(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI

)

TAJUK 1 EKOSISTEM
Sinopsis Pelbagai jenis ekosistem boleh ditemui di sesebuah negara bergantung kepada iklim dan kedudukan dari segi latitude dan altitude. Setiap jenis ekosistem tersebut

mempunyai komponen-komponen biotik dan abiotik yang

berbeza-beza tertabur di

lokasi-lokasi yang berbeza. Biodiversiti sesuatu jenis ekosistem berbeza dengan jenis ekosistem yang lain. Setiap jenis ekosistem menunjukkan ciri-ciri fizikal yang berbeza yang merupakan factor penentu kepada jenis-jenis ekosistem tersebut. organism yang menduduki tinggi

Ekosistem yang mempunyai tahap biodiversiti yang

menunjukkan tahap kompleksiti yang juga tinggi. Selain daripada itu, ekosistem yang mempunyai tahap biodiversity yang tinggi juga menunjukkan tahap kestabilan ekosistem yang lebih tinggi. Hasil Pembelajaran

1.Membanding dan membezakan jenis-jenis biom yang berbeza 2.Menerangkan kekompleksian biodiversiti. 3.Mensintesiskan maklumat tentang ecosistem

Kerangka kandungan

ECOSISTEM

Jenis-jenis ecosystem dan lokasi

Kepelbagaian biologi, kekompleksian dan kestabilan

Figure 1.1 Ringkasan Rangka kursus

iklimnya adalah sangat panas. i. Hutan ini tumbuh di atas lapisan daun-daun yang telah mati dan lapisan bahan daripada tumbuh-tumbuhan setebal 20 meter. . Hutan ini terletak di kawasan sekitar garisan Khatulistiwa. tumbuhan dan haiwan yang sama. Di Malaysia terdapat pelbagai jenis ekosistem yang utama diantaranya adalah ekosistem hutan hujan tropika. Ekosistem paya gambut Hutan paya gambut adalah kawasan hutan yang di penuhi dengan air. Factor Ini menjadikan kawasan ini sangat sesuai untuk pertumbuhan tumbuh-tumbuhan yang pelbagai. Di di Hutan Malaysia kebanyakan kawasan hutan tanah pamah seperti hujan tropika ini .Jenis-jenis Biome yang berbeza Biome adalah istilah yang digunakan untuk menerangkan kawasan di mukabumi yang mempunyai iklim. Faktor latitud adalah kawalan iklim utama di hutan hujan tropika. kandungan nutrient dan oksigen larut pada tahap yang rendah serta kawasan air yang berasid. Ekosistem hutan hujan tropika Hutan hujan tropika meliputi 6% daripada permukaan keseluruhan bumi. ekosistem kolam dan agroekosistem seperti ekosistem sawah padi dan ekosistem ladang kelapa sawit. ekosistem hutan gambut. ii. Kawasan ini juga menunjukkan panjang hari yang hampir sama sepanjang tahun. ekosistem hutan paya bakau. Ia adalah ekosistem yang unik dengan ciriciri terendam air.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Kandungan 1. dimana julat suhunya adalah diantara 20-26 darjah Celsius serta menerima lebih daripada 250 sentimeter padu hujan setahun.

Kompleksiti dan Kestabilan Biodiversiti adalah istilah yang digunakan untuk menerangkan bilangan spesies.Biodiversiti. kurang daripada 20% di Semenanjung Malaysia dan yang selebihnya terletak di Sabah.gov/sqy/concepts/soil_biology Create soil food web Rehat Setelah anda menyiapkan latihan dicadangkan anda boleh rehat sebentar yang 1. usda. Dianggarkan terdapat seluas 1. Kompleksiti sesuatu ekosistem bergantung kepada biodiversiti sesuatu ekosistem.2. Satu cara adalah untuk .54 ribu hektar tanah berair jenis ini masih kekal di Malaysia. berapa banyak variasi genetik atau bilangan jenis komuniti yang terdapat di sesuatu ekosistem. Latihan Senaraikan perbezaan dan persamaan diantara ekosistem Hutan hujan tropika dengan Hutan paya gambut. Bahan Bacaan pembelajaran kendiri Gather information from : http://soils.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Hutan gambut adalah jenis tanah berair yang terbesar iaitu meliputi 75% daripada keseluruhan kawasan tanah berair di negara ini. di mana 70% daripadanya terdapat di Sarawak. Kestabilan ekosistem pula dinyatakan dengan beberapa cara yang berbeza.

Serangga adalah antara haiwan yang sangat banyak di kawasan ini. Sebagai contoh katak beracun dari species Dendrobates auratus yang berwarna putih dan hitam. granuliferus yang berwarna merah di bahagian atas serta sisi dan kaki pula berwarna hijau. lebih cepat ia kembali kepada keadaan asal lebih stabil sesuatu ekosistem itu. Satu daripada adaptasi haiwan-haiwan di ekosistem ini adalah kebolehan melakukan penyamaran yang berkesan. Haiwan-haiwan ini kadang kala kelihatan seperti daun mati atau daun hidup. Kepelbagaian tumbuhan yang tinggi serta tiada banyak spesies yang menunjukkan kedominan yang jelas di ekosistem ini. Ada haiwan yang hidup dilantai hutan kebanyakan haiwan di hutan hujan tropika hidup pada tumbuh-tumbuhan ini seperti di kanopi hutan ini. Kompleksiti dan Kestabilan Ekosistem hutan hujan tropika Hutan hujan tropika ini adalah biome yang terkaya dari segi biodiversiti dan biojisim total. Anai-anai adalah sangat penting sebagai pengurai di kawasan ini. Lebih daripada separuh spesies daripada tumbuhan daratan hidup di dalam biome ini.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) mendefinisikan sebagai sesuatu sistem untuk kembali kepada keadaan asal selepas diganggu. Kerana kompleksiti ecosystem ini ia juga sangat komplek dan sangat stabil. Tumbuh-tumbuhan ini juga sering kelihatan berbunga. Haiwan-haiwan di kawasan ini juga menggunakan warna-warna untuk memberi amaran kepada pemangsa mereka bahawa mereka sangat beracun. Haiwan–haiwan di hutan hujan tropika adalah sangat pelbagai dan ini terhasil daripada adaptasi mereka terhadap persekitaran mereka. Tumbuh-tumbuhan di ekosistem hutan hujan tropika ini mempunyai pucuk atau daun muda yang berwarna merah. leucomelas mempunyai warna kuning terang dan hitam serta D. Lantai hutan hujan tropika yang dipenuhi dengan daun-daun mati menyebabkan haiwan-haiwan sebati dengan persekitaran itu serta sukar dilihat daripada atas . D. .Haiwan seperti kupu-kupu dan katak pokok menggunakan kaedah ini. i) Biodiversiti.

Blackwell Science. Proboscis Monkey. M. Soil Biology Primer [online]. http://soils. Hutan lembab ini juga berfungsi sebagai bank gen semula jadi tumbuhan. Delmar Publishers.usda. Sumatran Rhinoceros. and Forseth. P. Cotgreave. Layari internet Layari internet dan dapatkan tiga jenis ecosystem lain yang terdapat di Malaysia dan tuliskan apakah cirri-ciri utama ekosistem ini serta bandingkan dengan jenis ekosistem yang telah anda pelajari. Chapter 4 The macrofauna. Storm’s Stork and Wrinkled Hornbill. earthworms and other creatures. I.gov/sqi/concepts/soil_biology/ Chapter 1 The soil food web online 2. 3. harimau.S. SENARAI BAHAN RUJUKAN 1. Soalan Tutorial Banding dan bezakan jenis-jenis ekosistem yang terdapat di Malaysia.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) ii) Biodiversiti. kekompleksian dan kestabilan di Ekosistem hutan paya gambut Kawasan hutan gambut bukan sahaja satu ekosistem yang unik dan tempat tinggal kepada banyak spesies endemik ia juga menyediakan pusat perlindungan bagi lebih daripada 60 spesies haiwan yang disenaraikan sebagai terancam seperti Orangutan.ants. Kawasan ini juga mengandungi banyak spesies yang belum diketahui dan diterokai. Coyne. (1999) Soil Microbiology: an exploratory approach. gajah asia. (2002) Introductory Ecology. Chapter 2 Global patterns of biodiversity and productivity: biomes. . Civet Otter.

1 Ringkasan kandungan . Membincangkan perkhidmatan ekosistem. 2. Kerangka Kandungan PERKHIDMATAN EKOSISTEM Kajian kes: Air Kajian Kes : kitaran nurien Figure 2. Mengkaji ekosistem tanah 3. balak. habitat untuk ikan.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) TAJUK 2 PERKHIDMATAN EKOSISTEM Sinopsis Perkhidmatan ekosistem adalah proses-proses dimana persekitaran menghasilkan sumber-sumber yang tidak ternilai harganya seperti air yang bersih. pendebungan Hasil Pembelajaran 1 Menerangkan jenis-jenis kitaran biogeokimia .

Menyahtoksik dan menguraikan bahan buangan. Menyederhanakan cuaca yang keterlaluan. Walaupun kebanyakan perkhidmatan ini nampak percuma ianya bernilai trillion ringgit Perkhidmatan ekosistem ini amat penting dan mudah diabaikan. tumbuhan dan haiwan didalamnya menyediakan perkhidmatan-perkhidmatan kepada manusia yang sukar digantikan. .1. ii. air. dan kesan teknologi penghasilan barangan kegunaan). Banyak aktiviti manusia yang mengganggu . penggunaan per kapita. Ia boleh diancam oleh aktiviti manusia seperti Kadar perkembangan manusia (saiz populasi. Menyebarkan biji benih Ekosistem semula jadi . balak.Pengenalan Perkhidmatan ekosistem adalah proses-proses dimana persekitaran menyediakan sumber-sumber seperti air bersih. Selian daripada itu ia juga boleh diancam oleh kekeliruan tentang keperluan jangka pendek dengan kesejahteraan jangka panjang masyarakat . iv. Adalah sukar untuk mengira berapakah nilai dari segi wang ringgit. mengubah ekosistem setiap hari diantaranya adalah aktiviti seperti berikut. makanan dan kesihatan kita diantara kesanya adalah seperti berikut.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Kandungan 2. Perkhidmatan-perkhidmatan ekosistem yang pelbagai ini memberi kesan kepada tanah. merosakkan.Mengitar dan menggerakkan nutrient iii. habitat untuk perikanan. pendebungaan tumbuhan asli dan pertanian. i.

Kajian Kes: Kitar air Dalam kitar air atau kitaran hidrologi. wap air dan pepejal di pelbagai tempat dalam kitaran air ini. Air bergerak dari satu takungan kepada takungan yang lain seperti dari sungai ke laut atau dari laut ke atmosfera melalui process-proses fizikal seperti pegwapan. Hakisan tanah Memikirkan Cuba anda fikirkan apakah perkhidmatan ekosistem lain yang boleh dimasukkan serta apakah kesanya jika perkhidmatan ini terancam akibat aktiviti manusia Kitaran biogeokimia Kitaran biogeokimia atau kitar nutrient adalah satu laluan dimana unsure-unsur kimia atau molekul bergerak melalui kedua-dua komponen biotic dan abiotik bumi. baja dan bahan buangan haiwan. pergerakan air secara berterusan dipermukaan bumi. Pencemaran tanah. pepejal dan gas.Penangkapan ikan yang berlebihan 5. pengaliran permukaan. 2. air dan udara. Walaupun keseimbangan air di bumi hampir tetap dari masa kesemasa molekul air secara individu boleh datang dan pergi. Memperkenalkan spesies non native 4. Air boleh bertukar bentuk daripada cecair. Pengaliran racun perosak. 3. Unsur-unsur ini dikitarkan walaupun dalam sesetengah kitaran terdapat tempat dimana unsure-unsur ini dikumpulkan untuk jangka masa yang panjang . kondensasi.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) 1. di atas dan dibawah permukaan tanah. . penurasan.pemendakan. Semasa prosesproses ini air melalui fasa-fasa berbeza iaitu cecair.

Air juga terlibat dalam proses mengubah struktur geologi bumi melalui proses hakisan dan pemendakan. kitar air menulenkan air. Sebagai tambahan disebabkan kitar air melibatkan pertukaran haba . Rajah kitar air menerangkan kesignifikan dalam menetapkan kehidupan dan ekosistem di bumi. air menyerap tenaga dari persekitaran dan menyejukkan persekitaran. Kitar air ini ditunjukan dengan Rajah 2.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Kitar air ini juga melibatkan pertukaran tenaga haba.2 . Dengan perpindahan air dari satu kawasan tadahan ke kawasan tadahan yang lain. ia juga memberikan kesan kepada iklim sesuatu ekosistem. dan memindahkan garam mineral ke bahagian bumi yang lain. Bertentangan dengan proses kondensasi dimana air akan membebaskan tenaga ke memanaskan persekitarannya. membekalkan tanah dengan air bersih . yang menyebabkan suhu berubah. Satu contoh semasa proses pengwapan.

Amonia ini kemudiannya ditukarkan oleh bakteria lain kepada ion nitrat (No2-) . Ion Nitrat ini akan digunakan oleh tumbuhan sebagai nutrien atau baja untuk pertumbuhan. Nitrogen dioksida boleh bertindak balas dengan air hujan untuk membentuk asid nitrik. Kajian Kes: Kitar Nutrien Kitar nutrien dikaji dalam bentuk nutrien yang spesifik. Tumbuhan kekacang seperti kacang soya dan kacang tanah membentuk bintil-bintil di akarnya dan dimana bakteria pengikat nitrogen ini . Nitrogen hanya akan bertindak balas dengan oksigen dengan kehadiran suhu dan tekanan yang tinggi semasa kilat dan dalam tindakbalas pembakaram dalam logi kuasa atau dalam enjin pembakaran internal. NH3. Di antara kitar nutrien yang paling penting adalah kitar karbon dan kitar nitrogen. dimana setiap nutrien di persekitaran mempunyai corak kitaran yang tertentu. NO dan nitrogen dioksida NO2 terbentuk dalam keadaan ini. Kitar Air. HNO3. Kitar Nitrogen. Nitrogen diudara telah bertukar menjadi bahan biologi melaui tindakan bakteria dan alga dalam proses pengikatan nitrogen. kemudian kepada ion nitral lain (NO3-). Asid nitrik. Dua nitrogen oksida di temui di dalam udara hasil daripada interaksinya dengan oksigen. Komponen utama kitar nitrogen bermula dengan unsur nitrogen di udara. mengikatkan nitrogen di udara menukarnya kepada ammonia.2.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Rajah 2. Nitrogen digabungkan dalam banyak asid amino yang akan seterusnya menghasilkan protein. Kedua-dua kitaran ini merupakan bahagian terpenting dalam kitar nutrien dalam tanah. Nitrate yang terbentuk boleh digunakan oleh tumbuhan sebagai nutrien. .

also known as "laughing gas" . A side product of this reaction is the production of a gas known as nitrous oxide. Nitrogen and hydrogen are reacted under great pressure and temperature in the presence of a catalyst to make ammonia.mild anesthetic. To complete the cycle other bacteria in the soil carry out a process known as denitrification which converts nitrates back to nitrogen gas. Nitrous oxide.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Amonia juga boleh dihasilkan melalui proses sintetik yang dinamakan Proses Haber. is also a greenhouse gas which contributes to global warming. Ammonia may be directly applied to farm fields as fertilizer. Nitrogen dan Hidrogen bertindak balas di dalam keadaan tekanan dan suhu yang tinggi. Ammonia may be further processed with oxygen to make nitric acid. Animal wastes when decomposed also return to the earth as nitrates. Ammonia is also made through a synthetic process called the Haber Process. The reaction of ammonia and nitric acid produces ammonium nitrate which may then be used as a fertilizer. : Kitar Nitrogen .3. N2O. komponen Input ke tanah Kehilangan dari tanah Kitar Nitrogen Nitrogen atmosfera Atmospheric fixation and deposition Tuaian tanaman pengikatan industri (baja komersial) Najis haiwan& biopepejal Plant residues Pengikatan Biologi oleh kekacang Volatilization Aliran permukaan & hakisan Plant uptake Denitrification Nitrogen organik Ammonium (NH+) 4 Nitrate (NO-) 3 Leaching Rajah 2.

Rajah : Kitar karbon Kitar nutrient karbon adalah kitar yang paling penting bagi hidupan di bumi. kerana kehidupan di planet bumi ini adalah berasaskan karbon. Karbon boleh didapati dalam jumlah yang banyak diudara dalam bentuk karbon dioksida.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Kitar karbon. Ini merupakan bahagian pertama dalam kitar karbon. protein dan makanan lain. dan menggunakannya untuk membina molekul gula. Bila tumbuhan berfotosintesis . Karbon yang terdapat . kanji. ia menggunakan karbon dioksid daripada udara .

. Apabila akhirnya kedua-dua tumbuhan dan haiwan ini mati. Herbivora seperti rusa menggunakan tumbuhan ini untuk membina . menggunakan daging rusa ini untuk tumbesaran dan pembiakannya. dan karbod dalam badan mereka dikitarkan kedalam tanah.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) dalam tumbuhan ini boleh digunakan oleh haiwan herbivora. membebaskan karbon dioksida. memakan tumbuhan. Ini memindahkan karbon dari kehidupan tumbuhan kepada haiwan. memperbaiki dan menggandakan bilangan sel-selnya. atom karbon ke dalam tanah dan kembali ke udara sebagai haiwan yang . Karnivora seperti harimau mungkin akan membunuh rusa tersebut dan memakannya. Bahan karbon dalam tanah ini akan dipecahkan oleh fungi dan bacteria.

MnP. Fe and Al oxides. AlP) Leaching (usually minor) Soil solution phosphorus •HPO4-2 •H2PO4-1 Kitar fosforus Component Input to soil Loss from soil The Potassium Cycle Crop harvest Plant residues Animal manures and biosolids Mineral fertilizers Runoff and erosion Plant uptake Exchangeable potassium Soil solution potassium (K+) Leaching Mineral potassium Fixed potassium . carbonates) Secondary compounds (CaP.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Component Input to soil Loss from soil The Phosphorus Cycle Animal manures and biosolids Crop harvest Atmospheric deposition Mineral fertilizers Plant residues Organic phosphorus •Microbial •Plant residue •Humus Plant uptake Primary minerals (apatite) Runoff and erosion Mineral surfaces (clays. FeP.

Delmar Publishers. I. M.usda.S.ants. (1999) Soil Microbiology: an exploratory approach. Coyne. Chapter 2 Global patterns of biodiversity and productivity: biomes. earthworms and other creatures.(SCE 3107 ECOSISTEM DA BIODIVERSITI) Kitar fosforus Component Input to soil Loss from soil The Sulfur Cycle Atmospheric deposition Atmospheric sulfur Crop harvest Volatilization Mineral fertilizers Animal manures and biosolids Plant residues Elemental sulfur Absorbed or mineral sulfur Organic sulfur Sulfate Sulfur (SO. (2002) Introductory Ecology. . Blackwell Science. and Forseth.) 4 Plant uptake Reduced sulfur Runoff and erosion Leaching Senarai Rujukan 1. 3. Soil Biology Primer [online]. http://soils. Cotgreave.gov/sqi/concepts/soil_biology/ Chapter 1 The soil food web [online] Chapter 2 The food web and soil health 2. Chapter 4 The macrofauna. P.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful