Pengenalan Laporan kumpulan kami bagi mata pelajaran UWS 10303 Kenegaraan dan Pembangunan Mutakhir Malaysia adalah

bertajuk sebagai ‘Warisan Kerajaan Tradisional’. Dalam laporan ini, kumpulan kami akan membincangkan tentang warisan kerajaan tradisional di Alam Melayu yang telah banyak memberi sumbangan kepada agama, bahasa, budaya, dan peradaban negara zaman sekarang. Isu yang akan difokuskan dalam laporan kami ini adalah perkembangan ketamadunan tradisional dengan merujuk kepada pengasasan Empayar Kesultanan Melayu Melaka dan Empayar Kesultanan Melayu Johor-Riau. Hal ini penting kerana ketamadunan tradisional tersebut berpengaruh besar ke atas pembangunan negara moden iaitu Malaysia pada kini.

Secara khususnya, objektif- objektif bagi laporan ini adalah seperti berikut:
i. ii.

mengenalpasti dengan lebih lanjut tentang penempatan alam Melayu mengenalpasti hubungkait antara perkembangan kerajaan tradisional dan pembinaan negara moden (Malaysia)

iii.

menilai keberkesanan sistem yang sedia ada dalam kerajaan tradisional yang telah dipraktikan dalam negara kini.

iv. v.

memahami dan memperoleh iktibar dan pedoman dari sejarah kerajaan tradisional memupuk semangat patriotism dalam diri dan setiap ahli kumpulan

Sesungguhnya, laporan ini diharapkan dapat memberi pengetahuan dan maklumat yang tersirat dalam pencapaian dan kegemilangan Alam Melayu kepada golongan ilmuwan, aktivis ekonomi serta masyarakat keseluruhannya bagi membantu melaksanakan strategi pembangunan dengan lebih berkesan. Kumpulan kami juga amat berharap hubungan dan semangat kerjasama antara ahli-ahli kumpulan dan juga pelajar-pelajar yang lain dapat dieratkan dan diperkuatkan lagi melalui pengalaman yang telah didedahkan kepada kami dalam laporan ini.

Page 1 of 57

Topik 3.1: Pengenalan Alam Melayu Alam Melayu dapat ditakrif sebagai kawasan geografi yang meliputi seluruh wilayah yang kaya dengan budaya Melayu-Polinesia.1 Istilah “Alam Melayu” juga boleh merujuk kepada pengaruh kebudayaan dan linguistik orang Melayu yang merangkumi kawasan-kawasan kepulauan yang kini menjadi unit-unit geopolitik seperti negara Indonesia, Malaysia, Filipina, Langkasuka (selatan Thailand), kelompok-kelompok di Kampuchea, Campa (Vietnam), Funan (Kemboja) serta Taiwan, namun ia tidak melibatkan daerah Papua New Guinea. Istilah “Melayu” yang dipakai di sini juga dipakai dalam pengertian yang luas dan menggambarkan keserumpunan bahasa dan bangsa yang dikenali dengan pelbagai nama, iaitu Melayu, Melayu-Indonesia, Melayu-Polinesia, Nusantara dan Austronesia.2 Ilmu arkeologi, linguistik sejarawi dan antropologi membuktikan ketamadunan Alam Melayu dan jati dirinya telah berlaku selama lebih dari 5000 tahun dari zaman Neolitik. Kelompok manusia Mongoloid selatan, khususnya Malayo-Polinesia atau Austronesia, yang menguasai rantau kepulauan Asia Tenggara ini telah bermastautin ‘alam Melayu’. Terdapat pelbagai teori yang dapat mengesahkan kewujudan alam Melayu: i. Teori dari India: Terjumpanya makam Sultan Malik al-Salleh, pemerintah Pasai yang disebut dalam Sejarah Melayu dan Hikayat Raja-raja Pasai sebagai pemerintah pertama di Kepulauan Melayu telah mengukuhkan teori Islam yang hanya tersebar di rantau Melayu sekitar abad ke-13M. Selain itu, catatan Marco Polo dan Ibn Batutah yang pernah melawati Alam Melayu sekitar abad ke13 dan 14 M telah mengukuhkan bukti kemunculan nusantara ini.1 dan membina sistem kemasyarakatan, kenegaraan serta ekonomi pertanian dan perdagangan yang mentakrifkan nama serta jati diri kepada alam ini sebagai

Page 2 of 57

1 P. Lunde, “The Indian Ocean and Global Trade,” Saudi Aramco World, Julai / Ogos 2005 2 D.G.E. Hall 1955. History of Southeast Asia;B. Harisson 1963; Pearl, B.R. 1963. An Introduction to The History of Southeast Asia; Prof. Dr. Slametmulyana 1975. Asal Bangsa dan Bahasa Nusantara.

ii.

Teori dari China Terdapat bukti dari batu nisan Syeikh Abdul Qadir di Langgar, Kedah, batu bersurat Phanrang di Kemboja, batu nisan Pahang dan batu bersurat Terengganu 1303M. Pengaruh China juga dapat dibuktikan dengan bentuk kubah masjid di Melaka dan Jawa yang menyerupai Pagoda.3

iii.

Teori dari Arab Penggunaan tulisan jawi yang meluas di Alam Melayu di mana huruf jawi sama dengan huruf Arab dan Cuma berlaku penambahan seperti ga dan cha ialah pengaruh dari Parsi. Selain itu, terdapat Syed dan Syarifah yang merupakan keturunan Arab di Tanah Melayu. Bukti catatan sejarah pengislaman raja-raja di Alam Melayu dilakukan oleh pendakwah dari Timur Tengah, contohnya Maharaja Drebar II yang memerintah Kedah pada 1136M telah memeluk Islam dari S.Abdullah bin S. Ahmad dari Yaman dengan memakai nama baru iaitu Sultan Muzafar Syah. Begitu juga dengan Parameswara yang pula memeluk Islam dari Sheikh Abdul Aziz dari Jeddah dan menukar nama kepada Sultan Muhammad Syah.3

Daripada segala gambaran di atas, jelasnya bahawa Alam Melayu mempunyai keistimewaan yang boleh dicontohi oleh rakyat negara kini. Sejarah, kebudayaan dan tamadun Melayu di Alam Melayu ini juga memainkan peranan penting sebagai daya penggerak untuk memperteguh pencapaian dan kemajuan Malaysia pada abad ke-21 ini. Oleh sedemikian, warisan kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka, Johor-Riau dan Kedah Lama dan kerajaan tradisional lain serta sumbangan kerajaan tradisional tersebut ke atas pembentukan negara moden kini akan dibincangkan dalam laporan yang seterusnya.

Page 3 of 57

3

P. Lunde, “The Indian Ocean and Global Trade,” Saudi Aramco World, Julai / Ogos 2005

Topik 3.2: Petempatan dan Kerajaan Awal di Alam Melayu Kerajaan awal di Asia tenggara boleh dibahagikan kepada dua bentuk kerajaan iaitu Kerajaan Agraria dan Kerajaan Maritim. Kerajaan Agraria didefinisikan sebagai sebuah kerajaan yang berasaskan pertanian. Ia berkembang di lembah sungai dan perkembangannya berkait rapat dengan keluaran hasil pertanian kerana mempunyai teknologi pertanian. Ciri-ciri lain yang terdapat dalam Kerajaan Agraria ialah kemahiran membina empangan dan saliran untuk tujuan kegiatan pertanian dan sistem pengaliran dikawal oleh pemerintah. Beberapa contoh kerajaan awal yang berkerajaan agraria ialah Kerajaan Funan, Kerajaan Angkor dan Kerajaan Dvaravati.4,5 Kerajaan Maritim ialah kerajaan yang berasaskan kegiatan perdagangan laut dan menjalankan kegiatan perdagangan. Kerajaan Maritim lazimnya berkembang di persisiran pantai dan muara sungai. Laut dan sungai menjadi laluan utama Kerajaan Maritim. Aktiviti utama Kerajaan Maritim adalah membina kapal dan menjalankan aktiviti perikanan. Pelabuhan amat penting bagi Kerajaan Maritim. Pelabuhan merupakan pusat perdagangan, pusat jual-beli, tempat menyimpan barang dagangan dan tempat persinggahan pelayar dan juragan. Pelabuhan membenarkan kedatangan para pedagang dari merata tempat. Ini juga menyebabkan Kerajaan Maritim berfungsi sebagai orang tengah untuk tempat pengumpulan dan pengedaran barangan mentah. Masyarakat Maritim mahir dalam membaiki kapal dan ilmu pelayaran. Contoh kerajaan awal yang berkerajaan Maritim ialah Kerajaan Srivijaya, Kerajaan Champa, Kerajaan Chih Tu, Kerajaan Kedah Tua, Kerajaan Majapahit dan Kerajaan Funan.4,6 Kerajaan awal di Malaysia merupakan Kerajaan Maritim dan melakukan aktiviti pelabuhan, perikanan dan pedagangan sejak awal lagi. Sejak dahulu lagi sebelum Malaysia dipersempadankan, Malaysia terletak di tanah Melayu yang mempunyai zaman prasejarah yang panjang dan berkembang secara perlahan-lahan menjadi Kerajaan Pemerintahan Beraja sebelum bertransformasi menjadi Kerajaan Melayu Islam Bersultan.7

Page 4 of 57

4 Norazita Md Nor. (2011). Tamadun Awal Asia Tenggara – Kerajaan Agraria dan Kerajaan Maritim. Dipetik daripada http://mindazeta.blogspot.com/2011/03/tamadun-awal-asia-tenggara-kerajaan.html 5 Gender and Society. (n.d.). Dipetik daripada http://ms.wikipedia.org/wiki/Kerajaan_agraria 6 Gender and Society. (n.d.). Dipetik daripada http://ms.wikipedia.org/wiki/Kerajaan_maritim 7 Gender and Society. (n.d.). Dipetik daripada http://ms.wikipedia.org/wiki/Sejarah_Malaysia

Sejarah Petempatan dan Kerajaan Awal di Malaysia (Asia Tenggara) 1. Prasejarah Malaysia (40,000 – 2,000 SM) – Zaman Prasejarah Malaysia dapat dijejaki seawal 200,000 tahun yang lalu berikutan penemuan alatan-alatan yang diperbuat daripada batu dan dijumpai di tapak arkeologi Kota Tampan, Lenggong. Rangka manusia terawal, Perak Man yang berusia 11,000 tahun juga turut dijumpai di Lenggong. Terdapat kawasan pembuatan peralatanperalatan batu yang tidak terganggu yang dibuat menggunakan andas dan tukul-tukul batu. Di Gua Niah, Sarawak, terdapat bukti-bukti wujudnya penempatan manusia tertua di Malaysia yang berusia 40,000 tahun dahulu. Salah satu bukti yang terkenal ialah lukisan-lukisan Gua Tambun.8 Pengakhiran Zaman Prasejarah di Malaysia memulakan era baru yang berkerajaan Pemerintahan Beraja. Pemerintahan ini dapat didefiniskan sebagai institusi yang menggubal dasar dan peraturan serta melaksanakan keputusan-keputusan yang berkaitian dengan kepentingan awam. Terdapat pelbagai bentuk sistem kerajaan dan pemerintahan beraja yang muncul dalam kerajaan awal di Malaysia bertujuan untuk mengurus serta mentadbir hal-hal masyarakat dan menegakkan undangundang dan perpaduan masyarakat. Alam Melayu di linkungan Malaysia kini yang mengamalkan sistem Kerajaan Pemerintahan Beraja adalah seperti Gangga Negara, Langkasuka, Pan Pan, Srivijaya, Kedah Tua, Majapahit dan Kesultanan Melaka sehinggalah Kesultanan Johor. Kerajaan-kerajaan awal di Alam Melayu mengamalkan pemerintahan beraja sebelum abad ke-15M. Sistem beraja yang diamalkan merupakan gabungan sistem tempatan dan pengaruh agama Hindu serta Buddha. Raja yang berfungsi sebagai pemerintah mempunyai beberapa ciri yang unik membenarkan mereka mentadbir dan mengurus kerajaan mereka. Antara cirinya ialah raja sebagai simbol kosmos. Raja di alam Melayu sebelum abad ke-15M adalah berasaskan konsep kosmologi dan merupakan jelmaan dewa Shiva, Vishnu dan Buddha serta mempunyai kuasa suci dan berdaulat. Selain itu, raja juga berkuasa mutlak. Kuasa ini menjadikan raja autoriti tertinggi dalam pemerintahan negara. Kuasa raja melebihi undang-undang dan hukuman yang ditangannya. Raja juga mempunyai kuasa untuk mengampun segala kesalahan mahupun kesalahan sendiri.9 Di samping itu, raja juga berfungsi sebagai ketua dalam semua bidang: sebagai panglima tentera, ketua hakim,

Page 5 of 57

Gangga Negara (abad ke-2 – 11) . Tidak banyak yang diketahui tentang kerajaan ini. Pemerintahan Beraja Alam Melayu.com/pemerintahan-beraja-alam-melayu/ 2.10 3. Adalah dipercayai yang Langkawi mendapat namanya daripada perkataan Langkasuka. Raja merupakan ketua tertinggi dengan bantuan golongan bangsawan dan golongan kerabat diraja. dan kemudian berpindah ke Pattani. India Selatan. Langkasuka (abad ke-2 – 14) .Langkasuka ialah sebuah kerajaan Hindu Melayu silam yang terletak di Semenanjung Malaysia. Penyelidik percaya bahawa kerajaan ini berpusat di Beruas dan ia runtuh selepas serangan oleh Raja Rajendra Chola I dari Coromandel. (2008). Sebuah lagi sejarah Melayu. Dipetik daripada http://fastnote. (n. memeluki agama Islam dan berhijrah ke Tanah Melayu di mana dia telah mengasas Kesultanan Melaka.ketua agama. Dipetik daripada http://ms.wikipedia. Semenanjung Malaysia dan Filipina.11 4. Agama Islam memasuki Sumatra menerusi Aceh yang telah disebarkan menerusi perhubungan dengan pedagang Arab dan India.9 8 Gender and Society.). Dinding dan Manjung masa kini dalam negeri Perak. Pan Pan (abad ke-3 – 5) . Lagenda orang Melayu mendakwa bahawa Langkasuka diasaskan di Kedah.12 5.wordpress. Pada tahun 1414.Gangga Negara dipercayai merupakan kerajaan Melayu Hindu yang hilang dan ada disebut dalam Sejarah Melayu yang kini merangkumi Beruas.Pan Pan ialah sebuah kerajaan Hindu kecil yang dipercayai wujud pada kurun ketiga sehingga ketujuh masihi dan terletak di suatu kawasan di Kelantan atau Terengganu. Gangga Negara mungkin telah diasaskan oleh anak Merong Mahawangsa. Kerajaan ini bersama-sama dengan Kerajaan Kedah Tua berkemungkinan merupakan kerajaan yang terawal sekali di Tanah Melayu. Hikayat Merong Mahawangsa yang dikenali sebagai Hikayat Kedah.d. Sumber-sumber sejarah tidak banyak tetapi mengikut satu rekod sejarah Dinasti Liang China (500 M) merujuk kerajaan itu sebagai "Langgasu" yang diasaskan pada kurun pertama masihi. antara 1025 dan 1026. ketua eksekutif dan sebagainya. yang dikatakan sebagai keturunan Iskandar Agung or atau keluarga diraja Khmer tidak lewat dari abad ke-2. Malaysia. Parameswara. Pengaruhnya amat besar di atas Indonesia. Mengikut satu sumber. Malaysia dengan Raja Gangga Shah Johan sebagai salah seorang rajanya.13 Page 6 of 57 . putera terakhir Srivijaya. Raja Ganjil Sarjuna dari Kedah.org/wiki/Prasejarah_Malaysia 9 Jumali. Adalah juga dipercayai bahawa kerajaan ini ditakluk oleh empayar yang lebih besar iaitu Srivijaya. Srivijaya (abad ke-3 – 1400) -Kerajaan Srivijaya berpusat di daerah yang sekarang dikenali sebagai Palembang di Sumatra. kerajaan ini diasaskan pada kurun ke-2 masihi.

Dipetik daripada http://ms.wikipedia. (n.org/wiki/Srivijaya 6.org/wiki/Langkasuka Gender and Society. Bali.). Kerajaan ini pernah menguasai pulau Jawa. pengaruh Hindu-Buddha ini boleh dibuktikan melalui peninggalan candi yang terletak di Lembah Bujang.10 11 12 13 Gender and Society. Dipetik daripada http://ms.d. Kedah Tua dipengaruhi oleh agama Buddha dan seterusnya diikuti oleh agama Hindu.Majapahit adalah sebuah kerajaan yang pernah ditubuhkan sekitar tahun 1293 hingga 1500 M dan berpusat di Pulau Jawa timur.Kerajaan Kedah Tua diasaskan pada abad ke-5.wikipedia.). Majapahit (1293 – 1500) . Pada peringkat awal.d. (n.d.org/wiki/Gangga_Negara Gender and Society. Sulawesi/Celebes.wikipedia.14 7. dan banyak wilayah lain di Nusantara termasuk negeri-negeri di semenanjung Malaysia. (n. 15 Gambar 1 Gambar 1 di atas menunjukkan bekas tanah jajahan bagi Kerajaan Majapahit Page 7 of 57 .wikipedia. Dipetik daripada http://ms.). Madura.d. Sungai Mas merupakan pelabuhan utama tetapi kemudian dipindah ke Lembah Bujang. Dipetik daripada http://ms.org/wiki/Langkasuka Gender and Society.). Kedah Tua (abad ke-5 ) . (n. Borneo. Sumatera.

). Muar. (n. Pulau Tinggi dan pulaupulau lain di pantai timur semenanjung Tanah Melayu serta Kepulauan Karimun. Kesultanan Johor (1528 – sekarang) . Batu Pahat. anakanda Sultan Mahmud Shah pada tahun 1528 dimana wilayah jajahan yang diperintah oleh kerajaan ini ialah Johor. Pada awalnya Melaka bukanlah sebuah kerajaan yang beragama Islam. Lingga. Kampar dan Siak di Sumatera. Agama Islam dijadikan sebagai agama rasmi Kesultanan Melayu Melaka oleh Sultan Muzaffar Shah. seorang putera Srivijaya beragama Hindu yang berasal dari Palembang di antara tahun 1400 hingga tahun 1403.3 bagi laporan ini. Bulang. Hal ini berubah pada tahun 1414 apabila Parameswara berkahwin dengan puteri dari Pasai.).Kesultanan Melayu Melaka diasaskan oleh Parameswara. Dipetik daripada http://ms. Pemerintahan Kesultanan Melayu Melaka berterusan selama lebih kurang satu abad sehingga tewas di tangan armada Portugis pimpinan Alfonso de Albuquerque pada 24 Ogos 1511. kawasan itu menjadi wilayah tanggungan Empayar Majapahit sehingga pemerintahan Kesultanan Melaka (14001511) di mana negeri Johor menjadi pula salah sebuah jajahan pemerintahannya. melarikan diri ke Pahang dan kemudiannya ke Bentan di Johor.Sejarah Johor sudah pun bermula pada tahun 800 M sebagai suatu petempatan perdagangan yang penting.wikipedia.16 Perkara-perkara dan maklumatmaklumat yang lebih terperinci berkaitan dengan Kesultanan Melayu Melaka akan dibincangkan dengan lebih lanjut dalam bahagian topik 3. Bintan. Kota Baru. Pada tahun 1511.d.wikipedia.org/wiki/Empayar_Majapahit 8. Semasa abad ke-14.17 Page 8 of 57 . Melaka dikuasai oleh pihak Portugis dan Sultan Mahmud Shah.org/wiki/Kedah_Tua 15 Gender and Society. Dipetik daripada http://ms.Singapura. Sultan Melaka ketika itu. Kesultanan Johor ditubuhkan oleh Sultan Alauddin Riayat Shah. Riau wilayah yang terbentang dari sungai Klang hingga ke Linggi danTanjung Tuan.d. Bungaran. (n. 9. Sultan Mahmud Shah merupakan sultan yang terakhir Kesultanan Melayu Melaka. Kesultanan Melaka (1402 – 1500) .14 Gender and Society.

Dipetik daripada http://ms. seorang penerus raja Srivijaya. Parameswara bertindak membunuh Temagi dan seterusnya menguasia Temasek selama lima tahun.18 Sejarah Melaka bermula dengan pengasasan Kesultanan Melaka oleh Parameswara. Penduduk asal kampung tersebut terdiri daripada Orang Laut.21 Page 9 of 57 . Temasek pernah menjadi naungan Srivijaya. Temagi ialah seorang wakil kerajaan Siam dan beliau telah menyambut Parameswara dengan baik. Dipetik daripada http://ms. Parameswara dan pengikutnya menuju ke utara melalui Sening Hujung dan Bertam. Parameswara berpandangan bahawa Temasek boleh berkembang maju kerana kedudukannya yang strategik. Walau bagaimanapun.d. (n. Muara sungainya sangat dalam dan terlindung daripada tiupan angin monsun. Orang Melayu dan Orang Asli dan pekerjaan utama mereka ialah nelayan.16 Gender and Society. Penguasaan Majapahit ditentang oleh Parameswara dan baginda berusaha membebaskan Palembang daripada Kerajaan Majapahit.19 Parameswara merupakan turunan ketiga dari Sri Maharaja Sang Utama Parameswara Batara Sri Tri Buana (Sang Nila Utama).19 Selepas kejatuhan kerajaan Srivijaya yang berpusat di Palembang. Akhirnya mereka tiba di sebuah perkampungan nelayan yang penuh dengan pohon api-api dan pokok bakau di persisiran pantai.org/wiki/Kesultanan_Melaka 17 Gender and Society. Parameswara bersama-sama dengan pengikutnya telah berundur ke Temasek.3: Pengasasan Kerajaan Kesultanan Melayu di Melaka Melaka adalah sebuah negeri yang terletak di barat Semenanjung Malaysia dan bersempadankan Negeri Sembilan di utara. muncul pula kerajaan Majapahit yang bertindak mengambilalih pucuk pemerintahan kerajaan Srivijaya dan kerajaan ini telah berjaya menguasai kawasankawasan Srivijaya termasuk Palembang dan Temasek.21 Di Muar. Parameswara telah bertemu dengan pemerintah Temasek pada masa tersebut iaitu Temagi.d. Baginda berusaha memulihkan semula kemilangan kerajaan Srivijaya. Parameswara telah menuntut hak pertuanannya. seorang bangsawan Srivijaya dari Palembang.wikipedia. Johor di tenggara dan Selat Melaka di barat. Oleh itu. Namun. pada tahun antara 1400 hingga 1403. raja Majapahit bertindak segera dengan menyerang Palembang.). Parameswara masih berasa tidak selamat untuk mendirikan kerajaan.wikipedia.20 Di situ. Siam akhirnya bertindak menyerang Parameswara dan baginda terpaksa berundur sekali lagi ke Muar untuk mencari perlindungan.).org/wiki/Kesultanan_Johor Topik 3. Pada tahun 1400. (n. Parameswara akhirnya membuat keputusan untuk menetap di kampung tersebut dan mendirikan kotanya.

Nama Melaka juga ada disebut dalam 'Syair Jawa' bertarikh 1324.22 Menurut cerita sewaktu Parameswara sedang memburu. semasa Parameswara sampai ke Muar. Menurut cerita. nama Melaka dikatakan berasal daripada perkataan 'Malaya' yang bermaksud 'tempat perlindungan'. Mengikut kepercayaan orang Melayu pada zaman itu.org/wiki/Melaka 19 Gender and Society.23 Selain itu. (2009). oleh itu baiklah tempat ini dipanggil 'Malaya' kerana tempat ini tempat perlindungan kita". nama Melaka telah lama wujud iaitu daripada nama kesultanan yang diasaskan oleh Parameswara atau Sultan Iskandar Syah.blogspot. Baginda terpegun dengan peristiwa ganjil itu lantas berpendapat bahawa tempat itu sangat sesuai untuk dijadikan tapak negeri. Dipetik daripada http://lucky100star. Page 10 of 57 .wikipedia.d.18 Gender and Society.).com/2009/02/pengasasan-kesultanan-melayu-melaka.22 Dalam buku 'Suma Oriental'. didapati sudah ada penempatan orang Melayu asli dan orang Laut. Baginda memerintahkan supaya sebuah negeri dibuka dan negeri itu dinamakan Melaka. cerita yang diterima umum ialah cerita yang mengaitkan nama itu dengan sebatang pokok yang disebut pokok Melaka. (n. (n.wikipedia. (n.seseorang yang melarikan diri itu dipanggil 'Melayo'. tiba-tiba seekor pelanduk putih dengan gagahnya menendang anjing baginda hingga jatuh ke laut. penulis sejarah pada tahun 1551 mengatakan bahawa Parameswara melarikan diri ke Melaka.html 21 Zahari Rusdi.d.org/wiki/Sejarah_Melaka 20 Gender and Society. kejadian ganjil seumpama itu melambangkan permulaan suatu pekerjaan yang akan menghasilkan kejayaan. Sejarah Tingkatan Satu – Pengasasan Kerajaan Kesultanan Melayu Melaka.com/2009/01/pengasasan-kerajaan-kesultanan-melayu.blogspot. mengambil sempena nama pokok tempat baginda sedang berteduh ketika berlakunya peristiwa ganjil itu. Nama Melaka pertama kali dikesan penggunaannya adalah pada abad ke-14. Selain itu. Daripada catatan pedagang Cina yang datang ke Melaka.html Asal-usul Nama Melaka Menurut catatan sejarah. sudah ada tempat dagangan bernama Melaka. sempena namanya sebagai pusat menjual ikan masin.d. Baginda mendapati di muara sungai itu ada sebuah perkampungan nelayan di mana penduduknya melakukan kerja membuat ikan masin untuk dijual kepada pedagang-pedagang yang datang dari luar. Dipetik daripada http://ms. Dipetik daripada http://sejarahtingkatansatu. Tempat itu dikenali sebagai 'Malagas' atau 'Mulagas'. Terdapat pelbagai cerita tentang bagaimana Melaka mendapat namanya. "kamu semua tahu dalam bahasa kita.). Dipetik daripada http://ms. ada pendapat yang mengatakan bahawa Melaka berasal dari perkataan 'Malagas'. Menurut Gasper Correa. Walaubagaimanapun. sekumpulan Orang Selat telah bertemu dangan baginda dan memohon supaya baginda merajai mereka di suatu tempat yang lebih sesuai iaitu di Bertam lalu Parameswara bertitah kepada mereka.).

Pedagang-pedagang dari Negara India dan China menjadikan Melaka tempat persinggahan bagi mendapatkan bekalan makanan dan minuman. iaitu pusat membeli dan menjual barang dagangan. pelabuhan Melaka juga terletak berhampiran dengan kawasan pengeluaran bijih timah dan rempah ratus. Parameswara menjalin hubungan persahabatan dengan Negara China. Di samping itu. (n.bahan ini merupakan bahan dagangan yang amat penting pada zaman itu. Kegemilangan Melaka banyak bergantung kepada faktor lokasinya yang strategik.com/doc/46101418/ASAL-USUL-MELAKA Perkembangan Empayar Melaka Bermula dari sebuah perkampungan nelayan yang kecil. Pelabuhan Melaka terletak pada laluan perdagangan antara negara India dan China. Bagi menjamin keselamatan negeri Melaka. Untuk menjamin keselamatan Melaka.22 22 Gender and Society. Dipetik daripada http://www. Ini memudahkan baginda mengawasi kegiatan perdagangan di Selat Melaka.). Pada abad ke 15. Parameswara telah menjadikan Melaka sebagai pelabuhan entrepot.d. Ia menjadi tumpuan dan minat pedagang-pedagang dari timur dan barat. Dipetik daripada http://www. Melaka merupakan sebuah pelabuhan semula jadi yang terselamat dari ancaman angin Monsun Timur Laut dan angin Monsun Barat Daya.). (n.my/tyt_portal/tyt_portal/bm/akhbar/akhbar6. Terdapat beberapa faktor yang menjadikan Melaka muncul sebagai pusat perdagangan yang paling penting di Asia Tenggara iaitu.html 23 Shukye Lisa Yip. Melaka muncul sebagai sebuah pusat perdagangan yang terkenal di gugusan Kepulauan Melayu. Parameswara telah menghantar ufti tahunan ke Siam. penggunaan Bahasa Melayu sebagai bahasa pengantaraan. Selain dari Kerajaan Siam. pelaksanaan sistem cukai yang teratur iaitu sistem cukai berkeutamaan. Bagi mengelakkan serangan Siam terhadap Melaka. Bahan. Asal Usul Melaka. Parameswara membina kediaman baginda di atas bukit yang berdekatan dengan muara Sungai Bertam. Parameswara telah mengambil langkah menjalinkan persahabatan dengan kuasa-kuasa luar seperti Kerajaan Siam.kedudukan geografinya yang strategik iaitu di Selat Melaka menyebabkannya menjadi pusat tumpuan pedagang dari luar yang singgah di Melaka. Baginda juga menubuhkan sebuah angkatan laut yang terdiri daripada orang-orang laut untuk mengawasi keselamatan para pedagang yang singgah di Melaka.d.perpustam. Langkahlangkah ini menjadikan Kerajaan Melaka sebagai pusat perdagangan yang semakin makmur.scribd. perairan yang dalam dan sesuai bagi kemudahan berlabuh untuk kapalkapal besar. perluasan Page 11 of 57 . pentadbiran yang cekap dan tersusun. Melaka muncul sebagai sebuah pusat perdagangan antarabangsa. pelaksanaan undang-undang yang kemas iaitu Undang-undang Laut Melaka dan Hukum Kanun Melaka. Kemampuan Melaka menjadi sebuah pelabuhan yang penting di dunia pada zaman ini berdasarkan kepada beberapa faktor iaitu kedudukan yang strategik.gov.

Hal ini bermaksud kedudukan. Asal Usul Melaka. raja merupakan individu penting dan menduduki kedudukan tertinggi di dalam hierarki pemerintahan Melaka. dan penggunaan matawang dalam hal ehwal perdagangan. Page 12 of 57 . Kedudukan raja/sultan sebagai pemerintah Melaka diperkuatkan lagi dengan beberapa konsep yang digunapakai iaitu taat setia. apabila Islam telah tersebar ke Melaka dan raja memeluk Islam. raja/sultan juga merupakan ketua angkatan tentera. Bagi mereka yang tidak berbuat demikian adalah dianggap menderhaka dan akan dikenakan tulah (pembalasan).24 24 Shukye Lisa Yip. (n. Setiap rakyat harus tunduk dan patuh bagi menunjukkan taat setia kepada kepimpinan raja/sultan yang berdaulat (berkuasa). raja/sultan juga bertindak sebagai ketua kehakiman dan mempunyai daulat dan kesaktian untuk mengukuhkan kedudukan raja seperti Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka yang diketuai oleh sultan.). Hal ini disebabkan oleh konsep sultan yang bertepatan dengan tuntutan bahawa setiap individu adalah khalifah Allah dan setiap individu itu juga merupakan hamba Allah.25 Selain itu. Rajah 1 di bawah menunjukkan senarai pemerintah Empayar Kesultanan Melayu Melaka dari Parameswara sehingga Sultan Ahmad Syah. Dipetik daripada http://www.d. hak dan segala keputusan yang dibuat oleh raja adalah tidak boleh dipersoalkan. Selain itu. tulah dan nobat. Kedudukan raja mempunyai pengaruh Hinduisme kerana raja dianggap sebagai anak tuhan di muka bumi. Namun. derhaka.com/doc/46101418/ASAL-USUL-MELAKA Melaka Sebagai Pusat Pentadbiran Dari segi struktur.Empayar Melaka meningkatkan lagi kemajuan perdagangan.25 Parameswara Sultan Iskandar Syah Sultan Muhammad Syah Sultan Abu Syahid Sultan Muzaffar Syah Sultan Mansur Syah Sultan Alauddin Riayat Syah Sultan Mahmud Syah Sultan Ahmad Syah Rajah 1 25 1400-1414 1414-1424 1424-1444 1444-1445 1445-1458 1458-1477 1477-1488 1488-1510 1510-1513 Sistem pemerintahan Melaka yang diamalkan oleh raja/sultan adalah berbentuk raja berkuasa mutlak. penggunaan konsep raja sebagai ketua kerajaan telah ditukar kepada sultan.scribd. daulat.

Penasihat utama sultan dalam pentadbiran . Penerbit Uthm. Laksamana dan Penghulu Bendahari. Di bawah peringkat Seri pula. (2009).com/pemerintahan-beraja-alam-melayu/ Di bawah raja/sultan. Peringkat akhir dalam sistem pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka dianggotai oleh 32 orang pembesar kerajaan dan sistem ini dikenali sebagai Sistem Pembesar Empat Lipatan.Penguasa bandar dan kota Melaka Page 13 of 57 . 27 Rajah 2 di bawah menunjukkan susunan jawatan dalam Sistem Pembesar Empat Lipatan. Di bawah Majlis Tertinggi ini. Hlm 12-13 26 Jumali.wordpress. Pemerintahan Beraja Alam Melayu. tanggungjawab. Setiap jawatan pembesar mempunyai tugas.26 25 Zahrul Akmal Damin. sultan tidak perlu berperang dan tugas peperangan dipertanggungjawabkan kepada bendahara.Pemangku sultan ketika sultan gering atau ke luar negara b) Temenggung . Edisi 1. (2008). Baginda dibantu oleh empat pembesar yang dikenali sebagai Pembesar Berempat. Johor. Kenegaraan dan Pembangunan Malaysia. Antara peranan-peranan penting yang umumnya dipegang oleh pembesar-pembesar tersebut adalah seperti: a) Bendahara . Anggota-anggota majlis ini mempunyai tugas dan tanggungjawab tersendiri bagi mentadbirkan negeri Melaka. etc. Sultan Pembesar Empat Pembesar Lapan Pembesar Enam Belas Pembesar Tiga Puluh Dua Rajah 2 28 Melalui sistem ini.Walaubagaimanapun.Memelihara keamanan dan keselamatan dalam negeri .Menteri utama . terdapat 16 orang pembesar rendah yang bergelar raja. sultan mengetuai pemerintahan.Ketua istiadat . Temenggung. sistem pentadbiran kerajaan Melaka dibentuk oleh anggota-anggota sebuah Majlis Tertinggi. Pembesar utama ialah Bendahara.Ketua hakim untuk menyelesaikan kes yang besar . terdapat 8 orang pembesar negeri yang bergelar Seri. peranan dan bidang kuasa yang berlainan. Dipetik daripada http://fastnote.

Maharaja China telah mengutuskan laksamana Cheng Ho ke Melaka bagi mengeratkan lagi perhubungan Melaka-China dan juga bagi memperluaskan kawasan perdagangan China di Asia Tenggara. Parameswara telah mangkat dan pemerintahan Melaka diambil-alih oleh putera baginda Sultan Mahkota Iskandar Syah.Menjadi ketua urusetia istana . Page 14 of 57 .Pemungut hasil atau ufti . Pada tahun 1403.). Penerbit Uthm. Kerajaan Ming di bawah pemerintahan Maharaja Yung Lo telah mengiktiraf Parameswara sebagai Raja Melaka. Parameswara juga turut menghantar rombongan persahabatan ke Negara China.Menjaga ketenteraman laut . satu persalinan pakaian daripada sutera dan payung kuning kepada Parameswara sebagai tanda bahawa Kerajaan China bersedia melindungi Kerajaan Melaka dari ancaman musuh.scribd. Johor. (2009).Ketua duta d) Penghulu Bendahari ..Hakim di darat 27 Shukye Lisa Yip. (n. Hlm 13 c) Laksamana . Maharaja China telah mengurniakan alat-alat kebesaran seperti cap mohor. Edisi 1.Mengawasi pedagang asing dan memastikan sukatan dan timbangan pedagang adalah betul .Ketua angkatan laut .30 Pada tahun 1409.d. Selepas kemangkatan Parameswara. Maharaja China itu mengutuskan Laksamana Yin Ching ke Melaka.Mengetuai utusan diraja ke seberang laut . Hubungan erat antara Melaka dan China menyebabkan Kerajaan Srivijaya dan Kerajaan Siam tidak berani mengancam Kerajaan Melaka. Kenegaraan dan Pembangunan Malaysia.Menjadi ketua segala bendahari 29 Pada zaman pemerintahannya. Pada tahun 1414. Hubungan antara Melaka-China bertambah erat apabila Sultan Mansur Syah berkahwin dengan Puteri Hang Li Po. Asal Usul Melaka.com/doc/46101418/ASAL-USUL-MELAKA 28 Zahrul Akmal Damin. Parameswara telah menjalin hubungan persahabatan dengan Kerajaan China sebagai langkah keselamatan negeri itu. hubungan Melaka-China terus dijalin demi kepentingan dan kemajuan perdagangan Melaka.Mengawal keselamatan sultan atau pengawal peribadi sultan . Dipetik daripada http://www. etc.

31 Empayar Kesultanan Malayu Melaka menjadi terkenal sebagai pusat perdagangan kerana faktor kedudukan geografinya yang strategik iaitu terletak di tengah-tengah perjalanan perdagangan Timur dan Barat iaitu Selat Melaka yang menjadi tumpuan pedagang-pedagang asing seperti China. India. (2009). rotan dan lain-lain.scribd. Dikatakan juga pelabuhan Melaka begitu besar sehingga boleh menmpung hampir dua ribu buah kapal dalam satu-satu masa. dia dapat menguasai perdagangan dunia”.com/2009/01/pengasasan-kerajaan-kesultanan-melayu. Asal Usul Melaka.). (n.com/doc/46101418/ASAL-USUL-MELAKA Melaka Sebagai Pusat Perdagangan Melaka berkembang dengan pesat daripada sebuah perkampungan nelayan kecil menjadi sebuah pelabuhan yang terpenting di Kepulauan Melayu pada abad ke-15 dan ke-16.d. Melaka merupakan tempat perdagangan rempah utama dengan berfungsi sebagai pintu kepada negeri-negeri rempah untuk memasarkan rempah mereka. Ini dapat digambarkan menerusi pedagang Portugal bernama Duarte Barbosa yang berkata: “Sesiapa yang menguasai Melaka. teratur dan stabil.31 Selain daripada faktor geografi. bermuafakat bermusyawarah dan persamaan taraf. 31 Page 15 of 57 . Kedudukannya yang terletak di Selat Melaka menjadikannya sebuah negeri yang kaya dengan sumber asli seperti rempah ratus. Dipetik daripada http://sejarahtingkatansatu. dan Kepulauan Melayu sendiri. kayu gaharu. Di sinilah bermulanya kehadiran masyarakat imigrans di Semenanjung Tanah Melayu.30 29 Zahari Rusdi. Iklim tiupan angin monsun Barat Daya dan Timur Laut turut membantu pedagang-pedagang China dan India untuk berlabuh di Melaka dan menjadikan Melaka sebagai tempat persinggahan mereka. Dipetik daripada http://www.blogspot. kepesatan sesuatu perdagangan amat memerlukan sistem pemerintahan dan pentadbiran yang cekap.html 30 Shukye Lisa Yip. Arab. menunjukkan betapa sibuk dan pesatnya pelabuhan tersebut. Sistem-sistem ini melicinkan serta mengekalkan keamanan dan memajukan perdagangan.anak Maharaja China. Empayar Kesultanan Malayu Melaka contohnya mempunyai sistem pentadbiran yang cekap dengan wujudnya Sistem Pembesar Empat Lipatan dan sistem perundangan seperti Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka untuk mewujudkan satu sistem pemerintahan yang adil. kapur barus. Sejarah Tingkatan Satu – Pengasasan Kerajaan Kesultanan Melayu Melaka. Tambahan pula. Kepesatan perdagangan di Melaka terbukti melalui catatan pedagang Portugis bernama Tom Pires yang mengatakan bahawa setiap tahun terdapat sekurang-kurangnya 100 buah kapal besar dan kirakira 30 hungga 40 buah kapal kecil tiba di pelabuhan Melaka. Malahan lebih daripada 84 jenis bahasa dipertuturkan di pelabuhan Melaka.

Fungsi Melaka sebagai pelabuhan enterpot menjadikan Melaka sangat terkenal.d.32 Selain itu. orang laut telah dijadikan sebahagian besar daripada angkatan laut Melaka dan merupakan sumber tenaga yang paling penting dalam bertanggungjawab menjaga keselamatan dan kawasan perairan untuk membanteras kegiatan lanun. gudang. Matawang logam digunakan dalam semua urusniaga dan ini memudahahkan lagi setiap pembelian atau urusniaga di pelabuhan Melaka. kemudahan membaiki kapal dan lainlain kemudahan yang diperlukan oleh para pedagang yang singgah berdagang di Melaka. Kepesatan perdagangannya telah menarik minat Portugis di bawah pimpinan Alfonso De Alburqueque untuk menakluk Melaka pada tahun 1511. menjadi pengantara menemukan pedagang Timur dan Barat termasuk Nusantara dan juga bertindak sebagai penyebar barang-barangan yang dibawa dari Melaka ke tempat lain. terdapat jawatan-jawatan seperti Syahbandar. tempat perniagaan. salah satunya adalah China (1403-1433). Dipetik daripada http://cgrohaida.). Malah.html Bagi menjaga keselamatan para pedagang luar di Selat Melaka. Keagungan dan kemasyhuran Melaka sebagai pusat perdagangan pada awal abad ke-15 dan awal abad ke-16 memang tidak dapat dinafikan. Melaka yang merupakan empayar Islam secara tidak langsung telah menarik ramai pedagang Islam dan golongan Islam pada masa tersebut merupakan satu masyarakat yang amat besar. Sultan juga menyediakan kemudahan-kemudahan di pelabuhan seperti tempat menginap.blogspot. Hubungan Diplomatik tersebut dapat menjamin keselamatan Melaka supaya tidak menjadi sasaran dan diserang oleh negara-negara yang berdekatan.33 Page 16 of 57 .33 Kejayaan Melaka memainkan peranannya sebagai sebuah enterport baru dapat dilihat dalam tiga bentuk iaitu bertindak sebagai penerima atau pembeli barang dagangan. keagungan empayar perdagangan Melaka mulai merosot setelah Melaka jatuh ke tangan Portugis dan digantikan oleh Acheh sebagai pusat perdagangan di Nusantara.31 Gender and Society. dan menguruskan hal-hal perdagangan pada masa yang sama. Walaubagaimanapun. (n. sistem sukatan dan timbanga yang selaras. Nakhoda dan Kiwi yang menghantar dan menyebarkan barangan dagagan. Melaka juga telah mengambil inisiatif dengan menjalankan hubungan diplomatik dengan kuasa luar dan besar. Kedudukan Selat Melaka yang strategik memudahkan usaha untuk menjaga perairan.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka. Pada masa yang sama juga. Langkah-langkah tersebut telah menjadikan pelabuhan Melaka semakin berkembang pesat.

geometri. Di antara contoh penulisan yang terkenal ialah Hikayat Abu Nawas dan Hikayat Seribu Satu Malam iaitu karya sastera dan sejarah yang diterjemah daripada bahasa Arab menggunakan tulisan Jawi.html Melaka Sebagai Pusat Kemasyarakatan Rentetan daripada Melaka sebagai pusat perdagangan. al-Quran. Penduduk Melaka yang bersifat majmuk ini telah menjadi asset utama di dalam pengembangan dan pertukaran kebudayaan. Selain itu aktiviti penulisan asal juga turut berkembang dengan penghasilan Sejarah Melayu oleh Tun Seri Lanang.32 Gender and Society. bahasa Melayu telah dijadikan bahasa lingua franca walaupun terdapat bahasa-bahasa lain. fardhu. empayar ini juga turut terkenal dengan pelbagai aktiviti kemasyarakatan (sosial).blogspot. Hal ini telah membuktikan bahawa bahasa Melayu telah menjadi bahasa utama pertuturan dan bahasa perdagangan rakyat Melaka.com/2009/04/perkembangan-melaka-sebagai-pusat. tempat berwuduk. Tulisan dengan terdapatnya dalam ukiran berbentuk bunga.menara azan. kesusasteraan dan kebudayaan (rujuk Gambar 2). madrasah.blogspot. hikmat dan lain-lain lagi memperkayakan khazanah bahasa Melayu. Istana Melaka telah dijadikan sebagai pusat pengembangan bahasa. Bagi tujuan berkomunikasi sama ada untuk bersosial dan urusan berjual beli. Banyak perkataan Arab seperti ilmu. majlis kesyukuran dan kenduri arwah yang masih dikekalkan sehingga kini dalam kehidupan masyarakat Melayu negara.34 Page 17 of 57 . (n. Tulisan Jawi telah disenaraikan daripada tulisan Arab dan digunakan sepenuhnya dalam urusan rasmi.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka.html 33 Gender and Society.). faedah.d. batu nisan dan sebagainya. Dipetik daripada http://cgrohaida. sedekah. Islam mempunyai pengaruh yang besar dalam budaya kehidupan orang Melayu seperti kesenian iaitu corak ukiran di kubah masjid mimbar mihrab. Dipetik daripada http://atie-diaryseorangguru. (2009). Al-Quran juga telah menjadi asas sistem pengaruh yang besar dalam budaya kehidupan orang Melayu. ayat al-Quran dan hadis Khat serta amalan-amalan iaitu khatam.

Selain daripada pedagang Islam dari Arab dan India menyebarkan agama Islam ke Melaka melalui kegiatan dakwah. dan rasional serta meliputi semua aspek kehidupan telah manarik golongan istana dan rakyat untuk menganuti agama Islam.d. pembesar. Ulama menjadi guru kepada sultan. Hal ini telah menyebabkan Melaka menjadi pusat pengajian. dan rakyat Melaka. antara cara agama Islam mula disebarkan ke Empayar Kesultanan Melayu Melaka ialah melalui perkhawinan Sultan Melaka.Gambar 2 34 Gender and Society. iaitu Megat Iskandar Shah dengan Puteri Raja Pasai. Sifat agama Islam iaitu toleransi. Dipetik daripada http://cgrohaida. Islam turut disebarkan di Melaka oleh pendakwah Arab yang bernama Syeikh Abdul Aziz dari Makkah yang mengislamkan Raja Sri Maharaja. kedudukan Islam di Melaka semakin kukuh apabila ia diisytiharkan sebagai agama rasmi semasa pemerintahan Sultan Muzaffar Syah. (n. Terdapat antara mereka yang berkhawin dengan masyarakat Melaka dan secara tidak langsung menyebarkan Islam kepada penduduk tempatan. Pada abad ke-15. pendakwahan. Sultan Melaka amat menyambut baik kedatangan Islam dan sanggup menghantar pembesar ke Pasai untuk bertanyakan hal-hal agama demi mendalami agama Islam. dan penyebaran Islam di Gugusan Kepulauan Melayu.blogspot. Menurut Hikayat Raja-Raja Pasai dengan Bustanus Salatin. adil. Ulama dan pendakwah dari pelbagai tempat seperti Arab dan Pasai bertemu di Melaka untuk berdakwah. pembesar dan rakyat Melaka.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka.). Islam telah memberi impak yang besar dan berjaya memperkukuhkan kedudukan Melaka bukan sahaja di dalam aspek kehidupan individu (spiritual) malahan ia telah mempengaruhi aspek kelangsungan Melaka dari aspek undang-undang.html Melaka Sebagai Pusat Penyebaran Islam Kedatangan agama Islam ke Melaka. Peraturan-peraturan Islam telah diterjemah Page 18 of 57 .

Contoh dengan raja negeri Kedah Pahang dan Kelantan.berdasarkan al-Quran dan diaplikasikan di dalam Hukum Kanun Melaka serta Undang-undang Laut Melaka. Kelantan. Sultan Melaka juga menerapkan nilai Islam seperti musyawarrah iaitu berbincang bersama pembesar dalam urusan pentadbiran. Beliau mengarang sebuah kitab iaitu Insan al-Kamil. Ilmu tasawuf ialah ajaran untuk mengenali Tuhan serta mendekatkan diri kepada Tuhan.Saudagar-saudagar yang datang berdagang di Melaka turut tertarik dengan Islam lalu memeluk agama Islam selain untuk mendapatkan keistimewaan dalam perdagangan.35 35 Gender and Society. Kemudian. Kitab terkenal yang telah diterjemahkan ialah Hikayat Amir Hamzah dan Hikayat Muhammad Ali Hanafiah. Istana Melaka juga menjadi tempat menterjemah. (iii) Peranan pendakwah. Rakyat jelata pula akan mengikut jejak langkah raja iaitu memeluk Islam secara sukarela.Ulama ahli sufi dan mubaligh Melaka telah dihantar oleh kerajaan Melaka ke merata-rata tempat untukmenyebarkan agama Islam.Puteri-puteri Islam Melaka dikahwinkan dengan raja-raja yang bukan Islam. dan ahli agama (Sufi) . (iv) Pedagang . Contoh ke Kalimantan. Page 19 of 57 .html Cara-cara Melaka menyebarkan agama Islam (i) Perkahwinan Diraja . Dakwah tersebut disampaikan dengan cara berhemah dan bukan paksaan. Ketika pemerintahan Sultan Muzaffar Shah. masjid. Abdul Karim al-Jili merupakan salah satu ahli tasawuf yang terkenal di Melaka. Contohnya di Terengganu. ulama.Pahang.blogspot. Pengajian al-Quran menjadi asas sistem pendidikan di Melaka. menyadur. Selain itu. Kepulauan Sulu. (n. Rokan dan Inderagiri. madrasah dan surau diwujudkan untuk menjadi tempat mempelajari agama dan membaca al-Quran.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka. Melaka juga merupakan pusat pengajian ilmu tasawuf yang terkenal. Sulawesi dan Mindanao.d. Johor. dan menyimpan kitab agama Islam. Puteri Sultan Mansor Shah telah dikahwinkan dengan putera Raja Siak. Selain itu. Perkahwinan Diraja menyebabkan agama Islam tersebar dengan mudah ke negeri-negeri tersebut. Dipetik daripada http://cgrohaida. mereka menyebarkannya apabila balik ke tempat asal mereka.). perkahwinan dengan rakyat juga membantu dalam menyebarkan agama Islam (ii) Penaklukan – (Semasa Pemerintahan Sultan Mansur & Bendahara Tun Perak) Raja-raja di negeri-negeri yang ditakluk oleh Melaka akan memeluk agama Islam untuk mendapat kurniaan atau layanan yang lebih baik serta menunjukkan taat setia kepada Sultan Melaka.

baginda ingin dan berusaha untuk mendapatkan semula Melaka daripada Portugis. Sultan Mahmud Syah telah berundur ke Hulu Muar. (n.36 Walaubagaimanapun. Raja Muzaffar telah mendirikan ibu kotanya di tebing Sungai Perak dan menjadi Sultan Perak yang pertama bergelar Sultan Muzaffar Syah. Di situ. Sultan Alauddin merupakan pengasas kerajaan Johor yang merupakan warisan Kerajaan Melayu Melaka. Galakan dan dorongan diberi oleh pemerintah kepada pendakwah untuk menyebarkan Islam. Pada awal pengasasannya.html Topik 3. kemudian ke Pahang. Apabila orang Portugis menyerang Bentan. Sultan Melaka yang terakhir iaitu Sultan Mahmud Syah terpaksa berundur ke Muar dan akhirnya ke Johor kerana telah diserang oleh kuasa luar iaitu Portugis. Usaha baginda tersebut akhirnya membuahkan hasil dan membawa kepada tertubuhnya Kerajaan Kesultanan Melayu yang baru di Johor. Pedagang Islam dari India dan Asia Barat lebih gemar singgah di Acheh kerana Page 20 of 57 . Sultan Mahmud Syah mangkat di Kampar dan meninggalkan dua orang putera iaitu Raja Muzaffar dan Raja Alauddin. Raja Alauddin berkahwin dengan puteri Sultan Pahang dan mendirikan ibu kotanya di tebing Sungai Johor Lama dan memajukan kawasan itu.(v) Usaha Pemerintah . Baginda menubuhkan kerajaannya di Johor kerana Johor ialah negeri taklukan Melaka. Baginda digelar sebagai Sultan Alauddin Riayat Syah II dan turut dikenali sebagai Raja Ujong Tanah.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka. Kampar dan Inderagiri dalam hal ehwal agama. Acheh menjadi sebuah kerajaan yang kuat selepas kejatuhan Melaka. Pada ketika itu. Sultan Mahmud Syah berundur ke Kampar di Sumatera. kedudukan kerajaan Johor masih belum kukuh. Johor dan akhirnya ke Bentan. Sultan Ali Mughayat Syah telah mengasaskan kerajaan di Acheh. Walaupun baginda telah bertapak di Johor. Pengunduran Sultan Mahmud Syah dan pengikutnya bukan bererti baginda mengaku kalah. Dipetik daripada http://cgrohaida.Contohnya Sultan Alauddin Riayat Shah telah menghantar ahli agama untuk mengajar raja-raja dari Pahang. 36 Gender and Society. Kerajaan Melaka yang kelihatan kuat dan teguh itu turut menemui saatsaat kejatuhannya.).blogspot. Sultan Mahmud Syah enggan menyerah kalah dan baginda telah berusaha untuk mengembalikan kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka.d.4: Penerusan Legitimasi Kesultanan Melayu di Johor Riau Pengasasan Kerajaan Johor dan Penerusan Warisan Melaka Setelah kejatuhan Melaka di tangan Portugis pada tahun 1511-Masihi. Acheh telah muncul sebagai kerajaan Islam yang baru di Selat Melaka. Baginda masih berusaha untuk menawan kembali Melaka dengan melancarkan beberapa serangan tetapi semuanya gagal. Pada tahun 1528.

Tidak lama kemudian. Page 21 of 57 . dan kerajaan Johor kini dikenali sebagai Kerajaan Johor . manakala Acheh sentiasa menjadi pencabar utama kepada Johor dan Melaka. Yang Dipertuan Muda Daeng Merewah and Opu Daeng Celak. Bantuan Studi Lengkap Formula Bestari PMR Sejarah. Sasbadi Sdn Bhd.37 37 Yew Chee Wai (2000). Raja Sulaiman iaitu putera Sultan Abdul Jalil yang telah mangkat di Pahang. dengan bantuan Opu Daeng Parani berserta adindanya. Raja Sulaiman kemudiannya telah ditabalkan sebagai Sultan dan Yang Dipertuan Besar. Petaling Jaya. Portugis mahu mempertahankan kedudukannya di Melaka serta memusuhi Acheh dan Johor yang menjadi pesaingnya dari segi ekonomi. Suasana yang tegang ini mencetuskan peperangan yang dikenal sebagai Perang Tiga Segi.Acheh bebas daripada ancaman Portugis. Acheh berminat untuk mendapatkan Melaka kerana mahu menguasai perdagangan di Selat Melaka. sebagai wakil baginda memerintah kerajaan Johor – Riau. Pada 1723. telah menyerang dan menguasai kerajaan Johor dan baginda kemudiannya berpindah ke Riau setahun kemudian. 63-64. saudara yang tua daripada putera Raja Bugis untuk mendapatkan kembali takhta kerajaan Kedah yang telah dirampas oleh adinda baginda Sultan Kedah. Setelah tiga tahun kemudian. Belanda dengan bantuan Johor berjaya menewaskan orang Portugis di Melaka. Johor juga berminat dan berusaha untuk mendapatkan Melaka semula. Peperangan Tiga Segi berlaku selama lebih kurang 100 tahun tetapi tidak secara berterusan. dua daripada putera Bugis yang bernama Opu Daing Menambon dan Opu Daeng Kemasi telah pun meninggalkan Riau pergi ke Mempawah dan Sambas di Kalimantan dan masing masing menjadi raja disana. Sejarah Kerajaan Johor-Riau Pada tahun 1718. Kisah mengenai kejayaan putera Raja Bugis lima bersaudara yang telah membantu Sultan Sulaiman mendapatkan kembali takhta kerajaan Johor telah tersebar luas dirantau ini. Pada tahun 1641. hlm. Sultan Kedah telah menulis surat meminta bantuan daripada Opu Daeng Parani. Perang ini melibatkan tiga kuasa iaitu Johor. Sultan Sulaiman kemudiannya telah menabalkan seorang daripada putera Raja Bugis lima bersaudara iaitu Opu Daeng Merewah yang juga dikenali sebagai Kelana Jaya Putera untuk menjadi Yang Dipertuan Muda dengan gelaran Sultan Alauddin Shah. Peperangan ini berlarutan sehinggalah Johor dan Belanda bergabung buat kali ketiga untuk menyerang Portugis. Pada masa yang sama. Sultan Kedah dapat semula menaiki takhta baginda. Johor yang paling teruk menerima kesannya.Riau. Raja Kecil daripada kerajaan Siak. Pada masa itu. Acheh dan Melaka yang diwakili pihak Portugis. yang mendakwa dirinya sebagai putera Almarhum Sultan Mahmud Shah yang mangkat pada tahun 1699. Dalam peperangan ini. telah berjaya mengalahkan dan menurunkan Raja Kecil daripada takhta kerajaan Johor dengan bantuan putera Raja Bugis lima bersaudara.

Di Pelabuhan Batu Sawar ini terdapat pelbagai hasil perdagangan dan kemudahan seperti gudang dan peralatan untuk membaiki kapal para pedagang.38 38 Tuhfat al-Nafis: Sejarah Melayu-Islam 1991. Manakala putera kedua baginda iaitu Raja Haji. Pelabuhan Batu Sawar menjadi terkenal disebabkan oleh tampok pemerintahan Sultan Abdul Jalil Syah II yang cekap. Selain itu.Virginia Matheson Hooker. Tambahan pula. Bentan. kemudiannya menjadi Yang Dipertuan Muda didalam kerajaan Johor – Riau pada tahun 1777. dan Inderagiri. Raja Lumu telah menjadi Sultan Selangor yang pertama pada 1766 dengan gelaran Sultan Salehuddin Shah. putera baginda yang sulong. M. Muar. Pada masa itu. Pahang. baginda telah menentukan sistem ukuran dan timbangan yang tetap serta mengenakan cukai kastam yang berpatutan.Kekuatan kerajaan Johor – Riau dari segi ketenteraan telah berjaya melindungi serta mematahkan beberapa serangan daripada luar terhadap wilayah takluknya. kerajaan Johor – Riau yang berpusat di Riau telah bertambah makmur dan terkenal sebagai pelabuhan dagangan yang masyhur dirantau ini. Malahan.39 Hal demikian adalah kerana pelabuhan ini telah mempertingkatkan kemudahan seperti menjamin keselamatan pedagang daripada ancaman Page 22 of 57 . Batu Pahat. Setelah mangkatnya Yang Dipertuan Muda Daeng Merewah. Sultan Sulaiman telah menabalkan adinda almarhum iaitu. Bengkalis. Syahbandar Johor diberikan tugas mengawasi perniagaan lada hitam di jajahan takluk seperti Bengkalis. Yang Dipertuan Muda Daeng Celak memerintah kerajaan Johor – Riau selama tujuh belas tahun. Kampar dan Siak menyebabkan Johor dapat mengumpulkan hasil dagangannya. Johor juga dikenali sebagai pelabuhan entrepot bagi Kepulauan Melayu dengan adanya kapal dagang Johor yang berdagang hingga ke Maluku dan Makasar. pelabuhan Johor telah berpindah dari Batu Sawar ke Riau. Pelabuhan Riau adalah pelabuhan yang sangat sibuk. Rokan. Basri. Baginda telah belayar ke pantai Koromandel dan Teluk Benggala India untuk membeli pakaian dan menjualnya di Pelabuhan Batu Sawar. Kepesatan perdagangan Johor berterusan sehingga zaman pemerintahan Sultan Mahmud Syah II (1685 – 1699). Aktiviti perdagangan ini telah diwarisi sejak zaman Kesultanan Melayu Melaka sebelum kejatuhannya lagi. ramai pedagang asing datang ke Johor seperti pedagang China dari Canton dan Amoy serta pedagang Eropah seperti Belanda dan Inggeris. Lingga. Siak. Opu Daeng Celak untuk menjadi Yang Dipertuan Muda berikutnya dengan gelaran yang sama iaitu Sultan Alauddin Shah. Setelah beberapa tahun. Fawzi Mohd. Ali al-Haji Riau (Raja). Ketika itu. Dewan Bahasa dan Pustaka Johor Sebagai Pusat Perdagangan Jajahan takluk yang luas meliputi Klang. Kampar. A.

perak dikenali sebagai kupang. kedudukan yang strategik menjadi faktor pelabuhan Riau menjadi tempat tumpuan para pedagang. “Bilangan kapal yang belayar ke Riau begitu banyak sehingga sungai itu sukar untuk dilalui kerana terlalu banyak kapal dagang…”(Gabenor Thomas Slicher. Manakala keselamatan pedagang dan kapal dibantu oleh Orang Laut yang bertugas sebagai pembantu pelabuhan.40 Page 23 of 57 . Jesteru itu. pinang. Manakala. Raja Indera Bongsu. Setiap pedagang asing dilindungi oleh Bendahara. Temenggung. dan Laksamana. Antara barang tempatan yang diperdagangkan ialah damar.penjenayah. tembikar dan tembaga dari China. pelabuhan ini menjadi pintu masuk di selatan Selat Melaka dan sekaligus dapat mengawal lalu lintas kapal dagang dari Barat dan Timur. Selain itu. kain sutera putih. dan timah dikenali sebagai katun. munyak. kayu gaharu. sagu. barangan dari luar negeri yang didagangkan seperti benang emas. dan penunjuk arah kepada pedagang. ikan masin. bijih timah. penunda. Gabenor Melaka) Perdagangan di Johor dijalankan melalui sistem barter iaitu pertukaran barang dan mata wang. pengawal perairan Johor. garam. Sultan Alauddin Riayat Shah II yang memperkenalkan sistem mata wang. tikar. 39 Gambaran kesibukan pelabuhan riau digambarkan melalui kata-kata seorang Gabenor Melaka. teh. Terdapat tiga jenis mata wang iaitu emas dikenali sebagai mas. pelabuhan ini terlindung daripada tiupan angin monsun. lada hitam. Dolar Mexico dan mata wang Belanda. Johor juga merupakan pembekal barangan tempatan dan luar negeri. Disamping itu. Sebagai contoh. dan beras. mata wang asing juga digunakan seperti Dolar Sepanyol.

Pelabuhan Riau yang merupakan pusat pelabuhan empayar Johor-Riau kehilangan fungsi penyumbang aktiviti ekonomi dan perdagangan rantau Asia apabila masyarakat melayu dan Bugis di bawah Sultan Mahmud keluar dari Riau. Bantuan Studi Lengkap Formula Bestari PMR Sejarah. abad ke-18 merupakan abad keruntuhan empayar Johor-Riau yang kehilangan peranannya samada sebagai pelabuhan utama di perairan Selat Melaka mahupun sebagai pusat kuasa politik di Tanah Melayu. Antara sebab utama kemunduran Johor itu ialah tiadanya pegawai yang cekap yang dapat mentadbir negeri dengan baik seperti yang pernah yang dilakukan oleh Laksamana Paduka Raja Tun Page 24 of 57 . Petaling Jaya. hlm. Fenomena ini berlaku sejak tahun 1787 apabila dunia Melayu yang diterajui oleh golongan Bendahara dan pentadbiran Yamtuan Muda Bugis mula kehilangan kuasa dan pengaruh disebabkan oleh persaingan kuasa dan keadaan politik yang tidak stabil.40 Yew Chee Wai (2000). Sasbadi Sdn Bhd. 65-68 Kejatuhan Empayar Johor Secara kasarnya.

orang bugis mula bertumpu ke semenanjung Tanah Melayu.1970. m/s 249. fol.Kerajaan Johor 1641. Pertelagahan ini disebabkan oleh permintaan Raja Muda Tun Mahmud menghantar utusan menuntut setengah daripada harta rampasan negeri Kedah44 untuk Sultan Abdul Jalil Riayat Syah.1728 (Pembangunan Ekonomi dan Politik. 41 Leonard Y.Abdul Jamil dan Bendahara Sri Maharaja Tun Habib Abdul Majid. Bukan setakat itu sahaja. berlaku perselisihan faham antara pemimpin-pemimpin Bugis iaitu Daeng Merewah dan Daeng Manompok dengan Sultan Johor. 42 O.41 Kemangkatan Sultan Mahmud menyebabkan berakhirnya zuriat Kesultanan Melaka di Johor apabila Bendahara Abdul Jalil telah diangkat menjadi Sultan Johor pada 3 September 1699 dengan gelaran Sultan Abdul Jalil Riayat Syah. sikap ganas dan zalim Sultan Mahmud telah menyebabkan negeri itu diabaikan oleh pedagang sehingga menyebabkan baginda dibunuh oleh seorang pembesar ketika baginda sedang dijulang dipasar. Disamping itu.The Falls of Srivijaya in Malay History. Oleh kerana kekalahan-kekalahan yang dialami oleh tentera Johor. Pertelagahan ini kemudian telah membawa kepada kehancuran Kesultanan Johor. Raja Muda telah kehilangan pengaruh menyebabkan pembesar-pembesar Johor mendesak Page 25 of 57 . Orang Laut turut mengancam akan mengambil tindakan balas keatas orang Johor kerana pembunuhan Sultan Mahmud. Penentangan pertama yang dihadapi oleh Sultan Abdul Jalil Riayat Syah adalah daripada Orang Laut yang menganggap perlantikan itu tidak sah. Andaya .252. akhirnya mereka pasrah menyokong pemerintah Johor yang baru apabila diberi pilihan samada menolak daripada memainkan peranan mereka dalam sebuah kerajaan Melayu dan mengikut cara mereka sendiri. Perlantikan seorang yang bukan daripada keturunan Bukit Seguntang Mahameru (Palembang) sebagai sultan telah menimbulkan pelbagai tentangan.43 Orang Bugis yang semakin ramai di wilayah-wilayah takluk Johor ini kemudian menjadi masalah besar kepada kerajaan Johor. atau mengambil sikap bertolak ansur dengan suatu keluarga baharu sebagai suatu cara mengekalkan kedudukan mereka dalam masyarakat Melayu.W. Namum begitu.45 Kekuatan angkatan tentera Johor yang mendapat bantuan daripada tentera Minangkabau tidak dapat menewaskan angkatan perang Bugis. Berikutan dengan Perang saudara Kedah pada tahun 1715 Masihi. orang bugis enggan menurut perintah tersebut menyebabkan berlakunya peperangan antara Raja Muda Johor dengan orang Bugis di Selangor. 12 Dalam masa pemerintahan Sultan Abdul Jalil Riayat Syah.42 Namun begitu. Ithaca. Dewan Bahasa dan Pustaka. Walters .

Dewan Bahasa dan Pustaka.Y. 1982:57).46 Kekacauan dan serangan-serangan yang dilakukan oleh Raja Kecil ini telah menimbulkan keadaan huru-hara dalam kerajaan Johor dan bertambah buruk dengan pertelegahan yang berlaku antara pembesar-pembesar Johor. Raja Kecil telah memanfaatkan situasi tersebut dengan mempengaruhi ramai pembesar Johor termasuk Bendahara Tun Abdullah dan panglima tentera Johor. 1987:156-157). Page 26 of 57 . Kisah Bendahara belot itu mengikut Salasilah Melayu dan Bugis merupakan satu fitnah sahaja (Mohd Yusof Md.Seri Bija Wangsa supaya berpihak kepadanya.Tavares yang telah melihat sendiri kejadian itu menunjukkan bahawa Bendahara telah belot semasa pasukan Raja Kecil menyerang Pancor (L. Sultan Abdul Jalil telah melarikan diri ke Pahang apabila berlaku pertelagahan antara dirinya dengan Raja Kecil setelah dilantik sebagai Bendahara. Beliau telah mendakwa bahawa dirinya adalah putera kepada Sultan Mahmud Syah (Mangkat Dijulang) dan mengisytiharkan beliau sebagai pewaris takhta Johor.Kerajaan Johor 1641.yang belot itu bukannya Bendahara tetapi Laksamana (V. Timbulnya masalah yang lebih besar menggolakkan kerajaan Johor apabila munculnya seorang ketua orang Minangkabau di Siak iaitu Raja Kecil. 1987:341). Andaya . Andaya. Lihat Virginia Matheson.Matheson (ed).47 43 Orang bugis ini telah keluar dari tanah air mereka kerana keadaan huru-hara yang timbul akibat daripada kekalahan kerajaan Gowa di tangan Belanda (1667. April 1715. fol. 1982:16-17. Pada 1721 Masihi berlaku semula perang antara orang Bugis dengan orang Minangkabau di Linggi untuk merebut kawasan perlombongan timah disitu. Di samping itu mereka juga telah meninggalkan tanah air mereka untuk mengelakkan penindasan daripada pemerintah kerajaan Bone.117-18. terdapat pelbagai dakwaan akan kejayaan Raja Kecil menaiki takhta Johor disebabkan oleh perasaan tidak puas hati Orang Laut dan Melayu terhadap perampasan takhta golongan Bendahara dan menyebabkan mereka menyokong Raja Kecil yang mendakwa dirinya sebagai waris Sultan Mahmud Syah. 44 KA 1760.Y. Walaupun serangan Raja Kecil itu hebat. Namun begitu. Justeru itu. Raja Kecil berjaya menguasai dan menaiki takhta Johor.Arung Palakka yang dibantu oleh Belanda (L.1728 (Pembangunan Ekonomi dan Politik. Perjanjian damai antara Raja Kecil dengan Daeng Merewah dilaksanakan apabila tentera Minangkabau yang dipimpin oleh Raja Kecil telah dikalahkan.1669 Masihi). 45 Leonard Y. 47 Laporan daripada seorang kapten kapal bangsa Portugis. Sementara Bendahara Tun Abdullah yang dapat melarikan diri ke Melaka telah meminta bantuan daripada orang Bugis untuk menyerang Raja Kecil yang telah kembali ke Siak pada waktu itu. Tamatnya perang Johor-Bugis bukanlah penamat kepada permasalahan kerajaan Johor. Andaya. Pada bulan Ogos 1717. Akan tetapi mengikut Tuhfat al-Nafis.Laporan oleh Syah Bandar Cornelis Hasselaer Melaka tentang temuramahnya dengan seorang peniaga bebas Belanda bernama Frans Harbier mengenai peristiwa-peristiwa di Kedah. 1984:32). m/s 308-314. tamatlah perang JohorBugis dengan terpisahnya Selangor daripada wilayah takluk Johor.AB 1716. 46 Tuhfat al-Nafis ada mencatatkan beberapa cerita tentang asal keturunan Raja Kecil. Nor(ed).Sultan supaya berpindah semula ke tanah besar Johor.

Daeng Celak dan Daeng Kumasi. 48 Raja Kecil telah dapat menyerang dan mengalahkan orang Bugis dalam dua pertempuran iaitu pada tahun 1725 dan 1727 Masihi. Peperangan antara orang Bugis dan Minangkabau masih terus berlaku sehinggalah mangkatnya Raja Kecil pada 1745.namun dapat dipatahkan oleh tentera Bugis.Riau. Keluarnya Bugis dari Johor.49 Page 27 of 57 . Belanda gagal mengalahkan tentera Bugis dan menyebabkan orang Bugis kembali menduduki Johor dan akhirnya pada 1759 Masihi Sultan Sulaiman mangkat dengan perasaan kecewa. Daeng Menambun. Sultan Mahmud yang merupakan pemerintah Johor ketika itu ingin mengembalikan kuasa rajanya dan telah meminta bantuan daripada pihak Illanum (Iranum) dari Kepulauan Sulu menyerang Belanda. Orang belanda kemudian mengikut mereka sampai ke Riau dan menghalau orang Bugis keluar dari wilayah Johor . Matlamat utama Baginda adalah untuk meminta bantuan Belanda menghapuskan kekuasaan Yam Tuan Muda Bugis di Johor dan sebagai balasan Siak diserahkan kepada Belanda. Tentera Raja Kecil berjaya membunuh Sultan Abdul Jalil pada November 1721 dan menyerang kembali Linggi namun beliau tetap kalah dan terpaksa melarikan diri ke Lingga. Justeru itu. orang Bugis telah menabalkan putera Sultan Abdul Jalil. Setelah keadaan reda. pihak Belanda telah bertindak balas menyerang Riau dan menyebabkan Sultan Mahmud melarikan diri. Belanda telah mencuba untuk menawan Riau pada tahun 1783 Masihi tetapi gagal. Sultan Sulaiman terpaksa bergantung kepada kekuatan orang Bugis dan bermulalah pengaruh Bugis di Johor-Riau. Johor-Riau terbiar langsung. Pada tahun 1728 Masihi. Sultan Sulaiman sebagai Sultan Johor dengan gelaran Sultan Sulaiman Badrul Alam Syah namun tidak mendapat sokongan daripada Orang Laut yang masih menganggap Raja Kecil sebagai pewaris yang sah.48 Dalam masa kekuasaan Bugis ini. orang Bugis pula telah mengalahkan orang Minangkabau. Justeru itu. Baginda hanya dapat kembali setelah pihak Inggeris mengambil alih tempat Belanda di Melaka pada tahun 1795 Masihi. Orang Bugis kemudiannya telah menyerang Melaka dan mengepungnya dari 7 Januari hingga 24 Julai 1784 Masihi. Sultan Sulaiman telah membuat perhubungan terus dengan pihak Belanda di Melaka. Namun begitu. Tidak ada usaha dijalankan untuk mengembalikan keagungan kerajaan Melayu itu. Namun begitu. Riau telah berjaya ditakluk oleh tentera Bugis yang dipimpin oleh putera Bugis lima bersaudara iaitu Daeng Parani.Riau tidak membawa makna kepada kerajaan Johor kerana Sultan Johor tetap menjadi boneka kepada Belanda.bantuan yang tiba dari Betawi telah menyelamatkan tentera Belanda yang terkepung di dalam A Famosa. Namun begitu. Daeng Merewah.

5: Pengaruh Warisan Kerajaan Tradisional ke Atas Pembentukan Negara Kini Page 28 of 57 . 49 Melalui Surat-surat Kew. Sikap pemerintah-pemerintah dan pembesar-pembesar Johor-Riau yang tidak bermoral yang telah menyebabkan jatuhnya empayar Johor-Riau. Topik 3.Semenjak kewujudannya. Selain itu. Prince of Orange. Perpindahan ibu kotanya berulang kali juga telah menyebabkan tumpuan terhadap perkembangan ilmu diabaikan. kerajaan Johor-Riau jarang sekali dapat melepaskan dirinya daripada pertelagahan dan peperangan. Serangan-serangan keatas ibu kotanya sejak dari zaman Sultan Mahmud Syah telah mengakibatkan tidak adanya monumen besar yang tinggal bagi menunjukkan keagungan malah kewujudan kerajaan itu. pemerintah Belanda yang lari ke England telah memberi kuasa kepada pihak Inggeris mentadbir wilayah takluknya di timur kerana ketika itu Belanda telah ditakluki oleh tentera Napoleon dari Perancis. peperangan yang dihadapi oleh kerajaan Johor-Riau juga menyebabkan tiada tinggalan warisan sejarah yang dibawa dari Melaka.

temenggung. Pada masa itu. Sistem Raja Berperlembagaan telah dimaktubkan di dalam Perkara 32 (1) Perlembagaan Persekutuan. Kerajaan awal di Alam Melayu iaitu seperti kerajaan Melaka telah mewujud sistem pemerintah beraja yang cekap dan teratur seperti wujudnya sistem Pembesar Empat Lipatan. Kekuasaan baginda dikukuhkan dengan cara mengaitkannya dengan asal-usul keturunannya. Raja juga dikenali sebagai ketua agama dan bertanggungjawab dalam pengurusan rumah ibadat serta upacara keagamaan. Pada zaman Alam Melayu.com/2009/03/tema-3-ketahanan-danpertahanan. Raja juga dikenali sebagai ketua eksekutif. Alam Melayu telah melalui pelbagai corak kehidupan sosiopolitik. Raja mempunyai autoriti yang tertinggi iaitu berbentuk sistem raja berkuasa mutlak dalam pemerintahan dan pentadbiran. Namun begitu. perniagaan dan semua perkhidmatan. Raja-raja pula menjadi Ketua Negeri masing-masing dan menjalankan tugas mengikut nasihat Menteri-menteri Besar atau Ketuaketua 50 MuBaroque (2009) Tamadun Dunia STPM. Dipetik daripada http://tamadundunia-stpm. Raja bertindak sebagai perancang.html Page 29 of 57 . dalam pentadbiran beraja di Alam Melayu. hasil pertanian.Pentadbiran Konsep “kerajaan” telah diwujudkan semasa Alam Melayu. dan mengetuai pasukan tentera. hanya konsep yang digunakan seperti ilmu dan asas sebagai latar belakang sistem pemerintahan dan pentadbiran terdapat perbezaan. kini. Baginda juga mempunyai kuasa yang melebihi undang-undang iaitu boleh diampunkan daripada segala hukuman dan kesalahan dirinya sendiri. kolonial dan pascakolonial. Raja dibantu oleh golongan kerabat diraja yang dilantik seperti bendahara. Raja berkuasa penuh dalam bidang kewangan dan ekonomi seperti pungutan cukai. Manakala dalam hal-hal keagamaan. Yang Di-Pertuan Agong akan dilantik sebagai ketua negara dalam kalangan sembilan orang Raja atau Sultan. laksamana. negara kita Malaysia telah memansuh bentuk pentadbiran yang dipamerkan oleh kerajaan tradisional dan menggantikannya dengan sistem Raja Berperlembagaan. Sistem berkerajaan yang wujud pada zaman Alam Melayu telah menjadi satu praktik untuk membentukan sebuah negara.50 Baginda akan menjalankan tugas-tugas dibawah Perlembagaan mengikut nasihat Perdana Menteri atau Jemaah Menteri. dalam kerajaan Melaka.blogspot. syahbandar dan lain-lain. Raja dikenali sebagai ketua dalam semua bidang.50 Persamaan yang terdapat dalam ketigatiga zaman ialah kewujudan sistem berkerajaan. seperti dalam bidang ketenteraan. disebabkan oleh Alam Melayu melalui tiga zaman yang penting iaitu zaman prakolonial. Sebagai contoh. Raja merupakan ketua tertinggi dengan dibantu oleh golongan bangsawan. Melalui peruntukan ini.

html Page 30 of 57 . Tugasnya ialah untuk melindungi pedagang dari lanun. telah menubuhkan organisasi tentera yang dipanggil Orang Laut. pertahanan. sementara Laksamana pula merupakan ketua angkatan laut. Untuk mempertahankan kerajaan sendiri. seperti kewangan. Sistem Demokrasi Berparlimen dan sistem pemerintahan raja merupakan lambang struktur demokrasi kepada negara kita dan mestilah dijunjung tinggi oleh semua rakyat Malaysia supaya ia akan berterusan melambang sistem pendemokrasian untuk selama-lamanya. Kehakiman dan Eksekutif.51 Selain daripada itu.com/2009/03/tema-3-ketahanan-danpertahanan. Tujuan terutamanya mempunyai pertahanan dan ketenteraan yang kuat dalam sesebuah kerajaan adalah untuk mempertahankan dan memelihara kerajaan sendiri daripada sebarang serangan dan ancaman musuh supaya tidak mudah dilunturkan dalam perjuangan serta memperluaskan wilayah dan empayarnya. Sebagai contoh. kerajaan-kerajaan Melayu telah mempunyai kesedaran tentang mempertahankan kerajaan sendiri serta pengetahuan untuk membuat peralatan senjata tentera. Dipetik daripada http://tamadundunia-stpm. luar negara dan lain-lain lagi seperti mana yang telah tercatat di dalam Perlembagaan Malaysia yang ditadbir oleh Kerajaan Pusat. Parameswara telah meminta perlindungan dari Negeri China untuk mempertahankan Melaka dari ancaman-ancaman luar.51 Malaysia juga mengamalkan sistem Demokrasi Berparlimen di bawah pentadbiran Raja Berperlembagaan dengan pembahagian kuasa kepada tiga bahagian iaitu Perundangan. Temenggong dipertanggungjawabkan menjaga keamanan dan keselamatan dalam negeri dengan bantuan pasukan keselamatan. Melaka pernah diancam oleh Siam dan Majapahit pada peringkat awal Melaka ditubuhkan. rakyat telah diberi peluang untuk melibatkan diri dalam sistem pemerintahan negara iaitu melalui pilihan raya umum. mereka juga akan melalui hubungan luar seperti negara lain untuk mendapatkan perlindungan. Kerajaan Melaka semasa pemerintahan Parameswara. beberapa jawatan telah diwujudkan dalam pentadbiran Melaka untuk menjamin keselamatan negeri Melaka iaitu seperti jawatan Bendahara dalam kerajaan Melaka adalah berfungsi sebagai ketua angkatan tentera.Menteri.blogspot. Pertahanan dan Ketenteraan Pada zaman Alam Melayu. Alam Melayu telah 51 MuBaroque (2009) Tamadun Dunia STPM. Kekuatan tentera Melaka telah membolehkan Melaka meluaskan empayarnya meliputi beberapa kawasan di Tanah Melayu dan Sumatera. Selain daripada itu. Rakyat mempunyai hak untuk memilih wakil-wakil mereka melalui undian supaya memilih kerajaan yang akan memerintah negara kita. Sehubungan dengan itu. Setiap negeri yang terbabit telah menyerahkan sebahagian kuasa masing-masing. pelajaran.

Jabatan lain yang terbabit dalan pertahanan negara adalah seperti Jabatan Latihan Khidmat Negara (JLKN). terkul. Ia merupakan sebuah jabatan di Kementerian Pertahanan yang melaksanakan penyelidikan dan pembangunan teknologi pertahanan. Organisasi Kementerian Pertahanan pula mengandungi dua perhidmatan utama iaitu Perkhidmatan Awam yang diketuai oleh Ketua Setiausaha manaka Angkatan Tentera Malaysia(ATM) diketuai oleh Panglima Angkatan Tentera. Hal ini telah menjadi satu iktibar yang sangat penting untuk menubuh sebuah negara yang aman dan stabil.53 52 Wikepedia (2011). pemuras dan lotang. Ia juga bertindak sebagai perancang dan penyelaras dalam pelaksanaan skim bantuan kebajikan dan pendidikan. memberi bantuan teknikal dan kepakaran saintifik kepada Kementerian Pertahanan. sokongan sains dan teknologi perlu diaplikasikan secara meluas dalam pelbagai bidang dan peringkat sama ada dalam keadaan aman ataupun semasa perang. Mereka juga mahir dalam menggunakan alatan-alatan letupan seperti meriam besi dan tembaga. badik.mempunyai teknologi untuk membuat peralatan senjata sebagai pertahanan. parang.52 Terdapat juga beberapa jabatan ataupun agensi tentang pertahanan negara seperti Institut Penyelidikan Sains & Teknologi Pertahanan (STRIDE). Tidak boleh dinafikan dalam bidang ketenteraan. tombak. sumpitan dan sebagainya. http://ms. Manakala Jabatan Hal Ehwal Veteran ATM (JHEV) adalah untuk mengurus dan membayar faedah persaraan serta bayaran bantuan kebajikan dan perubatan pesara ATM. memberi ‘tambah nilai’ kemahiran sedia ada kepada bakal pesara dan Veteran ATM dalam persaingan pasaran guna tenaga negara.wikipedia. Dalam kes contoh yang atas telah mempamerkan kerajaan Melayu awal berjaya membina empayar kerana memiliki organisasi ketenteraan yang teratur dan sistematik untuk mengukuhkan keselamatan negeri sendiri. Angkatan Tentera Malaysia dan industri pertahanan tempatan. Jabatan Ketua Hakim Peguam dan lain-lain. Kementerian Pertahanan telah ditubuhkan dan diterajui oleh Menteri Pertahanan dan dibantu oleh seorang Timbalan Menteri. Peralatan senjata tradisional digunakan dalam peperangan adalaah seperti keris.org/wiki/Kementerian_Pertahanan_Malaysia Page 31 of 57 . Pada hari ini. lembing. Jawatankuasa Kabinet Mengenai Khidmat Negara (JKMKN). negara kita masih terdapat organisasi kententeraan yang kuat dan mempunyai peralatan perjuangan yang lebih moden. rentaka.

55 Kaedah tanggam boleh didapati pada bahagian lantai. Kaedah tanggam telah diamalkan oleh orang Melayu terutamanya dalam pembinaan rumah dan istana warisan. kincir air Melayu. dan juga dinding. pemisahan hinggalah perobohan dan pembinaan semula dilakukan juga tidak akan merosakkan bahagian kayu yang terbabit. dan sebagainya. Teknologi yang seperti kaedah tanggam yang wujud pada Alam Melayu telah mengagumkan kami tentang pengetahuan masyarakat orang Melayu. kaedah tanggam telah dikembang dengan kemunculan paku dan skru daripada logam sebagai pilihan penyambungan moden. Sambungan tanggam boleh dipasang atau ditanggalkan setiap satu persatu untuk tujuan iaitu dengan meleraikannya mengikut urutan dan pada sambungan-sambungan tertentu.com/2010/10/kementerian-pertahanan. Ia merupakan sesuatu teknik penyambungan kayu iaitu menggabungkan setiap bahagian tunggal bangunan untuk membentuk satu ikatan kerangka yang kukuh. I Tanggam Penciptaan kaedah tanggam telah memberi kesan yang banyak kepada negara kita iaitu merupakan satu teknologi untuk pembinaan rumah dan juga kewujudan kebudayaan dan melambangkan suatu identiti seni bina warisan Melayu yang kita kenali masa kini. Page 32 of 57 . pembinaan rumah akan mennghadapi kesukaran. mutu kayu serta reka bentuk tanggam.blogspot. pengubahsuaian. tiang. pembesaran. peralatan. Pemikiran saintifik telah bermula di Alam Melayu sejak timbulnya produk-produk yang dihasilkan di Alam Melayu ini. bumbung. Ini telah membolehkan kerja penyambungan. iaitu tukang. baik pulih.53 Norlida (2010) Kementerian Pertahanan. Pada masa kini. http://kakba.54 Pembuatan produk-produk yang menggunakan prinsip sains adalah seperti tanggam. dengan perkembangan teknologi yang seterusnya. Kepakaran seseorang tukang pada zaman dahulu untuk menghasilkan ketepatan dan kekuatan kaedah tanggam adalah berkait rapat dengan empat faktor penting. peranti pengubatan. bilah keris.html Sains dan Teknologi Penerokaan sains dan teknologi pada zaman Alam Melayu telah membawa kebanyakan sumbangan terhadap nagara masa kini. Walaupun kaedah tanggam merupakan kaedah yang tradisional tetapi tanpa kewujudanya.

III Bilah Keris Pembuatan bilah keris telah diwujudkan sejak zaman Alam Melayu. Mengikut kajian Windstedt (1925) tangkal dan azimat adalah peranti yang digunakan oleh masyarakat untuk kegunaan seperti • • • Mengaruh cinta. Masyarakat Melayu tradisional juga mempunyai peranti luar dan dalam jasad sebagai pelidungan. Lazimnya. Seorang bomoh bertindak untuk membalutkan bahagian patah sebagai rawatan penyembuhan. dan susuk merupakan pelidung dalam jasad yang disebut susuk.54 Prof. terdapat beberapa biobahan Alam Melayu masih digunakan sehingga hari ini. dan ketahanan kepada penyakit. Abdul Latif Samian(2010) Pemikiran Saintifik http://peradabanmelayu. dapat diperhatikan warisan peranti pengubatan tradisional adalah sangat penting dan berpengaruh dalam kaedah pengubatan moden kini. azimat. Zaman Alam Melayu telah Page 33 of 57 . Dipercayai bentuk keris mempunyai hubungan secara langsung dengan latar belakang bangsa yang membuat dan menciptanya. Rawatan penyembuhan termasuk pantang larangan pemakanan dan penggunaan farmakopia alamiah ke atas tulang patah. http://peradabanmelayu. kecantikan.php? option=com_content&view=article&id=108%3Apemikiran-saintifik&catid=27%3Aprof-dr-abdul-latif-samian&Itemid=41&showall=1 55 Ar. namun kini. Mendapat perlindungan daripada sebab tampak dan ghaib penyakit.my/index. ketahanan atau keberanian. Mastor Surat dan En. susuk seperti rawatan yang hampir serupa dengan akupuntur digunakan untuk menyembuh pelbagai penyakit.56 Peranti ortopedik telah dikenalkan pada Alam Melayu. Rosdan Abdul Manan (2010) Tanggam. Jadi. mencantikkan atau memberi kekuatan jasmani. Biobahan seperti tangkal. Melidung harta daripada dicuri serta menundukkan musuh Menurut buku Sains dan Teknologi Alam Melayu. Dr. masyarakat melayu mengaitkan kegunaan susuk sebagai pengaruh kecantikan.php? option=com_content&view=article&id=173%3Atanggam&catid=36%3Aar-mastor-surat&Itemid=41 II Peranti Pengubatan Konsep sakit dan segar telah diberi perhatian semasa Alam Melayu. ia melambangkan suatu warisan dan tradisi Melayu sehingga hari ini. Manakala susuk adalah sejenis prostetik yang digunakan untuk memberi kesan kekuatan fizikal. Fungsinya telah mengalami perkembangan dan perubahan dari semasa ke semasa iaitu dari senjata untuk menukam atau menusuk kepada melambangkan sistem sosial masyarakat. Ia ialah suatu ikatan untuk membalut patah tulang. Keris adalah sejenis senjata tajam yang digunakan sebagai alat pertahanan diri pada zaman Alam Melayu. Tarifan biobahan ialah bahan yang di gunakan sebagai peranti perubatan dan diandaikan berinteraksi dengan sistem biologi dikaji.my/index. tangkal-tangkal yang terdapat pada Alam Melayu tidak mempunyai banyak perbezaan dengan “tangkal” moden sekarang.

Melaka. Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA) mengakibatkan logam berada dalam keadaan separa-pepejal supaya campuran besi dan karbon tidak akan bercampur dengan seragam dan memberi kekuatan yang ketidaksamaan. misalnya sawah. Selain daripada itu. Alat ini sekaligus mengambil air dari sungai dan memindahkannya ke tempat penampungan air. Antara negeri ini. IV Kincir Air Kincir air telah lama digunakan di Alam Melayu untuk pelbagai kegunaan pertanian. Bahagian yang mempunyai kandungan karbon yang lebih akan memberikan kekuatan yang lebih dan sangat sesuai untuk mata keris yang tajam. Negeri Sembilan dan Pahang. kapasiti angkat. negeri-negeri yang terkenal dalam penanaman padi sawah di Tanah Melayu ialah Kedah. kerana ia ialah suatu keluli yang terdiri daripada besi dengan sedikit tambahan karbon dan perlu mengalami proses pemanasan logam untuk 56 Che Husna Azhari (2009) Sains dan Teknologi Alam Melayu. tetapi pembuatan bilah keris yang mengalami proses yang kompleks tidak menyukarkan mereka.2m.menghasilkan teknik pembikinan keris yang sangat baik. Walaupun tukang-tukang besi pada zaman dahulu tidak mempunyai pengetahuan sains dengan kandungan serta fungsi karbon. Kincir air boleh dikatakan sebagai suatu kebudayaan masyarakat Melayu yang mengrangkumi Semenanjung Tanah Malayu. dan lain-lain. ladang dan lain-lain. saiz komponen. walaupun masyarakat berkurang minat untuk menggunakan kincir air sebagai pertanian. Kincir air ialah suatu alat yang berbentuk roda yang mempunyai pengaut dan dibangunkan di atas aliran air sungai. khususnya perairan dan saliran serta pemprosesan bahan tani seperti menumbuk padi atau beras. sudut bilah roda saiz. Kedah merupakan negeri yang terkenal sebagai jelapang padi negara kita. Page 34 of 57 . tetapi masih terdapat kincir air di Malaysia digunakan sebagai sektor pelancongan seperti kincir air yang terdapat di Melaka sejak zaman kesultanan Melaka merupakan kincir air yang pertama dan terbesar di Malaysia dengan diameter 13.58 Sehingga kini. Seterusnya air dari penampungan itu dialirkan secara semula jadi dengan menggunakan graviti ke tempat yang memerlukannya. Misalnya. ketinggian daya angkat dan sebagainya. megairi sawah.57 Kincir air dibina dengan mengikut kaedah dan prinsip-prinsip kejuruteraan iaitu perlu mangambil kira arah dan laju aliran air. tukang-tukang keris juga perlu dapat menilai sesuatu besi yang sedang panas dan menentukan masa serta suhu yang paling sesuai untuk deketukan.

Selain daripada itu. Pan-Pan ii. Parsi. China. Masyarakat Melaka juga terkenal sebagai masyarakat maritim di mana perdagangan merupakan kegiatan ekonomi utama mereka. botol-botol Arab dan tembikar Parsi. kemahiran di bidang pelayaran dan perkapalan berkaitan rapat dengan kewujudan Orang Laut yang menghuni di sekitar Selat Melaka. Che Hassan Che Haron dan En.my/index. Pada abad ke-11M. Kataha. telah ditemui pelbagai peninggalan barang dagangan di kawasan ini seperti lampu kaca Arab. Qaqullah dan Tiyumah 59 Pelabuhan Kedah Lama yang mula muncul dalam sejarah sekitar abad ke-2M telah memainkan peranan penting sebagai pelabuhan persinggahan bagi kapal-kapal yang berlayar ke China atau ke India. Dr.Q.peradabanmelayu. Filipina dan Maluku.org/wiki/Ekonomi_Malaysia 58 Prof.G. Kalagam. pelabuhan Johor-Riau. Tambaralinga iv. Sebagai bukti wujudnya perdagangan ini. Pengkalan Bujang dan Sungai Emas ketika itu menjadi pelabuhan entrepot yang penting bagi hasil-hasil dagangan Timur-Barat. sumber Yunani (Ptolomy)-Takola. sumber Arab-Kalah.php? option=com_content&view=article&id=170%3Akincir-air-melayu&catid=35%3Aprof-dr-che-hassan-che-harun&Itemid=41 Ekonomi (i) Perdagangan . Kole dan Sabaria iii. http://www. Sesungguhnya. baik yang menggunakan Selat Melaka atau yang menggunakan jalan darat merentasi utara Semenanjung ke Langkasuka di pantai timur. terdapat juga serpihan-serpihan tembikar China zaman Sung dan Yuan serta bahan-bahan tembikar yang dipercayai berasal dari India (H. Kedah Lama merupakan sebuah pelabuhan entrepot yang besar.57 Ekonomi Malaysia (2011). Sulawesi. 1976:135) yang dapat membuktikan kewujudannya. sumber India-Takola.Wales. Banyak pusat-pusat perdagangan yang muncul di Alam Melayu dan ianya berdasarkan bukti sumber-sumber berikut iaitu: i. http://ms.Alam Melayu pernah menempa sejarah sebagai sebuah pusat perdagangan yang terkenal di rantau ini terutamanya pelabuhan Kedah Lama (yang juga dikenali sebagai Kataha atau Kallah) pada zaman kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka. Selain daripada masyhur sebagai pakar pelayaran dan kehidupan di laut. kedudukan Melaka yang strategik telah menjadikannya sentiasa sibuk disinggahi oleh kapal-kapal perdagangan dari negeri-negeri Arab. Tan chu-Li. sumber China Tun-Sun.wikipedia. India.59 Pada abad ke-15 M. Gusri Akhyar Ibrahim(2010) Kincir Air Melayu (2010). Orang Laut juga terkenal sebagai pahlawan yang berani dan cekap Page 35 of 57 . Portugis dan Kepulauan Alam Melayu sendiri yang menjalankan urus niaga barang-barang perdagangan mereka.

60 (ii) Hubungan Diplomatik antara negara . Peranan Johor dalam perdagangan di Alam Melayu juga bertambah teguh selepas ia dapat menjalin persahabatan dengan Belanda pada tahun 1602. dasar perniagaan dan dasar luar negara Malaysia. Jawa. Kampar dan Siak sejak pemerintahan Parameswara. Syahbandar juga merupakan salah satu jawatan terpenting yang berjaya menguruskan pentadbiran di pelabuhan dengan cekap dengan tugas-tugasnya termasuk: menguruskan gudang dan pasa.Hubungan diplomatik antara pelabuhan Melaka dengan negara lain turut membawa impak yang besar dalam pembentukan sistem pencukaian. menjaga kebajikan dan keselamatan pedagang dan menguatkuasakan peraturan keluar masuk kapal. Melaka telah menjalankan hubungan diplomatik dan perdagangan dengan Pasai. Secara keseluruhannya.pdf pentadbiran yang tersusun ini telah berjaya mengekalkan keselamatan. Johor juga menjadi salah sebuah pusat perdagangan untuk mengeksport lada hitam dari negeri-negeri naungannya yakni Kampar dan Inderagiri dan bahan rempah lain dari Kepulauan Maluku. baik. pelayaran dan perkapalan telah memberikan saham peranannya yang amat penting dalam sejarah perdagangan dunia.60 Selain daripada pelabuhan Melaka dan pelabuhan Kedah Lama. Dipetik daripada http://www. kerajaan tradisional yang kaya dengan tradisi perdagangan. Jawa membekalkan beras. (n. Hubungan dengan Pasai terjalin apabila Megat Iskandar Syah (1414-1424) mengahwini puteri Pasai dan memeluk agama Islam.).d. emas dan beras. bahan makanan dan rempah. Parameswara telah mengasaskan sebuah kerajaan yang cekap. Jalinan persahabatan ini membuka jalan ke arah peningkatan kuasa dan ekonomi Johor dalam persaingannya dengan Portugis dan Acheh untuk menguasai perairan Selat Melaka. sistematik dan adil di Melaka melalui Majlis Tertinggi yang diketuai olehnya. Kewujudan perasaan hormat-menghormati dan tolong-menolong antara kedua-dua kerajaan ini dapat ditunjukkan dengan kerajaan Melaka membantu Pasai menamatkan keadaan huru-hara dengan menghantar pembesar dan bantuan ketenteraan dan kerajaan Pasai pula bertukar pendapat mengenai perkara yang berkaitan dengan hukum agama Islam. Hubungan dengan Melaka juga telah memajukan ekonomi negera negara ini kerana kegiatan perdagangan di mana Pasai membekalkan lada hitam.net/MYMALAYSIA/Bab%202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun. dan Kampar serta Siak membekalkan emas.dalam peperangan di laut atau pantai. Hubungan diplomatik dengan negara China bermula apabila utusan Kerajaan Ming yang diketuai oleh Laksamana Ching tiba di Melaka sejak tahun 1404 dan kerajaan Ming bersetuju memberikan perlindungan dan mengiktiraf Parameswara Page 36 of 57 . Jentera 59 Gender and Society.dapat. kemakmuran dan keamanan di Melaka.

Temenggung dan Syarbandar iii. Oleh itu.61 (iv) Sistem Pencukaian .Perubahan ketara kepada struktur sistem ekonomi zaman Kesultanan Melayu Melaka dengan Malaysia pasca merdeka dapat dilihat dengan pertukaran sistem mata wang. Pasai.dapat. India dan Sri Lanka dikenakan cukai sebanyak 6% Pedagang dari China. Melaka telah berjaya memperkenalkan penggunaan syiling emas dan wang logam di era pemerintahan Sultan Muzaffar Syah. Di samping itu. Dipetik daripada http://www. Sistem mata wang turut diguna pakai seperti jongkong timah.). Dua jenis cukai telah diperkenalkan semasa zaman Kesultanan Melayu Melaka bagi tujuan perdagangan ialah cukai rasmi seperti duti import dan cukai tidak rasmi dalam bentuk ufti atau hadiah. manik.d.pdf (iii) Penggunaan Sistem Mata Wang . Nama sultan yang memerintah Melaka pada ketika itu terpahat pada permukaan wang timah. dan cangkerang cowrie di negeri-negeri Melayu lain serta kedatangan pedagang asing untuk melancarkan urusan perniagaan. Pedagang dari Burma. Sistem cukai juga dikenakan mengikut kawasan: i. cukai perkhidmatan.net/MYMALAYSIA/Bab%202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun. mata wang emas. Pedagang dari Kepulauan Melayu dikenakan cukai sejumlah 3% Sistem Cukai Berkeutamaan yang dikenakan oleh kerajaan Melaka telah dijadikan rujukan dan negara Malaysia kini telah mengenakan beberapa jenis cukai bagi memastikan urusan jual-beli diadakan dengan lancer dan sebagai sumber pendapatan kerajaan seperti: cukai pendapatan. ii.Kesultanan Melayu Melaka merupakan tunas awal dari kerajaan Melayu yang memperkenalkan sistem pencukaian yang kekal digunakan sehingga kini. hubungan diplomatik dan perdagangan antara kerajaan Melaka dengan China adalah merupakan asas perkembangan hubungan antarabangsa Melaka.60 60 Gender and Society. cukai syarikat. cukai jualan. (n. duti import dan duti eksais. perak dan timah yang dibawa oleh Pedir.62 Page 37 of 57 .sebagai raja Melaka dengan menghantar cap mohor. Daripada perdagangan yang menggunakan sistem barter. Jawa dan Maluku tidak dikenakan cukai tetapi merekadikehendaki memberi persembahan iaitu hadiah atau kepada Sultan. sepasang kain sutera dan payung kuning. Kembayat dan Gujerat juga digunakan.

agama Buddha dan agama Kristian masih bebas diamalkan sehingga kini.aspx Sosial (i) Agama Hasil-hasil karya sejarah mengenai perkembangan tamadun Islam di Alam Melayu memberikan perhatian tentang kepentingan agama Islam dalam mewujudkan suasana yang lebih memberangsangkan ke atas perkembangan ekonomi dan perdagangan.my/BM/Relevant %20Topics/MoneyTaxInvestment/NonCitizen/nTaxation/nTypesOfTaxes/Pages/TypeofTaxes. (n. Kini. Dipetik daripada http://www. Agama ini disebarkan melalui penaklukan.net/MYMALAYSIA/Bab%202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun.malaysia. Sesungguhpun agama Islam dijadikan sebagai agama rasmi. Istana telah menjadi pusat kegiatan intelektual kerana kebanyakan golongan yang tahu manulis dan membaca ialah kerabat diraja dan golongan bangsawan. Kesultanan Melayu Melaka sering dirujuk sebagai lambang pusat keilmuan Islam selain daripada keagungan kuasa ekonomi dan perdagangan sejak agama Islam dibawa masuk pada penghujung abad ke-14. Kedudukan Islam di Melaka menjadi semakin kukuh apabila agama Islam dimartabatkan sebagai agama rasmi semasa pemerintahan Sultan Muzaffar Syah pada abad ke-15. Jenis-jenis Cukai.63 Kesan agama Islam terhadap aspek politik ialah Sultan Muhammad Shah merupakan sultan yang pertama menggunakan gelaran “sultan” bagi menggantikan gelaran “seri” yang berunsur agama Hindu. Dipetik daripada http://www. pendakwahan dan penyebaran Islam di Gugusan Kepulauan Melayu.d. bahasa Melayu telah dianggap sebagai Lingua Franca kerana digunakan dengan meluas oleh pedagang di pelabuhan Melaka dan juga digunakan di Page 38 of 57 . agama Islam telah diisytiharkan sebagai agama rasmi persekutuan dan telah dimaktubkan di dalam Perkara 3(1) Perlembagaan Persekutuan. Agama Islam juga telah memberikan impak yang besar dalam aspek kelangsungan Melaka dari segi aspek undang-undang dan pemerintahan.gov.d. Hal ini telah mendorong Melaka menjadi pusat pengajian.61 Gender and Society. namun agama-agama lain seperti agama Hindu.63 (ii) Bahasa Sejak Melaka menjadi pusat pengajian Islam.pdf 62 Gender and Society. Ini dapat diperlihatkan dari peraturan-peraturan Islam diterjemahkan berdasarkan al-Quran dan diaplikasikan dalam Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka.). (n.).dapat. perdagangan dan perkahwinan. mahlahan juga dalam aspek kebudayaan tempatan.

durian.cuka. Kini. bangsat. Begitu juga dengan kejatuhan kerajaan tradisional seperti Kesultanan Melayu Melaka dan Kesultanan Johor-Riau ke atas tangan pihak Inggeris yang turut mendorong bahasa Inggeris dibawa masuk ke Tanah Melayu.teko dan tong. beca. pinang.). iaitu Man La Jia Guo Yi Yu (Perkataan Negeri Melaka). bahasa-bahasa asing lain seperti bahasa Arab. faedah. duku dan datuk (Kong Yuanzi 2000:129). hongsui. Penggunaan bahasa Melayu sebagai bahan bahasa pengatar agama Islam telah meningkatkan taraf. capgomeh. taugeh. (n. kekeluargaan dan agama orang Cina. hikmat dan lain-lain lagi memperkayakan khazanah bahasa Melayu. Antara usaha yang agak penting dalam pertembungan bahasa Cina dan Melayu ialah lahirnya kamus Cina-Melayu yang tertua. sampan. Bahasa Inggeris juga Page 39 of 57 .dapat. Syarikat India Belanda dan pedagang Eropah lain yang terdiri daripada pedagang Portugis. tauhu. ginseng. Contoh penulisan dan penterjemahan hasil karya Saduran Islam ialah Hikayat Muhammad Ali Hanafiah. apek. Dalam aspek pengukuhan bahasa sepanjang hubungan China-Malaysia. Denmark.64 Interaksi antara Alam Melayu dengan pedagang-pedagang dari Eropah yang terdiri daripada Syarikat India Timur Inggeris. perkembangan kesusasteraan melayu. Portugis.pdf Arab dan digunakan sepenuhnya dalam urusan rasmi. Dipetik daripada http://www. Sepanyol dan Perancis telah menyumbangkan perkembangan bahasa Inggeris di Alam Melayu. kuih. fardhu.d. sedekah. sekurang-kurangnya terdapat 1046 kata pinjaman bahasa Cina (khasnya dialek Hokkien) dalam bahasa Melayu (termasuk Indonesia). Kepentingana bahasa Melayu di negara Malaysia dapat ditinjau dari penggunaan bahasa ini sebagai bahasa rasmi dalam setiap agensi kerajaan dan bahasa perpaduan di negara yang mempunyai masyarakat majmuk. teh. Itali dan Cina telah digunakan dalam komunikasi perdagangan di perlabuhan Tanah Melayu. Catatannya sangat berharga untuk pengajian sejarah bahasa Melayu telah banyak diserapkan ke dalam Bahasa Melayu dalam aspek berkaitan adat.negeri-negeri Melayu lain yang berhampiran Melaka atau tanah jajahan Melaka. popia. bahasa Melayu telah dijadikan sebagai bahasa kebangsaan dan dimaktubkan dalam Perkara 152 (1) Perlembagaan Persekutuan. Tulisan Jawi juga telah disenaraikan daripada tulisan 63 Gender and Society. Banyak perkataan Arab seperti ilmu. Penggunaan bahasa Cina dan bahasa Inggeris masih kekal digunakan seperti dalam sistem pendidikan di Malaysia. Perkataan tersebut misalnya amoi.net/MYMALAYSIA/Bab%202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun. kitabkitab agama.64 Tambahan pula. Manakala dalam bahasa Cina terdapat 233 kata pinjaman bahasa Melayu seperti sarung. kecekapan dan kewibawaaannya. Hikayat Amir Hamzah dan Hikayat Iskandar Dzulkarnain.Tidak kurang pentingnya sumbangan pendeta China iaitu Yi Jing pada abad ketujuh yang menuntut ilmu Buddha di Kelantan dan Asia Tenggara telah berjaya mencatat bahasa Melayu kuno dengan nama bahasa Kunlun. takua.

koleksi naskah perundangan dan adat yang bertulis juga menjadi asas kewujudan negara dan corak perhubungan susunan kemasyarakatan Melayu seperti Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka (di Melaka). Di samping itu.65 (iv) Kebudayaan Pembangunan sesebuah negara dan tamadun tidak dapat dinafikan mempunyai hubung kait yang sangat rapat antara manusia sesama manusia.menjadi prasyarat kemasukan ke kebanyakan pusat pengajian tinggi dan mempunyai nilai kompetitif yang tinggi dalam pasaran pekerjaan semasa.d. Hikayat Merong Mahawangsa dan sebagainya.Hukum Kanun Dato Kota Setar di Kedah. Sejarah Melayu.my/1147/1/1. contohnya: Sejarah Raja-Raja Riau. tradisi kemasyarakatan dan kesusasteraan yang sedia ada semasa zaman kerajaan tradisional memberikan pengaruh yang besar terhadap bentuk penghasilan kesusasteraan yang selanjutnya. Hikayat Muhamma d Ali Hanafiah dan Hikayat Iskandar Zulkarnain manakala karya sastera saduran pula merangkumi Hikayat Bulan Belah.google.ukm.65 Selain itu. dan Undang-undang Laut Johor di Johor. Falsafah penulisan sejarah bukan sahaja mengisahkan hal ehwal yang telah berlalu. Karya bercorak sejarah dapat membekalkan data bersejarah tentang sesuatu kesultanan pada sesuatu tempoh tertentu. Tuhfat al-Nafis.). Secara keseluruhannya. Hikayat Nabi Wafat.com/viewer? a=v&q=cache:rKoHVFCsd18J:journalarticle.pdf+bahasa+cina+di+alam+melayu+awal&hl=en&gl=my&pid=bl&srcid=ADGEESgcr e9dg4KY8ssyxGAWpfnbh7FvjEM9Ytuy9LunylC24LDTZqQyr0QE-xEevH2aBmRyQj3JUrPfX4qmpMPnMC0pw8-gapfVsvjfeGUdFvcC28YFM9ztrtrJkHWP4AaEKnJ2mBA&sig=AHIEtbToMXn-PXBMILgYPUulTdAphF6U8w (iii) Korpus Kesusasteraan Melayu Semenjak wujudnya kerajaan Melayu-Islam Pasai di Sumatera Utara pada hujung abad ke-13 hingga berpecahnya Empayar Melayu yang akhir di Riau-Lingga pada penghujung abad ke-19. Naskah perundangan Melayu memperlihatkan paduan antara hukum adat dan hukum Islam yang pemerintahan. (n. bahasa asing telah dikuasai oleh golongan cerdik pandai di Melaka yang telah menterjemah dan menyadur karya sastera dari negara Arab dan Parsi. Undang-undang Sembilan Puluh Sembilan di Perak. Dipetik daripada http://docs.64 64 Gender and Society. Catatan sejarah telah membuktikan bahawa Page 40 of 57 memandu perlaksanaan hukum dan juga . Antara karya sastera terjemahan ialah Hikayat Amir Hamzah. Hikayat Nabi Bercukur dan Hikayat Nabi Yusof. telah lahirnya banyak penghasilan kesusteraan berbahasa Melayu yang merupakan pustaka rujukan atau gedung kajian. tetapi juga menerangkan pengalaman hidup generasi lepas yang boleh dijadikan teladan dan panduan serta menimbulkan kemungkinan keseragaman budaya dan keselarian dalam tradisi kesusasteraan.

66 Kesan pengaruh budaya Cina ke dalam peradaban Melayu agak ketara dengan kewujudan masyarakat Baba dan Nyonya. Mereka didapati menetap di Melaka Tengah dan Bandar Melaka antaranya Klebang Besar. Interaksi positif daripada pertembungan ini memperlihatkan kecenderungan dalam memperkayakan bahasa dan kebudayaan. masyarakat dan budaya Melayu telah mengalami perubahan kesan daripada pertembungan dan kemasukan pengaruh asing. Di Semenanjung Malaysia pada hari ini. Jalan Tan Cheng Lock.dalam beberapa abad yang lalu. 1952: 1-19 ke Alam Melayu yang menyebabkan kemunculan masyarakat baru. Di samping itu. Bukit Rambai di samping di Daerah Jasin. skop perbincangan ini lebih tertumpu kepada pertalian awal kedatangan masyarakat India dan Cina 65 Winstedt. hanya Melaka mempunyai perkampungan komuniti Baba. khususnya di Melaka dan komuniti Cina Peranakan di Kelantan dan Terengganu.66 Page 41 of 57 . Namun begitu. Indonesia dan masyarakat Thai. Proses akulturasimenjadi mudah melalui perkahwinan campur pada zaman awal pembinaan komuniti Peranakan Cina. Winstedt.1928:1-44. Batu berendam. sehingga ke Tumpat di bahagian muaranya dan sekitar Kampung Tanah Merah di Machang. kewujudan penempatan komuniti Cina Peranakan di pantai Barat (Pulau Pinang) dan pantai Timur Semenanjung Malaysia (Kelantan dan Terengganu) merupakan rentetan pertalian pedagang Cina dengan Alam Melayu. peranakan Cina di Kelantan kini menetap di kawasan tebing Sungai Kelantan dari Kuala Kerai di hulu. Kempe. Asal usul masyarakat Baba dan Nyonya bermula dengan hubungan dan sejarah awal antara masyarakat Cina dengan penduduk tempatan khususnya orang Melayu Semenanjung Malaysia. Berdasarkan kajian Tan Chee Beng. Ujong Pasir. 1956:22-59. Kesan yang paling ketara daripada penyerapan ciri-ciri budaya Melayu di kalangan Cina Peranakan ialah penggunaan dialek Kelantan yang fasih dan jenis pakaian mereka. Bandar Hilir.

Untuk mengukuhkan keselamatan dan kestabilan kerajaan. (n. Hubungan dengan luar negara dan masyarakat pluralistik juga telah diwujudkan pada masa itu. China dan Arab.net/MYMALAYSIA/Bab%202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun. Teori-teori kewujudan Alam Melayu juga diperkenalkan sama ada dari India. sistem perundangan dan kententeraan juga diperkenalkan. kebijaksaan mereka dapat ditunjukkan dalam bidang perdagangan serta ekonomi.d. Dipetik daripada http://www. Kegemilangan Empayar Melaka telah menjadi suatu iktibar atau acuan moden pada hari ini. 1. Kami dapat memahami tentang pengertian dan takrifan Alam Melayu. kumpulan kami dapat simpulkan bahawa banyak hasil yang kami memperolehi. Hal ini telah membuktikan perkembangan kebudayaan Alam Melayu telah bertapak dan meliputi beberapa kawasan-kawasan kepulauan di Asia Tenggara. kami mendapati kewujudan Alam Melayu mempunyai pengaruh yang luas di kalangan negara Asia Tenggara kerana terdapat monumen yang melambangkan sebagai seni bina zaman Alam Melayu di kawasan tersebut.). Dengan sedemikian. 2. Kajian ini telah membuka mata dan hati kami mengenai warisan Kerajaan Tradisional dan pengaruhnya terhadap masa sekarang yang dijulang pada zaman Alam Melayu sehingga hari ini. Setelah melalui proses kajian terhadap tajuk ini.66 Gender and Society.pdf Kesimpulan Kami dari kumpulan satu berasa sangat bersyukur kerana diberi peluang untuk menjalani tugasan tentang kajian warisan kerajaan tradisional Alam Melayu. Mereka menggunakan kedudukan geografinya dan menjadinya sebagai pusat perdagangan dengan mengurusnya dengan kecekapan dan bersistematik. ketamadunan tradisional Empayar kesultanan Melayu Melaka merupakan suatu signifikan dalam proses Page 42 of 57 . Antaranya ialah. Sehubungan dengan itu. Kerajaan tradisional seperti kerajaan Melaka telah mempunyai sistem politik dan pentadbiran yang kompleks.dapat. Selain daripada itu.

sejarah dan warisan empayar Johor Riau juga dapat dipelajari dalam tugasan ini. ianya juga merupakan salah satu sebab yang membolehkan kami menyiapkan tugasan ini dalam masa yang telah diperuntukkan. perkembangan politik. keselamatan dan ketenteraan. Pengaruh warisan kerajaan tradisional memberi kesan yang sangat penting dalam pembinaan negara moden samada dalam bidang sistem pentadbiran.penubuhan negara. Tugasan ini telah memberi peluang kepada kumpulan kami untuk mencungkil maklumat terperinci tentang kerajaan tradisional ini. terutamanya terhadap Kerajaan Kesultanan Melayu di Melaka dan Kesultanan Melayu di Johor Riau. 4. Melalui kajian ini. 3. Kemunculan Kesultanan Johor Lama adalah disebabkan kejatuhan Melaka kepada Protugis. melalui tugasan ini dapat diperhatikan bahawa terdapat banyak manfaat. ekonomi. identiti suatu negara seperti agama dan kebudayaan. selain daripada pembelajaran dan pengetahuan. kerana masih terdapat beberapa tradisi sosio-politik perlu diamalkan sehingga hari ini sebagai pengukuhan keamanan dan kestabilan negara. Page 43 of 57 . Empayar Johor Riau juga dikenali sabagai suatu manifestasi penentangan masyarakat Melayu terhadap pendudukan kuasa Portugis di Melaka. Selain daripada itu. Kajian mengenai tajuk ini telah mendalamkan pemahaman kumpulan kami terhadap sejarah dan warisan kerajaan tradisional Alam Melayu. Kerajan tradisional merupakan suatu iktibar yang kami perlulah mengambilnya sebagai suatu pengajaran dan juga mestilah sentiasa mengingatkannya pada masa depan. kami juga mendapati bahawa sejarah Johor perlu dihubungkaitkan dengan keruntuhan kesultanan Melayu Melaka. ia juga dapat mengeratkan hubungan silaturahim antara ahli-ahli kumpulan. Bekerjasama dan pemberian komitment yang sepenuhnya telah diwujudkan antara ahliahli kumpulan dalam semua perkara. Di samping itu.

8.Virginia Matheson Hooker. Hlm 249. Leonard Y. (2009). Penerbit Uthm. Prof. Edisi 1. Harisson 1963. 2. Andaya.1728 (Pembangunan Ekonomi dan Politik. D. M.1728 (Pembangunan Ekonomi dan Politik. 3. Yew Chee Wai. 1970. 7. etc. Sasbadi Sdn Bhd. Hlm 12-13.G. O. Andaya. Winstedt. Fawzi Mohd. Hlm 63-64. History of Southeast Asia. 6. Page 44 of 57 . Bantuan Studi Lengkap Formula Bestari PMR Sejarah. B. 1928:1-44. Hall 1955.Rujukan Rujukan Buku 1.E. Sains dan Teknologi Alam Melayu. (2009). 4. Dr. Kerajaan Johor 1641.252. Zahrul Akmal Damin. fol. Kempe. An Introduction to The History of Southeast Asia. (1991). Hlm 308-314. Ithaca. Walters. Petaling Jaya. Sejarah Melayu-Islam. 5. B. Winstedt. Dewan Bahasa dan Pustaka. Ali al-Haji Riau (Raja). The Falls of Srivijaya in Malay History. Johor.W. Basri.R. Pearl. Kerajaan Johor 1641. Slametmulyana 1975. 1952: 1-19 9 Che Husna Azhari. Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA). Dewan Bahasa dan Pustaka. 12. Asal Bangsa dan Bahasa Nusantara. 1963. Leonard Y. Dewan Bahasa dan Pustaka. A. Tuhfat al-Nafis. Kenegaraan dan Pembangunan Malaysia. 1956:22-59. (2000).

Asal Usul Melaka.com/2010/10/kementerianpertahanan.blogspot. Rosdan Abdul Manan.peradabanmelayu.php? option=com_content&view=article&id=173%3Atanggam&catid=36%3Aar-mastor-surat&Itemid=41 10. (2010). Prof. (2010) Kementerian Pertahanan. Tamadun Awal Asia Tenggara – Kerajaan Agraria dan Kerajaan Maritim.com/doc/46101418/ASAL-USUL-MELAKA 6.blogspot. Gusri Akhyar Ibrahim. Pemikiran Saintifik. “The Indian Ocean and Global Trade. Prof.Rujukan Laman Web 1.my/index. P. Dr.com/pemerintahan-beraja-alam-melayu/ 4.html 7. Kincir Air Melayu (2010). http://kakba.my/index. (2009) Tamadun Dunia STPM.html 5.scribd. Dipetik daripada http://peradabanmelayu. Lunde. (2010). Dipetik daripada http://fastnote.blogspot. (2010).” Saudi Aramco World. Pemerintahan Beraja Alam Melayu. (2008).).com/2009/01/pengasasan-kerajaan-kesultananmelayu. Mastor Surat dan En. Dipetik daripada http://www.html 3. Dipetik daripada http://tamadunduniastpm. Abdul Latif Samian. Norlida. Dipetik daripada http://mindazeta. Ar.wordpress.blogspot. Che Hassan Che Haron dan En. Jumali. (2009). Sejarah Tingkatan Satu – Pengasasan Kerajaan Kesultanan Melayu Melaka. Dipetik daripada http://www. (n. MuBaroque. (2011).d.php?option=com_content&view=article&id=108%3Apemikiransaintifik&catid=27%3Aprof-dr-abdul-latif-samian&Itemid=41&showall=1 9. Dr. Dipetik daripada http://sejarahtingkatansatu. Norazita Md Nor. Julai / Ogos 2005 2.php?option=com_content&view= article&id=170%3Akincir-air-melayu&catid=35%3Aprof-dr-che-hassan-che-harun&Itemid=41 Page 45 of 57 .com/2011/03/tamadun-awal-asia-tenggarakerajaan.my/index.com/2009/03/tema-3-ketahanan-dan-pertahanan. Dipetik daripada http://peradabanmelayu. Zahari Rusdi.html 8. Shukye Lisa Yip. Tanggam.

wikipedia. Gender and Society.org/wiki/Kerajaan_agraria 11. (n. (n.).d.gov. (n. (n.Rujukan Laman Web (Tanpa Pengarang) 1. Gender and Society.com/2009/02/pengasasan-kesultanan-melayu-melaka.d. (n. Gender and Society.gov. Gender and Society. Gender and Society.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka.wikipedia. Dipetik daripada http://ms.html 4.d.dapat. Gender and Society.net/MYMALAYSIA/Bab %202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun.my/BM/Relevant %20Topics/MoneyTaxInvestment/NonCitizen/nTaxation/nTypesOfTaxes/Pages/TypeofTaxes.html 2. Jenis-jenis Cukai. Dipetik daripada http://www.).).com/2009/04/perkembangan-melaka-sebagai-pusat. (2009). (n.blogspot.d.).org/wiki/Ekonomi_Malaysia 10.).).my/1147/1/1.org/wiki/Kerajaan_maritim Page 46 of 57 .google. Gender and Society.ukm.html 8.). (n.).d. Dipetik daripada http://atie-diaryseorangguru.perpustam. Gender and Society.wikipedia.malaysia. (n. Dipetik daripada http://www. Dipetik daripada http://ms.aspx 6. Dipetik daripada http://cgrohaida.d.d.d. Gender and Society. Dipetik daripada http://www. Gender and Society.d. (n. Dipetik daripada http://ms.).org/wiki/Kementerian_Pertahanan_Malaysia 9.com/viewer? a=v&q=cache:rKoHVFCsd18J:journalarticle.my/tyt_portal/tyt_portal/bm/akhbar/akhbar6. Gender and Society.blogspot.html 3. Dipetik daripada http://docs.d.blogspot.).pdf 5.wikipedia. Dipetik daripada http://lucky100star. (n. Dipetik daripada http://ms.pdf+bahasa+cina+di+alam+melayu+ awal&hl=en&gl=my&pid=bl&srcid=ADGEESgcre9dg4KY8ssyxGAWpfnbh7FvjEM9Ytuy9LunylC 24LDTZqQyr0QE-xEevH2aBmRyQj3JUrPfX4qmpMPnMC0pw8-gapfVsvjfeGUdFvcC28YFM9ztrtrJkHWP4AaEKnJ2mBA&sig=AHIEtbToMXnPXBMILgYPUulTdAphF6U8w 7.

).wikipedia. Dipetik daripada http://ms.). Gender and Society. Dipetik daripada http://ms. Gender and Society.wikipedia.). (n.org/wiki/Kedah_Tua 18.wikipedia.wikipedia. Gender and Society. (n. (n.org/wiki/Prasejarah_Malaysia 14.wikipedia.).wikipedia.wikipedia. Dipetik daripada http://ms.d.org/wiki/Kesultanan_Johor 21.wikipedia. (n. Dipetik daripada http://ms. (n. (n. Gender and Society.d.wikipedia.).org/wiki/Srivijaya 17. (n.d. Gender and Society.d.d. (n.d.org/wiki/Kesultanan_Melaka 20.wikipedia.org/wiki/Langkasuka 16. Gender and Society. Dipetik daripada http://ms.org/wiki/Melaka 22. Dipetik daripada http://ms. Dipetik daripada http://ms.d.).org/wiki/Gangga_Negara 15.d.). Gender and Society. Dipetik daripada http://ms.12. Gender and Society. (n.org/wiki/Empayar_Majapahit 19.org/wiki/Sejarah_Melaka Page 47 of 57 .).d.). Dipetik daripada http://ms. (n. Gender and Society. (n.org/wiki/Sejarah_Malaysia 13.wikipedia.). Gender and Society. Dipetik daripada http://ms.). Gender and Society.d.d. Dipetik daripada http://ms.

6. Orang bugis ini telah keluar dari tanah air mereka kerana keadaan huru-hara yang timbul akibat daripada kekalahan kerajaan Gowa di tangan Belanda (1667. Page 48 of 57 . Laporan daripada seorang kapten kapal bangsa Portugis. KA 1760. 4. Melalui Surat-surat Kew. Akan tetapi mengikut Tuhfat al-Nafis.1669 Masihi).yang belot itu bukannya Bendahara tetapi Laksamana (V. orang Bugis pula telah mengalahkan orang Minangkabau. 1982:57). fol. 5.Y. pemerintah Belanda yang lari ke England telah memberi kuasa kepada pihak Inggeris mentadbir wilayah takluknya di timur kerana ketika itu Belanda telah ditakluki oleh tentera Napoleon dari Perancis.117-18. Andaya. Gabenor Melaka) 2. Gambaran kesibukan pelabuhan riau digambarkan melalui kata-kata seorang Gabenor Melaka. 3.AB 1716. Nor(ed).Lain-lain Rujukan 1. Prince of Orange. Andaya. 1987:156-157). “Bilangan kapal yang belayar ke Riau begitu banyak sehingga sungai itu sukar untuk dilalui kerana terlalu banyak kapal dagang…”(Gabenor Thomas Slicher. 1984:32).Matheson (ed). April 1715. Kisah Bendahara belot itu mengikut Salasilah Melayu dan Bugis merupakan satu fitnah sahaja (Mohd Yusof Md. Di samping itu mereka juga telah meninggalkan tanah air mereka untuk mengelakkan penindasan daripada pemerintah kerajaan Bone.Tavares yang telah melihat sendiri kejadian itu menunjukkan bahawa Bendahara telah belot semasa pasukan Raja Kecil menyerang Pancor (L. 1987:341). Pada tahun 1728 Masihi. Raja Kecil telah dapat menyerang dan mengalahkan orang Bugis dalam dua pertempuran iaitu pada tahun 1725 dan 1727 Masihi.Y.Arung Palakka yang dibantu oleh Belanda (L.Laporan oleh Syah Bandar Cornelis Hasselaer Melaka tentang temuramahnya dengan seorang peniaga bebas Belanda bernama Frans Harbier mengenai peristiwa-peristiwa di Kedah.

Lampiran Page 49 of 57 .

Kawasan litupan Tanah Melayu (Malaysia. Singapore dan Indonesia) Page 50 of 57 .

Bekas tanah jajahan Kerajaan Majapahit Page 51 of 57 .

1399). Dharmaraja menaiki takhta kerajaan Singapura dengan gelaran Paduka Sri Maharaja Parameswara. Raja Temasek Pengganti: Megat Iskandar Shah Kerabat diraja: Kerabat Diraja Melaka. baginda dikatakan singgah di Sening Ujung (nama lama Sungai Ujong) sebelum sampai ke sebuah kampung nelayan di muara Sungai Bertam (nama lama Sungai Melaka). Bagaimanapun. cicit Sang Nila Utama. Baginda terus memerintah selama 48 tahun dan kekuasaannya diiktiraf oleh satu utusan dari Maharaja China pada tahun 1366. 1400-1414 Gelaran: Putera Sriwijaya Lahir: 1344 Mangkat: 1414 Pendahulu: Paduka Seri Rana Wira Kerma. pada tahun 1401. Menurut Sejarah Melayu. Di sinilah baginda mendirikan ibu kota baru untuk negerinya dan menamakannya Melaka. setelah mendapati Muar tidak sesuai baginda membatalkan hasratnya dan meneruskan perjalanan ke utara. Bintan dan Temasek. Di tengah perjalanannya.Biodata Parameswara Pemerintahan: Kesultanan Melaka: c. Paduka Sri Pekerma Wira Diraja (1372 – 1386) dan cucunya. Batara Sri Tri Buana bermaksud "Yang Dipertuan kepada tiga dunia" melambangkan kekuasaannya ke atas Palembang. keluarga diraja Srivijaya yang terselamat telah melarikan diri ke pulau-pulau sekitarnya yang masih setia kepada Srivijaya. seorang putera Srivijaya bernama Sang Nila Utama menawan Temasek dan membunuh gabenor yang dilantik kerajaan Ayuthaya. baginda telah melarikan diri dari Singapura selepas serangan tentera Majapahit yang berkomplot dengan Bendahara yang belot. Baginda kemudiannya mengasaskan kerajaan Singapura lama. Sriwijaya Ayahanda: Paduka Seri Rana Wira Kerma Parameswara (1344-1414) merupakan seorang Raja Temasek yang berketurunan diraja Srivijaya yang menubuhkan kerajaan Melaka pada 1402. Di Muar. Paramesawara melarikan diri ke Semenanjung Tanah Melayu untuk mendirikan penempatan baru. Page 52 of 57 . Paduka Seri Rana Wira Kerma (1386 . Bagaimanapun. Pada tahun 1399. Parameswara dikatakan berhasrat mendirikan negeri barunya samada di Biawak Busuk atau Kota Buruk. Baginda mangkat pada tahun 1372 dan digantikan oleh anaknya. Pada tahun 1324. Temagi. Sang Rajuna Tapa. Baginda secara rasmi bergelar Sang Utama Parameswara Batara Sri Tri Buana. selepas kejatuhan Empayar Srivijaya di Palembang pada abad ke-14.

Parameswara Sultan Iskandar Syah Sultan Muhammad Syah Sultan Abu Syahid Sultan Muzaffar Syah Sultan Mansur Syah Sultan Alauddin Riayat Syah Sultan Mahmud Syah Sultan Ahmad Syah 1400-1414 1414-1424 1424-1444 1444-1445 1445-1458 1458-1477 1477-1488 1488-1510 1510-1513 Senarai pemerintah Kesultanan Melayu Melaka Sultan Pembesar Empat Pembesar Lapan Pembesar Enam Belas Pembesar Tiga Puluh Dua Susunan jawatan dalam Sistem Pembesar Empat Lipatan Page 53 of 57 .

Istana Melaka dalam zaman Kesultanan Melayu Melaka Gambaran Melaka sebagai pusat perdagangan dunia Page 54 of 57 .

Dalam tempoh 20 tahun. Dikenali juga sebagai Mah Sam Po. nama Arab: ‫ حجي محمود شمس‬Haji Mahmud Shams) ialah ّ pelaut dan pengembara China yang paling terkenal dalam catatan 4000-tahun China. "Lautan Barat" merujuk kepada tempat di Asia dan Afrika yang dilawati Laksamana Zheng He. dan juga benua Afrika. Dinamai semula sebagai Zheng oleh Maharaja selepas kemenangannya dalam pertempuran di Zenglunba yang terletak berhampiran dengan Beijing. bukannya pedagang. beliau ditangkap oleh tentera Cina yang menggulingkan Dinasti Mongol pada tahun 1382. Cheng Ho merupakan orang Cina berketurunan Asia Tengah. Cheng He telah menjadi salah satu pembantu utama putera Yan. termasuk: • Asia Tenggara • Sumatra • Pulau Jawa • Sri Lanka • India • Parsi • Teluk Parsi • Semenanjung Arab dan • Laut Merah jauh ke utara sehingga ke Mesir Biodata Alfonso de Albuquerque Page 55 of 57 .Biodata Laksamana Cheng Ho Cheng Ho (1371 . Ini disebabkan Cheng He merupakan seorang laksamana dan pegawai. serta juga ahli strategi utama dalam pemberontakan yang menyebabkan Zhu Di (dengan gelaran Maharaja Yongle yang secara harfiah bermaksud "Maharaja Kebahagiaan Abadi") menjadi maharaja Dinasti Ming yang ketiga pada tahun 1402. beliau dilatih menjadi sidasida empayar dan ditugaskan ke istana Zhu Di. putera Yan yang mahir berperang. hampir satu abad sebelum Christopher Columbus tiba di Amerika. Asia Selatan. beliau kemudian dilantik untuk mengetuai salah satu angkatan tentera laut yang paling kuat di dunia ketika itu. Misinya membuktikan kehebatan dan keupayaan pengurusan dan teknologi. Dilahirkan dengan nama Ma He di Yunnan. Timur Tengah. Anak kepada seorang pegawai luar bandar. Pelayarannya telah dirakamkan dalam karya "Sidasida Sanbao ke Lautan Barat" atau "Zheng He ke Lautan Barat". tetapi tidak membawa kepada perdagangan yang besar.1435. beliau mengetuai armada China sebanyak tujuh kali ke tiga puluh buah negara di serata alam Melayu. Dikembiri. sebuah provinsi Mongol ketika itu yang terletak beberapa minggu perjalanannya dari pelabuhan terdekat.

apabila beliau memperolehi milik mutlak. yang diitewaskannya pada 24 Ogos 1511 selepas pertempuran hebat sepanjang Julai. Albuquerque menerima pendidikan dalam matematik dan bahasa Latin klasik di istana Afonso V dari Portugal. Albuquerque dikaitkan kepada keluarga diraja Portugal melalui keturunan luar nikah. Beliau kekal di bandar tersebut sehingga November 1511 dengan tujuan memperkukuhkan kedudukan Orang Portugis dari serangan balas orang-orang melayu. di mana panglima besar cedera parah.Alfonso de Albuquerque. Afonso de Albuquerque atau Afonso d'Albuquerque (1453 . Daripada ibunya. Beliau juga merupakan tokoh yang menyebabkan keruntuhan Kesultanan Melaka pada 24 Ogos 1511. beliau kelihatan telah berkhidmat di Afrika buat satu tempoh. dan segera diikuti dangan pelaburan dan penaklukan Goa. Ayahnya. Albuquerque. sebelum kembali dengan bantuan tambahan pada November. Beliau turut mengarahkan pembunuhan semua penduduk Islam dalam usaha untuk mengurangkan perpecahan keagamaan dengan harapan ini akan memaksa penganut Hindu dan Muslim untuk bertukar ke agama kristian. meninggalkannya pada Ogos. Satu serangan yang gagal ke atas Calicut (moden Kozhikode) pada Januari 1510.16 Disember 1515) adalah seorang Laksamana tentera laut Portugis yang terkenal dan yang telah membantu mengembangkan Empayar "penjajah" Portugal di Lautan Hindi. memegang jawatan yang penting di dalam istana. Pada kepulangannya. Gonçalo de Albuquerque. Dia kemudian mengsasarkan tenteranya kepada Kesultanan Melaka. dan yang kemudian membina Kota A Famosa untuk menyekat penentangan orang-orang Melayu. serta "Marikh Portugis" buat satu tempoh yang agak lama. Dilahirkan di Alhandra. Albuquerque merancang untuk menguasai dunia Islam dan mengawal rangkaian dagangan rempah ratus. Biodata Sultan Mahamud Shah Page 56 of 57 . Leonor de Menezes. mendapati dirinya tidak mampu memegang bandar takluk pertamanya. Albuquerque pernah dikenali sebagai "Yang Agung". berhampiran dengan Lisbon. Herr von Vila Verde dos Francos. beliau dilantik sebagai ketua pengiring raja (estribeiro-mor) kepada John II. Portugal. dan selepas kemangkatan maharaja itu.

ialah anak Paduka Sri Sultan Alauddin Riayat Shah. selepas kematian ayahandanya. Kemudiannya. Diego Lopez de Sequiera dengan 18 buah kapal dari Angkatan diRaja Portugal tiba di Melaka. Semasa baru mulamula menjadi sultan.Pemerintahan: Kesultanan Melaka: 1488-1511 Mangkat: 1528 Kampar. Mereka merupakan orang Eropah pertama yang tiba di Asia Tenggara dan digelar "Benggali Putih" oleh orang tempatan. Sultan Mahmud Shah menjadi ketua gabungan Melayu dan berkali-kali menyerang Melaka. Khoja Hassan dan Hang Nadim. disamping perselisihan faham. Angkatan Portugis diserang dan 20 anak kapalnya ditahan. Pagoh and seterusnya ke Pahang di pantai timur di mana beliau gagal dalam percubaannya mendapat pertolongan daripada negara China. sebuah armada laut Portugis yang besar dari India diketuai oleh Alfonso de Albuquerque kembali ke Melaka. Sultan Mahmud Shah berpindah ke selatan dan mengasaskan Kesultanan Johor sebagai pusat dagangan saingan kepada Melaka. Oleh kerana orang-orang Portugis membuat kacau di Melaka seperti mengusik gadis-gadis dan mencuri. Sumatera Pendahulu: Sultan Alauddin Riayat Shah Pengganti: Sultan Ahmad Shah Kerabat diraja: Kerabat Diraja Melaka Sultan Mahmud Shah (memerintah 1488-1528) merupakan Sultan Melaka ke-8 dan terakhir. Sultan Mahmud Shah terpaksa melarikan diri ke Bertam. Page 57 of 57 . Pada tahun 1525. Tun Mutahir dilantik menjadi Bendahara baru Melaka. Portugal pada awal abad ke-16 sedang mengasaskan sebuah empayar luar negeri. pihak Portugis berjaya menawan Kota Melaka pada 24 Ogos. Baginda juga terkenal kerana ingin beristerikan Puteri Gunung Ledang. Sultan Mahmud Shah yang masih muda mewarisi Melaka yang telah mencapai kemuncak kuasa dan merupakan pusat dagangan yang unggul di Asia Tenggara. Pada 10 Ogos 1511. Sultan Mahmud Shah dikenali kerana sikapnya yang kejam. Dengan ibu kotanya di pulau Bentan yang terletaknya berdekatan dengan Temasik (Singapura). Batu Hampar. Pemerintahan Sultan Mahmud Shah seorang raja yang cekap. beliau terus menerima ufti dan kesetiaan dari kawasan-kawasan sekeliling yang diberinya sewaktu beliau masih menjadi Sultan Melaka. Pada tahun 1488. Baginda juga dikelilingi oleh pahlawan-pahlawan yang gagah seperti Hang Tuah. Laksamana Hang Nadim berjaya mengepung Kota A Famosa sehingga pihak Portugis terpaksa membuat catuan makanan dari Goa. Riau. Pada tahun 1509. Selepas 10 hari mengepung. akan tetapi beliau juga seorang mangsa keadaan. Sultan Mahmud Shah kemudiannya mengarahkan supaya orang-orang Portugis dihalau dari Melaka. Albuquerque membuat beberapa permintaan membina markas Portugis di Melaka tetapi permintaannya ditolak oleh Sultan Mahmud Shah. Mujurlah pentadbiran Melaka pada ketika itu berada di tangan Bendahara Tun Perak yang bijaksana dan berkebolehan. Selepas kematian Tun Perak pada tahun 1498.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful