BIMBINGAN & KAUNSELING

Mentor Mentee
Panduan Pelaksanaan

MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE UNIT HAL EHWAL MURID, BAHAGIAN SEKOLAH KEMENTERIAN PELAJARAN MALAYSIA ©

KANDUNGAN
ISI KANDUNGAN Kata Alu-Aluan
-

MUKA SURAT 1 2 3 4 5 5 6 7 8 9-10 11 - 13 14 15 16-18 19 20 21

Menteri Pelajaran Malaysia Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia Pengarah Bahagian Sekolah

ISI KANDUNGAN

-

Pendahuluan Rasional Matlamat Objektif Definisi Kumpulan Sasaran Ciri-ciri Sasaran Pelaksanaan Program Prinsip Mentor Jawatankuasa Pelaksana Mentor-mentee Carta Prosedur Kerja Kerangka Modul Jawatankuasa Penggubal Penghargaan

2

Panduan Pelaksanaan

Saya amat berharap agar objektif penghasilan buku ini akan tercapai iaitu sebagai panduan serta mewujudkan konsistensi tindakan di kalangan guruguru Bimbingan dan Kaunseling di peringkat Kementerian Pelajaran.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE KATA ALU-ALUAN MENTERI PELAJARAN MALAYSIA Kata Aluan(Menteri Pelajaran Malaysia) Tahniah dan syabas kepada Bahagian Sekolah. Pejabat Pelajaran Daerah dan sekolah. membimbing. kita harus berpandukan bahan rujukan yang berkualiti demi menghindarkan dari sebarang kelemahan dan kesilapan terutamanya dalam mengambil sesuatu tindakan Akhir kata semoga penghasilan buku Panduan Pelaksanaan Mentor Mentee ini akan memberi manfaat kepada semua pihak dalam membantu usaha Kementerian Pelajaran Malaysia meningkatkan kualiti sistem pendidikan negara sehingga dihormati semua pihak dan bertaraf antarabangsa Selamat Maju Jaya 3 Panduan Pelaksanaan . Sesungguhnya untuk memastikan sesuatu program dapat dijalankan dengan lancar dan sistematik. Jabatan Pelajaran Negeri. berilmu. Kementerian Pelajaran Malaysia atas inisiatif menerbitkan Buku Panduan Pelaksanaan Mentor Mentee sekolah ini. mendidik serta melahirkan golongan murid yang sentiasa berdaya saing. berdisiplin dan berketerampilan. Saya juga meletakkan keyakinan yang tinggi semua pihak akan dapat menggunakan buku panduan ini bagi membantu dalam hal-hal pengurusan dan pentadbiran Bimbingan dan Kaunseling yang dikelolakan oleh Kementerian Pelajaran Malaysia ini MEN ER T MA Saya percaya kandungan dan pengisian yang terdapat dalam buku ini mampu membantu guru-guru kaunseling untuk menjaga.

Semua elemen ini boleh dijadikan indikator kepada tahap kejayaan pelaksanaan mentor mentee. Disiplin. gemilang dan terbilang. Dalam hal ini saya menaruh penuh keyakinan dan kepercayaan kepada kemampuan pihak pentadbir sekolah dan Guru kaunseling serta semua guru untuk memastikan pencapaian hasil program mentor mentee yang lebih baik dan bermakna. Pengurusan Masa. Komunikasi. Sahsiah Diri. Psikososial dan Ko Kurikulum. Oleh yang demikian perhatian perlu diberikan kepada semua aspek ini. Kepemimpinan. Pendekatan yang digunakan masa kini dalam pelaksanaan Mentor Mentee adalah melibatkan beberapa aspek utama seperti Akademik. Semoga usaha murni ini akan membawa kepada pengurusan dan pelaksanaan program mentor mentee sekolah-sekolah di malaysia ke tahap yang cemerlang. Kaunseling Membantu Kesejahteraan Murid Di Sekolah 4 Panduan Pelaksanaan . Dengan terbitnya buku panduan ini adalah diharapkan pengurusan dan pelaksanaan mentor mentee sekolah akan dapat dipertingkatkan ke tahap yang cemerlang selari dengan perubahan dasar dan tuntutan semasa. Saya mengambil kesempatan ini untuk merakamkan ucapan setinggitinggi penghargaan dan terima kasih kepada semua pihak yang terlibat dalam penyediaan buku panduan ini sehingga ianya berjaya diterbitkan.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE KATA ALU-ALUAN KETUA PENGARAH PELAJARAN MALAYSIA K ETUA PENGA RA H P ELA J A R A N M A LA Y SIA Assalammualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh dan Selamat Sejahtera Syukur alhamdulillah akhirnya Buku Panduan Pelaksanaan Mentor Mentee edisi terbaru ini dapat disiapkan .

sukan dan pembinaan insan adalah pakej yang perlu diberi perhatian dan keutamaan dalam pelaksanaan mentor mentee. Secara tidak langsung. Aspek-aspek seperti kurikulum.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE KATA ALU-ALUAN PENGARAH BAHAGIAN SEKOLAH PENGA RA H BA H A GIA N SEK OLA H Assalammualaikum Warahmatullah dan Salam Sejahtera Terima kasih saya ucapkan kepada semua jawatankuasa penggubal Buku Panduan Pelaksanaan Mentor Mentee sekolah yang telah memberi sedikit ruang kepada saya untuk menyampaikan kata-kata penghargaan dan terima kasih kepada mereka yang terlibat sehingga terbitnya buku panduan ini. Dengan adanya buku panduan ini dapatlah pihak pentadbir sekolah. guru Bimbingan dan Kaunseling serta guru-guru mengurus dan melaksanakan program mentor mentee di peringkat sekolah dengan jayanya. Gunakanlah buku panduan ini sebagai bahan rujukan dan dapat meningkatkan prestasi pencapaian murid dan kesejahteraan emosi murid. apabila pelaksanaannya berjalan dengan baik dan lancar maka pencapaian akademik dan kesejahteraan diri murid menjadi lebih baik. Semoga sumbangan ini dapat memberi manfaat kepada semua pihak dalam konteks warga sekolah. ko kurukulum. Tahniah dan syabas kepada semua yang memberi sumbangan sehingga dapat menerbitkan buku panduan ini. Memartabatkan Kaunseling dan Memperdanakan Guru dalam Pendidikan 5 Panduan Pelaksanaan .

6 Panduan Pelaksanaan . Unit Bimbingan dan Kaunseling. Kerjasama serta sokongan semua pihak dalam menjayakan program ini amatlah diharapkan. Sistem mentor terdiri daripada komponen Sistem Ibu/Bapa Angkat dan Sistem Bimbingan. Murid berkenaan merupakan anak angkatnya yang disebut ‘Mentee’. Bahagian Sekolah.PENDAHULUAN Program Mentor Mentee merupakan satu program yang perlu dilaksanakan bagi mewujudkan satu suasana harmoni di kalangan komuniti sekolah menengah/rendah khususnya antara guru dan murid.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 1. Kementerian Pelajaran Malaysia telah merangka satu format yang lebih sistematik dalam pengendalian kelompok bagi membantu mentor dan mentee untuk menjayakan program ini. Mentor bertindak sebagai seorang Ibu/Bapa Angkat yang sentiasa memberi nasihat dan tunjukajar serta bimbingan berguna kepada sebilangan murid. Sehubungan itu.

RASIONAL 3. MATLAMAT Murid yang semakin tercabar dalam arus pembangunan kini perlu diberi bimbingan agar mereka dapat memperkembangkan segala potensi serta menilai kelemahan diri sendiri. Membina keyakinan yang teguh kepada setiap murid supaya dapat belajar dengan sempurna dalam suasana kekeluargaan dan dapat menggalakkan perkembangan nilai-nilai murni dalam hidupnya.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 2. Di samping itu rakan sebaya akan memainkan peranan dengan bertukar pendapat dan maklumat diri masing-masing melalui bimbingan mentor. 7 Panduan Pelaksanaan . Menerusi program ini murid akan didampingi dengan lebih rapat oleh mentor mereka.

keluarga.3 Untuk membantu murid mengenali potensi diri dan memperkembangkan ke arah mencapai hasrat “Modal Insan”. 4.2 Mewujudkan budaya ‘ caring’ di kalangan murid dan guru dengan menerapkan sifat bertolak ansur serta saling percaya mempercayai antara satu sama lain.1 Membimbing murid agar menjadi insan yang bertanggungjawab kepada diri. dan masyarakat.4 Berusaha mempertingkatkan prestasi akademik. OBJEKTIF 8 Panduan Pelaksanaan .5 Murid dan guru bekerjasama untuk mempertingkatkan kecemerlangan sekolah dalam semua aspek. 4. 4. 4. disiplin dan kokurikulum.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 4. 4.

9 Panduan Pelaksanaan . DEFINISI ”Mentor” bermaksud seorang individu yang dilantik untuk membimbing meningkatkan perkembangan potensi diri murid.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 5. Biasanya mentor adalah seorang yang lebih berjaya atau berpengalaman dan boleh dijadikan sebagai ”role model”. ”Mentoring” bermaksud proses memberi bimbingan. sokongan secara profesional (terlatih dan beretika. ”Mentee” bermaksud individu yang dibantu oleh mentor dalam proses ”mentoring” dan biasanya merupakan seorang yang memerlukan bantuan untuk pembangunan kendiri dan penyesuaian diri dalam kehidupan seorang murid. berkemahiran dan sistematik) dalam menghadapi krisis kehidupan sebagai seorang murid.

MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 6. CIRI-CIRI SASARAN iii) atlit mewakili sekolah/ daerah/ negeri iv) murid berpotensi tinggi v) Pemimpin Rakan Sebaya Persatuan/ Kelab/ Unit vi) Pemimpin Beruniform vii) Pemimpin Asrama/ Imam/ Bilal 10 Panduan Pelaksanaan . KUMPULAN SASARAN MENTOR MENTEE Kumpulan sasaran adalah terdiri daripada semua murid sekolah rendah dan menengah yang terpilih. PENDAHULUANN 7.1: Kumpulan Cemerlang/ Elit i) ii) murid Skor semua ‘A’ pemimpin pelajar/ pengawas 7.

Baucer Tuisyen.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 7. merokok. vii) Masalah peribadi dan keluarga. Yayasan AlBukhary. Dermasiswa dan lain-lain) xii) Murid yang kurang/tiada penglibatan dalam Sukan/ Persatuan/ Kelab/ Unit Beruniform komunikasi yang tidak/kurang 11 Panduan Pelaksanaan . dadah dan gejala sosial) xi) Murid yang menerima Bantuan Khas (Biasiswa. CIRI-CIRI SASARAN vi) Disiplin kendiri yang rendah. Murid yang berisiko tinggi (contoh: kerap ponteng kelas dan sekolah. RMT. viii) Tahap pencapaian akademik yang rendah ix) x) Masalah berkesan.2: Kumpulan Lemah/ Galus/ Tidak Mencapai Standard i) ii) iii) Tiada/kurang motivasi diri Tiada/kurang keyakinan diri Tidak menguasai kemahiran belajar v) Tidak menguasai teknik menjawab soalan peperiksaan iv) Masalah pengurusan diri dan masa PENDAHULUANN 7. PSS.

Sila rujuk jadual . memahami sikap/ tujuan/ cita-cita murid b.2 Kaedah Pelaksanaan i. Setiap Mentor menguruskan satu kumpulan mentee seramai 8 hingga 10 orang murid. c.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 8. Mengkaji aspek-aspek kelemahan diri serta punca-punca permasalahan yang wujud dalam diri murid.1 Jangkamasa Program 8. PELAKSANAAN PROGRAM Program ini boleh dilaksanakan sepanjang tahun dan pertemuan antara mentor dan mentee dijalankan 2 minggu sekali. mendapatkan maklumat serta mengkaji latarbelakang murid. 8. ii. 12 Panduan Pelaksanaan . Setiap sesi pertemuan diperuntukkan tempoh masa antara 45 minit hingga 60 minit sahaja. mentor akan cuba : a. Melalui perbincangan.

Melibatkan diri dengan aktif dalam perbincangan. 13 i. Mentor dan mentee perlu mematuhi etika: Kerahsiaan maklumat yang dibincangkan dalam kumpulan. vi. iv. viii. Tidak ada sentuhan fizikal antara ahli dalam kumpulan. Setiap ahli perlu menghormati nilai-nilai budaya dan pegangan agama masingmasing. vii. Tidak menyentuh. nyawa dan perundangan hendaklah dimaklumkan segera kepada penyelaras sebelum dilaporkan kepada pengetua . PELAKSANAAN PROGRAM 8. harus menggalakkan mentee bercakap. ii. mengkritik dan menghina ahli dalam kumpulan.3 Mentor dengan kebijaksanaan masingmasing.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 8. Jika terdapat kes-kes yang melibatkan jenayah. iii. Setiap ahli perlu mematuhi peraturan yang telah ditetapkan oleh kumpulan. berinteraksi dalam kumpulan dan menyampaikan permasalahan mereka. v. Panduan Pelaksanaan . Menetapi masa dan tarikh setiap pertemuan.

iv. 8. Buku panduan sistem Mentor-Mentee Laporan setiap sesi pertemuan Biodata mentee Rekod kedatangan mentee Rekod pencapaian akademik mentee Rekod-rekod lain yang difikirkan perlu Fail sistem mentor mestilah dikembalikan kepada penyelaras pada akhir tahun. 8. vii.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 8. 14 Panduan Pelaksanaan . ii. Biasiswa dan sebagainya).4 8.6 Mentor hendaklah membuat laporan bertulis setiap kali sesi pertemuan kepada penyelaras program agar tindakan susulan dapat diambil.7 Setiap mentor perlu menyimpan : i.5 Mentor perlu membantu menteenya sebelum merujuk kepada guru-guru lain (Kaunseling. Disiplin. PELAKSANAAN PROGRAM Keikhlasan dan komitmen mentor dan mentee adalah perlu untuk membantu sesama ahli. v. 8. iii. vi.

9. berkhutbah dan menyampaikan nasihat kecuali untuk menggulung sesi. Menjadi “role model” yang patut diteladani. 15 Panduan Pelaksanaan . Sentiasa menepati masa Rasional dan tidak emosional Mesti bertolak-ansur dan bijaksana dalam menunjukkan ketegasan. xiv. vi. xi. viii. xv. PRINSIP MENTOR i.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 9. Berupaya memainkan peranan secara aktif dan berkesan dalam kelompok bagi menjayakan latihan dalam kumpulan. iv. iii. Mengelakkan diri daripada berceramah. ii. xii. Yakin kepada diri sendiri Mempunyai pengetahuan yang luas Menerima mentee tanpa syarat Berfikiran terbuka Mudah mesra Tidak menghukum atau melabel terhadap mentee Mampu menggunakan berbagai-bagai pendekatan yang bersesuaian dengan mentee Mampu mengelakkan sentimen yang boleh menjejaskan hubungan dalam kelompok. Menganggap dirinya sebagai sebahagian dari ahli kumpulan. Prinsip seorang Mentor / Fasilitator dalam mengendalikan Latihan dalam kumpulan/ kelompok ( LDK ). v. vii.

MENTEE SEKOLAH MENENGAH DAN RENDAH PENDAHULUANN 10. JAWATANKUASA Pengerusi Pengetua/Guru Besar Naib Pengerusi PK HEM PK Pentadbiran PK Ko Kurikulum Penyelia Petang Penyelaras/Setiausaha GBKSM/GBSM AJK Guru Kanan Bahasa Guru Kanan Sains dan Matematik Guru Kanan Votek Guru Kanan Kemanusiaan Setiausaha Peperiksaan Guru Projek Kecemerlangan Semua Ketua Panitia Matapelajaran Penyelaras Disiplin Ketua Warden 16 Panduan Pelaksanaan .MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE AHLI JAWATANKUASA PELAKSANA SISTEM MENTOR.

CARTA PROSEDUR KERJA MENGELOLA DA 17 Panduan Pelaksanaan .MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 11.

CARTA PROSEDUR KERJA MENGELOLA DAN ME 18 Panduan Pelaksanaan ya .MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 11.

MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE CARTA ALIRAN M ENGELO DAN M LA ELAKSANA KAN AK TIV ITI KELO PO GALUS (LEM M K AH M ENTO M R EN TEE ) 11. CARTA PROSEDUR KERJA Penilai an Awal tidak Lapor kepada Pengetua ya Tindakan Susulan Kenalpasti matlamat Kenalpasti guru Latihan Guru Perlaksanaan progra m Program / Aktivit i ber kelompok Penilaian akhir Laporan kepada Pengetua 19 Panduan Pelaksanaan .

MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE KERANGK 12. KERANGKA MODUL KO-KURIKULUM 20 Panduan Pelaksanaan .

Shah Alam. Raja Shahdan En. Kuala Lipis. Seb. Dungun. Perai Selatan. Wan Musa 21 Jabatan Pelajaran P. Salleh 12 Asri b.P SMK Seksyen 18. Che Kamaruzzaman b. Kuala Lumpur SMK Taman Maluri. Lep 9. Shah Ahli-ahli Jawatankuasa 1.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE JAWATANKUASA PENGGUBAL BUKU PANDUAN PELAKSANAAN MENTOR MENTEE Penasihat En. Mohd. Salleh b. Trg SM Sains Labuan. Lucas b. Ishak b.Pinang 6. Mohd. Intan Zaharah. Chek 10 Hasnan b. Hasruldani b. Trg 4. Che Hasan SMK Kerambit. Mohd. Sheikh A. Pahang Panduan Pelaksanaan . Shahidin b. Zais b. Kuala Lumpur SMK Ceneh Baru.Muar. Yahya 11 Mohd. Anuar b. Seb. Husain 7. Suraimi b. Wahaid 14 Wan Mohd. Mlk SMK Seri Pantai. Normadiah bt. S’ngr SMK Dato’ Sri Amar DiRaja. Sheikh Zulkifli b. Mohamad 13 Mohd Zaidi b. Jhr SMK Seri Pengkalan. Husein Pengarah Bahagian Sekolah Pengerusi Puan Nor Azizah bt Ibrahim Timbalan Pengarah Bahagian Sekolah PENGGUBAL Naib Pengerusi En. Husin b. Hamli(ketua) 2. Ahmad Kamal b.Pinang Jabatan Pelajaran Sarawak Jabatan Pelajaran WP Labuan PPD. Taisim 3. Ariffin 8. Yussof 5. Kemaman. P. WP Labuan SMK Tg. Zahbah b. Hj. Kadir PPD.P. Perai Utara/Tengah. Mohd Akil KPP Bahagian Sekolah Setiausaha YM Raja Mazlan b. Alor Gajah. Hj.

MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE PENGHARGAAN Sek 22 Panduan Pelaksanaan .

MENTOR MENTEE 23 Panduan Pelaksanaan .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful