HALATUJU PENDIDIKAN DI

MALAYSIA DAN IMPLIKASINYA KEPADA

PENTADBIR/PEMIMPIN PENDIDIKAN

1.0

PENDAHULUAN

Perubahan tidak dapat dielakkan dalam sesebuah organisasi termasuk sekolah. Ini kerana persekitaran yang turut berubah. Oleh itu jika kita hendak terus hidup dan berfungsi kita tidak boleh lari dari melakukan perubahan. Keadaan ini seperti memetik kata-kata Charles Handy (Hussein, 1993 : 223), "If you put a frog in water and slowly heat it, the frog will eventually let itself be boiled to death. We to, wiil not survive if we don¶t respond to the radical way in which the world is changing".

Perubahan dalam bentuk sesebuah organisasi berlaku disebabkan oleh desakan luaran dan dorongan dalaman. Mengikut Stoner J.A.F (1989), desakan luaran yang mendesak kepada perubahan ialah kenaikan kos, kekurangan sumber, kemajuan teknologi, permintaan dari luar (pengguna) dan kekurangan peruntukan kewangan dari kerajaan. Keadaan ini menyebabkan sesebuah organisasi itu terpaksa mengubah struktur, matlamat dan kaedah-kaedah operasinya. Manakala desakan dalaman pula terdiri dari strategi baru, teknologi, sikap dan tingkah laku. Walau bagaimanapun kedua-dua penggerak luaran dan dalaman ini saling berkait. Sejarah perkembangan sistem pendidikan di Malaysia boleh dikategorikan kepada 6 fasa seperti berikut :

1. Sistem Pendidikan Sebelum Merdeka (1400 ± 1941) 2. Sistem Pendidikan Sebelum Merdeka (1946 ± 1957) 3. Sistem Pendidikan Selepas Pembentukan Malaysia (1963 ± 1975) 4. Perkembangan Pendidikan di Malaysia Selepas 1975 5. Perubahan Sistem Pendidikan dalam Tahun 1990an 6. Rancangan Perkembangan Pendidikan (2001 ± 2010)

Keenam-enam fasa tersebut merupakan asas kepada halatuju pendidikan di negara ini yang mana ianya berhubungkait dengan perkembangan politik negara, sistem sosial dan budaya, agama dan nilai serta sistem pendidikan itu sendiri.

1

2.0

SEJARAH PERKEMBANGAN SISTEM PENDIDIKAN MALAYSIA

2.1 Pendidikan Sebelum Merdeka ± Dasar Pecah dan Perintah British Sebelum kedatangan Inggeris atau British ke Tanah Melayu, pendidikan bermula apabila anak-anak melayu belajar kitab Al-Quran di bawah bimbingan tok guru-tok guru di masjid, surau atau pondok. Hanya selepas kedatangan British ke Tanah Melayu pada pertengahan kurun ke-19, sistem Sekolah Pondok itu telah diperkembangkan atas inisiatif Kerajaan British dengan memperkenalkan pendidikan yang berasaskan kemahiran menulis, membaca dan mengira. Walaupun pada peringkat awal ianya ditentang hebat oleh penduduk-penduduk dan tok guru-tok guru tempatan, akhirnya sekolah vernakular ini mula mendapat sambutan baik penduduk tempatan apabila Skinner memperkenalkan satu sistem pelajaran yang baru dengan membenarkan kelas Al-Quran diajar sebelah petang. Akhirnya pada penghujung kurun ke-19, semakin ramai anak-anak melayu menghadiri sekolah vernakular melayu ini. Sejajar dengan perkembangan ini, kerajaan British telah menubuhkan beberapa buah pusat latihan guru bagi melatih guru-guru untuk mengajar di sekolah-sekolah tersebut. Antara pusat latihan guru yang berjaya melahirkan guru-guru melayu pada waktu itu ialah Sultan Idris Training College (SITC) di Tanjong Malim.

Bagi sekolah-sekolah vernakular Cina dan Tamil, pada peringkat awalnya kerajaan British mengamalkan dasar tidak campur tangan atas alasan bukan tanggungjawab mereka untuk menyediakan pendidikan untuk kedua-dua kaum pendatang tersebut. Hanya pada tahun 1902, barulah kerajaan British memberikan bantuan untuk mendirikan sekolah vernakular Tamil dengan menguatkuasakan Kod Buruh iaitu setiap majikan diwajibkan menyediakan pendidikan Tamil di ladangladang.

Pada awal kurun ke-20 pula, penyebaran idealogi Kuomintang serta penentangan kaum Cina terhadap pentadbiran British, telah menyedarkan mereka untuk mengawal fenomena ini menyedarkan kerajaan British betapa bahayanya pengaruh negara

China dalam sekolah-sekolah vernakular cina. Natijahnya, British telah mengubal dan meluluskan Enekmen Pendaftaran Sekolah dengan memberi kuasa kepada Jabatan Pelajaran sebarang sekolah yang tidak mematuhi syarat-syarat yang dinyatakan dalam enekmen tersebut.
2

murid-murid daripada aliran sekolah Inggeris dapat menyambungkan pelajaran mereka ke peringkat yang lebih tinggi lagi sama ada di Singapura ataupun di luar negeri. Laporan Razak telah dikeluarkan dengan menetapkan bahawa bahasa Melayu sebagai Bahasa Kebangsaan di samping mengiktiraf bahasa Cina. Selepas persekolahan peringkat menengah. maka satu Jawatankuasa Khas ditubuhkan untuk menyelaras cadangan-cadangan di dalam kedua-dua laporan berkenaan. Semasa pemerintahan tentera Jepun di Tanah Melayu (1942 ± 1945).Dasar kerajaan British terhadap sekolah aliran Inggeris adalah berlainan dengan menyalurkan bantuan kewangan sepenuhnya kepada sekolah-sekolah Inggeris dan separa bantuan kepada sekolah-sekolah mubaligh. Cadangan tersebut telah menimbulkan bantahan masyarakat Cina yang mana akhirnya Jawatankuasa Barnes telah mengemukakan satu laporan baru yang dikenali sebagai Laporan Fenn-Wu yang mencadangkan bahasa Cina dikekalkan sebagai bahasa pengantar di sekolah Cina. Sebaliknya. aliran Melayu dan Tamil hanya mampu setakat sekolah rendah sahaja. Akhirnya Jawatankuasa Khas telah menerima cadangan-cadangan daripada Laporan Barnes atas alasan untuk perpaduan rakyat berbilang kaum. Di antara empat jenis aliran persekolahan di Tanah Melayu pada waktu itu. Selepas pengunduran tentera Jepun dari Tanah Melayu. British pada tahun 1951 telah menubuhkan Jawatankuasa Barnes yang mencadangkan penubuhan dua jenis aliran persekolahan sahaja iaitu sekolah Melayu dan sekolah Inggeris manakala bahasa Cina dan bahasa Tamil hanya dijadikan mata pelajaran sahaja. hanya sekolah aliran Inggeris dan Cina sahaja yang dapat menubuhkan sekolah menengah yang lengkap. Tujuan penubuhan sekolah Inggeris ini adalah untuk memberi pendidikan Inggeris kepada anak-anak golongan bangsawan yang mampu membayar yuran persekolahan yang tinggi. semua jenis sekolah telah ditutup kecuali sebilangan kecilnya sahaja digunakan untuk mengajar bahasa Jepun. bahasa Tamil dan bahasa Inggeris sebagai bahasa pengantar di sekolah rendah masingmasing. Pada tahun 1956 pula. * 3 . Ekoran perselisihan yang terdapat di antara dua laporan tersebut.

4 . Jawatankuasa Pendidikan telah mengemukakan satu laporan dikenali Laporan (Penyata) Razak yang antara lain mencadangkan.Gambar 1: Laporan Jawatankuasa Barnes & Fenn-Wu 1951 2. Bahasa Melayu sebagai Bahasa Kebangsaan di samping menjamin kedudukan bahasa dan kebudayaan kaum-kaum lain. Jawatankuasa berkenaan ditugaskan untuk mengkaji perkara-perkara seperti : Dasar Pendidikan Persekutuan Tanah Melayu. Pada April 1956.2 Laporan Razak 1956 Laporan Razak telah ditubuhkan setelah Parti Perikatan gabungan tiga parti utama Persekutuan Tanah Melayu ketika itu iaitu Parti UMNO mewakili orang Melayu. Sistem Pendidikan Persekutuan bagi tujuan pindaan dan perlaksanaan. parti MCA mewakili masyarakat Cina dan Parti MIC mewakili masyarakat keturunan India memenangi pilihanraya pertama pada tahun 1955. Satu Jawatankuasa Pendidikantelah ditubuhkan dan dipengerusikan oleh Menteri Pelajaran ketika itu iaitu Allahyarhan Tun Hj Abd Razak.

Sekolah Vernakular Cina 4. terdapat lima sistem pendidikan di Tanah Melayu iaitu : 1. Inggeris bimbang sekiranya orang-orang Melayu berpendidikan tinggi. Sekolah Vernakular Tamil 5. Sekolah Menengah Atas (2 tahun) iii. Sekolah Pra-Universiti (2 tahun) Kesimpulannya halatuju pendidikan di zaman penjajah British telah meletakkan batu asas terhadap sistem pendidikan sekolah di negara ini. Begitu juga mereka meluluskan Enekmen Pendaftaran Sekolah untuk menyekat idealogi komunis menular di sekolah-sekolah Cina. Tamil dan Inggeris) Bahasa Melayu dan Bahasa Inggeris adalah mata pelajaran wajib semua sekolah. Dasar pecah dan perintah ini bertujuan untuk memisahkan tiga kaum utama di Tanah Melayu mengikut kelompok masingmasing agar tidak boleh bersatu untuk mengugat pemerintahan mereka. Sistem persekolahan dibahagi kepada dua kategori iaitu Sekolah Umum (bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar) dan Sekolah Jenis Umum ( bahasa pengantar Cina. Sekolah Vernakular Melayu 3. Sistem pendidikan sekolah menengah dibahagi kepada tiga peringkat : i. Sekolah Pondok 2. Sekolah Menengah Rendah (3 tahun) ii. Dasar pentadbiran kerajaan British semata-mata bertujuan menjaga kepentingan mereka di Tanah Melayu dengan mengamalkan polisi pecah dan perintah bagi maksud untuk berkuasa di Tanah Melayu selama-lamanya. Di bawah penjajahan British. Oleh sebab itu pendidikan sekolah Melayu hanya dibekalkan setakat sekolah rendah sahaja. Sekolah Inggeris 5 . mereka akan menuntut hak-hak politik daripada penjajah British. Manakala sistem pendidikan sekolah Inggeris mendapat bantuan dan sokongan penuh.Keempat-empat aliran persekolahan akan diteruskan dengan kurikulum yang diubahsuai.

untuk membentuk suatu Sistem Pendidikan Kebangsaan yang akan menjadi asas bagi perkembangan pendidikan di Malaya selanjutnya.3 Pendidikan Pada Awal Kemerdekaan Pada era awal kemerdekaan. Sehubungan itu mereka telah mencadangkan beberapa pengubahsuaian dan pindaan menerusi laporan yang dikenali sebagai 6 . Jawatankuasa tersebut berpendapat. halatuju pendidikan di Malaya ketika itu adalah berlandas daripada ketiga-tiga laporan iaitu Laporan Razak 1956. sebuah Jawatankuasa Penyemak Pelajaran telah dibentuk dan dipengerusikan oleh Menteri Pelajaran Malaya ketika itu iaitu YB Encik Abdul Rahman Talib.Gambar 2: Laporan Razak 1956 2.3. Tujuan jawatankuasa tersebut ialah untuk mengkaji semula polisi pendidikan yang terkandung di dalam Laporan Razak yang mana akhirnya mereka mendapati beberapa kelemahan dalam pelaksanaan polisi pendidikan kebangsaan seperti yang dicadangkan oleh Laporan Razak menerusi penguatkuasaan Ordinan Pelajaran 1957. Laporan Rahman Talib 1960 dan Akta Pelajaran 1961.1 Laporan Rahman Talib 1960 dan Akta Pelajaran 1961 Pada tahun 1959. 2.

boleh dipecahkan kepada tiga peringkat iaitu : 1. 3. 3. Peringkat Kedua (1966 ± 1970) dan. Penekanan kepada mata pelajaran Pendidikan Agama dan Moral di semua peringkat sekolah sebagai teras untuk memenuhi keperluan kerohanian rakyat.Laporan Rahman Talib dan dikuatkuasaan pelaksanaannya menerusi Akta Pelajaran 1961. Peringkat Ketiga (1971 ± 1975) 7 . Penekanan kepada pendidikan Teknik dan Vokasional untuk memenuhi keperluan tenaga mahir negara. Pelaksanaan Sistem Pendidikan Aneka Jurusan bagi sekolah-sekolah menengah rendah mulai tahun 1965 menggantikan Sekolah Pelajaran Lanjutan telah membawa beberapa perubahan besar kepada sistem pendidikan di Malaysia untuk tahun-tahun berikutnya. Peringkat Pertama (1963 ± 1965) 2.0 SISTEM PENDIDIKAN SELEPAS PEMBENTUKAN MALAYSIA (1963 ± 1975) Perkembangan sistem pendidikan selepas pembentukan Malaysia pada tahun 1963 sehinggalah tahun 1975. Di antara intipati yang terkandung di dalam Laporan Rahman Talib 1960 dan Akta Pelajaran 1961 ialah : Permulaan untuk pelaksanaan Bahasa Malaysia sebagai bahasa pengantar utama. Sistem Peperiksaan Kebangsaan ditetapkan mengguna Bahasa Malaysia dan Bahasa Inggeris.

kebudayaan dan politik. membaiki taraf pendidikan dan memperluaskan peluang pendidikan di seluruh negara bagi membaiki keadaan yang tidak seimbang di antara kawasan bandar dengan kawasan luar bandar. Gambar 3: Akta Pelajaran 1961 Perkembangan sistem pendidikan pada Peringkat Ketiga pula merupakan pengubahsuaian sistem pelajaran dan latihan untuk memenuhi keperluan perkembangan ekonomi serta menghasilkan lebih ramai pekerja mahir bagi pelaksanaan Dasar Ekonomi Baru di samping memberi sumbangan penting bagi menggalakkan perpaduan rakyat berbilang bangsa. mempelbagaikan kemudahan-kemudahan latihan pendidikan terutama bidang yang berkaitan dengan pertanian. sains perindustrian dan teknologi dan mempercepatkan latihan perguruan supaya dapat mengeluarkan guru-guru yang berkelayakan . Peringkat Kedua pula merupakan tahap pelaksanaan rancangan pendidikan di bawah Rancangan Malaysia Pertama (RMK1) yang bermatlamatkan untuk memperkukuhkan sistem pendidikan kebangsaan bagi memupuk sosial. 8 . mahir serta cukup bilangannya.Peringkat Pertama merupakan tahap pelaksanaan rancangan sistem pendidikan berasaskan Akta Pelajaran 1961. menyediakan kemudahan pendidikan terutamanya di peringkat menengah.

0 PERKEMBANGAN PENDIDIKAN DI MALAYSIA SELEPAS 1975 9 . Bagi melaksanakan rancangan pendidikan dalam empat bidang utama seperti di atas. seterusnya membaiki mutu pendidikan untuk membentuk satu masyarakat yang maju berasaskan kepada sains dan teknologi moden dan membaiki keupayaan untuk menjalankan penyelidikan. Ini dapat dibuktikan dengan penubuhan lebih banyak sekolah-sekolah teknik dan vokasional di samping penubuhan beberapa buah lagi institusi pengajian tinggi iaitu kolej dan universiti di bawah peruntukkan RMK2 4. pendidikan di Malaysia telah melalui satu perubahan drastik daripada sistem pendidikan yang berasaskan perpaduan kaum kepada pembentukan sistem pendidikan yang menjurus kepada satu masyarakat Malaysia yang maju berasaskan kepada sains dan teknologi moden. menyesuaikan dan meluaskan rancangan-rancangan pendidikan dan latihan bagi tujuan tenaga rakyat. program pendidikan dan latihan ditumpukan kepada empat bidang utama iaitu menyatukan sistem pelajaran bagi menggalakkan percantuman dan perpaduan negara.  Membaiki mutu pendidikan dengan mengurangkan bilangan murid terkandas  Menubuhkan sebuah Pusat Pengajian Sains Sebagai rumusan dapatlah ditegaskan bahawa dalam tempoh ini.Menerusi Rancangan Malaysia Kedua (RMK2).  Mengurangkan jurang perbezaan dalam menikmati peluang-peluang pendidikan di antara kawasan-kawasan dan kaum-kaum. perancangan dan pelaksanaan bagi mencapai tujuan-tujuan di atas. strategistrategi yang dicadangkan di dalam RMK2 ialah :  Melaksanakan Bahasa Malaysia sebagai Bahasa Pengantar yang utama di sekolah-sekolah secara berperingkat.

