LEMBANGAN SALIRAN : DEFINISI, CIRI DAN GERAKBALAS

DEFINISI KAWASAN TADAHAN (CATCHMENT)
Umumnya pandang darat persekitaran fizikal ini begitu unik. Rupa bentuk bumi yang berbeza kesan daripada proses-proses tektonik, lipatan dan gelinciran telah mewujudkan permukaan bumi tinggi-rendah. Keunikan rupa bumi tinggi-rendah menghasilkan jaringan lurah-lurah bagi membolehkan kawasan tinggi dapat berhubung dengan kawasan rendah. Siratan dan jaringan lurah yang membentuk alur-alur sungai dan permuakaan di antara alur telah membentuk satu ruang fizikal yang dinamik dikenali sebagai lembangan saliran/sungai. Banyak istilah-istilah yang berbeza digunakan bagi menggambarkan unit geografi yang dinamik ini. Antaranya river basin, drainage basin, catchment dan watershed. Penggunaan istilah yang berbeza ini bergantung kepada disiplin sesorang pengkaji. Istilah drainage basin, river basin, catchment sering digunakan bagi merujuk sstem pengawalan sungai (river control) manakala istilah watershed lebih kepada usaha-usaha pengurusan sumber air (Gregory and Walling, 1973 : 37). Muligan (2004 : 108) menjelaskan catchment merujuk kepada mana-mana titik dalam sesuatu lanskap dimana kawasan lanskap tersebut menyediakan air ke point melalui aliran lateral di atas permukaan dan bawah permukaan. Ia disempadani oleh watershed[1] (garis/point tertinggi) yang ditentukan berdasarkan topografi permukaan yang mana air yang wujud di sebelah-menyebelah watershed ini akan mengalir di atas permukaan lanskap yang berbeza (juga ke outlet yang

berbeza). Krenkel and Novotny (1980 : 158) mengatakan bahawa watershed atau drainage basin ditentukan berdasarkan outletnya, yang mana kebiasaannya merujuk kepada kawasan terendah (the lowest point) di kawasan tersebut. Kawasan ini dipisahkan melalui satu jaringan poin-poin tertinggi dalam bentuk garisan yang membentuk sempadan. Mana-mana air yang jatuh dalam kawasan sempadan ini samada membentuk air larian (runoff) ke outlet, menyusup ke bawah permukaan dan hilang melalui sejatpeluhan. Penjelasan lembangan tersebut yang menggunakan legeh/poin tertinggi/watershed

Keadaan pertama apabila semua air hujan yang jatuh ke permukaan akan disusupkan. air yang disusupkan di lokasi LT1 akan dihalang memasuki outlet (a) oleh lapisan atas batuan tidak telap air. Ini kerana pergerakan dan pengagihan air dalam tanih khususnya di antara batuan dasar tidak selalunya mengikut garis sempadan topografi (Muligan. Dalam kes rajah 2. Pendefinisian secara topografi dalam penentuan sempadan pemisah tidak selalunya tepat bagi menggambarkan proses-proses sebenar. Oleh itu. penjelasan boleh dilihat mengikut tiga keadaan. 2006). Dalam rajah di atas. 1973 : 41.sebagai sempadan pengagih aliran air ke outlet di kenali sebagai pendefinisian secara topografi. penentuan sempadan bergantung kepada ciri-ciri keterlapan sesuatu tanih. VICAIRE. pembahagian lembangan secara topografi merujuk pemisahan dan pengagihan air larian permukaan dilakukan oleh puncak bukit. penentuan sempadan bergantung kepada “dari lokasi/point mana” air yang diterima oleh sesuatu outlet. Puncak bukit tertinggi ini bertindak sebagai sempadan pemisah mengasilkan lembangan LT1 dan LT2. Bagi lembangan realiti. Untuk itu. VICAIRE (2006) mengelaskan lembangan sungai ini kepada 2 iaitu lembangan topografi (topographical watershed) dan lembangan realiti (real watershed) bagi menjelaskan kekeliruan Sempadan lembangan topografi merujuk kepada kawasan yang dibahagikan berdasarkan jaringan point tertinggi sesuatu kawasan seperti yang diutarakan oleh Krenkel dan Novotny (1980). Dalam konteks ini. sempadan pemisah adalah . 2004:18. sudut tegak batuan dan paras water table kawasan tersebut. Gregory and Walling. Dalam kes ini. Air akan bergerak mengikut kecondongan batuan dan memasuki outlet (b).

Air yang mengalir dipermukaan dan masuk ke outlet (a). Pentertiban sungai ini merujuk kepada proses pemberian pangkat atau nombor bagi setiap segmen sungai yang berjaring dengan segmen-segmen yang lain. sempadan berdasarkan bahan tidak telap air digunakan.batuan tidak telap air sperti yang ditunjukkan oleh LR1 dan LR2. semua segmen yang tidak mempunyai cabang di atasnya. pembahagian sesuatu lembangan dilakukan berdasarkan order atau tertib sesuatu sungai. pentertiban Strahler yang diubahsuai daripada Horton secara meluas digunakan hingga ke hari ini (Gregory and Walling. Pemangkatan seterusnya iaitu mana-mana segmen bertemu dan mempunyai nilai pangkat/tertib yang sama. Keadaan kedua merujuk kepada lapisan permukaan daratan tersumbat dan susupan tidak berlaku. Contohnya segmen tertib 1 bertemu segmen tertib 1. 1973 : 43-44). Shreve (1957). segmen seterusnya hendaklah dikekalkan nilai tertib tetinggi di antara dua segmen sebelumnya. sempadannya merujuk sempadan topografi. Namun daripada banyak pentertiban. Manakala air yang mengalir dipermukaan dan menyusup ke dalam tanih dan bergerak mengikut batuan tidak telap air. segmen seterusnya hendaklah ditambah 1. Strahler (1952). Tertib Segmen Alur Dari segi skala keluasan. Menurut kaedah ini. Contohnya apabila segmen tertib 2 bertemu segmen tertib 3. CIRI-CIRI MORFOMETRI 1. Scheidegger (1965) dan Lewin (1970). segmen seterusnya diberi pangkat B tertib 2. Keadaan ketiga merujuk kepada keadaan hujan lebat dimana proses susupan dan larian permukaan berlaku serentak. 2. Bagi segmen yang bertemu dengan segmen yang tidak sama nilai tertibnya. Bentuk dan Luas 3. Dalam konteks ini. Horton (1945). Kepadatan Jaringan Alur 4. Kecerunan Alur . Panjang Alur 5. sempadan lembangan merujuk kepada sempadan topografi. Antara sarjana yang terlibat dalam pembangunan pentertiban sungai ialah Gravelius-1914. diberikan pangkat 1. Dalam keadaan ini persempadanan keadaan pertama dan kedua perlu digunakan serentak. Dalam kes ini. segmen seterusnya diberikan pangkat 3. kesemua air yang turun akan mengalir secara larian permukaan.

Pesanan-pesanan yang diterima mampu disesuai dan diselaraskan oleh semua angkubah untuk menyeimbangkan keadaan sistem (Rajah 6). Hubungan elemen-elemen angkubah di atas dapat dijelaskan dengan kemasukan input hujan daripada atmosfera. Sebagai satu sistem terbuka. Sekiranya maklumbalas yang terhasil bersifat positif dan ia berlaku berterusan akan menyebabkan ketahanan kendiri (self-sustained) akan lemah dan boleh merosakkan keadaan (state) keseimbangan sistem. litosfera dan biosfera manakala sistem kegunaan manusia meliputi semua aktiviti sosial dan ekonomi.elemen-elemen angkubah seperti factor penggalak. Sistem fizikal terdiri daripada subsistem atmosfera.CIRI-CIRI BATUAN DAN TANIH CIRI-CIRI TUMBUHAN PROSES-GERAKBALAS DALAM KAWASAN TADAHAN Lembangan saliran merupakan satu sistem natural yang besar yang terdiri daripada dua sistem utama iaitu sistem fizikal dan sistem kegunaan manusia. mengatur. Sistem atmosfera-daratan akan berhubung melalui pesanan-pesanan tertentu berkaitan jumlah bahan yang akan dipindahkan. neutron dan elektron. Setiap subsistem ini terdiri daripada beberapa subsistem kecil hinggalah kepada komponen paling asas iaitu atom yang terdiri daripada proton. hydrosfera. agen penerima dan sistem kawalan kendiri sentiasa bekerja dalam suatu organisasi tersusun dan bertindak bersama-sama. Setiap subsistem mempunyai struktur organisasi yang terdiri daripada angkubah yang berhubung dan berinteraksi melalui proses-proses naturalnya sendiri bagi memastikan keadaan keseimbangan[2] dapat dicapai. menyebabkan wujud hubungan-hubungan yang berantaian lagi rencam di antara angkubang-angkubah. Tenaga dan bahan ini samada disimpan oleh objek penyimpan dilembangan atau hilang melalui perpindahan air dan sediment yang sebahagian besarnya melalui mulut lembangan (outlet). Kemerosotan keseimbangan sistem dapat dipulihkan apabila sistem kawalan dan ketahanan kendiri sesuatu objek dapat disesuaikan dengan proses dan tindakbalas yang bertindak. Keseimbangan atau kadang-kadang berkeadaan tetap merujuk kepada pengekalan struktur organisasi mengikut ruang dan masa walaupun jumlah tenaga dan bahan yang masuk adalah berbeza. Terdapat dua maklum balas yang wujud iaitu maklumbalas positive dan maklumbalas negatif (Pidwirny. Kerencaman hubungan ini digambarkan melalui proses-proses dan tindakbalas yang berlaku di dalamnya. ia menerima input tenaga[3] dan bahan (matter)[4] dari atmosfera. Pemulihan sistem kawalan dan ketahanan ini akan menghasilkan maklum balas negartif yang mana maklumbalas ini penting bagi membolehkan persekitaran lembangan sentiasa berada dalam keadaan keseimbangan dinamik (dynamic equilibrium)[6] Dalam konteks lembangan sebagai sistem fizikal. factor penghad. menyesuaikan diri dan seterusnya bertindak apabila tenaga dan bahan yang berinteraksi dengannya. 2006). Pesanan/signal akan dihantar kepada agen penerima sebelum perpindahan tenaga dan bahan dilakukan. Sekiranya persetujuan kedua-dua pihak . Proses penyesuaian ini dapat dilihat melalui mekanisme maklumbalas[5] dimana kawalan kendiri (self-regulation) sesuatu objek mesti berupaya untuk mengawal. Keseimbangan dapat dicapai apabila objek dan angkubah dapat menyesuaikan diri dengan proses dan tindakbalas yang bertindak ke atasnya. Kesan kemasukan tenaga dan bahan.

Air daripada satu daunan akan dipindahkan ke daunan-daunan yang lain.telah dicapai. siratan dan interaksi turut menjadi lebih kompleks dan rencam. kebanyakan aktiviti manusia dalam sistem ini telah mengubah keharmonian interaksi dan kedinamikan susunan organisasi sistem fizikal. wap air tadi akan membentuk awan dan awan akan menghalang factor penggalak matahari. Tumbuhan adalah angkubah yang menjadi agen penerima pertama yang menerima air hujan. Daun akan bertindak sebagai agen penyimpan dan pengawal. Sejatan kurang menyebabkan. bahan akan dipindahkan mengikut kadar yang tetap dan mampu diterima oleh agen penerima. peruses pembentukan awan hujan akan dapat diperlahankan. Daripada daunan. Melalui proses susupan dan recharge. Semua agen penympan air seperti daun. Melalui sifat kawalan kendirinya yang kental. Kebanyakkan gangguan-gangguan yang berlaku merujuk kepada peningkatan proses-proses penggalak (proses pecutan) yang diterima oleh agen penerima yang tidak mampu dikawal dan diselaraskan tindakan oleh sistem kawalan kendiri alam sekitar. air hujan akan diintersepsikan oleh silara daunan tumbuhan.w. 2000). Sekiranya sesuatu lembangan tersebut tidak mampu menerima kemasukan air. Sekiranya kandungan wap air berkurangan di atmosfera signal akan dihantar kepada factor penggalak seperti matahari dan angin bagi membolehkan cecair ditukarkan menjadi wap. Jumlah air yang turun bersesuaian dengan kemampuan agen penerima. Ia akan menghasilkan maklumbalas positif secara berterusan. Tanah akan menerima kemasukan air melalui proses infiltrasi dengan penuh “kesantunan” tanpa menggangu struktur tanih. Namun fungsi lembangan saliran bukan sahaja sebagai sebuah sistem fizikal tetapi juga berfungsi sebagai sistem kegunaan manusia (Jamaluddin. Air-air yang tersimpan dalam tanih akan membekalkan air ke dalam alur sungai sesuai dengan kemampuan alur tersebut dan daripada alur akan di hantar terus ke lautan. Air daripada agen-agen simpanan akan dipindahkan melalui proses sejatpeluhan bergantung kepada gipermintaan atmosfera. . air akan dipindahkan ke lantai saraf menerusi aliran dahan dan batang. air akan di simpan sebagai lembapan tanih dan air bawah. Ini kerana disamping bilangan angkubah bertambah. Allah s. Kebeterusan makumbalas ini akan menyebabkan perubahan-prubahan sistem hidrologi dalam lembangan.t melalui surah Al-Ra’ad :17 (Al-Quran) menjelaskan bahawa air yang diturunkan ke tanah-tanah lembah mengikut kadar yang telah ditetapkan dan member faedah kepada semua komponen alam sekitar. batang dan lantai sarap berperanan untuk memperlahankan perpindahan air daripada angkubah tumbuhan ke angkubah tanih melalui pesanan-pesana antara kedua angkubah ini.

. industry. Kebiasaanya. 2002 : 170-171).Perubahan hasil gangguan manusia ke atas interasksi angkubah persekitaran boleh dilihat melalui 3 elemen yang bertalian iaitu perubahan (changes). perubahan dalam lembangan boleh dibahagikan kepada tiga kumpulan utama. Leopold (1968) dan Hall (1973). air sisa yang dilepaskan ini telah berubah kualitinya. Terdapat tiga kesan utama akibat perbandaran terhadap perilaku sistem hidrologi iaitu perubahan jumlah aliran dan simpanan air bawah tanah. perubahan masa aliran atau masa konsentrasi aliran dan perubahan kualiti air tanah. Pertambahan penduduk menyebabkan permintaan yang tinggi selaras dengan taraf hidup masyarakat bandar. Berpandukan rajah di atas. Kumpulan perubahan ketiga merujuk kepada kerja-kerja pengubahan jaringan alur. Penggunaan yang banyak akan menyebabkan air yang dilepaskan dalam bentuk sisa juga akan meningkat. perubahan litupan disebabkan oleh permintaan kawasan untuk mendirikan bangunan dan pengubahan jaringan sistem saliran. Terdapat beberapa pengarang telah menerangkan perubahan rejim aliran kesan daripada persekitaran lembangan natural di tukar menjadi persekitaran bandar. air sungai akan tercemar. Antaranya Savini and Kammerer (1961). Air sisa yang kualitinya merosot akan memasuki alur (simpanan air transit) akan turut mengubah kualiti air alur. pertanian. pertanian dan pembinaan takungan air/ reseboir. pembandaran dan perlombongan. Ia meliputi kerja-kerja dalam alur dan kerja-kerja di dataran banjir untuk mengelakkan ditenggelami air (Arnel. Kumpulan perubahan kedua dikaitkan dengan penggunaan dan pengeksplotasian air. Kumpulan perubahan pertama disebabkan oleh perubahan litupan tumbuhan (land cover) merujuk kepada proses penaggalan tumbuhan yang bertindak sebagai payung daratan lembangan disebabkan oleh aktiviti penebangan hutan. kesan (effects) dan akibat (consequences or impacts). Kesannya sekiranya julah air dalam alur tidak mampu untuk membersihkan dirinya sendiri (self-purification). Kawasan lembangan yang didominasikan oleh bandar merupakan gambaran yang terbaik bagi menjelaskan kesan-akibat ini. sungai dan bawah tanah. Ia meliputi penggunaan untuk tujuan pembandaran dan domestic. Dalam rajah di atas. sistem lembangan berasaskan bandar menunjukkan proses dan kitaran hidrologi akan diganggu oleh peningkatan kepadatan penduduk. Kesan perbandaran kepada proses-proses hidrologi digambarkan dalam rajah di bawah.

R. N. Sekiranya hujan berhenti. kualiti air semakin merosot disebabkan oleh kemerosotan aliran air daripada simpanan bawah tanah. Perisian DivineIslam’s Qur’an Viewer v2. 42-43 Chan. Hall. RUJUKAN Al-Quran. W. 1999. Hydrology and Global Environmental Change.J. & Walling.J.Situasi kedua bila mana permintaan kawasan yang tinggi untuk pembangunan menyebabkan banyak tumbuhan akan dinyahkan dan sistem saliran diubah. E. Malaysia : Prentice Hall. History of Hydrology. paras aliran puncak akan meningkat berbanding masa biasa menyebabakan banjir akan berlaku. Kebiasaannya permukaan tanah akan mejadi tidak telap air sama ada disebabkan oleh pemadatan lapisan atas tanah atau berlakunya proses penyimenan permukaan. 2002. (atas talian) http://www. New York: Macmillan Co. 346 p Biswas. D. Ini menyebabkan simpanan air bawah tanah akan berkurangan disebabkan oleh kegagalan proses susupan Semasa hujan ribut berlaku. Drainage Basin Form and Process : A Geomorphological Approach.fr/~iahs/redbooks/a123/iahs_123_0144. Introduction to Geographical Hydrology: Spatial Aspects of the Interactions Between Water Occurrence and Human Activity. & Kates. 1973 The effect of urbanization on storm runoff from two catchment areas in North London. New York: J. 1970. M. 456. K.W. air akan mengalir dipermukaan dengan jumlah yang banyak dengan halaju yang tinggi (storm runoff). (ed). J. 1951. New York: American Elsevier Pub.910. Kesannya ada dua di mana kemerosotan air sungai meningkat dan jumlah air dalam alur akan bertambah dengan cepat disebabkan oleh masa konsentrasi aliran bertambah (lag time[7] telah di pendekkan). Permukaan tidak telap akan dibasuh dan segala kekotoran akan dibawa bersama ke dalam alur sungai. Lippincott Co. Co. 2004. Kesan pemusnahan tumbuhan ini akan menyebabkan ciri-ciri permukaan berubah.03 pm . Bangi : Centre For Graduate Studies. London : Methuen & Co. W. 73. Introduction. K. N. Managing Water Resources in the 21st Century : Involving All Stakeholders Towards Sunstainable Water Resources Management in Malaysia. 1969. A.H. paras air dalam alur semakin rendah dan sekiranyan air sisa yang kotor berterusan memasuki alur.7 Clapham. Chorley.cig. 64-73. Kemerosatan aliran ini disebabkan air bawah tanah berkurangan disebabkan oleh pengisian semula melalui proses susupan dan recas tidak berlaku. Natural Ecosystem.or Your Life. Dicetak 20 Julai 2008 12. N.J. 1 . Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka Chorley. Pengantar Geografi. Water . R.B.W. Dibangunkan oleh Jamal Al-Nasir Arnel. Chan.ensmp. R. 1973. University Kebangsaan Malaysia.B. Sekiranya alur sungai tidak mampu menampung kehadiran air.pdf. A. 336 Carhart. London : Edward Arnold. Gregory. 1973.

1980. J & Mulligan. London : John Wiley & Son. Vol. 1. Wainwright. 18 (atas talian) http://eps. J. Muligan. Modelling Catchment Hydrology.html (1 of 2)1/24/2008 12:54:16 AM Santhi. 1988. J.P. Water Quality Management. London : Methuen & Co. R.. United States Geological Survey publication. R.C.legeh).13 pm More. C. & Novotny.org/user/timfewtrell/article/1033735 Dicetak 18 Jun 2008 6:56 AM Sing. Thompson. V. Basic Hydrology. New York: McGrawHill Book Co.ch/VICAIRE/mod_1a/chapt_2/main. Considering Social and Economic Aspects in Integrated River Basin Management.. (ed). dan Robinson. National Conference on Sustainable River Basin Management in Malaysia. 2004. Hydrology System : Rainfall-Runoff Modelling. Arnold.pdf Dicetak 20 Julai 2008 12.. Environmental Modelling : Finding Simplicity in Complexity. Jahi. Journal Of Sciencedirect Savini. United States geological survey circular 554.berkeley. M. 2000. Kammerer. (atas talian) http://www. 2006. 362 VICAIRE [Virtual Campus In Hydrology and Resources Management]. Principles of Hydrology.physicalgeography. P. Krenkel. 2006. Fundamental of Physical Geography. 3rd Edition. 106121 Pidwirny. R.edu/people/lunaleopold/(104)Hydrologyfor Urban Land Planning . R. M. J. New York : Academic Press. C. V. J. 1999. S. 367 [1] Istilah watershed merujuk kepada sempadan lembangan (point tertinggi . Kuala Lumpur. 1591A. A modeling approach to evaluate the impacts of water quality management plans implemented in a watershed in Texas.14 November 2000. 2006. (atas talian) http://echo. Urban growth and the water regime. 1979. 1961.R. M.Jamaluddin Md.citeulike. The Basin Hydrological Cycle.htm Dicetak 18 Jun 2008 5:36:16 AM Ward.G and Williams. A. Netherlands : AA Balkema. J.net/home. 1990. and J. 2nd (atas talian) http://www. 671 Leopold LB (1968) Hydrology for urban land planning-A guidebook on the hydrologic effects of urban land use.A Guidebook on the Hydrologic Effects of Urban Land Use. 2004:12) . Srinivasan. New Jersey : Prentice Hall. 13 . A. Chorley. Hydrology for Water Management. M. Introduction to Physical Hydrology. (ed). Namun begitu istilah ini biasa digunakan untuk menggambarkan kawasan lembangan itu sendiri (Muligan.epfl.

Elemen dibentuk oleh satu jenis atom. 2006) [6] Keseimbangan dinamik merujuk kepada sesuatu sistem tidak berubah megikut masa (timeinvariant). Manakala sebatian ialah gabungan dua atau lebih elemen yang berbeza (Pidwirny. [5] Maklumbalas merujuk kepada proses dimana output sesuatu sistem menyebakan perubahan positif atau negative terhadap komponen yang diukur (Pidwirny. Ahli kimia telah mengenalpasti terdapat 112 jenis elemen. Dengan kata lain jumlah input (I) yang masuk ke dalam sistem menyamai dengan output (Q) yang keluar daripada sistem (Sing. [3] Tenaga merujuk kepada keupayaan untuk melakukan kerja [4] Bahan terdiri daripada elemen dan sebatian (compound). 2006).[2] Keseimbangan menerangkan keadaan purata sesuatu system yang diukur dalam satu jangkamasa tertentu (Pidwirny. 2006). 1988) [7] Lag time merujuk jangka masa daripada bermulanya hujan hingga masa puncak tertinggi dalam sesuatu hidrograf .

309.3.3 .9848.574943 30:9743/./ .3-.830.3../.8:..03503072.3./..0/.8:-88902 .3:-././.91 !/73   $07.38.58:-889022025:3.2.947503.5207:: 05.  %03.3 :-:3.38039..38. 1.9:7.8.5.3404-050325.3.303/7808:.5.820.9248107.3:-.380/2039.3.24390802-..-07-0.9:4-02089-07:5.30802-.3 2.33/.30.380-.3-..5.9.3203..-.. !7480850308:.388902 02074849.3.75.-.06:-7:2 ( .05.. 0703.9:4-0/.3 2../.393/.8:../.3 508.:2::902-..8..205:9802:./.-0793/.7.2.42543035.. 948107. 0802-..38202.3...7./. !08.  :-:3.309.-07.:574808 5748083.9.:2-..3 /03.3 -07:-:3/.3::/:-:3.8(/2.9/0.9/.32. 00203 00203.3507809.2.:2-.3/..-.3-0793/.5.8/.8.-.32030-.803/7-.302-.3./.3.8.2.388902.3.3-073907.://.3 .3/./..8 /03.920...3:8.3/.3897:9:747.35:9903.5..947 503.830.3907/7/...8.393/..8:-889020.3(/..3.88902 :9.3.7.3:-.:20...3.3..33 .907/7/.20.7/.3:-.302.2..3.3 -.3 .380-./.3 -4020748.3-0793/.(/.9:7.338.393/. .2 /3.8./.9:889023./. 0802-.3.2.9/5:.:.903.39./.9:2..8:.3.380907:83.943 808:..30..3/3.3 4:909  08.8.7.9:..: 50753/.:5:3:2.300203 00203./.3 0802-.:2-./.-.:2-.3574808/./.5.942. /748107.32.:39:20302-.-...3-07.:-07907:8.5.3907/7/.5....5./.3907.9/808:.32. 202-40.:39:203.3.2-.3/7/03.:2-.73.3-073907.3:-.85489./825.3 2030-.3./..38./.8050791.. %07/.3./.3903.3207:5.3-08. 203.3/7/.5..2..3./.3889020:3.203072.3.302......3-48107. 4-0/.89.5.3/03.9.309.3/./.2 8:.8.8.3.9/.5..9:47.:2-.89078:8:3/.75.3.3574808/.303/7 801 70:.3-07.5.39.954891/.3.....889021.32....30802-.23.9907 (/.8203:97:.3/80.5030.3 009743 $09.303/7 801 8:89./..3 . .303/78039.-.9/:../:.9:889021.-.8.3.9248107. $89021..3.. .320.903.33.3 /.2.2.3-0793/.388902./.889020:3.0 .20./.8-0781.3.8..7.3/9072.3907/7/.75.9.2.90 0802-.: 574808 574808/.# #%&% # #%&& !# $$ #$$% 02-.3.38..304342 $09..3-070.3..-0-07.38.9:7  20308:./.8.8..388902 /./.75.3-.58:-889023907/7/. 8.75.3:8..3..388902 #.33/.340802:.2/..-078.3::/.9/..5.  $0-.302..897:9:747.32.920308:.3:-:3...3-.-07.3.7.-007.3/02-.25: /808:.32.:.703..9..3909. 3./.3.8350393-. !02:.../.3-08.:2-.335:9:...30.30/ .3.202./.3:-.8.320.791..9248107.9:88902907-:.. !08..7.83.88902..3 89.3.8./.3:-.75.2.

3 9079039:-07./.3 $8902.3-.3/...30/:.3.3 903. /:...3. .9248107.-.3.:..3:2.3 508.3.5.83.80-0:250753/.3/.3.9.:508. /..7.507809::.03503072./.39.3.3-07:-:320....705.3 $07.3/53/..9.

2.3-0793/.25:203072.3039.:3.303/7. ./.38.3.303/73.3/..3.393/...05.3 /.03825.. .3.3..03 .02-.:207:: 05.3703.202-40.-.7....90..7243.9../.3202-039:.  %:2-:.2809.1.3/.3 203072.03 503072.39:3.9248107../0-42508/.2.:9.802:..203:9..5:.2:31:3802-./.3 9.8/03.7-..3/53/.39:305.70/.:3.3 57:-.:3..-. -071:3880-.203.350753/.120307:8. 507239.8:.3-:.3/825.203:-.-079. 307.02-.3574808 574808503.3.3/9072.3 .380-.3/.3 /.7 $0.302..3 .38.7.3.3 0-0907:8. 9:2-:.8 889021.3..3408.3/:3.3.7:.://3  0-.7 :2. 9.././. 2..3:8..3 2030..03503072..3 $02:..808:./03...5.3.3.3507:-./.3/.3 508..347..3-..3/39078058. . 7/.3202-071.:9.3.3 %.7.950:..3.5..75..-07907:8.3203.3/53/.3 ./8./909.3/.7.:790780-:9/.7. 808:.2 0-.7/.75.92.3:-..7.32030-.25:/9072.3.705.:2-..3.3.:8:7.3   .3/.3..3..8.8:.3..38. /.390.3:-.39.5.3.3 0..3.720.3.75.9..3909.3  0..83.3.3-07..  .33907..9.:508. 7 .3/.34088902.302.3 0.3:.39..8050792..39.9.0/..3 507:808502-039:...9: /.80-.3  .:5748088:8:5.7 /9:..3:7..889021.3203.7-07:7.5-07507.3:39:202507./.02..32..30.3/.7./.3.388902/744/.32. .3.8.:81. $07. 02..7805079/./..7.947503.3.3 .909.2-.3/53/.3/. 57480850.3.3203:9.9:02-.9248107.3:.8/.3./.5.3/.8.7..3.25:.7/..3.3 2030-.31..3.:3./.3:-.25:/.:5748083197.8  920.3..25:.2.5033.:3 -..30/..3:.7. 4254303..3/53/..3 ././..2.. #.3.3/03..7.390780-:99/.32.3:-.3..0350325.3..7.85489180.947503.89:7:9 203.3:-.3/..3: 897:9:79.3.03503072.3-07..253-.3203072.35.8..3.5.5.889020:3.320.:3..0.3.40.30 9.3.9 /507.3202-0.9..2.39:7:3-07808:.70 ..75..3203.9.3:8.32..3.39/.7. -.:7./.3503: 08.9.5/.3.0/:.3.3..3.40.83..3/80./  ":7.:78:3./.0350325.7907:80.0.2.3.75.80-:.03503072.288902390.3.38:8:3..3.7  ....7.7./..320.3503./.3907825.7.:57480880.3 9:2-:.29.3/.3 7 /.33907.3/9:7:3.8..79...9..3.3.39.3-. 87.202-./..30/3.3 /..80-..7:..370.3203.7 .39.9.:2-..39.9./.3 /...2809.8..5 $07.5079.:3.33-.

80-.3/03.35079.3.3/.3502-.2..3/.340507:-.:3 /.574808503.9.8.3 50742-43.3/.3.3/./.!07:-.30/:.3 0110.98 .3.3507:-.302-..95030-.3/.: 00203..9:507:-.43806:03..3503:3.39./.3/.32.3-40/.507809. :25:.3:39:9::..3/.7 .3:8./80-.3-079.3-40/-.3 502-.3/80-..0847 25..88../.:3.3 ..3:9.7.3/42089.-..8 507:-.7.3./.3:-.3-0793/.7.9.9 .7.3.350308549.2.-.39:2-:..3/.5.9.3.9.3 502-3.305.4.9.... 3/:897 5079.3.3 5079.-.7.07 207::05..3.3507:-.0.3.3 :25:.920.8.83907... :25:..340.202-.205:9503:3.27.39:5..9.3:9.3 .3 .98 /.3:.308 08.39:2-:..3.

/-.7/.:7 .7.7 730    .807.7.3./.3/.220707  0454/  /.3.3.08./.7.3574808/.7080-47 :25:.25::39: 202-078.9.39.3 /..3.3.3/05.3.33.9-.3/73.3/.3  !079.3-.308.3.3-.3:9.7.3..8..7.2030..3 /744.8.37.9..9-0-07.78:3. 507809.3 .8./9:...39:5.3:39:203/7.3/.3-.3. :.3202...$.9.5.305.7. 07.3 :2./.803/7 801 5:71.3/9030.:7 08.8.3.3/.9:507:-.3.9507-.3-.3..7.307.3503/:/: 507:-.-.8..3.3/.7.3.8/03..-.7.3.7../.:7/..93.99...7203:3:.3.3:.3.3..788..390.9.3.2074849.3-.389 .27.9.3907.39:7:9 203:-.7.-.2.9.7.5.7..8 8890202-.39.3:405033.305.3:3.2-.:.. 8:3.5507.3.9.  075.  08.7 !03:3..:.3.309.-.3.37 :39:2030.2.340-.33.302-.574808 574808 /744/..8.4380397.:2.7.3-07.:88902/744.7-.3/.3/.3507:-.8..:79/..3/.7.7203.3702.07.2.9:7.3/05. 07.75. 507:-.2 -039:88.3/.20307.8.3907-..308.:.797.1/:5 2.503./507809.3507239..3/80-..7. 503:-.././.7..9...5.79.93  %07/.9.205:907.73.32.9 0-.3/ ..:7 825.8..7. .3.207::05.3/.8:..3.3.-07:-.7  ..3.73.2.3-.3825.8.3 40507239.//. 07.-.93.8.39380.3907../.7.7.-.2-..2.7207:5.3889028.3/:.3/.2-.3507:-.943 ..32033.8..302-.3/../..3507:-..3.8..3503:-. 788.7 39.3 //423.32030-.3503/:/:2030-.3:.3507-.3.  %07/..3390.02.

