Pengenalan Laporan kumpulan kami bagi mata pelajaran UWS 10303 Kenegaraan dan Pembangunan Mutakhir Malaysia adalah

bertajuk sebagai ‘Warisan Kerajaan Tradisional’. Dalam laporan ini, kumpulan kami akan membincangkan tentang warisan kerajaan tradisional di Alam Melayu yang telah banyak memberi sumbangan kepada agama, bahasa, budaya, dan peradaban negara zaman sekarang. Isu yang akan difokuskan dalam laporan kami ini adalah perkembangan ketamadunan tradisional dengan merujuk kepada pengasasan Empayar Kesultanan Melayu Melaka dan Empayar Kesultanan Melayu Johor-Riau. Hal ini penting kerana ketamadunan tradisional tersebut berpengaruh besar ke atas pembangunan negara moden iaitu Malaysia pada kini.

Secara khususnya, objektif- objektif bagi laporan ini adalah seperti berikut:
i. ii.

mengenalpasti dengan lebih lanjut tentang penempatan alam Melayu mengenalpasti hubungkait antara perkembangan kerajaan tradisional dan pembinaan negara moden (Malaysia)

iii.

menilai keberkesanan sistem yang sedia ada dalam kerajaan tradisional yang telah dipraktikan dalam negara kini.

iv. v.

memahami dan memperoleh iktibar dan pedoman dari sejarah kerajaan tradisional memupuk semangat patriotism dalam diri dan setiap ahli kumpulan

Sesungguhnya, laporan ini diharapkan dapat memberi pengetahuan dan maklumat yang tersirat dalam pencapaian dan kegemilangan Alam Melayu kepada golongan ilmuwan, aktivis ekonomi serta masyarakat keseluruhannya bagi membantu melaksanakan strategi pembangunan dengan lebih berkesan. Kumpulan kami juga amat berharap hubungan dan semangat kerjasama antara ahli-ahli kumpulan dan juga pelajar-pelajar yang lain dapat dieratkan dan diperkuatkan lagi melalui pengalaman yang telah didedahkan kepada kami dalam laporan ini.

Page 1 of 57

Topik 3.1: Pengenalan Alam Melayu Alam Melayu dapat ditakrif sebagai kawasan geografi yang meliputi seluruh wilayah yang kaya dengan budaya Melayu-Polinesia.1 Istilah “Alam Melayu” juga boleh merujuk kepada pengaruh kebudayaan dan linguistik orang Melayu yang merangkumi kawasan-kawasan kepulauan yang kini menjadi unit-unit geopolitik seperti negara Indonesia, Malaysia, Filipina, Langkasuka (selatan Thailand), kelompok-kelompok di Kampuchea, Campa (Vietnam), Funan (Kemboja) serta Taiwan, namun ia tidak melibatkan daerah Papua New Guinea. Istilah “Melayu” yang dipakai di sini juga dipakai dalam pengertian yang luas dan menggambarkan keserumpunan bahasa dan bangsa yang dikenali dengan pelbagai nama, iaitu Melayu, Melayu-Indonesia, Melayu-Polinesia, Nusantara dan Austronesia.2 Ilmu arkeologi, linguistik sejarawi dan antropologi membuktikan ketamadunan Alam Melayu dan jati dirinya telah berlaku selama lebih dari 5000 tahun dari zaman Neolitik. Kelompok manusia Mongoloid selatan, khususnya Malayo-Polinesia atau Austronesia, yang menguasai rantau kepulauan Asia Tenggara ini telah bermastautin ‘alam Melayu’. Terdapat pelbagai teori yang dapat mengesahkan kewujudan alam Melayu: i. Teori dari India: Terjumpanya makam Sultan Malik al-Salleh, pemerintah Pasai yang disebut dalam Sejarah Melayu dan Hikayat Raja-raja Pasai sebagai pemerintah pertama di Kepulauan Melayu telah mengukuhkan teori Islam yang hanya tersebar di rantau Melayu sekitar abad ke-13M. Selain itu, catatan Marco Polo dan Ibn Batutah yang pernah melawati Alam Melayu sekitar abad ke13 dan 14 M telah mengukuhkan bukti kemunculan nusantara ini.1 dan membina sistem kemasyarakatan, kenegaraan serta ekonomi pertanian dan perdagangan yang mentakrifkan nama serta jati diri kepada alam ini sebagai

Page 2 of 57

1 P. Lunde, “The Indian Ocean and Global Trade,” Saudi Aramco World, Julai / Ogos 2005 2 D.G.E. Hall 1955. History of Southeast Asia;B. Harisson 1963; Pearl, B.R. 1963. An Introduction to The History of Southeast Asia; Prof. Dr. Slametmulyana 1975. Asal Bangsa dan Bahasa Nusantara.

ii.

Teori dari China Terdapat bukti dari batu nisan Syeikh Abdul Qadir di Langgar, Kedah, batu bersurat Phanrang di Kemboja, batu nisan Pahang dan batu bersurat Terengganu 1303M. Pengaruh China juga dapat dibuktikan dengan bentuk kubah masjid di Melaka dan Jawa yang menyerupai Pagoda.3

iii.

Teori dari Arab Penggunaan tulisan jawi yang meluas di Alam Melayu di mana huruf jawi sama dengan huruf Arab dan Cuma berlaku penambahan seperti ga dan cha ialah pengaruh dari Parsi. Selain itu, terdapat Syed dan Syarifah yang merupakan keturunan Arab di Tanah Melayu. Bukti catatan sejarah pengislaman raja-raja di Alam Melayu dilakukan oleh pendakwah dari Timur Tengah, contohnya Maharaja Drebar II yang memerintah Kedah pada 1136M telah memeluk Islam dari S.Abdullah bin S. Ahmad dari Yaman dengan memakai nama baru iaitu Sultan Muzafar Syah. Begitu juga dengan Parameswara yang pula memeluk Islam dari Sheikh Abdul Aziz dari Jeddah dan menukar nama kepada Sultan Muhammad Syah.3

Daripada segala gambaran di atas, jelasnya bahawa Alam Melayu mempunyai keistimewaan yang boleh dicontohi oleh rakyat negara kini. Sejarah, kebudayaan dan tamadun Melayu di Alam Melayu ini juga memainkan peranan penting sebagai daya penggerak untuk memperteguh pencapaian dan kemajuan Malaysia pada abad ke-21 ini. Oleh sedemikian, warisan kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka, Johor-Riau dan Kedah Lama dan kerajaan tradisional lain serta sumbangan kerajaan tradisional tersebut ke atas pembentukan negara moden kini akan dibincangkan dalam laporan yang seterusnya.

Page 3 of 57

3

P. Lunde, “The Indian Ocean and Global Trade,” Saudi Aramco World, Julai / Ogos 2005

Topik 3.2: Petempatan dan Kerajaan Awal di Alam Melayu Kerajaan awal di Asia tenggara boleh dibahagikan kepada dua bentuk kerajaan iaitu Kerajaan Agraria dan Kerajaan Maritim. Kerajaan Agraria didefinisikan sebagai sebuah kerajaan yang berasaskan pertanian. Ia berkembang di lembah sungai dan perkembangannya berkait rapat dengan keluaran hasil pertanian kerana mempunyai teknologi pertanian. Ciri-ciri lain yang terdapat dalam Kerajaan Agraria ialah kemahiran membina empangan dan saliran untuk tujuan kegiatan pertanian dan sistem pengaliran dikawal oleh pemerintah. Beberapa contoh kerajaan awal yang berkerajaan agraria ialah Kerajaan Funan, Kerajaan Angkor dan Kerajaan Dvaravati.4,5 Kerajaan Maritim ialah kerajaan yang berasaskan kegiatan perdagangan laut dan menjalankan kegiatan perdagangan. Kerajaan Maritim lazimnya berkembang di persisiran pantai dan muara sungai. Laut dan sungai menjadi laluan utama Kerajaan Maritim. Aktiviti utama Kerajaan Maritim adalah membina kapal dan menjalankan aktiviti perikanan. Pelabuhan amat penting bagi Kerajaan Maritim. Pelabuhan merupakan pusat perdagangan, pusat jual-beli, tempat menyimpan barang dagangan dan tempat persinggahan pelayar dan juragan. Pelabuhan membenarkan kedatangan para pedagang dari merata tempat. Ini juga menyebabkan Kerajaan Maritim berfungsi sebagai orang tengah untuk tempat pengumpulan dan pengedaran barangan mentah. Masyarakat Maritim mahir dalam membaiki kapal dan ilmu pelayaran. Contoh kerajaan awal yang berkerajaan Maritim ialah Kerajaan Srivijaya, Kerajaan Champa, Kerajaan Chih Tu, Kerajaan Kedah Tua, Kerajaan Majapahit dan Kerajaan Funan.4,6 Kerajaan awal di Malaysia merupakan Kerajaan Maritim dan melakukan aktiviti pelabuhan, perikanan dan pedagangan sejak awal lagi. Sejak dahulu lagi sebelum Malaysia dipersempadankan, Malaysia terletak di tanah Melayu yang mempunyai zaman prasejarah yang panjang dan berkembang secara perlahan-lahan menjadi Kerajaan Pemerintahan Beraja sebelum bertransformasi menjadi Kerajaan Melayu Islam Bersultan.7

Page 4 of 57

4 Norazita Md Nor. (2011). Tamadun Awal Asia Tenggara – Kerajaan Agraria dan Kerajaan Maritim. Dipetik daripada http://mindazeta.blogspot.com/2011/03/tamadun-awal-asia-tenggara-kerajaan.html 5 Gender and Society. (n.d.). Dipetik daripada http://ms.wikipedia.org/wiki/Kerajaan_agraria 6 Gender and Society. (n.d.). Dipetik daripada http://ms.wikipedia.org/wiki/Kerajaan_maritim 7 Gender and Society. (n.d.). Dipetik daripada http://ms.wikipedia.org/wiki/Sejarah_Malaysia

Sejarah Petempatan dan Kerajaan Awal di Malaysia (Asia Tenggara) 1. Prasejarah Malaysia (40,000 – 2,000 SM) – Zaman Prasejarah Malaysia dapat dijejaki seawal 200,000 tahun yang lalu berikutan penemuan alatan-alatan yang diperbuat daripada batu dan dijumpai di tapak arkeologi Kota Tampan, Lenggong. Rangka manusia terawal, Perak Man yang berusia 11,000 tahun juga turut dijumpai di Lenggong. Terdapat kawasan pembuatan peralatanperalatan batu yang tidak terganggu yang dibuat menggunakan andas dan tukul-tukul batu. Di Gua Niah, Sarawak, terdapat bukti-bukti wujudnya penempatan manusia tertua di Malaysia yang berusia 40,000 tahun dahulu. Salah satu bukti yang terkenal ialah lukisan-lukisan Gua Tambun.8 Pengakhiran Zaman Prasejarah di Malaysia memulakan era baru yang berkerajaan Pemerintahan Beraja. Pemerintahan ini dapat didefiniskan sebagai institusi yang menggubal dasar dan peraturan serta melaksanakan keputusan-keputusan yang berkaitian dengan kepentingan awam. Terdapat pelbagai bentuk sistem kerajaan dan pemerintahan beraja yang muncul dalam kerajaan awal di Malaysia bertujuan untuk mengurus serta mentadbir hal-hal masyarakat dan menegakkan undangundang dan perpaduan masyarakat. Alam Melayu di linkungan Malaysia kini yang mengamalkan sistem Kerajaan Pemerintahan Beraja adalah seperti Gangga Negara, Langkasuka, Pan Pan, Srivijaya, Kedah Tua, Majapahit dan Kesultanan Melaka sehinggalah Kesultanan Johor. Kerajaan-kerajaan awal di Alam Melayu mengamalkan pemerintahan beraja sebelum abad ke-15M. Sistem beraja yang diamalkan merupakan gabungan sistem tempatan dan pengaruh agama Hindu serta Buddha. Raja yang berfungsi sebagai pemerintah mempunyai beberapa ciri yang unik membenarkan mereka mentadbir dan mengurus kerajaan mereka. Antara cirinya ialah raja sebagai simbol kosmos. Raja di alam Melayu sebelum abad ke-15M adalah berasaskan konsep kosmologi dan merupakan jelmaan dewa Shiva, Vishnu dan Buddha serta mempunyai kuasa suci dan berdaulat. Selain itu, raja juga berkuasa mutlak. Kuasa ini menjadikan raja autoriti tertinggi dalam pemerintahan negara. Kuasa raja melebihi undang-undang dan hukuman yang ditangannya. Raja juga mempunyai kuasa untuk mengampun segala kesalahan mahupun kesalahan sendiri.9 Di samping itu, raja juga berfungsi sebagai ketua dalam semua bidang: sebagai panglima tentera, ketua hakim,

Page 5 of 57

Sebuah lagi sejarah Melayu. putera terakhir Srivijaya. Semenanjung Malaysia dan Filipina. Mengikut satu sumber. Gangga Negara (abad ke-2 – 11) .9 8 Gender and Society.com/pemerintahan-beraja-alam-melayu/ 2.11 4.wordpress. Sumber-sumber sejarah tidak banyak tetapi mengikut satu rekod sejarah Dinasti Liang China (500 M) merujuk kerajaan itu sebagai "Langgasu" yang diasaskan pada kurun pertama masihi. (2008). antara 1025 dan 1026. Malaysia dengan Raja Gangga Shah Johan sebagai salah seorang rajanya.Pan Pan ialah sebuah kerajaan Hindu kecil yang dipercayai wujud pada kurun ketiga sehingga ketujuh masihi dan terletak di suatu kawasan di Kelantan atau Terengganu. Lagenda orang Melayu mendakwa bahawa Langkasuka diasaskan di Kedah. Dipetik daripada http://fastnote. Pemerintahan Beraja Alam Melayu. Dipetik daripada http://ms. ketua eksekutif dan sebagainya. Dinding dan Manjung masa kini dalam negeri Perak.wikipedia.). kerajaan ini diasaskan pada kurun ke-2 masihi. Raja Ganjil Sarjuna dari Kedah. Pengaruhnya amat besar di atas Indonesia. Raja merupakan ketua tertinggi dengan bantuan golongan bangsawan dan golongan kerabat diraja. Tidak banyak yang diketahui tentang kerajaan ini. Adalah dipercayai yang Langkawi mendapat namanya daripada perkataan Langkasuka. Kerajaan ini bersama-sama dengan Kerajaan Kedah Tua berkemungkinan merupakan kerajaan yang terawal sekali di Tanah Melayu. India Selatan. dan kemudian berpindah ke Pattani.12 5. Gangga Negara mungkin telah diasaskan oleh anak Merong Mahawangsa.org/wiki/Prasejarah_Malaysia 9 Jumali. memeluki agama Islam dan berhijrah ke Tanah Melayu di mana dia telah mengasas Kesultanan Melaka. Langkasuka (abad ke-2 – 14) . Parameswara.10 3.ketua agama. Srivijaya (abad ke-3 – 1400) -Kerajaan Srivijaya berpusat di daerah yang sekarang dikenali sebagai Palembang di Sumatra. Penyelidik percaya bahawa kerajaan ini berpusat di Beruas dan ia runtuh selepas serangan oleh Raja Rajendra Chola I dari Coromandel.Gangga Negara dipercayai merupakan kerajaan Melayu Hindu yang hilang dan ada disebut dalam Sejarah Melayu yang kini merangkumi Beruas. yang dikatakan sebagai keturunan Iskandar Agung or atau keluarga diraja Khmer tidak lewat dari abad ke-2.Langkasuka ialah sebuah kerajaan Hindu Melayu silam yang terletak di Semenanjung Malaysia. Hikayat Merong Mahawangsa yang dikenali sebagai Hikayat Kedah. Pan Pan (abad ke-3 – 5) . Pada tahun 1414. Malaysia. (n.13 Page 6 of 57 . Adalah juga dipercayai bahawa kerajaan ini ditakluk oleh empayar yang lebih besar iaitu Srivijaya.d. Agama Islam memasuki Sumatra menerusi Aceh yang telah disebarkan menerusi perhubungan dengan pedagang Arab dan India.

). Kerajaan ini pernah menguasai pulau Jawa.wikipedia.org/wiki/Langkasuka Gender and Society. 15 Gambar 1 Gambar 1 di atas menunjukkan bekas tanah jajahan bagi Kerajaan Majapahit Page 7 of 57 .).10 11 12 13 Gender and Society. (n. pengaruh Hindu-Buddha ini boleh dibuktikan melalui peninggalan candi yang terletak di Lembah Bujang.org/wiki/Gangga_Negara Gender and Society.d. (n.org/wiki/Langkasuka Gender and Society. Kedah Tua dipengaruhi oleh agama Buddha dan seterusnya diikuti oleh agama Hindu. Dipetik daripada http://ms. Dipetik daripada http://ms. dan banyak wilayah lain di Nusantara termasuk negeri-negeri di semenanjung Malaysia.wikipedia. (n. Dipetik daripada http://ms.d.d. Borneo.wikipedia.org/wiki/Srivijaya 6. (n. Bali.). Majapahit (1293 – 1500) .d.Majapahit adalah sebuah kerajaan yang pernah ditubuhkan sekitar tahun 1293 hingga 1500 M dan berpusat di Pulau Jawa timur.14 7. Sulawesi/Celebes.Kerajaan Kedah Tua diasaskan pada abad ke-5. Sungai Mas merupakan pelabuhan utama tetapi kemudian dipindah ke Lembah Bujang.wikipedia. Pada peringkat awal. Sumatera. Madura.). Dipetik daripada http://ms. Kedah Tua (abad ke-5 ) .

Batu Pahat.). Lingga.16 Perkara-perkara dan maklumatmaklumat yang lebih terperinci berkaitan dengan Kesultanan Melayu Melaka akan dibincangkan dengan lebih lanjut dalam bahagian topik 3. kawasan itu menjadi wilayah tanggungan Empayar Majapahit sehingga pemerintahan Kesultanan Melaka (14001511) di mana negeri Johor menjadi pula salah sebuah jajahan pemerintahannya. Dipetik daripada http://ms.org/wiki/Empayar_Majapahit 8. Melaka dikuasai oleh pihak Portugis dan Sultan Mahmud Shah. Bulang. Riau wilayah yang terbentang dari sungai Klang hingga ke Linggi danTanjung Tuan. anakanda Sultan Mahmud Shah pada tahun 1528 dimana wilayah jajahan yang diperintah oleh kerajaan ini ialah Johor. seorang putera Srivijaya beragama Hindu yang berasal dari Palembang di antara tahun 1400 hingga tahun 1403.wikipedia. Pada awalnya Melaka bukanlah sebuah kerajaan yang beragama Islam. Kesultanan Johor (1528 – sekarang) . Kesultanan Melaka (1402 – 1500) . Pulau Tinggi dan pulaupulau lain di pantai timur semenanjung Tanah Melayu serta Kepulauan Karimun. Kota Baru. (n.d.wikipedia. Semasa abad ke-14.).3 bagi laporan ini.17 Page 8 of 57 . Sultan Melaka ketika itu.14 Gender and Society. 9.Singapura. Bungaran. (n.Kesultanan Melayu Melaka diasaskan oleh Parameswara. Pemerintahan Kesultanan Melayu Melaka berterusan selama lebih kurang satu abad sehingga tewas di tangan armada Portugis pimpinan Alfonso de Albuquerque pada 24 Ogos 1511. Kampar dan Siak di Sumatera.d. Muar. melarikan diri ke Pahang dan kemudiannya ke Bentan di Johor. Dipetik daripada http://ms. Bintan.Sejarah Johor sudah pun bermula pada tahun 800 M sebagai suatu petempatan perdagangan yang penting. Kesultanan Johor ditubuhkan oleh Sultan Alauddin Riayat Shah. Agama Islam dijadikan sebagai agama rasmi Kesultanan Melayu Melaka oleh Sultan Muzaffar Shah.org/wiki/Kedah_Tua 15 Gender and Society. Hal ini berubah pada tahun 1414 apabila Parameswara berkahwin dengan puteri dari Pasai. Sultan Mahmud Shah merupakan sultan yang terakhir Kesultanan Melayu Melaka. Pada tahun 1511.

Walau bagaimanapun. Parameswara dan pengikutnya menuju ke utara melalui Sening Hujung dan Bertam. Baginda berusaha memulihkan semula kemilangan kerajaan Srivijaya.19 Parameswara merupakan turunan ketiga dari Sri Maharaja Sang Utama Parameswara Batara Sri Tri Buana (Sang Nila Utama). Orang Melayu dan Orang Asli dan pekerjaan utama mereka ialah nelayan.org/wiki/Kesultanan_Johor Topik 3. muncul pula kerajaan Majapahit yang bertindak mengambilalih pucuk pemerintahan kerajaan Srivijaya dan kerajaan ini telah berjaya menguasai kawasankawasan Srivijaya termasuk Palembang dan Temasek. Parameswara akhirnya membuat keputusan untuk menetap di kampung tersebut dan mendirikan kotanya.d.). Penguasaan Majapahit ditentang oleh Parameswara dan baginda berusaha membebaskan Palembang daripada Kerajaan Majapahit.d.wikipedia.21 Di Muar. Dipetik daripada http://ms. Parameswara bersama-sama dengan pengikutnya telah berundur ke Temasek.). Parameswara telah menuntut hak pertuanannya. Namun. Akhirnya mereka tiba di sebuah perkampungan nelayan yang penuh dengan pohon api-api dan pokok bakau di persisiran pantai. Temasek pernah menjadi naungan Srivijaya. Oleh itu. (n. Siam akhirnya bertindak menyerang Parameswara dan baginda terpaksa berundur sekali lagi ke Muar untuk mencari perlindungan. Parameswara telah bertemu dengan pemerintah Temasek pada masa tersebut iaitu Temagi. pada tahun antara 1400 hingga 1403.3: Pengasasan Kerajaan Kesultanan Melayu di Melaka Melaka adalah sebuah negeri yang terletak di barat Semenanjung Malaysia dan bersempadankan Negeri Sembilan di utara. Parameswara berpandangan bahawa Temasek boleh berkembang maju kerana kedudukannya yang strategik.19 Selepas kejatuhan kerajaan Srivijaya yang berpusat di Palembang. raja Majapahit bertindak segera dengan menyerang Palembang. Pada tahun 1400. (n. Muara sungainya sangat dalam dan terlindung daripada tiupan angin monsun. Dipetik daripada http://ms.18 Sejarah Melaka bermula dengan pengasasan Kesultanan Melaka oleh Parameswara. seorang penerus raja Srivijaya. Parameswara masih berasa tidak selamat untuk mendirikan kerajaan. Penduduk asal kampung tersebut terdiri daripada Orang Laut.21 Page 9 of 57 . Johor di tenggara dan Selat Melaka di barat. seorang bangsawan Srivijaya dari Palembang.org/wiki/Kesultanan_Melaka 17 Gender and Society. Temagi ialah seorang wakil kerajaan Siam dan beliau telah menyambut Parameswara dengan baik.16 Gender and Society. Parameswara bertindak membunuh Temagi dan seterusnya menguasia Temasek selama lima tahun.20 Di situ.wikipedia.

22 Menurut cerita sewaktu Parameswara sedang memburu.org/wiki/Melaka 19 Gender and Society. Dipetik daripada http://lucky100star.). Nama Melaka pertama kali dikesan penggunaannya adalah pada abad ke-14.seseorang yang melarikan diri itu dipanggil 'Melayo'. Dipetik daripada http://sejarahtingkatansatu. Selain itu.com/2009/01/pengasasan-kerajaan-kesultanan-melayu. oleh itu baiklah tempat ini dipanggil 'Malaya' kerana tempat ini tempat perlindungan kita". mengambil sempena nama pokok tempat baginda sedang berteduh ketika berlakunya peristiwa ganjil itu. (n. Sejarah Tingkatan Satu – Pengasasan Kerajaan Kesultanan Melayu Melaka. Page 10 of 57 .18 Gender and Society. "kamu semua tahu dalam bahasa kita.). nama Melaka telah lama wujud iaitu daripada nama kesultanan yang diasaskan oleh Parameswara atau Sultan Iskandar Syah.html Asal-usul Nama Melaka Menurut catatan sejarah. Menurut cerita. Terdapat pelbagai cerita tentang bagaimana Melaka mendapat namanya. cerita yang diterima umum ialah cerita yang mengaitkan nama itu dengan sebatang pokok yang disebut pokok Melaka.com/2009/02/pengasasan-kesultanan-melayu-melaka. semasa Parameswara sampai ke Muar. Baginda mendapati di muara sungai itu ada sebuah perkampungan nelayan di mana penduduknya melakukan kerja membuat ikan masin untuk dijual kepada pedagang-pedagang yang datang dari luar. tiba-tiba seekor pelanduk putih dengan gagahnya menendang anjing baginda hingga jatuh ke laut.blogspot. Baginda terpegun dengan peristiwa ganjil itu lantas berpendapat bahawa tempat itu sangat sesuai untuk dijadikan tapak negeri. kejadian ganjil seumpama itu melambangkan permulaan suatu pekerjaan yang akan menghasilkan kejayaan.22 Dalam buku 'Suma Oriental'.). sekumpulan Orang Selat telah bertemu dangan baginda dan memohon supaya baginda merajai mereka di suatu tempat yang lebih sesuai iaitu di Bertam lalu Parameswara bertitah kepada mereka.blogspot. Baginda memerintahkan supaya sebuah negeri dibuka dan negeri itu dinamakan Melaka. Menurut Gasper Correa. (n.d. (2009). (n. penulis sejarah pada tahun 1551 mengatakan bahawa Parameswara melarikan diri ke Melaka. sempena namanya sebagai pusat menjual ikan masin.d. Dipetik daripada http://ms. Daripada catatan pedagang Cina yang datang ke Melaka.html 21 Zahari Rusdi. Tempat itu dikenali sebagai 'Malagas' atau 'Mulagas'. ada pendapat yang mengatakan bahawa Melaka berasal dari perkataan 'Malagas'.23 Selain itu. Mengikut kepercayaan orang Melayu pada zaman itu. Nama Melaka juga ada disebut dalam 'Syair Jawa' bertarikh 1324.wikipedia. Walaubagaimanapun. Dipetik daripada http://ms. nama Melaka dikatakan berasal daripada perkataan 'Malaya' yang bermaksud 'tempat perlindungan'.wikipedia. didapati sudah ada penempatan orang Melayu asli dan orang Laut. sudah ada tempat dagangan bernama Melaka.d.org/wiki/Sejarah_Melaka 20 Gender and Society.

d.scribd. Untuk menjamin keselamatan Melaka. (n. Melaka merupakan sebuah pelabuhan semula jadi yang terselamat dari ancaman angin Monsun Timur Laut dan angin Monsun Barat Daya. Ini memudahkan baginda mengawasi kegiatan perdagangan di Selat Melaka. Pelabuhan Melaka terletak pada laluan perdagangan antara negara India dan China. Dipetik daripada http://www. Selain dari Kerajaan Siam. Asal Usul Melaka.). Parameswara menjalin hubungan persahabatan dengan Negara China.22 22 Gender and Society. Terdapat beberapa faktor yang menjadikan Melaka muncul sebagai pusat perdagangan yang paling penting di Asia Tenggara iaitu. pelaksanaan sistem cukai yang teratur iaitu sistem cukai berkeutamaan. perairan yang dalam dan sesuai bagi kemudahan berlabuh untuk kapalkapal besar. (n.gov. pelaksanaan undang-undang yang kemas iaitu Undang-undang Laut Melaka dan Hukum Kanun Melaka. iaitu pusat membeli dan menjual barang dagangan. Di samping itu.html 23 Shukye Lisa Yip. Parameswara membina kediaman baginda di atas bukit yang berdekatan dengan muara Sungai Bertam.kedudukan geografinya yang strategik iaitu di Selat Melaka menyebabkannya menjadi pusat tumpuan pedagang dari luar yang singgah di Melaka. Parameswara telah menghantar ufti tahunan ke Siam.bahan ini merupakan bahan dagangan yang amat penting pada zaman itu.perpustam. Melaka muncul sebagai sebuah pusat perdagangan antarabangsa. Baginda juga menubuhkan sebuah angkatan laut yang terdiri daripada orang-orang laut untuk mengawasi keselamatan para pedagang yang singgah di Melaka.my/tyt_portal/tyt_portal/bm/akhbar/akhbar6. Bahan. Dipetik daripada http://www. Kemampuan Melaka menjadi sebuah pelabuhan yang penting di dunia pada zaman ini berdasarkan kepada beberapa faktor iaitu kedudukan yang strategik. Langkahlangkah ini menjadikan Kerajaan Melaka sebagai pusat perdagangan yang semakin makmur. Melaka muncul sebagai sebuah pusat perdagangan yang terkenal di gugusan Kepulauan Melayu. pelabuhan Melaka juga terletak berhampiran dengan kawasan pengeluaran bijih timah dan rempah ratus. Bagi mengelakkan serangan Siam terhadap Melaka. Parameswara telah mengambil langkah menjalinkan persahabatan dengan kuasa-kuasa luar seperti Kerajaan Siam. Parameswara telah menjadikan Melaka sebagai pelabuhan entrepot. Kegemilangan Melaka banyak bergantung kepada faktor lokasinya yang strategik. penggunaan Bahasa Melayu sebagai bahasa pengantaraan. Bagi menjamin keselamatan negeri Melaka.com/doc/46101418/ASAL-USUL-MELAKA Perkembangan Empayar Melaka Bermula dari sebuah perkampungan nelayan yang kecil. pentadbiran yang cekap dan tersusun.d. Pedagang-pedagang dari Negara India dan China menjadikan Melaka tempat persinggahan bagi mendapatkan bekalan makanan dan minuman. perluasan Page 11 of 57 . Pada abad ke 15. Ia menjadi tumpuan dan minat pedagang-pedagang dari timur dan barat.).

derhaka. Asal Usul Melaka. raja/sultan juga merupakan ketua angkatan tentera. dan penggunaan matawang dalam hal ehwal perdagangan. hak dan segala keputusan yang dibuat oleh raja adalah tidak boleh dipersoalkan. Namun.24 24 Shukye Lisa Yip.scribd. daulat.Empayar Melaka meningkatkan lagi kemajuan perdagangan. Setiap rakyat harus tunduk dan patuh bagi menunjukkan taat setia kepada kepimpinan raja/sultan yang berdaulat (berkuasa). Kedudukan raja/sultan sebagai pemerintah Melaka diperkuatkan lagi dengan beberapa konsep yang digunapakai iaitu taat setia.). raja/sultan juga bertindak sebagai ketua kehakiman dan mempunyai daulat dan kesaktian untuk mengukuhkan kedudukan raja seperti Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka yang diketuai oleh sultan.com/doc/46101418/ASAL-USUL-MELAKA Melaka Sebagai Pusat Pentadbiran Dari segi struktur. Hal ini bermaksud kedudukan. apabila Islam telah tersebar ke Melaka dan raja memeluk Islam. penggunaan konsep raja sebagai ketua kerajaan telah ditukar kepada sultan.d. tulah dan nobat.25 Selain itu.25 Parameswara Sultan Iskandar Syah Sultan Muhammad Syah Sultan Abu Syahid Sultan Muzaffar Syah Sultan Mansur Syah Sultan Alauddin Riayat Syah Sultan Mahmud Syah Sultan Ahmad Syah Rajah 1 25 1400-1414 1414-1424 1424-1444 1444-1445 1445-1458 1458-1477 1477-1488 1488-1510 1510-1513 Sistem pemerintahan Melaka yang diamalkan oleh raja/sultan adalah berbentuk raja berkuasa mutlak. (n. Hal ini disebabkan oleh konsep sultan yang bertepatan dengan tuntutan bahawa setiap individu adalah khalifah Allah dan setiap individu itu juga merupakan hamba Allah. Page 12 of 57 . Selain itu. Dipetik daripada http://www. Kedudukan raja mempunyai pengaruh Hinduisme kerana raja dianggap sebagai anak tuhan di muka bumi. Rajah 1 di bawah menunjukkan senarai pemerintah Empayar Kesultanan Melayu Melaka dari Parameswara sehingga Sultan Ahmad Syah. Bagi mereka yang tidak berbuat demikian adalah dianggap menderhaka dan akan dikenakan tulah (pembalasan). raja merupakan individu penting dan menduduki kedudukan tertinggi di dalam hierarki pemerintahan Melaka.

sistem pentadbiran kerajaan Melaka dibentuk oleh anggota-anggota sebuah Majlis Tertinggi.Ketua hakim untuk menyelesaikan kes yang besar . Di bawah Majlis Tertinggi ini.Walaubagaimanapun.Ketua istiadat .com/pemerintahan-beraja-alam-melayu/ Di bawah raja/sultan. Pembesar utama ialah Bendahara. Kenegaraan dan Pembangunan Malaysia. Baginda dibantu oleh empat pembesar yang dikenali sebagai Pembesar Berempat. Dipetik daripada http://fastnote. (2008). Laksamana dan Penghulu Bendahari. 27 Rajah 2 di bawah menunjukkan susunan jawatan dalam Sistem Pembesar Empat Lipatan.Pemangku sultan ketika sultan gering atau ke luar negara b) Temenggung .Menteri utama .26 25 Zahrul Akmal Damin. Antara peranan-peranan penting yang umumnya dipegang oleh pembesar-pembesar tersebut adalah seperti: a) Bendahara . Anggota-anggota majlis ini mempunyai tugas dan tanggungjawab tersendiri bagi mentadbirkan negeri Melaka. Sultan Pembesar Empat Pembesar Lapan Pembesar Enam Belas Pembesar Tiga Puluh Dua Rajah 2 28 Melalui sistem ini. sultan tidak perlu berperang dan tugas peperangan dipertanggungjawabkan kepada bendahara. Di bawah peringkat Seri pula. (2009). Peringkat akhir dalam sistem pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka dianggotai oleh 32 orang pembesar kerajaan dan sistem ini dikenali sebagai Sistem Pembesar Empat Lipatan. Edisi 1. peranan dan bidang kuasa yang berlainan.Memelihara keamanan dan keselamatan dalam negeri . Setiap jawatan pembesar mempunyai tugas. tanggungjawab. Hlm 12-13 26 Jumali.wordpress. sultan mengetuai pemerintahan. Johor. Temenggung. Penerbit Uthm. Pemerintahan Beraja Alam Melayu. terdapat 16 orang pembesar rendah yang bergelar raja. terdapat 8 orang pembesar negeri yang bergelar Seri.Penguasa bandar dan kota Melaka Page 13 of 57 . etc.Penasihat utama sultan dalam pentadbiran .

Dipetik daripada http://www.Hakim di darat 27 Shukye Lisa Yip.30 Pada tahun 1409. Pada tahun 1403. Asal Usul Melaka. Selepas kemangkatan Parameswara.Menjadi ketua urusetia istana . Pada tahun 1414. Parameswara telah mangkat dan pemerintahan Melaka diambil-alih oleh putera baginda Sultan Mahkota Iskandar Syah. Parameswara telah menjalin hubungan persahabatan dengan Kerajaan China sebagai langkah keselamatan negeri itu. Hubungan antara Melaka-China bertambah erat apabila Sultan Mansur Syah berkahwin dengan Puteri Hang Li Po. Page 14 of 57 .. Maharaja China itu mengutuskan Laksamana Yin Ching ke Melaka.Ketua angkatan laut .com/doc/46101418/ASAL-USUL-MELAKA 28 Zahrul Akmal Damin. (2009). Parameswara juga turut menghantar rombongan persahabatan ke Negara China.Menjaga ketenteraman laut . (n.Mengetuai utusan diraja ke seberang laut . Penerbit Uthm. Hubungan erat antara Melaka dan China menyebabkan Kerajaan Srivijaya dan Kerajaan Siam tidak berani mengancam Kerajaan Melaka. Kerajaan Ming di bawah pemerintahan Maharaja Yung Lo telah mengiktiraf Parameswara sebagai Raja Melaka. satu persalinan pakaian daripada sutera dan payung kuning kepada Parameswara sebagai tanda bahawa Kerajaan China bersedia melindungi Kerajaan Melaka dari ancaman musuh. Maharaja China telah mengurniakan alat-alat kebesaran seperti cap mohor.d.).Mengawasi pedagang asing dan memastikan sukatan dan timbangan pedagang adalah betul . Edisi 1.Mengawal keselamatan sultan atau pengawal peribadi sultan . Hlm 13 c) Laksamana . Johor.Pemungut hasil atau ufti .scribd. Kenegaraan dan Pembangunan Malaysia. Maharaja China telah mengutuskan laksamana Cheng Ho ke Melaka bagi mengeratkan lagi perhubungan Melaka-China dan juga bagi memperluaskan kawasan perdagangan China di Asia Tenggara.Ketua duta d) Penghulu Bendahari . hubungan Melaka-China terus dijalin demi kepentingan dan kemajuan perdagangan Melaka. etc.Menjadi ketua segala bendahari 29 Pada zaman pemerintahannya.

31 Empayar Kesultanan Malayu Melaka menjadi terkenal sebagai pusat perdagangan kerana faktor kedudukan geografinya yang strategik iaitu terletak di tengah-tengah perjalanan perdagangan Timur dan Barat iaitu Selat Melaka yang menjadi tumpuan pedagang-pedagang asing seperti China. Ini dapat digambarkan menerusi pedagang Portugal bernama Duarte Barbosa yang berkata: “Sesiapa yang menguasai Melaka. India. bermuafakat bermusyawarah dan persamaan taraf.com/doc/46101418/ASAL-USUL-MELAKA Melaka Sebagai Pusat Perdagangan Melaka berkembang dengan pesat daripada sebuah perkampungan nelayan kecil menjadi sebuah pelabuhan yang terpenting di Kepulauan Melayu pada abad ke-15 dan ke-16. kayu gaharu.com/2009/01/pengasasan-kerajaan-kesultanan-melayu. dan Kepulauan Melayu sendiri. Iklim tiupan angin monsun Barat Daya dan Timur Laut turut membantu pedagang-pedagang China dan India untuk berlabuh di Melaka dan menjadikan Melaka sebagai tempat persinggahan mereka. Kepesatan perdagangan di Melaka terbukti melalui catatan pedagang Portugis bernama Tom Pires yang mengatakan bahawa setiap tahun terdapat sekurang-kurangnya 100 buah kapal besar dan kirakira 30 hungga 40 buah kapal kecil tiba di pelabuhan Melaka. (2009).d. rotan dan lain-lain. kapur barus. (n. Sistem-sistem ini melicinkan serta mengekalkan keamanan dan memajukan perdagangan.html 30 Shukye Lisa Yip.31 Selain daripada faktor geografi.30 29 Zahari Rusdi. Tambahan pula.). Kedudukannya yang terletak di Selat Melaka menjadikannya sebuah negeri yang kaya dengan sumber asli seperti rempah ratus. kepesatan sesuatu perdagangan amat memerlukan sistem pemerintahan dan pentadbiran yang cekap. Dipetik daripada http://www. dia dapat menguasai perdagangan dunia”. Malahan lebih daripada 84 jenis bahasa dipertuturkan di pelabuhan Melaka. teratur dan stabil. Asal Usul Melaka.anak Maharaja China. menunjukkan betapa sibuk dan pesatnya pelabuhan tersebut.blogspot. Melaka merupakan tempat perdagangan rempah utama dengan berfungsi sebagai pintu kepada negeri-negeri rempah untuk memasarkan rempah mereka. Empayar Kesultanan Malayu Melaka contohnya mempunyai sistem pentadbiran yang cekap dengan wujudnya Sistem Pembesar Empat Lipatan dan sistem perundangan seperti Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka untuk mewujudkan satu sistem pemerintahan yang adil. Arab. 31 Page 15 of 57 . Sejarah Tingkatan Satu – Pengasasan Kerajaan Kesultanan Melayu Melaka. Dipetik daripada http://sejarahtingkatansatu. Dikatakan juga pelabuhan Melaka begitu besar sehingga boleh menmpung hampir dua ribu buah kapal dalam satu-satu masa.scribd. Di sinilah bermulanya kehadiran masyarakat imigrans di Semenanjung Tanah Melayu.

Kedudukan Selat Melaka yang strategik memudahkan usaha untuk menjaga perairan.d.32 Selain itu. Nakhoda dan Kiwi yang menghantar dan menyebarkan barangan dagagan. keagungan empayar perdagangan Melaka mulai merosot setelah Melaka jatuh ke tangan Portugis dan digantikan oleh Acheh sebagai pusat perdagangan di Nusantara. Malah. dan menguruskan hal-hal perdagangan pada masa yang sama. tempat perniagaan. orang laut telah dijadikan sebahagian besar daripada angkatan laut Melaka dan merupakan sumber tenaga yang paling penting dalam bertanggungjawab menjaga keselamatan dan kawasan perairan untuk membanteras kegiatan lanun. Kepesatan perdagangannya telah menarik minat Portugis di bawah pimpinan Alfonso De Alburqueque untuk menakluk Melaka pada tahun 1511. terdapat jawatan-jawatan seperti Syahbandar. (n. Melaka yang merupakan empayar Islam secara tidak langsung telah menarik ramai pedagang Islam dan golongan Islam pada masa tersebut merupakan satu masyarakat yang amat besar.31 Gender and Society. Matawang logam digunakan dalam semua urusniaga dan ini memudahahkan lagi setiap pembelian atau urusniaga di pelabuhan Melaka.blogspot. Hubungan Diplomatik tersebut dapat menjamin keselamatan Melaka supaya tidak menjadi sasaran dan diserang oleh negara-negara yang berdekatan. Pada masa yang sama juga. salah satunya adalah China (1403-1433). gudang.). Walaubagaimanapun. Sultan juga menyediakan kemudahan-kemudahan di pelabuhan seperti tempat menginap. menjadi pengantara menemukan pedagang Timur dan Barat termasuk Nusantara dan juga bertindak sebagai penyebar barang-barangan yang dibawa dari Melaka ke tempat lain. sistem sukatan dan timbanga yang selaras.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka. Langkah-langkah tersebut telah menjadikan pelabuhan Melaka semakin berkembang pesat.33 Page 16 of 57 .33 Kejayaan Melaka memainkan peranannya sebagai sebuah enterport baru dapat dilihat dalam tiga bentuk iaitu bertindak sebagai penerima atau pembeli barang dagangan. Dipetik daripada http://cgrohaida. Fungsi Melaka sebagai pelabuhan enterpot menjadikan Melaka sangat terkenal. Keagungan dan kemasyhuran Melaka sebagai pusat perdagangan pada awal abad ke-15 dan awal abad ke-16 memang tidak dapat dinafikan. kemudahan membaiki kapal dan lainlain kemudahan yang diperlukan oleh para pedagang yang singgah berdagang di Melaka.html Bagi menjaga keselamatan para pedagang luar di Selat Melaka. Melaka juga telah mengambil inisiatif dengan menjalankan hubungan diplomatik dengan kuasa luar dan besar.

kesusasteraan dan kebudayaan (rujuk Gambar 2). Hal ini telah membuktikan bahawa bahasa Melayu telah menjadi bahasa utama pertuturan dan bahasa perdagangan rakyat Melaka. Bagi tujuan berkomunikasi sama ada untuk bersosial dan urusan berjual beli.).d. madrasah. Istana Melaka telah dijadikan sebagai pusat pengembangan bahasa. Tulisan dengan terdapatnya dalam ukiran berbentuk bunga.html 33 Gender and Society. fardhu.blogspot. tempat berwuduk. Selain itu aktiviti penulisan asal juga turut berkembang dengan penghasilan Sejarah Melayu oleh Tun Seri Lanang. Tulisan Jawi telah disenaraikan daripada tulisan Arab dan digunakan sepenuhnya dalam urusan rasmi.menara azan. bahasa Melayu telah dijadikan bahasa lingua franca walaupun terdapat bahasa-bahasa lain. sedekah. hikmat dan lain-lain lagi memperkayakan khazanah bahasa Melayu. faedah. empayar ini juga turut terkenal dengan pelbagai aktiviti kemasyarakatan (sosial).blogspot.34 Page 17 of 57 .html Melaka Sebagai Pusat Kemasyarakatan Rentetan daripada Melaka sebagai pusat perdagangan. (2009).com/2009/04/perkembangan-melaka-sebagai-pusat. ayat al-Quran dan hadis Khat serta amalan-amalan iaitu khatam.32 Gender and Society. Di antara contoh penulisan yang terkenal ialah Hikayat Abu Nawas dan Hikayat Seribu Satu Malam iaitu karya sastera dan sejarah yang diterjemah daripada bahasa Arab menggunakan tulisan Jawi. geometri. Dipetik daripada http://cgrohaida. majlis kesyukuran dan kenduri arwah yang masih dikekalkan sehingga kini dalam kehidupan masyarakat Melayu negara.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka. Al-Quran juga telah menjadi asas sistem pengaruh yang besar dalam budaya kehidupan orang Melayu. Islam mempunyai pengaruh yang besar dalam budaya kehidupan orang Melayu seperti kesenian iaitu corak ukiran di kubah masjid mimbar mihrab. Penduduk Melaka yang bersifat majmuk ini telah menjadi asset utama di dalam pengembangan dan pertukaran kebudayaan. Banyak perkataan Arab seperti ilmu. batu nisan dan sebagainya. (n. al-Quran. Dipetik daripada http://atie-diaryseorangguru.

iaitu Megat Iskandar Shah dengan Puteri Raja Pasai.html Melaka Sebagai Pusat Penyebaran Islam Kedatangan agama Islam ke Melaka. Ulama dan pendakwah dari pelbagai tempat seperti Arab dan Pasai bertemu di Melaka untuk berdakwah. pembesar. dan penyebaran Islam di Gugusan Kepulauan Melayu. Hal ini telah menyebabkan Melaka menjadi pusat pengajian. Dipetik daripada http://cgrohaida. Menurut Hikayat Raja-Raja Pasai dengan Bustanus Salatin. (n. adil. Sifat agama Islam iaitu toleransi. Islam turut disebarkan di Melaka oleh pendakwah Arab yang bernama Syeikh Abdul Aziz dari Makkah yang mengislamkan Raja Sri Maharaja. dan rasional serta meliputi semua aspek kehidupan telah manarik golongan istana dan rakyat untuk menganuti agama Islam.blogspot. Selain daripada pedagang Islam dari Arab dan India menyebarkan agama Islam ke Melaka melalui kegiatan dakwah. Terdapat antara mereka yang berkhawin dengan masyarakat Melaka dan secara tidak langsung menyebarkan Islam kepada penduduk tempatan. Sultan Melaka amat menyambut baik kedatangan Islam dan sanggup menghantar pembesar ke Pasai untuk bertanyakan hal-hal agama demi mendalami agama Islam. pembesar dan rakyat Melaka. antara cara agama Islam mula disebarkan ke Empayar Kesultanan Melayu Melaka ialah melalui perkhawinan Sultan Melaka.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka. Peraturan-peraturan Islam telah diterjemah Page 18 of 57 . pendakwahan.). dan rakyat Melaka.Gambar 2 34 Gender and Society. kedudukan Islam di Melaka semakin kukuh apabila ia diisytiharkan sebagai agama rasmi semasa pemerintahan Sultan Muzaffar Syah. Ulama menjadi guru kepada sultan.d. Islam telah memberi impak yang besar dan berjaya memperkukuhkan kedudukan Melaka bukan sahaja di dalam aspek kehidupan individu (spiritual) malahan ia telah mempengaruhi aspek kelangsungan Melaka dari aspek undang-undang. Pada abad ke-15.

Sultan Melaka juga menerapkan nilai Islam seperti musyawarrah iaitu berbincang bersama pembesar dalam urusan pentadbiran. Beliau mengarang sebuah kitab iaitu Insan al-Kamil. Page 19 of 57 . Ilmu tasawuf ialah ajaran untuk mengenali Tuhan serta mendekatkan diri kepada Tuhan. Kepulauan Sulu. Contohnya di Terengganu. Rakyat jelata pula akan mengikut jejak langkah raja iaitu memeluk Islam secara sukarela.). Perkahwinan Diraja menyebabkan agama Islam tersebar dengan mudah ke negeri-negeri tersebut.35 35 Gender and Society.Saudagar-saudagar yang datang berdagang di Melaka turut tertarik dengan Islam lalu memeluk agama Islam selain untuk mendapatkan keistimewaan dalam perdagangan. Contoh ke Kalimantan. Selain itu. Contoh dengan raja negeri Kedah Pahang dan Kelantan. Selain itu.blogspot. menyadur. Puteri Sultan Mansor Shah telah dikahwinkan dengan putera Raja Siak. Ketika pemerintahan Sultan Muzaffar Shah.d. Johor. (iv) Pedagang . Istana Melaka juga menjadi tempat menterjemah.berdasarkan al-Quran dan diaplikasikan di dalam Hukum Kanun Melaka serta Undang-undang Laut Melaka. dan ahli agama (Sufi) . Sulawesi dan Mindanao. mereka menyebarkannya apabila balik ke tempat asal mereka. (iii) Peranan pendakwah.Pahang.Puteri-puteri Islam Melaka dikahwinkan dengan raja-raja yang bukan Islam.Ulama ahli sufi dan mubaligh Melaka telah dihantar oleh kerajaan Melaka ke merata-rata tempat untukmenyebarkan agama Islam.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka. madrasah dan surau diwujudkan untuk menjadi tempat mempelajari agama dan membaca al-Quran. Dipetik daripada http://cgrohaida. (n. Kitab terkenal yang telah diterjemahkan ialah Hikayat Amir Hamzah dan Hikayat Muhammad Ali Hanafiah.html Cara-cara Melaka menyebarkan agama Islam (i) Perkahwinan Diraja . Abdul Karim al-Jili merupakan salah satu ahli tasawuf yang terkenal di Melaka. masjid. Rokan dan Inderagiri. Kemudian. perkahwinan dengan rakyat juga membantu dalam menyebarkan agama Islam (ii) Penaklukan – (Semasa Pemerintahan Sultan Mansur & Bendahara Tun Perak) Raja-raja di negeri-negeri yang ditakluk oleh Melaka akan memeluk agama Islam untuk mendapat kurniaan atau layanan yang lebih baik serta menunjukkan taat setia kepada Sultan Melaka. dan menyimpan kitab agama Islam. Pengajian al-Quran menjadi asas sistem pendidikan di Melaka. Kelantan. Melaka juga merupakan pusat pengajian ilmu tasawuf yang terkenal. Dakwah tersebut disampaikan dengan cara berhemah dan bukan paksaan. ulama.

Galakan dan dorongan diberi oleh pemerintah kepada pendakwah untuk menyebarkan Islam. Dipetik daripada http://cgrohaida. kemudian ke Pahang. Walaupun baginda telah bertapak di Johor. Raja Alauddin berkahwin dengan puteri Sultan Pahang dan mendirikan ibu kotanya di tebing Sungai Johor Lama dan memajukan kawasan itu. Pedagang Islam dari India dan Asia Barat lebih gemar singgah di Acheh kerana Page 20 of 57 . Sultan Mahmud Syah telah berundur ke Hulu Muar. Sultan Mahmud Syah mangkat di Kampar dan meninggalkan dua orang putera iaitu Raja Muzaffar dan Raja Alauddin. Kerajaan Melaka yang kelihatan kuat dan teguh itu turut menemui saatsaat kejatuhannya.d. Pada tahun 1528. Sultan Melaka yang terakhir iaitu Sultan Mahmud Syah terpaksa berundur ke Muar dan akhirnya ke Johor kerana telah diserang oleh kuasa luar iaitu Portugis. Acheh menjadi sebuah kerajaan yang kuat selepas kejatuhan Melaka. Di situ. Baginda digelar sebagai Sultan Alauddin Riayat Syah II dan turut dikenali sebagai Raja Ujong Tanah. Kampar dan Inderagiri dalam hal ehwal agama. (n. Sultan Mahmud Syah enggan menyerah kalah dan baginda telah berusaha untuk mengembalikan kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka. Sultan Alauddin merupakan pengasas kerajaan Johor yang merupakan warisan Kerajaan Melayu Melaka.(v) Usaha Pemerintah . Baginda menubuhkan kerajaannya di Johor kerana Johor ialah negeri taklukan Melaka.36 Walaubagaimanapun. Usaha baginda tersebut akhirnya membuahkan hasil dan membawa kepada tertubuhnya Kerajaan Kesultanan Melayu yang baru di Johor. Pengunduran Sultan Mahmud Syah dan pengikutnya bukan bererti baginda mengaku kalah. baginda ingin dan berusaha untuk mendapatkan semula Melaka daripada Portugis.4: Penerusan Legitimasi Kesultanan Melayu di Johor Riau Pengasasan Kerajaan Johor dan Penerusan Warisan Melaka Setelah kejatuhan Melaka di tangan Portugis pada tahun 1511-Masihi.). Sultan Ali Mughayat Syah telah mengasaskan kerajaan di Acheh. Raja Muzaffar telah mendirikan ibu kotanya di tebing Sungai Perak dan menjadi Sultan Perak yang pertama bergelar Sultan Muzaffar Syah.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka. Baginda masih berusaha untuk menawan kembali Melaka dengan melancarkan beberapa serangan tetapi semuanya gagal. Acheh telah muncul sebagai kerajaan Islam yang baru di Selat Melaka. kedudukan kerajaan Johor masih belum kukuh. Pada awal pengasasannya. Apabila orang Portugis menyerang Bentan. Pada ketika itu.blogspot.Contohnya Sultan Alauddin Riayat Shah telah menghantar ahli agama untuk mengajar raja-raja dari Pahang. Johor dan akhirnya ke Bentan. Sultan Mahmud Syah berundur ke Kampar di Sumatera.html Topik 3. 36 Gender and Society.

Perang ini melibatkan tiga kuasa iaitu Johor. Pada masa itu. Sultan Kedah dapat semula menaiki takhta baginda. Page 21 of 57 . 63-64. manakala Acheh sentiasa menjadi pencabar utama kepada Johor dan Melaka. Raja Sulaiman iaitu putera Sultan Abdul Jalil yang telah mangkat di Pahang. telah menyerang dan menguasai kerajaan Johor dan baginda kemudiannya berpindah ke Riau setahun kemudian. yang mendakwa dirinya sebagai putera Almarhum Sultan Mahmud Shah yang mangkat pada tahun 1699. sebagai wakil baginda memerintah kerajaan Johor – Riau. Bantuan Studi Lengkap Formula Bestari PMR Sejarah.Riau. Belanda dengan bantuan Johor berjaya menewaskan orang Portugis di Melaka. dan kerajaan Johor kini dikenali sebagai Kerajaan Johor . Petaling Jaya. Pada masa yang sama. telah berjaya mengalahkan dan menurunkan Raja Kecil daripada takhta kerajaan Johor dengan bantuan putera Raja Bugis lima bersaudara. Kisah mengenai kejayaan putera Raja Bugis lima bersaudara yang telah membantu Sultan Sulaiman mendapatkan kembali takhta kerajaan Johor telah tersebar luas dirantau ini. Pada tahun 1641. Suasana yang tegang ini mencetuskan peperangan yang dikenal sebagai Perang Tiga Segi. Setelah tiga tahun kemudian. dengan bantuan Opu Daeng Parani berserta adindanya. Pada 1723. hlm. Sultan Sulaiman kemudiannya telah menabalkan seorang daripada putera Raja Bugis lima bersaudara iaitu Opu Daeng Merewah yang juga dikenali sebagai Kelana Jaya Putera untuk menjadi Yang Dipertuan Muda dengan gelaran Sultan Alauddin Shah.37 37 Yew Chee Wai (2000). dua daripada putera Bugis yang bernama Opu Daing Menambon dan Opu Daeng Kemasi telah pun meninggalkan Riau pergi ke Mempawah dan Sambas di Kalimantan dan masing masing menjadi raja disana. Sasbadi Sdn Bhd. Johor juga berminat dan berusaha untuk mendapatkan Melaka semula. Dalam peperangan ini. Sejarah Kerajaan Johor-Riau Pada tahun 1718. Johor yang paling teruk menerima kesannya. Raja Kecil daripada kerajaan Siak. Peperangan ini berlarutan sehinggalah Johor dan Belanda bergabung buat kali ketiga untuk menyerang Portugis. Portugis mahu mempertahankan kedudukannya di Melaka serta memusuhi Acheh dan Johor yang menjadi pesaingnya dari segi ekonomi. Sultan Kedah telah menulis surat meminta bantuan daripada Opu Daeng Parani. Acheh dan Melaka yang diwakili pihak Portugis.Acheh bebas daripada ancaman Portugis. Yang Dipertuan Muda Daeng Merewah and Opu Daeng Celak. saudara yang tua daripada putera Raja Bugis untuk mendapatkan kembali takhta kerajaan Kedah yang telah dirampas oleh adinda baginda Sultan Kedah. Tidak lama kemudian. Peperangan Tiga Segi berlaku selama lebih kurang 100 tahun tetapi tidak secara berterusan. Raja Sulaiman kemudiannya telah ditabalkan sebagai Sultan dan Yang Dipertuan Besar. Acheh berminat untuk mendapatkan Melaka kerana mahu menguasai perdagangan di Selat Melaka.

Basri. Dewan Bahasa dan Pustaka Johor Sebagai Pusat Perdagangan Jajahan takluk yang luas meliputi Klang. Bentan. Aktiviti perdagangan ini telah diwarisi sejak zaman Kesultanan Melayu Melaka sebelum kejatuhannya lagi. Fawzi Mohd. Setelah mangkatnya Yang Dipertuan Muda Daeng Merewah. Ketika itu. ramai pedagang asing datang ke Johor seperti pedagang China dari Canton dan Amoy serta pedagang Eropah seperti Belanda dan Inggeris. Kampar. pelabuhan Johor telah berpindah dari Batu Sawar ke Riau. Ali al-Haji Riau (Raja).Virginia Matheson Hooker. Raja Lumu telah menjadi Sultan Selangor yang pertama pada 1766 dengan gelaran Sultan Salehuddin Shah. Johor juga dikenali sebagai pelabuhan entrepot bagi Kepulauan Melayu dengan adanya kapal dagang Johor yang berdagang hingga ke Maluku dan Makasar. Sultan Sulaiman telah menabalkan adinda almarhum iaitu. Opu Daeng Celak untuk menjadi Yang Dipertuan Muda berikutnya dengan gelaran yang sama iaitu Sultan Alauddin Shah. Pelabuhan Batu Sawar menjadi terkenal disebabkan oleh tampok pemerintahan Sultan Abdul Jalil Syah II yang cekap. Pahang. Malahan. Kepesatan perdagangan Johor berterusan sehingga zaman pemerintahan Sultan Mahmud Syah II (1685 – 1699). Bengkalis. Di Pelabuhan Batu Sawar ini terdapat pelbagai hasil perdagangan dan kemudahan seperti gudang dan peralatan untuk membaiki kapal para pedagang. Baginda telah belayar ke pantai Koromandel dan Teluk Benggala India untuk membeli pakaian dan menjualnya di Pelabuhan Batu Sawar. Lingga. Yang Dipertuan Muda Daeng Celak memerintah kerajaan Johor – Riau selama tujuh belas tahun. Muar. putera baginda yang sulong. dan Inderagiri. Siak. Tambahan pula. kemudiannya menjadi Yang Dipertuan Muda didalam kerajaan Johor – Riau pada tahun 1777. Setelah beberapa tahun. kerajaan Johor – Riau yang berpusat di Riau telah bertambah makmur dan terkenal sebagai pelabuhan dagangan yang masyhur dirantau ini. Kampar dan Siak menyebabkan Johor dapat mengumpulkan hasil dagangannya. Batu Pahat. Manakala putera kedua baginda iaitu Raja Haji. M.39 Hal demikian adalah kerana pelabuhan ini telah mempertingkatkan kemudahan seperti menjamin keselamatan pedagang daripada ancaman Page 22 of 57 . Pada masa itu. baginda telah menentukan sistem ukuran dan timbangan yang tetap serta mengenakan cukai kastam yang berpatutan.38 38 Tuhfat al-Nafis: Sejarah Melayu-Islam 1991. Rokan. Selain itu. Syahbandar Johor diberikan tugas mengawasi perniagaan lada hitam di jajahan takluk seperti Bengkalis. Pelabuhan Riau adalah pelabuhan yang sangat sibuk.Kekuatan kerajaan Johor – Riau dari segi ketenteraan telah berjaya melindungi serta mematahkan beberapa serangan daripada luar terhadap wilayah takluknya. A.

“Bilangan kapal yang belayar ke Riau begitu banyak sehingga sungai itu sukar untuk dilalui kerana terlalu banyak kapal dagang…”(Gabenor Thomas Slicher. sagu. garam. tikar. Gabenor Melaka) Perdagangan di Johor dijalankan melalui sistem barter iaitu pertukaran barang dan mata wang. dan Laksamana. penunda. pengawal perairan Johor. dan beras. perak dikenali sebagai kupang. lada hitam. Sebagai contoh. Setiap pedagang asing dilindungi oleh Bendahara.40 Page 23 of 57 . dan timah dikenali sebagai katun. Disamping itu. tembikar dan tembaga dari China. kayu gaharu. Antara barang tempatan yang diperdagangkan ialah damar. pelabuhan ini menjadi pintu masuk di selatan Selat Melaka dan sekaligus dapat mengawal lalu lintas kapal dagang dari Barat dan Timur. kain sutera putih. teh. 39 Gambaran kesibukan pelabuhan riau digambarkan melalui kata-kata seorang Gabenor Melaka. Raja Indera Bongsu. munyak. pinang. pelabuhan ini terlindung daripada tiupan angin monsun. ikan masin. Manakala keselamatan pedagang dan kapal dibantu oleh Orang Laut yang bertugas sebagai pembantu pelabuhan. Dolar Mexico dan mata wang Belanda. barangan dari luar negeri yang didagangkan seperti benang emas. dan penunjuk arah kepada pedagang. mata wang asing juga digunakan seperti Dolar Sepanyol. Johor juga merupakan pembekal barangan tempatan dan luar negeri. Terdapat tiga jenis mata wang iaitu emas dikenali sebagai mas. Jesteru itu.penjenayah. Manakala. Sultan Alauddin Riayat Shah II yang memperkenalkan sistem mata wang. kedudukan yang strategik menjadi faktor pelabuhan Riau menjadi tempat tumpuan para pedagang. bijih timah. Selain itu. Temenggung.

Petaling Jaya.40 Yew Chee Wai (2000). Bantuan Studi Lengkap Formula Bestari PMR Sejarah. abad ke-18 merupakan abad keruntuhan empayar Johor-Riau yang kehilangan peranannya samada sebagai pelabuhan utama di perairan Selat Melaka mahupun sebagai pusat kuasa politik di Tanah Melayu. 65-68 Kejatuhan Empayar Johor Secara kasarnya. Sasbadi Sdn Bhd. hlm. Fenomena ini berlaku sejak tahun 1787 apabila dunia Melayu yang diterajui oleh golongan Bendahara dan pentadbiran Yamtuan Muda Bugis mula kehilangan kuasa dan pengaruh disebabkan oleh persaingan kuasa dan keadaan politik yang tidak stabil. Antara sebab utama kemunduran Johor itu ialah tiadanya pegawai yang cekap yang dapat mentadbir negeri dengan baik seperti yang pernah yang dilakukan oleh Laksamana Paduka Raja Tun Page 24 of 57 . Pelabuhan Riau yang merupakan pusat pelabuhan empayar Johor-Riau kehilangan fungsi penyumbang aktiviti ekonomi dan perdagangan rantau Asia apabila masyarakat melayu dan Bugis di bawah Sultan Mahmud keluar dari Riau.

Perlantikan seorang yang bukan daripada keturunan Bukit Seguntang Mahameru (Palembang) sebagai sultan telah menimbulkan pelbagai tentangan.41 Kemangkatan Sultan Mahmud menyebabkan berakhirnya zuriat Kesultanan Melaka di Johor apabila Bendahara Abdul Jalil telah diangkat menjadi Sultan Johor pada 3 September 1699 dengan gelaran Sultan Abdul Jalil Riayat Syah. Bukan setakat itu sahaja. Pertelagahan ini kemudian telah membawa kepada kehancuran Kesultanan Johor.43 Orang Bugis yang semakin ramai di wilayah-wilayah takluk Johor ini kemudian menjadi masalah besar kepada kerajaan Johor. Namum begitu. Andaya .The Falls of Srivijaya in Malay History.Abdul Jamil dan Bendahara Sri Maharaja Tun Habib Abdul Majid. Orang Laut turut mengancam akan mengambil tindakan balas keatas orang Johor kerana pembunuhan Sultan Mahmud. Raja Muda telah kehilangan pengaruh menyebabkan pembesar-pembesar Johor mendesak Page 25 of 57 .252.Kerajaan Johor 1641. 12 Dalam masa pemerintahan Sultan Abdul Jalil Riayat Syah. akhirnya mereka pasrah menyokong pemerintah Johor yang baru apabila diberi pilihan samada menolak daripada memainkan peranan mereka dalam sebuah kerajaan Melayu dan mengikut cara mereka sendiri.1970.1728 (Pembangunan Ekonomi dan Politik. Penentangan pertama yang dihadapi oleh Sultan Abdul Jalil Riayat Syah adalah daripada Orang Laut yang menganggap perlantikan itu tidak sah. Ithaca.45 Kekuatan angkatan tentera Johor yang mendapat bantuan daripada tentera Minangkabau tidak dapat menewaskan angkatan perang Bugis.W. 42 O. m/s 249. Pertelagahan ini disebabkan oleh permintaan Raja Muda Tun Mahmud menghantar utusan menuntut setengah daripada harta rampasan negeri Kedah44 untuk Sultan Abdul Jalil Riayat Syah. Disamping itu. Dewan Bahasa dan Pustaka. orang bugis enggan menurut perintah tersebut menyebabkan berlakunya peperangan antara Raja Muda Johor dengan orang Bugis di Selangor.orang bugis mula bertumpu ke semenanjung Tanah Melayu. berlaku perselisihan faham antara pemimpin-pemimpin Bugis iaitu Daeng Merewah dan Daeng Manompok dengan Sultan Johor. sikap ganas dan zalim Sultan Mahmud telah menyebabkan negeri itu diabaikan oleh pedagang sehingga menyebabkan baginda dibunuh oleh seorang pembesar ketika baginda sedang dijulang dipasar. atau mengambil sikap bertolak ansur dengan suatu keluarga baharu sebagai suatu cara mengekalkan kedudukan mereka dalam masyarakat Melayu. Walters .42 Namun begitu. Berikutan dengan Perang saudara Kedah pada tahun 1715 Masihi. Oleh kerana kekalahan-kekalahan yang dialami oleh tentera Johor. 41 Leonard Y. fol.

Andaya. 46 Tuhfat al-Nafis ada mencatatkan beberapa cerita tentang asal keturunan Raja Kecil. 1982:16-17.1728 (Pembangunan Ekonomi dan Politik. Sementara Bendahara Tun Abdullah yang dapat melarikan diri ke Melaka telah meminta bantuan daripada orang Bugis untuk menyerang Raja Kecil yang telah kembali ke Siak pada waktu itu.Y. Di samping itu mereka juga telah meninggalkan tanah air mereka untuk mengelakkan penindasan daripada pemerintah kerajaan Bone. 1987:341). Dewan Bahasa dan Pustaka. fol. 1987:156-157). 1982:57). tamatlah perang JohorBugis dengan terpisahnya Selangor daripada wilayah takluk Johor. April 1715. terdapat pelbagai dakwaan akan kejayaan Raja Kecil menaiki takhta Johor disebabkan oleh perasaan tidak puas hati Orang Laut dan Melayu terhadap perampasan takhta golongan Bendahara dan menyebabkan mereka menyokong Raja Kecil yang mendakwa dirinya sebagai waris Sultan Mahmud Syah. Beliau telah mendakwa bahawa dirinya adalah putera kepada Sultan Mahmud Syah (Mangkat Dijulang) dan mengisytiharkan beliau sebagai pewaris takhta Johor. Page 26 of 57 .Laporan oleh Syah Bandar Cornelis Hasselaer Melaka tentang temuramahnya dengan seorang peniaga bebas Belanda bernama Frans Harbier mengenai peristiwa-peristiwa di Kedah. Namun begitu. 1984:32). Andaya . Kisah Bendahara belot itu mengikut Salasilah Melayu dan Bugis merupakan satu fitnah sahaja (Mohd Yusof Md. Pada bulan Ogos 1717. m/s 308-314. 44 KA 1760. Timbulnya masalah yang lebih besar menggolakkan kerajaan Johor apabila munculnya seorang ketua orang Minangkabau di Siak iaitu Raja Kecil. 45 Leonard Y. Raja Kecil berjaya menguasai dan menaiki takhta Johor.Kerajaan Johor 1641. Perjanjian damai antara Raja Kecil dengan Daeng Merewah dilaksanakan apabila tentera Minangkabau yang dipimpin oleh Raja Kecil telah dikalahkan.1669 Masihi). 47 Laporan daripada seorang kapten kapal bangsa Portugis. Nor(ed). Sultan Abdul Jalil telah melarikan diri ke Pahang apabila berlaku pertelagahan antara dirinya dengan Raja Kecil setelah dilantik sebagai Bendahara.46 Kekacauan dan serangan-serangan yang dilakukan oleh Raja Kecil ini telah menimbulkan keadaan huru-hara dalam kerajaan Johor dan bertambah buruk dengan pertelegahan yang berlaku antara pembesar-pembesar Johor. Lihat Virginia Matheson.Sultan supaya berpindah semula ke tanah besar Johor. Tamatnya perang Johor-Bugis bukanlah penamat kepada permasalahan kerajaan Johor.117-18. Raja Kecil telah memanfaatkan situasi tersebut dengan mempengaruhi ramai pembesar Johor termasuk Bendahara Tun Abdullah dan panglima tentera Johor. Walaupun serangan Raja Kecil itu hebat. Justeru itu.Seri Bija Wangsa supaya berpihak kepadanya. Akan tetapi mengikut Tuhfat al-Nafis.Y. Andaya.Matheson (ed).47 43 Orang bugis ini telah keluar dari tanah air mereka kerana keadaan huru-hara yang timbul akibat daripada kekalahan kerajaan Gowa di tangan Belanda (1667. Pada 1721 Masihi berlaku semula perang antara orang Bugis dengan orang Minangkabau di Linggi untuk merebut kawasan perlombongan timah disitu.yang belot itu bukannya Bendahara tetapi Laksamana (V.AB 1716.Tavares yang telah melihat sendiri kejadian itu menunjukkan bahawa Bendahara telah belot semasa pasukan Raja Kecil menyerang Pancor (L.Arung Palakka yang dibantu oleh Belanda (L.

orang Bugis pula telah mengalahkan orang Minangkabau. pihak Belanda telah bertindak balas menyerang Riau dan menyebabkan Sultan Mahmud melarikan diri. Namun begitu. orang Bugis telah menabalkan putera Sultan Abdul Jalil. Namun begitu. Daeng Menambun. Tidak ada usaha dijalankan untuk mengembalikan keagungan kerajaan Melayu itu. Orang Bugis kemudiannya telah menyerang Melaka dan mengepungnya dari 7 Januari hingga 24 Julai 1784 Masihi. Sultan Sulaiman terpaksa bergantung kepada kekuatan orang Bugis dan bermulalah pengaruh Bugis di Johor-Riau. Orang belanda kemudian mengikut mereka sampai ke Riau dan menghalau orang Bugis keluar dari wilayah Johor . Belanda telah mencuba untuk menawan Riau pada tahun 1783 Masihi tetapi gagal. Justeru itu. Sultan Mahmud yang merupakan pemerintah Johor ketika itu ingin mengembalikan kuasa rajanya dan telah meminta bantuan daripada pihak Illanum (Iranum) dari Kepulauan Sulu menyerang Belanda.Riau tidak membawa makna kepada kerajaan Johor kerana Sultan Johor tetap menjadi boneka kepada Belanda.49 Page 27 of 57 .48 Dalam masa kekuasaan Bugis ini. Justeru itu. Keluarnya Bugis dari Johor. Daeng Celak dan Daeng Kumasi. Pada tahun 1728 Masihi. Belanda gagal mengalahkan tentera Bugis dan menyebabkan orang Bugis kembali menduduki Johor dan akhirnya pada 1759 Masihi Sultan Sulaiman mangkat dengan perasaan kecewa. Daeng Merewah. 48 Raja Kecil telah dapat menyerang dan mengalahkan orang Bugis dalam dua pertempuran iaitu pada tahun 1725 dan 1727 Masihi.namun dapat dipatahkan oleh tentera Bugis. Namun begitu. Sultan Sulaiman sebagai Sultan Johor dengan gelaran Sultan Sulaiman Badrul Alam Syah namun tidak mendapat sokongan daripada Orang Laut yang masih menganggap Raja Kecil sebagai pewaris yang sah. Baginda hanya dapat kembali setelah pihak Inggeris mengambil alih tempat Belanda di Melaka pada tahun 1795 Masihi.Riau. Johor-Riau terbiar langsung. Setelah keadaan reda. Peperangan antara orang Bugis dan Minangkabau masih terus berlaku sehinggalah mangkatnya Raja Kecil pada 1745. Tentera Raja Kecil berjaya membunuh Sultan Abdul Jalil pada November 1721 dan menyerang kembali Linggi namun beliau tetap kalah dan terpaksa melarikan diri ke Lingga.bantuan yang tiba dari Betawi telah menyelamatkan tentera Belanda yang terkepung di dalam A Famosa. Matlamat utama Baginda adalah untuk meminta bantuan Belanda menghapuskan kekuasaan Yam Tuan Muda Bugis di Johor dan sebagai balasan Siak diserahkan kepada Belanda. Sultan Sulaiman telah membuat perhubungan terus dengan pihak Belanda di Melaka. Riau telah berjaya ditakluk oleh tentera Bugis yang dipimpin oleh putera Bugis lima bersaudara iaitu Daeng Parani.

pemerintah Belanda yang lari ke England telah memberi kuasa kepada pihak Inggeris mentadbir wilayah takluknya di timur kerana ketika itu Belanda telah ditakluki oleh tentera Napoleon dari Perancis. Perpindahan ibu kotanya berulang kali juga telah menyebabkan tumpuan terhadap perkembangan ilmu diabaikan. Topik 3.Semenjak kewujudannya. 49 Melalui Surat-surat Kew. peperangan yang dihadapi oleh kerajaan Johor-Riau juga menyebabkan tiada tinggalan warisan sejarah yang dibawa dari Melaka. Selain itu. kerajaan Johor-Riau jarang sekali dapat melepaskan dirinya daripada pertelagahan dan peperangan.5: Pengaruh Warisan Kerajaan Tradisional ke Atas Pembentukan Negara Kini Page 28 of 57 . Serangan-serangan keatas ibu kotanya sejak dari zaman Sultan Mahmud Syah telah mengakibatkan tidak adanya monumen besar yang tinggal bagi menunjukkan keagungan malah kewujudan kerajaan itu. Sikap pemerintah-pemerintah dan pembesar-pembesar Johor-Riau yang tidak bermoral yang telah menyebabkan jatuhnya empayar Johor-Riau. Prince of Orange.

Raja mempunyai autoriti yang tertinggi iaitu berbentuk sistem raja berkuasa mutlak dalam pemerintahan dan pentadbiran. Raja-raja pula menjadi Ketua Negeri masing-masing dan menjalankan tugas mengikut nasihat Menteri-menteri Besar atau Ketuaketua 50 MuBaroque (2009) Tamadun Dunia STPM.50 Persamaan yang terdapat dalam ketigatiga zaman ialah kewujudan sistem berkerajaan. disebabkan oleh Alam Melayu melalui tiga zaman yang penting iaitu zaman prakolonial. Kekuasaan baginda dikukuhkan dengan cara mengaitkannya dengan asal-usul keturunannya. dalam kerajaan Melaka. Melalui peruntukan ini. hasil pertanian. Baginda juga mempunyai kuasa yang melebihi undang-undang iaitu boleh diampunkan daripada segala hukuman dan kesalahan dirinya sendiri. Sistem Raja Berperlembagaan telah dimaktubkan di dalam Perkara 32 (1) Perlembagaan Persekutuan. seperti dalam bidang ketenteraan. Alam Melayu telah melalui pelbagai corak kehidupan sosiopolitik. syahbandar dan lain-lain. Dipetik daripada http://tamadundunia-stpm. Yang Di-Pertuan Agong akan dilantik sebagai ketua negara dalam kalangan sembilan orang Raja atau Sultan.Pentadbiran Konsep “kerajaan” telah diwujudkan semasa Alam Melayu. hanya konsep yang digunakan seperti ilmu dan asas sebagai latar belakang sistem pemerintahan dan pentadbiran terdapat perbezaan. Raja berkuasa penuh dalam bidang kewangan dan ekonomi seperti pungutan cukai. temenggung. Pada zaman Alam Melayu. Sistem berkerajaan yang wujud pada zaman Alam Melayu telah menjadi satu praktik untuk membentukan sebuah negara.50 Baginda akan menjalankan tugas-tugas dibawah Perlembagaan mengikut nasihat Perdana Menteri atau Jemaah Menteri.html Page 29 of 57 . Raja juga dikenali sebagai ketua agama dan bertanggungjawab dalam pengurusan rumah ibadat serta upacara keagamaan. Manakala dalam hal-hal keagamaan. dan mengetuai pasukan tentera. Raja merupakan ketua tertinggi dengan dibantu oleh golongan bangsawan. Namun begitu. Raja dikenali sebagai ketua dalam semua bidang. kolonial dan pascakolonial.blogspot. dalam pentadbiran beraja di Alam Melayu. Pada masa itu. Sebagai contoh. laksamana.com/2009/03/tema-3-ketahanan-danpertahanan. kini. negara kita Malaysia telah memansuh bentuk pentadbiran yang dipamerkan oleh kerajaan tradisional dan menggantikannya dengan sistem Raja Berperlembagaan. perniagaan dan semua perkhidmatan. Kerajaan awal di Alam Melayu iaitu seperti kerajaan Melaka telah mewujud sistem pemerintah beraja yang cekap dan teratur seperti wujudnya sistem Pembesar Empat Lipatan. Raja dibantu oleh golongan kerabat diraja yang dilantik seperti bendahara. Raja bertindak sebagai perancang. Raja juga dikenali sebagai ketua eksekutif.

Parameswara telah meminta perlindungan dari Negeri China untuk mempertahankan Melaka dari ancaman-ancaman luar. Tugasnya ialah untuk melindungi pedagang dari lanun. Melaka pernah diancam oleh Siam dan Majapahit pada peringkat awal Melaka ditubuhkan. luar negara dan lain-lain lagi seperti mana yang telah tercatat di dalam Perlembagaan Malaysia yang ditadbir oleh Kerajaan Pusat. pertahanan. Sebagai contoh. Setiap negeri yang terbabit telah menyerahkan sebahagian kuasa masing-masing. Sistem Demokrasi Berparlimen dan sistem pemerintahan raja merupakan lambang struktur demokrasi kepada negara kita dan mestilah dijunjung tinggi oleh semua rakyat Malaysia supaya ia akan berterusan melambang sistem pendemokrasian untuk selama-lamanya. Alam Melayu telah 51 MuBaroque (2009) Tamadun Dunia STPM. Kekuatan tentera Melaka telah membolehkan Melaka meluaskan empayarnya meliputi beberapa kawasan di Tanah Melayu dan Sumatera. kerajaan-kerajaan Melayu telah mempunyai kesedaran tentang mempertahankan kerajaan sendiri serta pengetahuan untuk membuat peralatan senjata tentera.51 Malaysia juga mengamalkan sistem Demokrasi Berparlimen di bawah pentadbiran Raja Berperlembagaan dengan pembahagian kuasa kepada tiga bahagian iaitu Perundangan.blogspot.Menteri. Rakyat mempunyai hak untuk memilih wakil-wakil mereka melalui undian supaya memilih kerajaan yang akan memerintah negara kita. Untuk mempertahankan kerajaan sendiri. Pertahanan dan Ketenteraan Pada zaman Alam Melayu. Selain daripada itu. telah menubuhkan organisasi tentera yang dipanggil Orang Laut. seperti kewangan. Dipetik daripada http://tamadundunia-stpm. Temenggong dipertanggungjawabkan menjaga keamanan dan keselamatan dalam negeri dengan bantuan pasukan keselamatan. rakyat telah diberi peluang untuk melibatkan diri dalam sistem pemerintahan negara iaitu melalui pilihan raya umum.html Page 30 of 57 . pelajaran. Kerajaan Melaka semasa pemerintahan Parameswara. Sehubungan dengan itu. mereka juga akan melalui hubungan luar seperti negara lain untuk mendapatkan perlindungan. beberapa jawatan telah diwujudkan dalam pentadbiran Melaka untuk menjamin keselamatan negeri Melaka iaitu seperti jawatan Bendahara dalam kerajaan Melaka adalah berfungsi sebagai ketua angkatan tentera. sementara Laksamana pula merupakan ketua angkatan laut. Kehakiman dan Eksekutif. Tujuan terutamanya mempunyai pertahanan dan ketenteraan yang kuat dalam sesebuah kerajaan adalah untuk mempertahankan dan memelihara kerajaan sendiri daripada sebarang serangan dan ancaman musuh supaya tidak mudah dilunturkan dalam perjuangan serta memperluaskan wilayah dan empayarnya.51 Selain daripada itu.com/2009/03/tema-3-ketahanan-danpertahanan.

mempunyai teknologi untuk membuat peralatan senjata sebagai pertahanan. Ia merupakan sebuah jabatan di Kementerian Pertahanan yang melaksanakan penyelidikan dan pembangunan teknologi pertahanan. Jabatan lain yang terbabit dalan pertahanan negara adalah seperti Jabatan Latihan Khidmat Negara (JLKN). terkul.53 52 Wikepedia (2011). pemuras dan lotang. Kementerian Pertahanan telah ditubuhkan dan diterajui oleh Menteri Pertahanan dan dibantu oleh seorang Timbalan Menteri. sokongan sains dan teknologi perlu diaplikasikan secara meluas dalam pelbagai bidang dan peringkat sama ada dalam keadaan aman ataupun semasa perang. Jawatankuasa Kabinet Mengenai Khidmat Negara (JKMKN). Hal ini telah menjadi satu iktibar yang sangat penting untuk menubuh sebuah negara yang aman dan stabil. tombak.wikipedia. Organisasi Kementerian Pertahanan pula mengandungi dua perhidmatan utama iaitu Perkhidmatan Awam yang diketuai oleh Ketua Setiausaha manaka Angkatan Tentera Malaysia(ATM) diketuai oleh Panglima Angkatan Tentera. badik. Peralatan senjata tradisional digunakan dalam peperangan adalaah seperti keris. sumpitan dan sebagainya. memberi ‘tambah nilai’ kemahiran sedia ada kepada bakal pesara dan Veteran ATM dalam persaingan pasaran guna tenaga negara. rentaka. http://ms. Pada hari ini. Ia juga bertindak sebagai perancang dan penyelaras dalam pelaksanaan skim bantuan kebajikan dan pendidikan. Jabatan Ketua Hakim Peguam dan lain-lain.org/wiki/Kementerian_Pertahanan_Malaysia Page 31 of 57 . Tidak boleh dinafikan dalam bidang ketenteraan. memberi bantuan teknikal dan kepakaran saintifik kepada Kementerian Pertahanan. Manakala Jabatan Hal Ehwal Veteran ATM (JHEV) adalah untuk mengurus dan membayar faedah persaraan serta bayaran bantuan kebajikan dan perubatan pesara ATM.52 Terdapat juga beberapa jabatan ataupun agensi tentang pertahanan negara seperti Institut Penyelidikan Sains & Teknologi Pertahanan (STRIDE). Angkatan Tentera Malaysia dan industri pertahanan tempatan. negara kita masih terdapat organisasi kententeraan yang kuat dan mempunyai peralatan perjuangan yang lebih moden. lembing. parang. Dalam kes contoh yang atas telah mempamerkan kerajaan Melayu awal berjaya membina empayar kerana memiliki organisasi ketenteraan yang teratur dan sistematik untuk mengukuhkan keselamatan negeri sendiri. Mereka juga mahir dalam menggunakan alatan-alatan letupan seperti meriam besi dan tembaga.

baik pulih.54 Pembuatan produk-produk yang menggunakan prinsip sains adalah seperti tanggam.blogspot. pembinaan rumah akan mennghadapi kesukaran.com/2010/10/kementerian-pertahanan. bilah keris. Sambungan tanggam boleh dipasang atau ditanggalkan setiap satu persatu untuk tujuan iaitu dengan meleraikannya mengikut urutan dan pada sambungan-sambungan tertentu.html Sains dan Teknologi Penerokaan sains dan teknologi pada zaman Alam Melayu telah membawa kebanyakan sumbangan terhadap nagara masa kini. Page 32 of 57 . tiang. dengan perkembangan teknologi yang seterusnya. kincir air Melayu.53 Norlida (2010) Kementerian Pertahanan. pembesaran. dan sebagainya. Pemikiran saintifik telah bermula di Alam Melayu sejak timbulnya produk-produk yang dihasilkan di Alam Melayu ini. Walaupun kaedah tanggam merupakan kaedah yang tradisional tetapi tanpa kewujudanya. iaitu tukang. Ia merupakan sesuatu teknik penyambungan kayu iaitu menggabungkan setiap bahagian tunggal bangunan untuk membentuk satu ikatan kerangka yang kukuh. I Tanggam Penciptaan kaedah tanggam telah memberi kesan yang banyak kepada negara kita iaitu merupakan satu teknologi untuk pembinaan rumah dan juga kewujudan kebudayaan dan melambangkan suatu identiti seni bina warisan Melayu yang kita kenali masa kini. pemisahan hinggalah perobohan dan pembinaan semula dilakukan juga tidak akan merosakkan bahagian kayu yang terbabit. peralatan. Kaedah tanggam telah diamalkan oleh orang Melayu terutamanya dalam pembinaan rumah dan istana warisan. Ini telah membolehkan kerja penyambungan. Kepakaran seseorang tukang pada zaman dahulu untuk menghasilkan ketepatan dan kekuatan kaedah tanggam adalah berkait rapat dengan empat faktor penting. mutu kayu serta reka bentuk tanggam. kaedah tanggam telah dikembang dengan kemunculan paku dan skru daripada logam sebagai pilihan penyambungan moden. bumbung. dan juga dinding. http://kakba. pengubahsuaian. peranti pengubatan. Teknologi yang seperti kaedah tanggam yang wujud pada Alam Melayu telah mengagumkan kami tentang pengetahuan masyarakat orang Melayu. Pada masa kini.55 Kaedah tanggam boleh didapati pada bahagian lantai.

php? option=com_content&view=article&id=173%3Atanggam&catid=36%3Aar-mastor-surat&Itemid=41 II Peranti Pengubatan Konsep sakit dan segar telah diberi perhatian semasa Alam Melayu. kecantikan. ketahanan atau keberanian. Dipercayai bentuk keris mempunyai hubungan secara langsung dengan latar belakang bangsa yang membuat dan menciptanya. azimat. Fungsinya telah mengalami perkembangan dan perubahan dari semasa ke semasa iaitu dari senjata untuk menukam atau menusuk kepada melambangkan sistem sosial masyarakat. dan susuk merupakan pelidung dalam jasad yang disebut susuk. III Bilah Keris Pembuatan bilah keris telah diwujudkan sejak zaman Alam Melayu. namun kini.54 Prof. Keris adalah sejenis senjata tajam yang digunakan sebagai alat pertahanan diri pada zaman Alam Melayu. Mastor Surat dan En. mencantikkan atau memberi kekuatan jasmani. Mendapat perlindungan daripada sebab tampak dan ghaib penyakit. Seorang bomoh bertindak untuk membalutkan bahagian patah sebagai rawatan penyembuhan. ia melambangkan suatu warisan dan tradisi Melayu sehingga hari ini. Rosdan Abdul Manan (2010) Tanggam. masyarakat melayu mengaitkan kegunaan susuk sebagai pengaruh kecantikan. Dr. Mengikut kajian Windstedt (1925) tangkal dan azimat adalah peranti yang digunakan oleh masyarakat untuk kegunaan seperti • • • Mengaruh cinta.my/index. dan ketahanan kepada penyakit. susuk seperti rawatan yang hampir serupa dengan akupuntur digunakan untuk menyembuh pelbagai penyakit. http://peradabanmelayu. Manakala susuk adalah sejenis prostetik yang digunakan untuk memberi kesan kekuatan fizikal.56 Peranti ortopedik telah dikenalkan pada Alam Melayu. Jadi. tangkal-tangkal yang terdapat pada Alam Melayu tidak mempunyai banyak perbezaan dengan “tangkal” moden sekarang. Zaman Alam Melayu telah Page 33 of 57 . Abdul Latif Samian(2010) Pemikiran Saintifik http://peradabanmelayu. Masyarakat Melayu tradisional juga mempunyai peranti luar dan dalam jasad sebagai pelidungan. dapat diperhatikan warisan peranti pengubatan tradisional adalah sangat penting dan berpengaruh dalam kaedah pengubatan moden kini. Melidung harta daripada dicuri serta menundukkan musuh Menurut buku Sains dan Teknologi Alam Melayu. Biobahan seperti tangkal. Tarifan biobahan ialah bahan yang di gunakan sebagai peranti perubatan dan diandaikan berinteraksi dengan sistem biologi dikaji.my/index. Ia ialah suatu ikatan untuk membalut patah tulang. terdapat beberapa biobahan Alam Melayu masih digunakan sehingga hari ini. Lazimnya.php? option=com_content&view=article&id=108%3Apemikiran-saintifik&catid=27%3Aprof-dr-abdul-latif-samian&Itemid=41&showall=1 55 Ar. Rawatan penyembuhan termasuk pantang larangan pemakanan dan penggunaan farmakopia alamiah ke atas tulang patah.

kapasiti angkat. ladang dan lain-lain. dan lain-lain. Selain daripada itu.menghasilkan teknik pembikinan keris yang sangat baik. Negeri Sembilan dan Pahang. negeri-negeri yang terkenal dalam penanaman padi sawah di Tanah Melayu ialah Kedah. tukang-tukang keris juga perlu dapat menilai sesuatu besi yang sedang panas dan menentukan masa serta suhu yang paling sesuai untuk deketukan. Page 34 of 57 .58 Sehingga kini. tetapi masih terdapat kincir air di Malaysia digunakan sebagai sektor pelancongan seperti kincir air yang terdapat di Melaka sejak zaman kesultanan Melaka merupakan kincir air yang pertama dan terbesar di Malaysia dengan diameter 13.2m.57 Kincir air dibina dengan mengikut kaedah dan prinsip-prinsip kejuruteraan iaitu perlu mangambil kira arah dan laju aliran air. Kincir air boleh dikatakan sebagai suatu kebudayaan masyarakat Melayu yang mengrangkumi Semenanjung Tanah Malayu. misalnya sawah. kerana ia ialah suatu keluli yang terdiri daripada besi dengan sedikit tambahan karbon dan perlu mengalami proses pemanasan logam untuk 56 Che Husna Azhari (2009) Sains dan Teknologi Alam Melayu. saiz komponen. khususnya perairan dan saliran serta pemprosesan bahan tani seperti menumbuk padi atau beras. Antara negeri ini. IV Kincir Air Kincir air telah lama digunakan di Alam Melayu untuk pelbagai kegunaan pertanian. Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA) mengakibatkan logam berada dalam keadaan separa-pepejal supaya campuran besi dan karbon tidak akan bercampur dengan seragam dan memberi kekuatan yang ketidaksamaan. Kincir air ialah suatu alat yang berbentuk roda yang mempunyai pengaut dan dibangunkan di atas aliran air sungai. Seterusnya air dari penampungan itu dialirkan secara semula jadi dengan menggunakan graviti ke tempat yang memerlukannya. Misalnya. tetapi pembuatan bilah keris yang mengalami proses yang kompleks tidak menyukarkan mereka. sudut bilah roda saiz. Bahagian yang mempunyai kandungan karbon yang lebih akan memberikan kekuatan yang lebih dan sangat sesuai untuk mata keris yang tajam. walaupun masyarakat berkurang minat untuk menggunakan kincir air sebagai pertanian. megairi sawah. Alat ini sekaligus mengambil air dari sungai dan memindahkannya ke tempat penampungan air. Kedah merupakan negeri yang terkenal sebagai jelapang padi negara kita. Melaka. Walaupun tukang-tukang besi pada zaman dahulu tidak mempunyai pengetahuan sains dengan kandungan serta fungsi karbon. ketinggian daya angkat dan sebagainya.

Alam Melayu pernah menempa sejarah sebagai sebuah pusat perdagangan yang terkenal di rantau ini terutamanya pelabuhan Kedah Lama (yang juga dikenali sebagai Kataha atau Kallah) pada zaman kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka. Masyarakat Melaka juga terkenal sebagai masyarakat maritim di mana perdagangan merupakan kegiatan ekonomi utama mereka. Che Hassan Che Haron dan En. Kedah Lama merupakan sebuah pelabuhan entrepot yang besar.59 Pada abad ke-15 M.G. sumber Arab-Kalah. telah ditemui pelbagai peninggalan barang dagangan di kawasan ini seperti lampu kaca Arab.peradabanmelayu. pelabuhan Johor-Riau. Pan-Pan ii. kemahiran di bidang pelayaran dan perkapalan berkaitan rapat dengan kewujudan Orang Laut yang menghuni di sekitar Selat Melaka. Kalagam. sumber India-Takola. Filipina dan Maluku. India. Banyak pusat-pusat perdagangan yang muncul di Alam Melayu dan ianya berdasarkan bukti sumber-sumber berikut iaitu: i. Sebagai bukti wujudnya perdagangan ini. Pada abad ke-11M. Portugis dan Kepulauan Alam Melayu sendiri yang menjalankan urus niaga barang-barang perdagangan mereka. baik yang menggunakan Selat Melaka atau yang menggunakan jalan darat merentasi utara Semenanjung ke Langkasuka di pantai timur. http://www. sumber Yunani (Ptolomy)-Takola. terdapat juga serpihan-serpihan tembikar China zaman Sung dan Yuan serta bahan-bahan tembikar yang dipercayai berasal dari India (H. Parsi. Sesungguhnya. 1976:135) yang dapat membuktikan kewujudannya. Selain daripada itu. China.org/wiki/Ekonomi_Malaysia 58 Prof. Dr.57 Ekonomi Malaysia (2011).my/index.wikipedia. Sulawesi. Tambaralinga iv. Kataha. sumber China Tun-Sun.Q. Qaqullah dan Tiyumah 59 Pelabuhan Kedah Lama yang mula muncul dalam sejarah sekitar abad ke-2M telah memainkan peranan penting sebagai pelabuhan persinggahan bagi kapal-kapal yang berlayar ke China atau ke India. botol-botol Arab dan tembikar Parsi.php? option=com_content&view=article&id=170%3Akincir-air-melayu&catid=35%3Aprof-dr-che-hassan-che-harun&Itemid=41 Ekonomi (i) Perdagangan . Pengkalan Bujang dan Sungai Emas ketika itu menjadi pelabuhan entrepot yang penting bagi hasil-hasil dagangan Timur-Barat. Orang Laut juga terkenal sebagai pahlawan yang berani dan cekap Page 35 of 57 . kedudukan Melaka yang strategik telah menjadikannya sentiasa sibuk disinggahi oleh kapal-kapal perdagangan dari negeri-negeri Arab. Tan chu-Li. Kole dan Sabaria iii. Gusri Akhyar Ibrahim(2010) Kincir Air Melayu (2010).Wales. Selain daripada masyhur sebagai pakar pelayaran dan kehidupan di laut. http://ms.

Hubungan dengan Melaka juga telah memajukan ekonomi negera negara ini kerana kegiatan perdagangan di mana Pasai membekalkan lada hitam. kerajaan tradisional yang kaya dengan tradisi perdagangan. Secara keseluruhannya. baik. kemakmuran dan keamanan di Melaka. bahan makanan dan rempah. Jawa membekalkan beras. Parameswara telah mengasaskan sebuah kerajaan yang cekap. Hubungan dengan Pasai terjalin apabila Megat Iskandar Syah (1414-1424) mengahwini puteri Pasai dan memeluk agama Islam.60 Selain daripada pelabuhan Melaka dan pelabuhan Kedah Lama.dapat. Hubungan diplomatik dengan negara China bermula apabila utusan Kerajaan Ming yang diketuai oleh Laksamana Ching tiba di Melaka sejak tahun 1404 dan kerajaan Ming bersetuju memberikan perlindungan dan mengiktiraf Parameswara Page 36 of 57 . Jawa.pdf pentadbiran yang tersusun ini telah berjaya mengekalkan keselamatan. pelayaran dan perkapalan telah memberikan saham peranannya yang amat penting dalam sejarah perdagangan dunia. Johor juga menjadi salah sebuah pusat perdagangan untuk mengeksport lada hitam dari negeri-negeri naungannya yakni Kampar dan Inderagiri dan bahan rempah lain dari Kepulauan Maluku. Jalinan persahabatan ini membuka jalan ke arah peningkatan kuasa dan ekonomi Johor dalam persaingannya dengan Portugis dan Acheh untuk menguasai perairan Selat Melaka.). Melaka telah menjalankan hubungan diplomatik dan perdagangan dengan Pasai. menjaga kebajikan dan keselamatan pedagang dan menguatkuasakan peraturan keluar masuk kapal. dan Kampar serta Siak membekalkan emas.net/MYMALAYSIA/Bab%202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun. Jentera 59 Gender and Society. (n.Hubungan diplomatik antara pelabuhan Melaka dengan negara lain turut membawa impak yang besar dalam pembentukan sistem pencukaian.d.60 (ii) Hubungan Diplomatik antara negara . sistematik dan adil di Melaka melalui Majlis Tertinggi yang diketuai olehnya. Peranan Johor dalam perdagangan di Alam Melayu juga bertambah teguh selepas ia dapat menjalin persahabatan dengan Belanda pada tahun 1602.dalam peperangan di laut atau pantai. Dipetik daripada http://www. dasar perniagaan dan dasar luar negara Malaysia. Syahbandar juga merupakan salah satu jawatan terpenting yang berjaya menguruskan pentadbiran di pelabuhan dengan cekap dengan tugas-tugasnya termasuk: menguruskan gudang dan pasa. emas dan beras. Kewujudan perasaan hormat-menghormati dan tolong-menolong antara kedua-dua kerajaan ini dapat ditunjukkan dengan kerajaan Melaka membantu Pasai menamatkan keadaan huru-hara dengan menghantar pembesar dan bantuan ketenteraan dan kerajaan Pasai pula bertukar pendapat mengenai perkara yang berkaitan dengan hukum agama Islam. Kampar dan Siak sejak pemerintahan Parameswara.

pdf (iii) Penggunaan Sistem Mata Wang . Dua jenis cukai telah diperkenalkan semasa zaman Kesultanan Melayu Melaka bagi tujuan perdagangan ialah cukai rasmi seperti duti import dan cukai tidak rasmi dalam bentuk ufti atau hadiah. Oleh itu. Nama sultan yang memerintah Melaka pada ketika itu terpahat pada permukaan wang timah. Sistem mata wang turut diguna pakai seperti jongkong timah. cukai syarikat. Pedagang dari Kepulauan Melayu dikenakan cukai sejumlah 3% Sistem Cukai Berkeutamaan yang dikenakan oleh kerajaan Melaka telah dijadikan rujukan dan negara Malaysia kini telah mengenakan beberapa jenis cukai bagi memastikan urusan jual-beli diadakan dengan lancer dan sebagai sumber pendapatan kerajaan seperti: cukai pendapatan.61 (iv) Sistem Pencukaian . Sistem cukai juga dikenakan mengikut kawasan: i. Jawa dan Maluku tidak dikenakan cukai tetapi merekadikehendaki memberi persembahan iaitu hadiah atau kepada Sultan. Pasai. Temenggung dan Syarbandar iii.). duti import dan duti eksais. mata wang emas. Daripada perdagangan yang menggunakan sistem barter.62 Page 37 of 57 . dan cangkerang cowrie di negeri-negeri Melayu lain serta kedatangan pedagang asing untuk melancarkan urusan perniagaan.dapat. Pedagang dari Burma. cukai perkhidmatan. Melaka telah berjaya memperkenalkan penggunaan syiling emas dan wang logam di era pemerintahan Sultan Muzaffar Syah. cukai jualan. India dan Sri Lanka dikenakan cukai sebanyak 6% Pedagang dari China. Di samping itu.60 60 Gender and Society. sepasang kain sutera dan payung kuning.d.Perubahan ketara kepada struktur sistem ekonomi zaman Kesultanan Melayu Melaka dengan Malaysia pasca merdeka dapat dilihat dengan pertukaran sistem mata wang. Kembayat dan Gujerat juga digunakan. manik. ii. perak dan timah yang dibawa oleh Pedir.sebagai raja Melaka dengan menghantar cap mohor.Kesultanan Melayu Melaka merupakan tunas awal dari kerajaan Melayu yang memperkenalkan sistem pencukaian yang kekal digunakan sehingga kini. hubungan diplomatik dan perdagangan antara kerajaan Melaka dengan China adalah merupakan asas perkembangan hubungan antarabangsa Melaka. (n.net/MYMALAYSIA/Bab%202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun. Dipetik daripada http://www.

d.). Agama ini disebarkan melalui penaklukan. Kini. Kedudukan Islam di Melaka menjadi semakin kukuh apabila agama Islam dimartabatkan sebagai agama rasmi semasa pemerintahan Sultan Muzaffar Syah pada abad ke-15.my/BM/Relevant %20Topics/MoneyTaxInvestment/NonCitizen/nTaxation/nTypesOfTaxes/Pages/TypeofTaxes.gov.). perdagangan dan perkahwinan. Ini dapat diperlihatkan dari peraturan-peraturan Islam diterjemahkan berdasarkan al-Quran dan diaplikasikan dalam Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka. Jenis-jenis Cukai.63 (ii) Bahasa Sejak Melaka menjadi pusat pengajian Islam.net/MYMALAYSIA/Bab%202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun.malaysia. Dipetik daripada http://www. bahasa Melayu telah dianggap sebagai Lingua Franca kerana digunakan dengan meluas oleh pedagang di pelabuhan Melaka dan juga digunakan di Page 38 of 57 . pendakwahan dan penyebaran Islam di Gugusan Kepulauan Melayu. namun agama-agama lain seperti agama Hindu.61 Gender and Society. agama Islam telah diisytiharkan sebagai agama rasmi persekutuan dan telah dimaktubkan di dalam Perkara 3(1) Perlembagaan Persekutuan. Sesungguhpun agama Islam dijadikan sebagai agama rasmi. Hal ini telah mendorong Melaka menjadi pusat pengajian.63 Kesan agama Islam terhadap aspek politik ialah Sultan Muhammad Shah merupakan sultan yang pertama menggunakan gelaran “sultan” bagi menggantikan gelaran “seri” yang berunsur agama Hindu. Istana telah menjadi pusat kegiatan intelektual kerana kebanyakan golongan yang tahu manulis dan membaca ialah kerabat diraja dan golongan bangsawan.d. (n.dapat. mahlahan juga dalam aspek kebudayaan tempatan.aspx Sosial (i) Agama Hasil-hasil karya sejarah mengenai perkembangan tamadun Islam di Alam Melayu memberikan perhatian tentang kepentingan agama Islam dalam mewujudkan suasana yang lebih memberangsangkan ke atas perkembangan ekonomi dan perdagangan. Kesultanan Melayu Melaka sering dirujuk sebagai lambang pusat keilmuan Islam selain daripada keagungan kuasa ekonomi dan perdagangan sejak agama Islam dibawa masuk pada penghujung abad ke-14. Agama Islam juga telah memberikan impak yang besar dalam aspek kelangsungan Melaka dari segi aspek undang-undang dan pemerintahan. (n. agama Buddha dan agama Kristian masih bebas diamalkan sehingga kini. Dipetik daripada http://www.pdf 62 Gender and Society.

Perkataan tersebut misalnya amoi. sekurang-kurangnya terdapat 1046 kata pinjaman bahasa Cina (khasnya dialek Hokkien) dalam bahasa Melayu (termasuk Indonesia). kekeluargaan dan agama orang Cina. capgomeh. ginseng. Catatannya sangat berharga untuk pengajian sejarah bahasa Melayu telah banyak diserapkan ke dalam Bahasa Melayu dalam aspek berkaitan adat. Kepentingana bahasa Melayu di negara Malaysia dapat ditinjau dari penggunaan bahasa ini sebagai bahasa rasmi dalam setiap agensi kerajaan dan bahasa perpaduan di negara yang mempunyai masyarakat majmuk. hongsui. tauhu. faedah. Tulisan Jawi juga telah disenaraikan daripada tulisan 63 Gender and Society. Banyak perkataan Arab seperti ilmu. Syarikat India Belanda dan pedagang Eropah lain yang terdiri daripada pedagang Portugis. Hikayat Amir Hamzah dan Hikayat Iskandar Dzulkarnain. Sepanyol dan Perancis telah menyumbangkan perkembangan bahasa Inggeris di Alam Melayu. duku dan datuk (Kong Yuanzi 2000:129). Contoh penulisan dan penterjemahan hasil karya Saduran Islam ialah Hikayat Muhammad Ali Hanafiah. Antara usaha yang agak penting dalam pertembungan bahasa Cina dan Melayu ialah lahirnya kamus Cina-Melayu yang tertua.cuka.teko dan tong. Portugis. hikmat dan lain-lain lagi memperkayakan khazanah bahasa Melayu. Kini. popia. pinang.Tidak kurang pentingnya sumbangan pendeta China iaitu Yi Jing pada abad ketujuh yang menuntut ilmu Buddha di Kelantan dan Asia Tenggara telah berjaya mencatat bahasa Melayu kuno dengan nama bahasa Kunlun. beca.negeri-negeri Melayu lain yang berhampiran Melaka atau tanah jajahan Melaka. kitabkitab agama. bahasa Melayu telah dijadikan sebagai bahasa kebangsaan dan dimaktubkan dalam Perkara 152 (1) Perlembagaan Persekutuan. fardhu.64 Tambahan pula. Dipetik daripada http://www. Bahasa Inggeris juga Page 39 of 57 . (n. Begitu juga dengan kejatuhan kerajaan tradisional seperti Kesultanan Melayu Melaka dan Kesultanan Johor-Riau ke atas tangan pihak Inggeris yang turut mendorong bahasa Inggeris dibawa masuk ke Tanah Melayu. durian. takua. perkembangan kesusasteraan melayu. Dalam aspek pengukuhan bahasa sepanjang hubungan China-Malaysia. Itali dan Cina telah digunakan dalam komunikasi perdagangan di perlabuhan Tanah Melayu. bangsat. taugeh.net/MYMALAYSIA/Bab%202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun. apek. kuih.). bahasa-bahasa asing lain seperti bahasa Arab. sampan.dapat. sedekah. Manakala dalam bahasa Cina terdapat 233 kata pinjaman bahasa Melayu seperti sarung. iaitu Man La Jia Guo Yi Yu (Perkataan Negeri Melaka). Penggunaan bahasa Melayu sebagai bahan bahasa pengatar agama Islam telah meningkatkan taraf.pdf Arab dan digunakan sepenuhnya dalam urusan rasmi. Penggunaan bahasa Cina dan bahasa Inggeris masih kekal digunakan seperti dalam sistem pendidikan di Malaysia.64 Interaksi antara Alam Melayu dengan pedagang-pedagang dari Eropah yang terdiri daripada Syarikat India Timur Inggeris. Denmark. kecekapan dan kewibawaaannya. teh.d.

tradisi kemasyarakatan dan kesusasteraan yang sedia ada semasa zaman kerajaan tradisional memberikan pengaruh yang besar terhadap bentuk penghasilan kesusasteraan yang selanjutnya. Antara karya sastera terjemahan ialah Hikayat Amir Hamzah. Sejarah Melayu. Dipetik daripada http://docs.65 (iv) Kebudayaan Pembangunan sesebuah negara dan tamadun tidak dapat dinafikan mempunyai hubung kait yang sangat rapat antara manusia sesama manusia.menjadi prasyarat kemasukan ke kebanyakan pusat pengajian tinggi dan mempunyai nilai kompetitif yang tinggi dalam pasaran pekerjaan semasa. Hikayat Nabi Bercukur dan Hikayat Nabi Yusof.64 64 Gender and Society. tetapi juga menerangkan pengalaman hidup generasi lepas yang boleh dijadikan teladan dan panduan serta menimbulkan kemungkinan keseragaman budaya dan keselarian dalam tradisi kesusasteraan.). Tuhfat al-Nafis. Undang-undang Sembilan Puluh Sembilan di Perak. Hikayat Muhamma d Ali Hanafiah dan Hikayat Iskandar Zulkarnain manakala karya sastera saduran pula merangkumi Hikayat Bulan Belah.com/viewer? a=v&q=cache:rKoHVFCsd18J:journalarticle.google.pdf+bahasa+cina+di+alam+melayu+awal&hl=en&gl=my&pid=bl&srcid=ADGEESgcr e9dg4KY8ssyxGAWpfnbh7FvjEM9Ytuy9LunylC24LDTZqQyr0QE-xEevH2aBmRyQj3JUrPfX4qmpMPnMC0pw8-gapfVsvjfeGUdFvcC28YFM9ztrtrJkHWP4AaEKnJ2mBA&sig=AHIEtbToMXn-PXBMILgYPUulTdAphF6U8w (iii) Korpus Kesusasteraan Melayu Semenjak wujudnya kerajaan Melayu-Islam Pasai di Sumatera Utara pada hujung abad ke-13 hingga berpecahnya Empayar Melayu yang akhir di Riau-Lingga pada penghujung abad ke-19. Falsafah penulisan sejarah bukan sahaja mengisahkan hal ehwal yang telah berlalu.d. Di samping itu.ukm. (n. Hikayat Merong Mahawangsa dan sebagainya. dan Undang-undang Laut Johor di Johor. Catatan sejarah telah membuktikan bahawa Page 40 of 57 memandu perlaksanaan hukum dan juga .my/1147/1/1. Hikayat Nabi Wafat.65 Selain itu. contohnya: Sejarah Raja-Raja Riau. Secara keseluruhannya. Karya bercorak sejarah dapat membekalkan data bersejarah tentang sesuatu kesultanan pada sesuatu tempoh tertentu.Hukum Kanun Dato Kota Setar di Kedah. koleksi naskah perundangan dan adat yang bertulis juga menjadi asas kewujudan negara dan corak perhubungan susunan kemasyarakatan Melayu seperti Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka (di Melaka). bahasa asing telah dikuasai oleh golongan cerdik pandai di Melaka yang telah menterjemah dan menyadur karya sastera dari negara Arab dan Parsi. telah lahirnya banyak penghasilan kesusteraan berbahasa Melayu yang merupakan pustaka rujukan atau gedung kajian. Naskah perundangan Melayu memperlihatkan paduan antara hukum adat dan hukum Islam yang pemerintahan.

peranakan Cina di Kelantan kini menetap di kawasan tebing Sungai Kelantan dari Kuala Kerai di hulu.66 Page 41 of 57 . kewujudan penempatan komuniti Cina Peranakan di pantai Barat (Pulau Pinang) dan pantai Timur Semenanjung Malaysia (Kelantan dan Terengganu) merupakan rentetan pertalian pedagang Cina dengan Alam Melayu. Winstedt.1928:1-44. Bandar Hilir. Batu berendam. Di Semenanjung Malaysia pada hari ini. masyarakat dan budaya Melayu telah mengalami perubahan kesan daripada pertembungan dan kemasukan pengaruh asing. Asal usul masyarakat Baba dan Nyonya bermula dengan hubungan dan sejarah awal antara masyarakat Cina dengan penduduk tempatan khususnya orang Melayu Semenanjung Malaysia. Jalan Tan Cheng Lock. Kesan yang paling ketara daripada penyerapan ciri-ciri budaya Melayu di kalangan Cina Peranakan ialah penggunaan dialek Kelantan yang fasih dan jenis pakaian mereka. khususnya di Melaka dan komuniti Cina Peranakan di Kelantan dan Terengganu. skop perbincangan ini lebih tertumpu kepada pertalian awal kedatangan masyarakat India dan Cina 65 Winstedt. Proses akulturasimenjadi mudah melalui perkahwinan campur pada zaman awal pembinaan komuniti Peranakan Cina. Kempe. sehingga ke Tumpat di bahagian muaranya dan sekitar Kampung Tanah Merah di Machang. 1956:22-59. Bukit Rambai di samping di Daerah Jasin. Ujong Pasir. Di samping itu. Mereka didapati menetap di Melaka Tengah dan Bandar Melaka antaranya Klebang Besar. Indonesia dan masyarakat Thai. Namun begitu.66 Kesan pengaruh budaya Cina ke dalam peradaban Melayu agak ketara dengan kewujudan masyarakat Baba dan Nyonya. Interaksi positif daripada pertembungan ini memperlihatkan kecenderungan dalam memperkayakan bahasa dan kebudayaan. 1952: 1-19 ke Alam Melayu yang menyebabkan kemunculan masyarakat baru. Berdasarkan kajian Tan Chee Beng.dalam beberapa abad yang lalu. hanya Melaka mempunyai perkampungan komuniti Baba.

kebijaksaan mereka dapat ditunjukkan dalam bidang perdagangan serta ekonomi.pdf Kesimpulan Kami dari kumpulan satu berasa sangat bersyukur kerana diberi peluang untuk menjalani tugasan tentang kajian warisan kerajaan tradisional Alam Melayu. China dan Arab. Kegemilangan Empayar Melaka telah menjadi suatu iktibar atau acuan moden pada hari ini. ketamadunan tradisional Empayar kesultanan Melayu Melaka merupakan suatu signifikan dalam proses Page 42 of 57 . Kami dapat memahami tentang pengertian dan takrifan Alam Melayu. Kajian ini telah membuka mata dan hati kami mengenai warisan Kerajaan Tradisional dan pengaruhnya terhadap masa sekarang yang dijulang pada zaman Alam Melayu sehingga hari ini. Sehubungan dengan itu. Hubungan dengan luar negara dan masyarakat pluralistik juga telah diwujudkan pada masa itu.net/MYMALAYSIA/Bab%202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun. (n. Dipetik daripada http://www. kumpulan kami dapat simpulkan bahawa banyak hasil yang kami memperolehi. 1. Hal ini telah membuktikan perkembangan kebudayaan Alam Melayu telah bertapak dan meliputi beberapa kawasan-kawasan kepulauan di Asia Tenggara. Selain daripada itu. sistem perundangan dan kententeraan juga diperkenalkan.).66 Gender and Society. kami mendapati kewujudan Alam Melayu mempunyai pengaruh yang luas di kalangan negara Asia Tenggara kerana terdapat monumen yang melambangkan sebagai seni bina zaman Alam Melayu di kawasan tersebut. Untuk mengukuhkan keselamatan dan kestabilan kerajaan.d. Dengan sedemikian. Mereka menggunakan kedudukan geografinya dan menjadinya sebagai pusat perdagangan dengan mengurusnya dengan kecekapan dan bersistematik.dapat. Setelah melalui proses kajian terhadap tajuk ini. Antaranya ialah. Teori-teori kewujudan Alam Melayu juga diperkenalkan sama ada dari India. Kerajaan tradisional seperti kerajaan Melaka telah mempunyai sistem politik dan pentadbiran yang kompleks. 2.

keselamatan dan ketenteraan. ekonomi. ia juga dapat mengeratkan hubungan silaturahim antara ahli-ahli kumpulan. kami juga mendapati bahawa sejarah Johor perlu dihubungkaitkan dengan keruntuhan kesultanan Melayu Melaka. 3. Kemunculan Kesultanan Johor Lama adalah disebabkan kejatuhan Melaka kepada Protugis. Selain daripada itu. Kajian mengenai tajuk ini telah mendalamkan pemahaman kumpulan kami terhadap sejarah dan warisan kerajaan tradisional Alam Melayu. Tugasan ini telah memberi peluang kepada kumpulan kami untuk mencungkil maklumat terperinci tentang kerajaan tradisional ini. Page 43 of 57 . Melalui kajian ini. kerana masih terdapat beberapa tradisi sosio-politik perlu diamalkan sehingga hari ini sebagai pengukuhan keamanan dan kestabilan negara. perkembangan politik. terutamanya terhadap Kerajaan Kesultanan Melayu di Melaka dan Kesultanan Melayu di Johor Riau. selain daripada pembelajaran dan pengetahuan. Bekerjasama dan pemberian komitment yang sepenuhnya telah diwujudkan antara ahliahli kumpulan dalam semua perkara. sejarah dan warisan empayar Johor Riau juga dapat dipelajari dalam tugasan ini.penubuhan negara. melalui tugasan ini dapat diperhatikan bahawa terdapat banyak manfaat. Kerajan tradisional merupakan suatu iktibar yang kami perlulah mengambilnya sebagai suatu pengajaran dan juga mestilah sentiasa mengingatkannya pada masa depan. identiti suatu negara seperti agama dan kebudayaan. Empayar Johor Riau juga dikenali sabagai suatu manifestasi penentangan masyarakat Melayu terhadap pendudukan kuasa Portugis di Melaka. Di samping itu. Pengaruh warisan kerajaan tradisional memberi kesan yang sangat penting dalam pembinaan negara moden samada dalam bidang sistem pentadbiran. ianya juga merupakan salah satu sebab yang membolehkan kami menyiapkan tugasan ini dalam masa yang telah diperuntukkan. 4.

Ali al-Haji Riau (Raja). 1928:1-44. Hlm 308-314. Tuhfat al-Nafis. Sasbadi Sdn Bhd. Leonard Y. The Falls of Srivijaya in Malay History.G.Rujukan Rujukan Buku 1. (2000). D. 6. 8. Sejarah Melayu-Islam. Walters. Ithaca. 1970. Yew Chee Wai. Dr. (2009). 1963. 1956:22-59. Hlm 63-64.Virginia Matheson Hooker. Winstedt. 4. Fawzi Mohd. Andaya. Dewan Bahasa dan Pustaka. Leonard Y.W. B. Johor. 1952: 1-19 9 Che Husna Azhari. Kempe.1728 (Pembangunan Ekonomi dan Politik. Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA). Kenegaraan dan Pembangunan Malaysia. Sains dan Teknologi Alam Melayu. Page 44 of 57 . 2.252. History of Southeast Asia. Bantuan Studi Lengkap Formula Bestari PMR Sejarah. Slametmulyana 1975. etc. (1991). M. B.E. Penerbit Uthm. Hlm 12-13. O. Edisi 1. Pearl. Asal Bangsa dan Bahasa Nusantara. (2009). fol. Hlm 249. 7. 3. An Introduction to The History of Southeast Asia. Zahrul Akmal Damin. A. Winstedt. Hall 1955. Basri. Petaling Jaya. Kerajaan Johor 1641. Prof. Harisson 1963. Dewan Bahasa dan Pustaka.R. Andaya. 12.1728 (Pembangunan Ekonomi dan Politik. Dewan Bahasa dan Pustaka. Kerajaan Johor 1641. 5.

com/2009/03/tema-3-ketahanan-dan-pertahanan. Sejarah Tingkatan Satu – Pengasasan Kerajaan Kesultanan Melayu Melaka. (2009) Tamadun Dunia STPM.html 5. (2010). (2011).com/doc/46101418/ASAL-USUL-MELAKA 6. Che Hassan Che Haron dan En. Tamadun Awal Asia Tenggara – Kerajaan Agraria dan Kerajaan Maritim. P.com/2011/03/tamadun-awal-asia-tenggarakerajaan.html 7. (2010) Kementerian Pertahanan.). Norazita Md Nor.html 3. Pemerintahan Beraja Alam Melayu. Norlida.my/index.peradabanmelayu. Rosdan Abdul Manan. Julai / Ogos 2005 2.blogspot. Dr. Dipetik daripada http://www. Dipetik daripada http://tamadunduniastpm.scribd.blogspot.com/2009/01/pengasasan-kerajaan-kesultananmelayu. MuBaroque. Lunde. (2010). Shukye Lisa Yip. http://kakba. Dipetik daripada http://mindazeta. Dipetik daripada http://fastnote.d. Tanggam. “The Indian Ocean and Global Trade.com/2010/10/kementerianpertahanan. Zahari Rusdi. Prof.Rujukan Laman Web 1. Dipetik daripada http://sejarahtingkatansatu. (2009). Kincir Air Melayu (2010).my/index. Ar. Pemikiran Saintifik.html 8.blogspot. Jumali. Asal Usul Melaka.com/pemerintahan-beraja-alam-melayu/ 4.php? option=com_content&view=article&id=173%3Atanggam&catid=36%3Aar-mastor-surat&Itemid=41 10.” Saudi Aramco World.my/index. Dipetik daripada http://www. Dr. Abdul Latif Samian. Gusri Akhyar Ibrahim. (n. (2010). Mastor Surat dan En. (2008).php?option=com_content&view= article&id=170%3Akincir-air-melayu&catid=35%3Aprof-dr-che-hassan-che-harun&Itemid=41 Page 45 of 57 .php?option=com_content&view=article&id=108%3Apemikiransaintifik&catid=27%3Aprof-dr-abdul-latif-samian&Itemid=41&showall=1 9. Prof.wordpress. Dipetik daripada http://peradabanmelayu. Dipetik daripada http://peradabanmelayu.blogspot.

d.html 3.). (n.).wikipedia. (n. Dipetik daripada http://ms.wikipedia. (n.wikipedia. Gender and Society. Jenis-jenis Cukai.d. Dipetik daripada http://www.perpustam.d. Gender and Society.com/viewer? a=v&q=cache:rKoHVFCsd18J:journalarticle. Dipetik daripada http://cgrohaida. Dipetik daripada http://www.my/BM/Relevant %20Topics/MoneyTaxInvestment/NonCitizen/nTaxation/nTypesOfTaxes/Pages/TypeofTaxes.net/MYMALAYSIA/Bab %202%20Interaksi%20Antara%20Tamadun. Gender and Society. (n.).blogspot.d.d. Dipetik daripada http://docs. (2009). Dipetik daripada http://www.org/wiki/Kerajaan_maritim Page 46 of 57 . Dipetik daripada http://ms. Gender and Society.pdf+bahasa+cina+di+alam+melayu+ awal&hl=en&gl=my&pid=bl&srcid=ADGEESgcre9dg4KY8ssyxGAWpfnbh7FvjEM9Ytuy9LunylC 24LDTZqQyr0QE-xEevH2aBmRyQj3JUrPfX4qmpMPnMC0pw8-gapfVsvjfeGUdFvcC28YFM9ztrtrJkHWP4AaEKnJ2mBA&sig=AHIEtbToMXnPXBMILgYPUulTdAphF6U8w 7.blogspot. Dipetik daripada http://ms.gov.).org/wiki/Kementerian_Pertahanan_Malaysia 9.org/wiki/Kerajaan_agraria 11. Dipetik daripada http://ms.blogspot.). Gender and Society. (n. Dipetik daripada http://lucky100star.gov.html 4.com/2011/04/bab-5-kegemilangan-melaka.com/2009/02/pengasasan-kesultanan-melayu-melaka.aspx 6.html 2.malaysia. (n.ukm.).d. Gender and Society.).org/wiki/Ekonomi_Malaysia 10.d.).d.d. (n.).dapat. Gender and Society. Gender and Society.d.). (n.my/tyt_portal/tyt_portal/bm/akhbar/akhbar6. Gender and Society.html 8.com/2009/04/perkembangan-melaka-sebagai-pusat.my/1147/1/1.Rujukan Laman Web (Tanpa Pengarang) 1. Dipetik daripada http://atie-diaryseorangguru. Gender and Society.pdf 5. (n.wikipedia. Gender and Society. (n.google.

d.).).d. Dipetik daripada http://ms.d. (n.org/wiki/Langkasuka 16. Dipetik daripada http://ms. Dipetik daripada http://ms.).wikipedia.org/wiki/Empayar_Majapahit 19.wikipedia.).wikipedia.org/wiki/Prasejarah_Malaysia 14. (n.12. (n. Dipetik daripada http://ms.org/wiki/Kesultanan_Melaka 20.).d. Gender and Society.wikipedia.d. Dipetik daripada http://ms.). (n.d. Gender and Society. (n.). (n.org/wiki/Melaka 22. Gender and Society. Dipetik daripada http://ms. Gender and Society.org/wiki/Sejarah_Malaysia 13. Gender and Society. Dipetik daripada http://ms.org/wiki/Kedah_Tua 18.d. (n. Gender and Society.d.wikipedia. Dipetik daripada http://ms.).wikipedia.wikipedia.d. Gender and Society.). (n.wikipedia.d. Dipetik daripada http://ms.wikipedia. (n. Gender and Society.org/wiki/Sejarah_Melaka Page 47 of 57 . Dipetik daripada http://ms. Gender and Society. (n.org/wiki/Gangga_Negara 15. Dipetik daripada http://ms.d.). (n.org/wiki/Kesultanan_Johor 21.wikipedia.wikipedia. Gender and Society.org/wiki/Srivijaya 17. Gender and Society.).

Arung Palakka yang dibantu oleh Belanda (L. Di samping itu mereka juga telah meninggalkan tanah air mereka untuk mengelakkan penindasan daripada pemerintah kerajaan Bone. 6. Raja Kecil telah dapat menyerang dan mengalahkan orang Bugis dalam dua pertempuran iaitu pada tahun 1725 dan 1727 Masihi. Andaya.117-18. Gambaran kesibukan pelabuhan riau digambarkan melalui kata-kata seorang Gabenor Melaka.Matheson (ed). Nor(ed).yang belot itu bukannya Bendahara tetapi Laksamana (V. Prince of Orange. Andaya. Pada tahun 1728 Masihi.Tavares yang telah melihat sendiri kejadian itu menunjukkan bahawa Bendahara telah belot semasa pasukan Raja Kecil menyerang Pancor (L. 3. Melalui Surat-surat Kew.Laporan oleh Syah Bandar Cornelis Hasselaer Melaka tentang temuramahnya dengan seorang peniaga bebas Belanda bernama Frans Harbier mengenai peristiwa-peristiwa di Kedah.AB 1716. Page 48 of 57 .Y. Akan tetapi mengikut Tuhfat al-Nafis. Kisah Bendahara belot itu mengikut Salasilah Melayu dan Bugis merupakan satu fitnah sahaja (Mohd Yusof Md. 5. orang Bugis pula telah mengalahkan orang Minangkabau. Laporan daripada seorang kapten kapal bangsa Portugis.Lain-lain Rujukan 1. 1982:57). “Bilangan kapal yang belayar ke Riau begitu banyak sehingga sungai itu sukar untuk dilalui kerana terlalu banyak kapal dagang…”(Gabenor Thomas Slicher. fol. Orang bugis ini telah keluar dari tanah air mereka kerana keadaan huru-hara yang timbul akibat daripada kekalahan kerajaan Gowa di tangan Belanda (1667. April 1715. 1984:32). pemerintah Belanda yang lari ke England telah memberi kuasa kepada pihak Inggeris mentadbir wilayah takluknya di timur kerana ketika itu Belanda telah ditakluki oleh tentera Napoleon dari Perancis. 4. 1987:156-157). KA 1760.Y. Gabenor Melaka) 2. 1987:341).1669 Masihi).

Lampiran Page 49 of 57 .

Singapore dan Indonesia) Page 50 of 57 .Kawasan litupan Tanah Melayu (Malaysia.

Bekas tanah jajahan Kerajaan Majapahit Page 51 of 57 .

Bagaimanapun. Page 52 of 57 . seorang putera Srivijaya bernama Sang Nila Utama menawan Temasek dan membunuh gabenor yang dilantik kerajaan Ayuthaya. Batara Sri Tri Buana bermaksud "Yang Dipertuan kepada tiga dunia" melambangkan kekuasaannya ke atas Palembang. Dharmaraja menaiki takhta kerajaan Singapura dengan gelaran Paduka Sri Maharaja Parameswara. Di Muar. setelah mendapati Muar tidak sesuai baginda membatalkan hasratnya dan meneruskan perjalanan ke utara. Menurut Sejarah Melayu. keluarga diraja Srivijaya yang terselamat telah melarikan diri ke pulau-pulau sekitarnya yang masih setia kepada Srivijaya. Sang Rajuna Tapa. baginda telah melarikan diri dari Singapura selepas serangan tentera Majapahit yang berkomplot dengan Bendahara yang belot. Pada tahun 1324. Baginda kemudiannya mengasaskan kerajaan Singapura lama. Paduka Seri Rana Wira Kerma (1386 .1399). Baginda terus memerintah selama 48 tahun dan kekuasaannya diiktiraf oleh satu utusan dari Maharaja China pada tahun 1366. baginda dikatakan singgah di Sening Ujung (nama lama Sungai Ujong) sebelum sampai ke sebuah kampung nelayan di muara Sungai Bertam (nama lama Sungai Melaka). Pada tahun 1399. Di tengah perjalanannya. pada tahun 1401. Di sinilah baginda mendirikan ibu kota baru untuk negerinya dan menamakannya Melaka. Raja Temasek Pengganti: Megat Iskandar Shah Kerabat diraja: Kerabat Diraja Melaka. Paduka Sri Pekerma Wira Diraja (1372 – 1386) dan cucunya. Baginda secara rasmi bergelar Sang Utama Parameswara Batara Sri Tri Buana. Temagi. selepas kejatuhan Empayar Srivijaya di Palembang pada abad ke-14. 1400-1414 Gelaran: Putera Sriwijaya Lahir: 1344 Mangkat: 1414 Pendahulu: Paduka Seri Rana Wira Kerma. Paramesawara melarikan diri ke Semenanjung Tanah Melayu untuk mendirikan penempatan baru. Bintan dan Temasek. Baginda mangkat pada tahun 1372 dan digantikan oleh anaknya. Parameswara dikatakan berhasrat mendirikan negeri barunya samada di Biawak Busuk atau Kota Buruk. cicit Sang Nila Utama. Sriwijaya Ayahanda: Paduka Seri Rana Wira Kerma Parameswara (1344-1414) merupakan seorang Raja Temasek yang berketurunan diraja Srivijaya yang menubuhkan kerajaan Melaka pada 1402. Bagaimanapun.Biodata Parameswara Pemerintahan: Kesultanan Melaka: c.

Parameswara Sultan Iskandar Syah Sultan Muhammad Syah Sultan Abu Syahid Sultan Muzaffar Syah Sultan Mansur Syah Sultan Alauddin Riayat Syah Sultan Mahmud Syah Sultan Ahmad Syah 1400-1414 1414-1424 1424-1444 1444-1445 1445-1458 1458-1477 1477-1488 1488-1510 1510-1513 Senarai pemerintah Kesultanan Melayu Melaka Sultan Pembesar Empat Pembesar Lapan Pembesar Enam Belas Pembesar Tiga Puluh Dua Susunan jawatan dalam Sistem Pembesar Empat Lipatan Page 53 of 57 .

Istana Melaka dalam zaman Kesultanan Melayu Melaka Gambaran Melaka sebagai pusat perdagangan dunia Page 54 of 57 .

Cheng Ho merupakan orang Cina berketurunan Asia Tengah. serta juga ahli strategi utama dalam pemberontakan yang menyebabkan Zhu Di (dengan gelaran Maharaja Yongle yang secara harfiah bermaksud "Maharaja Kebahagiaan Abadi") menjadi maharaja Dinasti Ming yang ketiga pada tahun 1402. Ini disebabkan Cheng He merupakan seorang laksamana dan pegawai. Dilahirkan dengan nama Ma He di Yunnan.1435. nama Arab: ‫ حجي محمود شمس‬Haji Mahmud Shams) ialah ّ pelaut dan pengembara China yang paling terkenal dalam catatan 4000-tahun China. Dinamai semula sebagai Zheng oleh Maharaja selepas kemenangannya dalam pertempuran di Zenglunba yang terletak berhampiran dengan Beijing. Pelayarannya telah dirakamkan dalam karya "Sidasida Sanbao ke Lautan Barat" atau "Zheng He ke Lautan Barat". beliau ditangkap oleh tentera Cina yang menggulingkan Dinasti Mongol pada tahun 1382. Cheng He telah menjadi salah satu pembantu utama putera Yan. beliau dilatih menjadi sidasida empayar dan ditugaskan ke istana Zhu Di. beliau kemudian dilantik untuk mengetuai salah satu angkatan tentera laut yang paling kuat di dunia ketika itu. dan juga benua Afrika. bukannya pedagang. Anak kepada seorang pegawai luar bandar. sebuah provinsi Mongol ketika itu yang terletak beberapa minggu perjalanannya dari pelabuhan terdekat. Dalam tempoh 20 tahun. hampir satu abad sebelum Christopher Columbus tiba di Amerika. termasuk: • Asia Tenggara • Sumatra • Pulau Jawa • Sri Lanka • India • Parsi • Teluk Parsi • Semenanjung Arab dan • Laut Merah jauh ke utara sehingga ke Mesir Biodata Alfonso de Albuquerque Page 55 of 57 . beliau mengetuai armada China sebanyak tujuh kali ke tiga puluh buah negara di serata alam Melayu. tetapi tidak membawa kepada perdagangan yang besar. Misinya membuktikan kehebatan dan keupayaan pengurusan dan teknologi.Biodata Laksamana Cheng Ho Cheng Ho (1371 . Timur Tengah. Asia Selatan. "Lautan Barat" merujuk kepada tempat di Asia dan Afrika yang dilawati Laksamana Zheng He. Dikembiri. Dikenali juga sebagai Mah Sam Po. putera Yan yang mahir berperang.

mendapati dirinya tidak mampu memegang bandar takluk pertamanya. Afonso de Albuquerque atau Afonso d'Albuquerque (1453 . di mana panglima besar cedera parah. Herr von Vila Verde dos Francos. berhampiran dengan Lisbon. sebelum kembali dengan bantuan tambahan pada November. Portugal. Satu serangan yang gagal ke atas Calicut (moden Kozhikode) pada Januari 1510. dan yang kemudian membina Kota A Famosa untuk menyekat penentangan orang-orang Melayu.Alfonso de Albuquerque. beliau dilantik sebagai ketua pengiring raja (estribeiro-mor) kepada John II. Pada kepulangannya. Beliau turut mengarahkan pembunuhan semua penduduk Islam dalam usaha untuk mengurangkan perpecahan keagamaan dengan harapan ini akan memaksa penganut Hindu dan Muslim untuk bertukar ke agama kristian. Beliau juga merupakan tokoh yang menyebabkan keruntuhan Kesultanan Melaka pada 24 Ogos 1511.16 Disember 1515) adalah seorang Laksamana tentera laut Portugis yang terkenal dan yang telah membantu mengembangkan Empayar "penjajah" Portugal di Lautan Hindi. Beliau kekal di bandar tersebut sehingga November 1511 dengan tujuan memperkukuhkan kedudukan Orang Portugis dari serangan balas orang-orang melayu. Albuquerque. Albuquerque menerima pendidikan dalam matematik dan bahasa Latin klasik di istana Afonso V dari Portugal. dan segera diikuti dangan pelaburan dan penaklukan Goa. Albuquerque merancang untuk menguasai dunia Islam dan mengawal rangkaian dagangan rempah ratus. Leonor de Menezes. yang diitewaskannya pada 24 Ogos 1511 selepas pertempuran hebat sepanjang Julai. Gonçalo de Albuquerque. Dia kemudian mengsasarkan tenteranya kepada Kesultanan Melaka. memegang jawatan yang penting di dalam istana. Ayahnya. meninggalkannya pada Ogos. Daripada ibunya. dan selepas kemangkatan maharaja itu. Albuquerque pernah dikenali sebagai "Yang Agung". Biodata Sultan Mahamud Shah Page 56 of 57 . Dilahirkan di Alhandra. beliau kelihatan telah berkhidmat di Afrika buat satu tempoh. Albuquerque dikaitkan kepada keluarga diraja Portugal melalui keturunan luar nikah. apabila beliau memperolehi milik mutlak. serta "Marikh Portugis" buat satu tempoh yang agak lama.

Pemerintahan Sultan Mahmud Shah seorang raja yang cekap. Pada 10 Ogos 1511. Laksamana Hang Nadim berjaya mengepung Kota A Famosa sehingga pihak Portugis terpaksa membuat catuan makanan dari Goa. Pagoh and seterusnya ke Pahang di pantai timur di mana beliau gagal dalam percubaannya mendapat pertolongan daripada negara China. Baginda juga terkenal kerana ingin beristerikan Puteri Gunung Ledang. Sultan Mahmud Shah kemudiannya mengarahkan supaya orang-orang Portugis dihalau dari Melaka. sebuah armada laut Portugis yang besar dari India diketuai oleh Alfonso de Albuquerque kembali ke Melaka. Pada tahun 1525. Pada tahun 1509. ialah anak Paduka Sri Sultan Alauddin Riayat Shah. selepas kematian ayahandanya. Angkatan Portugis diserang dan 20 anak kapalnya ditahan. Mujurlah pentadbiran Melaka pada ketika itu berada di tangan Bendahara Tun Perak yang bijaksana dan berkebolehan. Tun Mutahir dilantik menjadi Bendahara baru Melaka. Selepas 10 hari mengepung.Pemerintahan: Kesultanan Melaka: 1488-1511 Mangkat: 1528 Kampar. Sultan Mahmud Shah berpindah ke selatan dan mengasaskan Kesultanan Johor sebagai pusat dagangan saingan kepada Melaka. disamping perselisihan faham. Baginda juga dikelilingi oleh pahlawan-pahlawan yang gagah seperti Hang Tuah. Khoja Hassan dan Hang Nadim. Kemudiannya. Selepas kematian Tun Perak pada tahun 1498. akan tetapi beliau juga seorang mangsa keadaan. Portugal pada awal abad ke-16 sedang mengasaskan sebuah empayar luar negeri. beliau terus menerima ufti dan kesetiaan dari kawasan-kawasan sekeliling yang diberinya sewaktu beliau masih menjadi Sultan Melaka. Sumatera Pendahulu: Sultan Alauddin Riayat Shah Pengganti: Sultan Ahmad Shah Kerabat diraja: Kerabat Diraja Melaka Sultan Mahmud Shah (memerintah 1488-1528) merupakan Sultan Melaka ke-8 dan terakhir. Sultan Mahmud Shah menjadi ketua gabungan Melayu dan berkali-kali menyerang Melaka. Diego Lopez de Sequiera dengan 18 buah kapal dari Angkatan diRaja Portugal tiba di Melaka. Sultan Mahmud Shah yang masih muda mewarisi Melaka yang telah mencapai kemuncak kuasa dan merupakan pusat dagangan yang unggul di Asia Tenggara. Sultan Mahmud Shah dikenali kerana sikapnya yang kejam. Semasa baru mulamula menjadi sultan. Albuquerque membuat beberapa permintaan membina markas Portugis di Melaka tetapi permintaannya ditolak oleh Sultan Mahmud Shah. Oleh kerana orang-orang Portugis membuat kacau di Melaka seperti mengusik gadis-gadis dan mencuri. Pada tahun 1488. Riau. Page 57 of 57 . Sultan Mahmud Shah terpaksa melarikan diri ke Bertam. Batu Hampar. Dengan ibu kotanya di pulau Bentan yang terletaknya berdekatan dengan Temasik (Singapura). pihak Portugis berjaya menawan Kota Melaka pada 24 Ogos. Mereka merupakan orang Eropah pertama yang tiba di Asia Tenggara dan digelar "Benggali Putih" oleh orang tempatan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful