BIMBINGAN & KAUNSELING

Mentor Mentee
Panduan Pelaksanaan

MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE UNIT HAL EHWAL MURID, BAHAGIAN SEKOLAH KEMENTERIAN PELAJARAN MALAYSIA ©

KANDUNGAN
ISI KANDUNGAN Kata Alu-Aluan
-

MUKA SURAT 1 2 3 4 5 5 6 7 8 9-10 11 - 13 14 15 16-18 19 20 21

Menteri Pelajaran Malaysia Ketua Pengarah Pelajaran Malaysia Pengarah Bahagian Sekolah

ISI KANDUNGAN

-

Pendahuluan Rasional Matlamat Objektif Definisi Kumpulan Sasaran Ciri-ciri Sasaran Pelaksanaan Program Prinsip Mentor Jawatankuasa Pelaksana Mentor-mentee Carta Prosedur Kerja Kerangka Modul Jawatankuasa Penggubal Penghargaan

2

Panduan Pelaksanaan

berdisiplin dan berketerampilan.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE KATA ALU-ALUAN MENTERI PELAJARAN MALAYSIA Kata Aluan(Menteri Pelajaran Malaysia) Tahniah dan syabas kepada Bahagian Sekolah. berilmu. Saya juga meletakkan keyakinan yang tinggi semua pihak akan dapat menggunakan buku panduan ini bagi membantu dalam hal-hal pengurusan dan pentadbiran Bimbingan dan Kaunseling yang dikelolakan oleh Kementerian Pelajaran Malaysia ini MEN ER T MA Saya percaya kandungan dan pengisian yang terdapat dalam buku ini mampu membantu guru-guru kaunseling untuk menjaga. membimbing. Sesungguhnya untuk memastikan sesuatu program dapat dijalankan dengan lancar dan sistematik. Saya amat berharap agar objektif penghasilan buku ini akan tercapai iaitu sebagai panduan serta mewujudkan konsistensi tindakan di kalangan guruguru Bimbingan dan Kaunseling di peringkat Kementerian Pelajaran. mendidik serta melahirkan golongan murid yang sentiasa berdaya saing. kita harus berpandukan bahan rujukan yang berkualiti demi menghindarkan dari sebarang kelemahan dan kesilapan terutamanya dalam mengambil sesuatu tindakan Akhir kata semoga penghasilan buku Panduan Pelaksanaan Mentor Mentee ini akan memberi manfaat kepada semua pihak dalam membantu usaha Kementerian Pelajaran Malaysia meningkatkan kualiti sistem pendidikan negara sehingga dihormati semua pihak dan bertaraf antarabangsa Selamat Maju Jaya 3 Panduan Pelaksanaan . Jabatan Pelajaran Negeri. Kementerian Pelajaran Malaysia atas inisiatif menerbitkan Buku Panduan Pelaksanaan Mentor Mentee sekolah ini. Pejabat Pelajaran Daerah dan sekolah.

gemilang dan terbilang. Komunikasi. Saya mengambil kesempatan ini untuk merakamkan ucapan setinggitinggi penghargaan dan terima kasih kepada semua pihak yang terlibat dalam penyediaan buku panduan ini sehingga ianya berjaya diterbitkan. Disiplin. Kepemimpinan. Pengurusan Masa. Dengan terbitnya buku panduan ini adalah diharapkan pengurusan dan pelaksanaan mentor mentee sekolah akan dapat dipertingkatkan ke tahap yang cemerlang selari dengan perubahan dasar dan tuntutan semasa. Kaunseling Membantu Kesejahteraan Murid Di Sekolah 4 Panduan Pelaksanaan .MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE KATA ALU-ALUAN KETUA PENGARAH PELAJARAN MALAYSIA K ETUA PENGA RA H P ELA J A R A N M A LA Y SIA Assalammualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh dan Selamat Sejahtera Syukur alhamdulillah akhirnya Buku Panduan Pelaksanaan Mentor Mentee edisi terbaru ini dapat disiapkan . Oleh yang demikian perhatian perlu diberikan kepada semua aspek ini. Dalam hal ini saya menaruh penuh keyakinan dan kepercayaan kepada kemampuan pihak pentadbir sekolah dan Guru kaunseling serta semua guru untuk memastikan pencapaian hasil program mentor mentee yang lebih baik dan bermakna. Semoga usaha murni ini akan membawa kepada pengurusan dan pelaksanaan program mentor mentee sekolah-sekolah di malaysia ke tahap yang cemerlang. Semua elemen ini boleh dijadikan indikator kepada tahap kejayaan pelaksanaan mentor mentee. Psikososial dan Ko Kurikulum. Sahsiah Diri. Pendekatan yang digunakan masa kini dalam pelaksanaan Mentor Mentee adalah melibatkan beberapa aspek utama seperti Akademik.

sukan dan pembinaan insan adalah pakej yang perlu diberi perhatian dan keutamaan dalam pelaksanaan mentor mentee. Semoga sumbangan ini dapat memberi manfaat kepada semua pihak dalam konteks warga sekolah.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE KATA ALU-ALUAN PENGARAH BAHAGIAN SEKOLAH PENGA RA H BA H A GIA N SEK OLA H Assalammualaikum Warahmatullah dan Salam Sejahtera Terima kasih saya ucapkan kepada semua jawatankuasa penggubal Buku Panduan Pelaksanaan Mentor Mentee sekolah yang telah memberi sedikit ruang kepada saya untuk menyampaikan kata-kata penghargaan dan terima kasih kepada mereka yang terlibat sehingga terbitnya buku panduan ini. Memartabatkan Kaunseling dan Memperdanakan Guru dalam Pendidikan 5 Panduan Pelaksanaan . Dengan adanya buku panduan ini dapatlah pihak pentadbir sekolah. Secara tidak langsung. Gunakanlah buku panduan ini sebagai bahan rujukan dan dapat meningkatkan prestasi pencapaian murid dan kesejahteraan emosi murid. Tahniah dan syabas kepada semua yang memberi sumbangan sehingga dapat menerbitkan buku panduan ini. ko kurukulum. apabila pelaksanaannya berjalan dengan baik dan lancar maka pencapaian akademik dan kesejahteraan diri murid menjadi lebih baik. guru Bimbingan dan Kaunseling serta guru-guru mengurus dan melaksanakan program mentor mentee di peringkat sekolah dengan jayanya. Aspek-aspek seperti kurikulum.

Mentor bertindak sebagai seorang Ibu/Bapa Angkat yang sentiasa memberi nasihat dan tunjukajar serta bimbingan berguna kepada sebilangan murid. Bahagian Sekolah. Sistem mentor terdiri daripada komponen Sistem Ibu/Bapa Angkat dan Sistem Bimbingan. Kerjasama serta sokongan semua pihak dalam menjayakan program ini amatlah diharapkan. Murid berkenaan merupakan anak angkatnya yang disebut ‘Mentee’. Sehubungan itu. Unit Bimbingan dan Kaunseling. 6 Panduan Pelaksanaan . Kementerian Pelajaran Malaysia telah merangka satu format yang lebih sistematik dalam pengendalian kelompok bagi membantu mentor dan mentee untuk menjayakan program ini.PENDAHULUAN Program Mentor Mentee merupakan satu program yang perlu dilaksanakan bagi mewujudkan satu suasana harmoni di kalangan komuniti sekolah menengah/rendah khususnya antara guru dan murid.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 1.

7 Panduan Pelaksanaan .MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 2. MATLAMAT Murid yang semakin tercabar dalam arus pembangunan kini perlu diberi bimbingan agar mereka dapat memperkembangkan segala potensi serta menilai kelemahan diri sendiri. RASIONAL 3. Membina keyakinan yang teguh kepada setiap murid supaya dapat belajar dengan sempurna dalam suasana kekeluargaan dan dapat menggalakkan perkembangan nilai-nilai murni dalam hidupnya. Menerusi program ini murid akan didampingi dengan lebih rapat oleh mentor mereka. Di samping itu rakan sebaya akan memainkan peranan dengan bertukar pendapat dan maklumat diri masing-masing melalui bimbingan mentor.

4 Berusaha mempertingkatkan prestasi akademik. OBJEKTIF 8 Panduan Pelaksanaan .5 Murid dan guru bekerjasama untuk mempertingkatkan kecemerlangan sekolah dalam semua aspek. dan masyarakat.1 Membimbing murid agar menjadi insan yang bertanggungjawab kepada diri.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 4. keluarga.3 Untuk membantu murid mengenali potensi diri dan memperkembangkan ke arah mencapai hasrat “Modal Insan”. 4. 4. 4. 4. 4.2 Mewujudkan budaya ‘ caring’ di kalangan murid dan guru dengan menerapkan sifat bertolak ansur serta saling percaya mempercayai antara satu sama lain. disiplin dan kokurikulum.

”Mentoring” bermaksud proses memberi bimbingan.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 5. Biasanya mentor adalah seorang yang lebih berjaya atau berpengalaman dan boleh dijadikan sebagai ”role model”. DEFINISI ”Mentor” bermaksud seorang individu yang dilantik untuk membimbing meningkatkan perkembangan potensi diri murid. ”Mentee” bermaksud individu yang dibantu oleh mentor dalam proses ”mentoring” dan biasanya merupakan seorang yang memerlukan bantuan untuk pembangunan kendiri dan penyesuaian diri dalam kehidupan seorang murid. sokongan secara profesional (terlatih dan beretika. 9 Panduan Pelaksanaan . berkemahiran dan sistematik) dalam menghadapi krisis kehidupan sebagai seorang murid.

KUMPULAN SASARAN MENTOR MENTEE Kumpulan sasaran adalah terdiri daripada semua murid sekolah rendah dan menengah yang terpilih.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 6. CIRI-CIRI SASARAN iii) atlit mewakili sekolah/ daerah/ negeri iv) murid berpotensi tinggi v) Pemimpin Rakan Sebaya Persatuan/ Kelab/ Unit vi) Pemimpin Beruniform vii) Pemimpin Asrama/ Imam/ Bilal 10 Panduan Pelaksanaan .1: Kumpulan Cemerlang/ Elit i) ii) murid Skor semua ‘A’ pemimpin pelajar/ pengawas 7. PENDAHULUANN 7.

viii) Tahap pencapaian akademik yang rendah ix) x) Masalah berkesan. vii) Masalah peribadi dan keluarga. CIRI-CIRI SASARAN vi) Disiplin kendiri yang rendah.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 7. RMT. PSS. merokok. Murid yang berisiko tinggi (contoh: kerap ponteng kelas dan sekolah. Yayasan AlBukhary. dadah dan gejala sosial) xi) Murid yang menerima Bantuan Khas (Biasiswa.2: Kumpulan Lemah/ Galus/ Tidak Mencapai Standard i) ii) iii) Tiada/kurang motivasi diri Tiada/kurang keyakinan diri Tidak menguasai kemahiran belajar v) Tidak menguasai teknik menjawab soalan peperiksaan iv) Masalah pengurusan diri dan masa PENDAHULUANN 7. Dermasiswa dan lain-lain) xii) Murid yang kurang/tiada penglibatan dalam Sukan/ Persatuan/ Kelab/ Unit Beruniform komunikasi yang tidak/kurang 11 Panduan Pelaksanaan . Baucer Tuisyen.

Setiap sesi pertemuan diperuntukkan tempoh masa antara 45 minit hingga 60 minit sahaja. mentor akan cuba : a. mendapatkan maklumat serta mengkaji latarbelakang murid. Mengkaji aspek-aspek kelemahan diri serta punca-punca permasalahan yang wujud dalam diri murid. Melalui perbincangan. Setiap Mentor menguruskan satu kumpulan mentee seramai 8 hingga 10 orang murid.1 Jangkamasa Program 8. memahami sikap/ tujuan/ cita-cita murid b.2 Kaedah Pelaksanaan i. c. 12 Panduan Pelaksanaan .MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 8. PELAKSANAAN PROGRAM Program ini boleh dilaksanakan sepanjang tahun dan pertemuan antara mentor dan mentee dijalankan 2 minggu sekali. 8. Sila rujuk jadual . ii.

iii. Menetapi masa dan tarikh setiap pertemuan. Setiap ahli perlu menghormati nilai-nilai budaya dan pegangan agama masingmasing. 13 i.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 8. ii. v. iv. Jika terdapat kes-kes yang melibatkan jenayah. Tidak ada sentuhan fizikal antara ahli dalam kumpulan. Setiap ahli perlu mematuhi peraturan yang telah ditetapkan oleh kumpulan. vi. Panduan Pelaksanaan . viii. mengkritik dan menghina ahli dalam kumpulan. harus menggalakkan mentee bercakap. nyawa dan perundangan hendaklah dimaklumkan segera kepada penyelaras sebelum dilaporkan kepada pengetua .3 Mentor dengan kebijaksanaan masingmasing. Melibatkan diri dengan aktif dalam perbincangan. Mentor dan mentee perlu mematuhi etika: Kerahsiaan maklumat yang dibincangkan dalam kumpulan. vii. PELAKSANAAN PROGRAM 8. berinteraksi dalam kumpulan dan menyampaikan permasalahan mereka. Tidak menyentuh.

7 Setiap mentor perlu menyimpan : i. ii. 8.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 8. PELAKSANAAN PROGRAM Keikhlasan dan komitmen mentor dan mentee adalah perlu untuk membantu sesama ahli.6 Mentor hendaklah membuat laporan bertulis setiap kali sesi pertemuan kepada penyelaras program agar tindakan susulan dapat diambil. vi.5 Mentor perlu membantu menteenya sebelum merujuk kepada guru-guru lain (Kaunseling. 14 Panduan Pelaksanaan .4 8. 8. iii. Buku panduan sistem Mentor-Mentee Laporan setiap sesi pertemuan Biodata mentee Rekod kedatangan mentee Rekod pencapaian akademik mentee Rekod-rekod lain yang difikirkan perlu Fail sistem mentor mestilah dikembalikan kepada penyelaras pada akhir tahun. Biasiswa dan sebagainya). Disiplin. iv. v. 8. vii.

Mengelakkan diri daripada berceramah. viii. ii. xiv. PRINSIP MENTOR i. xi. v. Menjadi “role model” yang patut diteladani. xii.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 9. Yakin kepada diri sendiri Mempunyai pengetahuan yang luas Menerima mentee tanpa syarat Berfikiran terbuka Mudah mesra Tidak menghukum atau melabel terhadap mentee Mampu menggunakan berbagai-bagai pendekatan yang bersesuaian dengan mentee Mampu mengelakkan sentimen yang boleh menjejaskan hubungan dalam kelompok. vi. xv. berkhutbah dan menyampaikan nasihat kecuali untuk menggulung sesi. Sentiasa menepati masa Rasional dan tidak emosional Mesti bertolak-ansur dan bijaksana dalam menunjukkan ketegasan. Prinsip seorang Mentor / Fasilitator dalam mengendalikan Latihan dalam kumpulan/ kelompok ( LDK ). Menganggap dirinya sebagai sebahagian dari ahli kumpulan. 15 Panduan Pelaksanaan . 9. iv. iii. vii. Berupaya memainkan peranan secara aktif dan berkesan dalam kelompok bagi menjayakan latihan dalam kumpulan.

JAWATANKUASA Pengerusi Pengetua/Guru Besar Naib Pengerusi PK HEM PK Pentadbiran PK Ko Kurikulum Penyelia Petang Penyelaras/Setiausaha GBKSM/GBSM AJK Guru Kanan Bahasa Guru Kanan Sains dan Matematik Guru Kanan Votek Guru Kanan Kemanusiaan Setiausaha Peperiksaan Guru Projek Kecemerlangan Semua Ketua Panitia Matapelajaran Penyelaras Disiplin Ketua Warden 16 Panduan Pelaksanaan .MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE AHLI JAWATANKUASA PELAKSANA SISTEM MENTOR.MENTEE SEKOLAH MENENGAH DAN RENDAH PENDAHULUANN 10.

MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 11. CARTA PROSEDUR KERJA MENGELOLA DA 17 Panduan Pelaksanaan .

MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE 11. CARTA PROSEDUR KERJA MENGELOLA DAN ME 18 Panduan Pelaksanaan ya .

MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE CARTA ALIRAN M ENGELO DAN M LA ELAKSANA KAN AK TIV ITI KELO PO GALUS (LEM M K AH M ENTO M R EN TEE ) 11. CARTA PROSEDUR KERJA Penilai an Awal tidak Lapor kepada Pengetua ya Tindakan Susulan Kenalpasti matlamat Kenalpasti guru Latihan Guru Perlaksanaan progra m Program / Aktivit i ber kelompok Penilaian akhir Laporan kepada Pengetua 19 Panduan Pelaksanaan .

KERANGKA MODUL KO-KURIKULUM 20 Panduan Pelaksanaan .MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE KERANGK 12.

Hamli(ketua) 2. Suraimi b. Mohd. Sheikh A. Yussof 5. Raja Shahdan En. Kemaman. Dungun. S’ngr SMK Dato’ Sri Amar DiRaja.P. Trg SM Sains Labuan. Wahaid 14 Wan Mohd. Anuar b. Che Hasan SMK Kerambit. Zais b.MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE JAWATANKUASA PENGGUBAL BUKU PANDUAN PELAKSANAAN MENTOR MENTEE Penasihat En. Husein Pengarah Bahagian Sekolah Pengerusi Puan Nor Azizah bt Ibrahim Timbalan Pengarah Bahagian Sekolah PENGGUBAL Naib Pengerusi En. Hasruldani b. Shah Ahli-ahli Jawatankuasa 1.Pinang 6. Ahmad Kamal b. WP Labuan SMK Tg. Jhr SMK Seri Pengkalan. Zahbah b. Kuala Lumpur SMK Ceneh Baru. Pahang Panduan Pelaksanaan . Mohd. Normadiah bt. Lep 9. Seb. Che Kamaruzzaman b. Intan Zaharah. Chek 10 Hasnan b. Lucas b. Husin b. Husain 7. Ishak b. Mlk SMK Seri Pantai. Mohd Akil KPP Bahagian Sekolah Setiausaha YM Raja Mazlan b. Sheikh Zulkifli b. Mohamad 13 Mohd Zaidi b. Alor Gajah. Kuala Lumpur SMK Taman Maluri. Kadir PPD. Trg 4. Ariffin 8. Salleh b. Perai Utara/Tengah. Shahidin b. Kuala Lipis. Perai Selatan. P. Wan Musa 21 Jabatan Pelajaran P. Salleh 12 Asri b. Mohd.P SMK Seksyen 18. Hj. Shah Alam. Seb. Yahya 11 Mohd. Hj.Muar.Pinang Jabatan Pelajaran Sarawak Jabatan Pelajaran WP Labuan PPD. Taisim 3.

MENTOR MENTEE MENTOR MENTEE PENGHARGAAN Sek 22 Panduan Pelaksanaan .

MENTOR MENTEE 23 Panduan Pelaksanaan .