Impaknya ke atas pendidikan negara dan Wawasan ialah bilamana Jawatankuasa Kurikulum telah memutuskan Kurikulum Baru Sekolah Rendah ditukarkan kepada Kurikulum Bersepadu Sekolah Rendah yang memasukkan beberapa elemen-elemen baru di dalam kurikulum tersebut antaranya ialah penyerapan nilai-nilai murni melalui P&P. Namun tugas yang lebih penting ialah untuk memastikan sistem pelajaran itu dapat memenuhi matlamat negara ke arah pembentukan masyarakat yang bersatupadu. yang kemudian ditukarkan kapada Falsafah Pendidikan Kebangsaan (FPK) pada tahun 2000 Pendidikan 2020. pelaksanaan sepenuhnya KBSM dilakukan secara berperingkat-peringkat mulai tahun 1989.1 Laporan Kabinet 1979 Pada tahun 1974 kerajaan telah menubuhkan satu Jawatankuasa Kabinet dipengerusikan oleh Timbalan Perdana Menteri ketika itu iaitu YAB Dato¶ Seri Mahathir Mohamed yang antara fungsinya ialah untuk mengkaji pelaksanaan Dasar Pelajaran Kebangsaan. Kementerian Pelajaran telah memperkenalkan satu kurikulum baru untuk dilaksanakan di sekolah dan menengah iaitu Kurikulum Baru Sekolah Rendah (KBSR) dan Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah (KBSM). 4. peringkat percubaan KBSM dijalankan pada tahun 1988. Sepanjang tempoh pelaksanaan kedua-dua kurikulum baru tersebut. Hasil daripada syor-syor Jawatankuasa Kabinet tersebut. Seterusnya pelaksanaan sepenuhnya KBSR di semua sekolah rendah seluruh negara bermula secara berperingkat-peringkat mulai tahun 1983 manakala di sekolah menengah pula.2 Falsafah Pendidikan Kebangsaan (FPK) 10 . berdisiplin dan terlatih. matlamat dan kesan sistem pelajaran termasuk kurikulumnya untuk memastikan keperluan tenaga rakyat negara dapat dipenuhi. maka lahirlah Falsafah Pendidikan Negara (FPN) pada tahun 1988. ia telah mengalami beberapa proses reformasi bertujuan untuk penambahbaikan . Peringkat percubaan KBSR pada tahun 1982 melibatkan 305 buah sekolah rendah seluruh negara manakala di sekolah menengah pula. Selaras dengan perkembangan pendidikan dan politik negara.4. menyerapkan kemahiran Amalan Perdagangan di dalam aktiviti P&P dan seterusnya mata pelajaran Alam dan Manusia dipecahkan kepada Sains dan Kajian Tempatan.

Faktor sosial yang meliputi struktur masyarakat dan kebudayaannya. dan Falsafah Pendidikan Kebangsaan ini yang digubal dan diumumkan secara rasmi pada tahun 1988 menegaskan bahawa. Faktor individu yang berkaitrapat dengan Teori Keperluan Maslow dan. berakhlak mulia. Bahagian 1 : Kompetensi Profesional hlm 70-71¶. Kesimpulannya 11 . falsafah memainkan peranan sebagai arah tuju. Terdapat beberapa faktor yang mempengaruhi pembentukan FPK iaitu : 1. berketrampilan. selari dengan pandangan dan visi sedunia perkembangan pendidikan antarabangsa. 2.D Miller (1984) di dalam bukunya µQuestions That Matter¶ yang dipetik oleh Mok Soon Sang (2003) di dalam bukunya µPeperiksaan Penilaian Tahap Kecekapan Skim Perkhidmatan Guru. adalah difahami bahawa pendidikan di Malaysia merupakan suatu usaha mengembangkan potensi individu secara menyeluruh dan bersepadu untuk mewujudkan insan yang harmonis dan seimbang berdasarkan kepercayaan dan kepatuhan kepada Tuhan.Menurut E. di dalam konteks pendidikan. 6. rohani. asas serta sumber inspirasi kepada setiap usaha dan rancangan dalam bidang pendidikan di negara ini. panduan dan bimbingan. emosi dan jasmani berdasarkan kepercayaan dan kepatuhan kepada Tuhan. Usaha ini adalah bagi melahirkan rakyat Malaysia yang berilmu pengetahuan. beliau mentakrifkan falsafah sebagai usaha untuk berfikir secara rasional dan kritis terhadap perkara-perkara yang penting. Faktor ekonomi 5. 4. Faktor sejagat. Faktor agama yang dianuti oleh rakyat Malaysia. Faktor politik yang menentukan idealogi negara. Sehubungan itu menurut Mok Soon Sang (2003 hlm 71). 3. bertanggungjawab dan berkeupayaan mencapai kesejahteraan diri serta memberi sumbangan terhadap keharmonian dan kemakmuran masyarakat dan negara ´ Falsafah Pendidikan Kebangsaan tersebut telah menentukan arah haluan dan halatuju. ³ Pendidikan di Malaysia adalah suatu usaha berterusan ke arah memperkembangkan lagi potensi individu secara menyeluruh dan bersepadu untuk mewujudkan insan yang harmonis dan seimbang dari segi intelek. Berdasarkan pernyataan FPK itu.

Enakmen Akta Pendidikan Tinggi Swasta 1996 dipinda bagi penubuhan IPTS.(seksyen 29A Akta pendidikan (Pindaan) 2002). secara lebih sistematik. Ikutan perubahan dan pindaan. YAB Dato. 2. Akta Pendidikan Wajib . kolej swasta dan kampus cawangan universiti luar negara. 12 . kolej komuniti. matrikulsi. 4. 5. Memperkenalkan pendidikan prasekolah dalam sekolah rendah mulai tahun 1992. 3. kerajaan telah mengambil langkah untuk mengemaskini sistem pendidikan negara dengan memperkenalkan beberapa perubahan antara yang penting ialah : 1.dapatlah ditegaskan di sini bahawa halatuju pendidikan di Malaysia ketika ini diterjemah berdasarkan intipati yang terkandung di dalam Falsafah Pendidikan Kebangsaan. kolej universiti. Tanpa mengabaikan Falsafah Pendidikan Kebangsaan. Seri Dr Mahathir Mohamed pada tahun 1991.0 REFORMASI SISTEM PENDIDIKAN DALAM TAHUN 1990-AN Penggubalan semula kurikulum sekolah rendah pada awal-awal tahun 1990-an berhubungkait dengan kemunculan wawasan negara yang dikenali sebagai Wawasan 2020 yang dikemukakan oleh Perdana Menteri Malaysia. berlaku pada tahun 1996 yang mana Akta Pendidikan 1961 diganti dengan Akta Pendidikan 1996. denda RM5.000 atau penjara selama tempoh tidak melebihi 6 bulan atau kedua-duanya sekali. KPM laksanakan pembangunan pendidikan berkualiti di peringkat rendah. menengah dan tertiari ± penubuhan universiti swasta dan awam. 5. Memberi peluang pendidikan sehingga sekurang-kurangnya 11 tahun kepada semua pelajar.

7. Mengutamakan pendidikan teknologi dengan tujuan melahirkan pelajar yang mahir dalam bidang seni perusahaan. berkongssi kemudahan asas. Mengutamakan pendidikan Sains dan Matematik dengan mengubahsuai kurikulum KBSR dan KBSM untuk menghadapi cabaran Wawasan 2020 Memperkenalkan komputer sebagai alat pengajaran dan pembelajaran. Memperkenalkan konsep Sekolah Wawasan ± tujuan menyatupadukan penduduk berbilang kaum. Dalam tahun 1990-an juga. dewan dan kantin. mengggunakan ICT sebagai pengupayaan dan kefahaman. pendidikan tinggi di Malaysia berkembang pesat dengan pertambahan institut pengajian tinggi yang baru. Memperkenalkan konsep Sekolah Bestari menjelang tahun 2000 ± Sesuai dengan era teknologi. 10. jumlah politeknik di negara ini telah meningkat dari tujuh buah dalam tahun 1990 kepada 11 buah pada tahun 13 . Menggunakan Pengajaran dan pembelajaran kritis dan kreatif. sosial serta budaya masa kini. 9. 8. 11.6. Mengubah sistem peperiksaan SRP kepada Penilaian Menengah Rendah (PMR) mulai tahun 1993. Sebagai contoh. perdagangan dan ekonomi rumah tangga. Mengubah sistem peperiksaan SPM kepada Penilaian Menengah Atas (PMA) dengan konsep terbuka. murid berkongsi padang permainan. menengah dan juga maktab perguruan dan di universiti mulai tahun 2003. 12. kualiti serta penambahbaikan pengurusan dan pentadbiran sekolah. Melaksanakan pengajaran dan pembelajaran mata pelajaran Sains dan Matematik di dalam Bahasa Inggeris (ETeMS) secara berperingkat-peringkat pada tahap sekolah.

berpendidikan dan berpengetahuan serta berbudi pekerti yang baik. penubuhan sekolah-sekolah bestari ini merupakan salah satu daripada tujuh µFlagship Applications¶ nya yang akan dibina untuk sistem pendidikan sekolah rendah dan menengah. L.. dan budi pekerti yang baik. Matematik dan Sains akan diperkenalkan di sekolah bestari dengan menggunakan teknologi pengajaran dan pembelajaran terkini. Kementerian Pendidikan Malaysia. kerajaan menggalakkan perkembangan bidang teknik dan vokasional sekaligus turut membawa kepada pembangunan pusat pengajian tinggi seperti politeknik dan universiti. penubuhan konsep Sekolah Bestari bertujuan melahirkan pelajar yang cerdas dan pandai. Jesteru itu. empat mata pelajaran teras iaitu Bahasa Malaysia. berpengetahuan.1 Sekolah Bestari ( Smart School) Mengikut Kamus Dewan. perkataan bestari membawa maksud cerdas. Zaman ini komputer merupakan alat utama untuk memperolehi maklumat dan ilmu pengetahuan di samping menjadi media penting untuk berkomunikasi.232). dalam Swee Hock. p. dan dalam jangka masa yang sama jumlah universiti telah bertambah dari tujuh kepada 18 buah (Hock Guan. Sebagai permulaan. matlamat penubuhan sekolah bestari ini ialah untuk menjadikan Malaysia sebagai sebuah pusat kecemerlangan pendidikan bertaraf dunia. & Kesavapany. pandai berpendidikan. 5. 14 . merupakan teras utama matlamat pendidikan dan latihan.. 2006. Melatih para pelajar agar cerdas dan pandai menggunakan teknologi terkini khususnya komputer dan aksesorinya dalam aktiviti pembelajaran mereka. Bahasa Inggeris. Dengan kewujudkan Projek Koridor Raya Multimedia (MSC) pada tahun 1995. S. Pertambahan bilangan institusi ini selaras dengan dasar kerajaan dalam Rancangan Malaysia keenam (1991-1995) iaitu pembangunan sumber tenaga manusia. Di samping itu juga. Langkah ini adalah untuk melahirkan sumber tenaga manusia yang berguna pada masa hadapan bagi memastikan matlamat pembangunan akan tercapai. Dalam dasar ini. K.2004. Semua bahan pengajaran ± pembelajaran keempat-empat mata pelajaran tersebut akan disediakan dalam bentuk aplikasi yang direka oleh Pusat Perkembangan Kurikulum (PPK) bersama Bahagian Teknologi Pendidikan.

agama. sains. Sesebuah organisasi adalah terdiri daripada sekumpulan individu yang mempunyai matlamat yang tertentu. kemahiran dan vokasional . 3. Semua guru sekolah menengah mempunyai ijazah menjelang tahun 2005. Pendidikam Prasekolah y Menempatkan guru siswazah untuk mengajar murid prasekolah. y Pelajar Tingkatan Empat akan menduduki peperiksaan SPM mulai tahun 2007 . 2. y y Membaiki mutu Bahasa Inggeris pelajar dan guru . beberapa ciri kurikulum masa depan dapat diramalkan berdasarkan rancangan pendidikan berikut : 1.0 RANCANGAN PERKEMBANGAN PENDIDIKAN (2001 ± 2010) Berdasarkan laporan daripada Rancangan Perkembangan Pendidikan (2001 ± 2010) yamg diumumkan pada Seminar Perkembangan Pendidikan di Shah Alam pada tahun 2001. Pendidikan Sekolah Menengah y Peperiksaan PMR dimansuhkan dan digantikan dengan PKBS mulai tahun 2005 . teknikal.0 IMPLIKASI TERHADAP PENTADBIR / PEMIMPIN PENDIDIKAN 7. 7.6. Pendidikan Sekolah Rendah y Menempatkan 100 % guru siswazah untuk mengajar murid Tahap Dua menjelang 2010.1 Pendahuluan Sekolah adalah merupakan sebuah organisasi formal yang kompleks. ia mempunyai 15 . y 5 jenis aliran di sekolah menengah : sastera. Dalam konteks sekolah sebagai sebuah organisasi.

´ 16 . khususnya Kementerian Pendidikan mempunyai hubungan yang tidak langsung dengan sekolah. tetapi mereka tetap memainkan peranan yang penting dalam penentuan pencapaian matlamat sekolah yang diterajui oleh pentadbir atau pemimpin sesebuah sekolah. Apakah yang dikatakan pentadbiran pendidikan? Terdapat beberapa definisi yang boleh diutarakan iaitu di antaranya ialah:- a) Knezevich (1974): ³Pentadbiran bersangkut-paut pendidikan dengan ialah satu proses pasti. Bridges dan Nystrand (1977): ³Pentadbiran pendidikan ialah satu proses untuk menyelaras usaha dikalangan berbagai-bagai anggota bagi memenuhi matlamat yang berkaitan dengan pengajaran dan pembelajaran. Ibubapa dan kerajaan pula.´ c) Kamaruddin Kachar (1990): ³Pentadbiran pendidikan sebagai satu daya menyeluruh untuk memandu. Sebagai pentadbir atau pemimpin sekolah sama ada pengetua ataupun guru besar. mengawal dan menyatukan secara formal mahupun tidak formal kuasa yag bercorak manusia dan material dalam satu sistem yang kukuh dengan tujuan memenuhi objektif yang ditetapkan. merekalah yang menerajui pentadbiran pendidikan di sekolah mereka. Sungguhpun ibubapa dan Kementerian Pendidikan tidak berada di sekolah. mengawal dan menyatupadukan ikhtiar manusia yang saling berkaitan ke arah pencapaian matlamat pendidikan. Jabatan Pendidikan Negeri dan Pejabat Pendidikan Daerah. Pentadbir atau pemimpin sekolah inilah yang akan melaksanakan segala tuntutan dan dasar yang telah ditetapkan oleh pihak atasan seperti Kementerian Pendidikan. sosial yang mengenal menyelenggara.anggota yang terdiri daripada guru dan murid yang mempunyai hubungan langsung dengan sekolah. merangsang.´ b) Campbell.

f) Komunikasi dengan komuniti setempat. Agenda pembangunan pendidikan perlukan pembiayaan yang mencukupi. penyelidikan dan pembudayaan konsep. c) Perubahan kepada peranan pentadbir atau pemimpin pendidikan. Mengikut buku ³Memertabatkan Kecemerlangan Pendidikan Malaysia´. Sekolah sebagai sebuah organisasi memiliki beberapa ciri yang serupa dengan ciri-ciri organisasi kompleks yang lain seperti organisasi perniagaan. Pemimpinan sekolah haruslah memiliki kecekapan dan keberkesanan dengan memperluaskan pegupayaan. Menurut pendapat Lipham dan Hoeh (1974). pengurusan dan pembangunan personal. seseorang pentadbir atau pemimpin pendidikan tidak dapat lari dari menerima berbagai implikasi ataupun kesan daripada beberapa perubahan yang berlaku dari masa ke semasa terhadap sistem pendidikan di negara ini. 7. Penggunaan sumber secara optimum sangat penting. peningaktan kepimpinan pengajaran. ± KPM.7. 4 teras utama diberi perhatian :y y y y Meningkatkan akses kepada pendidikan Meningkatkan ekuiti dalam pendidikan Meningkatkan kulaiti pendidikan Meningkatkan kecekapan dan keberkesanan pengurusan pendidikan Implikasi hala tuju pendidikan turut memberi kesan kepada kepimpinan organisasi sekolah. Di antara implikasi ataupun kesan terhadap pentadbir atau pemimpin pendidikan adalah dari aspek-aspek seperti berikut:- a) Perubahan kepada ciri-ciri organisasi persekolahan. infrastruktur.2. ciri-ciri organisasi persekolahan itu dapat dirumuskan kepada empat unsur penting iaitu:- 17 .2 Implikasi Terhadap Pentadbir / Pemimpin Pendidikan Dalam menerajui pentadbiran pendidikan khasnya untuk mencapai matlamat dan halatuju sistem pendidikan di negara ini. b) Perubahan terhadap kurikulum persekolahan. d) Kelayakan / pemilihan pentadbir atau pemimpin sekolah. e) Perubahan kepada prasarana sekolah.1 Perubahan kepada ciri-ciri organisasi persekolahan.

Perubahan ini memerlukan pentadbir atau pemimpin sekolah yang mempunyai pengetahuan. pentadbir atau pemimpin pendidikan dalam konteks pengetua atau guru besar. akan mendapati bahawa transfomasi akan berlaku kepada ciri-ciri organisasi persekolahan di negara ini. kuasa dibahagikan secara formal dari atas hingga ke bawah iaitu daripada ketua kepada orang bawahannya. fungsi dan prosesnya dibahagikan kepada perhubungan dan prosedur bagi melaksanakan peraturan dan penilaian. Dalam abad ke 21 ini. 2) Struktur hierraki ± dalam sesebuah organisasi. Penyata Rahman Talib (1960). Perubahan ini akan berlaku dalam orientasi matlamat. Beberapa pindaan telah dibuat terhadap organisasi persekolahan pada setiap kali penyata atau laporan dikeluarkan seperti Penyata Razak (1956). struktur hierarki. Laporan Keciciran (1973) dan Laporan Kabinet (1979). 18 . maka pentadbir atau pemimpin pendidikan harus mempunyai pengetahuan dan kemahiran dalam menyerap segala perubahan yang berlaku. Organisasi persekolahan di Malaysia pada masa kini sedang berada dalam proses perubahan daripada yang berasaskan warisan zaman penjajahan kepada satu sistem yang benar-benar berasaskan kepada keperluan tempatan. Matlamat ini menjadi asas kepada kesepaduan matlamat organisasi. kemahiran dan sikap yang µdemanding¶ daripada masa kini. struktur organisasi dan interaksi antara anggotanya. 4) Interaksi antara anggota ± dalam sesebuah organisasi. 3) Struktur organisasi ± dalam sesebuah organisasi. aktiviti yang dikoordinasikan hanya dapat dilaksanakan dalam situasi yang melibatkan interaksi antara anggota.1) Orientasi matlamat ini berpunca daripada matlamat ibubapa dan Kementerian Pendidikan. Oleh kerana terdapat beberapa perubahan terhadap organisasi persekolahan pada setiap kali penyata atau laporan dikeluarkan.

maka bermulalah juga rombakan dan perubahan yang berlaku bukan sahaja dalam kandungan kurikulum malahan dalam orientasi matlamat dan struktur organisasi persekolahan pada semua peringkat. mereka harus mempunyai pengetahuan dan kemahiran yang cukup untuk menempuh kesemua perubahan ini. Mereka harus bersedia untuk menerima segala perubahan tersebut di samping melaksanakannya di organisasi ataupun di sekolah masing-masing. Walaupun demikian. menulis dan mengira dan bertujuan untuk memastikan bahawa muridmurid yang berada di sekolah rendah dapat menguasai ketiga-tiga kemahiran tersebut sebelum mereka melanjutkan pelajaran ke sekolah menengah. 7. Pada tahun 1987 pula. Tugas ini amat berat untuk dilaksanakan.3 Perubahan Kepada Peranan Pentadbir / Pemimpin Pendidikan.2. Dalam erti kata lain. Tegasnya ibubapa dan masyarakat mengharapkan anak mereka akan berjaya dalam bidang akademik khasnya. Sebagai hasilnya. 19 . Matlamat persekolahan yang di kehendaki oleh ibubapa dan masyarakat mungkin berlainan.2 Perubahan Terhadap Kurikulum Persekolahan. Laporan Kabinet (1979) telah menyebabkan munculnya inisiatif yang memberikan nafas baru kepada kurikulum persekolahan. Dengan ini. Kurikulum Baru Sekolah Rendah (KBSR) telah dilaksanakan pada tahun 1983 bagi semua murid darjah satu di semua sekolah kebangsaan dan sekolah rendah kebangsaan. guru besar atau pengetua memainkan peranan yang penting bagi memastikan bahawa matlamat dan objektif sesebuah sekolah itu tercapai.7.2. Dengan bermulanya KBSM. matlamat akademik bagi anak mereka adalah sama. Dalam sesebuah organisasi persekolahan. Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah (KBSM) telah diperkenalkan. Kurikulum ini memberi penekanan terhadap penguasaan kemahiran asas membaca. kesan atau implikasi yang diterima oleh pentadbir atau pemimpin pendidikan di sekolah adalah amat besar sekali.

Perkembangan dan perubahan yang berlaku dalam abad ke 21 ini akan memerlukan guru besar atau pengetua yang mempunyai kemahiran dan pengetahuan dalam bidang yang tertentu selain daripada kemahiran menguruskan sekolah. Melalui proses ini. guru besar atau pengetua merupakan tenaga penggerak utama dalam proses perkembangan daya kognitif dan afektif pelajar.2. Pada masa kini. tugas guru besar atau pengetua pada masa akan datang lebih berbentuk profesional dan lebih kompetetif. Peranan guru besar atau pengetua bukan sekadar sebagai ketua di sekolah malah lebih besar daripada itu. pemudahcara. Kriteria ini memerlukan pelantikan guru besar atau pengetua melalui pemilihan secara temuduga dan pembentangan sesuatu kertas kerja yang berasaskan kepada pengetahuan dan pengalamannya sebagai seorang guru. seseorang guru besar atau pengetua akan dapat menunjukkan kebolehan masing-masing. Guru besar dan pengetua di sekolah juga harus memainkan peranan sebagai pembimbing. Dengan berlakunya berbagai perubahan dalam sistem pendidikan bertepatan dengan kemajuan zaman teknologi maklumat. µrakan kongsi¶. pelantikan seseorang guru besar atau pengetua itu dibuat berdasarkan kepada kekananan seseorang guru walaupun prestasi mereka diambil perkiraan. penyelesai masalah dan lain-lain lagi. Kita tidak menafikan kebolehan mereka bagi mentadbirkan sekolah mereka dengan berkesan tetapi kita juga harus ingat bahawa dengan adanya perubahan seperti yang berlaku sekarang.4 Kelayakan / Pemilihan Pentadbir Atau Pemimpin Sekolah. 7. kemahiran dan sikap yang dapat menggerakkan aktiviti yang memberangsangkan guru-guru dan pelajar bagi memenuhi matlamat dan aspirasi masing-masing.Di peringkat sekolah. guru-guru yang ingin memegang jawatan tersebut dikehendaki menyediakan diri mereka dengan kemahiran dan 20 . Oleh itu. Pengetahuan dan kemahiran khusus ini adalah kemahiran dan pengetahuan yang boleh melicinkan dan mengemaskinikan proses pengajaran dan pembelajaran di sekolah. maka guru besar atau pengetua juga harus dilengkapkan dengan pengetahuan.

pengetahuan yang berkait dengan pengajaran dan pembelajaran serta pengurusan kurikulum selain daripada pengurusan sekolah dan kakitangan. kemajuan dalam bidang teknologi maklumat juga telah membawa kepada perubahan yang mendadak terhadap sistem pendidikan di negara ini.5 Perubahan Kepada Prasarana Sekolah. Ini bagi memudahkan mereka membuat penyelenggaraan terhadap prasarana supaya segala kemudahan yang terdapat di sekolah khasnya kemudahan pengajaran dan pembelajaran dapat digunakan secara lebih optimum serta dalam keadaan yang baik dan selamat. Jika dibuat perbandingan dari segi prasarana sekolah di masa kini dengan dua puluh mahupun sepuluh tahun yang lalu. Guru besar atau pengetua bukan hanya perlu sekadar menjalinkan suasana kumunikasi yang baik di kalangan warga 21 . Di samping itu. Sebagai contoh. 7. Boleh dikatakan setiap sekolah telah mempunyai sebuah makmal komputer yang dilengkapi dengan berbagai kemudahan untuk pengajaran dan pembelajaran. kalau di lihat dalam jangkasamasa lima tahun dahulu. Walaupun mungkin setiap pentadbir atau pemimpin pendidikan tidak perlu untuk mempunyai kemahiran yang lengkap tetapi sekurang-kurangnya mereka mempunyai asas yang kukuh dalam sesuatu ilmu atau bidang itu.2.2. Dengan perubahan yang begitu ketara dari segi prasarana sekolah ini juga memerlukan pentadbir atau pemimpin sekolah yang benar-benar bersedia dari segi ilmu dan kepakaran untuk menghadapi berbagai cabaran yang bakal ditempuhi. tetapi kini suasana telah begitu jauh jauh berbeza. Salah satu aspek yang amat penting yang perlu dikuasai oleh pentadbir atau pemimpin pendidikan ialah komunikasi.6 Komunikasi Dengan Komuniti Setempat. 7. ianya amat berbeza. Jurang perbezaan yang begitu ketara ini adalah disebabkan banyaknya perubahan yang berlaku dalam sistem dan halatuju pendidikan di negara ini. tidak terdapat walaupun sebuah makmal komputer di sekolah-sekolah khasnya di sekolah rendah.

22 .0 PENUTUP Sebagai satu kesimpulan. bertukar pula kepada tujuan untuk perpaduan masyarakat majmuk di negara ini dan juga penghasilan tenaga rakyat. seterusnya ke arah mencapai matlamat pembentukan masyarakat yang bersatu padu. dan akhirnya menukar halatujunya ke arah pendidikan yang berasaskan kemajuan sains dan teknologi moden untuk memacu negara ke arah menjadikan Malaysia sebuah negara maju serta Pusat Kecemerlangan Pendidikan Serantau dan Antarabangsa menjelang tahun 2020 dan akhirnya menjadikan sistem pendidikan di Malaysia bertaraf dunia. Ini akan dapat melahirkan semangat kerjasama dan secara tidak langsung dapat membantu dari segi pembangunan sekolah baik dalam sumber kewangan mahupun tenaga terutama di ketika ianya diperlukan. selepas merdeka. Halatuju pendidikan ini berasaskan kepada beberapa buah laporan pendidikan bermula dengan Laporan Jawatakuasa Barnes 1951 sehinggalah kepada Laporan Kabinet 1979 seterusnya diadun mengikut acuan Falsafah Pendidikan Kebangsaan dan juga Wawasan 2020. Pentadbir atau pemimpin sekolah juga harus bijak menjalinkan hubungan dengan masyarakat seperti mewujudkan perkongsian pintar (smart partnership) di antara sekolah dengan masyarakat. Ini juga bersesuaian dengan konsep sekolah sebagai sebuah institusi masyarakat. 8. Daripada sistem pendidikan yang bertujuan untuk mengekalkan status quo penjajah British di tanah Melayu. dapatlah dirumuskan bahawa halaju pendidikan di Malaysia telah melalui beberapa latar belakang masa sejak zaman sebelum merdeka. berdisiplin dan terlatih.sekolahnya sahaja malah lebih luas dari itu. pentadbir dan pemimpin sekolah juga harus bersama mengorak langkah dengan menjalinkan hubungan dan kerjasama yang erat dengan semua pihak khasnya dengan masyarakat setempat. Ini sedikit sebanyak akan menjadi aset yang amat penting kepada guru besar atau pengetua sekolah dalam mentadbir dan mengurus sekolah. Sesuai dengan perkembangan dan perubahan dalam sistem pendidikan negara kita yang menuju ke arah pendidikan bertaraf dunia. diikuti dengan zaman selepas pembentukan Malaysia sehinggalah ke abad ke21. Ini termasuklah hubungan dengan komuniti atau masyarakat setempat.

ianya akan memberi kesan atau implikasi terhadap peranan dan tanggungjawab pentadbir atau pemimpin pendidikan itu sendiri. Oleh yang demikian. setiap individu dan organisasi dituntut untuk sama-sama menerima berbagai perubahan. pihak pentadbir atau pemimpin pendidikan khasnya guru besar atau pengetua sekolah haruslah bersedia dari segi fizikal dan mental untuk menerima kesan daripada perubahanperubahan ini agar dapat bergerak seiring dengan keperluan dan tuntutan semasa. perubahan juga berlaku mengikut tuntutan semasa. Dengan berlakunya perubahan-perubahan dalam halatuju pendidikan di negara kita. 23 . Ini termasuklah perubahan-perubahan dalam halatuju pendidikan itu sendiri.Tidak dapat dinafikan bahawa dengan peredaran masa dan zaman. secara langsung mahupun tidak langsung. Dalam konteks pendidikan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful