Penglibatan Ibu Bapa Dan Komuniti Dalam Pendidikan Awal Kanak-Kanak (Ammul Sahara Bt Abu Ngut, Farhana

Bt Anuar, Maznah Bt Mahasan, Noorafizah Bt Sajimin, Noorman Bin Sahidin, Nor Hapizah Bt Othman, Nur Fadzlin Bt Awang Noh, Rosniza Bt Mohd Roszami, Yuhaila Bt Yusoff, Zainuddin Bin Mohd Razali) UPSI 12 April 2011

1.0

PENGENALAN Menurut Azizah (2002), pendidikan awal kanak-kanak ditakrifkan sebagai

pendidikan kanak-kanak yang bermula daripada saat kelahirannya hingga kepada umur lapan tahun. Pendidikan ini termasuk program-program untuk bayi (infants), untuk kanak-kanak yang baru berlatih (toddlers), untuk sekolah asuhan kanak-kanak(nursery school), untuk asuhan kanak-kanak (child care), dan program-program prasekolah yang termasuk kindergarden dan peringkat sekolah rendah. Pada masa ini pusat pendidikan awak kanak-kanak menjadi institusi yang penting dalam masyarakat. Hal ini disebabkan perubahan dari segi cara hidup dan perubahan struktur keluarga akibat perubahan ekonomi dan corak hidup kini. Pada zaman dahulu ekonomi sesebuah keluarga bergantung kepada lelaki sebagai orang yang bertanggungjawab sepenuhnya untuk memikul bebanan keluarga. Pada zaman ini taraf keluarga semakin tinggi, khususnya di bandar telah mendesak kaum wanita untuk keluar bekerja. Dengan ini mereka terpaksa mencari tempat untuk meninggalkan anakanak dalam jagaan orang lain sementara mereka keluar bekerja. Selain itu keadaan keluarga pada masa ini juga telah berubah dengan bertambahnya keluarga tunggal akibat daripada perceraian. Keadaan ini memerlukan pusat jagaan anak-anak untuk membantu ibu bapa dalam mengasuh dan mengembangkan potensi anak-anak supaya mencapai kecemerlangan yang maksimum.

1

Di peringkat awal kanak-kanak, ianya tidak hanya tertumpu kepada sesuatu pengalaman pembelajaran di sekolah tetapi ia merangkumi segala pengalaman dalam kehidupan hariannya sama ada di pusat asuhan, di rumah atau di luar rumah seperti komuniti yang juga memainkan peranan yang penting. Komuniti atau masyarakat boleh mempengaruhi kanak-kanak serta ibu bapa kerana wujudnya jaringan hubungan. Mereka juga memerlukan peluang untuk melibatkan diri dalam berbagai jenis pengalaman. Pendedahan dan penglibatan ini penting untuk mereka berkembang dengan sempurna (Rozumah & Salma, 1985). Dalam tamadun Barat, pendidikan awal bermaksud pendidikan peringkat prasekolah. Pada mulanya peringkat ini hanya meliputi kanak-kanak dari umur tiga hingga enam tahun, yang lebih dikenali dengan peringkat kindergarden. Selepas beberapa kajian, konsep pendidikan awal ini dipinda supaya meliputi kanak-kanak di peringkat selepas lahir hingga ke peringkat enam tahun. Peringkat selepas lahir hingga ke peringkat tiga tahun dikenali juga sebagai peringkat ‘nursery’. Dari perspektif Islam, pendidikan awal bermula dari masa anak masih berada dalam kandungan ibu sehingga kanak-kanak berumur enam tahun. Secara umum, pendidikan awal Islam boleh dibahagikan kepada dua peringkat, iaitu peringkat sebelum lahir dan peringkat sesudah lahir. Pendidikan awak kanak-kanak penting dan perlu diberikan perhatian kerana 90% daripada perkembangan otak secara optimum berlaku sebelum kanak-kanak mencapai umur lima tahun. Pandangan ini sesuai dengan pendapat Piaget bahawa perkembangan kognitif pesat semasa peringkat deria motor, iaitu semenjak kanakkanak lahir hingga berumur dua tahun. Pada peringkat ini kanak-kanak banyak menggunakan deria motor seperti menghisap, menangis dan mengenggam. Pada peringkat ini juga kanak-kanak mengembangkan pengetahuan asasnya yang berkaitan dengan empat ciri, iaitu pengetahuan tentang objek, sebab-sebab sesuatu, ruang dan masa. Pengetahuan ini menjadi asas untuk perkembangan selanjutnya yang lebih sofistikated.
2

Peringkat kedua dalam perkembangan kognitif mengikut Piaget ialah peringkat pra operasi (dua hingga enam tahun). Pada peringkat ini, kanak-kanak menggunakan simbol atau nama bagi objek-objek di persekitarannya. Setelah menguasai bahasa ia mula belajar mengaitkan nama dengan objek-objek. Pemikirannya pada masa ini lebih konkrit, egosentrik dan belum memahami konsep pengekalan. Pemusatan pemerhatiannya pada masa ini hanya pada satu aspek dan mengetepikan aspek yang lain. Pada akhir peringkat ini kanak-kanak kurang egosentrik dan mengembangkan skemanya ke arah yang lebih umum, lebih abstrak dan lebih berkebolehan dalam menyelesaikan masalah.

1.1

Penglibatan Ibu Bapa Dalam Pendidikan Awal Kanak-Kanak Penglibatan dapat ditakrifkan sebagai usaha bersama-sama atau saling bantu-

membantu antara dua pihak ataupun beberapa pihak. Penglibatan ibu bapa dalam pendidikan kanak-kanak dapat meneguhkan pertumbuhan dan perkembangan kanakkanak dan membantu mengekalkan kejayaannya (Rohani Abdullah, 2007). Sebagai ibu bapa, anda lebih mengenali anak anda, dan anda mempunyai kuasa untuk terlibat secara aktif didalam pengalaman prasekolah anak anda. Sekiranya dari pemerhatian anda memberikan gambaran bahawa di situlah anak-anak anda akan dapat berkembang dengan sepenuhnya, maka anda telah pun menemui prasekolah yang betul. Kanak-kanak juga mempunyai sifat-sifat yang diperolehi melalui tindak balas dengan alam sekeliling tempat mereka dilahirkan (Rosmah & Salma, 1985). Menurut Siti Fatimah Abdul Rahman (2006), terdapat kajian membuktikan bahawa ada kaitan antara penglibatan ibu bapa dengan pencapaian kanak-kanak. Dalam kata lain, kajian ini merumuskan bahawa sekiranya kita mahu anak-anak berjaya dalam bidang pendidikan, kita perlu terlibat secara langsung dalam arus pembelajaran mereka. Penglibatan ibu bapa dalam pendidikan anak-anak secara tidak langsung
3

Diantara sebab yang dinyatakan adalah kekurangan masa dan ibu bapa mempunyai tanggungjawab di rumah.memberikan kesan yang positif terhadap perkembangan anak-anak antaranya sikap bersungguh-sungguh dalam aktiviti pembelajaran di samping menunjukkan tingkah laku yang lebih baik dan seimbang. Penglibatan ibu bapa boleh meningkatkan kualiti tadika.1 Kepentingan Penglibatan Ibu Bapa 4 . tadika agensi kerajaan mempunyai identiti sebagai tadika berasaskan komuniti. 1. iaitu daripada atas ke bawah. (1999) mendapati bahawa dalam penglibatan ibu bapa terdapat ruang lingkup yang agak terbatas. sementara majoriti tidak terikat dalam aktiviti tadika. Hanya 10% daripada ibu bapa yang aktif di tadika. Di Malaysia Event et al. Di luar bandar dan di pinggir bandar. serta kurangnya latihan ibu bapa mengenai peranan mereka sebagi pendidik kanak-kanak pra sekolah. Corak penglibatan ibu bapa ditentukan oleh penganjur sesebuah tadika. Penglibatan ibu bapa lebih merupakan pendekatan satu arah.1.c 2003). Ada pola yang menunjukkan kecenderungan ibu bapa terlibat dalam aktiviti kokurikulum tetapi ibu bapa tidak dijangka dan dirancang terlibat dalam pengendalian pengajaran harian dalam kelas tadika. Walaubagimanapun dalam pendidikan pra sekolah identiti tersebut tidak tercapai jika ibu bapa tidak bertindak aktif dalam proses pengajaran dan pembelajaran di tadika. Ibu bapa kerap dilihat dalam aktiviti di luar tadika seperti menemani anak mereka dalam lawatan ke muzium dan taman hiburan. Ibu bapa perlu dididik mengenai peranan dan tanggungjawab mereka supaya matlamat pendidikan tadika berkenaan dapat dicapai dan peranan mereka sebagai pendidik di rumah dilatih (Rohaty. Kesinambungan penglibatan ibu bapa lebih bersifat inisiatif guru daripada inisiatif ibu bapa pada andaian tadika pula ibu bapa perlu diberitahu mengenai apa yang harus dilakukan. Tadika yang berkualiti mengintegrasikan penglibatan ibu bapa dalam proses pengajaran dan pembelajaran.

5 . • Mereka dapat lebih perhatian daripada orang dewasa ketika menjalankan aktiviti kumpulan dimana nisbah kanak-kanak berbanding orang dewasa adalah kecil. ii. Mereka dapat memahami apa yang sudah. sedang dan akan diajar kepada anak mereka selama berada di sekolah. guru-guru dan ibu bapa sendiri. iii. Antara faedah yang dikenalpasti: i. Mereka dapat meningkatkan ilmu pengetahuan. Kebaikan kepada Guru • • Mereka mendapat buah fikiran dan maklum balas secara terus daripada ibu bapa apabila hendak menjalankan aktiviti. bersoal jawab dengan orang dewasa berkenaan dengan sesuatu pengalaman atau pengetahuan kerana ibu bapa datang daripada pelbagai pekerjaan. • • Kebaikan kepada kanak-kanak. • • • • • • • Kebaikan kepada Ibu Bapa Mereka dapat melihat tingkah laku anak disekolah. Mereka lebih memahami kurikulum dan aktiviti yang dipelajari oleh anakanak mereka. Mereka dapat bersoal jawab dan berkongsi masalah dengan guru. Mereka berpeluang mempelajari cara atau kaedah guru mengatasi masalah tingkah laku anak-anak. Mereka dapat berkongsi masalah dan bersoal jawab bagi meningkatkan perkembangan anak-anak.Penglibatan ibu bapa memberi kebaikan kepada kanak-kanak. Mereka dapat berkenal mesra. Mereka boleh menyambung aktiviti susulan ataupun aktiviti rangsangan. Mereka dapat melihat peranan ibu bapa yang berbeza iaitu sebagai guru.

Sebenarnya mereka juga memerlukan keperluan seperti kanak-kanak biasa hingga tercapai keperluan pemenuhan kendiri (self-actualisation). ii. Menurut Rohani Abdullah (2007) pendidikan prasekolah mengalualukan kehadiran anak istimewa melalui program inklusif. 6 . kanak-kanak istimewa tidak akan membesar ke tahap keupayaan mereka. Mereka dapat belajar dan meningkatkan pengetahuan hasil interaksi dengan ibu bapa yang mempunyai pelbagai latar belakang pekerjaan dan pendidikan. Tanpa pengetahuan ini. Sikap ibu bapa Penglibatan ibu bapa di prasekolah dapat mengurangkan tekanan emosi. Ramai ibu bapa menganggap anak istimewa hanya memerlukan keperluan asas dan kasih sayang. kesugulan. Penglibatan ibu bapa yang mempunyai anak istimewa sama pentingnya di prasekolah: i. • Mereka dapat sokongan dalam setiap aktiviti yang telah dijalankan terutama yang melibatkan tenaga dan bantuan kewangan. Pengetahuan berkenaan keperluan anak istimewa. Ibu Bapa Kanak-kanak Istimewa. kesedihan kerana mempunyai anak istimewa.• • Mereka boleh menjadi penghubung antara ibu bapa dan sekolah. Ia juga dapat mengubah sikap ibu bapa pada anak sama ada ia dianggap sebagai beban ataupun suatu dugaan serta dapat menyemai pandangan positif dalam kalangan masyarakat pada anak istimewa. Ramai ibu bapa oleh kerana bersimpati kepada anak biasanya memanjakan anak istimewa dan ini meyebabkan anak sentiasa bergantung kepada ibu bapa seumur hidup.

ibu bapa akan mendapat sokongan dalam menjalankan peranan mereka sebagai ibu bapa yang baik. Ibu bapa perlu tahu boleh mendapatkan khidmat sokongan bagi membantu mereka dalam penjagaan anak istimewa. Ibu bapa adalah orang yang benar-banar mengetahui. guru. v. iv. Sebagai ibu bapa mereka mesti berusaha menjadi kuasa penggerak bagi menyedarkan masyarakat berkenaan. kemahiran sosialisasi. Khidmat sokongan boleh diperoleh daripada doktor. Masa depan kanak-kanak istimewa Ibu bapa perlu memikirkan masalah-masalah yang dihadapi oleh anak mereka pada masa depan dan mencari resolusi untuk masalah-masalah ini. prihatin dan peka pada anak istimewa. Mereka dapat menghubungi ibu bapa lain yang senasib dengan di pra sekolah. jurupulih dan pekerja sosial. Pengetahuan berkenaan peringkat-peringkat anak istimewa Pengetahuan ini perlu kerana dapat membantu ibu bapa mendidik anak memperoleh kemahiran-kemahiran yang sesuai (adaptive behaviour) untuk tingkah laku yang diterima oleh masyarakat. Tanpa penglibatan ibu bapa yang tanpa 7 .iii. aplikasi kemahiran asas dalam kehidupan seharian dan kemahiran membuat keputusan sendiri. Oleh itu menjadi tanggungjawab mereka untuk berusaha mendapatkan penglibatan masyarakat demi masa depan anak mereka. Pengetahuan berkenaan khidmat sokongan Ibu bapa perlu menyedari bahawa membesarkan anak istimewa tidak dapat dilaksankan dengan berkesan tanpa bantuan dari luar. Dengan bantuan ini. hak asasi dan kemahuan anak istimewa. kemahiran membantu diri (self-help skills). Kemahiran-kemahiran penyesuaian termasuk kemahiran sensorimotor. komunikasi (bahasa dan pertuturan).

saudara mara. Falsafah yang harus mendorong ibu bapa ‘Fikirkan berkenaan keupayaan bukan ketidakupayaan’ ‘Think Ability Not Disability’. Menyedarkan ibu bapa berkenaan langkah-langkah yang perlu diambil untuk mebuat intervensi awalan dan asas pendidikan bagi anak-anak yang kurang uapaya serta memahami aspek-aspek pendidikan yang diperlukan oleh anak-anak tersebut mereka ada mengikut di keupayaan program anak-anak segregasi.usaha yang gigih. ii. Antaranya ibu bapa. Mewujudkan a. Program Pemulihan Dalam Komuniti dan melibatkan ibu bapa tersebut di dalamnya.guru-guru. semua ahli keluarga yang tinggal serumah dengan mereka. kemungkinan nasib anak istimewa tidak cerah. konsep dan praktis daripada persekitaran yang positif termasuk aktiviti harian seperti membeli belah. Kanak-kanak mempelajari sosial budaya daripada keluarga dan komuniti. sama dalam pengsealiran atau inklusif apabila tiba di peringkat persekolahan kelak 1. Mereka juga dapat : i. menonton wayang atau menghadiri 8 . jiran. rakan sebaya dan orang dewasa yang mengenali mereka.2 Penglibatan Komuniti Dalam Pendidikan Awal Kanak-Kanak Menurut Rohani Abdullah (2007) komuniti merujuk kepada orang yang ada kaitan rapat dengan kanak-kanak. Mereka belajar mengenai proses. Membentuk kumpulan bertindak yang dapat membantu dan meringankan bebanan dan masalah yang dihadapi oleh ibu bapa yang mempunyai anak istimewa. Golongan yang paling penting adalah orang yang bertanggungjawab dengan kebajikan mereka. Sebagai kanak-kanak mereka menjadikan keluarga dan komuniti sebagai ‘role model’.

Masyarakat setempat merupakan komuniti yang boleh mempengaruhi kanak – kanak. tanggungjwab dalam masyarakat.6 tahun atau di peringkat pra sekolah. Berhubung dengan orang luar dalam komuniti boleh menpengaruhi pembelajaran kanak – kanak. sebagai contoh melalui aktiviti menonton televisyen dan video. masyarakat mempunyai kepunyaan. Seorang kanak-kanak di dalam sesebuah keluarga mungkin akan mempelajari mengenai huruf dan nombor.pusat ibadah (Arthur et al. mereka harus diberi peneguhan atau pengukuhan supaya menjadi kanak bersahsiah baik. 1.3. Dalam komuniti. 2005).3 Badan Kerajaan Penglibatan agensi-agensi kerajaan juga turut memberi impak kepada perkembangan awal kanak-kanak. 2004). sifat kanak-kanak boleh dikesan sejak dilahirkan sama ada dia seorang pemarah atau periang dan sama ada dia mudah ataupun susah untuk menyesuaikan diri dalam seseuatu keaadaan. Hal ini demikian kerana. memberi komitmen serta hormat (Thompson. (Jeffrey Glanz. Jabatan Perpaduan Negara Dan Integrasi Nasional (JPNIN) terlibat dalam pengendalian TADIKA untuk kanak-kanak yang berumur 5. Selain itu kanak-kanak juga belajar mengenai huruf dan nombor melalui perkongsian buku dan bermain permainan puzzle. (Rohani Abdullah. menolong satu sama lain. TABIKA yang dikendalikan oleh JPNIN ialah TABIKA Perpaduan yang membolehkan kanak-kanak berbilang kaum menghayati nilainilai hidup bermasyarakat dan membentuk anak-anak yang memahami adat dan budaya yang pelbagai. 1.1 Badan Bukan Kerajaan 9 . 2006).2005). membaca jadual keretapi dan memanaskan makanan dalam ketuhar. Oleh itu.

Ismail. Masyarakat Setempat Bagi memberikan bantuan yang berkesan dan menggalakkan perkembangan optimum kanak-kanak. apabila kanak-kanak ramai.Badan amal bukan kerajaan yang menjerumus kepada kebajikan kanakkanak juga wujud di Malaysia. Islamic Relief WorldWide dan Yayasan Basmi Kemiskinan. Dalam pada itu. Antara program yang dilaksanakan adalah Malam Amal untuk rumah-rumah anak-anak yatim.Taqwa. orang dewasa harus peka kepada keperluan. Stimulasi yang diberikan dari rumah serta dorongan terhadap minat-minat kanak-kanak merupakan hal vital bagi perkembangan bakat kanak-kanak (Reni Akbar Hawadi. isyarat dan perkembangan semasa kanak-kanak tersebut. Hari Potensi. Tindak balas mengajar kanak-kanak ketika mencari maklumat dapat menanam sikap positif dan tingkah laku mencari ilmu melalui rujukan seperti buku. komuniti juga secara tidak langsung menjadi pembantu kepada guru kanak – kanak. Hubungan kanak-kanak dengan masyarakat adalah dengan mewujudkan hubungan yang mesra dengan kanak. Para guru sukar melakukan tugas dengan baik seperti hendak menjawab soalan kanakkanak dengan terperinci. Taman Tun Dr. ICT (Rohani Abdullah. Guru hendaklah sentiasa sedia melayan pertanyaan mereka memberikan jawapan sebaik mungkin. Misalnya. 2001). program Click A Child yang dinaungi Masjid At. Semasa terlibat dalam aktiviti ko-kurikulum tadika. komuniti yang bertugas akan dipecahkan mengikut bahagian masing – masing. Dengan program ini. mereka juga akan berinteraksi dengan kanak – kanak 10 . kanak-kanak dapat dibantu melalui perkembangan awal mereka dengan lebik baik walau pun tanpa ibu bapa. Program yang dijalankan adalah bertujuan membantu kanak-kanak yang tidak berkemampuan. Contohnya. 2004).

memberi sokongan. dialektikal dan sistem keluarga. Apabila guru mengaplikasikan teori ini. keluarga dan komuniti sebagai rakan kongsi aktif dalam proses pembelajaran kanak-kanak selalunya memberi kesan pada kualiti. Ahli komuniti boleh menjadi pembantu guru. lebih banyak menghabiskan 11 . amalan penglibatan keluarga akan lebih terdorong dan autentik (Donna Couchenour & Kent Chrisman 2000). Morrison dalam bukunya ‘Early Childhood Education Today’. penjagaan dan kasih sayang. Teori ini menunjukkan hubungan antara kanak-kanak. Ibu bapa juga mampu meningkatkan kualiti sesebuah program tadika. bimbingan dan perlindungan kepada kanak-kanak. mendapati ibu bapa yang melibatkan diri dengan program prasekolah. meluangkan lebih banyak masa membaca bersama-sama anak mereka. Pendapat ini turut disokong George S. pensyarah dan tutor (Marzano. Manakala ibu bapa yang tidak melibatkan diri. 2003). peranan ibu bapa. Menurut Rohaty Mohd Majzub (2003). panduan.untuk memberi sokongan supaya mereka dapat melakukan yang terbaik pada hari itu. menyatakan bahawa ibu bapa ialah orang yang menyediakan keperluan asas. Kajian Klaus dan Greg (1986). Ibu bapa adalah pihak pendidik yang pertama dan utama anak-anak sebelum mereka berhadapan dengan guru-guru dan pembimbing tadika. 2. keluarga dan komuniti di mana penting untuk penglibatan keluarga berkesan dalam pendidikan awal kanakkanak.0 Teori Dan Model Yang Mengaitkan Penglibatan Ibu Bapa Dan Komuniti Dalam Pendidikan Awal Kanak-Kanak 2.1 Teori Kontesktual Teori Kontekstual terbahagi kepada tiga iaitu bioekologikal. tunjuk ajar.

Masyarakat berubah mengikut bagaimana keluarga dan komuniti berfungsi.masa dengan perkara yang bersifat bukan pendidikan seperti menonton televisyen.1 Teori Ekologikal Urie Bronfenbrenner Kajian di dalam dan di luar negara menunjukkan bahawa faktor persekitaran seperti penglibatan ibu bapa secara aktif mempunyai kesan langsung ke atas semua aspek perkembangan kanak-kanak Mac Naughton. Jika keluarga tidak dapat berfungsi dengan betul untuk perkembangan kanakkanak. pekerja kebajikan atau guru tadika adalah sebahagian daripada komponen masyarakat sihat yang penting terhadap kanak-kanak dan keluarga. iaitu masyarakatt yang lebih global. komuniti haruslah bertindak mengambil alih tanggungjawab ini untuk kebaikan kanak-kanak. 2. 2005). Akibatnya mencorakkan peranan guru tadika sebagai seorang 12 . keluarga dan komuniti sentiasa bergantung antara satu sama lain (Donna Couchenour dan Kent Chrisman 2000). keluarga dan komuniti bergantungan (Donna Couchenour dan Kent Chrisman 2000). yang mengemukan teori ekologi mengenai perkembangan kanak-kanak berkata.1. mengemas rumah dan sebagainya (Kasnani Ab Karim et al. Bronfrenbrenner (2003). Kanak-kanak Keluarga Komuniti Rajah 1: Kanak-kanak. Golongan pendidik awal kanak-kanak samada guru prasekolah. (2005). pendidikan kanak-kanak banyak dipengaruhi oleh nilai-nilai sistem makro masyarakat. Kanak-kanak. Masyarakat yang sihat bergantung kepada perkembangan keluarga berfungsi terhadap kanak-kanak dengan sebaikbaiknya.

fizikal. melalui model ekologinya mengenai perkembangan manusia Rajah 2: Model bahawa perkembangan kanak-kanak menjelaskan Teori Ekologi Urie Bronfenbrenner paling baik difahami melaui konteks sosial keluarga. 1992) sama ada wujud perbezaan prioriti matlamat antara guru. emosional dan kerohanian. sosial. kerana menyediakan matlamat atau objektif yang jelas sewajarnya adalah menjadi syarat utama dalam pengurusan sesebuah tadika. moral. Fokus pada persediaan akademik boleh mengurangkan keprihatinan kepada pembangunan personaliti kanak-kanak. di mana tugas utama mereka adalah menyampaikan ilmu dan kemahiran akademik. Sungguhpun pakar perkembangan manusia menyatakan bahawa kanak-kanak perlu dididik menurut aras perkembangan mereka dan dibuat secara holistik.‘academic taskmaster’. Ini mencetus kontroversi di antara apa yang terkandung dalam teori dengan apa yang sebenarnya dipraktikkan dalam program tadika. ibu bapa dan pakar dalam domain perkembangan total kanak-kanak iaitu domain intelek. Konflik dan kontroversi mengenai matlamat telah dikaji oleh Rohaty (1984. 13 Bronfrenbrenner .(Rohaty Mohd Majzub. komuniti dan masyarakat yang lebih meluas. 2003). Oleh yang demikian konsensus matlamat atau objektif adalah satu cabaran. tetapi masyarakat umum lebih berorientasikan peperiksaan dan pencapaian. dasar pendidikan. Nilai-nilai budaya Institusi yang Mempengaruhi Keluarga (pekerjaan) Sistem Makro Keluarga Kanak-kanak Mikro Sistem Ekso Nilai-nilai masyarakat (1998).

layanan dan persiapan meja makan serta sopan santun hasil dari pengalaman dalam sesuatu budaya (Donna Couchenour dan Kent Chrisman. 2003). Kanak-kanak sememangnya tidak mempunyai fungsi mental yang tinggi tetapi mereka boleh mewarisinya daripada ibu bapa ataupun masyarakat di sekeliling mereka. Makanan yang dimakan. Ini bermakna kebanyakkan pengetahuan yang kanak-kanak tahu "tahu" datang dari keluarga dan masyarakat yang lebih besar. cara penyediaan. anak-anak lahir dengan fungsi mental yang relatif dasar seperti kemampuan untuk memahami dunia luar dan memusatkan perhatian. Pergaulan sosial kanak-kanak dengan masyarakat dan budaya di sekeliling mereka akan mempengaruhi tahap pemikiran kanak-kanak.2 Teori Dialectikal Vygotsky Vygotsky sangat dikenali sebagai seorang ahli psikologi pendidikan yang memperkenalkan teori sosio budaya. perkembangan bahasa. Konsep sosial yang dimaksudkan oleh Vygotsky ialah proses pembelajaran seseorang individu akan lebih berkesan melalui interaksi dengan orang dewasa dan teman sebaya yang lebih baik.1.Pengenalpastian perbezaan prioriti matlamat memberi impak kepada corak pengalaman pembelajaran yang dipilih untuk sajian (Rohaty Mohd Majzub. Vygotsky menyatakan bahawa pengetahuan manusia berasal dari budaya. dan scaffolding. Terdapat empat prinsip yang diterapkan dan diperjuangkan dalam teori kognitif ini iaitu konsep sosial. Menurut Vygotsky. zon had proksimal. Vygotsky menekankan pentingnya interaksi sosial dengan orang lain dalam proses pembelajaran. 2. kanak-kanak merayakan hari percutian dan cara mereka merayakannya menggambarkan pengetahuan berdasarkan kebudayaan. Sebagai contoh. Vygotsky mengesyorkan bahawa kebolehan intelek adalah spesifik kepada budaya di mana kita dipelihara dan dibesarkan (Syazwan Safuan 2008). 14 . 2000).

Menurut Abdul Aziz Abdul Shukor et al. Dalam prinsip scaffolding. Vygotsky mengatakan bahawa kanak-kanak biasanya membina pengetahuan secara individu serta sosial (Valmband. kanak-kanak menggunakan bantuan tersebut untuk memahami sesuatu dan seterusnya dapat menggunakan maklumat yang diperolehi untuk menyelesaikan masalah. (2008). 2008). Teori Vygotsky memberi penekanan terhadap pengaruh persekitaran sosial terhadap perkembangan kanak-kanak. seseorang guru atau rakan sebaya yang berpengtahuan memberi bantuan untuk memahirkan orang yang lemah berpengetahuan dalam sesuatu ilmu. khususnya aspek perkembangan bahasa kerana bahasa adalah alat utama interaksi yang berperanan sebagai penyampai maklumat. cadangan. galakan. bahasa ialah alat berfikir bagi manusia untuk membina konsep-konsep dalam fikiran sebagai respons kepada masalah dan rangsangan persekitaran (Awang Salleh bin Awang Wahap dan Dr. Bantuan yang diberikan akan di ubah suai untuk mengakomodasi prestasi semasa seseorang pelajar. pihak guru atau rakan sebaya 15 . Menurut teori ini. Bahasa kanak-kanak berkembang dalam persekitaran sosialnya. Apabila pelajar yang lemah dapat menguasai sesuatu kemahiran.Kebanyakan daripada apa yang kita berfikir dan cara berfikir dipengaruhi oleh budaya. Zamri Mahamod. Scaffolding merupakan satu teknik yang digunakan oleh seseorang yang memiliki kemahiran yang lebih untuk membantu seseorang yang kurang berpengetahuan. Biasanya. maka bantuan yang diberi akan semakin berkurangan. Bantuan tersebut boleh membentuk isyarat. 2006). pecahan masalah kepada langkah-langkah yang lebih kecil dan pemberian contoh yang berkaitan. Pembelajaran dengan bantuan scaffolding memberi manfaat kepada pelajar yang lemah.

Keibubapaan. Sumbangan yang kedua ialah ia dapat mengembangkan pretasi dan zon pengembangan proksimal pelajar. Ini bererti. Pendekatan melalui scaffolding memberi dua sumbangan. 16 .2 Model Epstein Penglibatan ibu bapa mengikut Model Epstein. 2. 2008). Setiap jenis penglibatan akan mempunyai banyak amalan yang berbeza yang boleh dilakukan oleh pihak tadika untuk mencapai matlamat prasekolah yang sudah ditetapkan.memberi bantuan kepada pelajar yang lemah dan yang memerlukan bantuan sahaja. a) Membantu keluarga. Pelajar dapat mengembangkan aktiviti-aktiviti dan pengalaman-pengalaman pembelajaran serta meningkatkan kadar keupayaan pembelajaran yang pelu dicapai. (2006) mempunyai enam jenis penglibatan. Enam jenis penglibatan tersebut ialah. iaitu ia menjadikan pelajar berminat untuk melibatkan diri dalam tugasan dengan efektif sehingga berjaya. Usaha pemantauan tugasan yang dibuat oleh pelajar yang lemah hendaklah diteruskan sehingga pelajar yang lemah dapat menguasai kemahiran atau kerjaya menyiapkan tugasan dengan baik dan memuaskan. Zon perkembangan proksimal yang disarankan oleh Vygotsky menghubungkan perbezaan antara apa yang boleh dipelajari oleh pelajar tanpa bantuan dengan apa yang boleh dipelajari dengan bantuan guru atau rakan sebaya yang berkebolehan. Perkara ini dapat dilakukan dengan instruksi yang tepat untuk menyelesaikan masalah yang besar dengan lebih cepat. pihak yang memberi bantuan tidak akan membuat segalagalanya untuk pelajar yang lemah tersebut. Scaffolding boleh juga diberi secara tidak langsung oleh guru dengan menyediakan latihan-latihan. 1. Idea membantu pelajar ini disebut scaffolding (Abdul Aziz Abdul Shukor et al.

termasuk kerja rumah dan kegiatan kurikulum. penguat. latihan dan jadual untuk melibatkan keluarga sebagai releven dan penonton untuk menyokong pelajar dan sekolah program. . tutor. email & website. Persidangan. a) Meningkatkan pengambilan. Pembelajaran di rumah. notis. b) Membantu sekolah. demonstran. Membuat keputusan. Komunikasi. b) Mentor.Dalam memahami keluarga. 5. b) Memo. 17 . pengawal & monitor serta buat pemimpin. pemahaman kanak-kanak dan pembangunan remaja serta dalam menentukan keadaan rumah yang menyokong anak. b) Belajar di rumah. a) Berkomunikasi dengan keluarga tentang program sekolah kemajuan pelajar melalui berkesan school-to-home dan school komunikasi. a) Libatkan keluarga dengan anak-anak mereka dengan pelbagai kegiatan. Kesukarelaan. pensyarah. 4.. panggilan telefon. pelatih.Dengan mengasuh dan kemahiran membesarkan anak. dan home-to- 3. kad laporan. 2. a) Sertakan keluarga sebagai peserta di sekolah kerajaan dan advokasi. surat. c) Hal-hal yang berkaitan dan keputusan.

18 . dan kelompok lain serta memberikan badan-badan perkhidmatan kepada masyarakat.3. perbezaan antara pengalaman guru dan ibu bapa sehingga sering kali guru memandang ibu bapa kurang pengetahuan berbanding dengan guru yang dilatih secara profesional. b) Rakan perniagaan c) Budaya dan kumpulan rekreasi d) Kerajaan dan institusi ketenteraan Dalam kajian ini pengkaji tidak mengkaji aspek kolaborasi dengan komuniti. yang dinaungi isteri Perdana Menteri Datin Seri Rosmah Mansor. dapat dibezakan menjadi faktor dalaman dan faktor luaran. Faktor berikutnya ialah isu kepercayaan iaitu anggapan negatif tentang kemampuan keluarga. Menurut Gestwicki. keluarga dan sekolah dengan perniagaan. diibaratkan seperti mencorak dan mewarnai sehelai kain putih dengan nilai-nilai murni yang dapat membentuk jati diri generasi muda Malaysia. Kolaborasi dengan komuniti.6. (2004) kekangan dalam membangun hubungan antara ibu bapa dan guru bagi tujuan penglibatan ibu bapa. matang emosi dan bijak berkomunikasi menjadi tumpuan Program Pusat Asuhan dan Didikan Awal Kanak-Kanak Permata Negara (Permata Negara) dalam usahanya melahirkan “Khazanah dan Permata” masa depan negara. a) Menyelaraskan sumber-sumber masyarakat dan perkhidmatan untuk pelajar.1 Model Permata Negara Membentuk kanak-kanak berusia bawah lima tahun untuk menjadi pintar. 2. Usaha Permata Negara itu. kerana aspek ini lebih tertumpu kepada penglibatan komuniti dalam prasekolah. Faktor dalaman mencakupi masalah antaranya keperibadian guru yang kurang suka bersosialisasi dengan ibu bapa.

Berumur satu hingga empat tahun ii. sekumpulan individu profesional termasuk pakar kanak-kanak. aktivis wanita dan aktivis masyarakat berganding bahu melaksanakan pelbagai kajian dan penyelidikan. ibu bapa dan komuniti. Usaha ini memerlukan kerjasama antara pendidik. Program PERMATA Negara memfokuskan pada asuhan dan didikan awal untuk kanak-kanak yang memenuhi kriteria berikut: i. yang diadaptasi dari pusat kecemerlangan kanak-kanak Pen Green di Corby. sosio-emosi. Menetap di pinggir atau luar bandar 19 . 2009). dan keutamaan diberikan kepada ibu bapa yang berpendapatan kurang daripada RM1. England. komunikasi dan fizikal (Nur Syuhada Shamsudin. jasmani. rohani.500 sebulan. Asuhan dan didikan awal kanak-kanak bertujuan mengembangkan potensi setiap anak permata negara secara holistik bagi mewujudkan modal insan negara yang seimbang dari segi intelek. Untuk merealisasikan idea itu. sosial dan komunikasi. Pengasuhan yang dilaksanakan berbeza dengan taska biasa kerana ibu bapa perlu memperuntukkan sekurang-kurangya sejam setiap minggu untuk bersama dengan anak mereka di pusat itu selain melawat pada waktu makan tengah hari untuk mewujudkan hubungan yang lebih erat antara ibu bapa dan anak. emosi. Kurikulum Pusat Anak PERMATA Negara (PAPN) juga digubal berbeza daripada kurikulum asuhan dan didikan awal kanak-kanak yang lain kerana ia memberi penekanan kepada pembangunan kanak-kanak secara holistik dalam aspek kemahiran kognitif. ahli akademik. Permata Negara dilaksanakan sejak 1 Mac 2007 dengan menawarkan perkhidmatan pengasuhan dan didikan awal untuk kanak-kanak di bawah umur lima tahun.Setiap anak umpama permata yang perlu digilap kilauannya hasil pendedahan konsep asuhan dan didikan istimewa dengan penerapan konsep belajar itu menyeronokkan menerusi bermain.

Pakar asuhan dan pendidikan awal kanak-kanak dari Pen Green Centre for Children. Dr. Heather Donoyou mendapati PAPN di negara ini bakal berjaya mencapai matlamat terutamanya merangsang minda kanak-kanak menjadi lebih positif dan berkembang baik (Siti Ainiza Kamsari. Memberi kuasa kepada kanak-kanak melalui pembelajaran secara bebas. Pemikiran dan bacaan. Keluarga berpendapatan rendah iv. 20 . Dua pakar pendidikan dari United Kingdom (UK) berpuas hati dengan perkhidmatan pengasuhan dan didikan awal kanak-kanak yang dijalankan di Pusat Anak Permata Negara (PAPN) walaupun masih di tahap perintis. mencuba dan mengalami melalui aktiviti permainan. Kaedah ini mewujudkan persekitaran yang sesuai dan menyeronokkan bagi kanak-kanak melalui teknik-teknik berikut: i. ii. Kasih sayang dan belaian. Berbilang kaum dan agama Penglibatan ibu bapa dan komuniti adalah penting dalam pembelajaran anak-anak dan mempunyai matlamat secara keseluruhannya untuk meningkatkan kesediaan kanak-kanak memasuki alam prasekolah rendah dengan persediaan pelbagai aspek perkembangan Fokus kepada merangsang perkembangan holistik dan intervensi awal kanak-kanak dari lahir hingga ke usia pra persekolahan (Bahagian PERMATA. Jabatan Perdana Menteri 2010). 2007).iii. Corby. iii. Interaksi dan komunikasi. Margy Whalley berkata. beliau dan rakannya. Teknik pembelajaran PERMATA ialah dengan merangsang minda kanakkanak dengan kaedah meneroka. iv.

ii. Membina minat membaca dan berfikir sejak awal. diri. teknik pembelajaran PERMATA digubal dengan mengambil kira aspek-aspek seperti. i. rasa selamat dan yakin Melalui sentuhan dan belaian. Belajar melalui percubaan dan penerokaan. Rajah 3: Menunjukkan enam elemen dalam Kurikulum Pusat Anak PERMATA Negara. 2010). kasih sayang. (Permata Subang Jaya. Belajar melalui bermain. Mendorong kebolehan dan potensi kanak-kanak. vii. iii. Melalui berkawan dan sosial. Pembinaan hubungan emosi. nyanyian. Atas dasar ini. Menghayati muzik dan seni.v. vi. vi. 21 . iv. tarian dan lakonan. Merangsang kemahiran matematik dan pemikiran secara logik. v. pantun.

(1999) menunjukkan bahawa penglibatan ibu bapa yang lebih tinggi menentukan pencapaian akademik kanak-kanak yang tinggi. fizikal atau emosi mereka berbeza daripada norma sehingga mereka memerlukan program pendidikan khas atau pendidikan khusus. kanak-kanak bermasalah. 2003). kanakkanak cacat. Bagaimanapun.3. Mereka ini dipanggil kanak-kanak keperluan khas (exceptional children) yang mengalami kesukaran belajar. kanak-kanak abnormal.0 KAJIAN-KAJIAN LEPAS BERKAITAN KANAK-KANAK BERKEPERLUAN KHAS SERTA PENGLIBATAN IBU BAPA DAN KOMUNITI DI PERINGKAT TADIKA / PRASEKOLAH Dapatan kajian daripada Arnold (2008) dan Izzo et al. Semua kanak-kanak berbeza antara satu sama lain. Dalam Bahasa Inggeris istilah kanak-kanak berkeperluan khas dinamakan ‘children with exceptional needs’ atau secara ringkas ‘xceptional children’. kanak-kanak kurang upaya. Miedel and Reynolds (1999) juga mendapati bahawa penglibatan ibu bapa yang lebih tinggi di prasekolah berkaitan dengan kemahiran membaca kanak-kanak yang lebih baik. Lazimnya. terdapat sekumpulan kecil kanak-kanak prasekolah yang mana ciri-ciri mental. Pelbagai istilah lain telah digunakan untuk kanak-kanak keperluan khas dan antaranya adalah kanak-kanak istimewa. beberapa perbezaan ini dapat dikurangkan. Kedua-dua kumpulan ini memerlukan pengubahsuaian kepada kurikulum dan kaedah mengajar supaya mereka dapat merealisasikan potensi mereka (Heward. masa yang lebih pendek di kelas pendidikan khas ketika kanak-kanak berada di kelas lapan. Pendidikan prasekolah bertujuan membantu ibu bapa untuk meningkatkan perkembangan kanak-anak secara holistik melalui pengalaman belajar yang bermakna 22 . dan kanak-kanak terbantut pertumbuhan atau perkembangan. kadar keciciran yang lebih rendah. kanak-kanak luar biasa. Kanak-kanak pintar cerdas (gifted) yang mempunyai kebolehan jauh lebih tinggi daripada biasa. setelah melalui suatu program pendidikan.

Guru dan pengetua perlu menyokong penglibatan ibu bapa dam komuniti dalam aktivitiaktiviti di prasekolah dan menyamakan persepsi pengetua dan para guru tentang penglibatan ibu bapa dan komuniti. 1996). Dalam kajian. Namun kejayaan pendidikan kanak-kanak di prasekolah ditentukan oleh penglibatan ibu bapa dan komuniti dalam pendidikan prasekolah terutama kepada kanak-kanak keperluan khas. Kajian lain yang dilakukan di Head Start dan Amerika Syarikat. penglibatan ibu bapa dan komuniti sangat penting dan pihak sekolah harus menumpukan perhatian kepada cara-cara untuk melibatkan ibu bapa dan komuniti bagi menyokong kejayaan pendidikan kanakkanak prasekolah sama ada yang berkeperluan khas mahupun kanak-kanak normal. Dapatan Marcon (1999) juga menyatakan bahawa penglibatan ibu bapa yang lebih tinggi dan jenis penglibatan yang lebih aktif berkaitan dengan kemahiran berbahasa kanak-kanak yang lebih baik. Conway (2003) menyatakan penglibatan ibu bapa dan komuniti perlu lagi diberi galakkan kerana memberi kesan yang mendalam terhadap perkembangan sosial dan kejayaan akademik kanak-kanak.dan menyeronokkan serta persekitaran yang diperkaya bagi menstimulasi otak mereka (Essa. Penglibatan ibu bapa dan komuniti sangat berguna dalam menentukan pencapaian kanak-kanak keperluan khas mahupun kanak-kanak normal dalam mencapai matlamat yang telah ditetapkan oleh pihak prasekolah. perkembangan sosial. Merujuk kepada dapatan kajian-kajian ini. Menurut Morrison (1978) pengertian penglibatan ibu bapa dan komuniti yang komprehensif adalah proses aktualisasi daripada potensi ibu bapa. untuk membantu ibu bapa mencari kekuatan dan bakatnya serta menggunakannya bagi diri mereka sendiri dan keluarga. motor. 1994). mendapati bahawa penglibatan ibu bapa berkaitan dengan keterampilan dan perilaku di kelas (Taylor & Machida. dan adaptif yang lebih baik. Ibu bapa perlu memahami kepentingan pendidikan 23 . pendidikan prasekolah merujuk kepada pendidikan yang disediakan oleh tadika bagi kanak-kanak yang berumur 4 hingga 6 tahun.

Guru dan pengetua perlu menyokong penglibatan ibu bapa dam komuniti dalam aktivitiaktiviti di prasekolah dan menyamakan persepsi pengetua dan para guru tentang penglibatan ibu bapa dan komuniti. Ibu bapa perlu memahami kepentingan pendidikan prasekolah bagi kehidupan anak-anak mereka di masa hadapan sehingga penglibatan mereka di prasekolah boleh ditingkatkan. Penglibatan ibu bapa dan komuniti merupakan manifestasi daripada persepsi terhadap pendidikan prasekolah. 1994). 24 . penglibatan ibu bapa dan komuniti sangat penting dan pihak sekolah harus menumpukan perhatian kepada cara-cara untuk melibatkan ibu bapa dan komuniti bagi menyokong kejayaan pendidikan kanakkanak prasekolah sama ada yang berkeperluan khas mahupun kanak-kanak normal. Penglibatan ibu bapa dalam pendidikan mempunyai kesan yang positif kepada anak-anak. Penglibatan ibu bapa dan komuniti dalam pendidikan prasekolah merupakan topik utama daripada kajian ini bahawa penglibatan ibu bapa berkaitan dengan keterampilan dan perilaku di kelas (Taylor & Machida. 4. Oleh itu adalah wajar jika ibu bapa meneruskan penglibatan mereka untuk sama-sama mendidik anak-anak di prasekolah. Anak-anak akan merasakan pembelajaran bukan sahaja diperolehi daripada guru di sekolah tetapi juga akan berterusan sehingga di rumah. Ibu bapa adalah orang yang pertama mendidik anak-anak sebelum masuk ke prasekolah.prasekolah bagi kehidupan anak-anak mereka dimasa hadapan sehingga penglibatan mereka di prasekolah boleh ditingkatkan. Merujuk kepada dapatan kajian-kajian ini.0 AKTIVITI MELIBATKAN IBU BAPA DAN KELUARGA Penglibatan ibu bapa merupakan aspek penting dalam pendidikan prasekolah. Penglibatan ibu bapa dan komuniti merupakan manifestasi daripada persepsi terhadap pendidikan prasekolah. Penglibatan ibu bapa dan komuniti dalam pendidikan prasekolah merupakan topik utama daripada kajian ini.

Penglibatan ibu bapa bermaksud mengambil bahagian dalam aktiviti di taska atau tadika samada dalam bentuk sumbangan tenaga. Dalam Kurikulum Prasekolah Kebangsaan (2001) dinyatakan bahawa penglibatan ibu bapa. penjaga dan komuniti adalah digalakkan kerana ia adalah elemen penting dalam pelaksanaan kurikulum prasekolah. penjaga dan komuniti dapat membantu dalam perkembangan dan kemajuan murid secara berterusan ke arah melahirkan warganegara yang baik dan bertanggungjawab. membantu guru menyediakan bahan dan menjalankan aktiviti bersama kanak-kanak. Latihan adalah tertumpu kepada bidang disiplin kendiri. Penglibatan ibu bapa dalam program latihan adalah menjadikan ibu bapa sebagai guru anak-anak mereka. 4. Permuafakatan antara guru dan ibu bapa. Pihak pengurusan tadika dan taska amat menggalakkan penglibatan ibu bapa dalam memberikan bantuan secara sukarela khususnya dalam aktiviti kemahiran akademik seperti membaca dan menulis. kepakaran dan sumber lain yang dapat membantu membangunkan perkembangan kanak-kanak. Program tersebut hendaklah dianjurkan oleh pihak pengurusan tadika mengikut kelapangan ibu bapa tanpa mengenakan sebarang bayaran.1 Pendekatan Ibu bapa Yang Boleh Terlibat Dengan Aktiviti Di Tadika a) Penglibatan Terus b) Penglibatan Latihan c) Penglibatan Keluarga dan Sokongan Penglibatan terus ibu bapa bermaksud melibatkan aktiviti di bilik darjah secara sukarela. kemahiran berkomunikasi dan bimbingan keibubapaan. Kesan jangka panjang akan membantu perkembangan kanak-kanak dan melicinkan pelaksanaan program pendidikan awal kanak-kanak. 25 . Ibu bapa juga boleh membantu guru menyediakan bahan aktiviti yang akan digunakan oleh guru di tadika. membantu anak mempunyai tabiat belajar.

Ibu bapa juga dapat memerhatikan anak-anak mereka belajar. kurikulum yang dijalankan dan pengurusan fizikal prasekolah. Peringkat awal perjumpaan dilakukan pada sesi awal persekolahan. membuat penerangan aktiviti dan menceritakan perkembangan anak-anak. Perjumpaan boleh dibahagikan kepada tiga kategori. Di peringkat akhir perjumpaan. pertengahan dan akhir. Program ini menyediakan bantuan perkhidmatan bimbingan kepada ibu bapa seperti kaunseling pekerjaan dan latihan. aktiviti penyampaian sijil dan sebagainya boleh diusahakan. kakitangan. Kaedah yang digunakan untuk melibatkan ibu bapa: a) Membuat Perjumpaan. ibu bapa dan guru boleh berbincang berkenaan perkembangan anak-anak mereka berdasarkan penilaian secara berterusan yang dijalankan oleh guru. Daripada pemerhatian ibu bapa 26 . d) Jemputan Melawat Prasekolah Biasanya jemputan melawat ke prasekolah bertujuan menyesuaikan ibu bapa kepada persekitaran prasekolah selain dapat beramah mesra dengan guru dan kakitangan prasekolah. klinik kesihatan. iaitu peringkat awal. Guru perlu menerangkan hal-hal berkenaan prasekolah. Di peringkat pertengahan. sumber dan rujukan untuk perkhidmatan kemasyarakatan. b) Menganjur Seminar dan Bengkel Dengan menganjurkan seminar ibu bapa dan guru dapat pendedahan berkenaan ilmu baru serta ciri-ciri kerjasama secara tidak langsung. c) Panggilan Telefon dan Emel Ibu bapa ataupun guru boleh menghubungi melalui telefon ataupun emel untuk berbincang. aktiviti sebelum dan selepas sekolah untuk ibu bapa yang bekerja. pemulihan penderaan.Penglibatan sumber keluarga dan sokongan merupakan program dan aktiviti yang melibatkan kanak-kanak secara tidak langsung.

Kaedah ini sesuai apabila ibu bapa turut dijemput bagi menyertai lawatan. iv. hasil karya dan sebagainya ii. f) Risalah. alamat dan nombor telefon ibu bapa dan guru-guru Resipi kek Seni kata lagu Panduan memilih alat-alat permainan Aktiviti mingguan. v. Majalah dan Bahan Bertulis Ibu bapa boleh melibatkan diri dengan bersama-sama menyediakan bahan bertulis seperti risalah. 4. majalah dan sebagainya. membolehkan mereka berbincang dan menyelesaikan masalah yang timbul. Lawatan tidak semestinya dilakukan hanya apabila kanak-kanak itu sakit ataupun tidak hadir agak lama. Ia dianggap sebagai hari yang bersejarah dan tidak dapat dilupakan. e) Lawatan Ke Rumah Guru perlu juga melawat ke rumah kanak-kanak bagi melihat sendiri latar belakang keluarga.dan guru ini. Nama. 27 .2 Cabaran Yang Dihadapi Oleh Pihak Pengurusan Tadika Untuk Melibatkan Ibu bapa. Kanak-kanak amat berbangga apabila guru mereka datang melawat ibu bapa mereka. Terdapat dua golongan ibu bapa yang dihadapi oleh pihak pengurusan iaitu ibu bapa yang keberatan dan ibu bapa yang sukar. Cabaran yang dihadapi oleh pihak pengurusan taska dan tadika adalah untuk melibatkan ibu bapa dan keluarga dengan program yang dirancang. Kandungannya boleh dipelbagaikan seperti: i. iii.

Langkah-langkah meningkatkan kerjasama ibu bapa dengan tadika: a) Mengeratkan hubungan dengan mengamalkan sikap saling menghormati di antara pengurusan. Antara faktor-faktor tersebut adalah: a) Tiada pengalaman dengan pendidikan di taska dan tadika b) Perbezaan bahasa sukar untuk difahami. e) Merasakan tugas guru sepenuhnya mendidik anak mereka. b) Berkerjasama dan berkongsi tanggungjawab dalam mengatasi masalah menerusi perundingan.Ibu bapa yang keberatan bermaksud enggan melibatkan diri dengan aktiviti di taska dan tadika. Ibu bapa golongan ini bukan tidak mahu mengambil berat tentang pendidikan anak-anaknya tetapi disebabkan oleh faktor tertentu. Sekiranya berlaku salah faham antara pendidik dan ibu bapa perlu ada orang ketiga untuk menyelesaikan masalah tersebut menerusi perbincangan atau mesyuarat. c) Melakukan komunikasi dua hala yang kerap untuk meningkatkan kualiti perkhidmatan pendidikan awal kanak-kanak. c) Sikap kendiri yang sering membezakan dirinya dengan orang lain. 28 . Contohnya ibu bapa tidak dapat menerima teguran atau perkara negatif tentang anaknya apabila diberitahu oleh pihak tadika atau taska. Ibu bapa yang sukar pula adalah golongan yang sering menimbulkan masalah kepada pihak pengurusan dan pendidik di taska dan tadika. e) Menyesuaikan penglibatan ibu bapa dalam program berdasarkan sumbersumber yang dikenalpasti seperti kebolehan dan kepakarannya. d) Memberi ruang kepada ibu bapa untuk berperanan sebagai pemerhati dan membuat keputusan dalam program yang melibatkan ibu bapa. pendidik dan ibu bapa. d) Kurang kesedaran keperluan pendidikan awal kanak-kanak.

4. Sekiranya terdapat ahli komuniti yang boleh bercerita tentang cerita rakyat. Penglibatan komuniti dapat dilaksanakan menerusi program jangka pendek dan program jangka panjang. Pihak tadika boleh mengundang ahli komuniti tersebut untuk mengadakan sesi bercerita yang sesuai dengan murid tadika.3 Aktiviti Melibatkan Komuniti Pihak tadika boleh mengundang ahli dalam komuniti yang mempunyai kepakaran untuk dikongsikan bersama ibu bapa dan murid di taska atau tadika. Agensi lain yang berkaitan dengan tadika juga boleh dilibatkan sama untuk menjayakan program berkenaan. Program ini akan melibatkan beberapa buah tadika ibu bapa dan pihak majlis tempatan. Pihak taska dan tadika boleh memohon kebenaran untuk membuat lawatan ke tempat-tempat yang bersesuaian. tempat dan pejabat disekitar kawasan komuniti. Jika terdapat balai bomba di kawasan tadika. pihak pengurusan boleh memohon kebenaran untuk membawa murid-murid datang melawat ke balai bomba. Program yang dirancang hendaklah dimasukkan dalam kalendar taska kerana aktiviti yang melibatkan komuniti berjalan sepanjang tahun. Keupayaan fizikal seperti bangunan. Aktiviti-aktiviti yang biasa dijalankan di beberapa buah tadika: 29 . Manakala penglibatan komuniti dalam program jangka panjang adalah merancang pembangunan tadika dan melibatkan aktiviti pengajaran dan pembelajaran.

Gotong-Royong Gotong-royong membersihkan tadika dan taska. Program ini melibatkan ibu bapa dan penjaga. Ia bertujuan mendedahkan ibu bapa cara-cara menguruskan dan mendidik anak di rumah terutama dalam meningkatkan perkembangan pemikiran anakanak. Perak. Sarawak dan Tabika Perpaduan Seksyen 24 Shah Alam. Seminar ini telah diadakan untuk ibu bapa kanak-kanak di Taska & Tadika UMMI Ipoh. c) Hari Sukan Ibu bapa dan Murid. b) Menganjurkan seminar keibubapaan dan perkembangan kanak-kanak. Contohnya di Tabika Kemas Kampung Tengah Betong.a). 30 . Selangor. serta pusat asuhan.

murid dan ibu bapa serta ibu bapa dan guru. Tadika Kancil Kota Masai. Johor. Program ini dijalankan oleh Tabika Kemas Mawaddah Tumpat. Program ini dijalankan adalah untuk mendekatkan dan memberi pendedahan kepada anakkanak yang masih mentah tentang apa itu dadah dan bahaya dadah kepada kanak-kanak. Pahang. Ia dapat mengeratkan hubungan antara murid dan murid. Program ini bertujuan menzahirkan nilai patriotisme dan menghayati perjuangan tokoh kemerdekaan serta memeriahkan sambutan kemerdekaan dengan membabitkan penyertaan ibu bapa dan ahli jawatankuasa berkenaan. e) Aktiviti melibatkan komuniti. Pendedahan ini dilakukan dengan cara aktiviti permainan.Aktiviti ini dianjurkan dengan melibatkan ibu bapa dan murid dengan beberapa aktiviti sukan yang ringan. Kelantan dengan kerjasama Agensi Anti Dadah Kebangsaan Tumpat. Bagi maklumat lengkap rujuk bahagian lampiran. d) Mengadakan sambutan Hari Kemerdekaan. Kelantan. Antaranya adalah melibatkan Agensi Anti Dadah Kebangsaan. Program ini telah dijalankan oleh Tadika Kemas Kampung Pagi Jerantut. 31 .

5. Peranan ibu bapa. keluarga dan komuniti sebagai rakan kongsi aktif 32 .0 KESIMPULAN Penglibatan ibu bapa dan komuniti dalam pendidikan awal kanak-kanak memainkan peranan yang penting dalam membentuk keperibadian mulia di kalangan kanak-kanak.

Oleh yang demikian.L. & Doctoroff. Permuafakatan antara guru dan ibu bapa. Penglibatan ibu bapa. Parent involvement in preschool: Predictors and the relation of involvement to prelitery development. berkongsi bakat dalam program tadika. Penglibatan ibu bapa juga boleh meningkatkan kendiri kanak-kanak dan ibu bapa itu sendiri. ibu bapa dan komuniti seharusnya mengambil pendekatan yang serius dalam membimbing kanak-kanak seawal usia lagi kerana mereka bakal menerajui pentadbiran dunia kelak. G. 33 . Ibu bapa juga membantu meningkatkan kualiti sesebuah program tadika dengan menyumbang tenaga.H. Pendidikan Awal Kanak-Kanak Teori Dan Amali. 2002.. 2008. Azizah Lebai Nordin. 74-90. Ibu bapa juga adalah pendidik pertama dan utama kanakkanak sebelum kanak-kanak berhadapan dengan guru-guru pembimbing di tadika. Zeljo. School Psychology Review 37 (1). D. A.dalam proses pembelajaran kanak-kanak selalunya memberikan kesan kepada kualiti perkembangan kanak-kanak. BIBLIOGRAFI Arnold. penjaga dan komuniti dapat membantu dalam perkembangan dan kemajuan murid secara berterusan ke arah melahirkan warganegara yang celik akal dan berintegriti. Kefahaman ibu bapa dapat meningkatkan tahap proses pembelajaran di tadika dan ibu bapa berpeluang melaksanakan peranan sebagai pendidik. penjaga dan komuniti adalah sangat digalakkan kerana ia adalah elemen penting dalam pelaksanaan kurikulum prasekolah. Penerbitan Universiti Malaya.

Rohani Abdullah.2003. Journal of School Psychology 37(4). E. poststructural ideas. H. Positive relationships between parent school involvement and public school inner-city preschooler’s development and academic performance. 1994. Lynn Wilson.1978. Ohio: Charles E. A Division Of Thompsom Canada Limited. 2007 . PTS Profesisional Publishing SDN.. A. school and community. 1999. R.S. G.Berger. Nani Menon & Mohd Shahrani Ahmad. The contribution of parent and peer support to Head Start children’s early school adjustment. Parent involvement in the home. Miedel. Parent involvement in early intervention for disadvantaged children: does it matter? Chicago longitudinal study. Panduan Kurikulum Prasekolah. 1995. 2003. S. Conway. & Machida. New York: Routledge. Merrill Publishing Company. J. 1999. A. Families And Communities In Early Childhood Development. BHD Rohati Mohd Majzub. Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia. T. 2005. Taylor. 205–387. & Reynolds. 395–412. Parental involvement in school can work wonders for children. Morrison. W. Marcon. J. 34 . Early Childhood Research Quarterly 9(3/4).. 379–402. OH: Prentice Hall. Pendidikan Prasekolah Cabaran Kualiti. Columbus. The School Psychology Review 28(3). Parents as partners in education: Families and schools working together. A. R.

org/boe/_presentations/2006-09-12_Epstein%20ModelDGuzman.com/2006/09/penglibatan-ibu-bapa-penjaga-dan.html 18 Januari 2011 35 .pdf 18 Januari 2011. 2005. http://fortworthisd. Kertas penyelidikan yang dibentangkan di Seminar Penyelidikan Maktab-Maktab zon Timur di Kota Bharu. http://skdua.blogspot. Jun 30. Penglibatan Ibu Bapa Pelajar Luar Bandar Dalam Membantu Anak Belajar Di Rumah.Ting Len Siong.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful