ISU PENDIDIKAN SENI Ulasan dan kupasan hubungan antara Dasar Pendidikan Kebangsaan, matlamat pendidikan seni sejagat

dengan Kurikulum Pendidikan Seni di Malaysia – Isu Perpaduan.

1.

Pengenalan Sejak selepas Perang Dunia Kedua dan yang lebih mendesak semasa kita

mencapai kemerdekaan ialah: Bagaimanakah sebaik-baik cara untuk melahirkan satu masyarakat Malaysia yang bersatu padu, yakni satu masyarakat majmuk Malaysia yang mempunyai keazaman, kesanggupan dan kesediaan untuk hidup bersama dengan rukun dan damai serta mempunyai kesedaran, keperibadian dan nilai-nilai sebagai rakyat Malaysia. Satu cara yang paling penting bagi mewujudkan perpaduan di dalam sesebuah negara ialah menerusi pelajaran. Menurut Ho Seng Ong (1998) dalam bukunya yang berjudul Education for unity in Malaya telah mencatat: “It is accepted that educations is not the only means available in the taks of achieving national unity and solidarity in the plural community of Malaya, but it remains the most important single factor for integration in the racial, religious and cultural complexof Malaya.” Sistem pelajaran yang ada pada kita sekarang ialah satu usaha yang disedari dan bersungguh-sungguh untuk memberi jawapan atau penyelesaian kepada masalah perpaduan ini dengan kaedah-kaedah yang praktikal, wajar dan dapat diterima oleh sebahagian besar rakyat.

Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR

1

Dari segi individu, perpaduan mempunyai ciri-ciri yang meliputi perasaan, emosi, sentimen sikap dan nilai. Dalam persekolahan, apa yang diusahakan ialah supaya muridmurid dibimbing dan dididik untuk memupuk sifat-sifat yang sihat dan membina yang boleh membawa ke arah perpaduan negara.

2.

Definisi masyarakat majmuk Salah satu daripada naluri semulajadi manusia ialah ingin hidup berkelompok dan

bermasyarakat. Ibrahim Ahmad Bajunid (2000) dalam kertas kerjanya yang bertajuk Perubahan dan Perkembangan Kurikulum ke Arah Pembinaan Negara telah mencatat bahawa J.S. Furnivall mentakrifkan masyarakat majmuk sebagai masyarakat di mana: Mereka bergaul tetapi tidak bersatu. Setiap kumpulan berpegang kepada agamanya, budayanya, bahasanya idea-idea dan cara-cara hidupnya. Sebagai individu mereka bertemu, tetapi hanya di pasar, membeli dan menjual. Inilah masyarakat majmuk, di mana seksi-seksi yang berlainan dalam masyarakat hidup sebelah menyebelah, tetapi berasingan………(terjemahan) Dalam Ensiklopedia Dunia Melayu (hlm 145-146) telah mencatat beberapa pandangan penyelidik terhadap masyarakat majmuk antaranya: M.G. Smith menganggap masyarakat majmuk sebagai masyarakat yang mempunyai pelbagai budaya, perpecahan sosial dan perselisihan. Van den Bergue juga menyenaraikan beberapa ciri masyarakat majmuk seperti ketiadaan konsensus nilai, kepelbagaian kebudayaan, wujudnya konflik di antara kelompok yang berlainan…..

Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR

2

Dalam al-Qur’an Allah mengingatkan umat Islam dengan Firman-Nya yang bermaksud: Dan hendaklah ada dari kalangan kamu satu puak yang menyeru kepada kebajikan (mengembangkan Islam) dan menyuruh berbuat segala perkara yang baik. Perihal bergabung menjadi satu atau persatuan. Perpaduan dilihat dari tuntutan Islam adalah satu perkara yang baik iaitu “ma’rof” manakala perpecahan pula satu perkara yang keji atau tidak baik iaitu “mungkar”. “Perpaduan” ialah “penggabungan”. “kehancuran” dan “perpecahan”. Kata lawan bagi “perpaduan” ialah “permusuhan”. Secara langsung dan tidak langsung. Kadazan. Definisi perpaduan Perkataan “perpaduan” ini asalnya dari perkataan “padu” iaitu “mampat”. 3. Menjelang kemerdekaan. perkataan ‘masyarakat majmuk’ memberi maksud: masyarakat yang terdiri daripada beberapa bangsa. Serani. sistem pendidikan diberi tugas untuk pembinaan negara. India. Kadayan. kita terdiri daripada Melayu. Masyarakat majmuk ini bersatu di atas ikatan kerakyatan di bawah pemerintah demokrasi beraja berperlembagaan dengan satu hidup yang telah dipersetujui bersama. Malaysia merupakan masyarakat majmuk yang terdiri daripada pelbagai suku bangsa dan agama. “pejal” dan “padat”. Melanau dan Iban dengan pelbagai bahasa dan dialeknya. Bajau. Dari suku bangsa. serta melarang daripada segala perkara yang salah (buruk dan keji) dan mereka yang bersifat demikian adalah orang-orang yang berjaya. Murut. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 3 . matlamat yang terpenting adalah mencapai perpaduan di kalangan kelompok-kelompok yang berlainan. Orang Asli. Cina.Menurut Kamus Dewan edisi ketiga (hlm 865).

(Surah Ali Imran : 104) Prof. Dasar Pendidikan Kebangsan dalam isu perpaduan Dalam meninjau sejarah perkembangan pendidikan. Pada tahun 1974. Mohd. Timbalan Rektor. kebajikan dan ketaqwaan kepada Tuhan. berbaik-baik dan berkerjasama dalam perkara yang membawa kepada kebaikan. Dasar Pendidikan telah disemak semula dalam tahun 1960 yang menghasilkan Laporan Rahman Talib. tolong menolong dalam perkara yang mengikut dosa dan permusuhan. 1961. Dasar Pendidikan dibentuk atas kesedaran pemimpin dan rakyat Malaysia yang sensitif terhadap keperluan pembinaan negara.” Jadi di situ kita dapat lihat penekanan agama Islam itu kepada kenyataan kepelbagaian kaum dan diseru umat Islam mencari kesempatan untuk bekerjasama dalam perkara-perkara yang membawa kebaikan bersama. 4. Laporan Rahman Talib ini kemudian dimaktubkan dalam Akta Pelajaran. sebuah Jawatankuasa Kabinet telah ditubuhkan untuk mengkaji semula dan memperbaiki pelaksanaannya dalam mencapai matlamat melahirkan satu masyarakat yang bersatupadu dan berdisplin serta memenuhi keperluan tenaga rakyat Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 4 . Melalui Penyataan Razak 1956 dan dimaktubkan dalam Ordinan Pelajaran. UIA dalam satu forum perpaduan kaum berkata “kita juga berpandu kepada ayat Al-Quran yang menyeru semua orang yang beriman. yang bermaksud: Hendaklah kamu bertolong menolong. Dan jangan kamu berkerjasama. 1957. Kamal Hasan.

(Penyata Razak. Dasar Pelajaran Kebangsaan yang ada kini lebih menjurus kepada usaha kerajaan menyatupadukan semua kaum: Tujuan Dasar Pelajaran di dalam negeri ialah bermaksud hendak menyatupadukan budak-budak daripada semua bangsa di dalam negeri ini dengan menggunakan bahasa kebangsaan sebagai bahasa penghantar yang utama. Laporan Jawatankuasa ini telah diterbit dalam tahun 1979. ciri-ciri yang hendak dibentuk dalam diri individu yang hendak menerima pendidikan tadi serta skop yang merangkumi oleh proses pendidikan itu sendiri. Perenggan 12) Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 5 . Tanpa dasar yang jelas. Dalam kertas kerja Datuk Dr. Justeru. Dasar bagi sesuatu sistem pendidikan haruslah berpaksikan kepada falsafah.yang terlatih bagi pembangunan negara. Jelas dilihat Dasar Pendidikan merupakan tunggak utama dalam pembentukan sistem pendidikan kebangsaan. sudah tentu sistem dan pelaksanaannya juga tidak sistematik dan tidak mempunyai hala tuju yang tetap. Syed Othman Alhabshi yang berjudul ‘Dasar dan Pelaksanaan Sistem Pendidikan Kebangsaan’ telah mencatat dapatan seorang penyelidik terkemuka Howard D. corak dan kaedah pendidikan secara kasar. Ia amat penting dalam memberi panduan untuk melaksanakan sistem yang dirancangkan. Biasanya falsafah inilah menjadi teras pendidikan kita. walaupun perkara ini tiada dapat dilaksanakan dengan sera-merta melainkan hendaklah diperbuat dengan beransur-ansur. Mehlinger (1995) dalam bukunya School Reform in the Information Age mengenalpasti masalah ketiadaan falsafah dan dasar memberi dua bentuk kesukaran iaitu pendidikan guru dan pembaharuan pendidikan. Ia mengandungi matlamat.

2003) Kurikulum Pendidikan Seni telah direncana dan selaras dengan keadaan semasa dan akan datang bagi mencapai matlamat pendidikan berdasarkan kehendak FPK. Kurikulum seni visual juga dikenali sebagai ‘pendidikan kemanusian’. (dalam Abu Bakar Nordin Dan Ikhsan Othman.5. Kurikulum Pendidikan Seni dalam tujuan perpaduan Dalam usaha menyediakan generasi abad ke-21. Dalam Dasar pendidikan kebangsaan semua pelajar berhak menikmati pendidikan yang kaya dari seni tanpa mengira latar belakang dan kebolehan. ‘pendidikan pelbagai budaya’. walaupun terdapat golongan pendidik seni yang berpendapat seni lebih kepada ekspresi individu. kesesuaian kurikulum pendidikan seni berasaskan konsep four pillars of learning umpamanya perlu diteruskan iaitu belajar untuk menguasai ilmu (learning to know). belajar untuk menguasai kemahiran (learning to do). Smith (1982) mendapati bahawa telah pun muncul sekarang seperti apa yang dikatakan sebagai satu kecenderungan yang menuntut kepada pemikiran baru dari kalangan pendidik seni. Ini kerana usaha kurikulum bermula dengan ramalan (Ornstein and Hunkins. 1993 dalam Abu Bakar Nordin dan Ikhsan Othman. namun pengaruh teori ilmiah serta penyelidikan baru akan memaksa mereka berfikir semula bagi menserasi idea sendiri dengan fungsi seni dalam bentuk-bentuk pendidikan baru yang muncul. 2003) Perancangan perlu bersifat strategik. belajar untuk harmoni dan bekerjasama (learning to live together). mudah lentur dan futuristik supaya dapat menentukan corak masyarakat dan profil bangsa seterusnya. MacFee (1977) Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 6 . belajar untuk menjadi insan berguna (learning to be). dinamik. Menurut Chapman (1997).

2000) Pendidikan Seni sewajarnya menepati objektif pendidikan negara yang mementingkan pembangunan individu. keluarga. Seni diperlukan dalam tugas mempersiapkan ahli baru menghadapi hidup dalam usaha mencari erti tentang diri. Seni berupaya menghubung satu generasi ke satu generasi yang lain. telah banyak menulis tentang Kurikulum Pendidikan Seni dalam buku yang berjudul Pendidikan Seni dan Muzik. (1967) (dalam Abu Talib Putih. Walaupun pendekatan mereka berbeza. Iberahim Hassan (2000). masyarakat dan negara. Schiller. penglibatan. Shukor Hashim (1998). tetapi bersetuju bahawa pendidikan seni perlu pendidikan yang lebih liberal. seni dan kehidupan tidak boleh dipisahkan. Seni dapat menyediakan benih cabaran yang membawa perubahan seperti menuntut kita melihat Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 7 . Felman (1970) pula menegaskan budaya. (dalam Mohd Johari Ab. memahami warisan bangsa dan identiti bangsa. Matlamat dan kepentingan Pendidikan Seni jelas digubah untuk melahirkan individu yang berbudaya. seterusnya dapat menyumbang ke arah pembangunan diri.menganggap seni dalam budaya sebagai topik pembelajaran. 2001) memikirkan seni sebagai penyalur kesinambungan kemanusian. iaitu sekurang-kurangnya dapat mengurus kehidupan harian dengan sempurna dan menjadi penghayat seni. seseorang pelajar bukan sahaja dididik dan dibimbing dalam kesempurnaan dari segi JERIS tetapi juga dilatih memperolehi keyakinan diri dalam berkomunikasi melalui seni. Melalui aktiviti-aktiviti seni. Perpaduan negara wujud setelah generasi muda dididik dan dibimbing sempurna dari segi perkembangan JERIS. Menurut Abd. halatuju masyarakat. Hamid. pembangunan dan intergrasi sosial menyalurkan budaya dan warisan negara.

takulan. sifat benci dan syak wasangka dapat dielakan. Dalam menuju ke arah masyarakat aman damai. membuat persepsi. menjulang keberanian.sesuatu yang lama dari sudut pandangan atau perspektif yang baru. Seni adalah nadi dalam hayat perjalanan ke arah melengkapkan sifat kemanusiaan kita walaupun sekadar sebagai penghayat seni tetapi perkembangan minda dan rohaniah turut dibina dengan sempurna. Seni sebagai disiplin. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 8 . Dengan adanya unsur kegembiraan dalam sanubari semua rakyat Malaysia. ia merupakan satu anugerah kepada masyarakat kerana ciri kesediaannya yang boleh mengkaitkan harapan kepada ingatan. ia perlu satu perubahan paradigma tentang budaya ke Malaysiaan. memasyurkan keraian. Pelajar dibimbing pelbagai cara. tragedi 13 Mei 1969 menyedari semua warga Malaysia betapa pentingnya sifat memahami antara satu sama lain. atau juga membendung tragedi hidup manusia. menyatakan pemikiran dan menyelesaikan masalah antara rakan sekelas atau kerja kursus yang diberi. yang beransur membina berbagai bentuk literasi bagi menajamkan intuisi. Seni merupakan sumber kegembiraan dan kecerian. Begitu juga dalam soal perpaduan masyarakat di negara kita. Seni membenarkan manusia berfikir dan berikhtiar dalam cara yang tersendiri. sejarah telah mencatatkan bahawa dengan adanya kerjasama dan keberanian semua kaum negara yang aman dan merdeka dapat diperolehi dan dinikmati bersama. imagianasi dan kemahiran dalam berekspresi dan berkomunikasi. Pendidikan seni berfaedah kepada pelajar kerana ia memufuk peribadi yang lengkap.

Seni sebagai alat untuk perkembangan sesuatu budaya. (1993) (dalam Iberahim Hassan.Seni membantu pelajar memahami pengalaman manusia. dari yang lampau hingga masa kini. Seni sebagai alat komunikasi yang merakam. Berfungsi sebagai indeks untuk membezakan sesuatu identiti. 1996.31) Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 9 . Seni berperanan untuk mengstabilkan sesuatu budaya dalam menghadapi arus perubahan. 2000) menyatakan bahawa objektif seni bersandar kepada fungsi seni dalam masyarakat yang perlu disemai kepada pelajar iaitu: a. MacFee. 2001) membolehkan pelajar mengenali dirinya dan hubungan dengan masyarakat dan kehidupannya. hlm. 6. d. menyimpan dan menjana idea. Nilai-nilai asas perpaduan yang dapat dipupuk melalui pendidikan … usaha membina satu semangat identiti bersama dan berkongsi tujuan di kalangan semua rakyat Malaysia sangatlah penting dalam pembangunan nusa bangsa dan membentuk bangsa Malaysia. b. Belajar untuk menyesuai dan menghormati orang lain dari segi cara berfikir. Pendekatan kemanusiaan seperti yang dicadangkan oleh Micheal (1983) dan Feldman (1970) (dalam Iberahim Hassan. Seni untuk memperkayaan kualiti sesuatu perayaan atau upacara ritual bagi sesuatu peristiwa. kejayaan. c. e. cara berkerja dan berekspresi yang berbeza. dan potensi negara bagi menyemai semangat kekitaan… (Malaysia. Bagi mencapai hasrat tersebut perlulah dipupuk perasaan bangga terhadap warisan.

Kemudian dasar dan program ini boleh menyumbang ke arah hubungan sosial yang sihat di kalangann masyarakat majumuk. Dasar Kebudayaan Kebangsaan. 1991. Usaha-usaha kerajaan dalam menangani isu perpaduan Bagi mencapai hasrat membina bangsa Malaysia yang bersatu padu.” Kerajaan Malaysia mengenalpasti budaya dan kesenian sebagai elemen sama penting dengan perkembangan ekonomi.6) 7. perkongsian nilai dan persepsi. Abdul Shukur Abduulah mengatakan kepentingan seni visual dapat Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 10 . Maka. penerapan nilai-nilai murni dilakukan dengan menyeluruh dalam semua mata pelajaran KBSM. Perpaduan negara dan sebagainya adalah matlamat penting dalam dasar dan program berkenaan. Kebudayaan Kebangsaan telah dirangka pada tahun 1971 yang bertujuan kebangsaan. Sebanyak 16 nilai disenaraikan dan secara khusus terkandung dalam mata pelajaran pendidikan Islam dan pendidikan Moral (Kementerian Pendidikan Malaysia. kita telah memperkenalkan pelbagai dasar dan program dalam tempoh tiga puluh tahun lalu selain Dasar Ekonomi Baru dan Dasar Pembangunan Nasional.Berhubung dengan petikan di atas. Dasar-dasar tersebut termasuk Dasar Pendidikan. Dato Seri Dr. Pendekatan ini dikenali sebagai nilai merentasi kurikulum. menjalankan mempromosi program integrasi kebudayaan kebangsaan yang dan mengembangkan identiti keharmonian pelbagai kaum dan budaya Melayu sebagai asas budaya kebangsaan. Mahathir Mohamad iaitu: “Bagi mengukuhkan bangsa Malaysia yang bersatu padu. persamaan identiti sebagai rakyat Malaysia dan kebudayaan yang mengekalkan warisan bangsa. hlm. terdapat petikan yang diberi oleh Datuk Seri Dr. Dasar Bahasa Kebangsaan.

Lain kata matlamat negara perlu dikongsi bersama oleh setiap orang. Bangsa Malaysia yang bersatupadu bermakna setiap rakyat perlu komited untuk menjayakan cita-cita negara. Strategi dan kaedah pengajaran Pendidikan seni Visual dalam usaha mencapai perpaduan.menyumbangkan pertumbuhan ekonomi. Setiap rakyat dengan rasa bangsa mengidentifikasikan diri mereka sebagai warga Malaysia. semasa pelancaran Majlis Perdagangan Malaysia pada 28 Februari 1991. Melalui pendidikan seni visual. Selain daripada itu. Ianya dikenali sebagai “Wawasan 2020” Dalam sembilan cabaran wawasan. Mahathir Mohamad telah membentangkan satu kertas kerja yang bertajuk “Malaysia – Melangkah ke Hadapan” yang mengandungi satu pemikiran dan rangka kerja mengenai matlamat Malaysia menjadi sebuah negara maju pada tahun 2020. Musa Hitam dalam ucapan di Perasmian Himpunan Tetap Balai Seni Lukis Negara pada 29hb Januari 1985 pernah mengata: “Kesenian mencerminkan kematangan Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 11 . kita akan bergerak ke arah mencapai satu warisan bangsa yuang unggul. sosial dan pendidikan di nagara. isu perpaduan dalam pembentukan bangsa Malaysia menduduki tempat pertama yang secara tidak langsung telah mengambarkan kepentingannya dalam usaha mencapai matlamat sebagai negara maju yang tercatat seperti berikut: Membangunkan bangsa Malaysia yang bersatupadu dengan matlamat yang sama bagi membentuk bangsa Malaysia yang setia dan taat kepada negara. Tun Dr.

Kes-kes pergaduhan antara pelajar berlainan bangsa yang disebabkan perselisihan faham dapat dielakkan dan dikurangkan.perasaan dan pemikiran sesuatu bangsa atau masyarakat” keesahan kenyataan ini tidak dapat dipastikan tetapi apa yang boleh dipastinya ialah sesuatu bangsa atau masyarakat yang tidak mempunyai kesenian diibaratkan sebagai golongan orang-orang yang kurang sempurna hidupnya. kehidupan mereka tak ubah seperti lagu tanpa irama. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 12 . Pengabungjalinan mata pelajaran Pengabungjalinan mata pelajaran seperti Bahasa Malaysia. mentafsir dan membuat hubungkait antara catatan dengan gambar lukisan atau fotografi sejarah. Ini merupakan salahsatu langkah penting dalam isu perpaduan kaum. I. Sebagai contoh guru seni ingin mengajar catan atau arca. Pelajar menjalankan penyelidikan mengumpul. Melalui apresiasi seni segala dokumentasi dan mencatat sejarah detik perjuangan kemerdekaan akan mendidik pelajar perlu wujudnya nilai cintakan negara. Masyarakat yang sebegini adalah masyarakat yang kurang lengkap. Tambahan pula. beliau telah meminta pelajar mengkaji sejarah Pasir Salak. secara tak langsung pelajar dapat berinteraksi dan berkomunikasi antara satu sama lain. dengan satu bahasa yang dapat difahami oleh semua pelajar. geografi dan lain-lain dapat meningkatkan nilai kewarganegaraan. Sejarah.” Jelaslah bahawa kedudukan fungsi dan peranan Pendidikan Seni Visual di sekolah dalam menangani Wawasan 2020 khasnya dalam cabaran pertama yang berkait dengan perpaduan haruslah dilihat dengan keperihatinan yang serius terutama oleh golongan intelektual pendidikan juga oleh masyarakat keseluruhannya.

Budaya Malaysia yang dibentuk merupakan identiti yang dapat mengeratkan lagi hubungan kesemua kaum melalui transformasi soaial melalui aktiviti pendidikan seni. pendidik mesti memahami kandungan seni visual dengan sebenar-benarnya. mempunyai ketrampilan yang tinggi. Nilai patriotik (objektif 1. Semangat patriotik dan nasionalisme penting bagi membolehkan Malaysia lebih bersifat kompetitif di peringkat antarabangsa. kritis. tembikar. perabut ukiran. Feldman (1972) mencadangkan pendekatan humanistik dalam pencapaian pengajian kognitif. jaya diri dan keusahawaan yang tinggi. Pelajar perlu disedari kepentingan dalam memahami serta wujud perasaan hormat budaya orang lain. barang hiasan gangsa melambangkan identiti budaya di Malaysia. generasi yang hidup dalam abad ke-21 perlu memperoleh nilai-nilai murni dan luhur yang bersifat sarwajagat. analitis dan futuristik (objektif ke-3). Tujuan kurikulum beliau adalah meningkatkan kualiti individu dan mengenali individu yang lain. dan mempunyai kekuatan minda yang kreatif. Dalam kurikulum pendidikan seni visual selain mementingkan proses penghasilan atau proses artistik. mempunyai semangat jati diri (objektif Ke-10). 7 dan 9) boleh dipupuk dengan meningkatkan rasa kebanggaan rakyat terhadap barangan Malaysia dan seterusnya mencapai perpaduan di kalangan rakyat majmuk. 2000) Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 13 .II Pelaksanaan Kurikulum Pendidikan Seni dalam tujuan perpaduan Bagi menghadapi cabaran yang datang secara bertalu-talu. Barangan kraf seperti barangan anyaman. (dalam Iberahim Hassan. Dalam usaha menuju perpaduan. Pengajian Media dan Pengajian Kritikan Seni. kaya dengan maklumat. termasuk dalam bidang sains dan teknologi (objektif ke-6). pengajian Linguistik Visual. inovasi . produk juga diminta mencapai tahap persembahan yang memuaskan.

Sebelum menentukan tema pertandingan. tujuan.Dalam melaksanakan kandungan kurikulum. bercerai berai kita runtuh. sesi perbincangan diadakan agar semua pelajar benar-benar faham matlamat. hlm. guru hendaklah memastikan pelajar yang mengambil bahagian terdiri daripada pelbagai kaum.” . Rakyat bersatu padu. Michael Day dalam buku mereka yang berjudul Children and Their Art methods for the Elementacy School dalam issues Multi-Cultural. “Bagai aur dengan tebing. “Perpaduan pemangkin kemajuan negara”. Apabila menjalankan aktiviti-aktiviti seni dalam kumpulan. Menurut Ee Ah Meng (1988) dalam bukunya yang berjudul Pendidikan Di Malaysia Untuk Guru Pelatih mengatakan amalan seperti ini akan menjauhkan perasaan benci dan iri hati Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 14 . “Tak kenal maka tak cinta”.:122-124 telah menyarankan bahawa aktiviti kumpulan merupakan satu cara untuk mengeratkan lagi hubungan antara pelajar yang berbilang kaum. Aktiviti pertandingan melukis poster dapat memupuk semangat perpaduan dan menyedari kepentingan perpaduan di peringkat awal sebelum pelajar menunjukkan kemahiran melukis masingmasing. Aktiviti kumpulan Al Huswitz. negara gemilang” dan lain-lain telah digunakan sebagai tajuk. objektif dan kehendak tema yang berkaitan dengan perpaduan. saling penuh memenuhi”. pandangan dan pengalaman serta bercerita tentang budaya sendiri. “Bersatu padu kita teguh. III. pendidik merancang aktiviti seperti pertandingan melukis poster selain bertujuan mencungkil potensi pelajar. Pelajar dapat bertukar-tukar fikiran. Pelajar diminta memberi pandangan bagaimana hendak mengambarkan perasaan cinta kepada negara melalui seni visual. slogan-slogan seperti.

membahagikan tanggungjawab dalam melaksanakan segala aktiviti seni yang diminta. membantu satu sama lain untuk memenuhi kehendak tugasan individu atau kumpulan sebagai yang diminta oleh guru melalui perhubungan yang saling bergantung secara positif. Kaedah pembelajaran secara koperatif penting dalam pembentukan perpaduan kaum dapat dibuktikan melalui pendapat yang dikemukakan oleh William Ragan and C. semangat kekitaan dan persefahaman dapat dipupuk dalam situasi yang mesra. interaksi bersemuka yang sihat dan penglibatan yanga saksama. menetukan matlamat. Stendler dalam penulisan mereka yang bertajuk The Social Dimension telah mengatakan strategi pengajaran melalui koperatif dapat mengalakkan pelajar menetapkan perancangan bersama. Semasa menyiapkan sesuatu projek seni. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 15 . ia dapat mengeratkan lagi persahabatan antara pelajar yang berbilang kaum. Secara tidak langsung.” 4. Pelajar akan bekerjasama dalam satu kumpulan kecil. bertanggungjawab.dikalangan pelajar berbilang kaum. B. Kata Mumama: “Jiran dan rakan-rakan bersepakat ke arah kemasyarakatan akan membawa kebajikan dan keberkatan. Pembelajaran Koperatif Pembelajaran koperatif adalah satu kaedah pembelajaran yang digunakan oleh guru bagi membantu meningkatkan hubungan dan kemahiran sosial pelajar di samping mencapai objektif pembelajaran yang ditetapkan.

sifat rasional dan mempunyai hati terbuka turut menyumbang dalam usaha memupuk semangat perpaduan di kalangan pelajar. sebagai seorang pendidik yang profesiohal.V. objektif pengajaran perlu sejajar dengan kehendak FPK yang bermatlamat mewujudkan sebuah negara yang maju dengan cara yang tersendiri. Penyusunan meja kerusi yang berasingan seolah-olah mengasingkan dan mengelakkan setiap individu berinteraksi antara satu sama lain. segala bimbingan dan bantuan yang diberi kepada pelajar hendaklah menunjukkan keadilan dan kesaksamaan. Sesi ini membolehkan pelajar bertukar-tukar pendapat dan memberi pandangan yang membina. Suasana bilik darjah yang ceria mencerminkan sikap tanggungjawab dan kerjasama antara pelajar yang menuju ke arah perpaduan. Maka. Ia memudahkan pelajar berbincang dan menjalankan aktiviti kumpulan. Pengurusan bilik seni merupakan satu aspek penting dalam memberi daya tarikan dan menjadi sumber ilham kepada pelajar. Dalam sesi kritikan seni. selain daripada memberi ilmu pengetahuan. Semasa Pengajaran dan pembelajaran Dalam tugas melaksanakan isi kandungan yang telah dirancang. Tindakan diskriminasi perlu dielakkan agar pelajar merasa seronok dan selesa belajar. Pelajar juga mempelajari menerima pendapat dan kritikan dari bangsa yang berlainan. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 16 . selain melatih dalam penggunaan bahasa tampak. VI. Pengurusan bilik darjah Penyusunan meja kerusi dalam bilik atau studio seni seharusnya dalam bentuk kumpulan.

Menurut Md. Madya Iberahim Hassan (2003) dalam buku mereka yang berjudul Pendidikan Seni Daripada Sudut Sosial mengatakan wujudnya pelbagai kontroversi dalam memperkenalkan ‘multikulturisme’. tetapi apa yang penting ialah peranan guru sebagai pembudaya.VII. Seni bersifat sejagat. Sebagai contoh komplas sekolah wawasan pertama di USJ15 Subang Jaya merupakan sekolah wawasan pertama bagi mengeratkan lagi perpaduan kaum di negara Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 17 . Tidak dapat dinafikan bahawa pendidik merupakan agen yang penting sekali dalam usaha merancang pengajaran dan pembelajaran yang menjurus ke arah perpaduan. Nasir Iberahim dan Prof. Sebagai seorang pendidik. Kesimpulan Dalam menangani masalah perpaduan antara kaum. Perkembangan dunia kian semakin pesat. Walaupun budaya orang Melayu lebih diutamakan dalam kurikulum pendidikan seni tetapi guru seni perlu memperkenalkan budaya bangsa lain kepada pelajar agar mereka memahami dan menghormati serta boleh berkomunikasi dengan orang lain. Bidang pendidikan perlu sentiasa membuat “enviromental scanning” bagi mengenalpasti keperluan-keperluan negara semasa. Sejarah seni Bidang Sejarah Seni yang ada dalam kandungan kurikulum pendidikan seni juga memainkan peranan yang penting dalam membentuk sikap perpaduan. jelaslah Kurikulum Pendidikan Seni yang ada sekarang dapat memberi sumbangan yang mengalakkan berdasarkan ciri-ciri pendidikan seni yang telah dinyatakan di atas. ilmu kandungan kurikulum harus dikuasai dan dilaksanakan.

Jadi. memupuk perpaduan adalah satu usaha yang begitu komplaks yang boleh membangkitkan perasaan dan emosi. Perluasan pelaksanaan konsep sekolah wawasan ke seluruh negara pada abad ke-21 akan dapat memastikan perpaduan kaum yang terdapat di negara terjamin. kita harus ingat bahawa perpaduan nasional harus diutamakan. wawasan 2020 akan menghadapi risiko yang berat dan mungkin gagal. Sesungguhpun. tanamkan pada jiwa anak-anak muda kita dan tiupkan semangat perpaduan nasional. penjelasan.kita. dan persetujuan semua pihak terhadap konsep. tetapi tidak membenci kepada bangsa-bangsa yang lain.” Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 18 . Dato’ Onn Jaafar pernah berkata: “Saya ini pro Islam dan pro Melayu. Tanpa perpaduan nasional. rasional dan langkah-langkah tindakan yang dimajukan. “Satu Negara Satu Bangsa (Malaysia)” bukan sesuatu impian yang mustahir. Namun dengan adanya kefahaman.

Kuala Lumpur: Utusan Publication & Distributors. Perpaduan Kearah Pengukuhan Kepimpinan Ummah. Soal Pemikiran Dalam Pendidikan Seni: Asas Pertimbangan Untuk Praktis Pengajaran Di Sekolah-sekolah dalam Seminar Pedagogi Pendidikan Seni Visual. (1991). Nilai-nilai Murni Dalam Pendidikan: Menghadapi Perubahan dan Cabaran Alaf Baru. Selangor: Fajar Bakti. (2000). Haji Abdu. Kuala Lumpur: Utusan Publication & Distributors. (2003). (1998). Abu Bakar Nordin Dan Ikhsan Othman. Hernandez. Dasar Kebudayaan Kebangsaan: Satu Persoalan. Pendidikan Seni Di Malaysia: Antara Harapan Dan Kenyataan dalam Seminar Pedagogi Pendidikan Seni Visual. Pendidikan Ke Arah Perpaduan: Sebuah Perspektif Sejarah.html Awang Had Salleh. 4. Wawasan Pembangunan: Isu dan Cabaran. Kumpulan Esei Pilihan: Pendidikan Seni dan Muzik. Pendidikan Di Malaysia Untuk Guru Pelatih. Haji Mohd. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 19 . Falsafah Pendidikan Dan Kurikulum. (2000). Michael Day. United States of America. Alias Aliana. Ee Ah Meng.Biliografi --------. Abd Rahim Abd Rashid. (1980). State University of New York: Press Albary. Tanjong Malim. UPSI. Abd Rahim Abd Rashid. Freedman & Feenam d. (2001). Shahir B. Ensiklopedia Dunia Melayu. Kamus Dewan Edisi Ketiga. (1995). UPSI. Bhd. Culture and Art Education Comparative Perspectives. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. (2001). Curriculum. Perak: Fakulti Sains Sosial dan Kesenian UPSI. [On-line] file:///A/perpaduan. Selangor: Fajar Bakti. Tanjong Malim. (1998). Children and their art: Methods for Elementary School.html Iberahim Hassan. Kuala Lumpur: Piramid Perdanan Sdn. Abu Talib Putih (2001). Perak: Quantum Books. Al Hurwitz. [On-line] file:///A/db08fokf. --------.

1996 – 2000. [On-line] Tajul Ariffin Noordin. Selangor: Pelanduk Publications. Sumbangan Kami Terhadap Wawasan 2020. Kuala Lumpur: Utusan Publication & Distributors. Falsafah Pendidikan Negara. Wawasan Pemangkin Negara Maju.Jakob Sumardjo. (1990). (1986). Bhd. Seni Dan Pendidikan Insan Madani. Kiyai Masyhadi. Md. Omar Mohd. Kuala Lumpur: Universiti Malaya. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa Dan Pustaka. Rangka Rancangan Jangka Panjang Kedua 1991 – 2000. Musa Hitam. UK Limited England: Longman Group. Pusat Perkembangan Kurikulum. (1996). Pendidikan Seni Untuk Maktab & Universiti. Hashim. Nasionalisme Krisis dan Kematangan. Malaysia. (1986). Habib Mat Som. (2001). (2000). Bandung: ITB. Selangor: Fajar Bakti. Prof. Pendidikan Suatu Pemikiran Semula. Kuala lumpur: Percetakan Negara. Mohd. Dasar dan Pelaksanaan Sistem Pendidikan Kebangsaan. Shahril @ Charil Marzuki. Esei-esei Politik. Syed Othman Alhabshi. Filsafat Seni. (1990). Kuala Lumpur: Dewan Bahasa Dan Pustaka. (1999). Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 20 . Ke Arah Negara Maju Berdasarkan Sistem Nilai. (2000). Rancangan Malaysia Ketujuh. (1997). Isu Pendidikan Di Malaysia: Sorotan dan Cabaran. (1991). Educating For Art: Critical Response and Development. Pengisian Misi Pendidikan. Selangor: Perniagaan Al Wathaniyah. (2003). Siti Fatimah Abdul Rahman. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa Dan Pustaka. Jasiman Bin Ahmad & Nora Binti Samat. Pahang: PTS Publications & Distributors Sdn. Kuala Lumpur: Institut Kefahaman Islam Malaysia. (1999). (1998). Malaysia. Madya Iberahim Hassan. Kuala Lumpur: Goodmark Enterprise. Wan Abdul Kader & Yap Beng Liang. penyunting (1993). Nasir Iberahim. Manshur B. Rod Taylor. Kuala lumpur: Percetakan Negara. Kassim Ahmad. (1993).

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful