkan maksud perbandaran 2. Ia meliputi 4 aspek berikut: a.Perubahan cara hidup dari tradisional kepada nilai dan gaya hidup moden 2. (8 Markah) c) Pilih satu sahaja aktiviti manusia yang dijalankan di bandar tersebut dan terangkan bagaimana aktiviti itu memberikan kesan negatif kepada alam sekitar fizikal kawasan berkenaan.a) Nyatakan secara ringkas.Menjelaskan taburan Bandar Sisipan Konsep 1.Menghuraikan perkembangan Bandar diMalaysia 3. fungsi-fungsi utama yang terdapat di bandar itu.Perubahan struktur dan kegiatan ekonomi dari kegiatan ekonomi tradisional kepada ekonomi moden d.Pertambahan jumlah dan peratusan penduduk bandar b. (11 Markah) TEMA 3: TRASFORMASI DESA DAN PERBANDARAN Tema Transformasi Desa Dan Perbandaran Tajuk Bandar dan Perbandaran Sub Tajuk Pengertian Bandar dan Perbandaran Hasil Pembelajaran Pada akhir pengajaran dan pembelajaran. Bandar Primat .Menghuraikan faktor-faktor perbandaran 4. Maksud perbandaran Perbandaran atau Urbanisasi bermaksud proses perubahan sesuatu kawasan daripada luar Bandar kepada bandar.( 6 Markah) b) Terangkan fungsi-fungsi di bandar tersebut yang dapat membantu memajukan kawasan desa sekitarnya.

Perbandaran pada zaman penjajah c. Bandar baru Selayang. Bandar Baru Petempatan yang bercirikan Bandar yang dirancang dan dibangunkan di kawasan luar Bandar.Bandar terbesar di sesebuah negara yang saiz penduduk berganda-ganda berbanding Bandar kedua.Perbandaran selepas tahun 1970-an e.Perkembangan ekonomi moden c. Bayan Baru bagi Pulau Pinang. 5.Ia mempunyai pemusatan dan kepelbagaian fungsi. Subang Jaya.Perbandaran awal ( Abad ke-15 ) b.Maksud Perbandaran 2. Senawang bagi Seremban. dasar dan rancangan kerajaan d. Contoh: Petaling Jaya bagi Kuala Lumpur. 3. Contoh:Bangkok di Thailand.Faktor-faktor perbandaran a.Ia masih berhubung secara langsung dan berada di bawah lingkungan pengaruh Bandar induk. Mexico City di Mexico. Contoh: Bandar Jengka dan Muadzam Shah di Pahang.Termasuk Bandar baru di pinggir Bandar seperti Bandar baru Ampang. Konurbasi Bandar Proses pergabungan dan percantuman pinggir bandar dengan pinggir bandar lain di kawasan berdekatan.Faktor politik. 7. Metropolis Perkembangan sesebuah bandaraya sehingga mempunyai penduduk melebihi satu juta. Bandar satelit Bandar baru yang di bina khas tidak jauh dari Bandar utama. 4. Kawasan Megalopolis biasanya mempunyai penduduk melebihi 10 juta orang 6.Perbandaran selepas kemerdekaan d.Faktor sejarah b.Faktor demografi 4.Perbandaran era 1990-an dan abad ke-21 3.Kemudahan asas e.Fenomena Perbandaran .Perkembangan Bandar di Malaysia a. Megalopolis Perkembangan metropolis hingga memungkinkan percantuman metropolis-metropolis. Isi-Isi Pembelajaran 1.

Pencemaran baud an bunyi 10.Faktor-faktor konurbasi Bandar 1.Bandar Primat a.Bandar Satelit c.Kesesakan lalulintas 7. Manila dengan Quezon City dan Bangkok dengan Thonburi.Bandar Baru d.Pemusatan fungsi Bandar 3.Perumahan 2. Contoh Kuala Lumpur dengan Petaling Jaya.Megalopolis g.Bandar Primat b.Kekurangan kemudahan asas 6.Migrasi c.Metropolis f.Persaingan.Faktor demografi 6.Faktor-faktor Pembentukan Bandar Primat 1.Kekurangan peluang pekerjaan 4.Kemudahan asas 5.Pencemaran air 9.Tumpuan pembangunan ekonomi 2. b.Masalah sosial 5.Peningkatan suhu mikro 6.Pencemaran udara 8. pengangguran dan kemiskinan bandar 3.Konurbasi Bandar 5.Masalah yang timbul dalam bandar raya primat 1.Maksud Bandar Primat b.Berlaku menerusi proses rebakan Bandar dari pusat ke pinggir atau perkembangan pesat zon pinggir Bandar atau subbandar itu sendiri hingga sempadan sesebuak Bandar bercantum dengan sempadan Bandar yang lain yang berdekatan.Maksud konurbasi Bandar Proses percantuman atau penggabungan bagi dua buah Bandar atau lebih yang terletak berdekatan antara satu sama lain.Subbandar e.Sejarah perbandaran 4.Letakan bandar yang berhampiran .Konurbasi Bandar a.a.

Masalah di bandar-bandar utama: 1.Manila dan lain-lain telah dan sedang mengalami kadar urbanisasi yang pesat adalah disebabkan oleh migrasi masuk penduduk dari luar bandarnya. sebagai buruh kasar atau mungkin terlibat dengan aktiviti . (8 Markah) TEMA 3: TRASFORMASI DESA DAN PERBANDARAN TAJUK Kesan Tranformasi Desa Dan Perbandaran SUB TAJUK Kesan Perbandaran Terhadap Penduduk Dan Alam Sekitar HASIL PEMBELAJARAN Diakhir Pembelajaran pelajar akan dapat: 1. Kebanyakan mereka berkerja dalam sektor informal.Bangkok. (5 Markah) b) Jelaskan sebab-sebab kewujudan fenomena konurbasi bandar di Asia Tenggara. Antara masalah tersebut ialah: A. Bandar-bandar utama di negara sedang membangun seperti Kuala Lumpur.2.Menjelaskan kesan transformasi desa dan perbandaran terhadap penduduk dan ekonomi 2.Pertumbuhan penduduk Bandar yang pesat 5.Dasar kerajaan Contoh Soalan a) Apakah yang dimaksudkan dengan konurbasi bandar?. Peluang perkerjaan yang ada terhad untuk dipadankan dengan kelulusan.Menjelaskan kesan transformasi desa dan perbandaran teradap alam sekitar ISI-ISI PEMBELAJARAN Kesan Pembandaran Terhadap Penduduk. Masalah pengganguran dan kemiskinan bandar.Kewujudan sistem pengangkutan yang baik dan cekap 3. Justeru itu proses urbanisasi ini telah menimbulkan pelbagai masalah baik di bandar mahupun di desanya. Sedangkan migran yang masuk tidak memiliki kelayakan tersebut. ( 12 Markah) c) Huraikan masalah-masalah akibat kewujudan fenomena konurbasi Bandar tersebut. Sebahagian besar sektor ekonomi bandar bersifat semi profesional/profesional yang memerlukan kelulusan yang tinggi. kelayakan dan kemahiran yang ada pada migran. Ekonomi bandar tidak mampu menyerap lebihan penduduk yang terlalu ramai akibat migrasi masuk. Jakarta.Perkembangan perindustrian 4.

serta mudah merebaknya penyakit berjangkit seperti denggi di lokasi-lokasi tertentu khususnya di kawasan setinggan yang sesak (slum area). Petempatan haram ini dinamakan sebagai petempatan setinggan. kemiskinan bandar akan berlaku.jaringan jalan raya dan lain-lain. Sumber udara dan air juga boleh tercemar apabila penduduk. Pertambahan penduduk bandar pula menambahkan permintaan terhadap petempatan. bekalan air yang tidak bersih dan persekitaran tempat tinggal yang kotor serta sesak. kepupusan dan kemerosotan sumber hutan serta pencemaran dan kerosakan sumber.industri. Keadaan ini akan merugikan kos masa. Masalah persekitaran sosial bandar. sistem perparitan dan longkang yang tidak terurus. Kesan kesesakan lalu lintas dan traffic jam. Oleh kerana kegiatan ekonomi migran hanya dalam sektor informal sahaja maka pendapatan yang diperolehinya adalah kecil. Relatif dengan kos hidup yang tinggi di bandar menyebabkan migran-migran tidak mampu memiliki atau menyewa rumah yang kadar sewanya begitu tinggi. Justeru masalah pengganguran dalam bandar akan berlaku. 5. Selain itu akibat tekanan hidup dan kos hidup yang tinggi di bandar maka mudah menularnya penyakit sosial seperti jenayah. kos hidup yang tinggi menyebabkan kualiti dan taraf hidup penduduk bandar menjadi rendah. Selain daripada sumber hutan pupus dan musnah. tidak mampu dimiliki oleh pekerja yang berpendapatan rendah – ini akan mewujudkan petempatan setinggan). Apatah lagi kawasan bandar kekurangan rumah-rumah kos rendah. penyalahgunaan dadah dan lain-lain yang wujud akibat kadar pengganguran dan kemiskinan bandar yang tinggi. sistem jalan bandar yang tidak dapat menampung aliran trafik secara relatifnya saiz jalan semakin sempit. resiko kemalangan dan . 4. Kesan-kesan sosial yang dihadapi penduduk bandar seperti masalah kekurangan perumahan (nilai hartanah tinggi . pergerakan penduduk bandar menjadi lambat dan mengambil masa yang lama untuk tiba ke destinasi seperti ke tempat kerja. 2. Proses urbanisasi yang pesat akan mewujudkan persaingan guna tanah untuk petempatan. Berpunca daripada pertambahan kenderaan. Masalah perumahan yang akhirnya mewujudkan fenomena persetingganan.industri. Penyakit berjangkit ini mudah merebak kerana di kawasan setinggan tidak mempunyai sistem pembentungan yang sempurna. sumber tanah juga rosak dengan pelbagai kejadian seperti hakisan tanah dan tanah runtuh. rawatan sisa kumbahan yang tidak memuaskan.ruang niaga.pelacuran. Kesannya saiz tanah menjadi semakin sempit dan harga tanah menjadi semakin mahal. Ini menyebabkan darjah ketersampaian menjadi rendah walaupun pada jarak yang dekat. Urbanisasi seumpama ini digelar sebagai “Urbanisasi Palsu”. Masalah ke atas sumber-sumber alam di bandar. Meliputi masalah tekanan terhadap sumber tanah.rezab jalan raya dan sebagainya. Kawasan perumahan baru akan dibuka yang melibatkan aktiviti penyahutanan. Justeru jalan penyelesaian terdekat ialah membina petempatan-petempatan haram di atas tanah rezab kerajaan/swasta seperti rezab bangunan. pelacuran. 3. rezab sungai.kenderaan semakin bertambah sejajar dengan peningkatan kadar urbanisasi di bandar-bandar utama.

Pulau Pinang dan Johor Baharu misalnya mengalami masalah kesesakan lalulintas yang amat teruk .1 mikrometer boleh menembusi sistem penapisan pernafasan dan didepositkan di dalam paru-paru. Sistem Transit Aliran Ringan (LRT) dan juga ERL. Justeru itu mereka hanya terlibat dalam sektor informal seperti buruh binaan dan penjaja. kemudahan riadah dan sukan. Manakala fenomena pulau haba pula menyebabkan penduduk sentiasa kepanasan dan kerimasan. Sebagai contoh fenomena banjir kilat banyak merosakkan harta benda dan memerlukan kos yang tinggi untuk mengatasinya. Proses pembandaran yang pesat menyebabkan aliran migrasi penduduk terarah ke bandar berkenaan. Dalam konteks pencemaran udara dan jerebu di kawasan bandar pula terdapat banyak kesan negatifnya ke atas kesihatan penduduk bandar. Kesan-kesan positif -Kemudahan prasarana dan kemudahan bandar. Jika ini berlaku kerosakan ke atas organ pernafasan akan terjadi dan amat berisiko tinggi bagi orang yang mengidap penyakit astma (lelah). Migran yang datang dari luar bandar ini memiliki kelulusan dan kemahiran yang rendah untuk diserapkan dalam sektor ekonomi moden. Di Kuala Lumpur kerajaan terpaksa memperkenalkan sistem pengangkutan awam yang moden dan canggih untuk mengatasi masalah ini seperti penggunaan KOMUTER. bau busuk dan lain-lain lagi. kemudahan hospital moden.01 hingga 0.lain-lain lagi. Selain itu ketidakselesaan hidup di bandar juga dirasai khususnya di kawasan yang mengalami fenomena pulau haba dan banjir kilat. Selain itu aliran migrasi yang terlalu ramai menyebabkan peluang pekerjaan yang wujud tidak sepadan dan tidak dapat menampung penawaran tenaga kerja yang ada. kemudahan hiburan dan sebagainya bagi menampung keperluan penduduk yang ramai . 6. Kawasan bandar besar dan maju lazimnya terdapat kemudahan bandar yang cukup dan moden seperti pusat membeli belah. Meningkatkan kadar pengganguran dan kemiskinan bandar. 7. Kesannya kemiskinan bandar akan bertambah. MONORAIL. Pendapatan yang diperolehi adalah kecil dan tidak mencukupi untuk menampung kos hidup yang tinggi di bandar.nemomia dan penyakit-penyakit yang berkaitan dengan jantung. air. Kesan daripada fenomena ini ialah meningkatnya kadar pengganguran di bandar. Kesesakan lalulintas ini akan lebih ketara ketika pergerakan keluar masuk pekerja ke pejabat atau ke kilang mereka seperti pada sebelah pagi dan petang. Ini kerana dianggarkan hampir 50% komponen jerebu yang terdiri daripada partikulat terampai yang bersaiz 0. Kualiti hidup penduduk bandar terjejas. 8. Di Kuala Lumpur. kemudahan pendidikan tinggi. bau dan bunyi. Taraf kesihatan penduduk bandar terjejas akibat pertambahan pencemaran persekitaran seperti pencemaran udara. sakit kerongkong. Kualiti kesihatan penduduk akan terjejas dengan pendedahan kepada pelbagai penyakit kulit (akibat hujan asid). Kesan yang paling besar ialah ke atas sistem pernafasan. kemudahan pengangkutan awam canggih. penyakit mata dan lelah (akibat pencemaran udara).

Tetapi di bandar proses ini tidak berlaku.P/Jaya Bandar Baru Bangi Georgetown P.1983. Selain itu kewujudan bangunan-bangunan besar seperti Suria KLCC. Menara Petronas dan Midvalley Megamall akan mencantikkan lagi landskap bandar yang kelak boleh menjadi daya tarikan pelancong.itu. .7 darjah celcius lebih tinggi 2 darjah celcius lebih tinggi 4 darjah celcius lebih tinggi 3 darjah celcius lebih tinggi 3 darjah celcius lebih tinggi a. 3. PUSAT BANDAR Kuala Lumpur. Sebaliknya haba bumi akan dihalang oleh bahan-bahan pencemar di udara yang kemudian memantulkan kembali tenaga tersebut ke bumi. Sektor-sektor pekerjaan ini menawarkan gaji yang lumayan yang membolehkan penduduk memperolehi pendapatan yang tinggi yang seterusnya akan dapat memperbaiki taraf hidup mereka. Kesan terhadap persekitaran fizikal bandar akibat proses urbanisasi A. jalan-jalan berturap. b. 1. Kelembapan udara yang rendah. medan letak kereta berbitumen merupakan bahan-bahan yang menggalakkan proses pengaliran dan simpanan haba pada siang hari sebagai haba pendam dan dibebaskan pada waktu malam bagi mengimbangi kehilangan haba di permukaan bumi. Suhu adalah salah satu unsur utama yang mengalami perubahan akibat aktiviti manusia di bandar. sektor perkhidmatan seperti bank. hospitaliti. pengangkutan sektor perniagaan secara besar-besaran telah membuka ruang kepada penduduk bandar untuk meningkatkan taraf hidup mereka. Suhu yang lebih tinggi atau cuaca yang lebih panas di bandar berbanding dengan pinggir bandar. Kesannya tenaga haba terus berkitar pada ruang atmosfera bandar. 9. Kecerunan suhu adalah tinggi di pusat bandar kemudian semakin menurun menghala ke pinggirnya. Peningkatan terhadap suhu di pusat bandar sehingga beberapa darjah celcius melebihi daripada suhu sekitaran di pinggir bandarnya menghasilkan satu fenomena yang dikenali sebagai Pulau Haba. Kewujudan udara kering (dry air) di bandar berbanding dengan pinggirnya yang lebih lembab dan lebih nyaman. Kesan kenaikan suhu mikro/Pulau haba bandar. Pembebasan haba dari bumi ini sepatutnya terus dilesapkan ke angkasa. Bangunanbangunan konkrit.Pinang Johor Baharu Kota Kinabalu PULAU HABA MAKSIMA (Darjah Celcius) 6 . Dengan adanya kemudahan – kemudahan ini kualiti hidup dan kesejahteraan penduduk akan meningkat. Jadual: Keamatan Maksima Pulau Haba Waktu Malam Bagi Beberapa Buah Bandar di Malaysia 1973 . Kesan-kesan positif –Kepelbagai kegiatan ekonomi Kewujudan kepelbagaian kegiatan ekonomi bandar yang saling berantaian antara satu sama lain seperti sektor perindustrian. Kemerosotan Kualiti Alam Sekitar 2.

Kesannya tiupan angin yang lebih kencang bertiup masuk dari luar ke pusat Bandar. Kekurangan litupan tumbuhan atau pokok-pokok peneduh yang mampu bertindak menyederhanakan suhu. Kehilangan air yang cepat berlaku adalah disebabkan oleh proses sejatan yang tinggi di bandar kesan pulau haba disamping luahan ke dalam sistem saliran seperti sungai dan terus ke laut. Kekerapan kejadian hujan perolakan yang lebih tinggi di bandar yang berpunca daripada kadar sejatan permukaan yang tinggi dari haba yang lebih banyak tersimpan di bandar. 2. b. Terdapat pelbagai sebab terjadinya pulau haba di bandar. Fenomena Banjir Kilat dan Hujan Asid.c. tar/bitumen.nitrogen dan lain-lain yang dibebaskan dari kenderaan . d. c. ia tidak dapat menampung aliran air permukaan lalu mengalir-limpahkannya menyebabkan wujudnya fenomena banjir kilat. sumber kenderaan bergerak dan juga dari metabolisme badan manusia sendiri yang ramai tinggal di bandar. Tempoh hayat sesuatu banjir kilat adalah begitu cepat iaitu antara beberapa jam hingga satu hari sahaja. Adanya banyak bahan atau sumber yang boleh menyerap dan menyimpan bahangan matahari sebagai haba pendam seperti bangunan konkrit. Tambahan pula Lebih 50% permukaan bumi di bandar telah ditutupi dengan bitumen. Wujudnya tekanan udara yang rendah akibat suhu yang tinggi di pusat Bandar. Selain daripada itu suhu yang tinggi di bandar akan menyebabkan tekanan udaranya menjadi rendah. aspalt. Bahangan matahari yang tersimpan di waktu siang akan dibebaskan di waktu malam. industri dan sebagainya yang juga mampu memerangkap bahangan matahari. bahan-bahan pencemar udara dan sebagainya. Komposisi udara atau lapisan udara yang tebal diselimuti jerebu dan bahan pencemar(pollutions) khususnya dalam keadaan udara yang lebih kering di bandar. Ini mendorong terbentuknya awan yang akhirnya turun sebagai hujan. Selain daripada itu perubahan terhadap unsur hujan di dalam bandar juga melibatkan kualiti air hujan itu sendiri. Partikel-partikel debu.metana. e. Kejadian ini dinamakan sebagai badai. d. Dengan memiliki tenaga haba yang banyak. Perubahan landskap yang ketara dari hutan semulajadi bertukar kepada “hutan batu”. Ini menyebabkan angin yang lembab dari luar bandar bertiup masuk ke dalam bandar yang boleh menurunkan hujan yang lebat. kesan daripada pulau haba maka kadar sejatan dalam bandar adalah tinggi. Keadaan sedemikian telah menghalang proses susupan (infiltrasi) air hujan ke dalam tanah sebaliknya lebih cepat mengalir sebagai air larian permukaan.karbon monoksida.Antaranya ialah: a. karbon monoksida dan hidrokarbon-hidrokarbon daripada sumber-sumber kenderaan.konkrit dan aspalt. Perlepasan banyak gas-gas rumah hijau seperti karbon dioksida. Jika sistem perparitannya tidak cekap.gas-gas seperti sulfur. Perlepasan banyak tenaga haba di bandar yang berpunca dari sumber janakuasa kilang.

Dengan adanya daya tarikan. Hujan asid akan melunturkan warna bangunan. tegasan ricih terjadi akibat lampauan berat beban di atas permukaan cerun. 3.dan perindustrian pula bertindak sebagai nukleus kondensasi untuk menarik wap-wap air ke arahnya membentuk manik-manik hujan yang mengandungi asid seperti asid sulfurik dan juga asid nitrit. Pembinaan bangunan tinggi di lereng-lereng bukit akan menyebabkan wujudnya peningkatan beban di atas permukaan cerun berkenaan berbanding dengan keadaan asalnya. Peningkatan tegasan ricih boleh menyebabkan keseimbangan cerun terganggu. bahu-bahu bukit yang telah di tarah dan dipotong atau di lereng-lereng bukit yang telah di teres dan diratakan untuk didirikan kondominium dan lain-lain.konkrit.besi cerucuk dan batu bata serta bahan domestik yang lain telah meningkatkan tegasan ricih sesebuah cerun kerana ia boleh menyebabkan lampauan beban berlaku di atas cerun terbabit. Kemusnahan ekosistem dan kepelbagaian biologi. Runtuhan ialah pergerakan regolith yang berlaku di cerun-cerun yang sangat curam dan adakalanya tegak (90 darjah) seperti di tebing-tebing tinggi. Apabila cerun menjadi tidak stabil. Di dalam kes runtuhan Highland Tower di Hulu Kelang pada 11 Disember 1993. kakisan kepada monumen-monumen bersejarah juga boleh memudaratkan kesihatan manusia. aktiviti tanah runtuh di kawasan cerun berkenaan tidak dapat dielakkan lagi. Aktiviti penyahutanan untuk pembinaan tapak bandar-bandar satelit secara langsung memusnahkan ekosistem yang sedia ada samada ekosistem hutan mahupun ekosistem akuatik seperti sungai dan paya. Masalah hakisan tanah. Kawasan hutan selama ini menjadi habitat. tanah runtuh dan tanah mendap Berpunca daripada eksploitasi terhadap tanah-tanah bandar secara berlebihan bagi menampung keperluan penduduk yang semakin bertambah. Seperti aktiviti peneresan. 4.tolakan dan graviti bertindak pada masa yang sama. Pemotongan lereng dan kaki bukit pula akan meningkatkan tegasan pada jisim batuan atau regolith di atas permukaan cerun tersebut. Tegasan ini dikenali sebagai Tegasan Ricih. Proses ini akan merendahkan kekuatan cerun dan seterusnya menyebabkan cerun di depan bangunan Highland Towers mengelangsar manakala cerun belakangnya menolak bangunan berkenaan. maka bangunan Highland Towers menjadi tidak seimbang dan akhirnya runtuh tersungkur secara tiba-tiba memerangkap puluhan nyawa di dalamnya. Jika proses kondensasi ini mencapai ke tahap tepu. manik-manik hujan tersebut akan turun sebagai Hujan Asid. . Di Malaysia fenomena tanah runtuh yang paling dasyat ialah yang pernah berlaku dalam Tragedi Runtuhan Kondominium Highland Tower. Kuala Lumpur. pemotongan dan perataan bukit untuk dijadikan pelbagai tapakbina.Tegasan ricih boleh meningkat kerana lampauan beban boleh menyebabkan tekanan air liang pada tanah liat bertambah. Puluhan hingga ratusan ribu tan metrik simen.

tasik. Manakala Jerebu (Haze) pula boleh ditakrifkan sebagai “Partikel-partikel terampai di atmosfera dalam kepekatan yang tinggi. partikulat terampai ini dikenali sebagai PM10 (disebut PM ten).membekalkan sumber makanan kepada pelbagai spesis fauna dan flora. Proses penyerakan dan penyerapan cahaya matahari oleh partikulat-partikulat terampai ini dinamakan sebagai “Serakan Mie (Mie Scattering)” dan ianya boleh mengurangkan jarak penglihatan. kawasan pelupusan sampah yang menyebabkab kualiti udara terjejas. Apabila ia ditebang kepelbagaian biologinya akan turut musnah. Paya-paya yang ditimbus serta sungai-sungai yang tercemar akibat kelodak dan lumpur pula boleh memusnahkan rantaian makanan hidupan akuatik. 2. bahan berbau. habuk gergaji dan simen.kolam dan takungan semulajadi. Masalah pencemaran air. Masalah pencemaran udara dan jerebu.kualiti dan sifat atmosfera tersebut dan akhirnya boleh memberikan kesan negatif kepada persekitaran fizikal sesuatu kawasan khususnya di bandar. B. Partikulat terampai ini adalah zarah-zarah pepejal yang amat halus dan ringan sifatnya bersaiz kurang daripada 10 mikrometer serta boleh terapung dalam udara dalam tempoh waktu yang lama. air bawah tanah. asap kenderaan dan lain-lain yang menjadi penyumbang utama kepada masalah jerebu.debu dan sebagainya di dalam atmosfera yang mana ia boleh mengubah kuantiti. Partikel-partikel ini boleh menyerak dan menyerap cahaya matahari. Partikulat terampai boleh terdiri daripada pelbagai jenis umpamanya debu halus . Misalnya oleh partikulatpartikulat seperti debu halus.asap pembakaran terbuka dari kawasan pelupusan sampah. Pencemaran udara berlaku dengan kehadiran satu atau lebih daripada bahan cemar (Pollutions) seperti gas-gas. Akibat pertambahan bilangan kenderaan yang seiringan dengan pertambahan penduduk bandar serta pertambahan kawasan-kawasan perindustrian. sisa kumbahan dan juga sisa kilang yang menjejaskan kualiti air bersih dari sungai. Pencemaran Alam Sekitar 1.asap dan habuk.habuk. Partikel terampai (Partikulat) ini terbentuk di dalam keadaan cuaca kering (Dry Air) dan udaranya yang stabil yang menghasilkan satu lapisan kabus nipis menyelimuti ruang atmosfera sesuatu kawasan. Meliputi pencemaran sungai. Indeks kemerosotan kualiti air bersih (kadar pencemaran air) dari pelbagai sumber ini boleh diukur melalui pelbagai indikator . lantas menyebabkan keadaan sekelilingnya menjadi kabur dan kurang jelas. muara/pelabuhan. air hujan/hujan asid dan lain-lain yang berpunca daripada sisa domestik/perumahan dari penduduk bandar. Daripada sudut sains alam sekitar.zarah.

Pencemaran berlaku akibat pembuangan sisa-sisa toksik daripada kilang-kilang tanpa melalui proses rawatan atau dibuang ditempat yang tidak sepatutnya. 4. 5. Pencemaran sampah sarap Berlaku akibat jumlah penduduk yang meningkat yang membuang sampah merata-rata. 6. 3. Pencemaran Tanih Pencemaran tanih berlaku akibat proses larut resap sisa-sisa toksik dan bahan –bahan buangan oleh tanih menyebabkan kesburan tahih terjejas. (15 Markah) . Pencemaran bau khususnya di kawasan pelupusan sampah hasil buangan domestik. Pencemaran sisa toksik. Pencemaran bunyi dan pencemaran bau. Bincangkan pernyataan ini. CONTOH SOALAN a) Mengapakah kadar pembandaran yang dialami oleh negara-negara sedang membangun pada masa kini lebih pesat berbanding dengan negara-negara maju. . kandungan bakteria Escherichia Coli (E. Bunyi bising akibat kenderaan dan kilang terutama di kawasan bandar yang sesak. kandungan Amoniakal Nitrogen (NH3 . ( 10 Markah) b) Kadar pembandaran yang pesat dialami oleh negara-negara sedang membangun pada masa kini menimbulkan pelbagai kesan positif dan negatif.N). kandungan Pepejal Terampai (SS). Coli). Nilai Keasidan ( pH) disamping perubahan warna dan bau yang ada di dalam sesuatu sumber air tersebut. Pulau Pinang. Peningkatan jumlah penduduk juga menyebabkan adalah relatf dengan pembuangan sampah.seperti kandungan Permintaan Oksigen Biologikal (BOD). Ini Menyebabkan tanih hilanh kesuburan. Contoh-Contoh pencemaran sumber air yang serius di kawasan bandar ialah seperti kes pencemaran Sungai Gombak dan Sungai Kelang di bandaraya Kuala Lumpur dan Sungai Pinang di George Town. Sisa-sisa toksik ditanam didalam tanah menyebabkan sumber tanih musnah.

Membina peta kloroplet dengan baik 2. Terdapat pelbagai jenis graf garis iaitu graf garis mudah. Mentafsir pola atau corak peta kloroplet ISI-ISI PEMBELAJARAN A. Langkah 2: Pilih satu skala yang sesuai yang boleh meliputi semua data dan boleh diplotkan di dalam sehelai kertas graf sahaja. graf garis majmuk dan juga graf garis banyak. Gerak kerja Membina Graf Garis (Poligraf): Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan kenalpastikan nilai maksima serta nilai minima. pelajar akan dapat: 1. Sebaiknya skala yang dipilih tidak terlalu . Membina Graf Garis. Di peringkat ini graf garis yang hendak dibina ialah graf garis banyak (poligraf).TEMA 3: TRASFORMASI DESA DAN PERBANDARAN TAJUK Kemahiran Amali SUB TAJUK Membina Dan Mentafsir Peta Kloroplet HASIL PEMBELAJARAN Diakhir pembelajaran. Graf garis ialah garisan yang menyambungkan titik-titik (poin) di atas kertas graf yang mengandungi paksi X dan paksi Y.

1 297. .5 206.1 230. Menganalisis dan mentafsir Graf Garis.2025 (unit: Juta orang) Benua 1950 Afrika Amerika Latin Amerika Utara Asia Eropah 32. Paksi X mewakili tahun manakala paksi Y mewakili nilai.5 441.besar atau terlalu kecil sehingga mencacatkan kesan nampak (Visual impact) graf garis yang dilukis itu.8 927.8 162.6 a) Berdasarkan jadual 1.9 2025 (Anggaran ) 957. (Ingat – Plotan bagi graf garis mestilah bermula di atas Paksi X. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk boleh ditulis di hujung setiap garisan yang telah diplot itu).9 1970 81.7 106.9 758. Lihat Contoh 1 di bawah: Contoh 1: Jadual 1 menunjukkan bilangan penduduk bandar mengikut benua-benua di dunia pada tahun 1950 hingga 2025 (anggaran) Jadual 1: Menunjukkan Bilangan Penduduk Bandar Mengikut Benua-Benua di Dunia pada tahun 1950 .9 167.9 67.2 494. lukis sebuah graf garis untuk menunjukkan bilangan penduduk bandar bagi setiap benua antara tahun 1950 hingga 2025. Sambungkan setiap nilai menjadi garisan-garisan. Oleh sebab itu bagi nilai yang pertama di atas paksi Y iaitu 0 dan tahun yang pertama di atas paksi Y mestilah bermula di persilangan paksi X dan Y tersebut) Langkah 5: Lengkapkan graf anda dengan tajuk.0 Tahun 1990 228.9 662. Penandaan nilai mestilah bermula di atas paksi X. Langkah 4: Tandakan setiap nilai data yang terdapat dalam soalan. skala dan petunjuk. Tandakan nilai bagi setiap 1 CM di atas paksi Y dan nyatakan unitnya dihujung paksi tersebut. Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas graf.8 2399. Langkah 3: Sediakan paksi X dan paksi Y di atas kertas graf. tidak boleh sama sekali dijarakkan dari paksi X.8 289.5 577.9 325.

Justeru kita boleh merumuskan ke tiga-tiga benua ini mempunyai sumbangan terbesar dalam mempengaruhi kadar pembandaran di dunia masa kini. Jawapannya: Trend Pembandaran di Negara Negara Sedang Membangun 1. . Pola atau trend peningkatan atau penurunan secara gradual (perlahanlahan) Pola atau trend yang stabil – konstan (garis lurus yang mendatar) Pola atau trend yang tidak stabil/tidak menentu – mengalami kenaikan dan penurunan dalam tempoh masa yang tertentu. tetapi agak sederhana dan trendnya tidak sepantas benua Asia mahupun Afrika. jelaskan mengapa trend kadar urbanisasi yang dialami oleh benua yang terdiri daripada negara maju dan benua yang terdiri daripada negara sedang membangun adalah berbeza-beza.perindustrian. Iaitu : v) vi) vii) viii) Pola atau trend peningkatan atau penurunan secara mendadak. benua Afrika dan Benua Amerika Latin menunjukkan trend peningkatan yang tinggi. meramalkan kesan jangka panjang dan sebagainya. Pembangunan ekonomi bandar yang pesat selepas tahun 1970. Benua Asia. Paling ketara sekali ialah benua Asia yang meningkat secara mendadak selepas tahun 1970 dikuti oleh benua Afrika selepas tahun 1990. Lihat contoh soalan pentafsiran di bawah: b) Berdasarkan graf yang anda lukis itu. benua Asia. Pada keseluruhannya. Afrika dan Amerika Latin mengalami kadar pertambahan purata penduduk bandar lebih daripada 4% setahun berbanding dengan benua Eropah dan Amerika Utara yang hanya di sekitar 2% sahaja setahun. Sebenarnya negara-negara dunia ke tiga khususnya negara-negara sedang membangun kini sedang mengalami pertambahan penduduk bandar yang pesat melebihi kadar purata pertambahan penduduk bandar sedunia.kewanga n dan lain-lain telah berkembang dengan begitu pesat di bandar sejajar dengan dasar kerajaan di negara-negara sedang membangun untuk memajukan negara masing-masing.perkhidmatan. Komponen penganalisisan dan pentafsiran merangkumi pola atau corak graf yang terhasil. Terdapat empat jenis pola atau corak atau trend atau arah alir yang boleh dikenalpasti dari sesebuah graf garis.Menganalisis graf garis memerlukan kemahiran mengadunkan pengentahuan sedia ada dengan pola atau bentuk graf yang terhasil. Pelbagai sektor ekonomi moden seperti perniagaan. Benua Amerika Latin pula walaupun meningkat. Trend pembandaran yang pesat di Asia dan Afrika disebabkan oleh beberapa faktor. Antaranya ialah: 2. sebab-sebab mengapa pola tersebut bersifat demikian dan juga elemen kajian masa depan (KMD) seperti mencadangkan langkah.

Kemunculan negara-negara ini pastinya mempercepatkan lagi proses pembandaran di negaranya yang biasanya bergerak seiringan dengan proses perindustrian. Perkembangan pesat sektor industri terutama sekali di bandar-bandar besar telah mempercepatkan proses migrasi desa ke bandar. Kawasan desa mengalami tekanan penduduk. Kestabilan Politik dan Ekonomi. 5. Justeru ini memberikan ruang dan peluang kepada kebanyakan negara melaksanakan polisi dan program pembandaran negara masing-masing ke arah pemodenan dan kemajuan sosio-ekonominya. Tegasnya “dualisme ekonomi” yang ketara antara desa dengan bandar telah menggalakkan migrasi ke bandar yang menjadi penyebab utama mewujudkan trend pembandaran yang pesat dan mendadak di negara-negara dunia ke tiga. Sektor pertanian tradisional tidak mampu menampung lebihan buruh di desa. pada masa yang sama sektor pertanian di desa terus mundur dan ketinggalan. Kesannya buruhburuh pertanian terpaksa berhijrah ke bandar demi mengejar keperluan dan kemewahan hidup. Kemunduran Sektor Ekonomi Desa Khususnya Sektor Pertanian. Taiwan dan juga Hong Kong. Era 1990-an menyaksikan banyak negara dunia ke tiga telah muncul sebagai Negara Industri Baru (NIC) seperti Korea Selatan.Sektor yang paling penting sekali ialah sektor perindustrian. Justeru ia menjadi tarikan utama golongan muda di desa berhijrah ke bandar-bandar besar dan akhirnya menambahkan bilangan penduduk bandar dengan begitu cepat. 4. Banyak negara dunia ke tiga sudah merdeka dan bebas dari belenggu penjajahan dan peperangan. sumber-sumber pengeluaran yang ada semakin terhad dan tidak mencukupi untuk menampung keperluan penduduk. Di kebanyakan negara sedang membangun perpindahan penduduk dari desa ke bandar telah menyumbangkan 60% hingga 80% daripada jumlah pertambahan penduduk di bandar. Ini menyebabkan trend pembandaran menjadi lebih pesat lagi. saiz pertanian menjadi semakin sempit relatif dengan penduduk yang semakin bertambah. Berlawanan dengan sektor ekonomi moden yang berkembang dengan pesat di bandar. Faktor Demografi Pertambahan penduduk bandar juga dipengaruhi oleh faktor semulajadi yang berpunca daripada peningkatan kadar kelahiran dan pengurangan kadar kematian penduduk dalam bandar itu sendiri.gaji dan pendapatan yang lumayan. Ini bererti selebihnya bolehlah dikira .pakej perkerjaan dan kemudahan/insentif yang menarik.1945) membolehkan politik dunia menjadi stabil dalam jangka masa yang panjang. pembangunan bandar-bandar bersaiz sederhana dan bandar kecil difokuskan melalui penyelerakan industri dari pusat ke pinggir bandar atau ke wilayahwilayah yang kurang maju. Tamatnya perang dunia ke dua (1939 . Pada amnya selepas tahun 1970 dan khususnya era 1990-an pembangunan pembandaran tidak lagi menumpu kepada bandar-bandar utama sahaja. Telah dianggarkan sebelumnya pertambahan penduduk bandar akibat migrasi dari desa ialah antara 60% hingga 80%. Oleh itu migrasi menjadi faktor terpenting menyumbangkan kepada proses pembandaran. Ini kerana industri menawarkan peluang perkerjaan yang luas. 3. Program pembandaran yang lebih sistematik dilaksanakan.

Buenos Aires di Argentina. Menjelang tahun 2000 hampir 63% daripada jumlah penduduk bandar di negaranegara sedang membangun tinggal di bandar-bandar utamanya. Caracas di Venuzuela dan lain-lain. bandar-bandar utama (Melebihi 1 juta orang) yang menjadi tumpuan penduduk ialah seperti. Misalnya Bangkok di Thailand. Ke tiga. pengganguran dan kemiskinan bandar. Ke dua. Kinshaha dan Luanda di Anggola. amalan perkahwinan pada usia muda dikalangan penduduk bandar yang sebahagian besarnya berada dalam kumpulan umur subur yang ramai ( 15 hingga 44) tahun. Perkahwinan di usia muda akan meningkatkan aras kesuburan (fertiliti). 7. Pertama. Trend Pembandaran di Negara-Negara Maju. halangan agama dan adat yang masih kuat dipegang oleh migran-migran yang berhijrah ke bandar.sebagai berpunca daripada pertambahan semulajadi. pencemaran. Lima di Peru. Addis Ababa di Habsyah. Manila di Filipina dan lain-lain. Di Asia Tenggara bandar-bandar seperti Bangkok di Thailand. Iaitu kewujudan sebuah sahaja bandar terbesar yang saiznya berpuluh-puluh kali ganda lebih besar berbanding dengan bandar ke dua dalam negara tersebut serta ia langsung tidak boleh ditandingi oleh bandar-bandar yang lain. Ada tiga sebab penting mengapa kadar pertumbuhan penduduk semulajadi di bandar-bandar negara-negara dunia ke tiga lebih pesat berbanding dengan negara maju. Dakar di Senegal dan sebagainya. Ketiga-tiga sebab ini mempercepatkan lagi pertambahan penduduk bandar yang sedia ramai itu. Mexico City di Mexico. Proses urbanisasi di negara-negara dunia ketiga juga memperlihatkan trend pembandaran yang memusat/menumpu kepada bandar-bandar utama sahaja. Jakarta di Indonesia. Proses pembandaran yang seumpama ini dinamakan sebagai “Pembandaran Palsu” (False Urbanization) dan ianya amat jelas sekali banyak berlaku di negara dunia ke tiga (negara sedang membangun). bertambahnya kemajuan taraf kesihatan dan teknologi perubatan yang dapat mengawal pelbagai penyakit merbahaya seterusnya dapat mengurangkan resiko kematian bayi (meningkatkan kadar kelahiran sekaligus mengurangkan kadar kematian) disamping meningkatkan jangka hayat penduduk bandar. Brasilia dan Sao Paolo di Brazil. . Manila di Filipina dan Mexico City di Mexico. kegagalan program kawalan penduduk khususnya perancangan keluarga akibat taraf pendidikan yang masih rendah. 6. Manakala di Benua Afrika pula bandar-bandar seperti Cape Town dan Johanesberg di Afrika Selatan. masalah sosial.pembentungan dan juga alam sekitar bandar. sekaligus meningkatkan kelahiran. Di benua Amerika Selatan. Trend pembandaran yang memusat ke sebuah bandar utama sahaja dalam sesebuah negara itu akhirnya akan mewujudkan “Bandaraya Primat”. Kuala Lumpur di Malaysia. Kewujudan bandaraya primat menunjukkan pembangunan yang dialami oleh negara berkenaan adalah tidak seimbang/tidak menyeluruh. Penumpuan penduduk di bandar-bandar utama yang melebihi 1 juta orang adalah ketara sekali. Manakala penduduk yang terlalu menumpu ke bandar utama sahaja akan menyebabkan bandar utama menghadapi pelbagai masalah seperti setinggan.

2.Louis. Akhirnya pusat-pusat perindustrian tersebut muncul sebagai bandar-bandar industri yang besar.3% hingga 0. St. Benelux-Ruhr. Faktor Pertumbuhan Penduduk Semulajadi Bandar Negara-Negara Maju. Misalnya kadar pertumbuhan tahunan penduduk bandar di Kanada hanyalah 2. Justeru tidak hairanlah jika negara-negara Eropah dan Amerika Syarikat mengalami trend yang perlahan pada masa kini kerana proses urbanisasinya sudah hampir maksima. Antaranya ialah: 1. Negara-negara maju khususnya di benua Eropah dan Amerika Utara mengalami sejarah dan proses pembandaran yang lebih awal berbanding dengan benua Asia. Perkembangan perindustrian yang begitu pesat akhirnya mencantumkan bandar-bandar industri di Amerika Syarikat membentuk bandar megalopolis yang pertama di dunia yang menganjur dari Boston ke Washington yang mempunyai jumlah penduduk melebihi 40 juta orang. Kepesatan urbanisasi di Asia pada masa kini telahpun berlaku di Eropah 100 tahun yang lalu. Jadi perkembangan urbanisasi di bandar-bandar ini sudahpun tepu/maksima. Ada beberapa sebab mengapa trend pembandaran di negara-negara maju pada masa kini adalah perlahan.0% setahun.Afrika dan juga Amerika Latin. di Amerika Syarikat = 1. Sejajar dengan kadar pertumbuhan penduduk semulajadi negara-negara maju yang perlahan maka pertumbuhan penduduk di dalam bandar-bandarnya juga adalah perlahan sahaja.0 % setahun berbanding dengan negara-negara di benua Asia dan Afrika yang melebihi 2. Manchester-Liverpool. Pertama berkait dengan peningkatan taraf pendidikan dan sosio-ekonomi penduduk yang menyebabkan . Colonge.4 % di Amerika Syarikat pula ialah antara 0. negara maju diwakili oleh Benua Eropah dan Benua Amerika Utara. London. Proses pembandaran yang pesat di Eropah bermula sejak Revolusi Perindustrian lagi (awal abad ke 19) sedangkan benua-benua lain khususnya Asia di penghujung abad ke 19. Proses pembandaran pada masa kini berlaku tetapi kadarnya sedikit/perlahan sahaja.5% setahun.9% hingga 1. Oleh itu tidak hairanlah jika pada masa kini trend pertumbuhannya menjadi perlahan.Berdasarkan jadual yang diberi. Amerika Syarikat dan Kanada mempunyai jumlah penduduk yang tinggal di bandar antara 70% hingga 80% daripada jumlah keseluruhan penduduknya. Pengaruh Revolusi Industri.0% setahun. revolusi industri telah menukarkan budaya.5% setahun manakala di United Kingdom = 0. Kepesatan urbanisasi di Eropah yang berlaku 100 tahun yang lalu sememangnya disebabkan oleh pengaruh revolusi industri. Terdapat pelbagai sebab mengapa kadar pertumbuhan penduduk bandar-bandar negara maju adalah rendah. Perancis. .Boston dan New York. Stuttgart-Frankfurt dan lain-lain lagi. Misalnya di United Kingdom kadar pertumbuhan penduduk tahunan bandarnya antara tahun 1993 hingga 1997 ialah antara 0. 3. Detroit. Misalnya Paris. Perbezaan masa hampir satu abad ini menyebabkan negara-negara dunia ke tiga begitu jauh tertinggal. Trend pembandaran di kedua-dua benua ini memperlihatkan peningkatan yang perlahan (gradual) atau stabil. organisasi dan kehidupan masyarakat Eropah pada masa itu ke arah kehidupan moden. Misalnya negara-negara seperti United Kingdom. Migrasi beramai-ramai meninggalkan desa menuju ke pusat-pusat perindustrian baru yang menawarkan pelbagai peluang perkerjaan. Seperti apa yang berlaku di Asia pada masa kini. Di Amerika Syarikat pula kawasan-kawasan seperti Chicago.

Langkah 4: Tandakan setiap nilai data yang terdapat dalam soalan. Seterusnya buat plotan . perubahan sikap dan status quo masyarakat maju yang lebih mementingkan kerjaya serta kebebasan. Justeru itu mereka mengamalkan saiz keluarga kecil di samping amalan perkahwinan lewat yang sudah tentunya mengurangkan aras kesuburan (fertiliti). Kenalpastikan kaedah graf bar yang hendak dibina samada bar kompaun. Trend penyebaran keluar urbanisasi dari pusat ke pinggir ini membolehkan pembangunan di negara-negara maju lebih seimbang sifatnya berbanding dengan negara sedang membangun. 4. Justeru proses urbnanisasi tersebar ke bandarbandar sederhana dan bandar kecil di dalam negara tersebut. Pada amnya graf bar terdiri daripada tiga jenis iaitu graf bar komponen. Langkah 3: Sediakan paksi X dan paksi Y di atas kertas graf. graf bar kompaun dan juga graf bar cermin. Tandakan nilai bagi setiap 1 CM di atas paksi Y dan nyatakan unitnya dihujung paksi tersebut. Selain daripada pertumbuhan penduduk bandar yang perlahan. Jika di negara sedang membangun pola pembandaran yang memusat ke bandar-bandar utama tetapi di negara maju pola penyebaran pembandaran dari pusat ke pinggir berlaku. Graf bar cermin pula mempunyai nilai paksi tegak yang positif dan negatif. Langkah 2: Kenalpastikan nilai maksima serta nilai minima dalam data tersebut. Gerakerja Membina Graf Bar: Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan baca soalan dengan teliti. Sebaiknya skala yang dipilih tidak terlalu besar atau terlalu kecil sehingga mencacatkan kesan nampak (Visual impact) graf bar yang dilukis itu. bar komponen atau graf bar cermin. Paksi X berada di tengah graf. Nikmat pembandaran juga dirasai oleh kawasan-kawasan pedalaman. trend urbanisasi di negara-negara maju juga berbeza dengan negara sedang membangun daripada segi arah aliran pembandaran. Membina Graf Bar. Ini sudah tentu memperlahankan kadar urbanisasinya. Misalnya jika data itu melibatkan perubahan (angka positif dan negatif) maka graf bar yang sesuai dibina ialah graf bar cermin. Penandaan nilai mestilah dijarakkan dari paksi Y (sebaik-baiknya berjarak 1 CM). di sebelah atasnya paksi Y yang bernilai positif manakala di sebelah bawahnya ialah paksi Y yang bernilai negatif.program perancangan keluarga berjaya dilaksanakan. Konsep: Graf bar atau graf palang ialah graf yang mempunyai turus-turus secara menegak. Kedua. Pilih satu skala yang sesuai yang boleh meliputi semua data dan boleh diplotkan di dalam sehelai kertas graf sahaja. Kesannya pertambahan penduduk di dalam bandar-bandar di negara maju adalah sedikit sahaja. Paksi X mewakili tahun/elemen/unsur manakala paksi Y mewakili nilai. Graf bar komponen atau graf bar majmuk mempunyai turus yang bertingkat-tingkat manakala graf bar kompaun mempunyai turus yang berbaris-baris. Bandar-bandar utama sebenarnya sudahpun tepu malah sesetengahnya membentuk megalopolis.

800 1.100 2. skala dan petunjuk. Oleh sebab itu plotan bar adalah berlawanan dengan plotan graf garis.000 230. Lihat Contoh 2 di bawah: Contoh 2: Jadual 2 menunjukkan jumlah penduduk mengikut negeri dan jumlah penduduk luar bandar bagi setiap negeri di Semenanjung Malaysia pada tahun 2000. . (Ingat – Plotan bagi graf bar mestilah dijarakkan antara satu bar dengan bar yang lain.731.860 149. Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas graf. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk di tulis di ruang bawah graf bar).900 849.200 1.605.319.130.423.700 1.507 577.613 (a) Dengan menggunakan jadual 2. kirakan peratus penduduk bandar di setiap negeri Semenanjung Malaysia pada tahun 2000 dan tunjukkan peratus penduduk bandar tersebut melalui sebuah graf bar yang sesuai.064.900 23.800 1.295 874.263 175.500 1.Per.259.190. Jika graf garis perlu rapat dan bermula di atas paksi Y manakala plotan bar mesti renggang dari paksi Y dan renggang antara bar-bar yang dibina) Langkah 5: Lengkapkan graf anda dengan tajuk.269 300.400 3.648 445.411 946.563 685.Kuala Lumpur MALAYSIA Jumlah Penduduk (orang) 2.561.624.287.263.806 6.500 598. Negeri Johor Kedah Kelantan Melaka Negeri Sembilan Pahang Perak Perlis Pulau Pinang Selangor Terengganu Wil.100 1.934 929.057 348. Jadual 2: Jumlah Penduduk mengikut negeri dan Jumlah Penduduk Luar Bandar bagi setiap negeri di Semenanjung Malaysia pada tahun 2000.600 Jumlah Penduduk Luar Bandar (orang) 1.bar atau turus mengikut nilai-nilai data yang terdapat dalam soalan.

537 1.437 1.444.4% 45.8% 35. Penduduk Luar Bandar) Penduduk Bandar (Orang) 1.4% 42.140 81. .252 404.293 486. Penduduk Bandar x 100% Jumlah Penduduk % Penduduk Bandar 56.900 Peratus Penduduk Bandar = Jum.939.K. Penduduk – Jum.566 675.294 1.L.343 2.1% 89.506 444.6% 33.Jadual Menunjukkan Pengiraan Peratus Penduduk Bandar bagi setiap negeri di Semenanjung Malaysia Negeri Jumlah Penduduk Bandar = (Jum.423.Sembilan Pahang Perak Perlis P.231 298.1% 39.4% 49.7% 67.8% 47.7% 100% Johor Kedah Kelantan Melaka N.540.084.Pinang Selangor Terengganu WP.789 615. Menganalisis dan mentafsir Graf Bar.3% 86.

Sebab-sebab kadar pembandaran di negeri-negeri pantai barat semenanjung lebih tinggi berbanding dengan negeri-negeri pantai timur: 1. 4. kesan serta cadangan mengatasi hasil daripada sesuatu bentuk bar yang terhasil. jelaskan mengapakah kadar pembandaran yang dialami oleh negeri-negeri pantai barat semenanjung lebih tinggi berbanding dengan negeri-negeri di pantai timurnya. Lihat contoh soalan analisis di bawah. kemudahan perumahan dan kemudahan asas yang menjadi tarikan penduduk dari negeri-negeri lain . Kumpulan umur muda adalah penghijrah utama dan menetap di bandar-bandar besar pantai barat semenanjung.Sepertimana graf garis. kemudahan reakreasi dan hiburan .jaringan pengangkutan.pusat-pusat perkhidmatan telah sedia wujud. 2. Peningkatan kadar kelahiran di bandar.meningkatkan kadar pembandaran (jumlah penduduk badar). ( b) Berdasarkan graf yang telah anda lukis itu. Di peringkat ini calon mestilah berupaya mengadunkan pengentahuan yang dimilikinya dengan kemahiran amali yang dibuat. Justeru itu kemudahan asas.perkhidmatan dan perniagaan adalah di bandar-bandar besar di sebelah pantai barat semenanjung. sebab-sebab.penduduk bandar terus bertambah/kadar pembandaran meningkat dengan cepat. Komposisi umur ini adalah subur dan cenderung meningkatkan kelahiran. Tumpuan sektor ekonomi moden seperti industri. graf bar juga perlu dianalisis dan ditafsirkan daripada segi polanya. Disokong dengan faktor-faktor peningkatan taraf hidup/pendapatan yang lebih tinggi dan mampu menampung saiz keluarga yang lebih besar serta adanya kemudahan perubatan yang lebih baik dll yang mendorong kepada pertambahan penduduk bandar. 3. Faktor sejarah pembandaran. Meliputi Institusi pendidian tinggi. Negeri-negeri di pantai barat lebih awal mengalami proses pembandaran moden semenjak zaman penjajah lagi. Ini mendorong kemasukan pelaburan pertambahan industri dan perkhidmatan dan seterusnya mempercepatkan kadar pembandaran yang telah sedia . Misalnya tumpuan industri di bandar-bandar besar telah mencipta banyak peluang pekerjaan dan seterusnya menggalakkan migrasi masuk . Adanya kemudahan pendidikan dan kemudahan sosial yang lebih baik di sebelah pantai barat. kemudahan perhubungan.

Sub Tajuk 4. Masa 2 Waktu ( 80 minit) Hasil Pembelajaran Setelah selesai mempelajari sub tajuk ini pelajar akan dapat: Aras 1: • Menyatakan maksud globalisasi ekonomi.1 Saling Kebergantungan Antara Kawasan. Tajuk Globalisasi Ekonomi. . Aras 2: • Menghuraikan aspek saling bergantung antara kawasan/negara.TEMA 4 : GLOBALISASI SERANTAU Tema EKONOMI DAN KERJASAMA Globalisasi Ekonomi dan Kerjasama Serantau. Aras 3: • Menjelaskan sebab perlunya bekerjasama antara kawasan/negara.

Persaingan pasaran dan ekonomi akan menjadi terbuka dan bebas ) c) Deregulasi Ekonomi. Langkah 2: (Diskusi Pelajar – 20 Minit ) . Iaitu dasar penghapusan segala peraturan dan sekatan ekonomi yang diamalkan oleh sesebuah negara yang selama ini menghalang aktiviti perdagangan seperti penghapusan dasar perlindungan. b) Guru menjelaskan tiga konsep penting – globalisasi ekonomi. (Iaitu dasar pasaran bebas yang memberikan peluang kepada sesiapa sahaja termasuk pemodalpemodal asing memasuki seterusnya menguasai pasaran dan ekonomi sesebuah negara tanpa batas. Isi-Isi Pembelajaran (a) Aspek saling kebergantungan antara kawasan: (i) Pelaburan (ii) Teknologi (iii) Pengeluaran (iv) Pasaran (v) Bekalan buruh (b) Sebab-sebab perlunya kerjasama antara kawasan/negara: (i) Kecekapan ekonomi (ii) Daya saing (iii) Pengkhususan (iv) Penyertaan dalam ekonomi dunia Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru – 10 Minit ) a) Guru Memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas.penghapusan skim keutamaan dagangan (PTA). Globalisasi ekonomi ialah satu proses dimana sempadan ekonomi negara-negara di dunia kini semakin runtuh dan seluruh dunia (globe) kini menjadi satu unit yang boleh dihubungkan dengan cepat.penghapusan sekatan tarif. Sisipan Konsep a) Globalisasi Ekonomi.• Kemahiran Amali : Membina. mudah . Konsep Dunia tanpa smpadan. penghapusan dasar kawalan modal berpilih dll. menganalisis dan mentafsir graf bar cermin berasaskan data imbangan perdagangan.pantas dan rapat ) b) Liberalisasi Ekonomi. penghapusan subsidi. liberalisasi ekonomi dan deregulasi ekonomi.

teknologi. Negara-negara Asia Pasifik terpilih Eksport RM: Juta Import . Contoh Soalan Yang relevan Jadual 1 di bawah menunjukkan nilai eksport dan import Malaysia dengan beberapa buah negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002. Menganalisis sebab. Mengira imbangan perdagangan (Defisit dan Infisit) Melukis graf bar cermin. ii) Guru bersama dengan kumpulan pelajar lain membuat pembetulan dan penambahbaikan terhadap hasil pembentangan. Jadual 1: Nilai Eksport dan Import (RM: Juta) Malaysia dengan beberapa buah Negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002. daya saing. Sebab-sebab perlunya bekerjasama antara negara/kawasan daripada segi: kecekapan ekonomi.Pelajar diagehkan kepada beberapa kumpulan untuk membincangkan dua aspek berikut: ix) x) Saling kebergantungan antara negara/kawasan daripada segi pelaburan.pasaran dan bekalan buruh.pengkhususan dan penyertaan dalam ekonomi dunia. i) Setiap kumpulan membentangkan hasil perbincangan. (Nota: Perbincangan mestilah berasaskan prinsip: FHC – Fakta diikuti oleh Huraian dan dilengkapi dengan contoh-contoh yang spesifik) Langkah 3 (Pembentangan Hasil Perbincangan – 20 Minit) Pembentangan hasil perbincangan dan penambahbaikan.pengeluaran. Meramalkan kesan jangka panjang sebagai satu kajian masa depan (KMD) Langkah 5 ( Rumusan Hasil Pembelajaran – 5 minit) Guru merumuskan setiap langkah pembelajaran di atas dan menyatakan kecapaian objektifnya. Langkah 4 ( Mentafsir dan Menganalisis Data Import – Eksport Malaysia mengikut kumpulan negara – 30 Minit) a) Guru mengedarkan data perdagangan luar Malaysia mengikut kumpulan negara dan pelajar dibantu untuk: i) ii) iii) iv) v) Mengenalpasti pola dan aliran perdagangan.

9 47.8 .978.1 19.203.0 1.5 13.9 12.422.414. [ 6 Markah ] Formula Mengira Imbangan Perdagangan (EKSPORT ▬ IMPORT) Pemarkahan: Negara Asia Pasifik Terpilih Imbangan Perdagangan (EKSPORT ▬ IMPORT) (RM: Juta) Markah Thailand Indonesia Singapura Jepun Taiwan China Pemarkahan: 205.576.398.2 3.923.724.635.6 .838.Thailand Indonesia Singapura Jepun Taiwan China JUMLAH 3. a) Berdasarkan jadual 1 di atas.9 3.2 2.0 5.581.909. [6 Markah] b) Lukis sebuah graf bar yang sesuai untuk menunjukkan imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.703.5 44. 1 1 1 1 1 1 MAX 6 Markah .3 403.559.5 Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia.019.4. kirakan imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002. [ 9 Markah] Penilaian Jawapan a) Mengira imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.9 18.7 3.236.8 7. [10 Markah] c) Jelaskan mengapa Malaysia perlu berkerjasama dengan negara-negara serantau.988.1 213.1 4.4 1 Negara = 1 Markah.

Kesan-kesan positif perluasan pasaran diperoleh melalui pertambahan penduduk. Misalnya perdagangan intra-ASEAN. R & D dan inovasi baru dalam pelbagai bidang. Contohnya di dalam AFTA. peningkatan kuasa beli yang menyebabkan barangan dan perkhidmatan boleh dijual ke serata negara. (3) Memperolehi keuntungan dalam konteks perkongsian teknologi . perhutanan. (2) Memperolehi keuntungan daripada segi perluasan saiz pasaran.pengangkutan. Hal ini dicapai menerusi Perjanjian Keutamaan Perdagangan (PTA). . [10 Markah] Melukis Graf Bar Cermin Item Pemarkahan Tajuk/Kaedah yang betul Skala yang sesuai Petunjuk Plotan (1 negara = 1 markah). Kebersihan dan kesempurnaan Markah 1 1 1 6 1 MAX 10 c) Jelaskan mengapa Malaysia perlu berkerjasama dengan negara-negara serantau.telekomunikasi.b) Lukis sebuah graf bar yang sesuai untuk menunjukkan imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002. pertanian. [9 Markah] Sebab-sebab Malaysia perlu bekerjasama dengan negara-negara serantau ialah untuk: (1) Memperolehi keuntungan dalam konteks meningkatkan aliran perdagangan antara negara. (5) Memperolehi keuntungan daripada keadaan saling melengkapi (Complementary) khususnya dalam konteks pengkhususan pengeluaran barangan industri pembuatan dan perkhidmatan serta sumber dan tenaga. tenaga. (4) Memperolehi keuntungan daripada segi perkongsian pelaburan modal/kewangan menerusi perlaksanaan konsep dan kaedah pelaburan silang (cross invesment) serta pelaburan bersama. perindustrian. kewangan dan lain-lain.

m. Statistics. Bab 13 – Interaksi Antara Kawasan. Teks Pra U Geografi Manusia STPM. Sebagai contoh adalah menjadi tanggungjawab bersama antara Malaysia. Kekurangan buruh dan tenaga pakar dalam Malaysia boleh di tampung oleh lebihan buruh dari negara lain.(6) Memperolehi keuntungan dalam konteks pengaliran buruh dan kepakaran. Di ukur berdasarkan pencapaian hasil pembelajaran dalam gerakerja pelajar. Rujukan Khusus 1. Petaling Jaya. Perangkaan Malaysia. Jabatan Statistik Malaysia. Tugasan Pelajar : Pembelajaran Akses Kendiri (PAK) ICT – Mengakses maklumat berkaitan dengan perdagangan luar Malaysia meliputi: i) ii) Kawasan pasaran baru. 2. Justeru ke tiga-tiga negara menjalankan usaha bersama membuat pengesanan. Selain itu di atas semangat ASEAN semua negara telah membantu Indonesia menangani masalah jerebu yang berlaku pada tahun 1997 dan 2005.my) . APEC. (Pemarkahan: Mana-mana 5 isi x 2 Markah = MAX 10 Markah) Refleksi.s. (7) Keuntungan dalam konteks penjagaan alam sekitar secara bersama khususnya dalam menangani permasalahan alam sekitar.kawal selia/pengawasan dan pemuliharaan jika berlaku kes-kes pembuangan enap cemar oleh kapal-kapal dagang yang melalui selat Melaka. Indonesia dan singapura menjaga perairan Selat Melaka. 2005. Import dan Eksport Malaysia Mengikut Sektor Ekonomi.gov. Maklumat boleh diakses dari laman web berikut: (http:/www. Penerbit:Pearson dan Longman. Penglibatan Malaysia dalam AFTA. EAEC dan Segitiga Pertumbuhan. 366 – 375. rondaan. Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah.

2 Pertumbuhan segitiga ASEAN Masa 2 Waktu ( 80 minit) Hasil Pembelajaran Setelah selesai mempelajari sub tajuk ini pelajar akan dapat: Aras 1: • Mengenalpasti kawasan pertumbuhan segitiga ASEAN Aras 2: • Menyatakan aktiviti ekonomi yang telah.Tema Kerjasama serantau: Tajuk Kerjasama serantau ASEAN Sub Tajuk 4. sedang dan akan dilaksanakan di bawah segitiga pertumbuhan ASEAN Aras 3: • Membincangkan kepentingan dan masalah dalam segitiga pertumbuhan ASEAN .

Singapura – Growth Triangle 2. c) Pelaburan silang. 1. EAGA-BIMP (East Asean Growth Area – Berunai. 7. 6. Pembangunan sektor pelancongan Pembangunan Sektor Pengangkutan Pembangunan Sektor Pembandaran: Pembangunan Sektor Perkhidmatan tertier Pembangunan Sektor Telekomunikasi Pembangunan Sektor Pertanian dan Perikanan Pembangunan Sektor Perhutanan . Malaysia. Thailand – Growth Triangle 3. Ia merujuk kepada kerjasama ekonomi pada kawasan yang lebih kecil di dalam wilayah ASEAN yang melibatkan 3 atau 4 buah negara berjiran. Malaysia. Manakala konsep pelaburan silang pula menggalakkan pihak swasta dari sesebuah negara melabur di kawasan negara lain dalam segi tiga pertumbuhan tersebut. Filipina) b) Mengenalpasti Rancangan Pembangunan Ekonomi Yang Telah. 4. 2. projek-projek yang telah dikenalpasti untuk dimajukan maka modalnya akan dikongsi bersama-sama oleh pihak swasta dari ketigatiga negara yang terbabit mengikut ekuiti yang dipersetujui. Segitiga pertumbuhan merupakan lanjutan daripada kerjasama serantau ASEAN. Indonesia. Isi-Isi Pembelajaran a) Mengenalpasti kawasan Segi Tiga Pertumbuhan ASEAN: 1. IMS-GT (Indonesia. b) Pelaburan bersama Di bawah konsep pelaburan bersama. 3. Teras kerjasama ini ialah saling memperolehi keuntungan apabila negara-negara yang berjiran saling membantu dan melengkapi antara satu sama lain untuk memajukan kawasan yang telah dipilih. Sedang dan Akan Dilaksanakan di Kawasan Segi Tiga Pertumbuhan. IMT-GT (Indonesia. Misalnya firmafirma dari Singapura melabur modal di Selatan Johor. 5. Malaysia.Sisipan Konsep a) Segitiga Pertumbuhan ASEAN.

ii) Guru bersama dengan kumpulan pelajar lain membuat pembetulan dan penambahbaikan terhadap hasil pembentangan. sedang serta yang akan dijalankan bagi setiap kawasan segitiga pertumbuhan. 9.8. i) Setiap kumpulan membentangkan hasil perbincangan. kepentingan segitiga pertumbuhan ASEAN dan masalah yang (Nota: Perbincangan mestilah berasaskan prinsip: FHC – Fakta diikuti oleh Huraian dan dilengkapi dengan contoh-contoh yang spesifik) Langkah 3 (Pembentangan Hasil Perbincangan – 35 Minit) Pembentangan hasil perbincangan dan penambahbaikan. Pembangunan infrastruktur Pembangunan sektor perindustrian. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru – 10 Minit ) a) Guru Memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas. b) Guru menjelaskan tiga konsep penting – segitiga pertumbuhan. pelaburan bersama dan pelaburan silang. Langkah 5 ( Rumusan Hasil Pembelajaran – 5 minit) . b) Membincangkan dihadapi. Langkah 2: (Diskusi Pelajar – 30 Minit ) Pelajar diagehkan kepada beberapa kumpulan untuk membincangkan dua aspek berikut: a) Mengenalpasti kawasan yang terlbat dalam setiap segitiga pertumbuhan dan juga rancangan yang telah.

Perkembangan sistem dan jaringan pengangkutan ini menjadi . [ 10 Markah] 1. Bangkahulu. perkhidmatan feri Langkawi-PhuketAcheh di bawah IMT-GT. Pembangunan Sektor Pengangkutan: Khususnya laluan darat udara dan air/perkapalan seperti: Jalan Keretapi Trans-Borneo di bawah EAGA-BIMP. Kalimantan Barat bagi Indonesia. Phuket dan Acheh “Pintu Masuk Pelancong Asean” di bawah IMT-GT disamping mewujudkan kawaan bebas cukai.Guru merumuskan setiap langkah pembelajaran di atas dan menyatakan kecapaian objektifnya. Singapura – Growth Triangle) yang melibatkan kawasan : Kepulauan Riau. Selatan Johor bagi Malaysia dan Utara Singapura bagi Singapura.Jambi. sedang dan akan dilaksanakan di kawasan Segi Tiga Pertumbuhan ASEAN [ 10 Markah] c) Jelaskan mengapa pakatan segi tiga pertumbuhan di tubuhkan di rantau Asia Tenggara [ 10 Markah] Penilaian Jawapan a) Kawasan Segi Tiga Pertumbuhan IMS . Projek Line ke 2 Johor dengan Singapura di bawah IMS-GT.GT: 1. IMS-GT (Indonesia.Langkawi. Contoh Soalan Yang relevan a) Namakan lima kawasan yang berada di bawah segitiga pertumbuhan IMS – GT [ 5 Markah ] b) Terangkan rancangan pembangunan ekonomi yang telah. 2.Sumatera Barat. (Pemarkahan: 5 kawasan x 1 markah = MAX 5 Markah) b) Rancangan Pembangunan Ekonomi Yang Telah. Pembangunan sektor pelancongan: Memajukan industri perhotelan/resort atau memajukan sumber-sumber maritim untuk tujuan pelancongan seperti menjadikan kepulauan Riau sebagai pusat pelancongan baru di bawah IMS-GT. Malaysia. Sedang dan Akan Dilaksanakan di Kawasan Segi Tiga Pertumbuhan.

laut dalam dan akuakultur. Pembangunan sektor perindustrian. Kerjasama modal. Pembangunan Sektor Telekomunikasi :Sektor ini juga amat berpotensi untuk berkembang dengan pesat misalnya projek Internet Asean dengan Thailand sebagai pusatnya di bawah program IMT-GT. 8. 7. Meliputi sumber-sumber pembalakan khususnya di kawasan EAGA yang amat kaya dengan hutan disamping program pemeliharaan dan pemuliharaan hutan. 6. 3. Pembangunan Sektor Pertanian dan Perikanan : Khususnya berkaitan dengan sektor perladangan kelapa sawit dan getah di bawah EAGA dan juga pertanian makanan/padi di bawah IMT-GT. Pembangunan Sektor Pembandaran: Mewujudkan bandar-bandar baru melalui pendekatan pelaburan bersama seperti projek bandar Nusa Jaya sebagai bandar terapung di Tanjung Pelepas Johor di bawah rancangan IMS-GT. Disamping Perkongsian modal berasaskan konsep pelaburan silang (Cross Invesment) dan pelaburan bersama yang akan dapat dinikmati oleh semua pihak swasta yang terbabit di dalam wilayah tersebut. sistem perhubungan dan lain-lain terutamanya di wilayah-wilayah yang baru berkembang misalnya di lembah Mindano. 4. Pembangunan infrastruktur fizikal seperti jaringan jalan raya. sumber air. 5. (Pemarkahan: Mana-mana 5 isi x 2 Markah = MAX 10 Markah) b) Sebab-sebab pakatan segi tiga pertumbuhan di tubuhkan di rantau Asia Tenggara [ 10 Markah] Antara sebab-sebab mengapa pakatan segi tiga pertumbuhan tersebut ditubuhkan ialah: . Pembangunan Sektor Perkhidmatan tertier : Khususnya kewangan dan bank misalnya Labuan sebagai pusat Kewangan luar pesisir di bawah EAGA.kepakaran dan pengurusan akan diutamakan bemi memajukan sektor ini. Program pertukaran siaran Radio & TV dan lainlain maklumat budaya membolehkan intraksi sosial antara negara akan jadi lebih rapat. Termasuk juga perikanan pingir pantai. Tumpuan diberikan kepada sektor industri berasaskan sumber seperti industri pemprosesan pertanian (agro base industry) terutamanya di IMT-GT dan EAGA serta industri berintensif buruh di IMS-GT dan IMTGT. Perkhidmatan pembandaran akan menguntungkan banyak pihak.pemangkin utama untuk memajukan sektor-sektor ekonomi yang lain. 9. Pembangunan Sektor Perhutanan. bekalan tenaga.

(Pemarkahan: Mana-mana 5 isi x 2 Markah = MAX 10 Markah) . Pengkalan Kubor sudah tentunya memberikan manfaat pasaran kepada semua negara. Kekurangan teknologi sesebuah negara ditampung oleh kelebihan teknologi negara lain yang samasama melabur di kawasan segi tiga terbabit. Untuk mempercepatkan lagi/memangkinkan lagi pertumbuhan ekonomi dalam pelbagai sektor di antara negara-negara ASEAN yang berjiran yang termasuk dalam kawasan segitiga pertumbuhan berkenaan. Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks pembangunan sumber alam . Segitiga pertumbuhan menjadi pusat pertumbuhan ekonomi ASEAN yang baru. Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks pengaliran buruh dan tenaga pakar. Kekurangan buruh di Malaysia ditampung oleh kemasukan buruh dari Indonesia. Kesan-kesan positif daripada perluasan pasaran setempat akan dinikmati bersama. 4. Langkawi. 6. Kawasan segitiga sememangnya kaya dengan sumber-sumber alam yang belum dimanfaatkan sepenuhnya seperti sumber hutan. Pihak swasta akan berkongsi modal melaksanakan sesuatu projek. 3. Misalnya di bawah IMT –GT kawasankawasan seperti Pulau Langkawi. Dalam konteks ini wujud suasana saling melengkapi. Ini kerana pembangunan sumber dilakukan menerusi pelbagai perkongsian bijak yang diamalkan. R&D dan inovasi baru dari negara jiran yang lebih maju ke kawasan segitiga terbabit. 2.1. Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks perluasan pasaran dan perdagangan antara kawasan/intra-ASEAN. Kekurangan buruh dan kepakaran di sesuatu kawasan segitiga akan dapat ditampung oleh buruh dan tenaga pakar dari negara jiran. 5. Utara Acheh dan Selatan Thai pastinya mengalami pertumbuhan ekonomi yang lebih cepat. Kawasan-kawasan seperti Bukit Kayu hitam. Misalnya projek Line ke 2 menghubungkan Malaysia dengan Singapura di bawah IMS-GT telah dilaksanakan dengan jayanya dan memberi keuntungan kepada ke dua-dua negara daripada segi aliran barangan.perkhidmatan dan pergerakan penduduk. Utara Kedah-Perlis seperti Bukit Kayu Hitam. Pemindahan teknologi membolehkan sumber-sumber yang ada dapat dibangunkan dengan cepat. Dengan adanya pakatan ini sumber-sumber tersebut boleh dibangunkan tanpa terbiar membazir sebagai stok sumber sahaja. sumber maritim. Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks perkongsian teknologi. Kerana barangan di kawasan-kawasan bebas cukai tersebut lebih laris/dijual dengan harga yang murah. Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks perkongsian pelaburan modal/kewangan berdasarkan prinsip perkongsian bijak yang dilakukan menerusi pelaburan bersama ataupun pelaburan silang oleh pihak swasta. Misalnya melalui kewujudan kawasan bebas cukai.sumber tenaga.sumber air dan sebagainya.

Rujukan Khusus 1. Penerbit:Pearson dan Longman. Menganalisiskan sebab-sebab sesuatu pola/corak yang terhasil.Refleksi.my) Tema Kerjasama serantau: Tajuk Kemahiran Amali Kerjasama Serantau Sub Tajuk 4. . 2005.3 Membina dan mentafsir peta Aliran. Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah.s. Masa 2 Waktu ( 80 minit) HASIL PEMBELAJARAN Setelah mempelajari tema ini pelajar akan dapat: • • • Membina peta aliran dengan mengaplikasikan teknik kartografi yang betul. Mentafsirkan pola atau corak yang terhasil daripada peta aliran yang dilukiskan. Tugasan Pelajar : Pembelajaran Akses Kendiri (PAK) ICT – Mengakses maklumat berkaitan dengan perdagangan luar Malaysia meliputi i) Penglibatan Malaysia dalam Segitiga Pertumbuhan ASEAN Maklumat boleh diakses dari laman web berikut: (http:/www. Di ukur berdasarkan pencapaian hasil pembelajaran dalam gerakerja pelajar. Teks Pra U Geografi Manusia STPM. Bab 13 – Interaksi Antara Kawasan. MITI. Petaling Jaya. m. 391 – 399. gov.

Skala dalam unit biasa yang digunakan seperti 1CM = RM Juta : 10. Terdapat dua elemen penting di dalam peta aliran iaitu. Skala dalam unit puncakuasadua. Langkah 3: Berdasarkan nilai puncakuasadua ini. Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru – 20 Minit ) Gerakerja Membina Peta Aliran: Langkah 1: Telitikan data yang diberi dalam soalan dan kenalpastikan di mana dan ke arah mana garis aliran perlu dibuat berasaskan kehendak soalan dan peta yang diberikan. 1CM = 20. Mentafsir peta aliran.perkhidmatan dan penduduk itu bergerak. Langkah 2: Mencari skala ketebalan garis aliran. b) Skala geometri. Skala ini diguna sekiranya terdapat perbezaan data yang terlalu besar antara nilai maksima dengan nilai minima. perkhidmatan dan juga pergerakan manusia.000. Apabila semua data sudah dipuncakuasaduakan maka nilai yang diperolehi bukan lagi dalam unit biasa tetapi bertukar menjadi UNIT PUNCAKUASADUA. aliran masuk modal ke sesebuah negara dan sebagainya. Isi-Isi Pembelajaran • • Membina peta aliran. Justeru untuk menyelaraskan data-data tersebut maka semua data perlu dipuncakuasaduakan agar tidak terlalu ketara perbezaannya. pilih satu skala yang sesuai yang boleh diguna untuk mengira ketebalan garis aliran. Misalnya pergerakan import-eksport. Skala aritmetik digunakan sekiranya tidak terdapat perbezaan yang terlalu besar antara nilai maksima dengan nilai minima di dalam data soalan yang diberi. Terdapat dua kaedah yang boleh diguna untuk mencari skala ketebalan garisan iaitu: a) Skala aritmetik.Sisipan Konsep: Konsep: Peta aliran adalah sejenis peta statistik yang diguna untuk menunjukkan arah dan isipadu (jumlah) pergerakan sesuatu barangan. migrasi antarabangsa.000 orang dan sebagainya. Bahagikan nilai puncakuasa dua yang diperolehi dalam langkah (2 b) di atas dengan nilai skala yang telah dipilih itu. ketebalan garis aliran yang mewakili jumlah yang bergerak ke sesuatu destinasi dan juga anak panah (arrow) yang menunjukkan ke mana sesuatu barangan. Sebaiknya . ketibaan pelancong asing ke sesebuah negara.

Antara garis aliran tidak boleh bertindih dan tidak boleh bersilang. Negara Asia Pasifik Terpilih Jepun China Hong Kong Australia Berdasarkan jadual 1 di atas.803.8 37. Langkah 5: Lorekan atau warnakan setiap garis aliran yang dibuat dan seterusnya lengkapkan peta aliran anda dengan tajuk.ketebalan garisan janganlah terlalu besar atau terlalu kecil untuk menghasilkan kesan nampak yang baik. Untuk mengelakkan pertindihan garis aliran boleh dibuat melengkung atau bergabung.710.0 6.250. a) Lukis sebuah peta aliran di atas peta kosong yang disediakan bagi menunjukkan nilai import dan eksport Malaysia dari dan ke beberapa buah negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 1999. Langkah 4: Membuat plotan. Langkah 2: ( Latihan Dalam Kelas Membina peta aliran– 30 Minit ) Lihat Contoh di sebelah: Jadual 1 di bawah menunjukkan nilai import dan eksport Malaysia dari dan ke beberapa buah negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 1999.808.0 8. Arah aliran (arrow) bagi setiap garis aliran mesti ditunjukkan.0 14.8 . skala dan petunjuk. Berdasarkan nilai ketebalan garisan yang telah dikira dalam langkah 3 di atas calon boleh membuat plotan garis aliran di atas peta yang diberikan. Nilai Import dan Eksport (RM: Juta) Import Eksport 51.7 7. Plotan mestilah mengikut syarat-syarat berikut: a) b) c) d) Garis aliran mestilah sama tebal dari permulaan hingga ke destinasinya. Tajuk mestilah di tulis di ruang /bahagian atas carta.127. Petunjuk yang dibuat mestilah bertangga bentuknya mewakili tiga nilai yang berbeza.9 5. skala mestilah ditulis di bawah daripada tajuk iaitu disebelah pepenjuru kiri manakala petunjuk boleh ditulis di bahagian bawah peta aliran anda itu.345.1 8.290.670.

ii) Pola import Malaysia dengan negara China. Misalnya melalui penubuhan zon perdagangan bebas.7.Sila lukis peta aliran berdasarkan jadual di atas Langkah 3 : Menganalisis dan mentafsir Peta Aliran (30 Minit) Contoh soalan Berdasarkan peta aliran yang telah anda lukis itu. Untuk mengelakkan monopoli perdagangan dari negara-negara barat. Mengurangkan penguasaan pasaran dan ancaman perdagangan dari kumpulan negara maju yang lain seperti dari Kesatuan Eropah (EU). nyatakan pola import dan eksport Malaysia dengan beberapa buah Negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 1999. Imbangan perdagangan ini amat merugikan Malaysia.Eksport i) Pola import dan eksport Malaysia dengan Jepun menunjukkan defisit sebanyak RM Juta: – 14. Ini menunjukkan Malaysia banyak mengimport barangan dari negara Jepun berbanding dengan barangan yang dieksport oleh Malaysia ke Jepun. Mewujudkan keadaan saling melengkapi dan perkongsian pintar antara negara. perlu menjalinkan kerjasama Sebab-sebab negara Asia Pasifik perlu menjalinkan kerjasama perdagangan yang kukuh antara satu sama lain. dan juga Amerika syarikat Untuk mewujudkan aliran perdagangan yang lebih adil dan telus – serta saling memperolehi keuntungan menerusi konsep ”Liberalisasi perdagangan” dengan cara menghapuskan sekatan tarif dan dasar perlindungan yang diamalkan oleh sesebuah negara. Misalnya dengan Hong Kong nilai infisitnya sebanyak RM: Juta: 8. Dengan itu perluasan pasaran boleh dilakukan secara lebih adil berdasarkan prinsip yang ditetapkan oleh Pertubuhan Perdagangan Sedunia (WTO). NAFTA.9. kemudahan iii) iv) . Dimensi analisis: Sebab-sebab: c) Mengapakah negara-negara Asia Pasifik perdagangan yang kukuh antara satu sama lain?. Imbangan perdagangan ini amat menguntungkan Malaysia.095.513. Hong Kong dan Australia pula mengalami infisit iaitu nilai eksport melebihi import. i) ii) Untuk saling memperolehi keuntungan dalam konteks perluasan pasaran antara negara. Misalnya perkongsian teknologi dan kepakaran. Dimensi analisis: Pola Import .

Bhd.0 1 553. setiap rakan [5 Markah]. perkongsian sumber. Shah Alam.0 3 234.4 939. [10 Markah].v) logistik. perkongsian data dan maklumat dan sebagainya. 2002.0 25 610. . c) Huraikan faktor-faktor yang boleh meningkatkan perdagangan intra-ASEAN. Import (US $) 318.0 639.0 325. lukis sebuah graf bar yang sesuai untuk menunjukkan import dan eksport Malaysia dengan setiap rakan seperdagangan ASEAN pada tahun 1995. Rujukan Khusus 1. Rakan Seperdagangan ASEAN Brunei Darussalam Indonesia Filipina Singapura Thailand Jumlah Berdasarkan jadual 1 di atas. Latihan 2 Jadual 2 di bawah menunjukkan nilai eksport dan import Malaysia dengan beberapa buah negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.0 22 665. Membantu negara-negara Asia Pasifik yang miskin dan kecil kuasa perdagangannya. Soalan Latihan Latihan 1: Jadual 1 di bawah menunjukkan import dan eksport antara Malaysia dengan rakan seperdagangan ASEAN pada tahun 2000.0 19 250. Penerbit: Federal Publications Sdn. Lembaran Praktis Geografi Kertas 2 STPM.0 24 380. Refleksi.4 Eksport (US $) 3.8 1 064.0 b) Berasaskan nilai peratusan yang telah dikira. a) Kirakan peratusan import dan eksport Malaysia dengan seperdagangan ASEAN pada tahun 2000. Rusly Musa . [10 Markah]. Di ukur berdasarkan pencapaian hasil gerakerja dan perbincangan pelajar.

909.9 18.203.9 12.978.576.7 RM: Juta Import 3.422.Jadual 2: Nilai Eksport dan Import (RM: Juta) Malaysia dengan beberapa buah Negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002. Tajuk Impak aktiviti manusia terhadap alam sekitar Sub Tajuk 5.5 44. Masa 2 Waktu ( 80 minit) .635.5 a) Berdasarkan jadual 2 di atas. Negara-negara Asia Pasifik terpilih Thailand Indonesia Singapura Jepun Taiwan China JUMLAH Eksport 3.0 5.0 1.9 47.2 2.9 3.988.1 19.559.236.724. [8 Markah] TEMA 5 : IMPAK ALAM SEKITAR DAN PENGURUSANYA Tema Impak alam sekitar dan pengurusannya.1 Impak aktiviti pertanian terhadap alam sekitar: Kesan dan langkah mengatasinya – Kajian kes di Cameron Highland.019. [11 Markah] c) Huraikan kerjasama ekonomi serantau dan antarabangsa yang disertai oleh Malaysia bagi tujuan meningkatkan aliran perdagangannya. [ 6 Markah] b) Lukis sebuah graf bar yang sesuai untuk menunjukkan imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.414.703.923.5 13.1 4. kirakan imbangan perdagangan antara Malaysia dengan setiap negara Asia Pasifik terpilih pada tahun 2002.2 3.

Isi-Isi Pembelajaran 1. Ia memiliki tanih gembur berpasir. Kesan-kesan negatif terhadap alam sekitar fizikal setempat. c) Topografi kawasan ini ialah bergunung-ganang. 4. 3. Ciri-ciri fizikal kawasan Cameron Highland Aktiviti pertanian di kawasan Cameron Highland. bungaan dan buahan sitrus. a) Daerah Cameron Highland terletak di dalam negeri Pahang. . 2. Daripada segi tanihnya pula terbentuk oleh campuran granit yang berasid serta bewarna gelap. 1. 256 hektar telah digunakan sebagai kawasan pertanian iaitu kira-kira 24%. Iklim di Cameron Highland adalah amat sesuai untuk tanaman sub tropika dan temperat yang meliputi tanaman seperti teh. Keluasannya ialah sebanyak 71. sayuran. Langkah perundangan dan bukan perundangan untuk mengatasinya. 2) Jenis aktiviti pertanian di Cameron Highland.Hasil Pembelajaran Setelah selesai mempelajari sub tajuk ini pelajar akan dapat: Aras 1: • Mengenalpasti pelbagai jenis aktiviti pertanian di Cameron Highland Aras 2: • Menghuraikan kesan aktiviti pertanian di Cameron Highland terhadap alam sekitar fizikal setempat.255 hektar dan dari jumlah ini terdapat lebih kurang 5. Suhu yang rendah ini disebabkan oleh pengaruh faktor ketinggian tempatnya. berbukit-bukau dan juga berlembah dengan kecerunannya antara 10º hingga 35º. Purata hujan tahunannya pula ialah antara 104 mm hingga 317 mm. Ciri-ciri fizikal di Cameron Highland. Wilayah Cameron Highland merupakan satu-satunya kawasan terpenting dan tertua di Malaysia yang terlibat dalam aktiviti pertanian di kawasan tanah tinggi. Namun begitu sejak akhir-akhir ini kadar penerokaan tanah secara haram untuk pertanian di Cameron Highland semakin meningkat terutama sekali yang melibatkan kawasan bercerun dan lereng-lereng bukit. b) Sebahagian besar kawasan ini masih lagi diliputi hutan tebal. Ini kerana suhunya yang lebih sejuk kira-kira 24ºC berbanding dengan kawasan lain di Malaysia. Aras 3: • Membincangkan langkah mengatasi kesan negatif akibat aktiviti pertanian terhadap alam sekitar fizikal setempat.

Penanaman sayur-sayuran merupakan aktiviti pertanian yang paling besar memberikan impak negatif ke atas persekitaran fizikal di Cameron Highland khususnya dalam konteks meningkatkan kadar hakisan tanih. pengusaha ladang teh secara perladangan ini telah mengambil langkah yang sewajarnya bagi mengurangkan kadar hakisan tanah berbanding dengan sistem pertanian/tanaman lain. Walaubagaimanapun tanaman teh oleh pekebun kecil ini telah berkurangan dan digantikan dengan tanaman sayuran serta bungaan. Tanaman ini diusahakan secara perladangan oleh syarikat swasta terkenal iaitu BOH Plantations. dan juga bunga matahari. buahan dan bungaan. i) Tanaman teh. Namun begitu terdapat juga pekebun-pekebun kecil yang mengusahakan tanaman teh hijau secara kecil-kecilan. Misalnya pekebun masih berdegil menggunakan jentera berat bagi meratakan kawasan curam dan lereng bukit di samping penggunaan racun serangga yang berleluasa tanpa pengurusan yang sistematik seperti membuang botol-botol racun ke sungai serta tasik yang berdekatan. salad. Antara jenis bunga yang popular di tanam ialah seperti kekwa. Pada masa ini keluasan tanaman bunga di Cameron Highland ialah sebanyak 300 hektar dan terdapat lebih daripada 40 buah pusat penyemaian bunga (nursery) di kawasan ini. Terdapat empat jenis tanaman yang diusahakan secara komersial di Cameron highland iaitu tanaman teh yang diusahakan secara sistem perladangan.tomato dan juga kacang buncis. tanaman buah-buahan sitrus khususnya strawberry dan juga tanaman bunga-bungaan. Kawasan ladang bunga biasanya terdapat di kawasan rendah/lembah atau di kawasan kaki bukit yang telah di teres. Kawasan perladangan teh merupakan kawasan penanaman yang terluas di Cameron Highland meliputi hampir 2. kejadian tanah runtuh dan juga pencemaran sumber air sungai dan tasik. iii) Tanaman bunga-bungaan juga ditanam secara giat dan berkembang maju di Cameron Highland. Justeru itu walaupun teh merupakan tanaman yang paling luas di Cameron Highland tetapi kadar hakisannya tanih yang dialami oleh kawasan ladang teh amat kecil berbanding dengan kawasan tanaman sayuran. mawar. tanaman . kobis bunga. Sistem tanaman selingan dan tanaman bercampur amat popular dijalankan di kawasan ini. Ia meliputi kawasan seluas 2. Antara yang popular ialah seperti “Cactus Valley”. Sepertimana dalam tanaman sayuran. Terdapat hampir 25 jenis sayuran yang diusahakan. Kebanyakan para penanam bunga ialah bekas pekebun – pekebun sayur yang telah beralih kepada industri penanaman bunga setelah harga sayuran menjadi tidak stabil (mudah mengalami tutun-naik) berbanding dengan harga bunga yang lebih konsisten. Misalnya tanaman tomato dan kacang buncis diselingkan atau dicampurkan dengan tanaman lain seperti kobis.salad. bunga turki. Daripada segi pemuliharaan tanah. asparagus dan juga daun sadri di atas tapak tani yang sama.140 hektar dan mampu menghasilkan sumber pendapatan kepada hampir 1.500 hektar. tanaman sayuran yang lebih bersifat sistem pertanian pasar/angkut. Ini kerana kesedaran pemuliharaan tanah dikalangan pekebun di kawasan ini adalah amat rendah sekali. ii) Penanaman sayur-sayuran pula merupakan aktiviti pertanian yang ke dua penting selepas tanaman teh. 580 keluarga pekebun sayur di Cameron Highland.a) Jenis-jenis tanaman yang ditanam. Sistem pertanian yang dijalankan ialah bersifat pertanian pasar dengan tanah digunakan secara intensif. Antara yang popular ialah seperti kobis.

Ini kerana tanaman buahan sitrus khususnya strawberry tidak ekonomik untuk dijalankan di tapak pertanian yang luas serta bersifat jangka pendek. Wan Ruslan Ismail mendapati bahawa terdapat .bunga juga banyak menjejaskan kualiti alam sekitar setempat kerana kebanyakan pengusahanya menggunakan jentera berat untuk meratakan tanah di kawasan cerun curam. Satu kajian yang telah dilakukan oleh Fuad Omar pada tahun 1988 mendapati bahawa hampir 2. Permukaan cerun yang terdedah akan mengalami tindakan air larian permukaan yang akan menghakis-angkut regolit atau tanih dari atas cerun ke bawah cerun. Pendedahan permukaan bumi secara terus kepada pelbagai proses geomorfologi seperti hakisan tanah dan tanah runtuh. Tanah Rata dan Brinchang. berkelodak dan berlumpur serta mengalami kadar enapan yang tinggi sehingga dasarnya menjadi lebih cetek. iv) Tanaman buahan sitrus. Permukaan bumi kehilangan pelindung. 3) Kesan Negatif Aktiviti Pertanian Terhadap alam Sekitar Fizikal di Cameron Highland. Keluasannya di sekitar 250 hektar sahaja. Justeru itu kadar pencemaran sungai meningkat. Perubahan landskap fizikal yang ketara . Tanaman ini tidak dijalankan secara meluas sebaliknya lebih bersifat tanaman di dalam” rumah hijau”. digembur. c.8 tan/hektar setahun maka kadar hakisan yang akan dialami oleh tanah-tanah pertanian di Cameron Highland menjelang tahun 2000 akan menjadi lebih serius lagi. sistem sungai biasanya menjadi keruh. Pencemaran air sungai dan peningkatan kadar pemendapan sungai. Berdasarkan gambar foto udara jelas kelihatan kawasan –kawasan gondolan terutamanya di cerun atau lereng-lereng bukit. Dalam jangka masa panjang cerun-cerun yang terhakis itu menjadi tidak stabil dan boleh mengalami pelbagai jenis gerakan jisim seperti kesotan tanah.sayuran dan bungaan telah menyebabkan berlakunya perubahan landskap yang ketara di Cameron Highland. gelangsaran tanah dan juga tanah runtuh . b. kehilangan daya pengikat dan cengkaman akar terhadap butiran tanah yang menyebabkan cerun-cerun menjadi tidak stabil.Seperti hutan semulajadi bertukar kepada “hutan tanaman”. a. Kesannya permukaan lereng-lereng bukit akan mengalami hakisan yang ketara seperti wujudnya gegalur dan tanah tergondol. Di Cameron Highland fenomena hakisan dan tanah runtuh merupakan kesan yang paling besar kelihatan terutamanya di sekitar Ringlet. Satu pengukuran yang telah dilakukan oleh Dr. Justeru itu kegiatan pertanian ini tidak begitu menjejaskan kualiti alam sekitar setempat. Larian air permukaan akan membawa regolith dari atas cerun ke bawah cerun dan seterusnya masuk ke sistem sungai yang ada di kawasan pertanian berkenaan. permukaan tanah menjadi tergondol dan sebagainya. Dalam konteks geomorfologi pelbagai proses akan berlaku apabila permukaan tanah dibajak. diteres dan diratakan untuk kegiatan pertanian khususnya di kawasan lereng-lereng bukit yang bercerun curam. Dalam konteks ini proses penyahutanan bagi tujuan mewujudkan kawasan pertanian ladang teh.383 juta meter padu tanah di Cameron Highland telah terhakis dan dengan mengambil kira kadar kehilangan tanah sebanyak 16.

Proses penyahutanan memusnahkan sama sekali habitat. iii) Kerosakan ekosistem seperti kemusnahan rantaian makanan.6 tan/Km²/tahun dan sungai Terla sebanyak 454.Hutan berfungsi sebagai satu habitat. banjir dan sebagainya. Apabila hal ini berlaku ia memberi kesan kepada hidupanhidupan lain yang sememangnya saling bergantung di dalam sesebuah hutan itu. komponen biotik dan abiotik yang kelak menggangu keseimbangan ekologi setempat. hakisan. kualiti air sungai juga terjejas akibat pengggunaan baja kimia dan racun serangga/perosak. sungai Tringkap sebanyak 758. Di Cameron Highland pencemaran air di Tasik Ringlet merupakan satu contoh yang nyata. Kesannya sumber-sumber air tersebut akan mengalami pencemaran bahan kimia yang tinggi yang akan memberikan impak negatif terhadap ekosistem akuatik. ii) Penghijrahan spesis akibat pemusnahan habitat . Racun serangga seperti DDT dan juga pelbagai jenis baja kimia yang digunakan ke atas tanaman sayuran akan mengalami larut resap ke dalam tanah atau di bawa bersama oleh larian air permukaan. Kuala Lumpur. Apabila hutan dimusnahkan/dinyahkan maka fungsi pokok sebagai pengeluar utama akan musnah sama sekali. e. Persaingan intra dan interspesis akan berlaku dan mana-mana spesis yang kalah akan musnah dan pupus.. Selain daripada pencemaran kelodak. DBP. Kemusnahan habitat mengambil masa yang lama untuk dipulihkan.s.8 tan/Km²/tahun. Termasuklah juga kemusnahan ekosistem seperti rantaian makanan dan habitat khususnya hutan yang telah dijadikan tapak pertanian. Misalnya Sungai Bertam sebanyak 67.beberapa batang sungai di Cameron Highland mengalami kadar enapan yang tinggi.0 tan/Km²/tahun. Kawasan hutan primer pada asalnya merupakan kawasan tadahan air yang amat penting kepada sistem hidrologi khususnya sungai. d. 1999. 96). Begitu juga dengan pergerakan larian air permukaan akan menuju ke sumber-sumber air yang ada di permukaan. Dengan itu hidupan lain yang bergantung kepada tumbuhan seperti herbivor (kancil. kitar tenaga. rusa) akan kehilangan sumber-sumber makanan. m. tasik. Ketidakseimbangan ekologi mikro dan makro akan menimbulkan pelbagai kesan terhadap unsur-unsur lain seperti cuaca. Dalam konteks kepelbagaian biologi akibat pemusnahan hutan untuk aktiviti perladangan teh dan sayuran akan menyebabkan kesan-kesan negatif berikut: i) Pelbagai spesis fauna dan flora diancam kepupusan/kemusnahan akibat kehilangan sumber-sumber makanan. Menggangu kestabilan kitar hidrologi. Di tempat baru ini mereka terpaksa bersaing dengan koloni lain. Oleh itu apabila hutan- . Penyahutanan untuk dijadikan tapak pertanian biasanya melibatkan kawasan hutan primer/hutan dara seperti dalam sistem perladangan teh. kolam. (Sumber Wan Ruslan Ismail. Justeru itu haiwan-haiwan akan berhijrah ke hutan/habitat lain untuk mencari perlindungan atau tempat baru. Kemusnahan ekosistem dan kepelbagaian biologi (biodiversiti) seperti pelbagai spesis fauna dan flora yang diancam kepupusan. paya dan sebagainya. Pengurusan Sumber Alam Tropika. Jika larut resap berlaku maka sebatian kimia dari baja dan racun serangga tadi akan dibawa oleh aliran air bawah tanah (sistem akuifer) menuju ke sungai. Gangguan ekologi secara menyeluruh akan berlaku apabila hutan-hutan dimusnahkan secara lebih meluas.

kolam dan sebagainya. Daun dan kanopi tumbuhan tidak boleh lagi membebaskan wap-wap air ke udara. b. penyahutanan telah mengurangkan proses transpirasi tumbuhan untuk membebaskan wap-wap air ke udara sebagai penyumbang kepada sejat-peluhan bagi membentuk awan. Kesannya peratus kelembapan udara akan menurun. penjara. Pertama. Tetapi apabila ia dimusnahkan untuk tujuan pertanian maka gangguan terhadap proses sejat-peluhan (evopotraspiration) pokok-pokok akan terjadi. Keadaan ini akan menyebabkan indeks suhu sekitar meningkat menjadi lebih panas berbanding dengan sebelumnya. f.tasik. mengharamkan penggunaan jentera berat. membina benteng untuk menstabilkan cerun. Pada masa kini Cameron Highland tidak lagi sesejuk masa lalu. Perubahan suhu mikro/pemanasan setempat.hutan tersebut di hapus dan dimusnahkan maka fungsinya sebagai kawasan tadahan air akan terjejas/hilang. paya. storan dan edaran air tanah (gangguan kepada sistem akuifer) yang seterusnya boleh menjejaskan sumber dan bekalan air kepada sungai. menanam tanaman tutup bumi. 4) Cadangan angkah yang wajar diambil mengurangkan kesan kerosakan persekitaran fizikal aktiviti pertanian di Cameron Highland. untuk akibat a. Hutan semulajadi sebenarnya berfungsi sebagai ”menyederhanakan suhu sekitar” dengan cara mengekalkan peratus kelembapan udaranya. Amalan pengurusan yang cekap: Memberbaiki tatacara/prosedur pemberian dan penggunaan oleh pejabat tanah dan daerah. Terdapat beberapa sebab yang boleh dikaitkan dengan gangguan ke atas kestabilan kitar hidrologi ini. Secara khusus amalan pengurusan yang cekap boleh dilaksanakan seperti berikut: i) Membenarkan aktiviti pertanian dijalankan hanya di kawasan yang mempunyai kesan yang paling minima kepada persekitaran fizikal. menarik balik lesen operasi kepada pengusaha pertanian dan pekebun sayur yang melanggar akta kualiti alam sekitar 1974 dan akta pemuliharaan kawasan tanah tinggi. Selain itu pihak kerajaan juga mestilah menghukum pegawai kerajaan yang rasuah dalam konteks pemberian lesen dan kebenaran menggunakan tanah di kawasan tanah tinggi termasuk juga langkah menyediakan laporan EIA yang lengkap sebelum sesuatu projek pembangunan pertanian di kawasan tanah tinggi dijalankan. Sebagai contoh empangan mengalami penurunan paras airnya. udara menjadi lebih kering (dry air) dan persekitaran fizikal terdedah kepada bahangan matahari secara langsung tanpa ditapis dan diserap oleh kanopi tumbuhan. mengenakan denda yang berat iaitu menaikkan kadar kompaun. merawat atau membersihkan sungai yang tercemar dan sebagainya. ke dua menyebabkan kelembapan udara menurun (pembentukan udara kering) dan ke tiga mengurangkan kadar susupan. Fenomena ini dinamakan sebagai pemanasan setempat. Langkah perundangan: Melipatgandakan usaha pemantauan oleh pihak berkuasa. memotong cerun mengikut spesifikasi yang dibenarkan. sungkupan plastik. Kawasan yang mempunyai resiko yang tinggi yang boleh menyebabkan hakisan dan tanah runtuh seperti di lereng – lereng bukit yang bercerun curam hendaklan diistiharkan sebagai kawasan rezab .

Satu kajian yang telah dilakukan oleh AVRDC dan Mardi pada tahun 1992 terhadap 252 pekebun sayur di Cameron Hinghand mendapati bahawa “petani/pekebun tidak merasakan masalah hakisan tanah sebagai suatu ancaman yang serius kepada tanaman mereka sebaliknya ketidakstabilan harga sayuran merupakan satu ancaman besar ”. sesi penerangan/dialog. pihak swasta dan badan bukan kerajaan (NGO) perlu mengambil langkah menyedarkan dan memberikan kefahaman kepada pekebun menerusi risalah.program gotong-royong . Ini menunjukkan bahawa kesedaran petani/pekebun terhadap kesejahteraan alam sekitar terlalu rendah. seminar. dialog.pertanian yang kekal. • • c. Justeru agensi kerajaan khususnya Jabatan Pertanian. seminar. giliran kawasan penanaman dan sebagainya. merehatkan tanah. mewujudkan sistem perparitan dan saliran di kawasan pertanian. membina benteng dan sebagainya. Kaedah penyuburan tanah seperti pembajaan kimia/organin untuk mengekalkan keseimbangan nutrien tanah. ii) Menggalakkan aktiviti penanaman sayur-sayuran dan bungaan dengan menggunakan kaedah hidroponik dan kaedah rumah hijau di kawasan tanah pamah bukannya menanam sayuran di lereng-lereng bukit atau kawasan bercerun curam yang boleh menyebabkan hakisan tanah dan ketidakstabilan cerun.kaedah tanaman berjalur. tanaman selingan dan lain-lain lagi.program gotong-royong termasuk pendidikan alam sekitar. Cadangan yang dibuat oleh Jabatan Pertanian Malaysia berkaitan dengan kelebaran teres –teres pertanian di kawasan bercerun/lereng-lereng bukit ialah antara 1 hingga 2 meter bagi setiap teres. Menjalankan kempen kesedaran kepada pekebun sayur dan pengusaha pertanian tentang masalah hakisan dan kesannya kepada persekitaran fizikal menerusi risalah. v) Menggabungkan kaedah dan amalan pengurusan tanah pertanian melalui tiga cara iaitu: • Kaedah agronomi seperti menutup permukaan tanah dengan sungkupan daun dan plastik dan juga meningkatkan kadar larut resap tanah dengan tanaman pelindung/tutup bumi seperti pokok kekacang. iv) Bagi kawasan cerun yang dibenarkan untuk pertanian maka pekebun sayur mestilah membina teres-teres yang sesuai dan lebar bagi mengurangkan halaju larian air permukaan. Kaedah mekanika seperti pembinaan kontur/teres. iii) Menggunakan baja kimia dan racun serangga dengan kadar yang minima dan menguruskannya secara berhemah iaitu tidak membuang sisa racun dan baja kimia sewenang-wenangnya ke dalam sistem saliran seperti sungai dan tasik sebaliknya menyediakan kawasan pelupusan yang khusus. zon perlindungan (hutan yang dikekalkan dalam keadaan semulajadi).

Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru/Kuliah – 40 Minit ) a) Guru Memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas. Huraikan langkah-langkah yang perlu diambil bagi mengatasi kesan negatif [10 Markah] (Tugasan pelajar Sila rangkakan jawapan bagi soalan di atas berasaskan prinsip: FHC – Fakta diikuti oleh Huraian dan dilengkapi dengan contohcontoh yang spesifik) Langkah 3 ( Penutup dan Rumusan – 10 Minit) Guru menyenaraikan isi-isi penting berkaitan dengan soalan yang diberikan di atas Rangka dan Skema Jawapan: Dengan merujuk kepada kawasan pembangunan tanah tinggi di Malaysia. Langkah 2: (Diskusi Pelajar – 30 Minit ) Pelajar diagehkan kepada beberapa kumpulan untuk merangka jawapan berkaitan dengan tugasan soalan yang diberikan seperti di bawah: Soalan Dengan merujuk kepada kawasan pembangunan tanah tinggi di Malaysia. b) Guru menjelaskan ciri fizikal. kesan dan langkah mengatasinya di Cameron Highland. [ 10 Markah] c) tersebut. a) Nyatakan EMPAT jenis aktiviti ekonomi yang dijalankan [5 Markah] b) Jelaskan kesan negatif aktiviti ekonomi tersebut terhadap persekitaran fizikal kawasan setempat. jenis aktiviti pertanian.dan sebagainya bagi menghasilkan pembangunan pertanian yang lestari untuk masa depan Cameron Highland. a) Nyatakan EMPAT jenis aktiviti ekonomi yang dijalankan Judul Isi Jawapan [5 Markah] Markah .

Kesan hakisan tanih dan tanah runtuh – kewujudan gegalur di cerun2 Markah .Menamakan kawasan pembangunan tanah tinggi di Malaysia. Menyatakan empat jenis aktiviti ekonomi (1 jenis = 1 markah) 1 1 1 1 1 1 1 1 = 1 Markah = 4 Markah b) Jelaskan kesan negatif aktiviti ekonomi tersebut terhadap persekitaran fizikal kawasan setempat. Di antaranya ialah: Aktiviti pertanian seperti tanaman teh.  Aktiviti perniagaan. hutan primer bertukar kepada hutan sekunder. Aktiviti pembinaan – pembinaan perumahan. Aktiviti penternakan termasuk akuakultur. Contohnya: Cameron Highland. Bukit Fraser. Menyatakan jenis aktiviti ekonomi yang dijalankan di kawasan tanah tinggi. padang golf. 2. jaringan pengangkutan.sayuran dan bungaan. tanaman perladangan. Menamakan kawasan tanah tinggi (sekurang-kurangnya satu kawasan) 2. bangunan dll. [ 10 Markah] Judul Isi Jawapan Diantara kesan negatif aktiviti ekonomi terhadap persekitaran fizikal di kawasan tanah tinggi ialah: 1. Aktiviti pelancongan.infrastruktur.  Aktiviti perkhidmatan     Pemarkahan: 1.Tanah Tinggi Kundasang dll. projek hidroelektrik dll  Aktiviti pembalakan / penyahutanan untuk pelbagai tujuan. Genting Highland. Perubahan landskap fizikal secara besar-besaran – penggondolan bukit.

5 Memusnahkan kawasan tadahan air – menjejaskan sumber air kepada sungai. 7. Menjejaskan kesuburan tanih/lapisan top soil semakin nipis – menggangu keseimbangan nutrien tanih apabila tumbuhan yang melindungi permukaan tanih di tebang/dimusnahkan. rantaian makanan dll yang berkaitan dengan ekologi hutan (Pemarkahan: Mana-mana 5 isi x 2 Markah = MAX 10 Markah) 2 2 2 2 2 2 c) Huraikan langkah-langkah yang perlu diambil bagi mengatasi kesan negatif tersebut. paya dan empangan akibat aktiviti pembalahan dan penyahutanan. Peningkatan suhu mikro – kawasan sekitar tidak lagi sesejuk atau nyaman daripada keadaan sebelumnya akibat penyahutanan untuk pelbagai tujuan.pertanian dll. 4. Kerosakan ekosistem hutan – kemusnahan habitat dan spesis/kepelbagaian biologi. menghukum pegawai yang rasuah dll termasuk langkah EIA sebelum sesuatu projek pembangunan di kawasan tanah tinggi dijalankan. menarik balik lesen operasi.cerun bukit atau tanah runtuh/batu runtuh di kaki bukit yang sudah di potong dan diteres oleh jentera berat untuk aktiviti pembinaan. Amalan pengurusan yang cekap: Meliputi: 2 Markah . 6. 3. [10 Markah] Judul Isi Jawapan Langkah-langkah yang perlu diambil bagi mengatasi kesan negatif di atas ialah: Langkah perundangan: Melipatgandakan usaha pemantauan oleh pihak berkuasa. mengenakan denda yang berat – menaikkan kadar kompaun.kolam. kolam. Pencemaran sumber air (tasik.paya) termasuk sungai – Sungai menjadi keruh dan berkelodak atau pencemaran sumber air akibat penggunaan racun serangga dan baja kimia dalam pertanian serta penyaliran sisa kumbahan dari sektor pelancongan yang menjejaskan ekosistem akuatik. penjara. tasik.

menggunakan baja organik. 9. Jaya.tembok penahan (retainning wall) serta sungkupan plastik untuk menstabilkan cerun. Pemarkahan: Langkah perundangan : MAX 2 markah. Menanam tanaman tutup bumi di tapak pertanian atau tanaman rumput dan tumbuhan pelindung di kawasan bercerun. Kempen dan PAS : MAX 2 markah 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 Refleksi. .s. Amalan pertanian berteres/mengikut kontor. Membina sistem saliran – parit dan longkang yang sistematik untuk penyaliran air yang lebih sempurna.. Rujukan Khusus 1. 2. 6. sesi penerangan/dialog. 7. 3. Memberbaiki tatacara/prosedur penggunaan tanah di kawasan tanah tinggi. 149 – 155. Di ukur berdasarkan pencapaian hasil pembelajaran dalam gerakerja pelajar membincangkan isi-isi penting bagi menjawab tugasan soalan yang diberikan. Penerbit:Pearson dan Longman. Merawat atau membersihkan sungai yang tercemar. Teks Pra U Geografi STPM. Rusly Manusia Sekitar.1. Kempen dan Pendidikan Alam Sekitar: Kempen kesedaran kepada penduduk setempat dan pengusaha – menerusi risalah. Mengharamkan penggunaan jentera berat di kawasan tanah tinggi. seminar. Menanam semula hutan yang sudah ditebang/penghutanan semula. Amalan pertanian yang mesra alam seperti kaedah hidroponik. Bab 6 – Pembangunan Ekonomi dan Alam m. Amalan pengurusan : MAX 6 markah. kawalan biologi agar tidak terlalu bergantung kepada baja kimia serta racun serangga. Memotong cerun bukit mengikut spesifikasi yang dibenarkan. groin dan gabion.program gotong-royong termasuk pendidikan alam sekitar. 10. 4. 2005. 5. Langkah kestrukturan seperti membina benteng konkrit. 8. Petaling Musa dan Nurashikin Abdullah.

Tema Impak alam sekitar dan pengurusannya.2 Prinsip-prinsip pembangunan lestari (berterusan) Masa 2 Waktu ( 80 minit) . Tajuk Pengurusan Alam Sekitar Sub Tajuk 5.

Isi-Isi Pembelajaran a) Konsep Pembangunan Lestari (b) Menghuraikan lapan prinsip pembangunan berterusan (lestari) (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) (vii) Menjana atau menggalakkan semula pertumbuhan ekonomi Mengubah kualiti pertumbuhan ekonomi bagi menjamin kesejahteraan hidup Memulihara dan mempertingkatkan asas sumber Memastikan aras penduduk yang boleh ditampung Mengorientasikan semula teknologi dan kaedah pengurusan risiko Mengintegrasikan alam sekitar dan ekonomi dalam membuat keputusan Memperbaharui hubungan ekonomi antarabangsa . Sisipan Konsep: Konsep Pembangunan Lestari Pembangunan lestari berteraskan kepada konsep pembangunan berterusan yang boleh difahami dari dua sudut.Hasil Pembelajaran Setelah selesai mempelajari sub tajuk ini pelajar akan dapat: Aras 1: • Mentakrifkan konsep pembangunan lestari (berterusan) Aras 2: • Mengenalpasti lapan prinsip pembangunan lestari (berterusan) Aras 3: • Menghuraikan prinsip-prinsip pembangunan berterusan. tetapi ia tidak seharusnya mengorbankan aspek alam sekitar. Kedua prinsip pembangunan yang mengadunkan dengan usaha pemeliharaan dan pemuliharaan alam sekitar agar kesejahteraan hidup boleh dinikmati oleh semua penduduk. Ia bukanlah dua titik pemisah yang bergerak ke kiri dan ke kanan di atas satu garis lurus. Pertama nikmat pembangunan sesebuah negara hendaklah berterusan dan boleh menjamin kesejahteraan hidup generasi kini dan akan datang. Kemajuan sosio-ekonomi dalam sesebuah negara itu amat dituntut. Dalam hal ini antara pembangunan dengan alam sekitar seharusnya bergerak seiringan dan segandingan .

langkah pengurusan yang strategik dan juga langkah kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar.(viii) Memperkukuhkan kerjasama antarabangsa Aktiviti Pengajaran dan Pembelajaran Langkah 1: ( Penerangan guru/Kuliah – 20 Minit ) a) Guru Memperkenalkan tajuk dan kandungan pembelajaran yang meliputi isi-isi pembelajaran di atas. Kedua-duanya terangkum dalam DASAR PERHUTANAN NEGARA 1978. Langkah 2: (Diskusi Pelajar di dalam kelas – 40 Minit ) Pelajar diagehkan kepada beberapa kumpulan untuk merangka jawapan berkaitan dengan tugasan soalan yang diberikan seperti di bawah: Soalan Aplikasi Prinsip Pembangunan Lestari dalam Sektor Perhutanan di Malaysia. b) Guru menjelaskan lapan prinsip pembangunan lestari. Langkah Perundangan: Di Malaysia kelestarian dalam pembangunan sektor perhutanan boleh ditinjau melalui dua aspek iaitu melalui langkah perundangan dan bukan perundangan. Soalan Perbincangan: Jelaskan bagaimana Prinsip Pembangunan Lestari Telah diterapkan dalam Sektor Perhutanan di Malaysia. Dasar ini menjadi asas . Dapatan Hasil Perbincangan Kelas Terdapat tiga aspek penting yang mesti digabungjalinkan dalam melaksanakan pembangunan lestari dalam sektor perhutanan di Malaysia iaitu langkah perundangan.

kegunaan tempatan dan eksport.cekap optimun dan lestari maka Dasar Perhutanan Negara (1978) telah mengistiharkan langkah-langkah berikut: a) Mengisytiharkan sebagai Hutan Simpan Kekal tanah-tanah yang cukup luasnya serta bersesuaian kedudukannya di seluruh negara mengikut cara penggunaan yang sempurna bagi menjamin: i. . Kawasankawasan hutan seperti ini dinamakan sebagai HUTAN PERLINDUNGAN. sebelum hak milik tanah diberi dan juga mengikut cara mengusahasilan dan pemerosesan hasil yang sempurna mengikut kadar keperluan daya pemerosesan tempatan yang optimun.yang kukuh untuk memastikan pengekalan sumber-sumber hutan dan keberterusannya agar sentiasa dapat memberikan sumbangan yang bermakna kepada pembangunan sosioekonomi negara. Kawasan hutan seperti ini dinamakan HUTAN LIPUR. e) Menggalakkan usaha mengeluar dan menggunakan kayu bagi semua jenis keluaran hutan dengan sepenuhnya dan penubuhan perusahaan kilang berasaskan kayukayan dengan kadar keperluannya ditentukan supaya seimbang dengan kadar pengeluaran balak bukan sahaja untuk meninggikan mutu penggunaan tetapi juga membuka peluang perkerjaan serta mendapatkan pertukaran mata wang asing. b) Menguruskan kawasan hutan simpan kekal dengan sempurna supaya dapat memberikan faedah sosio-ekonomi dan keselesaan alam sekeliling dengan sepenuhnya kepada penduduk dan negara. iii. Kawasan-kawasan hutan yang cukup bagi tujuan beristirehat. Pengeluaran semua jenis keluaran hutan dalam negara akan berkekalan serta pada kadar yang berpatutan untuk pertanian. Dasar Perhutanan Negara 1978: 1. menjalankan penyelidikan serta pendidikan dan memelihara tumbuh-tumbuan dan margastua. Kawasan hutan seperti ini dinamakan HUTAN BERHASIL. ii. Bagi menjamin pengurusan hutan yang teratur. d) Menjamin supaya pengusahasilan hasil hutan dari kawasan-kawasan yang diluar hutan simpan kekal itu dilaksanakan dengan cara mengadakan rancangan yang seimbang dengan kadar pembangunan tanah bagi tujuan mendapatkan faedah-faedah paling tinggi untuk rakyat. bekalan air bersih. kesuburan tanah dan keadaan alam sekeliling yang memuaskan supaya kesan banjir dan hakisan kepada sungai dan tanah pertanian dapat dikurangkan . pemulihan dan menghutan semula melalui satu program yang tegas berpandukan kepada amalan SILVILKULTURE yang sempurna serta berpatutan supaya dapat mengeluarkan hasil yang tinggi. Iklim dan rupa bumi yang sempurna. c) Melaksanakan usaha-usaha penyelidikan dan pembangunan (R&D).

e.menggelang.000 atau 2 tahun penjara atau kedua-duanya sekali. Membersih atau membajak mana-mana tanah untuk tanaman atau Sebarang maksud lain. Jabatan PERHILITAN mengawal aktiviti perburuan melalui sistem perlesenan. Untuk menghasilkan langkah yang lebih tegas melalui sistem perundangan maka pihak kerajaan telah meluluskan Akta Perhutanan Negara dan Akta Industri Berasaskan Kayu pada tahun 1984.9 juta hektar diuruskan sebagai hutan produktif dan 1. g) Memupuk kefahaman yang meluas kepada umum tentang peri pentingnya hutan serta faedah-faedahnya kepada generasi akan datang melalui saluran-saluran media sekaligus mewujudkan semangat kerjasama dalam menjaga khazanah perhutanan negara.9 juta hektar sebagai hutan perlindungan. b.memburu.f) Melaksanakan program latihan perhutanan yang lengkap di semua peringkat dalam sektor awam atau swasta bukan sahaja untuk menjamin bekalan tenaga manusia yang cukup bagi industri perkayuan tetapi juga meliputi menjaga dan melindungi hutan serta aspek-aspek sains perhutanan.menanda atau menoreh Mencari. pokok.8 juta hektar atau 77% dari 6. Menebang.6 juta hektar taman negara dan kawasan hidupan liar.2 juta hektar kawasan hutan di Semenanjung Malaysia telah digazetkan sebagai Hutan Simpan Kekal. Menggunakan bahan beracun atau bahan letupan di dalam sungai atau tasik bagi maksud menangkap ikan. Oleh itu Jabatan PERHILITAN diberi kuasa sepenuhnya untuk melaksanakan akta tersebut dan pindaanpindaannya. Akta perhutanan negara ini telah menggariskan beberapa larangan yang berkaitan dengan kawasan hutan simpan kekal. 3. Dari jumlah hutan simpan kekal ini 2. .mengambil dan mendedahkan kepada sebarang proses pengilangan atau memindahkan sebarang hasil hutan atau mineral. Kita juga mempunyai 0. d. 2. jerat dan f. c. Larangan-larangan tersebut ialah: a. Akta ini juga menetapkan bahawa sesiapa yang didapati melanggar larangan-larangan tersebut boleh didakwa di mahkamah dan boleh di denda maksima sehingga RM:50. Menceroboh dengan apa jua cara. Dengan perlaksanaan Dasar Perhutanan Negara sebanyak 4. Dalam konteks pemeliharaan hidupan liar pula akta perlindungan hidupan liar 1976 telah dihasilkan bertujuan untuk memastikan spesis hidupan liar di Negara kita tidak pupus dan terus memberikan faedah kepada generasi akan datang.menembak memasang menjebak. Sesiapa yang memburu atau menyimpan atau memperniagakan hidupan liar yang tidak dibenarkan akan dikenakan denda atau dipenjara.memetong. Memasuki Hutan Simpan Kekal.

Pokok-pokok tersebut mestilah cukup umurnya dan mempunyai diameter minimum 45 hingga 50 centimeter. Selangor (8. Yamane dan Batai yang cepat tumbesarannya dan jangkaan pusingan hidup selama 15 tahun.706. Silvilkultur ialah satu cara pemulihan hutan yang melibatkan penubuhan ladang hutan. Kedua.00 hektar).Perak.0 hektar). Pahang. sekiranya sesuatu kawasan itu kaya dengan pokok dagangan yang muda maka kaedah Polikitar diamalkan. Peraturan-peraturan yang mengawal pengurusan Taman Negara dan kawasan perlindungan hidupan liar sekali lagi diletakkan di bawah pengawasan Jabatan PERHILITAN. terdapat satu lagi cara pengurusan hutan yang lestari dan berkekalan di amalkan di Malaysia. Kedua-dua sistem ini menitikberatkan kepada kaedah penebangan hutan secara sistematik dan berjadual. Projek ini dilaksanakan di 7 buah negeri iaitu Johor. Antara program yang popular di bawah silvilkultur ialah projek Ladang Hutan Kompensatori (CFPP) yang telah dilancarkan dalam tahun 1982. Dalam Sistem Sebaya Malaya kesemua pokok-pokok yang mempunyai nilai dagangan ditebang dalam satu operasi dan tempoh pusingan tebangannya adalah antara 60 hingga 80 tahun. Setakat ini spesis-spesis yang ditanam adalah daripada spesis kayu keras tropika seperti Acacia Mangium. Selain daripada kaedah penebangan hutan di atas.Kelantan dan Terengganu.Di samping tanaman cepat tumbuh. pengurusan hutan dan pemeliharaan sumber hutan yang berkekalan terus diberikan penekanan.125.748 hektar telah siap ditanam di negeri-negeri berkenaan. Pertama.0 hektar). Iaitu sebilangan kecil sahaja pokok yang telah dipilih dan ditandakan untuk ditebang. Langkah Pengurusan Hutan 1. program ladang hutan bermutu tinggi . Pusingan tebangan yang diamalkan dalam kaedah polikitar ialah 30 tahun di Semenanjung Malaysia dan 25 tahun di Sabah serta Serawak. Seluas 98. Perak (2.penjagaan dan penggantian sesuatu dirian hutan dengan teratur.4.00 hektar). iaitu kaedah SILVILKULTUR. Negeri Sembilan (4.pertumbesaran.000 hektar kawasan hutan miskin telah dikenalpasti dan dirancang penubuhannya di beberapa buah negeri di Semenanjung Malaysia. Selangor. Dalam konteks penebangan hutan. Bagi Sistem Tebangan Memilih pula satu inventori dibuat di sesuatu kawasan yang hendak ditebang. Sehingga 31 Ogos 1993 seluas 51. 3. Sistem ini menetapkan dirian baki 32 pokok sehektar selepas penebangan pokok dilakukan. Ini bermakna tempoh penebangan kali ke dua adalah seusia dengan kitar hidup pokok tersebut. bagi kawasan yang tidak mempunyai pokok dagangan muda penebangan secara Sistem Sebaya Malaya digunakan. Terengganu (200.0 Hektar). Berdasarkan maklumat daripda inventori ini maka dua kaedah penebangan diamalkan. Pahang (18. Malaysia memberi tumpuan kepada dua sistem penebangan berikut iaitu Sistem Sebaya Malaya (MUS) dan Sistem Pengurusan Tebangan Memilih (SMS).Negeri Sembilan. Bagi memantapkan lagi langkah perundangan ini kerajaan telah mewartakan hutan rezab atau Taman Negara yang juga menjadi Kawasan Perlindungan Hidupan Liar (KPHL). Selaras dengan Dasar Perhutanan Negara.00 hektar). Johor (17.889. Projek ini bertujuan untuk membekalkan bahan kayu industri dan memenuhi keperluan tempatan.00 hektar) dan Kelantan (163.079.586. 2.

dengan spesis Pokok Jati mula dilaksanakan di Kedah pada tahun 1988. Matlamat keluasan tanaman bagi Rancangan Malaysia Ke Lima dan Ke Enam adalah masingmasing 750 dan 1,250 hektar iaitu dengan keluasan tanaman 250 hektar setahun yang dibiayai melalui pinjaman daripada kerajaan persekutuan. 4. Sementara itu perladangan hutan di Sabah telah bermula dari tahun 1922 lagi dengan tertubuhnya percubaan tanaman pokok Jati untuk pengeluaran kayu keras di Kota Marudu. Perladangan hutan secara komersial bermula pada tahun 1974 dengan rancangan penubuhan seluas 60,000 hektar oleh Syarikat Sabah Softwood Sdn.Bhd (SSSB) di Brumas, Tawau. Penubuhan SSSB iaitu sebuah syarikat kerjasama antara North Borneo Timbers Bhd (40% pegangan saham) dan Yayasan Sabah (60% pegangan saham) bertujuan untuk menghutan semula kawasan-kawasan yang telah dibalak dengan spesisspesis yang cepat membesar seperti Pinus Caribaea dan Pinus Oocarpa. Susulan daripada itu Lembaga Kemajuan Perhutanan Sabah (SAFODA) telah ditubuhkan pada tahun 1976. Objektif penubuhannya aalah untuk menjalankan kerja-kerja penghutanan semula seluas 200,000 hektar kawasan terbiar akibat daripada aktiviti pertanian pindah dengan spesis seperti Acacia Mangium,Yamane,Eucalyptus Deglupta,Pinus Caribaea dan Pinus Oocarpa. Di bawah Rancangan Malaysia ke Enam (1991 - 1995) Jabatan Perhutanan Negeri Sabah telah mengenalpasti kawasan seluas 62,000 hektar boleh ditanami dengan pokok jenis tempatan seperti pokok Sentang dan Exotic. 5. Di Serawak, program pemulihan hutan secara ladang telah bermula semenjak 1920 dengan penubuhan seluas 19 hektar tanamam pokok Engkabang di dalam kawasan hutan Simpan Semenggoh. Projek tanaman ini kurang mendapat sambutan sehinggalah pada tahun 1965 satu program yang dinamakan “PROGRAM PENYELIDIKAN PENGHUTANAN” dilancarkan di dalam Rancangan Malaysia Pertama (1966 - 1970). Program ini antara lain bertujuan untuk mengenalpasti spesis-spesis tempatan dan Exotic untuk pembangunan ladang hutan dengan tumpuan menghutan semula kawasan-kawasan yang ditinggalkan oleh petani-petani pindah. Spesis-spesis yang ditanam termasuklah Engkabang, Durian,Mahogani,Acacia Mangium,Yamane dan Batai. Program perladangan hutan secara komersial telah dilancarkan pada tahun 1979 dan diperkembang luas dalam rancangan Malaysia Ke Empat (1981-1985). Sehingga 1993, Jabatan Hutan Negeri Serawak telah berjaya menubuhkan seluas 6,613.4 hektar ladang hutan di dalam kawasan yang ditinggalkan oleh petani pindah dan di beberapa kawasan hutan simpan. 6. Bidang Penyelidikan dan Pembangunan (R&D). Kejayaan program Silvilkultur di Malaysia banyak dibantu oleh perkembangan pesat bidang R&D khususnya yang berkaitan dengan pengurusan,penjagaan dan perawatan hutan. Menyedari hakikat ini pihak kerajaan telah menubuhkan satu Jawatan Kuasa Penyelaras Penyelidikan dan Pembangunan Ladang Hutan Malaysia pada 18 November 1988. Jawatan kuasa tersebut terdiri daripda tenaga-tenaga pakar dan penyelidik dari Jabatan Perhutanan Semenanjung Malaysia (JPSM), Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia (FRIM) dan Universiti Pertanian Malaysia kini Universiti Putra Malaysia (UPM). Sebagai institusi yang berasaskan penyelidikan dan pembangunan hutan, FRIM dan UPM berkerjasa erat dan bertanggungjawab menjalankan penyelidikan demi menjamin kejayaan program perladangan hutan terutamanya dalam bidang seperti pengurusan, biakbaik pokok serta

sifat dan penggunaan kayu. Program penyelidikan dan pembangunan akan terus berkembang dengan bidang-bidang penyelidikan yang sedia ada disamping memberikan penekanan kepada penyelidikan pemilihan spesis,kesesuaian spesis dengan tapak tanaman, bekalan stok tanaman,silvilkulture,kajian ekonomik spesis ladang serta kawalan serangga dan penyakit. Langkah Kempen dan Pendidikan Alam Sekitar. 1. Pencegahan adalah lebih baik daripada pemulihan. Justeru itu perancangan untuk menguruskan ekosistem hutan dalam jangka masa panjang mestilah melibatkan unsure kededaran kepada orang ramai. Untuk menanam unsur kesedaran ini maka pentingnya diadakan kempen dan pendidikan alam sekitar secara berterusan. Pendidikan alam sekitar boleh dilaksanakan pada dua peringkat. Pertama peringkat sekolah sebagai kurikulum formal yang diajar dalam matapelajaran geografi dan juga interdisiplin seperti dalam matapelajaran sains. Peringkat ke dua ditujukan kepada orang ramai dalam konteks kempen kesedaran seperti kempen cintailah hutan kita, kempen the green world dan lainlain lagi. Selain itu langkah kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar ini juga dilakukan oleh badan bukan kerajaan (NGO) seperti Persatuan Pencinta Alam Sekitar Malaysia dan juga Sahabat Alam Sekitar (SAM). Usaha yang berterusan khususnya kepada generasi muda diharap akan dapat mewujudkan masyarakat yang boleh hidup dengan harmoni dengan persekitaran hutan. 2. Dalam konteks kerajaan pula usaha untuk berkerjasama dengan Negara-negara serantau dan dengan pertubuhan Pertubuhan alam sekitar dunia yang lain sentiasa dilakukan. Dengan Negara ASEAN, Malaysia turut menyertai Program Alam Sekitar ASEAN. Selain itu Jabatan Perhutanan juga berkerjasama rapat dengan banyak pertubuhan antarabangsa. Misalnya Hari Perhutanan Sedunia disambut setiap tahun oleh Malaysia dengan melaksanakan program menanam pokok-pokok, pameran ceramah dan sebagainya. Dana sedunia alam semulajadi Malaysia (WWF) mempunyai pejabat dan wakil-wakilnya di Kuala Lumpur dan Kucing untuk membantu usaha-usaha perancangan dan pengurusan tumbuh-tumbuhan semulajadi dan hidupan liar dari segi bimbingan, perkhidmatan teknikal, kewangan dan pendidikan. Langkah 3 ( Penutup dan Rumusan – 10 Minit) Guru menyenaraikan isi-isi penting berkaitan dengan soalan yang diberikan di atas

Refleksi.
Di ukur berdasarkan pencapaian hasil pembelajaran dalam gerakerja pelajar.

Rujukan Khusus

1. Rusly Musa dan Nurashikin Abdullah, Teks Pra U Geografi Manusia STPM, Tema 5 Bab ,14, m.s 423 - 473 Penerbit:Pearson dan Longman, Petaling Jaya, 2005.

Tugasan Pelajar : Latihan Menjawab Soalan
Sila Jawab Semua soalan yang diberikan:

Soalan 1. Berdasarkan kepada Malaysia, a) Terangkan langkah-langkah perundangan yang boleh diambil bagi memelihara dan memulihara alam sekitar fizikal. ( 12 Markah) b) Cadangkan langkah bukan perundangan yang boleh diambil bagi mengatasi masalah kemerosotan kualiti sumber udara dan sumber air di Negara itu. (13 Markah) Soalan 2. a) Dengan merujuk kepada contoh-contoh tertentu, jelaskan punca-punca utama yang menyebabkan berlakunya pencemaran dan kemusnahan sumber-sumber marin. (13 Markah) b) Huraikan langkah-langkah yang wajar diambil untuk memelihara dan memulihara sumber-sumber marin ini. ( 12 Markah) Soalan 3.
a) Apakah yang dimaksudkan dengan pengurusan sumber air yang lestari?. (5 Markah)

b) Huraikan langkah-langkah yang boleh diambil untuk menjamin sumber air di Malaysia agar sentiasa bersih dan berterusan. (10 Markah) c) Jelaskan kesan-kesan pembandaran terhadap sistem hidrologi bandar. (10 Markah)

TEMA 6: KAJIAN LAPANGAN/KAJIAN LUAR GEOGRAFI KERTAS 2 (Alam Sekitar Manusia).
HASIL PEMBELAJARAN • Memahami prinsip-prinsip kajian luar seperti menyatakan tajuk dan kawasan kajian secara mikro (kawasan yang kecil), mengemukakan objektif kajian luar dan menerangkan kaedah-kaedah yang boleh diguna untuk melakukan kajian luar.

• •

Menjelaskan kaedah dan langkah yang patut dibuat untuk melaksanakan kajian luar (sebelum, semasa dan selepas di lapangan) Memahami faktor, ciri, kepentingan, kesan terhadap alam sekitar dan langkah mengatasinya daripada sesuatu kegiatan ekonomi setempat (local activities) terhadap kawasan yang dikaji sahaja. Menjelaskan dapatan kajian terhadap sebuah bandar kecil yang meliputi kepelbagaian fungsi bandar (perkhidmatan, perniagaan, dan perindustrian),kawasan pengaruh bandar, perkembangan bandar (guna tanah, prasarana, dan kemudahan sosial) dan impak pembandaran terhadap alam sekitar fizikal Menjelaskan dapatan kajian di sebuah kawasan luar bandar yang meliputi: Interaksi desa bandar (pemasaran, penggunaan perkhidmatan, dan pengangkutan), pemodenan desa (perubahan guna tanah, prasarana, dan kemudahan sosial) dan impak transformasi desa terhadap alam sekitar fizikal

SUBTOPIK DAN HURAIAN SUKATAN PELAJARAN
SUBTOPIK 15.1 Prosedur melaksanakan kajian luar/lapangan 15.2 Tema dan skop kajian. 15.2 Kajian luar pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar. 15.3 Kajian luar transformasi desa dan pembandaran. HURAIAN Memahami prinsip dan kaedah melaksanakan kajian luar/lapangan . Menjelaskan tema dan skop kajian luar/lapangan Menyediakan laporan dan membincangkan setiap aktiviti ekonomi yang dikaji secara kajian luar daripada segi; ciri, faktor, kepentingan, kesan ke atas alam sekitar dan langkah mengatasinya. Menjelaskan kepelbagaian fungsi desa dan bandar, perkembangan, pemodenan dan kesan terhadap alam sekitar.

6.1

PROSEDUR MENJALANKAN KAJIAN LUAR

Pengenalan
1. Kajian luar merupakan salah satu komponen penting dalam Geografi kertas 2 STPM. Kajian luar ini bertujuan untuk membolehkan teori yang dipelajari di dalam bilik darjah dimantapkan lagi melalui kerja praktikal di lapangan yang akan meningkatkan lagi pemahaman pelajar tentang aspek alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia yang saling berkaitan.

sebuah pekan atau sebuah bandar kecil. perindustrian. menyediakan peralatan dan bahan kajian. pemilihan kawasan. sebuah kawasan pertanian. (b) Faktor jarak. Contohnya. lokasi kajian luar memadai dengan hanya sebuah kawasan sahaja. Langkah-langkah menjalankan kajian luar Menentukan tajuk/isu kajian Pemilihan tajuk kajian luar bergantung pada kesesuaiannya dengan tempat yang dipilih seperti yang terkandung dalam sukatan pelajaran. persiapan logistik. menjalankan kajian di lapangan. Kawasan yang hendak dikaji mestilah sesuai dengan tajuk yang dipilih. sebuah rancangan FELDA. (b) Bersifat spesifik dan in-situ – khusus di kawasan yang dikaji sahaja. Tajuk kajian yang dipilih hendaklah merangkumi tajuk-tajuk yang telah dipelajari di bilik darjah. Kajian luar Alam Sekitar Manusia berdasarkan kepada dua tema iaitu pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar tempatan serta transformasi desa dan pembandaran Pemilihan lokasi kawasan 1. Paling luas kawasan kajian yang boleh diterima ialah di sebuah daerah kecil.2. menentukan kaedah kajian.menentukan masa yang sesuai untuk menjalankan kajian. Langkah-langkah dalam menjalankan kajian luar meliputi beberapa perkara iaitu. Ini bagi membolehkan pelajar menjalankan kajian yang merangkumi kedua-dua aspek fizikal dan manusia serentak. dan menyediakan laporan. kos dan masa aspek keselamatan keluasan kawasan kajian (a) Merangkumi unsur fizikal dan manusia Kawasan kajian yang dipilih hendaklah merangkumi unsur fizikal dan manusia. (e) (f) (g) (h) unsur fizikal dan manusia yang terdapat di kawasan tersebut faktor jarak. Menentukan tajuk/isu kajian. Bagi setiap satu tajuk yang dipilih. Pada amnya pemilihan kawasan kajian mestilah memenuhi syarat berikut (a) Berskala mikro – seperti di sebuah kampung.perikanan. 2. pelajar tingkatan enam rendah boleh menjalankan kajian luar tentang geomorfologi dan pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar. kos dan masa . sebuah estet. memproses dan menganalisis data. membuat tinjauan. Lokasi kawasan kajian yang dipilih hendaklah dirujuk pada peta kawasan berkenaan dan menepati objektif kajian luar yang didasarkan kepada perkara berikut.

kajian di sebuah kampung. Jabatan Alam Sekitar. daerah kecil. Jarak kawasan kajian yang dipilih sebaik-baiknya tidak melebihi 2 jam perjalanan dengan bas. Manakala data/maklumat sekunder boleh diperolehi melalui kajian di perpustakaan. . kawasan berisiko tinggi dan kawasan larangan. data atau maklumat primer diperolehi melalui kaedah pemerhatian. paya. (d) Keluasan kawasan kajian Keluasan kawasan kajian yang dipilih hendaklah bersifat mikro yang mempunyai kedua-dua unsur alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia. haiwan buas. pantai. pelancongan. Seboleh mungkin kawasan kajian hendaklah tidak terlalu jauh dari sekolah yang melibatkan perjalanan masa yang lama serta kos pengangkutan yang tinggi. kawasan pertanian. Sekiranya unsur yang hendak dikaji terdapat di kawasan persekitaran sekolah memadai sekiranya kajian itu dijalankan di kawasan tersebut. sebuah pekan atau sebuah bandar kecil. perikanan. hutan. serta rancangan FELDA atau FELCRA. (c) Aspek keselamatan Dalam menentukan pemilihan kawasan kajian aspek utama yang perlu ditegaskan ialah keselamatan. temu bual dan kaji selidik. Kawasan yang dipilih seeloknya hendaklah mempunyai beberapa ciri fizikal yang boleh dikaji seperti sungai. Menentukan kaedah kajian Di lapangan. Jabatan Meteorologi. jarak dan kos perjalanan. estet. tasik dan stesen kaji cuaca atau kaji iklim. menentukan faktor keselamatan. cerun.Faktor jarak. senarai semak. Contohnya. kos dan masa hendaklah juga diambil kira dalam menentukan pemilihan kawasan kajian. kawasan kajian yang dipilih hendaklah bebas dari sebarang ancaman seperti arus sungai yang deras. pengukuran. Menjalankan tinjauan Sebelum menjalankan kajian luar guru hendaklah terlebih dahulu membuat tinjauan awal ke kawasan yang hendak dikaji. bukit. Tujuannya untuk melihat kesesuaian kawasan kajian dengan objektif kajian yang hendak dijalankan. Misalnya laporan dari Jabatan Perangkaan Malaysia. pencerapan. penelitian rekod dan statistik serta laporan yang sedia ada yang berkaitan di kawasan kajian. sumber internet. perindustrian. dan agensi awam lain dan swasta. cerun curam. Keselamatan ini meliputi keselamatan dalam perjalanan.

pelajar sudah tahu sedikit tentang latar belakang kawasan kajian. Soalselidik perlu mengandungi soalan-soalan yang memberi jawapan kepada tujuan kajian yang telah ditentukan.Memperolehi maklumat Primer dan Sekunder 1. Peralatan dan bahan kajian yang diperlukan mestilah disediakan lebih awal. 2. Melalui pemerhatian. Carian data dan maklumat sekunder ( misalnya dari jabatan kerajaan setempat dan agensi yang berkaitan) mestilah mendapat pertolongan guru mata pelajaran geografi. Borang soal selidik dan borang temu bual berhubung dengan tajuk kajian hendaklah disediakan oleh guru bersama pelajar semasa merancang kajian luar. Peralatan ini mestilah disediakan oleh guru dan pelajar sebelum menjalankan kajian luar. Pengenalan diri dan tujuan kajian Arahan soal selidik Setiap borang soal selidik diberi nombor siri Setiap soalan diberi nombor . letakan kawasan. keluasan kawasan. Peralatan yang akan digunakan hendaklah: (a) (b) (c) mencukupi dan lengkap serta menepati tujuan kajian berfungsi dengan baik diperkenal dan didedahkan penggunaannya kepada pelajar 2. supaya sebelum ke lapangan atau ke kawasan berkenaan. Soalselidik perlu disediakan sebelum ke lapangan dan dibawa secukupnya untuk menemubual sebilangan responden yang munasabah (30 hingga 40 orang). rekod melalui gambar foto atau video. c. 4 Pengentahuan sedia ada tentang penduduk. tetapi jangan terlalu ringkas hingga tidak menjawab soalan kajian. Soalan dan jawapan responden penting untuk di analisis. Temubual tanpa soalselidik boleh juga dilakukan. (melalui peta lakar). ciri iklim dan cuaca dan sebagainya perlu diketahui sebelum ke lapangan. tetapi pelajar mesti menyediakan soalan secara ringkas sebagai panduan menemubual responden. Bagi kertas alam sekitar manusia kebanyakan instrumen yang diperlukan adalah berbentuk borang soal-selidik dan borang temu bual. Maklumat primer boleh diperolehi melalui kaedah pemerhatian. Menyediakan peralatan dan bahan kajian 1. pelajar perlu ada buku catatan untuk mencatat apa yang perlu. temubual responden menggunakan soalselidik atau tanpa soalselidik. 3. d. Antara item yang pelu disediakan dalam borang soal-selidik ialah: a. ciri kegiatan ekonomi yang terdapat dan juga latar belakang fizikal seperti keadaan bentuk muka bumi/topografi. b. Tidak perlu panjang.

i.e. impak alam sekitar: persepsi tentang masalah alam sekitar. Kamera – digunakan untuk merakam gambar sebagai bukti tempat itu dan bahan sokongan kajian. 4. dan arah Alat perakam suara Alat tulis – digunakan untuk merekodkan setiap pemerhatian. jantina. dan tempat mendapatkan barangan dan perkhidmatan. kesan kepada alam sekitar. Langkah-Langkah menjalankan kajian luar . Soalan boleh dalam bentuk terbuka dan tertutup Soalan boleh juga menggunakan skala yang sesuai Latar belakang responden (seperti umur. 3. Menuliskan ‘Terima kasih’ pada muka surat akhir borang soal selidik Panduan menyediakan bahan temu bual adalah seperti berikut: (i) (ii) (iii) Buku catatan temu bual Alat perakam (jika ada/perlu) Catatan yang mengandungi soalan temu bual berasaskan isu-isu kajian seperti kaitan antara pembangunan dengan sumber di kawasan kajian. (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) (vii) Menentukan masa yang sesuai untuk menjalankan kajian Kajian luar boleh dijalankan pada waktu persekolahan. saiz isi rumah. kajian luar juga boleh menggunakan peralatan berikut. Selain itu. Kajian luar hendaklah diselesaikan pada hari yang sama. migrasi. Peta kawasan – digunakan untuk menentukan lokasi dan membuat peta lakar sesuatu kawasan kajian. kesan kepada kehidupan penduduk di kawasan kajian. k. g. h. Kajian luar bagi pelajar tingkatan enam hendaklah dijalankan selepas mempelajari topik kegiatan ekonomi dan impak alam sekitar. dan tempat tinggal) Isu-isu kajian (seperti interaksi desa bandar dan pembandaran: tempat pemasaran barangan. langkah-langkah mengurangkan masalah alam sekitar) Soalan hendaklah ringkas. soal selidik. pendapatan. Borang soal-selidik yang telah disediakan sebelum ke lokasi kajian. Ia hendaklah dijalankan selewat-lewatnya pada bulan Julai. kaum. temu bual atau pengukuran yang dibuat di lapangan. Alat GPS (Global Positioning System) – digunakan untuk menentukan letakan. ketinggian. jelas dan elakkan daripada isu sensitif Bilangan soalan hendaklah tidak melebihi 15 soalan. f. pada cuti hujung minggu atau pada cuti penggal persekolahan. j. Kompas prismatik – digunakan untuk menentukan kedudukan dan arah kawasan/point yang dikaji. pekerjaan.

• Saiz sampel antara 30 hingga 40 responden. Kaedah pemilihan sampel adalah seperti berikut: • Sampel boleh dipilih secara rawak atau sistematik daripada populasi di kawasan kajian. dan aktiviti manusia • Kepentingan aktiviti ekonomi kepada penduduk sekitar. • Kepentingan bentuk muka bumi. Jika pelajar menalankan kaji selidik maka ia perlu menyoal selidik responden sebagai sampel dengan menggunakan borang soal selidik. memilih lokasi kajian dan melakukan tinjauan awal Pemilihan tajuk mengikut kumpulan pelajar. 4. Semasa di lapangan pelajar pencerapan. taklimat kawalan keselamatan dan lain-lain yang bersesuaian. Sebelum ke lapangan guru membuat persiapan awal seperti: (i) (ii) (iii) (iv) (v) (vi) (vii) Menentukan sistem atau tema kajian. perkembangan dan masalah semasa yang dihadapi. Menjalankan aktiviti . 2.1. aspek kajian. surat kebenaran dari sekolah/Pejabat Pelajaran Daerah (PPD)/Jabatan Pelajaran Negeri (JPN). dan pengukuran terhadap perkara berikut: menjalankan pemerhatian. • Langkah yang telah diambil untuk mengurangkan impak alam sekitar. Aktiviti bilik darjah atau kerja makmal. • Punca yang menyebabkan impak alam sekitar sama ada proses fizikal atau aktiviti manusia atau kedua-duanya. Setiap kumpulan diberikan tajuk yang berlainan supaya semua tajuk dapat dikaji secara kajian luar. Persediaan peralatan dan instrumen yang diperlukan termasuklah borang soal selidik. Sekembali dari lapangan pelajar perlu melakukan perkara-perkara berikut: . Pengurusan surat menyurat seperti surat kebenaran penjaga. jumlah responden yang ingin ditemu bual/soal selidik. • Impak alam sekitar yang dikaji terhadap parameter alam sekitar fizikal dan kehidupan manusia. Menghubungi agensi-agensi yang hendak dikunjungi. • Ciri-ciri aktiviti ekonomi. fenomena cuaca. Taklimat kepada pelajar yang meliputi. tugasan kumpulan. Penyediaan pengangkutan dan guru pengiring. Persiapan logistik. • Ciri alam sekitar fizikal dan ciri alam sekitar manusia yang ada di kawasan kajian. 3. • Faktor yang mempengaruhi proses fizikal dan aktiviti manusia.

temu bual. dan pemerhatian (e) Hasil kajian dan perbincangan – huraian tentang dapatan kajian yang telah dianalisis. Mempamerkan laporan di dalam kelas Guru akan mempamerkan laporan kajian luar tersebut di dalam kelas sebagai rujukan bagi kumpulan yang lain. pencerapan. Mempersembahkan maklumat dan data dalam bentuk jadual. dan rajah bagi mana item yang relevan dan sesuai. . carta. Setelah kembali dari lapangan dan setelah siap menyediakan laporan. Data tentang hasil kajian boleh dipersembahkan dalam bentuk jadual. Membentangkan laporan mengikut kumpulan di dalam kelas. menganalisis. (a) Pengenalan – Tajuk kajian iaitu penyataan tentang apa yang dikaji.(i) (ii) (iii) (iv) (v) Menyusun dapatan (data dan maklumat) yang diperoleh mengikut keutamaan atau mengikut item yang telah dipecahkan dari sesuatu tajuk. soal-selidik. (c) Lokasi kajian – huraian ringkas tentang ciri alam sekitar fizikal dan alam sekitar manusia yang ada di kawasan kajian dijalankan. Membincangkan dapatan/hasil kajian – menghubungkaitkan dapatan yang diperoleh dengan teori yang telah dipelajari dalam bilik darjah. Laporan itu hendaklah mengandungi perkara-perkara yang berikut. Menyediakan laporan mengikut format berikut: Kajian lapangan dilakukan secara berkumpulan tetapi laporannya mesti disediakan secara individu. Merumus dan mempersembahkan hasil kajian. Oleh itu satu laporan kajian luar yang lengkap perlu dibuat setelah kembali daripada kerja di lapangan. proses. graf. Memproses maklumat – mentafsir. dan membuat hubung kait antara dapatan yang diperoleh. (b) Tujuan kajian – penyataan tentang objektif kajian dilakukan berkaitan dengan tajuk kajian yang telah dipilih. dan impak serta membanding. pelajar akan membentangkan hasil dapatan kumpulan masing-masing di dalam kelas. (d) Kaedah kajian – huraian tentang cara kajian dilakukan: pengukuran. (f) Penutup – rumusan kajian. merangkumi punca. graf dan peta. rajah. Setiap kumpulan mestilah membentangkan hasil kajian masing-masing. membezakan dan menilai tentang saling interaksi aspek-aspek fizikal dengan aktiviti manusia atau sebaliknya.

Kajian luar berkaitan dengan pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar dilakukan terhadap salah satu aktiviti ekonomi berikut: (i) Pertanian (ii) Penternakan (iii) Perikanan (iv) Pembalakan (v) Perlombongan dan kuari (vi) Perindustrian (vii) Pengangkutan (viii) Pelancongan (ix) Perniagaan 4. Tumpuan dan skop kajian bagi setiap aktiviti ekonomi di atas meliputi perkara berikut: (i) (ii) (iii) (iv) (v) Ciri aktiviti ekonomi dalam kawasan yang dipilih Faktor mempengaruhi letakan dan perkembangan Kepentingan aktiviti tersebut kepada penduduk dan ekonomi setempat Impak alam sekitar yang ditimbulkan oleh aktiviti ekonomi yang dikaji Langkah pengurusan alam sekitar 5. Kajian luar berkaitan dengan transformasi desa dan pembandaran boleh dijalankan terhadap .2 TEMA DAN SKOP SEKITAR MANUSIA 1. dan kesesuaian tema dengan keupayaan dan keperluan pelajar tingkatan enam. 3.Menyimpan laporan kajian luar di Pusat Sumber Semua laporan kajian luar bagi setiap kumpulan dibukukan dan disimpan di Pusat Sumber. kos. (a) Pembangunan ekonomi dan impak alam sekitar tempatan (b) Transformasi desa dan pembandaran. 2. Ini bertujuan untuk membolehkan pelajar-pelajar membuat rujukan. KAJIAN LUAR GEOGRAFI ALAM Kajian luar alam sekitar manusia dikhususkan kepada dua tema utama sahaja iaitu. logistik. Pemilihan kedua-dua tema ini dibuat setelah mengambil kira masa. 6.

(a) Sebuah bandar kecil (anggaran saiz penduduk 10 000 orang) atau pekan yang meliputi perkara berikut. temubual serta soal selidik. koko. Dimensi kajian di lapangan. prasarana. berkelompok atau berselerak). Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: i) Ciri aktiviti pertanian seperti. . sebuah perkampungan atau mukim atau sub-daerah atau daerah kecil. lada hitam. dan kemudahan sosial) Impak pembandaran terhadap alam sekitar fizikal Pembangunan Ekonomi dan Impak Alam Sekitar a) Pertanian Pilih satu kawasan kecil (misalnya: rancangan Felda/Felcra/Risda. prasarana. Semasa berada dilapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti pertanian berikut mestilah dikumpul khususnya melalui pemerhatian dan pencerapan. Jenis pertanian yang dijalankan. perniagaan. skala operasi (besar atau kecil). 1. dan perindustrian) Kawasan pengaruh bandar Perkembangan bandar (guna tanah. pemilikan (individu. nama kawasan dan jenis tanaman mesti disebut. nenas. dan kemudahan sosial) Impak transformasi desa terhadap alam sekitar fizikal Kepelbagaian fungsi bandar (perkhidmatan. kelapa sawit. sayur-sayuran. pisang. Kawasan kebun kecil atau estet getah. Interaksi desa bandar (pemasaran. padi. (i) (ii) (iii) (iv) ATAU (b) Sebuah kawasan luar bandar yang meliputi perkara berikut (i) (ii) (iii) (iv) Kepelbagaian aktiviti ekonomi desa yang dipilih. dan pengangkutan) Pemodenan desa (perubahan guna tanah. buah-buahan sesuai dipilih terutama yang berdekatan dengan sekolah atau tempat kediaman pelajar. taburannya (berpusat. Dalam jawapan. penggunaan perkhidmatan. Kawasan yang dipilih mestilah dinamakan secara spesifik dan lengkap.

biri-biri. keupayaan modal. penggunaan tenaga buruh dan juga ciri teknologi yang digunakan. saiz ladang ternakan (bilangan haiwan). Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat. kambing. 1. burung puyuh. kerajaan). tempat atau perusahaan sedemikian. b) Penternakan Di Malaysia ternakan yang diusahakan secara komersil terdiri daripada lembu. dan khinzir. adanya jaringan pengangkutan dan perhubungan dan lain-lain lagi. itik. Kepentingan aktiviti pertanian kepada penduduk dan ekonomi sekitar mestilah dikaji dengan teliti. sumber modal. atau mana-mana kawasan yang ada ternakan komersil Dimensi kajian di lapangan. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan. iii) Kepentingan aktiviti pertanian kepada penduduk dan ekonomi setempat. Kesemua kesan ini mestilah diteliti dan boleh dibuktikan kewujudannya. kerbau. tanah runtuh. operasi pengeluaran. orientasi pengeluarannya.swasta. banjir dan ancaman kepupusan kepelbagaian biologi. Faktor fizikal seperti bentuk muka bumi dan topografi sekitar serta faktor saliran khususnya sungai. Bagi mengatasi kesan negatif di atas. burung unta. penawaran tenaga buruh dari penduduk sekitar. ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti pertanian yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. Mungkin tidak sukar untuk mencari kawasan ternakan komersil di sekitar atau tidak jauh dari sekolah atau tempat kediaman pelajar. arnab. iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti pertanian. Faktor kemanusiaan pula adalah seperti adanya kemudahan asas yang cukup. Namakan kawasan penternakan dan jenis ternakan yang dikaji secara spesifik seperti di kawasan estet atau kebun kecil kelapa sawit. Kaji kawasan. ayam. amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. pekerja ladang atau petani/pesawah. teknologi. pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak pengurusan ladang. v) Langkah pengurusan alam sekitar. rusa. memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan dan mungkin juga menjadi asas kepada pembangunan infrastruktur dan petempatan. Penternakan dijalankan oleh syarikat-syarikat swasta atau pun oleh individu yang mengusahakan secara sendiri atau mendapat bantuan dari pihak kerajaan iaitu Jabatan Perkhidmatan Haiwan. dan tanih tandus. Kajian boleh difokuskan kepada beberapa aspek penternakan: Misalnya ciri-ciri penternakan seperti jenis ternakan yang dijalankan. penggunaan teknologi dan sebagainya. . penggunaan modal (sendiri atau pinjaman). Misalnya pencemaran alam sekitar seperti pencemaran udara dan pencemaran air serta kemerosotan kualiti alam sekitar seperti hakisan tanah. kemusnahan habitat dan rantaian makanan. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik.

Perikanan air tawar atau akuakultur pula sedang dimajukan dengan galakan serta bantuan kerajaan. 2. Perikanan pinggir pantai dan juga laut dalam giat diusahakan oleh para nelayan serta syarikat-syarikat tertentu yang berpengkalan di tempat-tempat tersebut. Kajian boleh difokuskan kepada beberapa aspek perikanan: Misalnya ciri-ciri perikanan seperti jenis perikanan yang dijalankan (pinggir pantai. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat serta memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan 4 Kesan aktiviti penternakan terhadap alam sekitar fizikal seperti pencemaran air dan bau busuk pandangan masyarakat tempatan terhadap penternakan itu. Pulau Ketam. Pantai Remis. Akuakultur dijalankan oleh individu secara kecilan dan syarikat secara besar-besaran di kawasan pinggir pantai yang berpaya bakau. (Sila namakan secara spesifik kawasan yang dipilih oleh pelajar untuk dikaji secara khusus). skala operasi pengeluaran (kecil atau besar) sumber modal. Kawasan perikanan marin/laut banyak terdapat di sepanjang pantai/pinggir laut negara Malaysia. kemudahan pengangkutan. iaitu perikanan marin/laut dan perikanan air tawar atau akuakultur. c) Perikanan 1. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik. Faktor-faktor yang mempengaruhi perkembangan aktiviti perikanan di kawasan itu yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan seperti bentuk muka bumi/topografi . Aktiviti perikanan terbahagi kepada dua. Banyak yang terkenal seperti Sedili. bekalan buruh/pekerja. Faktor-faktor yang mempengaruhi aktiviti penternakan di kawasan itu yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan seperti bentuk muka bumi/topografi sekitar. kawasan-kawasan pedalaman berpaya atau lembah sungai serta di sungai-sungai tertentu. 3. Untuk memilih salah satu kawasan atau perkampungan nelayan sebagai kawasan kajian tidak sukar. Kawasan perikanan yang spesifik inilah perlu dikaji secara mendalam oleh pelajar. 1. Dimensi kajian di lapangan. penggunaan teknologi dan sebagainya.2. langkahlangkah pengurusan alam sekitar yang diambil oleh masyarakat dan pihak berkuasa tempatan untuk mengurangkan kesan alam sekitar tersebut. Kepentingan aktiviti penternakan kepada penduduk dan ekonomi setempat. punca/sumber air. 2. dan sebagainya. pemasaran dan pemprosesan hasil ternakan. laut dalam atau akuakultur). Kuala Kemaman.

4 Kesan aktiviti perikanan terhadap alam sekitar fizikal seperti pencemaran air dan bau kepupusan sumber termasuk langkah-langkah pengurusan alam sekitar yang diambil oleh nelayan/pengusaha dan pihak berkuasa tempatan untuk mengurangkan kesan alam sekitar tersebut. Pembalakan biasanya dijalankan di kawasan/daerah pedalaman yang ada sumber hutan seperti Lipis. Temerloh. Kajian boleh difokuskan kepada beberapa aspek pembalakan: Misalnya jenis pokok yang dibalak. Gerik. 2. Kepentingan aktiviti perikanan kepada penduduk dan ekonomi setempat. 3. iaitu di pos-pos renjer hutan yang memeriksa lori-lori balak. 1. Hulu Terengganu/Besut/Dungun/Kemaman. skala operasi pengeluaran (kecil atau besar) sumber modal. pembalakan diusahakan di lokasi-lokasi atau tempat-tempat tertentu sahaja. atau kerana merbahaya dari segi perjalanan dan operasi di situ. Kajian luar di tempat pembalakan sukar dilakukan oleh pelajar kerana mungkin terlalu jauh di pedalaman. Faktor-faktor yang mempengaruhi aktiviti pembalakan di kawasan itu yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan seperti bentuk muka bumi/topografi sekitar. kemudahan pengangkutan. Segamat. atau di syarikat-syarikat pembalakan yang ada di bandar atau di pekan berdekatan. Justeru itu kawasan pembalakan mestilah dinamakan secara khusus. 3. Kuala Pilah. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat serta memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan termasuk industri hiliran. Keluang. Rompin. Nama lokasi atau tempat itu penting disebut kerana pembalakan berlaku bukan di seluruh daerah itu. Batang Padang dan daerah-daerah di pedalaman Sabah dan Sarawak. Hulu Selangor. keluasan kawasan yang terlibat. Kubang Pasu.sekitar. Jelebu. Di dalam daerah-daerah berkenaan. Tampin. d) Pembalakan 1. bekalan buruh/pekerja. Hulu Langat. atau mungkin tidak dibenarkan masuk. penggunaan teknologi dan sebagainya. pemasaran dan pemprosesan hasil perikanan. di kilang-kilang papan yang agak besar biasanya terletak berdekatan dengan kawasan pembalakan. Akan tetapi kajian masih boleh dilakukan di tempat-tempat tertentu yang berkaitan dengan pembalakan. Gua Musang. Maran. . Jerantut. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik. Dimensi kajian di lapangan. 2.

kebenaran/lesen membalak, konsesi yang diberikan, bekalan buruh/pekerja, kemudahan pengangkutan, pemasaran dan pemprosesan hasil kayu balak. 3. Kepentingan aktiviti pembalakan kepada penduduk dan ekonomi setempat. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat serta memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan termasuk industri hiliran. 4. Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti pembalakan. Misalnya pencemaran alam sekitar seperti pencemaran air serta kemerosotan kualiti alam sekitar seperti hakisan tanah, tanah runtuh, dan tanih tandus, banjir dan ancaman kepupusan kepelbagaian biologi, kemusnahan habitat dan rantaian makanan. Kesemua kesan ini mestilah diteliti dan boleh dibuktikan kewujudannya. 5. Langkah pengurusan alam sekitar. Bagi mengatasi kesan negatif di atas, pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak pengurusan konsesi balak, jabatan perhutanan dan sebagainya Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan, amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar.

e)

Perlombongan

Di Malaysia, kajian luar terhadap aktiviti perlombongan petroleum dan gas asli sukar dilakukan kerana lokasi perlombongan ini terletak di laut. Oleh sebab itu kajian luar boleh dilakukan terhadap aktiviti perlombongan di daratan seperti perlombongan kuari dan pecah batu, perlombongan bijih timah (kawasan bekas lombong bijih timah), perlombongan emas, arang batu, tembaga dan sebagainya yang masih ada dan bersesuaian dengan kawasan setempat yang dikaji. Kawasan perlombongan yang dipilih mestilah dinyatakan secara spesifik. Dimensi kajian di lapangan. 1. Semasa berada dilapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti perlombongan berikut mestilah dikumpul khususnya melalui pemerhatian dan pencerapan. Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: i) Ciri aktiviti perlombongan seperti; Jenis perlombongan yang dijalankan, taburannya (berpusat, berkelompok atau berselerak), skala operasi (besar atau kecil), pemilikan (individu, swasta, kerajaan), orientasi pengeluarannya, penggunaan modal (pelaburan asing atau tempatan), penggunaan tenaga buruh dan juga ciri teknologi yang digunakan. ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti perlombongan yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. Faktor fizikal

seperti adanya sumber mineral, bentuk muka bumi dan topografi sekitar, jenis geologi yang ada dan juga faktor saliran khususnya sungai. Faktor kemanusiaan pula adalah seperti adanya kemudahan asas yang cukup, penawaran tenaga buruh dari penduduk sekitar, kemudahan pembandaran yang berdekatan, keupayaan modal, teknologi, adanya jaringan pengangkutan dan perhubungan dan lain-lain lagi. iii) Kepentingan aktiviti perlombongan kepada penduduk dan ekonomi setempat. Kepentingan aktiviti perlombongan kepada penduduk dan ekonomi sekitar mestilah dikaji dengan teliti. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat, memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan dan mungkin juga menjadi asas kepada pembangunan infrastruktur dan petempatan seperti pembangunan bandar. iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti perlombongan. Misalnya; kemerosotan dan kepupusan sumber mineral, pencemaran alam sekitar seperti pencemaran udara dan pencemaran air serta kemerosotan kualiti alam sekitar seperti hakisan tanah, tanah runtuh, dan tanih tandus, banjir dan ancaman kepupusan kepelbagaian biologi, kemusnahan habitat dan rantaian makanan. Kesemua kesan ini mestilah diteliti dan boleh dibuktikan kewujudannya. v) Langkah pengurusan alam sekitar. Bagi mengatasi kesan negatif di atas, pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak pengurusan dan pekerja yang terlibat dengan sektor perlombongan berkenaan. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan, amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. Sebagai contoh jika kajian dilakukan di kawasan perlombongan bijih timah pelajar boleh mencadangkan langkah untuk meningkatkan kebergunaan kawasan lombong dengan cara menebusguna untuk dijadikan kawasan pertanian, kolam akuakultur atau dibangunkan sebagai kawasan pelancongan setempat.

f)

Perindustrian

1. Kajian luar terhadap aktiviti perindustrian boleh dilakukan terhadap industri primer dan juga sekunder. Industri primer meliputi kilang memproses seperti kilang memproses getah dan kelapa sawit, kayu balak, memproses hasil perikanan dan perlombongan serta industri petrokimia. Industri sekunder pula terdiri daripada pelbagai jenis industri pembuatan, pemasangan dan juga industri elektrik dan elektronik.

2. Di kawasan-kawasan tertentu industri kecil dan sederhana (IKS) juga boleh dikaji secara kajian luar. Apa yang penting kawasan industri yang dipilih mestilah dinamakan secara khusus dan tidak boleh terlalu luas seperti di sebuah negeri atau negara yang mencerminkan ketidakmampuan pelajar mengkajinya secara kajian luar. Untuk menjimatkan kos dan masa pelajar boleh mengkaji kawasan industri yang berdekatan dengan tempat kediaman atau sekolah masing-masing. Dimensi kajian di lapangan. Semasa berada di lapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti perindustrian berikut mestilah dikumpul dengan teliti. Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: i) Ciri aktiviti perindustrian seperti; Jenis industri yang dijalankan (nyatakan samada kilang memproses, pembuatan,pemasangan dan lain-lain), lokasi dan taburannya (di kawasan sumber, di bandar, pinggir bandar, di kawasan FTZ dll), skala operasi (besar atau kecil), pemilikan (individu, swasta, agensi kerajaan), orientasi pengeluarannya, penggunaan modal (pelaburan asing atau tempatan), penggunaan tenaga buruh (berintensif buruh), penggunaan sumber bahan mentah dan sumber kuasa serta ciri teknologi yang digunakan (industri giat jentera yang kurang bergantung kepada tenaga buruh). Setiap ciri di atas mestilah dikenalpasti oleh pelajar semasa berada di lapangan. ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti perindustrian yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. Faktor fizikal seperti adanya sumber bahan mentah dan sumber kuasa, bentuk muka bumi dan topografi sekitar yang menjadi tapakbina kilang ( seperti kawasan yang selamat dari banjir). Faktor kemanusiaan pula adalah seperti adanya kemudahan asas yang cukup, polisi governan mewujudkan kawasan perdagangan bebas (FTZ), penawaran tenaga buruh dari penduduk sekitar, kemudahan pembandaran yang berdekatan, keupayaan modal, teknologi, adanya jaringan pengangkutan dan perhubungan dan lain-lain lagi. Faktor-faktor ini perlulah ditelitikan secara mikro oleh para pelajar. iii) Kepentingan aktiviti perindustrian kepada penduduk dan ekonomi setempat. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik atau kaedah temubual. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk yang dapat meningkatkan pendapatan perkapita dan taraf hidup penduduk setempat, peningkatan kuasa beli dan saiz pasaran, peningkatan jumlah penduduk akibat migrasi masuk, memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan samada di peringkat huluan dan hiliran, meningkatkan pembangunan infrastruktur khususnya jaringan pengangkutan dan perhubungan, pembangunan petempatan dan bandar, pusat-pusat perkhidmatan penduduk dan sebagainya. iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti perindustrian. Impak alam sekitar boleh dikaji terhadap parameter alam sekitar fizikal dan juga kehidupan manusia. Kesan negatif terhadap alam sekitar fizikal termasuklah kemerosotan dan kepupusan sumber alam, pencemaran alam sekitar seperti

pencemaran udara, pencemaran air, pencemaran bunyi dan bau, pencemaran sisa toksid yang berbahaya serta kemerosotan kualiti alam sekitar seperti peningkatan suhu sekitar (pemanasan setempat) dan kemusnahan ekosistem akuatik. Impak sosial pula termasuklah menjejaskan kesihatan penduduk akibat pencemaran udara dan air, gangguan bunyi bising, gangguan kepada aktiviti sosial dan ekonomi yang lain. Item impak ini mestilah dikaji dengan teliti dan boleh dibuktikan secara lokaliti. v) Langkah pengurusan alam sekitar. Bagi mengatasi kesan negatif di atas, pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak pengurusan dan pekerja kilang. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan, amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. Apa yang penting setiap langkah yang dicadangkan mestilah logik, relevan dan sesuai dengan persekitaran yang dikaji.

g)

Pengangkutan

1. Kajian luar terhadap aktiviti pengangkutan boleh dilakukan terhadap jenis dan rangkaian pengangkutan. Misalnya pengangkutan darat (keretapi, bas, teksi, LRT, ERL, Komuter), pengangkutan air (kapal, feri, bot) dan pengangkutan udara (kapalterbang). Justeru itu kawasan kajian boleh terdiri daripada sebuah stesyen (misalnya stesyen keretapi, bas, teksi, LRT, ERL, Komuter) atau sebuah pelabuhan/pengkalan dan juga sebuah lapangan terbang. 2. Selain itu kajian juga boleh dilakukan terhadap jaringan pengangkutan seperti lebuh raya dan jalan raya, laluan keretapi, LRT, ERL, Komuter dan sebagainya yang bersesuaian dengan objektif kajian pelajar. Dimensi kajian di lapangan. Semasa berada di lapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti pengangkutan berikut mestilah dikumpul dengan teliti. Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: i) Ciri aktiviti pengangkutan seperti; Jenis pengangkutan yang dijalankan (keretapi, Komuter, LRT, ERL, Bas, Teksi, Feri, Kapalterbang dan lain-lain), jaringan pengangkutan – lebuh raya, jalan raya, jalan keretapi dan sebagainya (dari mana dan ke mana), skala operasi (besar atau kecil), mod dan isipadu pengangkutan mengikut masa, ciri pemilikan (individu, swasta, agensi kerajaan), penggunaan modal (pelaburan asing atau tempatan), penggunaan tenaga buruh (berintensif buruh), penggunaan sumber kuasa serta ciri teknologi yang digunakan. Setiap ciri di atas mestilah dikenalpasti oleh pelajar semasa berada di lapangan.

Jika sistem lebuh raya dikaji mungkin terdapat kesan-kesan seperti hakisan tanih. . iii) Kepentingan aktiviti pengangkutan kepada penduduk dan ekonomi setempat. pengurusan dan pekerja. Kesemua item di atas mestilah dibuktikan secara lokaliti. Impak sosial pula termasuklah menjejaskan kesihatan penduduk akibat pencemaran udara. Kesan terhadap alam sekitar fizikal termasuklah perubahan landskap fizikal seperti landskap fizikal bandar akibat pembinaan laluan LRT. teknologi. relevan dan sesuai dengan persekitaran yang dikaji. faktor keupayaan modal. mempercepatkan pembangunan di sesebuah kawasan. kawasan yang selamat dari banjir dan sebagainya). Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk setempat seperti di plaza tol. kemerosotan kualiti alam sekitar seperti peningkatan suhu sekitar (pemanasan setempat). mendorong kepada pembangunan infrastruktur yang lain seperti kemudahan perhubungan. kesan pencemaran alam sekitar seperti pencemaran udara dan bunyi. Faktor fizikal seperti bentuk muka bumi dan topografi sekitar yang menjadi tapakbina jaringan pengangkutan ( kawasan tanah rata. pembangunan petempatan dan bandar dan lainlain lagi. kraf tangan. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik atau kaedah temubual. v) Langkah pengurusan alam sekitar.ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti pengangkutan yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. Selain itu untuk memenuhi permintaan dari pengguna yang tinggi. meningkatkan ketersampaian serta mempercepatkan perjalanan. buahan dll). amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. meningkatkan ketersampaian. dan lain-lain lagi. . tanah runtuh/tanah mendap. gangguan bunyi bising serta resiko kemalangan. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan. Impak alam sekitar boleh dikaji terhadap parameter alam sekitar fizikal dan juga kehidupan manusia. Faktor kemanusiaan pula adalah seperti polisi governan untuk mengurangkan kesesakan. iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti pengangkutan. mengatasi kesesakan. Faktor-faktor ini perlulah ditelitikan secara mikro oleh para pelajar. menjana pembangunan ekonomi setempat (nyatakan jenis kegiatan ekonomi yang berkembang misalnya perniagaan makanan. lereng bukit. pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak berkuasa tempatan. mempercepatkan masa perjalanan. Item impak ini juga mestilah dikaji dengan teliti dan boleh dibuktikan secara lokaliti. mengurangkan pencemaran udara dan pencemaran bunyi. Apa yang penting setiap langkah yang dicadangkan mestilah logik. tanah tinggi. Bagi mengatasi kesan negatif di atas.

tasik semulajadi – sila nyatakan secara terperinci) Faktor kemanusiaan pula adalah seperti adanya kemudahan asas pelancongan yang lengkap. swasta. pemilikan (individu. ciri lokasi dan daya tarikan pelancongan yang terdapat (ciri fizikal dan buatan manusia). Semasa berada di lapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti pelancongan berikut mestilah dikumpul dengan teliti. suhu yang sejuk dll. Ciri tarikan semulajadi di kawasan tanah tinggi seperti pemandangan yang cantik. sekolah atau daerah masing-masing. produk pelancongan yang disediakan. perniagaan makanan. 1. kewujudan batu karang dan taman-taman laut/maritim di sekitarnya. iii) Kepentingan aktiviti pelancongan kepada penduduk dan ekonomi setempat. Kajian luar terhadap aktiviti pelancongan boleh dilakukan di sebuah kawasan yang kecil seperti sebuah pulau. Faktor-faktor ini perlulah ditelitikan secara mikro oleh para pelajar. kawasan pantai. dan lain-lain lagi. kemudahan penginapan -hotel. Untuk menjimatkan kos dan masa. jeram dan air terjun. Menggalakkan pertumbuhan/perkembangan ekonomi yang berkaitan seperti perniagaan kraf tangan. teknologi. Namun begitu lokasi kajian luar boleh melampaui sempadan daerah atau negeri bergantung kepada kebijaksanaan guru yang mengendalikannya. Ciri tarikan hutan seperti hutan lipur dan hutan bakau. Adanya kepelbagaian jenis fauna dan flora. Misalnya kemudahan pengangkutan dan perhubungan. ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti pelancongan yang meliputi faktor tarikan fizikal dan kemanusiaan.h) Pelancongan. keupayaan modal. kawasan jeram dan air terjun atau mana-mana sebuah kawasan yang sesuai yang mampu dikaji secara kajian luar. pengangkutan dan telekomunikasi . Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: i) Ciri aktiviti pelancongan seperti. resort dan chalet serta kemudahan reakreasi untuk pelancong. udara yang nyaman. penggunaan tenaga kerja dan sebagainya. Antara kepentingan/sumbangan yang boleh dikaji ialah seperti menyediakan peluang pekerjaan kepada penduduk setempat – mengurangkan pengganguran. kawasan tanah tinggi. segar dan lain-lain tarikan fizikal yang khusus yang ada di kawasan kajian seperti adanya gua batu kapur. Sebagai contoh lokasi kajian luar boleh diselaraskan dengan destinasi program lawatan sambil belajar yang seringkali diadakan oleh pihak sekolah. Dimensi kajian di lapangan. 2. pelajar boleh mengkaji kawasan pelancongan yang berdekatan dengan tempat kediaman. tanah tinggi. kawasan hutan lipur. Jenis aktiviti pelancongan yang dijalankan (nyatakan samada pelancongan pantai. agensi kerajaan). Faktor fizikal atau tarikan semulajadi seperti (pantai berair jernih. penggunaan modal (pelaburan asing atau tempatan). air. skala operasi (besar atau kecil). sungai. hutan lipur dll). meingkatkan pendapatan dan taraf hidup penduduk.

Kesan pencemaran air – seperti air laut. temubual dan kaji selidik. i) Perniagaan Kajian luar terhadap aktiviti perniagaan boleh dilakukan terhadap sebuah kawasan yang kecil dan khusus sifatnya di sebuah pekan. Fenomena pemanasan setempat. Impak alam sekitar boleh dikaji terhadap parameter alam sekitar fizikal dan juga kehidupan manusia. Sumbangan sektor pelancongan terhadap kawasan sekitar boleh diperolehi melalui aktiviti pemerhatian. Kesan perubahan iklim mikro khususnya suhu di kawasan tanah tinggi.Gangguan kepada ekosistem daratan akibat pemusnahan hutan untuk dibina hotel/resort dan padang golf serta ekosistem akuatik kesan pencemaran air laut. resort. Kesan pencemaran persekitaran seperti sampah sarap. v) Langkah pengurusan alam sekitar. jalan pengangkutan dll . . Selain itu masalah pencemaran budaya setempat juga boleh dikenalpasti melalui pemerhatian dalam kajian luar ini. sisa makanan di kawasan perkelahan pantai dan hutan lipur yang membawa kepada pencemaran bau. sungai dan tasik akibat penyaliran sisa kumbahan dari hotel dan resort atau sisa makanan dari restoran dan gerai. sungai dan tasik. Kawasan tanah tinggi tidak sesejuk sebelumnya akibat pemusnahan hutan secara berleluasa untuk dibina pusat-pusat pelancongan. pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual para pelancong tempatan dan luar negara. sebuah bandar kecil atau sebuah kawasan perniagaan tertentu di sebuah bandar besar Untuk menjimatkan kos dan masa pelajar boleh mengkaji kawasan perniagaan di pekan atau bandar yang berdekatan dengan tempat kediaman atau daerah masing-masing. Apa yang penting setiap langkah yang dicadangkan mestilah logik. padang golf. Bagi mengatasi kesan negatif di atas. Kesan negatif terhadap alam sekitar fizikal termasuklah kesan hakisan di kawasan tanah tinggi dan pantai akibat pembinaan hotel. menukarkan struktur ekonomi setempat dan menggalakkan pertumbuhan pusatpusat ekonomi yang baru. iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti pelancongan.Membangunkan kawasan mundur – pembangunan sumber alam lebih cepat. amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. Misalnya penyerapan budaya kuning /budaya barat terhadap sosio-budaya tempatan yang mengubah cara berpakaian dan pergaulan penduduk setempat. Dimensi kajian di lapangan. relevan dan sesuai dengan persekitaran yang dikaji. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan.

Jenis perniagaan yang dijalankan ( Perniagaan borong. sederhana atau besar-besaran). pusat-pusat perkhidmatan penduduk dan sebagainya yang berkaitan dengan perniagaan. gaji/upah buruh dll. iii) Kepentingan aktiviti periniagaan kepada penduduk dan ekonomi setempat. faktor pasaran – adanya permintaan dari penduduk sekitar. bentuk muka bumi dan topografi sekitar yang menjadi tapakbina kedai/ruang niaga ( seperti kawasan yang selamat dari banjir). ke bandar lain. i) ii) Faktor yang mempengaruhi letakan dan perkembangan aktiviti perniagaan yang meliputi faktor fizikal dan kemanusiaan. terlatih atau tidak terlatih. Faktor kemanusiaan pula adalah seperti adanya kemudahan asas yang cukup. parit. longkang. Antara kepentingannya termasuklah menyediakan pekerjaan kepada penduduk. Antara maklumat yang perlu dikumpul ialah: Ciri aktiviti perniagaan seperti.Semasa berada di lapangan maklumat-maklumat mengenai aktiviti perniagaan berikut mestilah dikumpul dengan teliti. memperkembangkan rantaian ekonomi yang berkaitan. modal sendiri atau pinjaman bank. kepialu yang berpunca daripada premis perniagaan yang . Selain itu status kebersihan di premis-premis perniagaan juga boleh diperhatikan khususnya premis perniagaan makanan seperti gerai dan restoran. dana kerajaan misalnya di bawah skim kredit mikro dll. Kesan negatif terhadap persekitaran sekitar fizikal ialah pencemaran persekitaran seperti – pencemaran sampah sarap. Pencemaran air – pencemaran sungai. Faktor-faktor ini perlulah ditelitikan secara mikro oleh para pelajar. Ciri modal yang digunakan – keupayaan modal kecil atau besar. runcit. Impak alam sekitar boleh dikaji terhadap persekitaran sekitar fizikal dan juga kehidupan manusia. Skala operasi perniagaan: (skala kecil. Ciri buruh/pekerja – penggunaan tenaga buruh/tenaga kerja asing atau tempatan. perniagaan perkhidmatan dsb). perniagaan makanan. Pemilikan dan pengurusan (individu. Item ini boleh diperolehi dengan menggunakan borang soal selidik atau kaedah temubual. sisa pepejal dan pencemaran bau. Impak ke atas manusia pula ialah menjejaskan kesihatan/menimbulkan pelbagai penyakit seperti taun. kontrak atau tetap. dan takungan air yang lain. Orientasi pasaran – kepada penduduk sekitar atau luar kawasan/luar bandar. penawaran tenaga kerja. Penggunaan bahan mentah/barangan perniagaan – dari kawasan sekitar atau diambil dari luar. iv) Impak alam sekitar yang boleh ditimbulkan oleh aktiviti perniagaan. pembangunan petempatan dan bandar. kemudahan pembandaran yang berdekatan dan juga keupayaan modal. peningkatan kuasa beli dan saiz pasaran setempat. meningkatkan pembangunan infrastruktur khususnya jaringan pengangkutan dan perhubungan. daerah lain dsb. Faktor fizikal seperti adanya sumber bahan mentah yang diniagakan. keluarga atau syarikat/usahsama).

Menentukan Tujuan/Objektif Kajian Berdasarkan kedua-dua isu iaitu transformasi desa dan pembandaran. pelajar boleh merangka tujuan kajian. juga melalui pengangkutan barangan. menjelaskan. dan akhirnya impak perubahan desa tersebut terhadap alam sekitar fizikal. isu transformasi desa yang meliputi perubahan berbagai-bagai aktiviti ekonomi desa. perubahan kawasan pengaruh perkhidmatan bandar. menunjukkan bukti-bukti dsb. Pertama. Pelajar sepatutnya menentukan bahawa kajian luar ini bertujuan untuk mengesan atau mengenal pasti. perkembangan bandar seperti yang boleh diperhatikan berdasarkan perubahan guna tanah. Kedua.pelanggan dan dan juga pihak berkuasa tempatan.pekerja. v) Langkah pengurusan alam sekitar. penyediaan prasarana dan kemudahan sosial. Hal ini boleh dinyatakan. Item impak ini mestilah dikaji dengan teliti dan boleh dibuktikan secara lokaliti. pelajar boleh memperolehinya dengan cara mengemukakan borang soal selidik atau menemubual pihak pengusaha premis perniagaan. dan akhirnya impak pembandaran terhadap alam sekitar fizikal. Transformasi Desa dan Pembandaran Pengenalan 1. Ini meliputi perubahan berbagai-bagai fungsi dan peranan bandar misalnya daripada pertanian dan perlombongan kepada perindustrian dan perkhidmatan.kotor. perubahan yang berlaku di kawasan kajian. isu yang berkaitan dengan pembandaran. interaksi desa-bandar melalui aktiviti pemasaran hasil keluaran desa dan penggunaan barangan atau perkhidmatan bandar yang berdekatan. Secara keseluruhannya kajian luar tentang transformasi desa dan pembandaran ini telah ditetapkan supaya ditumpukan kepada dua isu. penyediaan prasarana dan kemudahan sosial. mengemukakan. Disamping itu pelajar juga digalakkan untuk berfikir dan mencadangkan langkah-langkah yang sesuai yang meliputi langkah perundangan. 2. . penumpang atau maklumat. seperti berikut: Isu Transformasi Desa: 1. amalan pengurusan yang strategik serta kempen kesedaran dan pendidikan alam sekitar. misalnya daripada pertanian dan perikanan kepada perindustrian dan perkhidmatan. dan pemodenan desa melalui pembangunan tanah. Bagi mengatasi kesan negatif di atas.

Ini kerana secara logistiknya. juga impak persekitaran fizikal). 2. menunjukkan bukti-bukti dsb. Persoalan atau isu yang hendak dikaji selidik ialah perubahan. penyediaan kemudahan prasarana dan kemudahan komuniti. yang menarik dan penting di samping itu juga apakah faktor-faktor yang mempengaruhinya.2. perkara yang hendak dikaji adalah : “corak perubahan yang penting (signifikan) dan menarik untuk diketahui”.) perubahan yang berlaku di bandar yang dikaji.000 orang) kerana bandar yang besar memerlukan masa dan perbelanjaan yang besar untuk dikaji. FELCRA. Jadi pelajar boleh bertanya kepada diri sendiri ‘apakah corak perubahan tersebut? (daripada segi aktiviti ekonomi. kawasan pengaruh. Saiz penduduk sesebuah bandar boleh disemak berdasarkan Laporan Banci Penduduk dan Perumahan.000 orang. Kawasan kajian dipilih oleh pelajar dan mestilah dinyatakan dengan jelas nama dan letakannya. 2. Kawasan kajian yang dipilih oleh pelajar mestilah dinyatakan dengan spesifik nama dan letakannya. Bagaimanapun. Ini tidak mungkin dilakukan oleh pelajar Tingkatan Enam. Kaedah/Metodologi Kajian . interaksi desabandar. unit dan skala kawasan kajian telah ditetapkan dalam sukatan pelajaran iaitu sebuah bandar kecil (atau pekan. mukim dan lazimnya tidak boleh lebih daripada sebuah daerah kecil. pusat mukim atau daerah kecil yang penduduknya seramai kira-kira 10. Isu Pembandaran: 1. Perubahan dilihat daripada segi fungsi dan peranan bandar kecil. pembangunan dan pemodenan guna tanah. Atau boleh juga mendapatkan maklumat dengan mengunjungi pejabat Majlis Daerah di mana bandar itu terletak Dimensi Kajian di Lapangan 1. Skala dan unit kawasan kajian telah ditentukan dalam sukatan pelajaran iaitu sebuah kampung (desa) atau ladang. Bagi tema pembandaran (bandar kecil) pula persoalan yang hendak diperiksa adalah “apakah corak pembandaran (perubahan menjadi bandar) yang telah atau sedang berlaku di bandar kecil tersebut”. perkembangan guna tanah dan impak persekitaran fizikal. Pelajar perlu menyatakan bahawa kajian luar ini bertujuan untuk memeriksa (atau mengenal pasti. kawasan yang lebih besar memerlukan masa dan belanja yang besar untuk dikaji. Pelajar sepatutnya tidak memilih bandar yang besar (misalnya melebihi 30. Rancangan Tanah FELDA. Pihak Berkuasa Tempatan. menjelaskan. Bagi tema transformasi desa. Ini tidak sesuai kepada pelajar Tingkatan Enam. juga bagaimanakah perubahan itu boleh berlaku dan apakah faktor-faktor yang mempengaruhinya’. 3. RISDA.

(melalui peta lakar). keluasan kawasan. Penunjuk yang digunakan dapat membantu pelajar mengenal pasti jenis maklumat dan seterusnya data yang perlu dikumpulkan. maklumat dan contoh data yang perlu diperolehi bagi tema transformasi desa Penunjuk Perubahan ekonomi Contoh Penunjuk Aktiviti ekonomi Maklumat yang diperlukan 1. 2. Guna tanah utama Contoh data 1. temubual responden menggunakan soalselidik atau tanpa soalselidik. sumber internet. b) Soalselidik perlu mengandungi soalan-soalan yang memberi jawapan kepada tujuan kajian yang telah ditentukan. menganalisis data dan melaporkan hasil kajian. Tidak perlu panjang. letakan kawasan.1. Pengentahuan sedia ada tentang penduduk. Fungsi desa 2. b) Hal ini supaya sebelum ke lapangan pelajar sudah tahu sedikit tentang latar belakang kawasan kajian. ciri kegiatan ekonomi yang terdapat dan juga latar belakang fizikal seperti keadaan bentuk muka bumi/topografi. Kaedah kajian melibatkan cara atau teknik yang diguna untuk mengumpul maklumat. pelajar perlu ada buku catatan untuk mencatat apa yang perlu. Sebelum menentukan kaedah. Namun begitu ia mestilah mendapat pertolongan guru mata pelajaran geografi untuk mendapat kebenaran pegawai yang terbabit. maka pelajar disarankan menggunakan kaedah berkut: Pengumpulan maklumat Primer a) Maklumat primer boleh diperolehi melalui kaedah pemerhatian. 30% peniaga 3. Pengumpulan maklumat Sekunder a) Maklumat sekunder boleh diperolehi dari kajian di perpustakaan. tetapi jangan terlalu ringkas hingga tidak menjawab soalan kajian. Pekerjaan penduduk 3. 100 hektar. Melalui pemerhatian. ciri iklim dan cuaca dan sebagainya perlu diketahui sebelum ke lapangan. Temubual tanpa soalselidik boleh juga dilakukan. Kebun kecil . tetapi pelajar mesti menyediakan soalan secara ringkas sebagai panduan menemubual responden. Berdasarkan jenis maklumat yang hendak dikumpul. meringkas. Soalan dan jawapan responden penting untuk di analisis. menyusun. Lihat jadual 1 di sebelah: Jadual 1: Penunjuk. 40% pekebun kecil 2. rekod melalui gambar foto atau video. Dalam kajian tentang transformasi desa penunjuk dan seterusnya maklumat berikut perlu dikumpulkan. Soalselidik perlu disediakan sebelum ke lapangan dan dibawa secukupnya untuk menemubual sebilangan responden yang munasabah (30 hingga 40 orang). laporan dan rekod ( misalnya dari jabatan kerajaan setempat dan agensi swasta yang berkaitan). kita perlu mengenal pasti penunjuk atau disebut juga sebagai pemboleh ubah tentang isu yang hendak diikaji tadi.

Stesen bas dan kekerapan perkhidmatan bas 4. Contoh longkang berair yang tercemar 2. Tempat tinggal pembeli barangan Tempat tinggal pengguna perkhidmatan Keluasan guna tanah bandar Bilangan kemudahan sosial moden ikut jenis % pengguna daripada jumlah pembeli yang datang dari tempat sekitar bandar yang dikaji 1. Lihat Jadual 2 di sebelah. Bilangan hotel & pusat pelancongan Contoh data Tahun 2000 . P enggunaan perkhidmatan Pemodenan 1. Tempat guna kemudahan sosial 1. 1. Bilangan kedai ikut jenis 2.3 hektar Perumahan 5 hektar Jalan raya 19 km 1. 2. Tempat beli pelbagai jenis barangan 2. Tempat membeli belah 3. 15 km Jalan berturap 2. 1. Jalan raya 3. 3 buah hotel 3 bintang 5. 3. Jenis telekomunikasi yang disediakan Pencapaian pendidikan di kalangan penduduk 1.C orak pengangkutan 2. Kemudahan prasarana dan sosial Perubahan persekitaran fizikal Peningkatan pencemaran kadar 1. Pencemaran air 2. Perncemaran sampah dan bau 1. 2. Pencemaran udara 3. 1 Pusat peranginan Penunjuk Penduduk bandar Aktiviti ekonomi spt. Kemudahan infrastruktur dan kesihatan kemudahan sosial 2. Pencemaran air 2. 40 kedai runcit 2. penunjuk dan maklumat yang berikut perlu dikumpulkan . Tempat dapatkan rawatan Perkembangan 1. 3. Ada Pusat kesihatan. Penunjuk. Guna tanah bandar bandar 2. Komersil 1. 5 kali seminggu ke bandar 3. Contoh longkang berair yang tercemar 2. Naik bas/kereta 2. 3 kilang pembuatan 3. Kelinik kesihatan 3.500 orang 1. Ada stesen/ perkhidmatan bas 4. Kemudahan internet. Bilangan kilang 3. Contoh tempat berdebu 3. Telekomunikasi Perubahan sosial Peningkatan taraf penduduk hidup (pendidikan) Perubahan Peningkatan kadar persekitaran fizikal pencemaran Perubahan interaksi 1. Cara ke bandar 2. Jadual 2. Contoh tempat berdebu . Manakala bagi mengkaji tema pembandaran bandar kecil pula. pern iagaan peri ndustrian pela ncongan perk hidmatan awam pen gangkutan Pengaruh bandar 1. Jenis jalan raya 2. 2.Tempat anak bersekolah 1. maklumat dan contoh data yang perlu dikumpulkan berkaitan dengan tema pembandaran (bandar kecil) Penunjuk Pembandaran Fungsi bandar Contoh Maklumat yang diperlukan Bilangan penduduk bandar 1. 80% isi rumah tamat Tingkatan 5 1. Pencemaran udara getah/kelapa sawit 1.12.

pelajar boleh memilih kaedah kajian yang sesuai. pelajar perlu pergi ke perpustakaan dan membuat rujukan kepada peta (jika ada) dan Laporan Banci Penduduk dan Perumahan tahun terkini.) di bandar yang dikaji dalam . pendapatan dan saiz keluarga). soalan lain yang ditanyakan. dalam kes ini kawasan pengaruh bandar.misalnya bagi soalan tentang tempat tinggal.4. Pemerhatian melibatkan aktiviti membuat catatan atau semakan senarai (senarai yang hendak dibanci disediakan sebelum turun ke lapangan) di lapangan. Kaedah ini memerlukan pelajar menghitung ruang niaga (kedai. 6. 5. Manakala data tentang kawasan pengaruh bandar dan interaksi desa-bandar pula perlu dikumpulkan melalui kaedah kaji selidik menggunakan soal selidik yang telah disediakan sebelum turun ke lapangan. 7. Kaedah ini dinamakan sebagai rujukan data sekunder. Selain soalan tentang latar belakang isi rumah. Misalnya bagi mendapatkan maklumat asas tentang keadaan kawasan kajian. Misalnya jika dipilih secara sistematik sampel dipilih satu bagi setiap lima (5) orang pengguna yang datang berkunjung ke suatu perkhidmatan/barangan (kedai/klinik/pejabat pos/sekolah dsb. Atau mengunjungi Pejabat Penghulu atau Pejabat Daerah/Majlis Daerah yang berkenaan. sama ada secara tertutup atau terbuka. meliputi tempat-tempat yang dikunjungi oleh responden. Sementara bagi mengumpulkan maklumat tentang fungsi desa dan bandar. jenis barangan yang dibeli atau perkhidmatan yang digunakan dan cara ke tempat membeli belah/guna perkhidmatan. pejabat atau lapangan. Fotograf boleh dirakam untuk merekodkan perkara yang menarik dan perlu huraian lanjut. Kaedah ini dikenali sebagai temu bual . Semua maklumat lazimnya boleh dikumpulkan sama ada di perpustakaan. dalam bentuk soalan pendek sama ada secara tertutup (pilihan jawapan disediakan . Bagi mengumpulkan data tentang jumlah penduduk dan guna tanah bandar. pelajar boleh menanyakan ketua kampung. 8. pelajar perlu melakukan pemerhatian atau cerapan. Kaji selidik dilakukan menggunakan borang soal selidik ringkas yang dibentuk secara berstruktur. Bagi mengkaji interaksi desa-bandar pula data perlu dikumpulkan dari sebuah kampung tertentu yang dipilih. penghulu atau ketua kampung yang dikaji. Bagi kajian tentang kawasan pengaruh bandar pelajar perlu menanyakan dari mana mereka datang dan senaraikan barangan yang mereka beli dan perkhidmatan yang mereka gunakan. Sampel lazimnya dipetik secara rawak (random) atau sistematik asalkan tidak memihak kepada sesiapa sehingga semua isi rumah atau pengguna/responden di pusat perniagaan atau kampung yang dipilih berpeluang untuk dikaji. Setelah mengenal pasti penunjuk yang boleh digunakan dan menentukan maklumat serta jenis data yang hendak dikumpulkan. kenderaan yang dimiliki dan jenis barangan yang dibeli) atau secara terbuka (misalnya soalan tentang umur. Panjang soal selidik adalah kira-kira dua muka surat. 10. pejabat atau bengkel) serta aktiviti perniagaan atau perkhidmatan lain yang dijalankan dari satu jalan ke satu jalan yang lain sehingga seluruh kawasan perniagaan dan perkhidmatan dicerap. Soalan yang yang dikemukakan termasuklah latar belakang isi rumah yang dikaji (umumnya digelar responden) dan penunjuk (pemboleh ubah) yang hendak dikaji. 9.

. Peta lakar kawasan yang dikaji wajar disertakan. senarai rujukan hendaklah dituliskan di hujung laporan. Maklumat yang hendak dinyatakan perlu dipersembahkan dalam bentuk jadual dan rajah (carta. Jika ada rujukan. Setelah data dikutip di lapangan. nama tempat dan letakan kawasan yang dikaji. 11. fungsi desa atau bandar kecil dan status alam sekitar. Laporan kajian luar perlu mengandungi perkara berikut: 1. . Kesimpulan dan cadangan. Pelajar perlu membincangkan bagaimana perubahan itu boleh berlaku dan apakah faktor yang mempengaruhinya. Panjang laporan kira-kira 10 halaman.tempoh tertentu. Statistik mudah seperti peratus dan purata selain graf dan carta pai boleh dihasilkan.40 sampel adalah memadai bagi mewakili pengguna atau isi rumah kampung yang jumlahnya boleh dianggarkan (jumlah penduduk bandar dan kawasan sekitarnya atau kampung yang dikaji digelar populasi). 3. Komponen Pelaporan Kajian Luar Setelah selesai menjalankan kajian luar di lapangan. pelajar perlu menulis laporan. peta dsb. membincang serta memberi bukti tentang isu iaitu perubahan yang berlaku. ciri-ciri guna tanah semasa. pelajar perlu meringkaskannya dengan membentuk jadual tertentu mengikut keperluan tujuan kajian. Akhirnya pelajar perlu menyimpulkan iaitu menjawab sama ada apa yang dinyatakan dalam tujuan kajian tercapai atau sebaliknya. dan akhirnya kesimpulan. sampel yang dipilih satu daripada lima (5) buah rumah yang terdapat di kampung berkenaan. Lazimnya pada peringkat STPM 30 . hasil kajian termasuk analisis dan perbincangan. dan kaedah yang dipilih. kaedah kajian. dimulakan dengan pengenalan. tujuan kajian. Seterusnya mencadangkan langkah-langkah yang sesuai untuk mengatasi sesuatu masalah yang timbul dari sesuatu isu/fenomena yang terdapat. Peta lakar juga perlu dibuat untuk menunjukkan letakan kawasan kajian atau taburan fenomena yang dikaji. Lazimnya tajuk-tajuk kecil boleh diigunakan untuk memudahkan penulisan laporan. 12. 13.3 CONTOH KAJIAN LUAR YANG TELAH DILAKUKAN. 2. 6. graf. Jumlah sampel adalah berbeza dari satu kajian ke suatu kajian yang lain.). Mesin kira atau komputer boleh digunakan untuk memudahkan kerja-kerja pengiraan.4. Hasil kajian yang di dalamnya mengandungi maklumat asas tentang isu iaitu perubahan yang berlaku terhadap desa atau bandar kecil. Pengenalan yang memuatkan tajuk kajian. tujuan kajian. Atau jika di kampung. Analisis kajian adalah bahagian yang menjelaskan. Antara yang boleh dikemukakan adalah anggaran jumlah dan pekerjaan penduduk. Setelah data dianalisa proses menulis laporan boleh dimulakan. Tiada format laporan tertentu yang boleh digunakan untuk semua kajian. kawasan kajian.

penjual. Di samping itu peta topo juga dirujuk untuk mendapatkan maklumat keadaan topografi sekitar. Temubual dijalankan kepada 30 orang responden yang terdiri daripada petani/pekebun sayur. Temu bual. amalan/kaedah pertanian yang dijalankan dan juga kesan yang timbul akibat kegiatan pertanian tersebut. 2. Soalan temubual berkisar kepada pendapatan bulanan yang diperolehi. Rujukan sumber sekunder. Pemerhatian dan pencerapan di lapangan dijalankan bagi mengenalpasti jenis-jenis tanaman yang di tanam di sekitar Tanah Rata serta kesan yang terjadi terhadap alam sekitar fizikal akibat aktiviti pertanian tersebut. Kawasan Kajian. tempat pemasaran hasil. Pahang. strawberi. Kaedah Kajian: Kajian luar ini dilaksanakan melalui tiga kaedah berikut: 1. pekerja hotel dan juga penduduk tempatan. Objektif Kajian: Secara khusus kajian ini bertujuan untuk: • • • • Mengenalpasti jenis dan ciri kegiatan pertanian di sekitar Tanah Rata. Sebagai kawasan tanah tinggi. Menjelaskan kepentingan aktiviti pertanian kepada penduduk dan kegiatan ekonomi setempat. ia bersuhu sederhana sejuk dengan purata suhu tahunan 17ºC. Rekod utama diperolehi adalah berkaitan dengan suhu dan hujan yang dikeluarkan oleh Stesyen Kaji Cuaca Tanah Rata. Pemerhatian dan pencerapan. Tajuk Kajian: Mengkaji Kegiatan Pertanian di Sekitar Tanah Rata. Di antara kesan yang telah diperhatikan adalah seperti perubahan landskap yang ketara. Keadaan topografi tanah rata merupakan ”sebuah . 3. Mengenalpasti kesan negatif aktiviti pertanian terhadap persekitaran fizikal setempat. Contoh : Sektor Primer: Sektor Pertanian. Tanah Rata terletak di daerah Cameron Highland.Pembangunan Ekonomi dan Alam Sekitar. Menjelaskan faktor fizikal dan kemanusiaan yang mempengaruhi kegiatan pertanian tersebut. Cameron Highland. Ketinggiannya dari paras laut ialh kira-kira 1500 meter. 1. Cameron Highland. hakisan cerun dan juga pencemaran air.

5 hingga 1 hektar) bagi setiap pekebun yang diusahakan secara intensif (giat setempat). Jenis tanaman dan taburannya. Kawasan Tanah Rata terletak di pertengahan antara Ringlet di sebelah bawah dengan Brinchang di sebelah atas. Ringlet. institusi sosial dan sebagainya. Manakala ke utara Tanah Rata terdapat pula tanaman buahan sitrus khususnya strawberry. Dapatan/Hasil Kajian: a) Jenis dan Ciri Kegiatan Pertanian di sekitar Tanah Rata.orkid dan kekwa. sebelum memasuki kawasan ladang teh Boh terdapat tanaman sayuran seperti kobis bunga. perkhidmatan bank. Hasil tanaman sayuran juga berorientasikan jualan dalam negara seperti di sekitar Cameron Highland dan juga di bandar-bandar besar di Semenanjung Malaysia seperti Kuala Lumpur. . kaktus. Terdapat tiga kawasan penempatan utama di Cameron Highland iaitu. Namun begitu terdapat juga sayuran yang dieksport ke negara jiran khususnya Singapura. tetapi ia diuruskan secara sistematik. Justeru itu skala operasinya luas (beratus-ratus hektar luasnya) dan berorientasikan eksport. salad dan sebagainya yang ditanam secara kebun kecil. Ipoh dan Georgetown. Selain itu tanaman bunga-bungan juga ditanam. Tanaman teh ditanam secara perladangan. Ciri fizikal yang istimewa di kawasan ini ialah keadaan suhunya yang sejuk yang amat mempengaruhi kegiatan pertanian khususnya tanaman teh. sayur-sayuran. Terdapat dua kawasan ladang teh utama di sekitar Tanah Rata iaitu Ladang Teh Boh yang terletak di sebelah tengara dan ladang teh Bharat Cameron yang terletak di sebelah barat tanah Rata. 3. Skala dan orientasi pengeluaran. bungabungaan dan buahan sitrus khususnya strawberry. Sebagai contoh teh Boh sangat terkenal di negara kita dan dipasarkan keluar negara. Tanaman utamanya ialah teh yang merupakan identiti kawasan ini malah identiti ekonomi Cameron Highland. Sebenarnya Tanah Rata menjadi pusat pentadbiran bagi daerah Cameron Highland. Kawasan tersebut dikenali sebagai Kebun Strawberry Kasimanis dan Kebun Strawberry Healthy.lembah di kawasan tanah tinggi” yang dikelilinggi oleh gunung ganang yang dilitupi hutan hujan khatulistiwa. Manakala tanaman sayuran pula diusahakan pada skala kebun kecil ( purata saiz kebun antara 0. hotel. Keadaan suhu yang sejuk serta adanya tanaman hawa sederhana inilah yang menjadi tarikan utama pelancong ke Cameron Highland. Di antara jenis bunga yang ditanam ialah seperti maar. tomato. Tanah Rata merupakan penempatan terbesar yang berstatus bandar kecil yang lengkap dengan kemudahan bandar seperti kawasan perniagaan. 1. perkhidmatan kerajaan. Lihat peta 2 di bawah yang menunjukkan taburan kawasan tanamam berkenaan. Tanah Rata dan Brinchang. Cameron Highland. 2. Bagi tanaman strawberry dan bunga pula ditanam secara kecil-kecilan oleh pekebun sayur. Menuju ke sebelah tenggara dari Tanah Rata. 2.

5. Perladangan teh dimiliki oleh syarikat swasta iaitu BOH Plantation yang diuruskan oleh sebuah Keluarga Inggeris semenjak 70 tahun dahulu. Pemilikan dan pengurusannya. Justeru itu ia merupakan kawasan yang subur yang disaliri oleh beberapa batang sungai seperti Sungai Habu sungai Palas yang mengalir turun dari Gunung Berinchang mengairi kawasan Tanah Rata. Tanaman teh dan sayuran biasanya ditanam di lereng-lereng bukit kawasan tanah tinggi atau bukitbukit sekitarnya. Faktor-faktor tersebut ialah faktor fizikal dan kemanusiaan: Faktor Fizikal 1. bungaan dan buahan strawberry di sekitar kawasan ini. Satu ciri yang istimewa bagi topografi kawasan ini ialah terdapatnya ”Lembah di kawasan tanah tinggi”. Manakala tanaman sayuran dan bungaan banyak diuruskan oleh penduduk tempatan yang sebahagian besarnya terdiri daripada kaum Cina. kaedah pengairan sistematik. Pertanian berskala besar khususnya tanaman teh menggunakan modal yang besar dari syarikat yang sudah teguh dan berjenama. Cameron Highland. Terdapat dua kumpulan faktor yang mempengaruhi kegiatan pertanian di kaasan ini. Terdapat sebuah stesyen penyelidikan MARDI yang bertanggungjawab menjalankan R&D khususnya daripada segi penghasilan baka sayuran dan bungaan. Penyelidikan teh dijalankan oleh syarikat swasta berkenaan. mementingkan R&D dan sebagainya. kilang pemprosesan serta kedai menjual hasil teh mereka. Perladangan teh sepenuhnya menggunakan buruh upahan/bergaji tetap atau kontrak yang beratus-ratus orang jumlahnya. benih. Sebagai contoh Ladang teh Bharat dan Ladang teh Boh merupakan syarikat perladangan yang sudah terkenal mempunyai keupayaan modal untuk membuka ladang. Menggunakan teknologi moden sepenuhnya seperti penggunaan baja kimia. 6. Modal dan kos.3. Namun begitu bagi kebun kecil sayuran dan bungaan mempunyai keupayaan modal yang kecil/modal individu atau keluarga dan mendapat pinjaman bank. Selain itu buahan strawberry dan bungaan banyak menggunakan kaedah “rumah hijau” dan tanaman hidrophonik. Daripada segi jenis tanah pula kawasan ini terdiri daripada tanah laterit yang bersaliran baik iaitu tidak menakung air. Sebahagian besar daripada pengusaha kebun juga merupakan penjual sayuran. Bentuk muka bumi/relief. Justeru itu kawasan Tanah Rata dikategorikan sebagai kawasan yang subur untuk pertanian. Teknologi dan input yang digunakan. . b) Faktor-Faktor yang mempengaruhi Kegiatan Pertanian di sekitar Tanah Rata.racun serangga. Misalnya ladang teh Boh banyak menggunakan tenaga buruh dari kaum India. Penggunaan buruh. Kawasan ini merupakan kawasan tanah tinggi. 4. Manakala tanaman sayuran banyak menggunakan tenaga buruh keluarga dan juga buruh asing dari Indonesia sebagai pekerja upahan. Sebagai contoh kaum India perempuan terlibat dalam kerja-kerja pengutipan dan pengumpulan daun teh.

c) Sumbangan kegiatan pertanian terhadap penduduk serta pembangunan ekonomi dan sosial kawasan Tanah Rata. sayuran. Darjah kebolehsampaian ke Cameron Highland pada maa ini adalah tinggi. . Faktor teknologi. Pengurusan yang cekap dipengaruhi oleh tahap pendidikan dan kemahiran tinggi serta terlatih yang dimiliki oleh pekerja syarikat ini berasaskan konsep pengkhususan dan saling melengkapi.sayuran. buahan sitrus dan bunga-bungaan sentiasa segar. Faktor modal. Faktor pengurusan pertanian yang sistematik yang diamalkan oleh syarikat besar seperti BOH Plantation. Faktor Kemanusiaan 3. Purata suhu tahunan kirakira 17ºC dengan julat suhu tahunan yang sangat kecil (1. Cameron Highland. Faktor iklim/cuaca – seperti keadaan suhu. Ke utara dari Tanah Rata terdapat jalan raya yang menghubungkannya dengan Kampung Raja dan boleh terus ke Simpang Pulai seterusnya ke Ipoh dan Gua Musang. racun serangga dan lain-lain membolehkan tanaman teh. Kelantan.2. Program R&D yang berdaya maju telah diusahakan oleh BOH Plantation bagi mengekalkan kualiti produknya. sistem pengairan yang disediakan dan kemudahan fizikal yang lain. kelembapan udara dan sebagainya. Selain itu kawasan ini juga menerima jumlah hujan yang tinggi kira-kira 2644 mm setahun yang menjamin bekalan air yang cukup untuk aktiviti penanaman berjalan dengan lancar. Penggunaan teknologi moden sepenuhnya seperti penggunaan jentera. bungan dan strawberry di usahakan secara komersial sepenuhnya. 6. Kemudahan asas/prasarana yang ada – seperti jalan pengangkutan. Kelembapan udara juga tinggi untuk menjamin persekitaran yang sentiasa sejuk bagi membolehkan tanaman teh. Justeru itu hasil sayuran dan bungabungaan boleh dipasarkan dengan mudah ke bandar-bandar utama di Semenanjung Malaysia. Sepanjang tahun suhunya tidak pernah melebihi 20ºC dan tidak pernah turun bawah dari 15ºC. hujan. Selain itu bagi pengusaha tempatan yang menanam sayur dan bunga mendapat pinjaman kredit daripada institusi kewangan seperti Bank Pertanian. Faktor yang paling penting yang membolehkan tanaman teh. Keupayaan modal yang besar oleh syarikat BOH Plantation yang mengusahakan tanaman teh di kawasan ini. baja kimia. 5. Di kawasan ini terdapatnya jaringan jalan raya yang baik yang menghubungkannya dengan bandar-bandar besar seperti Kuala Lumpur dan Ipoh melalui lebuh raya PLUS.1º). Di samping adanya pejabat MARDI yang banyak menjalankan penyelidikan mengenai baka dan kaedah penanaman yang sesuai untuk menghasilkan produk yang berkualiti dan berkuantiti tinggi. sayuran dan bungaan boleh ditanam dan hidup subur di kawasan Tanah Rata ialah kerana suhunya yang sejuk yang amat sesuai untuk tanaman tersebut. apatah lagi BOH merupakan syarikat pengeluaran teh yang amat terkenal dan teguh kewangannya. 4. Bank Pembangunan dan sebagainya yang terdapat di sekitar Tanah Rata.

tanaman strawberry serta produk bunga-bungaan. sistem perhubungan. Aktiviti pertanian menjadi sumber pekerjaan dan pendapatan utama penduduk kawasan ini. Berdasarkan temubual yang dijalankan pendapatan purata bulanan pekebun dan penjual sayur-sayuran adalah di sekitar RM: 1. 3. bekalan air. 4. Hakisan tanah dan kekerapan kejadian tanah runtuh. 2. Hasil penjualan sayuran. Walaupun pekebun sayur membina teres. Memajukan infrastuktur seperti rangkaian jalan raya. Ini berlaku di peringkat kerja pembukaan dan pembersihan tapak pertanian khususnya di kawasan bercerun curam/lereng-lereng bukit. Misalnya kilang memproses daun teh kepunyaan BOH Plantation dan juga Bharat Teh Plantation. namun hakisan tetap berlaku kerana kawasan ini menerima hujan lebat sepanjang tahun. sekolah. restoran dan kedai tumbuh dengan pesat di sekitar Tanah Rata ini. Menyediakan peluang pekerjaan kepada penduduk setempat. Antaranya ia menggalakkan pertumbuhan dan perkembangan ekonomi yang berrantaian dengannya atau mewujudkan kepelbagaian ekonomi khususnya sektor pelancongan. Seterusnya menggalakkan perkembangan perniagaan runcit untuk membekalkan keperluan penduduk sekitar. memotong. Kehilangan nutrien tanah atau kehilangan kesuburan tanah. Memperluaskan pasaran setempat serta kesan-kesan positif daripada perluasan pasaran seperti kewujudan pasar borong dan pusat jualan sayuran. Selain itu aktiviti penyahutanan untuk dijadikan tapak tanaman sayuran ini juga telah menyebabkan tanih kehilangan top soil dengan cepat apabila aktiviti pertanian tersebut dilakukan tanpa tanaman tutup bumi. Kesan pengganda daripada aktiviti pertanian juga jelas kelihatan. Jelas sekali tarikan utama pelancong ke Tanah Tinggi Cameron ialah kerana adanya ladang teh.1.000 sebulan. tanpa sungkupan yang mendedahkan permukaan tanih secara langsung kepada agen hakisan khususnya larian air permukaan. 2. elektrik. Dengan itu perkhidmatan-perkhidmatan lain seperti kemudahan kewangan/bank. Kesankesan bukit tergondol. Dengan adanya pusat-pusat jualan ini maka pekebun boleh menjual terus hasil tanaman mereka dan ini akan menambahkan pendapatan perkapita mereka. kewujudan gegalur serta kesan cerun runtuh jelas ketara di kawasan tanah yang baru dibuka. Dengan adanya ladang teh juga kilang memproses daun teh telah di bina di kawasan tersebut. bungaan dan buahan strawberry seperti di Kea Farm. Perkembangan pesat kegiatan pertanian telah mempercepatkan pembangunan infrastruktur Tanah Rata sehingga menjadi bandar kecil yang berfungsi sebagai pusat pengumpul dan pengedar hasil tanaman penduduk. Kegiatan pertanian terhadap alam sekitar 1. Pada masa kini kegiatan ini banyak dilakukan oleh pekebun sayur secara haram yang menarah. meneres lereng-lereng bukit dengan menggunakan jentera berat untuk dijadikan kawasan penanaman sayuran mereka. d) Kesan setempat.500 hingga RM: 2. klinik desa dan lain-lain lagi. bunga-bungaan dan buahan sitrus telah berupaya meningkatkan pendapatan perkapita penduduk melepasi daripada garis kemiskinan. .

Walaupun peningkatan suhu sangat kecil (disekitar 0. Persoalan kajian ini adalah perubahan sosial dan ekonomi melalui proses pembangunan desa dan pemodenan di sebuah petempatan yang dirancang melalui FELCRA. Pahang. perubahan aktiviti ekonomi. Pertama pencemaran kelodak dalam sungai akibat larian air permukaan yang membawa masuk regolit tanih di kawasan cerun yang terdedah dan ke dua keracunan air sungai dan tasik akibat penggunaan racun serangga yang berleluasa dalam tanaman sayuran. Pencemaran air dan kemusnahan hidupan akuatik akibat penggunaan racun serangga dan baja kimia yang berlebihan khususnya dalam penanaman sayuran di kawasan ini. Begitu juga dengan pencemaran kelodak dan lumpur telah mencetekkan Empangan Sultan Abu Bakar yang menjadi stesyen janakuasa hidroelektrik di Cameron Highland. sumber kepelbagaian biologi/spesis dan juga rantaian makanan dalam ekosistemnya. Keseluruhan penanaman sayuran di atas tanah cerun-cerun bukit menggunakan baja kimia dan racun serangga. kemudahan sosial dan keadaan alam sekitar. Pekan. penggunaan barangan dan perkhidmatan. Pahang Tujuan Kajian 1. Kemusnahan ekosistem hutan berkait dengan kerja-kerja penyahutanan/pembangunan tanah untuk dijadikan sebagai tapak tanaman sayuran dan juga kemusnahan ekosistem akuatik akibat penggunaan racun serangga dalam pertanian. Hutan yang dimusnahkan dan tasik yang tercemar akan kehilangan habitat. 5.3. Terdapat dua bentuk pencemaran air yang dikesan. Berdasarkan temubual dengan penduduk setempat. Aspek yang akan diberi tumpuan adalah pemodenan infrastruktur. Kesan pemanasan setempat/kenaikan suhu mikro. didapati suhu di sini telah meningkat sedikit. Suhu di kawasan ini tidak lagi sedingan seperti tahun-tahun 1970-an. Pencemaran ini banyak terdapat di sekitar Tasik Ringlet yang terletak di selatan Tanah Rata. Peningkatan suhu ini disebabkan oleh aktiviti penyahutanan yang sangat ketara berlaku untuk tujuan pertanian dan juga pembinaan hotel.. corak interaksi desa-bandar melalui pemasaran. Transformasi Desa dan Pembandaran Contoh Kajian Luar Transformasi Desa. 2. Kajian ini bertujuan untuk memeriksa dan menjelaskan proses transformasi Desa Sri Makmur. Tajuk Kajian : Transformasi Desa FELCRA Sri Makmur. Kaedah Kajian .3ºC) tetapi kesan pemanasannya dapat dirasai oleh penduduk sekitar. 4.

Walaupun desa ini agak terasing daripada jaluran pembangunan utama. Maklumat tentang kajian ini diperolehi daripada berbagai-bagai sumber. Bagi mengetahui keadaan sosio-ekonomi isi rumah dan pola interaksi desa-bandar. Pahang. 2. Pelan Desa Sri Makmur ditunjukkan dalam peta 4 di sebelah. keluasan kawasan pertanian dan jenis tanaman. keluasan tanah.5% daripada jumlah ketua isi rumah yang berjumlah 405 orang) telah dikaji selidik. Pelan Desa Sri Makmur Pekan. Pahang. petempatan ini tidak tersisih daripada pembangunan sosial dan ekonomi. aktiviti perniagaan dan keadaan alam sekitar diperolehi melalui pemerhatian.1. Maklumat dan data yang dikumpul telah diringkaskan (ditukar kepada jadual) dan dianalisa. Data sekunder seperti jumlah penduduk. hitungan dan cerapan di lapangan. kemudahan infrastruktur dan sosial. Seramai 30 ketua isi rumah (kira-kira 7. Ke Pekan Dusun Dewan Ladang Kelapa Sawit Sekolah Ladang Getah Ladang Setor Getah Kedai Koperasi Ladang Kelapa Sawit Ladang Kelapa Sawit Ke Maran/Kuantan U Peta 4. Kedudukan desa ini adalah di tebing kiri Sungai Pahang iaitu kira-kira 60 km ke barat bandar Kuantan dan 35 km ke timur bandar Maran. satu kaji selidik telah dijalankan. keadaan muka bumi. Pengenalan Desa Sri Makmur adalah sebuah petempatan luar bandar yang terancang terletak di daerah Pekan. bilangan rumah kediaman. Latar Belakang Desa Sri Makmur . guna tanah. Proses perubahan turut berlaku di desa ini. Manakala corak taburan petempatan. dikumpulkan melalui Pejabat FELCRA Sri Makmur.

Bukti-bukti yang dikumpulkan di lapangan menunjukkan bahawa Desa Sri Makmur telah mengalami transformasi. Program pembangunan desa melalui Felcra telah memajukan pelbagai kemudahan infrastruktur dan sosial. Pengurus dan pegawai FELCRA yang lain mengendalikan urusan memajukan tanah pertanian secara sistem ladang. a) Pemodenan Kemudahan Infrastruktur dan Sosial 1. 4. terdapat juga sebuah klinik desa. di samping menyatukan dan memulihkan tanah terbiar untuk diusahakan secara berkelompok. iaitu berubah menjadi sebuah petempatan luar bandar yang moden. Anak sungai mengalir melalui tengah-tengah kampung tersebut. balai raya. Hasil Kajian Secara umumnya. Kini kampung ini mempunyai keluasan kira-kira 600 hektar. FELCRA telah membuka tanah baru. Pelbagai persatuan dan kelab ditubuhkan di kampung tersebut. Persatuan Khairat Kematian. FELCRA dengan kerjasama kerajaan negeri Pahang telah membina rumah-rumah kediaman baru.1. 2. Penyediaan kemudahan sosial bukan sahaja memajukan taraf pendidikan dan kesihatan tetapi juga memodenkan minda dan keterbukaan penduduk. 3. 3. Terdapat sebuah sekolah rendah dan sebuah sekolah agama di kampung tersebut. bekalan elektrik dan air bersih (paip) turut dibekalkan ke kampung ini. Wanita Dinamis Felcra (WADIRA). Berasaskan pengurusan secara moden. kajian ini mendapati beberapa perkara menarik. Ini termasuklah Persatuan Belia. Rumah-rumah kediaman didirikan di kawasan tanah yang lebih tinggi. Kawasan pertanian dimajukan secara berkelompok. 2. Desa Sri Makmur adalah sebuah petempatan FELCRA (Lembaga Penyatuan dan Pemulihan Tanah Persekutuan). Disamping itu terdapat 10 buah kedai runcit untuk memenuhi keperluan penduduk di kampung tersebut serta sebuah stesen pam minyak Kemudahan ini telah memudahkan penduduk untuk membeli keperluan harian dan mendapatkan kemudahan perkhidmatan keperluan asas mereka. pondok polis. dewan serba guna. masjid. Selain kemudahan jalan raya. Cawangan UMNO dan . Petempatan luar bandar ini pada mulanya adalah sebuah kampung yang menempatkan semula penduduk kampung-kampung tradisional di tepi Sungai Pahang yang dilanda banjir besar tahun 1971. bentuk muka bumi petempatan desa ini adalah beralun. Manakala kawasan pertanian terdapat di bahagian tanah yang lebih rendah. Setelah beberapa petempatan ini dibuka. 5 buah kedai koperasi yang menjalankan perniagaan pasar mini dan restoran. Desa Sri Makmur ditadbir oleh seorang Pengurus yang dibantu oleh beberapa orang pegawai serta ketua kampung (Tok Empat) yang melalui satu badan yang dikenali sebagai Jawatankuasa Keselamatan dan Kemajuan Kampung (JKKK). Selain itu. Secara umumnya.

2005). Baja sebatian digunakan untuk menyuburkan anak pokok. 30 peratus getah dan selebihnya dusun buah-buahan. Lihat Jadual di bawah. Racun serangga dan kulat digunakan secara terkawal untuk mengawal serangan serangga dan kulat ke atas anak pokok. b) Perubahan Ekonomi 1. Baka kelapa sawit dan getah yang ditanam adalah jenis yang bermutu tinggi yang dibekalkan oleh Jabatan Pertanian. terutamanya bagi pokok yang telah matang. kayu sentang dan jati. penjagaan ladang dan penuaian hasil dijalankan secara moden. hasil keluaran pertanian Felcra Sri Makmur telah dapat ditingkatkan. galah bersabit moden yang diperbuat daripada aluminium moden digunakan menggantikan batang buluh. Jadual pengurusan ladang yang ketat disusun untuk memastikan kerja-kerja ladang dijalankan dengan sempurna dan mengikut masa yang telah ditetapkan. pengurusan ladang. penjagaan. Bagi memastikan ladang dimajukan secara moden pihak pengurusan FELCRA. Pemodenan tersebut dapat dibuktikan melalui beberapa perkara seperti jenis tanaman. sebuah agensi pembangunan luar bandar yang telah di korporatkan. Kewujudan persatuan dan kelab yang bergiat cergas membuktikan bahawa masyarakat kampung tersebut dinamis dan maju. setiap hektar pokok kelapa sawit mampu menghasilkan hingga purata kira-kira 10 tan buah kelapa sawit yang bermutu. Pada peringkat awal tanaman anak-anak kelapa sawit dan getah dijaga dengan rapi. 3. Begitu juga semasa penjagaan pokok banyak peralatan moden seperti penyembur racun dan penabur baja digunakan. penjagaan yang sempurna dan pengurusan ladang yang sistematik telah membolehkan ladang mengeluarkan hasil yang tinggi. Penggunaan baka yang baik. 4. 2. Pada keseluruhannya.Koperasi. kelapa sawit dituai dua kali sebulan. dan hasil keluaran. Ini penting untuk memastikan hasil keluaran yang optimum. 3. Pengurus Felcra Sri Makmur. Kira-kira 65 peratus daripada keluasan tanah ditanami dengan kelapa sawit. Bagi mencantas pelepah kelapa tua dan menuai buah kelapa sawit. telah melantik seorang Pengurus Rancangan dan dibantu oleh lima orang pekerja pejabat dan teknikal serta tiga orang pemandu kenderaan. Desa Sri Makmur yang luasnya kira-kira 600 hektar telah dimajukan dengan pelbagai tanaman. Hanya sebahagian kecil peserta FELCRA yang turut terlibat dengan kerja-kerja ladang (Hasil Temu bual dengan Encik Abd Rahman Mat. Bagi getah pula sebanyak 250 kg/hektar getah beku dapat dikutip bagi setiap bulan. Ini penting untuk memastikan hasil yang tinggi. . Biasanya. Pisau toreh dan bekas pelastik pula digunakan untuk menoreh getah. penggunaan teknik penananam dan penuaian hasil. Perubahan ekonomi yang ketara dapat dikesan di Desa Makmur adalah pemodenan aktiviti ekonomi khususnya pertanian. Penanaman. Jentera moden seperti jentolak dan pembajak digunakan untuk membersihkan tanah baru yang berhutan serta tanah terbiar milik penduduk kampung. menjaga dan menuai buah kelapa sawit atau menoreh pokok getah. Bagi pokok kelapa sawit yang telah matang. Pihak FELCRA juga telah mengupah buruh yang dibawa masuk dari Indonesia secara kontrak untuk mengendalikan tugas menanam.

peralatan rumah tangga ataupun perkhidmatan sekolah menengah dan bank. Isi rumah lazimnya membeli barangan keperluan asas harian lkususnya makanan (seperti beras. Aspek yang ditanya adalah tempat membeli dan jarak dari rumah kediaman di Sri Makmur ke pusat membeli barangan dan perkhidmatan lainnya serta kekerapannya dalam setahun. gas memasak dll. Maran atau Kuantan. 2. Bagi peserta yang masih muda. ada juga yang menjalankan aktiviti tambahan seperti berniaga. penduduk kampung tersebut mempunyai darjah interaksi yang tinggi dengan pekan Sri Jaya yang jaraknya hanya 16 km.00 kepada RM850. Jadual 2 menjelaskan pola tersebut. ikan. 2. wakil pos dan masjid. Penduduk Desa Sri Makmur juga berinteraksi dengan bandar-bandar yang berdekatan seperti Sri Jaya. Tahun 1999 14 235 2005 18. d) Corak Interaksi Desa-Bandar 1.Jadual . mereka juga memperoleh pendapatan tambahan daripada skim Felcra. Manakala bagi membeli kenderaan seperti motosikal dan mendapatkan rawatan kesihatan mereka berkunjung ke Sri Jaya. Isi rumah yang mempunyai pekerjaan tambahan lazimnya mempunyai pendapatan yang lebih tinggi. 3. roti. membuat kueh bahulu untuk dipasarkan. Pekan dan Kuantan. peralatan rumah tangga.2 258 c) Perubahan Pekerjaan dan Peningkatan Pendapatan Isi Rumah 1. . kesihatan (klinik). perkakas lektrik. perkakas elektrik. gula. Rata-rata para peserta FELCRA telah mengalami perubahan ekonomi melalui perubahan pekerjaan dan peningkatan pendapatan. minyak petrol. pejabat daerah dan peguam. mereka adalah pekebun kecil getah dan buruh tani yang hidup dalam keadaan miskin. Peningkatan hasil keluaran pertania Desa Sri Makmur Jenis Tanaman Kelapa sawit (purata tan/hektar/bulan) Getah beku (purata kg/hektar/bulan) Sumber: Pejabat FELCRA Sri Makmur 2005. Begitu juga bagi penggunaan perkhidmatan seperti pendidikan rendah. menjadi tukang kayu dan menjadi pemandu. Bagi memeriksa corak interaksi antara Desa Sri Makmur dan bandar-bandar di sekitarnya. mereka ke pekan Sri jaya atau bandar Maran. Berdasarkan jawapan soalan kaji selidik. perabut ataupun perkhidmatan bank. satu kaji selidik telah dijalankan. Maran. sekolah menengah. Bagi membeli pakaian. Kini selain menjalankan aktiviti pertanian di kebun asal atau menjadi buruh di tempat-tempat lain.00 (Hasil Temu bual dengan Pegawai Luar Pembangunan Felcra 2005 ). Sebelum penduduk kampung ini menyertai Felcra.) di kedai-kedai yang terletak dalam kampung tersebut sendiri. isi rumah Desa Sri Makmur perlu berkunjung ke pekan dan bandar yang lebih jauh. Walaubagaimanapun bagi mendapatkan barangan yang lebih tinggi nilainya atau jarang digunakan seperti pakaian. Purata pendapatan bulanan peserta telah meningkat dari RM350.

penduduk berinteraksi dengan pekan dan bandar yang berdekatan selain dengan pusat perkhidmatan desa di Desa Sri Makmur sendiri. e) Perubahan Alam Sekitar Di sebalik kemajuan yang dicapai.0 30.0 10.0 5.an /tahun guna Maran Jarak (30 km) % KekerapPeng.0 0.0 28.4 6. Pekan yang paling kerap mereka kunjungi adalah Sri Jaya.6 90.0 0.0 60. Interaksi dengan pekan dan bandar berdekatan membolehkan penduduk menikmati barangan dan kemudahan perkhidmatan moden yang penting bagi perubahan kehidupan penduduk desa. Antara keadaan persekitaran fizikal yang terjejas akibat perubahan dan pemodenan ekonomi desa termasuklah hakisan cerun yang berlaku di beberapa bahagian ladang dan perumahan kampung tersebut akibat penggondolan bukit sehingga mewujudkan lurah dan fenomena tanah runtuh.0 0.3 0.0 0.4 3.0 0.0 10.0 87.0 0.an /tahun guna Kuantan Jarak (48km) % KekerapPeng.0 300 280 12 2 0 0 0 0 12 52 0 8.0 0.7 45.3 0.0 22.0 3.0 0.0 55.0 0.0 10.0 0.0 0. Pencemaran sampah sarap domestik khususnya di kawasan perniagaan juga dapat dikesan.0 0.0 3.0 0 0 3 6 2 12 6 0 0 0 0 0.0 6 0 6 6 6 52 12 12 0 0 0 0. Pola Interaksi Penduduk Desa Sri Makmur dengan Pekan dan Bandar di Sekitarnya bagi Tujuan Membeli Barangan dan Menggunakan Perkhidmatan (Saiz sampel 35) Jenis barangan dibeli dan perkhidmatan yang digunakan Barangan makanan Sekolah rendah Klinik/hospital Pakaian Perkakas elektrik Sekolah menengah Kenderaan Bank Pejabat/wakil pos Jual hasil pertanian Pejabat tanah Purata Jarak dan Kekerapan Berkunjung ke Pekan dan Bandar Terdekat Sri Makmur Jarak (0.0 100 0 0 0 0 0 6 0 0 0 0 1 Sumber: Kaji selidik 2005 4.an/tahun guna Pekan Jarak (70 km) % KekerapPeng.0 0. Secara keseluruhannya.0 0. . Air sungai juga agak berkelodak terutamanya selepas berlaku hujan lebat.an/tahun guna 90 100 60.0 10.0 0.0 0.0 18 0 12 18 12 280 6 12 12 52 0 2.0 0.0 0. penduduk menjual hasil keluaran pertanian mereka kepada peraih atau kepada pihak Felcra sendiri di kampung tersebut. Bagaimanapun.0 0.0 90.0 0.Jadual . kemerosotan kualiti alam sekitar di Desa Sri Makmur terkawal dan tidak berbahaya. Mereka ke pekan tersebut untuk membeli barangan asas seperti pakaian dan perkhidmatan asas seperti sekolah menengah dan perkhidmatan pos.0 70.0 20.3 6.0 66.0 8. proses transfomasi desa sedikit sebanyak telah mempengaruhi kualiti alam sekitar.0 0.0 0.1 km) % KekerapPengan/tahun guna Sri Jaya Jarak (16 km) % KekerapPeng. Bagaimanapun.

Penyediaan kemudahan infrastruktur dan kemudahan sosial telah memudahkan berlakunya proses pemodenan. [ 7 Markah] b) Jelaskan bagaimana faktor-faktor fizikal dan kemanusiaan mempengaruhi kegiatan pertanian di kawasan tersebut. terangkan menyebabkan kawasan tersebut menjadi daya tarikan pelancong. a) Nyatakan ciri-ciri kegiatan pertanian yang dijalankan di kawasan tersebut. [6 Markah] d) Kenalpastikan langkah yang boleh diambil untuk mengurangkan kesan hakisan di kawasan yang anda kaji itu. [ 4 Markah ] . Pembangunan sektor pertanian dengan kaedah penanaman dan pengurusan moden telah berjaya meningkatkan taraf hidup penduduk desa. a) b) Namakan kawasan kajian anda itu. [6 Markah] Soalan 2: Berdasarkan kajian luar yang telah anda jalankan di satu kawasan pertanian. [8 Markah ] c) Bagaimanakah kegiatan pertanian yang anda kaji itu menyebabkan berlakunya hakisan cerun di kawasan berkenaan. d) Jelaskan kesan aktiviti pelancongan terhadap alam sekitar fizikal di kawasan tersebut dan [6 Markah] e) Cadangkan langkah-langkah yang boleh diambil oleh pihak berkuasa untuk mengatasi masalah pencemaran kawasan tersebut.Kesimpulan Kajian ini telah dapat menunjukkan bahawa Desa Sri Makmur telah mengalami pemodenan dan perubahan ekonomi yang agak pesat. Terangkan bagaimana anda menjalankan kajian luar tersebut. LATIHAN BAB 6 Soalan 1: Berdasarkan kajian luar yang telah anda jalankan di suatu kawasan pelancongan. [ 1 Markah] [ 4 Markah] faktor yang [ 8 Markah] c) Berdasarkan bukti-bukti yang ada dilapangan.

[10 Markah] c) Jelaskan bagaimana aktiviti ekonomi yang anda kaji telah menjejaskan alam sekitar fizikal setempat. [7 Markah] b) Terangkan sumbangan kegiatan ekonomi yang anda kaji itu terhadap pembangunan sosio-ekonomi kawasan perkenaan. [8 Markah] .Soalan 3: Berdasarkan kajian lapangan yang telah anda lakukan terhadap mana-mana satu jenis aktiviti ekonomi sekunder . a) Kenalpastikan faktor-faktor yang menyebabkan aktiviti ekonomi tersebut dijalankan di kawasan itu.