7.3 /80-.5.34947-07907:8.943 470 #   0/ 3974/:.:7.907 474:710 047  553.3.9/.8.3-.3.2.8..3. .34    7047    .3/!74./ 503/0.850.32030-.3..-.87 730    /744..-078.32030-. 020748..3 -...9:7.5072:.7.908 #   3974/:..9..3/32..9:2-:..3/4-.3$9.-.8.3 32030-.393:39:502-.33.3 !078.05.393 894727:3411 !072:.7/.3..3'007.35072:.941:7-.3889028.3    7.4.3.-.8.-.3:2.78:3..3.3825..3.9.3703/.3:2.7 .3.3./744$5.2030-.3..70.5..7802.78.943809003.2. .3.3.370.3.8..$9:.39..-. 5 8.5.2 8":7 .3-.: ..:78:3.3.3.9.3.907 . 470 #   ..3/03.3:3./.:5748088:8:5.0839089039:73.9.58.9.9.3.2    .30 .3/.3-079.2. .7-..8.32074849/80-.8.9-07-.4994   .-.2..3/-.3.8.3./2./7.7/.9..3 -07039 5.5.9 43/4309:03 4   .75072:.3.3.:3.3     .8. 08./03.3 /80-..   .8:/.3.3.0.507239.08804247544. 0-.89.39..340.3.94343894727:3411174294../.3 9/.320.9..3 $07. 43/43/.:78:3.7.3.07890-.-.-..7047.32033.  -.:-07....3400.3.!7039. .90 $9:/08 &3.3!:89..8.3 -079.89..83472.3    !03..9841903907.-.3 995.9.7-.38.7/...80/:.3.: $07.20.3.:7802.83479 43/43  .33.3.3./03.04947.3.308./.8.90.2.3402...25:30.3..9/./.7.:7 :.:..7 5./:.3:3.35748088:8:5.3..33 ..920(90.3/-.07!:- 4  .8.3.9.3-07:-.488902 047.  08..37.020393.303970477.2-...8    894741/744 047207.2.3807. 5574.08.39:2-:..3 202.3/.89/./:.574808 503203.....3802:.:25:70.3/ :2.3.9.9.3.3405038.94394 047.35:3.34002074849.   %00110.380.0/. 825./80-.2-.2033.9/80-...8:.25:203.7.380.7/8$:389.7.2.79    .:  #&&  ":7.4380397.340502.3502:83..7...3/3.3-.1 :.:..907#084:7.788.3/:-.3.2.-0.-07..3$02.75.3.3.8..3-07:7.7 /5072:./.7432039..04/078 %4.7.-.0.-./ 9/.:.-07:7.-.3-07.7/734/   .907#084:7...37-:9-07.3..02074849.3.:7703.2039./.90.33/80-.0.3.3.3203.7.2.

.

 03825 17. .

8.=.

70/-448.

..

.  :.09.8**  5/1 .  52 .

02039 .3.333 :/0-444390/744./02..:25:7  7030 !   4.3/.02039 047.3/:80 &390/$9.8:7.3..0110..7  .9833907..://3/ .2.4310703..   4.89.850.!7088   0454/  /744147:7-.90/#..043$:89.908044.7.9841 :7-.3.83.:..907":.3  995.83 .3.9.8.020393.493 '  .3.4342.07.9.-0#.02-07 :.3.0.943.07.3/5..  438/073$4.

.

058 -0700 0/:.

50450.

:3.0454/.

 :.9.110..333  :/0-444390/744.94394!8.3   0/  3.0 470 #   0/ 3974/:.7432039.047.9.5 3/ .379  :.3/&80 5/1..3/!.  52 470 #   %0.83/744.4/033/3$25.09..2039/744 .3.89. /744 43/4309:03 4  :..9841&7-.3    4/03.3  995.   /744147&7-..3.2039.9342509 43/43430 $43    !/73    :3/.41!8.

.

 58.047..5 309.

420 92 41 .

.

3 995.8.94 0.020395..92.89.0/70.5574.. 1$.:..39  $73.03.9076:.943   ...3/.  $.908 044.220707  &7-.3825020390/3.9 $..3..90780/3%0.9841.3749..28  #   24/03.8  4:73.9.3/  ..05:-.9077020 &390/$9.3/90.3 # 734/  .$:7.3  .909025.

.

90:0 47. .

:807.

92 10970.

.79.0.

907.3.9../744  .3/#084:7.25:83/744. .31. #:34114/03 '4  00780!7039.3..3 995.8.02039(   .08.02.09.89.0 .  %425843 $   /744147.3/8.02039 0907.  '#'79:.:3  $3 ' !  /744$8902#.

.

4 051 ..0.

'#.

24/*.

.59*..

7/ #  /.8025.39:803/7 :..3#4-3843   !73.302-.:3   .2../.3 92.3.3:39:203.90780/207::05.7.3    . 444   (89.3-.8.3 543990793 00 .09.2:3 -09:89./.302-.2-./:3.7.50841/744 7//943 047..3.8.3.

2. 920 3../.9:889029/.2.207::05.3/:.9.30:.3 54891.9079039: !/73    (%03.3.39 03./.20303.5:3.8.-07:-.9..:30..3/::7/.9.32..8.28.8.9:889022030-.3.1   .3....307.-072:./..7. (.3:2.3/3.9:038 .0907.2808:.75.3507:-.3-07-0.75.9:88902.30.:.3./.2207::05..2.00203/.3.:2-.3.33.80-./03.380-.-:3..942 2.88902 $3   (.:0-00203.:./.920207::.9: .8.9.90793 /.3.. !/73    (.808:.3.35:9  .9./.0:5.288902203.3:39:20.8207::05.8:0/.9.../.320307.90..89907/.54254303../.5.3.(0802-..3.4:95:9808:.9:/747.808:.2.3 .5.20:92.35:7.7/.4254:3/ 0203/-039:408.3907/7/. ../.75.3 4:95:9 " .903800203 .3/::7 !/73    (0802-.9..574808/2.