Pengenalan Laporan kumpulan kami bagi mata pelajaran UWS 10303 Kenegaraan dan Pembangunan Mutakhir Malaysia adalah

bertajuk sebagai ‘Warisan Kerajaan Tradisional’. Dalam laporan ini, kumpulan kami akan membincangkan tentang warisan kerajaan tradisional di Alam Melayu yang telah banyak memberi sumbangan kepada agama, bahasa, budaya, dan peradaban negara zaman sekarang. Isu yang akan difokuskan dalam laporan kami ini adalah perkembangan ketamadunan tradisional dengan merujuk kepada pengasasan Empayar Kesultanan Melayu Melaka dan Empayar Kesultanan Melayu Johor-Riau. Hal ini penting kerana ketamadunan tradisional tersebut berpengaruh besar ke atas pembangunan negara moden iaitu Malaysia pada kini.

Secara khususnya, objektif- objektif bagi laporan ini adalah seperti berikut:
i. ii.

mengenalpasti dengan lebih lanjut tentang penempatan alam Melayu mengenalpasti hubungkait antara perkembangan kerajaan tradisional dan pembinaan negara moden (Malaysia)

iii.

menilai keberkesanan sistem yang sedia ada dalam kerajaan tradisional yang telah dipraktikan dalam negara kini.

iv. v.

memahami dan memperoleh iktibar dan pedoman dari sejarah kerajaan tradisional memupuk semangat patriotism dalam diri dan setiap ahli kumpulan

Sesungguhnya, laporan ini diharapkan dapat memberi pengetahuan dan maklumat yang tersirat dalam pencapaian dan kegemilangan Alam Melayu kepada golongan ilmuwan, aktivis ekonomi serta masyarakat keseluruhannya bagi membantu melaksanakan strategi pembangunan dengan lebih berkesan. Kumpulan kami juga amat berharap hubungan dan semangat kerjasama antara ahli-ahli kumpulan dan juga pelajar-pelajar yang lain dapat dieratkan dan diperkuatkan lagi melalui pengalaman yang telah didedahkan kepada kami dalam laporan ini.

Page 1 of 57

Topik 3.1: Pengenalan Alam Melayu Alam Melayu dapat ditakrif sebagai kawasan geografi yang meliputi seluruh wilayah yang kaya dengan budaya Melayu-Polinesia.1 Istilah “Alam Melayu” juga boleh merujuk kepada pengaruh kebudayaan dan linguistik orang Melayu yang merangkumi kawasan-kawasan kepulauan yang kini menjadi unit-unit geopolitik seperti negara Indonesia, Malaysia, Filipina, Langkasuka (selatan Thailand), kelompok-kelompok di Kampuchea, Campa (Vietnam), Funan (Kemboja) serta Taiwan, namun ia tidak melibatkan daerah Papua New Guinea. Istilah “Melayu” yang dipakai di sini juga dipakai dalam pengertian yang luas dan menggambarkan keserumpunan bahasa dan bangsa yang dikenali dengan pelbagai nama, iaitu Melayu, Melayu-Indonesia, Melayu-Polinesia, Nusantara dan Austronesia.2 Ilmu arkeologi, linguistik sejarawi dan antropologi membuktikan ketamadunan Alam Melayu dan jati dirinya telah berlaku selama lebih dari 5000 tahun dari zaman Neolitik. Kelompok manusia Mongoloid selatan, khususnya Malayo-Polinesia atau Austronesia, yang menguasai rantau kepulauan Asia Tenggara ini telah bermastautin ‘alam Melayu’. Terdapat pelbagai teori yang dapat mengesahkan kewujudan alam Melayu: i. Teori dari India: Terjumpanya makam Sultan Malik al-Salleh, pemerintah Pasai yang disebut dalam Sejarah Melayu dan Hikayat Raja-raja Pasai sebagai pemerintah pertama di Kepulauan Melayu telah mengukuhkan teori Islam yang hanya tersebar di rantau Melayu sekitar abad ke-13M. Selain itu, catatan Marco Polo dan Ibn Batutah yang pernah melawati Alam Melayu sekitar abad ke13 dan 14 M telah mengukuhkan bukti kemunculan nusantara ini.1 dan membina sistem kemasyarakatan, kenegaraan serta ekonomi pertanian dan perdagangan yang mentakrifkan nama serta jati diri kepada alam ini sebagai

Page 2 of 57

1 P. Lunde, “The Indian Ocean and Global Trade,” Saudi Aramco World, Julai / Ogos 2005 2 D.G.E. Hall 1955. History of Southeast Asia;B. Harisson 1963; Pearl, B.R. 1963. An Introduction to The History of Southeast Asia; Prof. Dr. Slametmulyana 1975. Asal Bangsa dan Bahasa Nusantara.

ii.

Teori dari China Terdapat bukti dari batu nisan Syeikh Abdul Qadir di Langgar, Kedah, batu bersurat Phanrang di Kemboja, batu nisan Pahang dan batu bersurat Terengganu 1303M. Pengaruh China juga dapat dibuktikan dengan bentuk kubah masjid di Melaka dan Jawa yang menyerupai Pagoda.3

iii.

Teori dari Arab Penggunaan tulisan jawi yang meluas di Alam Melayu di mana huruf jawi sama dengan huruf Arab dan Cuma berlaku penambahan seperti ga dan cha ialah pengaruh dari Parsi. Selain itu, terdapat Syed dan Syarifah yang merupakan keturunan Arab di Tanah Melayu. Bukti catatan sejarah pengislaman raja-raja di Alam Melayu dilakukan oleh pendakwah dari Timur Tengah, contohnya Maharaja Drebar II yang memerintah Kedah pada 1136M telah memeluk Islam dari S.Abdullah bin S. Ahmad dari Yaman dengan memakai nama baru iaitu Sultan Muzafar Syah. Begitu juga dengan Parameswara yang pula memeluk Islam dari Sheikh Abdul Aziz dari Jeddah dan menukar nama kepada Sultan Muhammad Syah.3

Daripada segala gambaran di atas, jelasnya bahawa Alam Melayu mempunyai keistimewaan yang boleh dicontohi oleh rakyat negara kini. Sejarah, kebudayaan dan tamadun Melayu di Alam Melayu ini juga memainkan peranan penting sebagai daya penggerak untuk memperteguh pencapaian dan kemajuan Malaysia pada abad ke-21 ini. Oleh sedemikian, warisan kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka, Johor-Riau dan Kedah Lama dan kerajaan tradisional lain serta sumbangan kerajaan tradisional tersebut ke atas pembentukan negara moden kini akan dibincangkan dalam laporan yang seterusnya.

Page 3 of 57

3

P. Lunde, “The Indian Ocean and Global Trade,” Saudi Aramco World, Julai / Ogos 2005

Topik 3.2: Petempatan dan Kerajaan Awal di Alam Melayu Kerajaan awal di Asia tenggara boleh dibahagikan kepada dua bentuk kerajaan iaitu Kerajaan Agraria dan Kerajaan Maritim. Kerajaan Agraria didefinisikan sebagai sebuah kerajaan yang berasaskan pertanian. Ia berkembang di lembah sungai dan perkembangannya berkait rapat dengan keluaran hasil pertanian kerana mempunyai teknologi pertanian. Ciri-ciri lain yang terdapat dalam Kerajaan Agraria ialah kemahiran membina empangan dan saliran untuk tujuan kegiatan pertanian dan sistem pengaliran dikawal oleh pemerintah. Beberapa contoh kerajaan awal yang berkerajaan agraria ialah Kerajaan Funan, Kerajaan Angkor dan Kerajaan Dvaravati.4,5 Kerajaan Maritim ialah kerajaan yang berasaskan kegiatan perdagangan laut dan menjalankan kegiatan perdagangan. Kerajaan Maritim lazimnya berkembang di persisiran pantai dan muara sungai. Laut dan sungai menjadi laluan utama Kerajaan Maritim. Aktiviti utama Kerajaan Maritim adalah membina kapal dan menjalankan aktiviti perikanan. Pelabuhan amat penting bagi Kerajaan Maritim. Pelabuhan merupakan pusat perdagangan, pusat jual-beli, tempat menyimpan barang dagangan dan tempat persinggahan pelayar dan juragan. Pelabuhan membenarkan kedatangan para pedagang dari merata tempat. Ini juga menyebabkan Kerajaan Maritim berfungsi sebagai orang tengah untuk tempat pengumpulan dan pengedaran barangan mentah. Masyarakat Maritim mahir dalam membaiki kapal dan ilmu pelayaran. Contoh kerajaan awal yang berkerajaan Maritim ialah Kerajaan Srivijaya, Kerajaan Champa, Kerajaan Chih Tu, Kerajaan Kedah Tua, Kerajaan Majapahit dan Kerajaan Funan.4,6 Kerajaan awal di Malaysia merupakan Kerajaan Maritim dan melakukan aktiviti pelabuhan, perikanan dan pedagangan sejak awal lagi. Sejak dahulu lagi sebelum Malaysia dipersempadankan, Malaysia terletak di tanah Melayu yang mempunyai zaman prasejarah yang panjang dan berkembang secara perlahan-lahan menjadi Kerajaan Pemerintahan Beraja sebelum bertransformasi menjadi Kerajaan Melayu Islam Bersultan.7

Page 4 of 57

4 Norazita Md Nor. (2011). Tamadun Awal Asia Tenggara – Kerajaan Agraria dan Kerajaan Maritim. Dipetik daripada http://mindazeta.blogspot.com/2011/03/tamadun-awal-asia-tenggara-kerajaan.html 5 Gender and Society. (n.d.). Dipetik daripada http://ms.wikipedia.org/wiki/Kerajaan_agraria 6 Gender and Society. (n.d.). Dipetik daripada http://ms.wikipedia.org/wiki/Kerajaan_maritim 7 Gender and Society. (n.d.). Dipetik daripada http://ms.wikipedia.org/wiki/Sejarah_Malaysia

Sejarah Petempatan dan Kerajaan Awal di Malaysia (Asia Tenggara) 1. Prasejarah Malaysia (40,000 – 2,000 SM) – Zaman Prasejarah Malaysia dapat dijejaki seawal 200,000 tahun yang lalu berikutan penemuan alatan-alatan yang diperbuat daripada batu dan dijumpai di tapak arkeologi Kota Tampan, Lenggong. Rangka manusia terawal, Perak Man yang berusia 11,000 tahun juga turut dijumpai di Lenggong. Terdapat kawasan pembuatan peralatanperalatan batu yang tidak terganggu yang dibuat menggunakan andas dan tukul-tukul batu. Di Gua Niah, Sarawak, terdapat bukti-bukti wujudnya penempatan manusia tertua di Malaysia yang berusia 40,000 tahun dahulu. Salah satu bukti yang terkenal ialah lukisan-lukisan Gua Tambun.8 Pengakhiran Zaman Prasejarah di Malaysia memulakan era baru yang berkerajaan Pemerintahan Beraja. Pemerintahan ini dapat didefiniskan sebagai institusi yang menggubal dasar dan peraturan serta melaksanakan keputusan-keputusan yang berkaitian dengan kepentingan awam. Terdapat pelbagai bentuk sistem kerajaan dan pemerintahan beraja yang muncul dalam kerajaan awal di Malaysia bertujuan untuk mengurus serta mentadbir hal-hal masyarakat dan menegakkan undangundang dan perpaduan masyarakat. Alam Melayu di linkungan Malaysia kini yang mengamalkan sistem Kerajaan Pemerintahan Beraja adalah seperti Gangga Negara, Langkasuka, Pan Pan, Srivijaya, Kedah Tua, Majapahit dan Kesultanan Melaka sehinggalah Kesultanan Johor. Kerajaan-kerajaan awal di Alam Melayu mengamalkan pemerintahan beraja sebelum abad ke-15M. Sistem beraja yang diamalkan merupakan gabungan sistem tempatan dan pengaruh agama Hindu serta Buddha. Raja yang berfungsi sebagai pemerintah mempunyai beberapa ciri yang unik membenarkan mereka mentadbir dan mengurus kerajaan mereka. Antara cirinya ialah raja sebagai simbol kosmos. Raja di alam Melayu sebelum abad ke-15M adalah berasaskan konsep kosmologi dan merupakan jelmaan dewa Shiva, Vishnu dan Buddha serta mempunyai kuasa suci dan berdaulat. Selain itu, raja juga berkuasa mutlak. Kuasa ini menjadikan raja autoriti tertinggi dalam pemerintahan negara. Kuasa raja melebihi undang-undang dan hukuman yang ditangannya. Raja juga mempunyai kuasa untuk mengampun segala kesalahan mahupun kesalahan sendiri.9 Di samping itu, raja juga berfungsi sebagai ketua dalam semua bidang: sebagai panglima tentera, ketua hakim,

Page 5 of 57

Dipetik daripada http://ms. Sumber-sumber sejarah tidak banyak tetapi mengikut satu rekod sejarah Dinasti Liang China (500 M) merujuk kerajaan itu sebagai "Langgasu" yang diasaskan pada kurun pertama masihi. Pemerintahan Beraja Alam Melayu. Srivijaya (abad ke-3 – 1400) -Kerajaan Srivijaya berpusat di daerah yang sekarang dikenali sebagai Palembang di Sumatra. Hikayat Merong Mahawangsa yang dikenali sebagai Hikayat Kedah. Mengikut satu sumber. Malaysia dengan Raja Gangga Shah Johan sebagai salah seorang rajanya.Langkasuka ialah sebuah kerajaan Hindu Melayu silam yang terletak di Semenanjung Malaysia. Raja Ganjil Sarjuna dari Kedah.d. India Selatan. Gangga Negara (abad ke-2 – 11) . memeluki agama Islam dan berhijrah ke Tanah Melayu di mana dia telah mengasas Kesultanan Melaka.11 4. Adalah dipercayai yang Langkawi mendapat namanya daripada perkataan Langkasuka.9 8 Gender and Society. Agama Islam memasuki Sumatra menerusi Aceh yang telah disebarkan menerusi perhubungan dengan pedagang Arab dan India. Gangga Negara mungkin telah diasaskan oleh anak Merong Mahawangsa. Dipetik daripada http://fastnote. Malaysia.13 Page 6 of 57 .Gangga Negara dipercayai merupakan kerajaan Melayu Hindu yang hilang dan ada disebut dalam Sejarah Melayu yang kini merangkumi Beruas.wikipedia. Pan Pan (abad ke-3 – 5) . Pengaruhnya amat besar di atas Indonesia. Adalah juga dipercayai bahawa kerajaan ini ditakluk oleh empayar yang lebih besar iaitu Srivijaya.wordpress. putera terakhir Srivijaya. dan kemudian berpindah ke Pattani. yang dikatakan sebagai keturunan Iskandar Agung or atau keluarga diraja Khmer tidak lewat dari abad ke-2. Dinding dan Manjung masa kini dalam negeri Perak. Penyelidik percaya bahawa kerajaan ini berpusat di Beruas dan ia runtuh selepas serangan oleh Raja Rajendra Chola I dari Coromandel. (n. Raja merupakan ketua tertinggi dengan bantuan golongan bangsawan dan golongan kerabat diraja. Tidak banyak yang diketahui tentang kerajaan ini.com/pemerintahan-beraja-alam-melayu/ 2. antara 1025 dan 1026. Lagenda orang Melayu mendakwa bahawa Langkasuka diasaskan di Kedah.10 3. Sebuah lagi sejarah Melayu.). Parameswara. Langkasuka (abad ke-2 – 14) . Pada tahun 1414.Pan Pan ialah sebuah kerajaan Hindu kecil yang dipercayai wujud pada kurun ketiga sehingga ketujuh masihi dan terletak di suatu kawasan di Kelantan atau Terengganu. Kerajaan ini bersama-sama dengan Kerajaan Kedah Tua berkemungkinan merupakan kerajaan yang terawal sekali di Tanah Melayu. kerajaan ini diasaskan pada kurun ke-2 masihi.ketua agama.org/wiki/Prasejarah_Malaysia 9 Jumali. (2008). Semenanjung Malaysia dan Filipina.12 5. ketua eksekutif dan sebagainya.

org/wiki/Langkasuka Gender and Society. pengaruh Hindu-Buddha ini boleh dibuktikan melalui peninggalan candi yang terletak di Lembah Bujang. (n. Sulawesi/Celebes.). Dipetik daripada http://ms.d. Majapahit (1293 – 1500) .).wikipedia.). (n. Dipetik daripada http://ms.d. Kedah Tua dipengaruhi oleh agama Buddha dan seterusnya diikuti oleh agama Hindu. Borneo.org/wiki/Langkasuka Gender and Society.wikipedia. Madura. Dipetik daripada http://ms.14 7. dan banyak wilayah lain di Nusantara termasuk negeri-negeri di semenanjung Malaysia.Kerajaan Kedah Tua diasaskan pada abad ke-5.wikipedia.org/wiki/Gangga_Negara Gender and Society. Sumatera. Bali. Kerajaan ini pernah menguasai pulau Jawa. 15 Gambar 1 Gambar 1 di atas menunjukkan bekas tanah jajahan bagi Kerajaan Majapahit Page 7 of 57 . Sungai Mas merupakan pelabuhan utama tetapi kemudian dipindah ke Lembah Bujang.Majapahit adalah sebuah kerajaan yang pernah ditubuhkan sekitar tahun 1293 hingga 1500 M dan berpusat di Pulau Jawa timur. Dipetik daripada http://ms. (n.d.). (n.10 11 12 13 Gender and Society.wikipedia.d.org/wiki/Srivijaya 6. Kedah Tua (abad ke-5 ) . Pada peringkat awal.

Kesultanan Johor ditubuhkan oleh Sultan Alauddin Riayat Shah. Dipetik daripada http://ms. Melaka dikuasai oleh pihak Portugis dan Sultan Mahmud Shah. Pulau Tinggi dan pulaupulau lain di pantai timur semenanjung Tanah Melayu serta Kepulauan Karimun. Bungaran. Hal ini berubah pada tahun 1414 apabila Parameswara berkahwin dengan puteri dari Pasai. Semasa abad ke-14.17 Page 8 of 57 .14 Gender and Society. Dipetik daripada http://ms. Kampar dan Siak di Sumatera. Bulang. Pemerintahan Kesultanan Melayu Melaka berterusan selama lebih kurang satu abad sehingga tewas di tangan armada Portugis pimpinan Alfonso de Albuquerque pada 24 Ogos 1511.Singapura. (n.16 Perkara-perkara dan maklumatmaklumat yang lebih terperinci berkaitan dengan Kesultanan Melayu Melaka akan dibincangkan dengan lebih lanjut dalam bahagian topik 3.org/wiki/Empayar_Majapahit 8. Sultan Melaka ketika itu.wikipedia.org/wiki/Kedah_Tua 15 Gender and Society.d. Agama Islam dijadikan sebagai agama rasmi Kesultanan Melayu Melaka oleh Sultan Muzaffar Shah.wikipedia. Lingga. kawasan itu menjadi wilayah tanggungan Empayar Majapahit sehingga pemerintahan Kesultanan Melaka (14001511) di mana negeri Johor menjadi pula salah sebuah jajahan pemerintahannya.).Sejarah Johor sudah pun bermula pada tahun 800 M sebagai suatu petempatan perdagangan yang penting. seorang putera Srivijaya beragama Hindu yang berasal dari Palembang di antara tahun 1400 hingga tahun 1403. 9. melarikan diri ke Pahang dan kemudiannya ke Bentan di Johor. (n.).d. Pada awalnya Melaka bukanlah sebuah kerajaan yang beragama Islam. anakanda Sultan Mahmud Shah pada tahun 1528 dimana wilayah jajahan yang diperintah oleh kerajaan ini ialah Johor. Kota Baru. Kesultanan Melaka (1402 – 1500) . Batu Pahat. Muar. Bintan. Kesultanan Johor (1528 – sekarang) . Sultan Mahmud Shah merupakan sultan yang terakhir Kesultanan Melayu Melaka.Kesultanan Melayu Melaka diasaskan oleh Parameswara.3 bagi laporan ini. Pada tahun 1511. Riau wilayah yang terbentang dari sungai Klang hingga ke Linggi danTanjung Tuan.

Muara sungainya sangat dalam dan terlindung daripada tiupan angin monsun.19 Parameswara merupakan turunan ketiga dari Sri Maharaja Sang Utama Parameswara Batara Sri Tri Buana (Sang Nila Utama). Johor di tenggara dan Selat Melaka di barat. Pada tahun 1400. Walau bagaimanapun.21 Di Muar.18 Sejarah Melaka bermula dengan pengasasan Kesultanan Melaka oleh Parameswara. Orang Melayu dan Orang Asli dan pekerjaan utama mereka ialah nelayan.d.19 Selepas kejatuhan kerajaan Srivijaya yang berpusat di Palembang. Namun.21 Page 9 of 57 . Siam akhirnya bertindak menyerang Parameswara dan baginda terpaksa berundur sekali lagi ke Muar untuk mencari perlindungan. Parameswara telah menuntut hak pertuanannya.org/wiki/Kesultanan_Johor Topik 3. seorang bangsawan Srivijaya dari Palembang. Parameswara akhirnya membuat keputusan untuk menetap di kampung tersebut dan mendirikan kotanya. Penduduk asal kampung tersebut terdiri daripada Orang Laut. Parameswara bertindak membunuh Temagi dan seterusnya menguasia Temasek selama lima tahun. Oleh itu. Parameswara bersama-sama dengan pengikutnya telah berundur ke Temasek.org/wiki/Kesultanan_Melaka 17 Gender and Society. Penguasaan Majapahit ditentang oleh Parameswara dan baginda berusaha membebaskan Palembang daripada Kerajaan Majapahit.wikipedia.16 Gender and Society. Dipetik daripada http://ms. Akhirnya mereka tiba di sebuah perkampungan nelayan yang penuh dengan pohon api-api dan pokok bakau di persisiran pantai. (n. Temasek pernah menjadi naungan Srivijaya. Parameswara masih berasa tidak selamat untuk mendirikan kerajaan. seorang penerus raja Srivijaya. Temagi ialah seorang wakil kerajaan Siam dan beliau telah menyambut Parameswara dengan baik. Baginda berusaha memulihkan semula kemilangan kerajaan Srivijaya.20 Di situ. muncul pula kerajaan Majapahit yang bertindak mengambilalih pucuk pemerintahan kerajaan Srivijaya dan kerajaan ini telah berjaya menguasai kawasankawasan Srivijaya termasuk Palembang dan Temasek.d. Parameswara telah bertemu dengan pemerintah Temasek pada masa tersebut iaitu Temagi.3: Pengasasan Kerajaan Kesultanan Melayu di Melaka Melaka adalah sebuah negeri yang terletak di barat Semenanjung Malaysia dan bersempadankan Negeri Sembilan di utara. Parameswara dan pengikutnya menuju ke utara melalui Sening Hujung dan Bertam. (n. Parameswara berpandangan bahawa Temasek boleh berkembang maju kerana kedudukannya yang strategik. Dipetik daripada http://ms.wikipedia.). pada tahun antara 1400 hingga 1403. raja Majapahit bertindak segera dengan menyerang Palembang.).

Mengikut kepercayaan orang Melayu pada zaman itu. Baginda terpegun dengan peristiwa ganjil itu lantas berpendapat bahawa tempat itu sangat sesuai untuk dijadikan tapak negeri. ada pendapat yang mengatakan bahawa Melaka berasal dari perkataan 'Malagas'. kejadian ganjil seumpama itu melambangkan permulaan suatu pekerjaan yang akan menghasilkan kejayaan.d.com/2009/02/pengasasan-kesultanan-melayu-melaka. mengambil sempena nama pokok tempat baginda sedang berteduh ketika berlakunya peristiwa ganjil itu. Page 10 of 57 .). Menurut cerita.wikipedia. "kamu semua tahu dalam bahasa kita.18 Gender and Society.22 Dalam buku 'Suma Oriental'. Sejarah Tingkatan Satu – Pengasasan Kerajaan Kesultanan Melayu Melaka.). sekumpulan Orang Selat telah bertemu dangan baginda dan memohon supaya baginda merajai mereka di suatu tempat yang lebih sesuai iaitu di Bertam lalu Parameswara bertitah kepada mereka. Baginda memerintahkan supaya sebuah negeri dibuka dan negeri itu dinamakan Melaka. (n. Terdapat pelbagai cerita tentang bagaimana Melaka mendapat namanya.wikipedia. tiba-tiba seekor pelanduk putih dengan gagahnya menendang anjing baginda hingga jatuh ke laut. Nama Melaka pertama kali dikesan penggunaannya adalah pada abad ke-14.23 Selain itu.html Asal-usul Nama Melaka Menurut catatan sejarah. nama Melaka telah lama wujud iaitu daripada nama kesultanan yang diasaskan oleh Parameswara atau Sultan Iskandar Syah. Dipetik daripada http://ms. oleh itu baiklah tempat ini dipanggil 'Malaya' kerana tempat ini tempat perlindungan kita". (n. Dipetik daripada http://lucky100star.blogspot.com/2009/01/pengasasan-kerajaan-kesultanan-melayu.22 Menurut cerita sewaktu Parameswara sedang memburu.html 21 Zahari Rusdi. sudah ada tempat dagangan bernama Melaka. cerita yang diterima umum ialah cerita yang mengaitkan nama itu dengan sebatang pokok yang disebut pokok Melaka.seseorang yang melarikan diri itu dipanggil 'Melayo'. penulis sejarah pada tahun 1551 mengatakan bahawa Parameswara melarikan diri ke Melaka.d. didapati sudah ada penempatan orang Melayu asli dan orang Laut.blogspot. Dipetik daripada http://sejarahtingkatansatu.org/wiki/Melaka 19 Gender and Society. Selain itu. semasa Parameswara sampai ke Muar. (n.org/wiki/Sejarah_Melaka 20 Gender and Society. nama Melaka dikatakan berasal daripada perkataan 'Malaya' yang bermaksud 'tempat perlindungan'.d. Dipetik daripada http://ms. Nama Melaka juga ada disebut dalam 'Syair Jawa' bertarikh 1324. Baginda mendapati di muara sungai itu ada sebuah perkampungan nelayan di mana penduduknya melakukan kerja membuat ikan masin untuk dijual kepada pedagang-pedagang yang datang dari luar. sempena namanya sebagai pusat menjual ikan masin. (2009). Walaubagaimanapun. Menurut Gasper Correa.). Daripada catatan pedagang Cina yang datang ke Melaka. Tempat itu dikenali sebagai 'Malagas' atau 'Mulagas'.

Pelabuhan Melaka terletak pada laluan perdagangan antara negara India dan China. Bahan. Parameswara membina kediaman baginda di atas bukit yang berdekatan dengan muara Sungai Bertam.html 23 Shukye Lisa Yip. pentadbiran yang cekap dan tersusun. Terdapat beberapa faktor yang menjadikan Melaka muncul sebagai pusat perdagangan yang paling penting di Asia Tenggara iaitu. Kegemilangan Melaka banyak bergantung kepada faktor lokasinya yang strategik.bahan ini merupakan bahan dagangan yang amat penting pada zaman itu.my/tyt_portal/tyt_portal/bm/akhbar/akhbar6. Parameswara telah menjadikan Melaka sebagai pelabuhan entrepot. Langkahlangkah ini menjadikan Kerajaan Melaka sebagai pusat perdagangan yang semakin makmur. pelaksanaan undang-undang yang kemas iaitu Undang-undang Laut Melaka dan Hukum Kanun Melaka. Asal Usul Melaka. Melaka merupakan sebuah pelabuhan semula jadi yang terselamat dari ancaman angin Monsun Timur Laut dan angin Monsun Barat Daya. pelaksanaan sistem cukai yang teratur iaitu sistem cukai berkeutamaan.com/doc/46101418/ASAL-USUL-MELAKA Perkembangan Empayar Melaka Bermula dari sebuah perkampungan nelayan yang kecil. Dipetik daripada http://www. Melaka muncul sebagai sebuah pusat perdagangan antarabangsa. Parameswara telah mengambil langkah menjalinkan persahabatan dengan kuasa-kuasa luar seperti Kerajaan Siam.kedudukan geografinya yang strategik iaitu di Selat Melaka menyebabkannya menjadi pusat tumpuan pedagang dari luar yang singgah di Melaka.). Baginda juga menubuhkan sebuah angkatan laut yang terdiri daripada orang-orang laut untuk mengawasi keselamatan para pedagang yang singgah di Melaka.22 22 Gender and Society. Parameswara menjalin hubungan persahabatan dengan Negara China.scribd. Bagi menjamin keselamatan negeri Melaka. Di samping itu. (n. Melaka muncul sebagai sebuah pusat perdagangan yang terkenal di gugusan Kepulauan Melayu. perluasan Page 11 of 57 . (n. Pedagang-pedagang dari Negara India dan China menjadikan Melaka tempat persinggahan bagi mendapatkan bekalan makanan dan minuman. Selain dari Kerajaan Siam.perpustam. iaitu pusat membeli dan menjual barang dagangan.gov.d. Ia menjadi tumpuan dan minat pedagang-pedagang dari timur dan barat. Ini memudahkan baginda mengawasi kegiatan perdagangan di Selat Melaka.d. Pada abad ke 15.). perairan yang dalam dan sesuai bagi kemudahan berlabuh untuk kapalkapal besar. Dipetik daripada http://www. penggunaan Bahasa Melayu sebagai bahasa pengantaraan. Kemampuan Melaka menjadi sebuah pelabuhan yang penting di dunia pada zaman ini berdasarkan kepada beberapa faktor iaitu kedudukan yang strategik. Bagi mengelakkan serangan Siam terhadap Melaka. Parameswara telah menghantar ufti tahunan ke Siam. Untuk menjamin keselamatan Melaka. pelabuhan Melaka juga terletak berhampiran dengan kawasan pengeluaran bijih timah dan rempah ratus.

Setiap rakyat harus tunduk dan patuh bagi menunjukkan taat setia kepada kepimpinan raja/sultan yang berdaulat (berkuasa). daulat.d. Namun. Kedudukan raja mempunyai pengaruh Hinduisme kerana raja dianggap sebagai anak tuhan di muka bumi. Page 12 of 57 . apabila Islam telah tersebar ke Melaka dan raja memeluk Islam. (n.scribd. raja/sultan juga bertindak sebagai ketua kehakiman dan mempunyai daulat dan kesaktian untuk mengukuhkan kedudukan raja seperti Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka yang diketuai oleh sultan. Dipetik daripada http://www.25 Parameswara Sultan Iskandar Syah Sultan Muhammad Syah Sultan Abu Syahid Sultan Muzaffar Syah Sultan Mansur Syah Sultan Alauddin Riayat Syah Sultan Mahmud Syah Sultan Ahmad Syah Rajah 1 25 1400-1414 1414-1424 1424-1444 1444-1445 1445-1458 1458-1477 1477-1488 1488-1510 1510-1513 Sistem pemerintahan Melaka yang diamalkan oleh raja/sultan adalah berbentuk raja berkuasa mutlak. Kedudukan raja/sultan sebagai pemerintah Melaka diperkuatkan lagi dengan beberapa konsep yang digunapakai iaitu taat setia. Hal ini disebabkan oleh konsep sultan yang bertepatan dengan tuntutan bahawa setiap individu adalah khalifah Allah dan setiap individu itu juga merupakan hamba Allah.Empayar Melaka meningkatkan lagi kemajuan perdagangan. hak dan segala keputusan yang dibuat oleh raja adalah tidak boleh dipersoalkan. raja/sultan juga merupakan ketua angkatan tentera.24 24 Shukye Lisa Yip.com/doc/46101418/ASAL-USUL-MELAKA Melaka Sebagai Pusat Pentadbiran Dari segi struktur. Selain itu. dan penggunaan matawang dalam hal ehwal perdagangan. penggunaan konsep raja sebagai ketua kerajaan telah ditukar kepada sultan.). Rajah 1 di bawah menunjukkan senarai pemerintah Empayar Kesultanan Melayu Melaka dari Parameswara sehingga Sultan Ahmad Syah. tulah dan nobat. Hal ini bermaksud kedudukan. Bagi mereka yang tidak berbuat demikian adalah dianggap menderhaka dan akan dikenakan tulah (pembalasan).25 Selain itu. derhaka. Asal Usul Melaka. raja merupakan individu penting dan menduduki kedudukan tertinggi di dalam hierarki pemerintahan Melaka.

Setiap jawatan pembesar mempunyai tugas.26 25 Zahrul Akmal Damin. Antara peranan-peranan penting yang umumnya dipegang oleh pembesar-pembesar tersebut adalah seperti: a) Bendahara . Edisi 1. terdapat 16 orang pembesar rendah yang bergelar raja. Sultan Pembesar Empat Pembesar Lapan Pembesar Enam Belas Pembesar Tiga Puluh Dua Rajah 2 28 Melalui sistem ini. (2009). Kenegaraan dan Pembangunan Malaysia. Pembesar utama ialah Bendahara.Menteri utama .com/pemerintahan-beraja-alam-melayu/ Di bawah raja/sultan. sistem pentadbiran kerajaan Melaka dibentuk oleh anggota-anggota sebuah Majlis Tertinggi. Dipetik daripada http://fastnote. 27 Rajah 2 di bawah menunjukkan susunan jawatan dalam Sistem Pembesar Empat Lipatan. tanggungjawab.wordpress. etc.Penasihat utama sultan dalam pentadbiran .Penguasa bandar dan kota Melaka Page 13 of 57 . (2008). Temenggung. Peringkat akhir dalam sistem pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka dianggotai oleh 32 orang pembesar kerajaan dan sistem ini dikenali sebagai Sistem Pembesar Empat Lipatan. Hlm 12-13 26 Jumali. Di bawah peringkat Seri pula. Johor. terdapat 8 orang pembesar negeri yang bergelar Seri. sultan mengetuai pemerintahan.Ketua istiadat . Penerbit Uthm. Di bawah Majlis Tertinggi ini.Ketua hakim untuk menyelesaikan kes yang besar . Anggota-anggota majlis ini mempunyai tugas dan tanggungjawab tersendiri bagi mentadbirkan negeri Melaka. sultan tidak perlu berperang dan tugas peperangan dipertanggungjawabkan kepada bendahara. Baginda dibantu oleh empat pembesar yang dikenali sebagai Pembesar Berempat.Pemangku sultan ketika sultan gering atau ke luar negara b) Temenggung . Pemerintahan Beraja Alam Melayu. Laksamana dan Penghulu Bendahari. peranan dan bidang kuasa yang berlainan.Memelihara keamanan dan keselamatan dalam negeri .Walaubagaimanapun.

Parameswara telah menjalin hubungan persahabatan dengan Kerajaan China sebagai langkah keselamatan negeri itu. Maharaja China telah mengurniakan alat-alat kebesaran seperti cap mohor. Pada tahun 1414.. Edisi 1.Menjaga ketenteraman laut .30 Pada tahun 1409.Ketua angkatan laut . etc.).Pemungut hasil atau ufti . satu persalinan pakaian daripada sutera dan payung kuning kepada Parameswara sebagai tanda bahawa Kerajaan China bersedia melindungi Kerajaan Melaka dari ancaman musuh. Hlm 13 c) Laksamana .d. Parameswara telah mangkat dan pemerintahan Melaka diambil-alih oleh putera baginda Sultan Mahkota Iskandar Syah.Ketua duta d) Penghulu Bendahari . (2009).Mengawasi pedagang asing dan memastikan sukatan dan timbangan pedagang adalah betul . Page 14 of 57 .Menjadi ketua segala bendahari 29 Pada zaman pemerintahannya. Johor. Kerajaan Ming di bawah pemerintahan Maharaja Yung Lo telah mengiktiraf Parameswara sebagai Raja Melaka. Penerbit Uthm. Hubungan antara Melaka-China bertambah erat apabila Sultan Mansur Syah berkahwin dengan Puteri Hang Li Po. Parameswara juga turut menghantar rombongan persahabatan ke Negara China. Pada tahun 1403. Kenegaraan dan Pembangunan Malaysia.Mengawal keselamatan sultan atau pengawal peribadi sultan . Maharaja China telah mengutuskan laksamana Cheng Ho ke Melaka bagi mengeratkan lagi perhubungan Melaka-China dan juga bagi memperluaskan kawasan perdagangan China di Asia Tenggara. Asal Usul Melaka. (n.Hakim di darat 27 Shukye Lisa Yip.scribd.com/doc/46101418/ASAL-USUL-MELAKA 28 Zahrul Akmal Damin.Menjadi ketua urusetia istana . Hubungan erat antara Melaka dan China menyebabkan Kerajaan Srivijaya dan Kerajaan Siam tidak berani mengancam Kerajaan Melaka. Dipetik daripada http://www. hubungan Melaka-China terus dijalin demi kepentingan dan kemajuan perdagangan Melaka. Maharaja China itu mengutuskan Laksamana Yin Ching ke Melaka. Selepas kemangkatan Parameswara.Mengetuai utusan diraja ke seberang laut .

Arab. Dipetik daripada http://sejarahtingkatansatu. Tambahan pula. kayu gaharu. Sejarah Tingkatan Satu – Pengasasan Kerajaan Kesultanan Melayu Melaka.). Melaka merupakan tempat perdagangan rempah utama dengan berfungsi sebagai pintu kepada negeri-negeri rempah untuk memasarkan rempah mereka. Sistem-sistem ini melicinkan serta mengekalkan keamanan dan memajukan perdagangan.scribd. Dipetik daripada http://www. Dikatakan juga pelabuhan Melaka begitu besar sehingga boleh menmpung hampir dua ribu buah kapal dalam satu-satu masa. Kedudukannya yang terletak di Selat Melaka menjadikannya sebuah negeri yang kaya dengan sumber asli seperti rempah ratus. kapur barus.31 Selain daripada faktor geografi. Ini dapat digambarkan menerusi pedagang Portugal bernama Duarte Barbosa yang berkata: “Sesiapa yang menguasai Melaka. (2009).com/2009/01/pengasasan-kerajaan-kesultanan-melayu.html 30 Shukye Lisa Yip. (n. dia dapat menguasai perdagangan dunia”. rotan dan lain-lain.30 29 Zahari Rusdi. Empayar Kesultanan Malayu Melaka contohnya mempunyai sistem pentadbiran yang cekap dengan wujudnya Sistem Pembesar Empat Lipatan dan sistem perundangan seperti Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka untuk mewujudkan satu sistem pemerintahan yang adil. dan Kepulauan Melayu sendiri.anak Maharaja China. Asal Usul Melaka.com/doc/46101418/ASAL-USUL-MELAKA Melaka Sebagai Pusat Perdagangan Melaka berkembang dengan pesat daripada sebuah perkampungan nelayan kecil menjadi sebuah pelabuhan yang terpenting di Kepulauan Melayu pada abad ke-15 dan ke-16. teratur dan stabil. bermuafakat bermusyawarah dan persamaan taraf. Malahan lebih daripada 84 jenis bahasa dipertuturkan di pelabuhan Melaka. India. Iklim tiupan angin monsun Barat Daya dan Timur Laut turut membantu pedagang-pedagang China dan India untuk berlabuh di Melaka dan menjadikan Melaka sebagai tempat persinggahan mereka.31 Empayar Kesultanan Malayu Melaka menjadi terkenal sebagai pusat perdagangan kerana faktor kedudukan geografinya yang strategik iaitu terletak di tengah-tengah perjalanan perdagangan Timur dan Barat iaitu Selat Melaka yang menjadi tumpuan pedagang-pedagang asing seperti China. Di sinilah bermulanya kehadiran masyarakat imigrans di Semenanjung Tanah Melayu. 31 Page 15 of 57 .d. Kepesatan perdagangan di Melaka terbukti melalui catatan pedagang Portugis bernama Tom Pires yang mengatakan bahawa setiap tahun terdapat sekurang-kurangnya 100 buah kapal besar dan kirakira 30 hungga 40 buah kapal kecil tiba di pelabuhan Melaka. kepesatan sesuatu perdagangan amat memerlukan sistem pemerintahan dan pentadbiran yang cekap.blogspot. menunjukkan betapa sibuk dan pesatnya pelabuhan tersebut.

gudang. kemudahan membaiki kapal dan lainlain kemudahan yang diperlukan oleh para pedagang yang singgah berdagang di Melaka. Kepesatan perdagangannya telah menarik minat Portugis di bawah pimpinan Alfonso De Alburqueque untuk menakluk Melaka pada tahun 1511. Melaka juga telah mengambil inisiatif dengan menjalankan hubungan diplomatik dengan kuasa luar dan besar.). dan menguruskan hal-hal perdagangan pada masa yang sama. (n. Kedudukan Selat Melaka yang strategik memudahkan usaha untuk menjaga perairan. sistem sukatan dan timbanga yang selaras. Malah. orang laut telah dijadikan sebahagian besar daripada angkatan laut Melaka dan merupakan sumber tenaga yang paling penting dalam bertanggungjawab menjaga keselamatan dan kawasan perairan untuk membanteras kegiatan lanun. Fungsi Melaka sebagai pelabuhan enterpot menjadikan Melaka sangat terkenal. keagungan empayar perdagangan Melaka mulai merosot setelah Melaka jatuh ke tangan Portugis dan digantikan oleh Acheh sebagai pusat perdagangan di Nusantara. Pada masa yang sama juga. salah satunya adalah China (1403-1433). Melaka yang merupakan empayar Islam secara tidak langsung telah menarik ramai pedagang Islam dan golongan Islam pada masa tersebut merupakan satu masyarakat yang amat besar.html Bagi menjaga keselamatan para pedagang luar di Selat Melaka.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka. Keagungan dan kemasyhuran Melaka sebagai pusat perdagangan pada awal abad ke-15 dan awal abad ke-16 memang tidak dapat dinafikan.32 Selain itu. menjadi pengantara menemukan pedagang Timur dan Barat termasuk Nusantara dan juga bertindak sebagai penyebar barang-barangan yang dibawa dari Melaka ke tempat lain.33 Page 16 of 57 . Nakhoda dan Kiwi yang menghantar dan menyebarkan barangan dagagan.31 Gender and Society. Matawang logam digunakan dalam semua urusniaga dan ini memudahahkan lagi setiap pembelian atau urusniaga di pelabuhan Melaka. Langkah-langkah tersebut telah menjadikan pelabuhan Melaka semakin berkembang pesat.blogspot. tempat perniagaan. Walaubagaimanapun. Sultan juga menyediakan kemudahan-kemudahan di pelabuhan seperti tempat menginap.d. Dipetik daripada http://cgrohaida. terdapat jawatan-jawatan seperti Syahbandar.33 Kejayaan Melaka memainkan peranannya sebagai sebuah enterport baru dapat dilihat dalam tiga bentuk iaitu bertindak sebagai penerima atau pembeli barang dagangan. Hubungan Diplomatik tersebut dapat menjamin keselamatan Melaka supaya tidak menjadi sasaran dan diserang oleh negara-negara yang berdekatan.

Hal ini telah membuktikan bahawa bahasa Melayu telah menjadi bahasa utama pertuturan dan bahasa perdagangan rakyat Melaka. fardhu.34 Page 17 of 57 .com/2009/04/perkembangan-melaka-sebagai-pusat. Bagi tujuan berkomunikasi sama ada untuk bersosial dan urusan berjual beli. geometri.). Penduduk Melaka yang bersifat majmuk ini telah menjadi asset utama di dalam pengembangan dan pertukaran kebudayaan.32 Gender and Society. Al-Quran juga telah menjadi asas sistem pengaruh yang besar dalam budaya kehidupan orang Melayu.html Melaka Sebagai Pusat Kemasyarakatan Rentetan daripada Melaka sebagai pusat perdagangan. Selain itu aktiviti penulisan asal juga turut berkembang dengan penghasilan Sejarah Melayu oleh Tun Seri Lanang. Islam mempunyai pengaruh yang besar dalam budaya kehidupan orang Melayu seperti kesenian iaitu corak ukiran di kubah masjid mimbar mihrab.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka. tempat berwuduk. sedekah.d. Istana Melaka telah dijadikan sebagai pusat pengembangan bahasa. bahasa Melayu telah dijadikan bahasa lingua franca walaupun terdapat bahasa-bahasa lain. Banyak perkataan Arab seperti ilmu. faedah. empayar ini juga turut terkenal dengan pelbagai aktiviti kemasyarakatan (sosial). Dipetik daripada http://atie-diaryseorangguru. (n.menara azan.html 33 Gender and Society. hikmat dan lain-lain lagi memperkayakan khazanah bahasa Melayu. ayat al-Quran dan hadis Khat serta amalan-amalan iaitu khatam. kesusasteraan dan kebudayaan (rujuk Gambar 2). majlis kesyukuran dan kenduri arwah yang masih dikekalkan sehingga kini dalam kehidupan masyarakat Melayu negara. (2009). madrasah. al-Quran. Di antara contoh penulisan yang terkenal ialah Hikayat Abu Nawas dan Hikayat Seribu Satu Malam iaitu karya sastera dan sejarah yang diterjemah daripada bahasa Arab menggunakan tulisan Jawi. Tulisan dengan terdapatnya dalam ukiran berbentuk bunga. Tulisan Jawi telah disenaraikan daripada tulisan Arab dan digunakan sepenuhnya dalam urusan rasmi. batu nisan dan sebagainya.blogspot. Dipetik daripada http://cgrohaida.blogspot.

antara cara agama Islam mula disebarkan ke Empayar Kesultanan Melayu Melaka ialah melalui perkhawinan Sultan Melaka.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka. Selain daripada pedagang Islam dari Arab dan India menyebarkan agama Islam ke Melaka melalui kegiatan dakwah.).html Melaka Sebagai Pusat Penyebaran Islam Kedatangan agama Islam ke Melaka. pembesar. pembesar dan rakyat Melaka. Sultan Melaka amat menyambut baik kedatangan Islam dan sanggup menghantar pembesar ke Pasai untuk bertanyakan hal-hal agama demi mendalami agama Islam. (n. Sifat agama Islam iaitu toleransi. Ulama menjadi guru kepada sultan.blogspot.Gambar 2 34 Gender and Society. Islam turut disebarkan di Melaka oleh pendakwah Arab yang bernama Syeikh Abdul Aziz dari Makkah yang mengislamkan Raja Sri Maharaja. iaitu Megat Iskandar Shah dengan Puteri Raja Pasai. Islam telah memberi impak yang besar dan berjaya memperkukuhkan kedudukan Melaka bukan sahaja di dalam aspek kehidupan individu (spiritual) malahan ia telah mempengaruhi aspek kelangsungan Melaka dari aspek undang-undang. adil. kedudukan Islam di Melaka semakin kukuh apabila ia diisytiharkan sebagai agama rasmi semasa pemerintahan Sultan Muzaffar Syah.d. dan rakyat Melaka. pendakwahan. Hal ini telah menyebabkan Melaka menjadi pusat pengajian. Terdapat antara mereka yang berkhawin dengan masyarakat Melaka dan secara tidak langsung menyebarkan Islam kepada penduduk tempatan. Pada abad ke-15. Menurut Hikayat Raja-Raja Pasai dengan Bustanus Salatin. dan penyebaran Islam di Gugusan Kepulauan Melayu. dan rasional serta meliputi semua aspek kehidupan telah manarik golongan istana dan rakyat untuk menganuti agama Islam. Dipetik daripada http://cgrohaida. Peraturan-peraturan Islam telah diterjemah Page 18 of 57 . Ulama dan pendakwah dari pelbagai tempat seperti Arab dan Pasai bertemu di Melaka untuk berdakwah.

Ulama ahli sufi dan mubaligh Melaka telah dihantar oleh kerajaan Melaka ke merata-rata tempat untukmenyebarkan agama Islam.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka. Contoh dengan raja negeri Kedah Pahang dan Kelantan. Sulawesi dan Mindanao.35 35 Gender and Society. dan menyimpan kitab agama Islam. Page 19 of 57 . Kelantan.blogspot. dan ahli agama (Sufi) .Puteri-puteri Islam Melaka dikahwinkan dengan raja-raja yang bukan Islam. Kepulauan Sulu. Sultan Melaka juga menerapkan nilai Islam seperti musyawarrah iaitu berbincang bersama pembesar dalam urusan pentadbiran. Selain itu. Ilmu tasawuf ialah ajaran untuk mengenali Tuhan serta mendekatkan diri kepada Tuhan. Kemudian.Pahang. Dipetik daripada http://cgrohaida. Contoh ke Kalimantan. Pengajian al-Quran menjadi asas sistem pendidikan di Melaka. Abdul Karim al-Jili merupakan salah satu ahli tasawuf yang terkenal di Melaka.html Cara-cara Melaka menyebarkan agama Islam (i) Perkahwinan Diraja .Saudagar-saudagar yang datang berdagang di Melaka turut tertarik dengan Islam lalu memeluk agama Islam selain untuk mendapatkan keistimewaan dalam perdagangan.). mereka menyebarkannya apabila balik ke tempat asal mereka.d.berdasarkan al-Quran dan diaplikasikan di dalam Hukum Kanun Melaka serta Undang-undang Laut Melaka. Selain itu. Istana Melaka juga menjadi tempat menterjemah. Rakyat jelata pula akan mengikut jejak langkah raja iaitu memeluk Islam secara sukarela. masjid. (n. Beliau mengarang sebuah kitab iaitu Insan al-Kamil. (iv) Pedagang . Johor. Dakwah tersebut disampaikan dengan cara berhemah dan bukan paksaan. Contohnya di Terengganu. madrasah dan surau diwujudkan untuk menjadi tempat mempelajari agama dan membaca al-Quran. Perkahwinan Diraja menyebabkan agama Islam tersebar dengan mudah ke negeri-negeri tersebut. Kitab terkenal yang telah diterjemahkan ialah Hikayat Amir Hamzah dan Hikayat Muhammad Ali Hanafiah. Ketika pemerintahan Sultan Muzaffar Shah. ulama. perkahwinan dengan rakyat juga membantu dalam menyebarkan agama Islam (ii) Penaklukan – (Semasa Pemerintahan Sultan Mansur & Bendahara Tun Perak) Raja-raja di negeri-negeri yang ditakluk oleh Melaka akan memeluk agama Islam untuk mendapat kurniaan atau layanan yang lebih baik serta menunjukkan taat setia kepada Sultan Melaka. Puteri Sultan Mansor Shah telah dikahwinkan dengan putera Raja Siak. menyadur. (iii) Peranan pendakwah. Rokan dan Inderagiri. Melaka juga merupakan pusat pengajian ilmu tasawuf yang terkenal.

Acheh menjadi sebuah kerajaan yang kuat selepas kejatuhan Melaka. Sultan Mahmud Syah berundur ke Kampar di Sumatera.). kemudian ke Pahang.36 Walaubagaimanapun. baginda ingin dan berusaha untuk mendapatkan semula Melaka daripada Portugis. Pada awal pengasasannya.blogspot. Baginda menubuhkan kerajaannya di Johor kerana Johor ialah negeri taklukan Melaka. Pada tahun 1528. Apabila orang Portugis menyerang Bentan. Johor dan akhirnya ke Bentan. Galakan dan dorongan diberi oleh pemerintah kepada pendakwah untuk menyebarkan Islam.(v) Usaha Pemerintah . Acheh telah muncul sebagai kerajaan Islam yang baru di Selat Melaka.Contohnya Sultan Alauddin Riayat Shah telah menghantar ahli agama untuk mengajar raja-raja dari Pahang. (n. Usaha baginda tersebut akhirnya membuahkan hasil dan membawa kepada tertubuhnya Kerajaan Kesultanan Melayu yang baru di Johor. Di situ. Sultan Melaka yang terakhir iaitu Sultan Mahmud Syah terpaksa berundur ke Muar dan akhirnya ke Johor kerana telah diserang oleh kuasa luar iaitu Portugis. Walaupun baginda telah bertapak di Johor. Sultan Ali Mughayat Syah telah mengasaskan kerajaan di Acheh.4: Penerusan Legitimasi Kesultanan Melayu di Johor Riau Pengasasan Kerajaan Johor dan Penerusan Warisan Melaka Setelah kejatuhan Melaka di tangan Portugis pada tahun 1511-Masihi. 36 Gender and Society.d. Raja Muzaffar telah mendirikan ibu kotanya di tebing Sungai Perak dan menjadi Sultan Perak yang pertama bergelar Sultan Muzaffar Syah. Sultan Mahmud Syah enggan menyerah kalah dan baginda telah berusaha untuk mengembalikan kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka. Baginda masih berusaha untuk menawan kembali Melaka dengan melancarkan beberapa serangan tetapi semuanya gagal. Pedagang Islam dari India dan Asia Barat lebih gemar singgah di Acheh kerana Page 20 of 57 . Pada ketika itu. kedudukan kerajaan Johor masih belum kukuh. Kampar dan Inderagiri dalam hal ehwal agama. Raja Alauddin berkahwin dengan puteri Sultan Pahang dan mendirikan ibu kotanya di tebing Sungai Johor Lama dan memajukan kawasan itu. Sultan Mahmud Syah mangkat di Kampar dan meninggalkan dua orang putera iaitu Raja Muzaffar dan Raja Alauddin. Sultan Mahmud Syah telah berundur ke Hulu Muar. Dipetik daripada http://cgrohaida. Sultan Alauddin merupakan pengasas kerajaan Johor yang merupakan warisan Kerajaan Melayu Melaka.html Topik 3. Kerajaan Melaka yang kelihatan kuat dan teguh itu turut menemui saatsaat kejatuhannya.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka. Baginda digelar sebagai Sultan Alauddin Riayat Syah II dan turut dikenali sebagai Raja Ujong Tanah. Pengunduran Sultan Mahmud Syah dan pengikutnya bukan bererti baginda mengaku kalah.

hlm. Yang Dipertuan Muda Daeng Merewah and Opu Daeng Celak. Raja Sulaiman kemudiannya telah ditabalkan sebagai Sultan dan Yang Dipertuan Besar. manakala Acheh sentiasa menjadi pencabar utama kepada Johor dan Melaka. Kisah mengenai kejayaan putera Raja Bugis lima bersaudara yang telah membantu Sultan Sulaiman mendapatkan kembali takhta kerajaan Johor telah tersebar luas dirantau ini. Sejarah Kerajaan Johor-Riau Pada tahun 1718. Setelah tiga tahun kemudian. Raja Sulaiman iaitu putera Sultan Abdul Jalil yang telah mangkat di Pahang. Page 21 of 57 . yang mendakwa dirinya sebagai putera Almarhum Sultan Mahmud Shah yang mangkat pada tahun 1699. 63-64. Perang ini melibatkan tiga kuasa iaitu Johor. Belanda dengan bantuan Johor berjaya menewaskan orang Portugis di Melaka. Dalam peperangan ini.Riau. Sultan Kedah telah menulis surat meminta bantuan daripada Opu Daeng Parani. Sultan Kedah dapat semula menaiki takhta baginda. Suasana yang tegang ini mencetuskan peperangan yang dikenal sebagai Perang Tiga Segi. Pada masa yang sama. telah menyerang dan menguasai kerajaan Johor dan baginda kemudiannya berpindah ke Riau setahun kemudian. Johor juga berminat dan berusaha untuk mendapatkan Melaka semula. Sasbadi Sdn Bhd.37 37 Yew Chee Wai (2000). Peperangan ini berlarutan sehinggalah Johor dan Belanda bergabung buat kali ketiga untuk menyerang Portugis. Portugis mahu mempertahankan kedudukannya di Melaka serta memusuhi Acheh dan Johor yang menjadi pesaingnya dari segi ekonomi. dua daripada putera Bugis yang bernama Opu Daing Menambon dan Opu Daeng Kemasi telah pun meninggalkan Riau pergi ke Mempawah dan Sambas di Kalimantan dan masing masing menjadi raja disana. Johor yang paling teruk menerima kesannya. Acheh dan Melaka yang diwakili pihak Portugis. Peperangan Tiga Segi berlaku selama lebih kurang 100 tahun tetapi tidak secara berterusan. Pada tahun 1641. dan kerajaan Johor kini dikenali sebagai Kerajaan Johor . Petaling Jaya. telah berjaya mengalahkan dan menurunkan Raja Kecil daripada takhta kerajaan Johor dengan bantuan putera Raja Bugis lima bersaudara. saudara yang tua daripada putera Raja Bugis untuk mendapatkan kembali takhta kerajaan Kedah yang telah dirampas oleh adinda baginda Sultan Kedah. sebagai wakil baginda memerintah kerajaan Johor – Riau. Pada 1723. Tidak lama kemudian. Raja Kecil daripada kerajaan Siak.Acheh bebas daripada ancaman Portugis. Acheh berminat untuk mendapatkan Melaka kerana mahu menguasai perdagangan di Selat Melaka. Sultan Sulaiman kemudiannya telah menabalkan seorang daripada putera Raja Bugis lima bersaudara iaitu Opu Daeng Merewah yang juga dikenali sebagai Kelana Jaya Putera untuk menjadi Yang Dipertuan Muda dengan gelaran Sultan Alauddin Shah. Pada masa itu. Bantuan Studi Lengkap Formula Bestari PMR Sejarah. dengan bantuan Opu Daeng Parani berserta adindanya.

Syahbandar Johor diberikan tugas mengawasi perniagaan lada hitam di jajahan takluk seperti Bengkalis. Selain itu. Bentan. Kampar dan Siak menyebabkan Johor dapat mengumpulkan hasil dagangannya. Baginda telah belayar ke pantai Koromandel dan Teluk Benggala India untuk membeli pakaian dan menjualnya di Pelabuhan Batu Sawar. Aktiviti perdagangan ini telah diwarisi sejak zaman Kesultanan Melayu Melaka sebelum kejatuhannya lagi. Pada masa itu. Siak.39 Hal demikian adalah kerana pelabuhan ini telah mempertingkatkan kemudahan seperti menjamin keselamatan pedagang daripada ancaman Page 22 of 57 . Lingga. Muar. Kampar.38 38 Tuhfat al-Nafis: Sejarah Melayu-Islam 1991. Fawzi Mohd.Virginia Matheson Hooker. Kepesatan perdagangan Johor berterusan sehingga zaman pemerintahan Sultan Mahmud Syah II (1685 – 1699). kerajaan Johor – Riau yang berpusat di Riau telah bertambah makmur dan terkenal sebagai pelabuhan dagangan yang masyhur dirantau ini. Yang Dipertuan Muda Daeng Celak memerintah kerajaan Johor – Riau selama tujuh belas tahun. Pahang. Sultan Sulaiman telah menabalkan adinda almarhum iaitu. kemudiannya menjadi Yang Dipertuan Muda didalam kerajaan Johor – Riau pada tahun 1777. ramai pedagang asing datang ke Johor seperti pedagang China dari Canton dan Amoy serta pedagang Eropah seperti Belanda dan Inggeris. pelabuhan Johor telah berpindah dari Batu Sawar ke Riau. Johor juga dikenali sebagai pelabuhan entrepot bagi Kepulauan Melayu dengan adanya kapal dagang Johor yang berdagang hingga ke Maluku dan Makasar. Malahan. Ali al-Haji Riau (Raja). Opu Daeng Celak untuk menjadi Yang Dipertuan Muda berikutnya dengan gelaran yang sama iaitu Sultan Alauddin Shah. Setelah mangkatnya Yang Dipertuan Muda Daeng Merewah. A. Pelabuhan Riau adalah pelabuhan yang sangat sibuk. Raja Lumu telah menjadi Sultan Selangor yang pertama pada 1766 dengan gelaran Sultan Salehuddin Shah. Basri. Bengkalis. Rokan. Batu Pahat. Pelabuhan Batu Sawar menjadi terkenal disebabkan oleh tampok pemerintahan Sultan Abdul Jalil Syah II yang cekap. Dewan Bahasa dan Pustaka Johor Sebagai Pusat Perdagangan Jajahan takluk yang luas meliputi Klang. putera baginda yang sulong. Manakala putera kedua baginda iaitu Raja Haji. M. Ketika itu. Setelah beberapa tahun. baginda telah menentukan sistem ukuran dan timbangan yang tetap serta mengenakan cukai kastam yang berpatutan.Kekuatan kerajaan Johor – Riau dari segi ketenteraan telah berjaya melindungi serta mematahkan beberapa serangan daripada luar terhadap wilayah takluknya. Tambahan pula. Di Pelabuhan Batu Sawar ini terdapat pelbagai hasil perdagangan dan kemudahan seperti gudang dan peralatan untuk membaiki kapal para pedagang. dan Inderagiri.

Manakala keselamatan pedagang dan kapal dibantu oleh Orang Laut yang bertugas sebagai pembantu pelabuhan. kedudukan yang strategik menjadi faktor pelabuhan Riau menjadi tempat tumpuan para pedagang. dan beras. barangan dari luar negeri yang didagangkan seperti benang emas. teh. tikar. kain sutera putih.40 Page 23 of 57 . Johor juga merupakan pembekal barangan tempatan dan luar negeri. pinang. munyak. Sultan Alauddin Riayat Shah II yang memperkenalkan sistem mata wang. Jesteru itu. pelabuhan ini menjadi pintu masuk di selatan Selat Melaka dan sekaligus dapat mengawal lalu lintas kapal dagang dari Barat dan Timur. dan Laksamana. Raja Indera Bongsu. Terdapat tiga jenis mata wang iaitu emas dikenali sebagai mas. dan timah dikenali sebagai katun. perak dikenali sebagai kupang. 39 Gambaran kesibukan pelabuhan riau digambarkan melalui kata-kata seorang Gabenor Melaka. Temenggung. sagu. pengawal perairan Johor. Manakala. Selain itu. Antara barang tempatan yang diperdagangkan ialah damar. kayu gaharu. “Bilangan kapal yang belayar ke Riau begitu banyak sehingga sungai itu sukar untuk dilalui kerana terlalu banyak kapal dagang…”(Gabenor Thomas Slicher. Gabenor Melaka) Perdagangan di Johor dijalankan melalui sistem barter iaitu pertukaran barang dan mata wang. tembikar dan tembaga dari China. bijih timah. garam. Dolar Mexico dan mata wang Belanda. ikan masin.penjenayah. lada hitam. dan penunjuk arah kepada pedagang. Disamping itu. penunda. mata wang asing juga digunakan seperti Dolar Sepanyol. Sebagai contoh. pelabuhan ini terlindung daripada tiupan angin monsun. Setiap pedagang asing dilindungi oleh Bendahara.

Petaling Jaya. abad ke-18 merupakan abad keruntuhan empayar Johor-Riau yang kehilangan peranannya samada sebagai pelabuhan utama di perairan Selat Melaka mahupun sebagai pusat kuasa politik di Tanah Melayu. Antara sebab utama kemunduran Johor itu ialah tiadanya pegawai yang cekap yang dapat mentadbir negeri dengan baik seperti yang pernah yang dilakukan oleh Laksamana Paduka Raja Tun Page 24 of 57 .40 Yew Chee Wai (2000). Bantuan Studi Lengkap Formula Bestari PMR Sejarah. 65-68 Kejatuhan Empayar Johor Secara kasarnya. hlm. Fenomena ini berlaku sejak tahun 1787 apabila dunia Melayu yang diterajui oleh golongan Bendahara dan pentadbiran Yamtuan Muda Bugis mula kehilangan kuasa dan pengaruh disebabkan oleh persaingan kuasa dan keadaan politik yang tidak stabil. Pelabuhan Riau yang merupakan pusat pelabuhan empayar Johor-Riau kehilangan fungsi penyumbang aktiviti ekonomi dan perdagangan rantau Asia apabila masyarakat melayu dan Bugis di bawah Sultan Mahmud keluar dari Riau. Sasbadi Sdn Bhd.

Ithaca.W. Pertelagahan ini kemudian telah membawa kepada kehancuran Kesultanan Johor.45 Kekuatan angkatan tentera Johor yang mendapat bantuan daripada tentera Minangkabau tidak dapat menewaskan angkatan perang Bugis.43 Orang Bugis yang semakin ramai di wilayah-wilayah takluk Johor ini kemudian menjadi masalah besar kepada kerajaan Johor.1970. Walters .252. orang bugis enggan menurut perintah tersebut menyebabkan berlakunya peperangan antara Raja Muda Johor dengan orang Bugis di Selangor. Penentangan pertama yang dihadapi oleh Sultan Abdul Jalil Riayat Syah adalah daripada Orang Laut yang menganggap perlantikan itu tidak sah. 12 Dalam masa pemerintahan Sultan Abdul Jalil Riayat Syah. 42 O. Pertelagahan ini disebabkan oleh permintaan Raja Muda Tun Mahmud menghantar utusan menuntut setengah daripada harta rampasan negeri Kedah44 untuk Sultan Abdul Jalil Riayat Syah. Bukan setakat itu sahaja.Kerajaan Johor 1641. Perlantikan seorang yang bukan daripada keturunan Bukit Seguntang Mahameru (Palembang) sebagai sultan telah menimbulkan pelbagai tentangan.1728 (Pembangunan Ekonomi dan Politik.41 Kemangkatan Sultan Mahmud menyebabkan berakhirnya zuriat Kesultanan Melaka di Johor apabila Bendahara Abdul Jalil telah diangkat menjadi Sultan Johor pada 3 September 1699 dengan gelaran Sultan Abdul Jalil Riayat Syah.orang bugis mula bertumpu ke semenanjung Tanah Melayu.Abdul Jamil dan Bendahara Sri Maharaja Tun Habib Abdul Majid. Andaya . berlaku perselisihan faham antara pemimpin-pemimpin Bugis iaitu Daeng Merewah dan Daeng Manompok dengan Sultan Johor. Namum begitu.The Falls of Srivijaya in Malay History.42 Namun begitu. Orang Laut turut mengancam akan mengambil tindakan balas keatas orang Johor kerana pembunuhan Sultan Mahmud. Dewan Bahasa dan Pustaka. m/s 249. sikap ganas dan zalim Sultan Mahmud telah menyebabkan negeri itu diabaikan oleh pedagang sehingga menyebabkan baginda dibunuh oleh seorang pembesar ketika baginda sedang dijulang dipasar. fol. Oleh kerana kekalahan-kekalahan yang dialami oleh tentera Johor. 41 Leonard Y. akhirnya mereka pasrah menyokong pemerintah Johor yang baru apabila diberi pilihan samada menolak daripada memainkan peranan mereka dalam sebuah kerajaan Melayu dan mengikut cara mereka sendiri. Raja Muda telah kehilangan pengaruh menyebabkan pembesar-pembesar Johor mendesak Page 25 of 57 . Disamping itu. Berikutan dengan Perang saudara Kedah pada tahun 1715 Masihi. atau mengambil sikap bertolak ansur dengan suatu keluarga baharu sebagai suatu cara mengekalkan kedudukan mereka dalam masyarakat Melayu.

Sultan supaya berpindah semula ke tanah besar Johor. 1982:57). 45 Leonard Y. Dewan Bahasa dan Pustaka. terdapat pelbagai dakwaan akan kejayaan Raja Kecil menaiki takhta Johor disebabkan oleh perasaan tidak puas hati Orang Laut dan Melayu terhadap perampasan takhta golongan Bendahara dan menyebabkan mereka menyokong Raja Kecil yang mendakwa dirinya sebagai waris Sultan Mahmud Syah.117-18. m/s 308-314. Lihat Virginia Matheson. Di samping itu mereka juga telah meninggalkan tanah air mereka untuk mengelakkan penindasan daripada pemerintah kerajaan Bone.Seri Bija Wangsa supaya berpihak kepadanya. 1982:16-17. Walaupun serangan Raja Kecil itu hebat. Sementara Bendahara Tun Abdullah yang dapat melarikan diri ke Melaka telah meminta bantuan daripada orang Bugis untuk menyerang Raja Kecil yang telah kembali ke Siak pada waktu itu.47 43 Orang bugis ini telah keluar dari tanah air mereka kerana keadaan huru-hara yang timbul akibat daripada kekalahan kerajaan Gowa di tangan Belanda (1667. 44 KA 1760. April 1715.Arung Palakka yang dibantu oleh Belanda (L.Tavares yang telah melihat sendiri kejadian itu menunjukkan bahawa Bendahara telah belot semasa pasukan Raja Kecil menyerang Pancor (L. Timbulnya masalah yang lebih besar menggolakkan kerajaan Johor apabila munculnya seorang ketua orang Minangkabau di Siak iaitu Raja Kecil. Justeru itu. 1987:156-157). Andaya .46 Kekacauan dan serangan-serangan yang dilakukan oleh Raja Kecil ini telah menimbulkan keadaan huru-hara dalam kerajaan Johor dan bertambah buruk dengan pertelegahan yang berlaku antara pembesar-pembesar Johor. Sultan Abdul Jalil telah melarikan diri ke Pahang apabila berlaku pertelagahan antara dirinya dengan Raja Kecil setelah dilantik sebagai Bendahara. Tamatnya perang Johor-Bugis bukanlah penamat kepada permasalahan kerajaan Johor.Kerajaan Johor 1641. Pada bulan Ogos 1717.Laporan oleh Syah Bandar Cornelis Hasselaer Melaka tentang temuramahnya dengan seorang peniaga bebas Belanda bernama Frans Harbier mengenai peristiwa-peristiwa di Kedah.Y. Perjanjian damai antara Raja Kecil dengan Daeng Merewah dilaksanakan apabila tentera Minangkabau yang dipimpin oleh Raja Kecil telah dikalahkan. Raja Kecil telah memanfaatkan situasi tersebut dengan mempengaruhi ramai pembesar Johor termasuk Bendahara Tun Abdullah dan panglima tentera Johor. Namun begitu. 47 Laporan daripada seorang kapten kapal bangsa Portugis. 46 Tuhfat al-Nafis ada mencatatkan beberapa cerita tentang asal keturunan Raja Kecil. Akan tetapi mengikut Tuhfat al-Nafis. 1987:341). tamatlah perang JohorBugis dengan terpisahnya Selangor daripada wilayah takluk Johor.Matheson (ed). Kisah Bendahara belot itu mengikut Salasilah Melayu dan Bugis merupakan satu fitnah sahaja (Mohd Yusof Md.Y. Pada 1721 Masihi berlaku semula perang antara orang Bugis dengan orang Minangkabau di Linggi untuk merebut kawasan perlombongan timah disitu. Beliau telah mendakwa bahawa dirinya adalah putera kepada Sultan Mahmud Syah (Mangkat Dijulang) dan mengisytiharkan beliau sebagai pewaris takhta Johor.yang belot itu bukannya Bendahara tetapi Laksamana (V. Page 26 of 57 . Andaya. Nor(ed). Andaya.AB 1716. Raja Kecil berjaya menguasai dan menaiki takhta Johor. fol.1728 (Pembangunan Ekonomi dan Politik.1669 Masihi). 1984:32).

Namun begitu. Setelah keadaan reda. Belanda gagal mengalahkan tentera Bugis dan menyebabkan orang Bugis kembali menduduki Johor dan akhirnya pada 1759 Masihi Sultan Sulaiman mangkat dengan perasaan kecewa. Belanda telah mencuba untuk menawan Riau pada tahun 1783 Masihi tetapi gagal.Riau.49 Page 27 of 57 . Sultan Mahmud yang merupakan pemerintah Johor ketika itu ingin mengembalikan kuasa rajanya dan telah meminta bantuan daripada pihak Illanum (Iranum) dari Kepulauan Sulu menyerang Belanda. Orang belanda kemudian mengikut mereka sampai ke Riau dan menghalau orang Bugis keluar dari wilayah Johor . Namun begitu. Riau telah berjaya ditakluk oleh tentera Bugis yang dipimpin oleh putera Bugis lima bersaudara iaitu Daeng Parani. Johor-Riau terbiar langsung. Daeng Merewah. Justeru itu. Justeru itu.bantuan yang tiba dari Betawi telah menyelamatkan tentera Belanda yang terkepung di dalam A Famosa.48 Dalam masa kekuasaan Bugis ini. orang Bugis pula telah mengalahkan orang Minangkabau. pihak Belanda telah bertindak balas menyerang Riau dan menyebabkan Sultan Mahmud melarikan diri. Orang Bugis kemudiannya telah menyerang Melaka dan mengepungnya dari 7 Januari hingga 24 Julai 1784 Masihi. Tentera Raja Kecil berjaya membunuh Sultan Abdul Jalil pada November 1721 dan menyerang kembali Linggi namun beliau tetap kalah dan terpaksa melarikan diri ke Lingga.namun dapat dipatahkan oleh tentera Bugis. Baginda hanya dapat kembali setelah pihak Inggeris mengambil alih tempat Belanda di Melaka pada tahun 1795 Masihi. Daeng Menambun. Sultan Sulaiman telah membuat perhubungan terus dengan pihak Belanda di Melaka. Keluarnya Bugis dari Johor. Matlamat utama Baginda adalah untuk meminta bantuan Belanda menghapuskan kekuasaan Yam Tuan Muda Bugis di Johor dan sebagai balasan Siak diserahkan kepada Belanda. Peperangan antara orang Bugis dan Minangkabau masih terus berlaku sehinggalah mangkatnya Raja Kecil pada 1745. Daeng Celak dan Daeng Kumasi. Pada tahun 1728 Masihi. Sultan Sulaiman sebagai Sultan Johor dengan gelaran Sultan Sulaiman Badrul Alam Syah namun tidak mendapat sokongan daripada Orang Laut yang masih menganggap Raja Kecil sebagai pewaris yang sah. Namun begitu. Tidak ada usaha dijalankan untuk mengembalikan keagungan kerajaan Melayu itu.Riau tidak membawa makna kepada kerajaan Johor kerana Sultan Johor tetap menjadi boneka kepada Belanda. orang Bugis telah menabalkan putera Sultan Abdul Jalil. 48 Raja Kecil telah dapat menyerang dan mengalahkan orang Bugis dalam dua pertempuran iaitu pada tahun 1725 dan 1727 Masihi. Sultan Sulaiman terpaksa bergantung kepada kekuatan orang Bugis dan bermulalah pengaruh Bugis di Johor-Riau.

kerajaan Johor-Riau jarang sekali dapat melepaskan dirinya daripada pertelagahan dan peperangan.5: Pengaruh Warisan Kerajaan Tradisional ke Atas Pembentukan Negara Kini Page 28 of 57 . Serangan-serangan keatas ibu kotanya sejak dari zaman Sultan Mahmud Syah telah mengakibatkan tidak adanya monumen besar yang tinggal bagi menunjukkan keagungan malah kewujudan kerajaan itu.Semenjak kewujudannya. Sikap pemerintah-pemerintah dan pembesar-pembesar Johor-Riau yang tidak bermoral yang telah menyebabkan jatuhnya empayar Johor-Riau. Selain itu. peperangan yang dihadapi oleh kerajaan Johor-Riau juga menyebabkan tiada tinggalan warisan sejarah yang dibawa dari Melaka. pemerintah Belanda yang lari ke England telah memberi kuasa kepada pihak Inggeris mentadbir wilayah takluknya di timur kerana ketika itu Belanda telah ditakluki oleh tentera Napoleon dari Perancis. Topik 3. Perpindahan ibu kotanya berulang kali juga telah menyebabkan tumpuan terhadap perkembangan ilmu diabaikan. Prince of Orange. 49 Melalui Surat-surat Kew.

Melalui peruntukan ini. Raja berkuasa penuh dalam bidang kewangan dan ekonomi seperti pungutan cukai. Raja dibantu oleh golongan kerabat diraja yang dilantik seperti bendahara.html Page 29 of 57 . kolonial dan pascakolonial. Raja-raja pula menjadi Ketua Negeri masing-masing dan menjalankan tugas mengikut nasihat Menteri-menteri Besar atau Ketuaketua 50 MuBaroque (2009) Tamadun Dunia STPM.com/2009/03/tema-3-ketahanan-danpertahanan. Sistem Raja Berperlembagaan telah dimaktubkan di dalam Perkara 32 (1) Perlembagaan Persekutuan. Raja mempunyai autoriti yang tertinggi iaitu berbentuk sistem raja berkuasa mutlak dalam pemerintahan dan pentadbiran. negara kita Malaysia telah memansuh bentuk pentadbiran yang dipamerkan oleh kerajaan tradisional dan menggantikannya dengan sistem Raja Berperlembagaan. syahbandar dan lain-lain. Sistem berkerajaan yang wujud pada zaman Alam Melayu telah menjadi satu praktik untuk membentukan sebuah negara. disebabkan oleh Alam Melayu melalui tiga zaman yang penting iaitu zaman prakolonial. laksamana. Pada masa itu. dan mengetuai pasukan tentera. Pada zaman Alam Melayu.blogspot. Raja dikenali sebagai ketua dalam semua bidang.50 Baginda akan menjalankan tugas-tugas dibawah Perlembagaan mengikut nasihat Perdana Menteri atau Jemaah Menteri. kini. Raja bertindak sebagai perancang. Manakala dalam hal-hal keagamaan. dalam kerajaan Melaka. Yang Di-Pertuan Agong akan dilantik sebagai ketua negara dalam kalangan sembilan orang Raja atau Sultan.Pentadbiran Konsep “kerajaan” telah diwujudkan semasa Alam Melayu. Alam Melayu telah melalui pelbagai corak kehidupan sosiopolitik. Raja juga dikenali sebagai ketua eksekutif. Baginda juga mempunyai kuasa yang melebihi undang-undang iaitu boleh diampunkan daripada segala hukuman dan kesalahan dirinya sendiri.50 Persamaan yang terdapat dalam ketigatiga zaman ialah kewujudan sistem berkerajaan. perniagaan dan semua perkhidmatan. Raja juga dikenali sebagai ketua agama dan bertanggungjawab dalam pengurusan rumah ibadat serta upacara keagamaan. seperti dalam bidang ketenteraan. temenggung. hanya konsep yang digunakan seperti ilmu dan asas sebagai latar belakang sistem pemerintahan dan pentadbiran terdapat perbezaan. Namun begitu. Raja merupakan ketua tertinggi dengan dibantu oleh golongan bangsawan. hasil pertanian. Kerajaan awal di Alam Melayu iaitu seperti kerajaan Melaka telah mewujud sistem pemerintah beraja yang cekap dan teratur seperti wujudnya sistem Pembesar Empat Lipatan. Dipetik daripada http://tamadundunia-stpm. Sebagai contoh. Kekuasaan baginda dikukuhkan dengan cara mengaitkannya dengan asal-usul keturunannya. dalam pentadbiran beraja di Alam Melayu.

Tujuan terutamanya mempunyai pertahanan dan ketenteraan yang kuat dalam sesebuah kerajaan adalah untuk mempertahankan dan memelihara kerajaan sendiri daripada sebarang serangan dan ancaman musuh supaya tidak mudah dilunturkan dalam perjuangan serta memperluaskan wilayah dan empayarnya. Alam Melayu telah 51 MuBaroque (2009) Tamadun Dunia STPM. pertahanan. Sehubungan dengan itu. pelajaran. Sistem Demokrasi Berparlimen dan sistem pemerintahan raja merupakan lambang struktur demokrasi kepada negara kita dan mestilah dijunjung tinggi oleh semua rakyat Malaysia supaya ia akan berterusan melambang sistem pendemokrasian untuk selama-lamanya. Rakyat mempunyai hak untuk memilih wakil-wakil mereka melalui undian supaya memilih kerajaan yang akan memerintah negara kita.blogspot. Kehakiman dan Eksekutif.51 Selain daripada itu. Melaka pernah diancam oleh Siam dan Majapahit pada peringkat awal Melaka ditubuhkan. sementara Laksamana pula merupakan ketua angkatan laut. luar negara dan lain-lain lagi seperti mana yang telah tercatat di dalam Perlembagaan Malaysia yang ditadbir oleh Kerajaan Pusat. Tugasnya ialah untuk melindungi pedagang dari lanun. Sebagai contoh. Selain daripada itu. mereka juga akan melalui hubungan luar seperti negara lain untuk mendapatkan perlindungan.html Page 30 of 57 . telah menubuhkan organisasi tentera yang dipanggil Orang Laut. kerajaan-kerajaan Melayu telah mempunyai kesedaran tentang mempertahankan kerajaan sendiri serta pengetahuan untuk membuat peralatan senjata tentera. Temenggong dipertanggungjawabkan menjaga keamanan dan keselamatan dalam negeri dengan bantuan pasukan keselamatan. Pertahanan dan Ketenteraan Pada zaman Alam Melayu. rakyat telah diberi peluang untuk melibatkan diri dalam sistem pemerintahan negara iaitu melalui pilihan raya umum. Kerajaan Melaka semasa pemerintahan Parameswara.Menteri. beberapa jawatan telah diwujudkan dalam pentadbiran Melaka untuk menjamin keselamatan negeri Melaka iaitu seperti jawatan Bendahara dalam kerajaan Melaka adalah berfungsi sebagai ketua angkatan tentera. Dipetik daripada http://tamadundunia-stpm.51 Malaysia juga mengamalkan sistem Demokrasi Berparlimen di bawah pentadbiran Raja Berperlembagaan dengan pembahagian kuasa kepada tiga bahagian iaitu Perundangan. Setiap negeri yang terbabit telah menyerahkan sebahagian kuasa masing-masing. Kekuatan tentera Melaka telah membolehkan Melaka meluaskan empayarnya meliputi beberapa kawasan di Tanah Melayu dan Sumatera. Untuk mempertahankan kerajaan sendiri. seperti kewangan. Parameswara telah meminta perlindungan dari Negeri China untuk mempertahankan Melaka dari ancaman-ancaman luar.com/2009/03/tema-3-ketahanan-danpertahanan.

badik. Peralatan senjata tradisional digunakan dalam peperangan adalaah seperti keris.wikipedia. pemuras dan lotang. sokongan sains dan teknologi perlu diaplikasikan secara meluas dalam pelbagai bidang dan peringkat sama ada dalam keadaan aman ataupun semasa perang. Dalam kes contoh yang atas telah mempamerkan kerajaan Melayu awal berjaya membina empayar kerana memiliki organisasi ketenteraan yang teratur dan sistematik untuk mengukuhkan keselamatan negeri sendiri.mempunyai teknologi untuk membuat peralatan senjata sebagai pertahanan. Angkatan Tentera Malaysia dan industri pertahanan tempatan. Hal ini telah menjadi satu iktibar yang sangat penting untuk menubuh sebuah negara yang aman dan stabil. Jawatankuasa Kabinet Mengenai Khidmat Negara (JKMKN). tombak.org/wiki/Kementerian_Pertahanan_Malaysia Page 31 of 57 . Ia merupakan sebuah jabatan di Kementerian Pertahanan yang melaksanakan penyelidikan dan pembangunan teknologi pertahanan. memberi bantuan teknikal dan kepakaran saintifik kepada Kementerian Pertahanan. Kementerian Pertahanan telah ditubuhkan dan diterajui oleh Menteri Pertahanan dan dibantu oleh seorang Timbalan Menteri. Ia juga bertindak sebagai perancang dan penyelaras dalam pelaksanaan skim bantuan kebajikan dan pendidikan. memberi ‘tambah nilai’ kemahiran sedia ada kepada bakal pesara dan Veteran ATM dalam persaingan pasaran guna tenaga negara. Jabatan lain yang terbabit dalan pertahanan negara adalah seperti Jabatan Latihan Khidmat Negara (JLKN). Tidak boleh dinafikan dalam bidang ketenteraan. Jabatan Ketua Hakim Peguam dan lain-lain. negara kita masih terdapat organisasi kententeraan yang kuat dan mempunyai peralatan perjuangan yang lebih moden.52 Terdapat juga beberapa jabatan ataupun agensi tentang pertahanan negara seperti Institut Penyelidikan Sains & Teknologi Pertahanan (STRIDE). sumpitan dan sebagainya. http://ms. Mereka juga mahir dalam menggunakan alatan-alatan letupan seperti meriam besi dan tembaga. Pada hari ini. Organisasi Kementerian Pertahanan pula mengandungi dua perhidmatan utama iaitu Perkhidmatan Awam yang diketuai oleh Ketua Setiausaha manaka Angkatan Tentera Malaysia(ATM) diketuai oleh Panglima Angkatan Tentera. parang.53 52 Wikepedia (2011). rentaka. lembing. Manakala Jabatan Hal Ehwal Veteran ATM (JHEV) adalah untuk mengurus dan membayar faedah persaraan serta bayaran bantuan kebajikan dan perubatan pesara ATM. terkul.

peranti pengubatan. dan juga dinding. peralatan. Page 32 of 57 . http://kakba. iaitu tukang. pemisahan hinggalah perobohan dan pembinaan semula dilakukan juga tidak akan merosakkan bahagian kayu yang terbabit. pembesaran.html Sains dan Teknologi Penerokaan sains dan teknologi pada zaman Alam Melayu telah membawa kebanyakan sumbangan terhadap nagara masa kini. Pemikiran saintifik telah bermula di Alam Melayu sejak timbulnya produk-produk yang dihasilkan di Alam Melayu ini. bumbung. pengubahsuaian. tiang.com/2010/10/kementerian-pertahanan. kaedah tanggam telah dikembang dengan kemunculan paku dan skru daripada logam sebagai pilihan penyambungan moden. Walaupun kaedah tanggam merupakan kaedah yang tradisional tetapi tanpa kewujudanya.53 Norlida (2010) Kementerian Pertahanan. Ini telah membolehkan kerja penyambungan. baik pulih. dengan perkembangan teknologi yang seterusnya.55 Kaedah tanggam boleh didapati pada bahagian lantai. pembinaan rumah akan mennghadapi kesukaran.blogspot. Teknologi yang seperti kaedah tanggam yang wujud pada Alam Melayu telah mengagumkan kami tentang pengetahuan masyarakat orang Melayu.54 Pembuatan produk-produk yang menggunakan prinsip sains adalah seperti tanggam. mutu kayu serta reka bentuk tanggam. kincir air Melayu. bilah keris. Kaedah tanggam telah diamalkan oleh orang Melayu terutamanya dalam pembinaan rumah dan istana warisan. I Tanggam Penciptaan kaedah tanggam telah memberi kesan yang banyak kepada negara kita iaitu merupakan satu teknologi untuk pembinaan rumah dan juga kewujudan kebudayaan dan melambangkan suatu identiti seni bina warisan Melayu yang kita kenali masa kini. Ia merupakan sesuatu teknik penyambungan kayu iaitu menggabungkan setiap bahagian tunggal bangunan untuk membentuk satu ikatan kerangka yang kukuh. Kepakaran seseorang tukang pada zaman dahulu untuk menghasilkan ketepatan dan kekuatan kaedah tanggam adalah berkait rapat dengan empat faktor penting. dan sebagainya. Pada masa kini. Sambungan tanggam boleh dipasang atau ditanggalkan setiap satu persatu untuk tujuan iaitu dengan meleraikannya mengikut urutan dan pada sambungan-sambungan tertentu.

dan susuk merupakan pelidung dalam jasad yang disebut susuk. dan ketahanan kepada penyakit. http://peradabanmelayu. kecantikan. Mendapat perlindungan daripada sebab tampak dan ghaib penyakit. Melidung harta daripada dicuri serta menundukkan musuh Menurut buku Sains dan Teknologi Alam Melayu.php? option=com_content&view=article&id=108%3Apemikiran-saintifik&catid=27%3Aprof-dr-abdul-latif-samian&Itemid=41&showall=1 55 Ar. ketahanan atau keberanian. terdapat beberapa biobahan Alam Melayu masih digunakan sehingga hari ini. Abdul Latif Samian(2010) Pemikiran Saintifik http://peradabanmelayu. Ia ialah suatu ikatan untuk membalut patah tulang. namun kini.my/index. azimat. Rosdan Abdul Manan (2010) Tanggam. mencantikkan atau memberi kekuatan jasmani. dapat diperhatikan warisan peranti pengubatan tradisional adalah sangat penting dan berpengaruh dalam kaedah pengubatan moden kini. Dipercayai bentuk keris mempunyai hubungan secara langsung dengan latar belakang bangsa yang membuat dan menciptanya. susuk seperti rawatan yang hampir serupa dengan akupuntur digunakan untuk menyembuh pelbagai penyakit. Masyarakat Melayu tradisional juga mempunyai peranti luar dan dalam jasad sebagai pelidungan.54 Prof. tangkal-tangkal yang terdapat pada Alam Melayu tidak mempunyai banyak perbezaan dengan “tangkal” moden sekarang. Rawatan penyembuhan termasuk pantang larangan pemakanan dan penggunaan farmakopia alamiah ke atas tulang patah. ia melambangkan suatu warisan dan tradisi Melayu sehingga hari ini. Lazimnya. Zaman Alam Melayu telah Page 33 of 57 . Dr.56 Peranti ortopedik telah dikenalkan pada Alam Melayu. Keris adalah sejenis senjata tajam yang digunakan sebagai alat pertahanan diri pada zaman Alam Melayu. Jadi.php? option=com_content&view=article&id=173%3Atanggam&catid=36%3Aar-mastor-surat&Itemid=41 II Peranti Pengubatan Konsep sakit dan segar telah diberi perhatian semasa Alam Melayu. Tarifan biobahan ialah bahan yang di gunakan sebagai peranti perubatan dan diandaikan berinteraksi dengan sistem biologi dikaji. Mengikut kajian Windstedt (1925) tangkal dan azimat adalah peranti yang digunakan oleh masyarakat untuk kegunaan seperti • • • Mengaruh cinta. Seorang bomoh bertindak untuk membalutkan bahagian patah sebagai rawatan penyembuhan. Manakala susuk adalah sejenis prostetik yang digunakan untuk memberi kesan kekuatan fizikal. masyarakat melayu mengaitkan kegunaan susuk sebagai pengaruh kecantikan. Fungsinya telah mengalami perkembangan dan perubahan dari semasa ke semasa iaitu dari senjata untuk menukam atau menusuk kepada melambangkan sistem sosial masyarakat. Mastor Surat dan En. Biobahan seperti tangkal. III Bilah Keris Pembuatan bilah keris telah diwujudkan sejak zaman Alam Melayu.my/index.

IV Kincir Air Kincir air telah lama digunakan di Alam Melayu untuk pelbagai kegunaan pertanian. kerana ia ialah suatu keluli yang terdiri daripada besi dengan sedikit tambahan karbon dan perlu mengalami proses pemanasan logam untuk 56 Che Husna Azhari (2009) Sains dan Teknologi Alam Melayu. dan lain-lain. Melaka. Page 34 of 57 . walaupun masyarakat berkurang minat untuk menggunakan kincir air sebagai pertanian. saiz komponen. Alat ini sekaligus mengambil air dari sungai dan memindahkannya ke tempat penampungan air. sudut bilah roda saiz. Kincir air ialah suatu alat yang berbentuk roda yang mempunyai pengaut dan dibangunkan di atas aliran air sungai. ketinggian daya angkat dan sebagainya. tetapi pembuatan bilah keris yang mengalami proses yang kompleks tidak menyukarkan mereka.58 Sehingga kini. Kincir air boleh dikatakan sebagai suatu kebudayaan masyarakat Melayu yang mengrangkumi Semenanjung Tanah Malayu. negeri-negeri yang terkenal dalam penanaman padi sawah di Tanah Melayu ialah Kedah. khususnya perairan dan saliran serta pemprosesan bahan tani seperti menumbuk padi atau beras. Antara negeri ini. kapasiti angkat. Selain daripada itu. ladang dan lain-lain. misalnya sawah. megairi sawah.57 Kincir air dibina dengan mengikut kaedah dan prinsip-prinsip kejuruteraan iaitu perlu mangambil kira arah dan laju aliran air. Kedah merupakan negeri yang terkenal sebagai jelapang padi negara kita. Seterusnya air dari penampungan itu dialirkan secara semula jadi dengan menggunakan graviti ke tempat yang memerlukannya.menghasilkan teknik pembikinan keris yang sangat baik. Misalnya. Walaupun tukang-tukang besi pada zaman dahulu tidak mempunyai pengetahuan sains dengan kandungan serta fungsi karbon.2m. Bahagian yang mempunyai kandungan karbon yang lebih akan memberikan kekuatan yang lebih dan sangat sesuai untuk mata keris yang tajam. tetapi masih terdapat kincir air di Malaysia digunakan sebagai sektor pelancongan seperti kincir air yang terdapat di Melaka sejak zaman kesultanan Melaka merupakan kincir air yang pertama dan terbesar di Malaysia dengan diameter 13. Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA) mengakibatkan logam berada dalam keadaan separa-pepejal supaya campuran besi dan karbon tidak akan bercampur dengan seragam dan memberi kekuatan yang ketidaksamaan. tukang-tukang keris juga perlu dapat menilai sesuatu besi yang sedang panas dan menentukan masa serta suhu yang paling sesuai untuk deketukan. Negeri Sembilan dan Pahang.

sumber Yunani (Ptolomy)-Takola. telah ditemui pelbagai peninggalan barang dagangan di kawasan ini seperti lampu kaca Arab. terdapat juga serpihan-serpihan tembikar China zaman Sung dan Yuan serta bahan-bahan tembikar yang dipercayai berasal dari India (H. Kedah Lama merupakan sebuah pelabuhan entrepot yang besar. Sulawesi. Tambaralinga iv. Pan-Pan ii. kemahiran di bidang pelayaran dan perkapalan berkaitan rapat dengan kewujudan Orang Laut yang menghuni di sekitar Selat Melaka.Alam Melayu pernah menempa sejarah sebagai sebuah pusat perdagangan yang terkenal di rantau ini terutamanya pelabuhan Kedah Lama (yang juga dikenali sebagai Kataha atau Kallah) pada zaman kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka. Parsi.php? option=com_content&view=article&id=170%3Akincir-air-melayu&catid=35%3Aprof-dr-che-hassan-che-harun&Itemid=41 Ekonomi (i) Perdagangan . http://ms. Selain daripada masyhur sebagai pakar pelayaran dan kehidupan di laut. Pengkalan Bujang dan Sungai Emas ketika itu menjadi pelabuhan entrepot yang penting bagi hasil-hasil dagangan Timur-Barat. Selain daripada itu. Banyak pusat-pusat perdagangan yang muncul di Alam Melayu dan ianya berdasarkan bukti sumber-sumber berikut iaitu: i. Qaqullah dan Tiyumah 59 Pelabuhan Kedah Lama yang mula muncul dalam sejarah sekitar abad ke-2M telah memainkan peranan penting sebagai pelabuhan persinggahan bagi kapal-kapal yang berlayar ke China atau ke India. Pada abad ke-11M.wikipedia.59 Pada abad ke-15 M. Che Hassan Che Haron dan En. Portugis dan Kepulauan Alam Melayu sendiri yang menjalankan urus niaga barang-barang perdagangan mereka. baik yang menggunakan Selat Melaka atau yang menggunakan jalan darat merentasi utara Semenanjung ke Langkasuka di pantai timur. sumber China Tun-Sun. Sebagai bukti wujudnya perdagangan ini. Kataha.Wales. Kalagam. Filipina dan Maluku. botol-botol Arab dan tembikar Parsi. Masyarakat Melaka juga terkenal sebagai masyarakat maritim di mana perdagangan merupakan kegiatan ekonomi utama mereka.57 Ekonomi Malaysia (2011). China. http://www. Kole dan Sabaria iii. 1976:135) yang dapat membuktikan kewujudannya. Sesungguhnya. kedudukan Melaka yang strategik telah menjadikannya sentiasa sibuk disinggahi oleh kapal-kapal perdagangan dari negeri-negeri Arab.Q. Dr.G.org/wiki/Ekonomi_Malaysia 58 Prof.peradabanmelayu. Tan chu-Li. Gusri Akhyar Ibrahim(2010) Kincir Air Melayu (2010). sumber Arab-Kalah. India.my/index. Orang Laut juga terkenal sebagai pahlawan yang berani dan cekap Page 35 of 57 . sumber India-Takola. pelabuhan Johor-Riau.

60 Selain daripada pelabuhan Melaka dan pelabuhan Kedah Lama. kemakmuran dan keamanan di Melaka. Dipetik daripada http://www. dan Kampar serta Siak membekalkan emas. baik. dasar perniagaan dan dasar luar negara Malaysia. Jentera 59 Gender and Society.60 (ii) Hubungan Diplomatik antara negara . Kewujudan perasaan hormat-menghormati dan tolong-menolong antara kedua-dua kerajaan ini dapat ditunjukkan dengan kerajaan Melaka membantu Pasai menamatkan keadaan huru-hara dengan menghantar pembesar dan bantuan ketenteraan dan kerajaan Pasai pula bertukar pendapat mengenai perkara yang berkaitan dengan hukum agama Islam. Hubungan dengan Pasai terjalin apabila Megat Iskandar Syah (1414-1424) mengahwini puteri Pasai dan memeluk agama Islam. bahan makanan dan rempah. Jalinan persahabatan ini membuka jalan ke arah peningkatan kuasa dan ekonomi Johor dalam persaingannya dengan Portugis dan Acheh untuk menguasai perairan Selat Melaka. emas dan beras. Jawa. menjaga kebajikan dan keselamatan pedagang dan menguatkuasakan peraturan keluar masuk kapal. Syahbandar juga merupakan salah satu jawatan terpenting yang berjaya menguruskan pentadbiran di pelabuhan dengan cekap dengan tugas-tugasnya termasuk: menguruskan gudang dan pasa. Hubungan dengan Melaka juga telah memajukan ekonomi negera negara ini kerana kegiatan perdagangan di mana Pasai membekalkan lada hitam. Johor juga menjadi salah sebuah pusat perdagangan untuk mengeksport lada hitam dari negeri-negeri naungannya yakni Kampar dan Inderagiri dan bahan rempah lain dari Kepulauan Maluku. pelayaran dan perkapalan telah memberikan saham peranannya yang amat penting dalam sejarah perdagangan dunia.dalam peperangan di laut atau pantai.pdf pentadbiran yang tersusun ini telah berjaya mengekalkan keselamatan. Secara keseluruhannya. kerajaan tradisional yang kaya dengan tradisi perdagangan. Parameswara telah mengasaskan sebuah kerajaan yang cekap.Hubungan diplomatik antara pelabuhan Melaka dengan negara lain turut membawa impak yang besar dalam pembentukan sistem pencukaian. (n. Jawa membekalkan beras. Peranan Johor dalam perdagangan di Alam Melayu juga bertambah teguh selepas ia dapat menjalin persahabatan dengan Belanda pada tahun 1602.). Melaka telah menjalankan hubungan diplomatik dan perdagangan dengan Pasai.net/MYMALAYSIA/Bab%202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun. Hubungan diplomatik dengan negara China bermula apabila utusan Kerajaan Ming yang diketuai oleh Laksamana Ching tiba di Melaka sejak tahun 1404 dan kerajaan Ming bersetuju memberikan perlindungan dan mengiktiraf Parameswara Page 36 of 57 .dapat.d. sistematik dan adil di Melaka melalui Majlis Tertinggi yang diketuai olehnya. Kampar dan Siak sejak pemerintahan Parameswara.

Sistem mata wang turut diguna pakai seperti jongkong timah.Kesultanan Melayu Melaka merupakan tunas awal dari kerajaan Melayu yang memperkenalkan sistem pencukaian yang kekal digunakan sehingga kini. Dipetik daripada http://www.pdf (iii) Penggunaan Sistem Mata Wang .dapat.net/MYMALAYSIA/Bab%202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun. sepasang kain sutera dan payung kuning. ii. Pedagang dari Burma. (n.61 (iv) Sistem Pencukaian .60 60 Gender and Society. cukai syarikat.d. cukai perkhidmatan. duti import dan duti eksais. Pedagang dari Kepulauan Melayu dikenakan cukai sejumlah 3% Sistem Cukai Berkeutamaan yang dikenakan oleh kerajaan Melaka telah dijadikan rujukan dan negara Malaysia kini telah mengenakan beberapa jenis cukai bagi memastikan urusan jual-beli diadakan dengan lancer dan sebagai sumber pendapatan kerajaan seperti: cukai pendapatan. Temenggung dan Syarbandar iii. Melaka telah berjaya memperkenalkan penggunaan syiling emas dan wang logam di era pemerintahan Sultan Muzaffar Syah.Perubahan ketara kepada struktur sistem ekonomi zaman Kesultanan Melayu Melaka dengan Malaysia pasca merdeka dapat dilihat dengan pertukaran sistem mata wang. Di samping itu. Nama sultan yang memerintah Melaka pada ketika itu terpahat pada permukaan wang timah. Dua jenis cukai telah diperkenalkan semasa zaman Kesultanan Melayu Melaka bagi tujuan perdagangan ialah cukai rasmi seperti duti import dan cukai tidak rasmi dalam bentuk ufti atau hadiah. Jawa dan Maluku tidak dikenakan cukai tetapi merekadikehendaki memberi persembahan iaitu hadiah atau kepada Sultan. Daripada perdagangan yang menggunakan sistem barter. mata wang emas. dan cangkerang cowrie di negeri-negeri Melayu lain serta kedatangan pedagang asing untuk melancarkan urusan perniagaan. Pasai. India dan Sri Lanka dikenakan cukai sebanyak 6% Pedagang dari China. Oleh itu. cukai jualan.). Kembayat dan Gujerat juga digunakan. Sistem cukai juga dikenakan mengikut kawasan: i.62 Page 37 of 57 . manik.sebagai raja Melaka dengan menghantar cap mohor. perak dan timah yang dibawa oleh Pedir. hubungan diplomatik dan perdagangan antara kerajaan Melaka dengan China adalah merupakan asas perkembangan hubungan antarabangsa Melaka.

(n. agama Buddha dan agama Kristian masih bebas diamalkan sehingga kini.61 Gender and Society. Dipetik daripada http://www.aspx Sosial (i) Agama Hasil-hasil karya sejarah mengenai perkembangan tamadun Islam di Alam Melayu memberikan perhatian tentang kepentingan agama Islam dalam mewujudkan suasana yang lebih memberangsangkan ke atas perkembangan ekonomi dan perdagangan. Kini.63 (ii) Bahasa Sejak Melaka menjadi pusat pengajian Islam. (n. pendakwahan dan penyebaran Islam di Gugusan Kepulauan Melayu.d. Agama ini disebarkan melalui penaklukan.my/BM/Relevant %20Topics/MoneyTaxInvestment/NonCitizen/nTaxation/nTypesOfTaxes/Pages/TypeofTaxes. Kesultanan Melayu Melaka sering dirujuk sebagai lambang pusat keilmuan Islam selain daripada keagungan kuasa ekonomi dan perdagangan sejak agama Islam dibawa masuk pada penghujung abad ke-14.dapat.63 Kesan agama Islam terhadap aspek politik ialah Sultan Muhammad Shah merupakan sultan yang pertama menggunakan gelaran “sultan” bagi menggantikan gelaran “seri” yang berunsur agama Hindu. Ini dapat diperlihatkan dari peraturan-peraturan Islam diterjemahkan berdasarkan al-Quran dan diaplikasikan dalam Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka.malaysia.gov. mahlahan juga dalam aspek kebudayaan tempatan. Istana telah menjadi pusat kegiatan intelektual kerana kebanyakan golongan yang tahu manulis dan membaca ialah kerabat diraja dan golongan bangsawan. Kedudukan Islam di Melaka menjadi semakin kukuh apabila agama Islam dimartabatkan sebagai agama rasmi semasa pemerintahan Sultan Muzaffar Syah pada abad ke-15. Sesungguhpun agama Islam dijadikan sebagai agama rasmi.). Jenis-jenis Cukai. Hal ini telah mendorong Melaka menjadi pusat pengajian. bahasa Melayu telah dianggap sebagai Lingua Franca kerana digunakan dengan meluas oleh pedagang di pelabuhan Melaka dan juga digunakan di Page 38 of 57 . Dipetik daripada http://www. Agama Islam juga telah memberikan impak yang besar dalam aspek kelangsungan Melaka dari segi aspek undang-undang dan pemerintahan.pdf 62 Gender and Society. namun agama-agama lain seperti agama Hindu.net/MYMALAYSIA/Bab%202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun. agama Islam telah diisytiharkan sebagai agama rasmi persekutuan dan telah dimaktubkan di dalam Perkara 3(1) Perlembagaan Persekutuan.d.). perdagangan dan perkahwinan.

kuih. kitabkitab agama. Contoh penulisan dan penterjemahan hasil karya Saduran Islam ialah Hikayat Muhammad Ali Hanafiah.cuka. Itali dan Cina telah digunakan dalam komunikasi perdagangan di perlabuhan Tanah Melayu. apek. capgomeh. bangsat. iaitu Man La Jia Guo Yi Yu (Perkataan Negeri Melaka).dapat. Dipetik daripada http://www. duku dan datuk (Kong Yuanzi 2000:129).d.). Hikayat Amir Hamzah dan Hikayat Iskandar Dzulkarnain. Tulisan Jawi juga telah disenaraikan daripada tulisan 63 Gender and Society. hongsui. popia. ginseng. sedekah. Dalam aspek pengukuhan bahasa sepanjang hubungan China-Malaysia.pdf Arab dan digunakan sepenuhnya dalam urusan rasmi. bahasa-bahasa asing lain seperti bahasa Arab. Sepanyol dan Perancis telah menyumbangkan perkembangan bahasa Inggeris di Alam Melayu. durian. bahasa Melayu telah dijadikan sebagai bahasa kebangsaan dan dimaktubkan dalam Perkara 152 (1) Perlembagaan Persekutuan. Kini. Kepentingana bahasa Melayu di negara Malaysia dapat ditinjau dari penggunaan bahasa ini sebagai bahasa rasmi dalam setiap agensi kerajaan dan bahasa perpaduan di negara yang mempunyai masyarakat majmuk. Portugis. sampan. tauhu.64 Tambahan pula. Banyak perkataan Arab seperti ilmu. beca. kecekapan dan kewibawaaannya. fardhu. teh. Perkataan tersebut misalnya amoi. perkembangan kesusasteraan melayu. Manakala dalam bahasa Cina terdapat 233 kata pinjaman bahasa Melayu seperti sarung. (n. kekeluargaan dan agama orang Cina. Antara usaha yang agak penting dalam pertembungan bahasa Cina dan Melayu ialah lahirnya kamus Cina-Melayu yang tertua. hikmat dan lain-lain lagi memperkayakan khazanah bahasa Melayu. Begitu juga dengan kejatuhan kerajaan tradisional seperti Kesultanan Melayu Melaka dan Kesultanan Johor-Riau ke atas tangan pihak Inggeris yang turut mendorong bahasa Inggeris dibawa masuk ke Tanah Melayu. Penggunaan bahasa Melayu sebagai bahan bahasa pengatar agama Islam telah meningkatkan taraf. Denmark. sekurang-kurangnya terdapat 1046 kata pinjaman bahasa Cina (khasnya dialek Hokkien) dalam bahasa Melayu (termasuk Indonesia).64 Interaksi antara Alam Melayu dengan pedagang-pedagang dari Eropah yang terdiri daripada Syarikat India Timur Inggeris.negeri-negeri Melayu lain yang berhampiran Melaka atau tanah jajahan Melaka. faedah. taugeh.teko dan tong. Bahasa Inggeris juga Page 39 of 57 . Catatannya sangat berharga untuk pengajian sejarah bahasa Melayu telah banyak diserapkan ke dalam Bahasa Melayu dalam aspek berkaitan adat. takua.Tidak kurang pentingnya sumbangan pendeta China iaitu Yi Jing pada abad ketujuh yang menuntut ilmu Buddha di Kelantan dan Asia Tenggara telah berjaya mencatat bahasa Melayu kuno dengan nama bahasa Kunlun.net/MYMALAYSIA/Bab%202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun. Syarikat India Belanda dan pedagang Eropah lain yang terdiri daripada pedagang Portugis. pinang. Penggunaan bahasa Cina dan bahasa Inggeris masih kekal digunakan seperti dalam sistem pendidikan di Malaysia.

bahasa asing telah dikuasai oleh golongan cerdik pandai di Melaka yang telah menterjemah dan menyadur karya sastera dari negara Arab dan Parsi. Dipetik daripada http://docs.my/1147/1/1.com/viewer? a=v&q=cache:rKoHVFCsd18J:journalarticle.d.menjadi prasyarat kemasukan ke kebanyakan pusat pengajian tinggi dan mempunyai nilai kompetitif yang tinggi dalam pasaran pekerjaan semasa. Hikayat Muhamma d Ali Hanafiah dan Hikayat Iskandar Zulkarnain manakala karya sastera saduran pula merangkumi Hikayat Bulan Belah.Hukum Kanun Dato Kota Setar di Kedah. Antara karya sastera terjemahan ialah Hikayat Amir Hamzah. contohnya: Sejarah Raja-Raja Riau. koleksi naskah perundangan dan adat yang bertulis juga menjadi asas kewujudan negara dan corak perhubungan susunan kemasyarakatan Melayu seperti Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka (di Melaka). tradisi kemasyarakatan dan kesusasteraan yang sedia ada semasa zaman kerajaan tradisional memberikan pengaruh yang besar terhadap bentuk penghasilan kesusasteraan yang selanjutnya. Sejarah Melayu.google. Falsafah penulisan sejarah bukan sahaja mengisahkan hal ehwal yang telah berlalu.pdf+bahasa+cina+di+alam+melayu+awal&hl=en&gl=my&pid=bl&srcid=ADGEESgcr e9dg4KY8ssyxGAWpfnbh7FvjEM9Ytuy9LunylC24LDTZqQyr0QE-xEevH2aBmRyQj3JUrPfX4qmpMPnMC0pw8-gapfVsvjfeGUdFvcC28YFM9ztrtrJkHWP4AaEKnJ2mBA&sig=AHIEtbToMXn-PXBMILgYPUulTdAphF6U8w (iii) Korpus Kesusasteraan Melayu Semenjak wujudnya kerajaan Melayu-Islam Pasai di Sumatera Utara pada hujung abad ke-13 hingga berpecahnya Empayar Melayu yang akhir di Riau-Lingga pada penghujung abad ke-19.65 Selain itu. Karya bercorak sejarah dapat membekalkan data bersejarah tentang sesuatu kesultanan pada sesuatu tempoh tertentu. Tuhfat al-Nafis. telah lahirnya banyak penghasilan kesusteraan berbahasa Melayu yang merupakan pustaka rujukan atau gedung kajian. Naskah perundangan Melayu memperlihatkan paduan antara hukum adat dan hukum Islam yang pemerintahan. tetapi juga menerangkan pengalaman hidup generasi lepas yang boleh dijadikan teladan dan panduan serta menimbulkan kemungkinan keseragaman budaya dan keselarian dalam tradisi kesusasteraan.65 (iv) Kebudayaan Pembangunan sesebuah negara dan tamadun tidak dapat dinafikan mempunyai hubung kait yang sangat rapat antara manusia sesama manusia. Secara keseluruhannya.64 64 Gender and Society. dan Undang-undang Laut Johor di Johor. Undang-undang Sembilan Puluh Sembilan di Perak.ukm. Hikayat Merong Mahawangsa dan sebagainya. (n.). Hikayat Nabi Wafat. Di samping itu. Catatan sejarah telah membuktikan bahawa Page 40 of 57 memandu perlaksanaan hukum dan juga . Hikayat Nabi Bercukur dan Hikayat Nabi Yusof.

Bandar Hilir. kewujudan penempatan komuniti Cina Peranakan di pantai Barat (Pulau Pinang) dan pantai Timur Semenanjung Malaysia (Kelantan dan Terengganu) merupakan rentetan pertalian pedagang Cina dengan Alam Melayu. Jalan Tan Cheng Lock.66 Page 41 of 57 . 1956:22-59. Di samping itu. Mereka didapati menetap di Melaka Tengah dan Bandar Melaka antaranya Klebang Besar. masyarakat dan budaya Melayu telah mengalami perubahan kesan daripada pertembungan dan kemasukan pengaruh asing. Di Semenanjung Malaysia pada hari ini. peranakan Cina di Kelantan kini menetap di kawasan tebing Sungai Kelantan dari Kuala Kerai di hulu. 1952: 1-19 ke Alam Melayu yang menyebabkan kemunculan masyarakat baru. Ujong Pasir. Namun begitu. Batu berendam. hanya Melaka mempunyai perkampungan komuniti Baba. Interaksi positif daripada pertembungan ini memperlihatkan kecenderungan dalam memperkayakan bahasa dan kebudayaan. Bukit Rambai di samping di Daerah Jasin. Kesan yang paling ketara daripada penyerapan ciri-ciri budaya Melayu di kalangan Cina Peranakan ialah penggunaan dialek Kelantan yang fasih dan jenis pakaian mereka. Berdasarkan kajian Tan Chee Beng.1928:1-44. Winstedt. khususnya di Melaka dan komuniti Cina Peranakan di Kelantan dan Terengganu. Proses akulturasimenjadi mudah melalui perkahwinan campur pada zaman awal pembinaan komuniti Peranakan Cina. Indonesia dan masyarakat Thai.dalam beberapa abad yang lalu. skop perbincangan ini lebih tertumpu kepada pertalian awal kedatangan masyarakat India dan Cina 65 Winstedt.66 Kesan pengaruh budaya Cina ke dalam peradaban Melayu agak ketara dengan kewujudan masyarakat Baba dan Nyonya. Kempe. sehingga ke Tumpat di bahagian muaranya dan sekitar Kampung Tanah Merah di Machang. Asal usul masyarakat Baba dan Nyonya bermula dengan hubungan dan sejarah awal antara masyarakat Cina dengan penduduk tempatan khususnya orang Melayu Semenanjung Malaysia.

Sehubungan dengan itu. Dipetik daripada http://www.net/MYMALAYSIA/Bab%202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun. Mereka menggunakan kedudukan geografinya dan menjadinya sebagai pusat perdagangan dengan mengurusnya dengan kecekapan dan bersistematik.pdf Kesimpulan Kami dari kumpulan satu berasa sangat bersyukur kerana diberi peluang untuk menjalani tugasan tentang kajian warisan kerajaan tradisional Alam Melayu. sistem perundangan dan kententeraan juga diperkenalkan. Kerajaan tradisional seperti kerajaan Melaka telah mempunyai sistem politik dan pentadbiran yang kompleks. China dan Arab.d. (n. ketamadunan tradisional Empayar kesultanan Melayu Melaka merupakan suatu signifikan dalam proses Page 42 of 57 .). 1. Antaranya ialah. Teori-teori kewujudan Alam Melayu juga diperkenalkan sama ada dari India.66 Gender and Society. kumpulan kami dapat simpulkan bahawa banyak hasil yang kami memperolehi. Untuk mengukuhkan keselamatan dan kestabilan kerajaan. Kegemilangan Empayar Melaka telah menjadi suatu iktibar atau acuan moden pada hari ini. Setelah melalui proses kajian terhadap tajuk ini. Hubungan dengan luar negara dan masyarakat pluralistik juga telah diwujudkan pada masa itu. kami mendapati kewujudan Alam Melayu mempunyai pengaruh yang luas di kalangan negara Asia Tenggara kerana terdapat monumen yang melambangkan sebagai seni bina zaman Alam Melayu di kawasan tersebut.dapat. 2. Kami dapat memahami tentang pengertian dan takrifan Alam Melayu. Selain daripada itu. kebijaksaan mereka dapat ditunjukkan dalam bidang perdagangan serta ekonomi. Hal ini telah membuktikan perkembangan kebudayaan Alam Melayu telah bertapak dan meliputi beberapa kawasan-kawasan kepulauan di Asia Tenggara. Kajian ini telah membuka mata dan hati kami mengenai warisan Kerajaan Tradisional dan pengaruhnya terhadap masa sekarang yang dijulang pada zaman Alam Melayu sehingga hari ini. Dengan sedemikian.

Page 43 of 57 . Selain daripada itu. Pengaruh warisan kerajaan tradisional memberi kesan yang sangat penting dalam pembinaan negara moden samada dalam bidang sistem pentadbiran. 3. sejarah dan warisan empayar Johor Riau juga dapat dipelajari dalam tugasan ini. Kajian mengenai tajuk ini telah mendalamkan pemahaman kumpulan kami terhadap sejarah dan warisan kerajaan tradisional Alam Melayu.penubuhan negara. Empayar Johor Riau juga dikenali sabagai suatu manifestasi penentangan masyarakat Melayu terhadap pendudukan kuasa Portugis di Melaka. Melalui kajian ini. perkembangan politik. Kerajan tradisional merupakan suatu iktibar yang kami perlulah mengambilnya sebagai suatu pengajaran dan juga mestilah sentiasa mengingatkannya pada masa depan. kami juga mendapati bahawa sejarah Johor perlu dihubungkaitkan dengan keruntuhan kesultanan Melayu Melaka. kerana masih terdapat beberapa tradisi sosio-politik perlu diamalkan sehingga hari ini sebagai pengukuhan keamanan dan kestabilan negara. selain daripada pembelajaran dan pengetahuan. terutamanya terhadap Kerajaan Kesultanan Melayu di Melaka dan Kesultanan Melayu di Johor Riau. ekonomi. keselamatan dan ketenteraan. Di samping itu. Tugasan ini telah memberi peluang kepada kumpulan kami untuk mencungkil maklumat terperinci tentang kerajaan tradisional ini. ia juga dapat mengeratkan hubungan silaturahim antara ahli-ahli kumpulan. identiti suatu negara seperti agama dan kebudayaan. Kemunculan Kesultanan Johor Lama adalah disebabkan kejatuhan Melaka kepada Protugis. melalui tugasan ini dapat diperhatikan bahawa terdapat banyak manfaat. Bekerjasama dan pemberian komitment yang sepenuhnya telah diwujudkan antara ahliahli kumpulan dalam semua perkara. 4. ianya juga merupakan salah satu sebab yang membolehkan kami menyiapkan tugasan ini dalam masa yang telah diperuntukkan.

A. D. 2.252. Zahrul Akmal Damin. Hlm 249. (2000). Page 44 of 57 . Winstedt. Johor. Andaya. 1956:22-59. Sasbadi Sdn Bhd. Petaling Jaya. B. Kempe. Asal Bangsa dan Bahasa Nusantara.Rujukan Rujukan Buku 1. etc. Hlm 308-314. O.G. 1928:1-44. Dewan Bahasa dan Pustaka. (2009). Penerbit Uthm. Prof. Walters. Kerajaan Johor 1641. 4.W. Bantuan Studi Lengkap Formula Bestari PMR Sejarah. Yew Chee Wai.1728 (Pembangunan Ekonomi dan Politik. Dewan Bahasa dan Pustaka. Basri. Hlm 12-13. History of Southeast Asia. Harisson 1963. Ali al-Haji Riau (Raja). 12. (1991). Ithaca. Leonard Y. B. Tuhfat al-Nafis.Virginia Matheson Hooker. Pearl. Kerajaan Johor 1641. Kenegaraan dan Pembangunan Malaysia. 7. (2009). Dewan Bahasa dan Pustaka. 8. fol. 3.E. 1963. An Introduction to The History of Southeast Asia. Hlm 63-64. The Falls of Srivijaya in Malay History. Edisi 1.R. Leonard Y. Andaya. 6. 1952: 1-19 9 Che Husna Azhari. M. 1970. Slametmulyana 1975. Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA). Dr. Sains dan Teknologi Alam Melayu. Fawzi Mohd. Hall 1955.1728 (Pembangunan Ekonomi dan Politik. Sejarah Melayu-Islam. 5. Winstedt.

Sejarah Tingkatan Satu – Pengasasan Kerajaan Kesultanan Melayu Melaka.com/2009/01/pengasasan-kerajaan-kesultananmelayu. Dr. P.blogspot. Dipetik daripada http://sejarahtingkatansatu. Prof.my/index. Abdul Latif Samian.php? option=com_content&view=article&id=173%3Atanggam&catid=36%3Aar-mastor-surat&Itemid=41 10. (2009) Tamadun Dunia STPM. Norlida.com/2010/10/kementerianpertahanan.wordpress. “The Indian Ocean and Global Trade. (2009). Ar. Pemikiran Saintifik. (2008). Tamadun Awal Asia Tenggara – Kerajaan Agraria dan Kerajaan Maritim. Dipetik daripada http://mindazeta.d. Tanggam. (n. Dipetik daripada http://www. Julai / Ogos 2005 2.Rujukan Laman Web 1. Dipetik daripada http://peradabanmelayu.html 5. Norazita Md Nor.my/index. Shukye Lisa Yip. Gusri Akhyar Ibrahim. Dipetik daripada http://www. Dipetik daripada http://peradabanmelayu. MuBaroque.blogspot. Che Hassan Che Haron dan En.com/pemerintahan-beraja-alam-melayu/ 4. Asal Usul Melaka. (2011). Kincir Air Melayu (2010).).com/2009/03/tema-3-ketahanan-dan-pertahanan.com/2011/03/tamadun-awal-asia-tenggarakerajaan. (2010).com/doc/46101418/ASAL-USUL-MELAKA 6. Lunde. Dipetik daripada http://fastnote.peradabanmelayu. (2010) Kementerian Pertahanan. Pemerintahan Beraja Alam Melayu.scribd. (2010).blogspot. (2010). Dipetik daripada http://tamadunduniastpm.blogspot. Rosdan Abdul Manan. Mastor Surat dan En.html 8.html 3.html 7.” Saudi Aramco World. Zahari Rusdi. Jumali.php?option=com_content&view= article&id=170%3Akincir-air-melayu&catid=35%3Aprof-dr-che-hassan-che-harun&Itemid=41 Page 45 of 57 . Prof.php?option=com_content&view=article&id=108%3Apemikiransaintifik&catid=27%3Aprof-dr-abdul-latif-samian&Itemid=41&showall=1 9.my/index. Dr. http://kakba.

(n.blogspot.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka.org/wiki/Kerajaan_maritim Page 46 of 57 . Gender and Society.wikipedia.com/2009/04/perkembangan-melaka-sebagai-pusat.). Dipetik daripada http://cgrohaida. Dipetik daripada http://ms. Gender and Society. Gender and Society. Dipetik daripada http://www.d. Gender and Society.wikipedia.html 8.Rujukan Laman Web (Tanpa Pengarang) 1.blogspot.ukm. (n.d. Dipetik daripada http://www.blogspot.). (n. Gender and Society.d.org/wiki/Kementerian_Pertahanan_Malaysia 9.org/wiki/Kerajaan_agraria 11.wikipedia.pdf+bahasa+cina+di+alam+melayu+ awal&hl=en&gl=my&pid=bl&srcid=ADGEESgcre9dg4KY8ssyxGAWpfnbh7FvjEM9Ytuy9LunylC 24LDTZqQyr0QE-xEevH2aBmRyQj3JUrPfX4qmpMPnMC0pw8-gapfVsvjfeGUdFvcC28YFM9ztrtrJkHWP4AaEKnJ2mBA&sig=AHIEtbToMXnPXBMILgYPUulTdAphF6U8w 7. Gender and Society.gov. Dipetik daripada http://docs. (2009).org/wiki/Ekonomi_Malaysia 10. (n.wikipedia.pdf 5.d.).dapat. Gender and Society.html 2. Dipetik daripada http://atie-diaryseorangguru. Dipetik daripada http://www.d. (n. Gender and Society. Dipetik daripada http://ms.my/1147/1/1.com/2009/02/pengasasan-kesultanan-melayu-melaka.).html 4. Dipetik daripada http://ms. (n.d.d. Dipetik daripada http://lucky100star.com/viewer? a=v&q=cache:rKoHVFCsd18J:journalarticle.aspx 6.d. Gender and Society. (n.d.).html 3.).malaysia. Dipetik daripada http://ms.gov. (n.perpustam.my/tyt_portal/tyt_portal/bm/akhbar/akhbar6. (n.).).google.).). Gender and Society.net/MYMALAYSIA/Bab %202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun. Jenis-jenis Cukai.d.my/BM/Relevant %20Topics/MoneyTaxInvestment/NonCitizen/nTaxation/nTypesOfTaxes/Pages/TypeofTaxes. Gender and Society. (n.

wikipedia.12. Dipetik daripada http://ms.org/wiki/Empayar_Majapahit 19.d.org/wiki/Prasejarah_Malaysia 14.). Gender and Society.). Gender and Society. Gender and Society. Dipetik daripada http://ms.d. Dipetik daripada http://ms. Gender and Society.).d. Dipetik daripada http://ms. (n.wikipedia. Dipetik daripada http://ms.wikipedia.).wikipedia. Gender and Society. Dipetik daripada http://ms. (n. Dipetik daripada http://ms. Gender and Society. (n.).org/wiki/Sejarah_Melaka Page 47 of 57 . Dipetik daripada http://ms.d.org/wiki/Srivijaya 17. Dipetik daripada http://ms.wikipedia.org/wiki/Kesultanan_Johor 21. (n. Gender and Society. Gender and Society.org/wiki/Sejarah_Malaysia 13.d.). (n. (n.wikipedia. Gender and Society.).org/wiki/Langkasuka 16. (n.wikipedia. (n.d. Dipetik daripada http://ms.wikipedia. (n. (n.d.wikipedia.d.wikipedia.wikipedia.). (n.d. Gender and Society.). Dipetik daripada http://ms.d.org/wiki/Melaka 22.d.).org/wiki/Kesultanan_Melaka 20. Gender and Society.).org/wiki/Kedah_Tua 18.org/wiki/Gangga_Negara 15.

orang Bugis pula telah mengalahkan orang Minangkabau.AB 1716. Raja Kecil telah dapat menyerang dan mengalahkan orang Bugis dalam dua pertempuran iaitu pada tahun 1725 dan 1727 Masihi. Akan tetapi mengikut Tuhfat al-Nafis. Andaya. Andaya. 1982:57).1669 Masihi). Pada tahun 1728 Masihi. Page 48 of 57 . 1987:156-157). Gabenor Melaka) 2. 5.yang belot itu bukannya Bendahara tetapi Laksamana (V. 4.Tavares yang telah melihat sendiri kejadian itu menunjukkan bahawa Bendahara telah belot semasa pasukan Raja Kecil menyerang Pancor (L. 1987:341). Gambaran kesibukan pelabuhan riau digambarkan melalui kata-kata seorang Gabenor Melaka.Arung Palakka yang dibantu oleh Belanda (L. Melalui Surat-surat Kew. 1984:32). Nor(ed).Y. Di samping itu mereka juga telah meninggalkan tanah air mereka untuk mengelakkan penindasan daripada pemerintah kerajaan Bone. Laporan daripada seorang kapten kapal bangsa Portugis. KA 1760.Matheson (ed). 3.Laporan oleh Syah Bandar Cornelis Hasselaer Melaka tentang temuramahnya dengan seorang peniaga bebas Belanda bernama Frans Harbier mengenai peristiwa-peristiwa di Kedah. Orang bugis ini telah keluar dari tanah air mereka kerana keadaan huru-hara yang timbul akibat daripada kekalahan kerajaan Gowa di tangan Belanda (1667. Prince of Orange. “Bilangan kapal yang belayar ke Riau begitu banyak sehingga sungai itu sukar untuk dilalui kerana terlalu banyak kapal dagang…”(Gabenor Thomas Slicher. 6.117-18.Y. fol. April 1715. Kisah Bendahara belot itu mengikut Salasilah Melayu dan Bugis merupakan satu fitnah sahaja (Mohd Yusof Md.Lain-lain Rujukan 1. pemerintah Belanda yang lari ke England telah memberi kuasa kepada pihak Inggeris mentadbir wilayah takluknya di timur kerana ketika itu Belanda telah ditakluki oleh tentera Napoleon dari Perancis.

Lampiran Page 49 of 57 .

Kawasan litupan Tanah Melayu (Malaysia. Singapore dan Indonesia) Page 50 of 57 .

Bekas tanah jajahan Kerajaan Majapahit Page 51 of 57 .

Paramesawara melarikan diri ke Semenanjung Tanah Melayu untuk mendirikan penempatan baru. Pada tahun 1324. selepas kejatuhan Empayar Srivijaya di Palembang pada abad ke-14. keluarga diraja Srivijaya yang terselamat telah melarikan diri ke pulau-pulau sekitarnya yang masih setia kepada Srivijaya. baginda dikatakan singgah di Sening Ujung (nama lama Sungai Ujong) sebelum sampai ke sebuah kampung nelayan di muara Sungai Bertam (nama lama Sungai Melaka). pada tahun 1401. Page 52 of 57 . seorang putera Srivijaya bernama Sang Nila Utama menawan Temasek dan membunuh gabenor yang dilantik kerajaan Ayuthaya. 1400-1414 Gelaran: Putera Sriwijaya Lahir: 1344 Mangkat: 1414 Pendahulu: Paduka Seri Rana Wira Kerma. Di sinilah baginda mendirikan ibu kota baru untuk negerinya dan menamakannya Melaka. Paduka Sri Pekerma Wira Diraja (1372 – 1386) dan cucunya.Biodata Parameswara Pemerintahan: Kesultanan Melaka: c. Menurut Sejarah Melayu. Raja Temasek Pengganti: Megat Iskandar Shah Kerabat diraja: Kerabat Diraja Melaka. Di tengah perjalanannya.1399). Batara Sri Tri Buana bermaksud "Yang Dipertuan kepada tiga dunia" melambangkan kekuasaannya ke atas Palembang. Sang Rajuna Tapa. Dharmaraja menaiki takhta kerajaan Singapura dengan gelaran Paduka Sri Maharaja Parameswara. baginda telah melarikan diri dari Singapura selepas serangan tentera Majapahit yang berkomplot dengan Bendahara yang belot. Baginda secara rasmi bergelar Sang Utama Parameswara Batara Sri Tri Buana. Bagaimanapun. Di Muar. Baginda kemudiannya mengasaskan kerajaan Singapura lama. Paduka Seri Rana Wira Kerma (1386 . cicit Sang Nila Utama. Pada tahun 1399. Sriwijaya Ayahanda: Paduka Seri Rana Wira Kerma Parameswara (1344-1414) merupakan seorang Raja Temasek yang berketurunan diraja Srivijaya yang menubuhkan kerajaan Melaka pada 1402. Bintan dan Temasek. Parameswara dikatakan berhasrat mendirikan negeri barunya samada di Biawak Busuk atau Kota Buruk. Temagi. Baginda mangkat pada tahun 1372 dan digantikan oleh anaknya. Bagaimanapun. Baginda terus memerintah selama 48 tahun dan kekuasaannya diiktiraf oleh satu utusan dari Maharaja China pada tahun 1366. setelah mendapati Muar tidak sesuai baginda membatalkan hasratnya dan meneruskan perjalanan ke utara.

Parameswara Sultan Iskandar Syah Sultan Muhammad Syah Sultan Abu Syahid Sultan Muzaffar Syah Sultan Mansur Syah Sultan Alauddin Riayat Syah Sultan Mahmud Syah Sultan Ahmad Syah 1400-1414 1414-1424 1424-1444 1444-1445 1445-1458 1458-1477 1477-1488 1488-1510 1510-1513 Senarai pemerintah Kesultanan Melayu Melaka Sultan Pembesar Empat Pembesar Lapan Pembesar Enam Belas Pembesar Tiga Puluh Dua Susunan jawatan dalam Sistem Pembesar Empat Lipatan Page 53 of 57 .

Istana Melaka dalam zaman Kesultanan Melayu Melaka Gambaran Melaka sebagai pusat perdagangan dunia Page 54 of 57 .

dan juga benua Afrika. Cheng He telah menjadi salah satu pembantu utama putera Yan. Dalam tempoh 20 tahun. nama Arab: ‫ حجي محمود شمس‬Haji Mahmud Shams) ialah ّ pelaut dan pengembara China yang paling terkenal dalam catatan 4000-tahun China. beliau kemudian dilantik untuk mengetuai salah satu angkatan tentera laut yang paling kuat di dunia ketika itu. Cheng Ho merupakan orang Cina berketurunan Asia Tengah. beliau mengetuai armada China sebanyak tujuh kali ke tiga puluh buah negara di serata alam Melayu. serta juga ahli strategi utama dalam pemberontakan yang menyebabkan Zhu Di (dengan gelaran Maharaja Yongle yang secara harfiah bermaksud "Maharaja Kebahagiaan Abadi") menjadi maharaja Dinasti Ming yang ketiga pada tahun 1402. Asia Selatan. Ini disebabkan Cheng He merupakan seorang laksamana dan pegawai. beliau dilatih menjadi sidasida empayar dan ditugaskan ke istana Zhu Di. tetapi tidak membawa kepada perdagangan yang besar.1435. Dikembiri. Dilahirkan dengan nama Ma He di Yunnan. bukannya pedagang. termasuk: • Asia Tenggara • Sumatra • Pulau Jawa • Sri Lanka • India • Parsi • Teluk Parsi • Semenanjung Arab dan • Laut Merah jauh ke utara sehingga ke Mesir Biodata Alfonso de Albuquerque Page 55 of 57 . Dinamai semula sebagai Zheng oleh Maharaja selepas kemenangannya dalam pertempuran di Zenglunba yang terletak berhampiran dengan Beijing.Biodata Laksamana Cheng Ho Cheng Ho (1371 . sebuah provinsi Mongol ketika itu yang terletak beberapa minggu perjalanannya dari pelabuhan terdekat. beliau ditangkap oleh tentera Cina yang menggulingkan Dinasti Mongol pada tahun 1382. Misinya membuktikan kehebatan dan keupayaan pengurusan dan teknologi. hampir satu abad sebelum Christopher Columbus tiba di Amerika. Dikenali juga sebagai Mah Sam Po. Pelayarannya telah dirakamkan dalam karya "Sidasida Sanbao ke Lautan Barat" atau "Zheng He ke Lautan Barat". "Lautan Barat" merujuk kepada tempat di Asia dan Afrika yang dilawati Laksamana Zheng He. putera Yan yang mahir berperang. Anak kepada seorang pegawai luar bandar. Timur Tengah.

sebelum kembali dengan bantuan tambahan pada November. Beliau juga merupakan tokoh yang menyebabkan keruntuhan Kesultanan Melaka pada 24 Ogos 1511. Daripada ibunya. Albuquerque dikaitkan kepada keluarga diraja Portugal melalui keturunan luar nikah. memegang jawatan yang penting di dalam istana. di mana panglima besar cedera parah. Ayahnya. Beliau turut mengarahkan pembunuhan semua penduduk Islam dalam usaha untuk mengurangkan perpecahan keagamaan dengan harapan ini akan memaksa penganut Hindu dan Muslim untuk bertukar ke agama kristian. Biodata Sultan Mahamud Shah Page 56 of 57 . beliau dilantik sebagai ketua pengiring raja (estribeiro-mor) kepada John II. Albuquerque pernah dikenali sebagai "Yang Agung". dan selepas kemangkatan maharaja itu. Satu serangan yang gagal ke atas Calicut (moden Kozhikode) pada Januari 1510. Gonçalo de Albuquerque. serta "Marikh Portugis" buat satu tempoh yang agak lama. mendapati dirinya tidak mampu memegang bandar takluk pertamanya. Albuquerque. Beliau kekal di bandar tersebut sehingga November 1511 dengan tujuan memperkukuhkan kedudukan Orang Portugis dari serangan balas orang-orang melayu. Herr von Vila Verde dos Francos. Pada kepulangannya. berhampiran dengan Lisbon. meninggalkannya pada Ogos. yang diitewaskannya pada 24 Ogos 1511 selepas pertempuran hebat sepanjang Julai. Dia kemudian mengsasarkan tenteranya kepada Kesultanan Melaka. Portugal. Dilahirkan di Alhandra. beliau kelihatan telah berkhidmat di Afrika buat satu tempoh.16 Disember 1515) adalah seorang Laksamana tentera laut Portugis yang terkenal dan yang telah membantu mengembangkan Empayar "penjajah" Portugal di Lautan Hindi. Leonor de Menezes.Alfonso de Albuquerque. Albuquerque menerima pendidikan dalam matematik dan bahasa Latin klasik di istana Afonso V dari Portugal. dan segera diikuti dangan pelaburan dan penaklukan Goa. Albuquerque merancang untuk menguasai dunia Islam dan mengawal rangkaian dagangan rempah ratus. Afonso de Albuquerque atau Afonso d'Albuquerque (1453 . dan yang kemudian membina Kota A Famosa untuk menyekat penentangan orang-orang Melayu. apabila beliau memperolehi milik mutlak.

sebuah armada laut Portugis yang besar dari India diketuai oleh Alfonso de Albuquerque kembali ke Melaka. Tun Mutahir dilantik menjadi Bendahara baru Melaka. Kemudiannya. Diego Lopez de Sequiera dengan 18 buah kapal dari Angkatan diRaja Portugal tiba di Melaka. Sumatera Pendahulu: Sultan Alauddin Riayat Shah Pengganti: Sultan Ahmad Shah Kerabat diraja: Kerabat Diraja Melaka Sultan Mahmud Shah (memerintah 1488-1528) merupakan Sultan Melaka ke-8 dan terakhir. Pemerintahan Sultan Mahmud Shah seorang raja yang cekap. Sultan Mahmud Shah yang masih muda mewarisi Melaka yang telah mencapai kemuncak kuasa dan merupakan pusat dagangan yang unggul di Asia Tenggara. Sultan Mahmud Shah menjadi ketua gabungan Melayu dan berkali-kali menyerang Melaka. Mujurlah pentadbiran Melaka pada ketika itu berada di tangan Bendahara Tun Perak yang bijaksana dan berkebolehan. Mereka merupakan orang Eropah pertama yang tiba di Asia Tenggara dan digelar "Benggali Putih" oleh orang tempatan. Baginda juga terkenal kerana ingin beristerikan Puteri Gunung Ledang. beliau terus menerima ufti dan kesetiaan dari kawasan-kawasan sekeliling yang diberinya sewaktu beliau masih menjadi Sultan Melaka. Batu Hampar. Baginda juga dikelilingi oleh pahlawan-pahlawan yang gagah seperti Hang Tuah. Portugal pada awal abad ke-16 sedang mengasaskan sebuah empayar luar negeri. akan tetapi beliau juga seorang mangsa keadaan. Selepas 10 hari mengepung. Pada 10 Ogos 1511.Pemerintahan: Kesultanan Melaka: 1488-1511 Mangkat: 1528 Kampar. Semasa baru mulamula menjadi sultan. Angkatan Portugis diserang dan 20 anak kapalnya ditahan. Sultan Mahmud Shah kemudiannya mengarahkan supaya orang-orang Portugis dihalau dari Melaka. Pada tahun 1488. selepas kematian ayahandanya. Pada tahun 1509. pihak Portugis berjaya menawan Kota Melaka pada 24 Ogos. Khoja Hassan dan Hang Nadim. Pada tahun 1525. Dengan ibu kotanya di pulau Bentan yang terletaknya berdekatan dengan Temasik (Singapura). Page 57 of 57 . disamping perselisihan faham. Selepas kematian Tun Perak pada tahun 1498. Albuquerque membuat beberapa permintaan membina markas Portugis di Melaka tetapi permintaannya ditolak oleh Sultan Mahmud Shah. Sultan Mahmud Shah berpindah ke selatan dan mengasaskan Kesultanan Johor sebagai pusat dagangan saingan kepada Melaka. Sultan Mahmud Shah terpaksa melarikan diri ke Bertam. Oleh kerana orang-orang Portugis membuat kacau di Melaka seperti mengusik gadis-gadis dan mencuri. Sultan Mahmud Shah dikenali kerana sikapnya yang kejam. Riau. Laksamana Hang Nadim berjaya mengepung Kota A Famosa sehingga pihak Portugis terpaksa membuat catuan makanan dari Goa. ialah anak Paduka Sri Sultan Alauddin Riayat Shah. Pagoh and seterusnya ke Pahang di pantai timur di mana beliau gagal dalam percubaannya mendapat pertolongan daripada negara China.