Panggilan dan Sapaan Kesantunan Berbahasa Kesantunan berbahasa merangkumi cara sapaan sama ada secara lisan atau

bertulis dengan sopan santun supaya tidak dianggap sebagai biadab atau tidak berbudi bahasa. Kehalusan budi bahasa menggunakan bahasa atau kesopanan ketika menggunakan bahasa. Dalam kesantunan berbahasa, bahasa Melayu mempunyai sistem sapaan dan panggilan yang tersendiri. Sistem sapaan dan panggilan ini melibatkan penggabungan gelaran, rujukan hormat dan ganti nama. Kesantunan berbahasa mempunyai ciri-ciri yang tertentu yang perlu dikuasai oleh pelajar. Penggunaan kosa kata dan ganti nama diberi perhatian khusus agar sesuai dengan kedudukan, pangkat, umur, dan keakraban hubungan. Kesantunan berbahasa terdiri daripada dua kategori bahasa iaitu bahasa sapaan dan bahasa tubuh. Bahasa sapaan dikategorikan kepada sapaan keluarga, sapaan masyarakat, panggilan hormat dan aturan sapaan. Manakala bahasa tubuh pula terdiri daripada gerakan anggota tubuh, gerakan mata, gerakan tangan dan mimik muka. Aktiviti Membuat Nota 1. Senaraikan ciri-ciri gelaran atau panggilan kehormat untuk kategori berikut: a) Gelaran keturunan b) Gelaran anugerah c) Gelaran ikhtisas 2. Senaraikan Cara sapaan lisan/bertulis menurut bahasa Melayu dengan sopan 1. santun supaya tidak dianggap sebagai biadab atau tidak berbudi bahasa. 2. Kehalusan budi bahasa dalam memakai atau menggunakan bahasa

termasuk di dalamnya ialah laras bahasa istana. Lihat contoh berikut: Pak Mak Digunakan untuk orang lelaki yangs ama sebaya dengan ayah kendiri. bersemayam. junjung kasih. Bahasa halus mengikut Asmah Haji Omar ``disamakan dengan 6. pendidikan yang penuh dengan adab tata tertib. Kata dan ungkapan bertatasusila banyak digunakan dalam keadaan biasa. 8. Kesantunan berbahasa juga dikaitkan dengan penggunaan bahasa halus. dan keakraban hubungan. Sistem sapaan dan panggilan ini melibatkan penggabungan gelaran. Dalam kesantunan berbahasa. umur. atau kesopanan ketika menggunakan bahasa. bahasa Melayu mempunyai sistem sapaan dan panggilan yang tersendiri.'' 7. Pemilihan kata dan ungkapan cuma bergantung kepada kedudukan. tuanku. pangkat. Digunakan untuk orang lelaki yang tidak Tok Abang Kakak setua ayah kendiri dan juga tidak semua kendiri. rujukan hormat dan ganti nama.3. umur dan keakraban hubungan. berangkat. Kesantunan berbahasa mempunyai ciri-ciri yang tertentu. 5. 4. bersiram. Digunaka utnuk orang perempuan yang kirakira sebaya dengan emak kendiri Digunakan untuk orang lelaki atau prempuan yang kira-kira sebaya dengan datuk atau nenek kendiri. bercemar duli dan sebagainya. 9. pangkat. Penggunaan kosa kata dan ganti nama diberi perhatian khusus agar sesuai dengan kedudukan. Digunakan untuk orang perempuan yang tidak setua emak kendiri dan juga tidak . Antara ungkapan berkenaan ialah patik.

13. ii. Digunakan untuk orang lelaki atau Adik permepuan yang lebih muda daripada kendiri. Gelaran Pergaulan Tak Bersahaja (Formal) Tuan . 12. dan orang lelaki bergelar Haji. Ipar digunakan untuk merujuk kepada ahli-ahli dalam keluarga suami atau isteri selain menantu danmentua. Mak Su. Profesor dan Syed. Pak Njang. Kak Long. Jenama kekeluargaan pertalian darah (Pak Long. Mak Cik.digunakan untuk lelaki yang lebih tinggi pangkatnya daripada kendiri. Mak Mentua dan Tok Mentua). Bang Cik dan Kak Cik. (Pak Mentua. manakala Encik untuk lelaki sahaja. Mak Njang. Doktor. kak ipar. Pak Su. mentua dan ipar. 10. mak ngah ipar dan sebagainya. Mak Ngah. . Mak Long.semuda kendiri. adik ipar mak long ipar. Ngah dan Cik seperti Bang Long. Pak Cik. Jenama kekeluargaan ikatan perkahwinan Diwakili oleh kata menantu. Mak Lang. Gelaran Pak atau Mak ketika berkomunikasi ditambah dengan Cik. Gabungan nama kekeluargaan asas (Abang (bang) dan Kak dengan jenama kekeluargaan pertalian darah hanya terbatas kepada Long. Pak Lang. Gelaran Pergaulan Bebas Biasanya Cik digunakan untuk perempuan yang belum berkahwin. Jenama kekeluargaan terbahagi kepada: i. menjadi Mak Cik atau Pak Cik 11. Pak Ngah. Bang Ngah. Kak Ngah. Contoh: abang ipar.

Awangku. Wan (Kelantan. Sutan (Minangkabau). Terengganu). Bhd. Saudari . Gelaran keturunan orang-orang besar. Gelaran warisan daripada keturunan yang berasal dari luar Malaysia seperti Raden (Jawa).untuk perempuan sahaj ayang pangkatnya lebih tinggi daripada kendiri. daripada kendiri seperti Encik Ahmad atau Cik Ahmad. Pangeran Muda (Brunei Darussalam) Tengku (Kelantan. Sesetengah pihak mengatakan bahawa gelaran Syarif. Syekh dan Siti juga tergolong ke dalam gelaran jenis ini. Pahang. Gelaran Warisan Contoh Raja (Perak. Nik (Kelantan). Terengganu).w. Megat dan Puteri (Perak). Pangeran dan Dayangku (Brunei Darussalam). Profesor dan sebagainya. Datu (Sabah). .digunakan untuk orang lelaki atau perempuan yang seumur dengankendiri atau lebih muda. Kedah. Abang (Sarawak).) 14. dan hubungannya belum rapat dewngan kendiri atau digunakan dalam rujukan kepada ahli-ahli dalam mesyuarat.a. Puan . Cik . Sidi. dan perempuan yang mempunyai gelaran Doktor.boleh digunakan untuk orang lelaki yag lebih tinggi pangkatnya.digunakan untuk perempuan sahaja dalam konteks yang sama dengan penggunaan gelaran saudara. Pangeran Anak.hanya digunakan dalam surat rasmi yang ditujukan kepada para pemilik atau pentadbir syarikat perniagaan (termausk syarikat guaman) seperti: Tetuan Syarikat Sinaran Sdn. seperti syed atau sayid bagi lelaki dan Syarifah bagi perempuan. Tetuan . Selangor). Saudara . Tan (di Kedah) dan Tun (Terengganu) Gelaran warisan kepada keturunan Nabi Muhammad s.Encik. Teuku dan Teungku (Aceh). Pangeran.perbahasan dan sebagainya. Daeng (Bugis).

. Datuk (Satuk Patingi. Contoh: Tuan Haji Nik (e) Warisan (Kecuali Nik) + Keagamaan. Sultanah. 16. Datuk (Datuk Seri. Gabungan Gelaran (a) kekeluargaan + keagamaan. . Mak Ungku.Tan Sri Prof.Raja Haji (f) Kurniaan Kerajaan + Akademik/Ikhtisas + Warisan + Keagamaan. Gelaran Kurniaan. Datuk Paduka. Toh Puan. (d) Pergaulan Tak Bersahaja + Keagamaan + Warisan (hanya Nik). Datuk Amar).Pak Haji (b) Pergaulan Tak Bersahaja (kecuali saudara) + Keagamaan. Rujukan Hormat Orang Yang Disapa Yang di-Pertuan Agong dan Raja Permaisuri Agong Sultan. Raja. Tun. Nik) . Puan Sri.Tuan Haji (c) Kekeluargaan + warisan (hanya Ungku. Mak Wan. . Tengku Ampuan. Toh Puan (isteri kepada datuk di Terengganu) Pendeta Za'aba (gelaran kurniaan yahng diberikan oleh pertubuhan seperti Kongres Bahasa Melayu Ketiga (1956). Pak Nik.15. Datin Paduka (gelaran yang dikurniakan oleh kerajaan negeri Selangor).Pak Ungku. Gelaran Bapa Kemerdekaan kepada Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj. Wan. . Rujukan Hormat Kebawah Duli Yang Maha Mulia Seri Paduka Baginda Duli Yang Maha Mulia . Engku. Datuk Setia). Raja Haji Osman 17.

htm TAJUK 2 Kesantunan Berbahasa  SINOPSIS  Pelestarian bahasa Melayu melalui fungsi dan penggunaannya adalah untuk menyuburkan amalan komunikasi yang baik dan berkesan melalui penekanan kepada aspek kesantunan berbahasa. Penerapan kesantunan dan budi bahasa dalam komunikasi amat penting untuk . Kadi Mufti dan pemimpin Islam Ketua jabatan tanpa gelaran Yang Maha Mulia Duli Yang Teramat Mulia atau Yang Teramat Mulia Yang Amat Mulia Yang Mulia Yang Amat Berhormat Yang Berhormat Yang Berhormat Mulia Yang Amat Berbahagia Yang Berbahagia Yang Amat Arif Yang Amat Setia Yang Arif Sahibul Samahah Yang Berusaha http://www. Ahli Dewan Undangan Negeri (wakil rakyat) Wakil Rakyat yang mempunyai gelaran Tengku atau Raja Tun.my/stpm/kesantunan_berbahasa. Menteri Besar.com. Toh Puan Yang mempunyai gelaran kurniaan kerajaan (selain Tun dan Toh Puan) atau/dan gelaran ikhtisas yang formal Ketua Hakim Negara Ketua Polis Negara Hakim.Raja Permaisuri Balu Raja Raja Muda atau Tengku Mahkota Kerabat Diraja Karib Bergelar warisan Perdana Menteri.tutor. Timbalan Perdana Menteri. Ahli Parlimen. Ketua Menteri Menteri.

selari dengan cabaran globalisasi demi kepentingan agama. berkeperibadian tinggi dan mengangkat martabat bahasa Melayu sebagai tonggak tamadun bangsa. masyarakat. tangan.blogspot. bangsa dan negara. KERANGKA TAJUK  Posted by keluarga at 1:37 PM 4 comments http://maimunasiyana. gerakan mata.membentuk generasi yang berkualiti. Bahasa tubuh merangkumi gerakan anggota tubuh.com/ . HASIL PEMBELAJARAN  o Menggunakan bahasa Melayu yang bersopan semasa berkomunikasi dalam pelbagai situasi. Bahasa sapaan meliputi kata ganti diri dan sapaan dalam keluarga. Aspek yang ditekankan dalam bab ini ialah bahasa sapaan dan bahasa tubuh. protokol panggilan hormat dan aturan sapaan. dan mimik muka. Kesantunan berbahasa dalam komunikasi mampu melahirkan modal insan yang berkaliber dan berkualiti.