ISU PENDIDIKAN SENI Ulasan dan kupasan hubungan antara Dasar Pendidikan Kebangsaan, matlamat pendidikan seni sejagat

dengan Kurikulum Pendidikan Seni di Malaysia – Isu Perpaduan.

1.

Pengenalan Sejak selepas Perang Dunia Kedua dan yang lebih mendesak semasa kita

mencapai kemerdekaan ialah: Bagaimanakah sebaik-baik cara untuk melahirkan satu masyarakat Malaysia yang bersatu padu, yakni satu masyarakat majmuk Malaysia yang mempunyai keazaman, kesanggupan dan kesediaan untuk hidup bersama dengan rukun dan damai serta mempunyai kesedaran, keperibadian dan nilai-nilai sebagai rakyat Malaysia. Satu cara yang paling penting bagi mewujudkan perpaduan di dalam sesebuah negara ialah menerusi pelajaran. Menurut Ho Seng Ong (1998) dalam bukunya yang berjudul Education for unity in Malaya telah mencatat: “It is accepted that educations is not the only means available in the taks of achieving national unity and solidarity in the plural community of Malaya, but it remains the most important single factor for integration in the racial, religious and cultural complexof Malaya.” Sistem pelajaran yang ada pada kita sekarang ialah satu usaha yang disedari dan bersungguh-sungguh untuk memberi jawapan atau penyelesaian kepada masalah perpaduan ini dengan kaedah-kaedah yang praktikal, wajar dan dapat diterima oleh sebahagian besar rakyat.

Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR

1

Dari segi individu, perpaduan mempunyai ciri-ciri yang meliputi perasaan, emosi, sentimen sikap dan nilai. Dalam persekolahan, apa yang diusahakan ialah supaya muridmurid dibimbing dan dididik untuk memupuk sifat-sifat yang sihat dan membina yang boleh membawa ke arah perpaduan negara.

2.

Definisi masyarakat majmuk Salah satu daripada naluri semulajadi manusia ialah ingin hidup berkelompok dan

bermasyarakat. Ibrahim Ahmad Bajunid (2000) dalam kertas kerjanya yang bertajuk Perubahan dan Perkembangan Kurikulum ke Arah Pembinaan Negara telah mencatat bahawa J.S. Furnivall mentakrifkan masyarakat majmuk sebagai masyarakat di mana: Mereka bergaul tetapi tidak bersatu. Setiap kumpulan berpegang kepada agamanya, budayanya, bahasanya idea-idea dan cara-cara hidupnya. Sebagai individu mereka bertemu, tetapi hanya di pasar, membeli dan menjual. Inilah masyarakat majmuk, di mana seksi-seksi yang berlainan dalam masyarakat hidup sebelah menyebelah, tetapi berasingan………(terjemahan) Dalam Ensiklopedia Dunia Melayu (hlm 145-146) telah mencatat beberapa pandangan penyelidik terhadap masyarakat majmuk antaranya: M.G. Smith menganggap masyarakat majmuk sebagai masyarakat yang mempunyai pelbagai budaya, perpecahan sosial dan perselisihan. Van den Bergue juga menyenaraikan beberapa ciri masyarakat majmuk seperti ketiadaan konsensus nilai, kepelbagaian kebudayaan, wujudnya konflik di antara kelompok yang berlainan…..

Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR

2

kita terdiri daripada Melayu. Kadazan. “Perpaduan” ialah “penggabungan”. Bajau. matlamat yang terpenting adalah mencapai perpaduan di kalangan kelompok-kelompok yang berlainan. Melanau dan Iban dengan pelbagai bahasa dan dialeknya. Menjelang kemerdekaan. Definisi perpaduan Perkataan “perpaduan” ini asalnya dari perkataan “padu” iaitu “mampat”. “kehancuran” dan “perpecahan”. perkataan ‘masyarakat majmuk’ memberi maksud: masyarakat yang terdiri daripada beberapa bangsa. Murut. Dalam al-Qur’an Allah mengingatkan umat Islam dengan Firman-Nya yang bermaksud: Dan hendaklah ada dari kalangan kamu satu puak yang menyeru kepada kebajikan (mengembangkan Islam) dan menyuruh berbuat segala perkara yang baik. Secara langsung dan tidak langsung. India. Masyarakat majmuk ini bersatu di atas ikatan kerakyatan di bawah pemerintah demokrasi beraja berperlembagaan dengan satu hidup yang telah dipersetujui bersama. Perpaduan dilihat dari tuntutan Islam adalah satu perkara yang baik iaitu “ma’rof” manakala perpecahan pula satu perkara yang keji atau tidak baik iaitu “mungkar”. serta melarang daripada segala perkara yang salah (buruk dan keji) dan mereka yang bersifat demikian adalah orang-orang yang berjaya. Orang Asli. sistem pendidikan diberi tugas untuk pembinaan negara. Malaysia merupakan masyarakat majmuk yang terdiri daripada pelbagai suku bangsa dan agama. Perihal bergabung menjadi satu atau persatuan. Cina. Kata lawan bagi “perpaduan” ialah “permusuhan”. “pejal” dan “padat”. Serani.Menurut Kamus Dewan edisi ketiga (hlm 865). Kadayan. 3. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 3 . Dari suku bangsa.

1957. Dasar Pendidikan telah disemak semula dalam tahun 1960 yang menghasilkan Laporan Rahman Talib. Dasar Pendidikan Kebangsan dalam isu perpaduan Dalam meninjau sejarah perkembangan pendidikan. Melalui Penyataan Razak 1956 dan dimaktubkan dalam Ordinan Pelajaran. Kamal Hasan.” Jadi di situ kita dapat lihat penekanan agama Islam itu kepada kenyataan kepelbagaian kaum dan diseru umat Islam mencari kesempatan untuk bekerjasama dalam perkara-perkara yang membawa kebaikan bersama. berbaik-baik dan berkerjasama dalam perkara yang membawa kepada kebaikan. 1961. yang bermaksud: Hendaklah kamu bertolong menolong. Pada tahun 1974. Laporan Rahman Talib ini kemudian dimaktubkan dalam Akta Pelajaran. Mohd. Dasar Pendidikan dibentuk atas kesedaran pemimpin dan rakyat Malaysia yang sensitif terhadap keperluan pembinaan negara. Timbalan Rektor. UIA dalam satu forum perpaduan kaum berkata “kita juga berpandu kepada ayat Al-Quran yang menyeru semua orang yang beriman. Dan jangan kamu berkerjasama. tolong menolong dalam perkara yang mengikut dosa dan permusuhan. 4. sebuah Jawatankuasa Kabinet telah ditubuhkan untuk mengkaji semula dan memperbaiki pelaksanaannya dalam mencapai matlamat melahirkan satu masyarakat yang bersatupadu dan berdisplin serta memenuhi keperluan tenaga rakyat Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 4 . kebajikan dan ketaqwaan kepada Tuhan.(Surah Ali Imran : 104) Prof.

Ia amat penting dalam memberi panduan untuk melaksanakan sistem yang dirancangkan. walaupun perkara ini tiada dapat dilaksanakan dengan sera-merta melainkan hendaklah diperbuat dengan beransur-ansur. Justeru. Syed Othman Alhabshi yang berjudul ‘Dasar dan Pelaksanaan Sistem Pendidikan Kebangsaan’ telah mencatat dapatan seorang penyelidik terkemuka Howard D. Tanpa dasar yang jelas. Laporan Jawatankuasa ini telah diterbit dalam tahun 1979. Mehlinger (1995) dalam bukunya School Reform in the Information Age mengenalpasti masalah ketiadaan falsafah dan dasar memberi dua bentuk kesukaran iaitu pendidikan guru dan pembaharuan pendidikan. Dasar bagi sesuatu sistem pendidikan haruslah berpaksikan kepada falsafah. corak dan kaedah pendidikan secara kasar. Biasanya falsafah inilah menjadi teras pendidikan kita.yang terlatih bagi pembangunan negara. Dalam kertas kerja Datuk Dr. (Penyata Razak. Perenggan 12) Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 5 . Dasar Pelajaran Kebangsaan yang ada kini lebih menjurus kepada usaha kerajaan menyatupadukan semua kaum: Tujuan Dasar Pelajaran di dalam negeri ialah bermaksud hendak menyatupadukan budak-budak daripada semua bangsa di dalam negeri ini dengan menggunakan bahasa kebangsaan sebagai bahasa penghantar yang utama. Jelas dilihat Dasar Pendidikan merupakan tunggak utama dalam pembentukan sistem pendidikan kebangsaan. ciri-ciri yang hendak dibentuk dalam diri individu yang hendak menerima pendidikan tadi serta skop yang merangkumi oleh proses pendidikan itu sendiri. Ia mengandungi matlamat. sudah tentu sistem dan pelaksanaannya juga tidak sistematik dan tidak mempunyai hala tuju yang tetap.

Ini kerana usaha kurikulum bermula dengan ramalan (Ornstein and Hunkins. MacFee (1977) Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 6 . kesesuaian kurikulum pendidikan seni berasaskan konsep four pillars of learning umpamanya perlu diteruskan iaitu belajar untuk menguasai ilmu (learning to know). namun pengaruh teori ilmiah serta penyelidikan baru akan memaksa mereka berfikir semula bagi menserasi idea sendiri dengan fungsi seni dalam bentuk-bentuk pendidikan baru yang muncul. walaupun terdapat golongan pendidik seni yang berpendapat seni lebih kepada ekspresi individu. 2003) Perancangan perlu bersifat strategik. 1993 dalam Abu Bakar Nordin dan Ikhsan Othman. belajar untuk menguasai kemahiran (learning to do). belajar untuk menjadi insan berguna (learning to be). Menurut Chapman (1997). 2003) Kurikulum Pendidikan Seni telah direncana dan selaras dengan keadaan semasa dan akan datang bagi mencapai matlamat pendidikan berdasarkan kehendak FPK. ‘pendidikan pelbagai budaya’. belajar untuk harmoni dan bekerjasama (learning to live together). Dalam Dasar pendidikan kebangsaan semua pelajar berhak menikmati pendidikan yang kaya dari seni tanpa mengira latar belakang dan kebolehan. dinamik. mudah lentur dan futuristik supaya dapat menentukan corak masyarakat dan profil bangsa seterusnya. (dalam Abu Bakar Nordin Dan Ikhsan Othman. Kurikulum Pendidikan Seni dalam tujuan perpaduan Dalam usaha menyediakan generasi abad ke-21.5. Kurikulum seni visual juga dikenali sebagai ‘pendidikan kemanusian’. Smith (1982) mendapati bahawa telah pun muncul sekarang seperti apa yang dikatakan sebagai satu kecenderungan yang menuntut kepada pemikiran baru dari kalangan pendidik seni.

Melalui aktiviti-aktiviti seni. Seni diperlukan dalam tugas mempersiapkan ahli baru menghadapi hidup dalam usaha mencari erti tentang diri. Perpaduan negara wujud setelah generasi muda dididik dan dibimbing sempurna dari segi perkembangan JERIS. Menurut Abd. keluarga. penglibatan. memahami warisan bangsa dan identiti bangsa. seseorang pelajar bukan sahaja dididik dan dibimbing dalam kesempurnaan dari segi JERIS tetapi juga dilatih memperolehi keyakinan diri dalam berkomunikasi melalui seni. iaitu sekurang-kurangnya dapat mengurus kehidupan harian dengan sempurna dan menjadi penghayat seni. Matlamat dan kepentingan Pendidikan Seni jelas digubah untuk melahirkan individu yang berbudaya. Shukor Hashim (1998). Iberahim Hassan (2000). Seni berupaya menghubung satu generasi ke satu generasi yang lain. (dalam Mohd Johari Ab. masyarakat dan negara. 2001) memikirkan seni sebagai penyalur kesinambungan kemanusian. Felman (1970) pula menegaskan budaya.menganggap seni dalam budaya sebagai topik pembelajaran. seterusnya dapat menyumbang ke arah pembangunan diri. tetapi bersetuju bahawa pendidikan seni perlu pendidikan yang lebih liberal. Hamid. (1967) (dalam Abu Talib Putih. 2000) Pendidikan Seni sewajarnya menepati objektif pendidikan negara yang mementingkan pembangunan individu. telah banyak menulis tentang Kurikulum Pendidikan Seni dalam buku yang berjudul Pendidikan Seni dan Muzik. Schiller. pembangunan dan intergrasi sosial menyalurkan budaya dan warisan negara. Walaupun pendekatan mereka berbeza. seni dan kehidupan tidak boleh dipisahkan. halatuju masyarakat. Seni dapat menyediakan benih cabaran yang membawa perubahan seperti menuntut kita melihat Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 7 .

sifat benci dan syak wasangka dapat dielakan. tragedi 13 Mei 1969 menyedari semua warga Malaysia betapa pentingnya sifat memahami antara satu sama lain. Dalam menuju ke arah masyarakat aman damai. yang beransur membina berbagai bentuk literasi bagi menajamkan intuisi. imagianasi dan kemahiran dalam berekspresi dan berkomunikasi. takulan. sejarah telah mencatatkan bahawa dengan adanya kerjasama dan keberanian semua kaum negara yang aman dan merdeka dapat diperolehi dan dinikmati bersama. Pendidikan seni berfaedah kepada pelajar kerana ia memufuk peribadi yang lengkap. Seni adalah nadi dalam hayat perjalanan ke arah melengkapkan sifat kemanusiaan kita walaupun sekadar sebagai penghayat seni tetapi perkembangan minda dan rohaniah turut dibina dengan sempurna. Pelajar dibimbing pelbagai cara. membuat persepsi. Seni merupakan sumber kegembiraan dan kecerian. ia merupakan satu anugerah kepada masyarakat kerana ciri kesediaannya yang boleh mengkaitkan harapan kepada ingatan. menyatakan pemikiran dan menyelesaikan masalah antara rakan sekelas atau kerja kursus yang diberi. Seni membenarkan manusia berfikir dan berikhtiar dalam cara yang tersendiri.sesuatu yang lama dari sudut pandangan atau perspektif yang baru. atau juga membendung tragedi hidup manusia. ia perlu satu perubahan paradigma tentang budaya ke Malaysiaan. menjulang keberanian. Seni sebagai disiplin. Begitu juga dalam soal perpaduan masyarakat di negara kita. Dengan adanya unsur kegembiraan dalam sanubari semua rakyat Malaysia. memasyurkan keraian. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 8 .

kejayaan. 2001) membolehkan pelajar mengenali dirinya dan hubungan dengan masyarakat dan kehidupannya. dan potensi negara bagi menyemai semangat kekitaan… (Malaysia. Bagi mencapai hasrat tersebut perlulah dipupuk perasaan bangga terhadap warisan. Seni sebagai alat komunikasi yang merakam. e. Berfungsi sebagai indeks untuk membezakan sesuatu identiti. Belajar untuk menyesuai dan menghormati orang lain dari segi cara berfikir. hlm. Pendekatan kemanusiaan seperti yang dicadangkan oleh Micheal (1983) dan Feldman (1970) (dalam Iberahim Hassan. 6. 1996. d.Seni membantu pelajar memahami pengalaman manusia. Seni sebagai alat untuk perkembangan sesuatu budaya. c. 2000) menyatakan bahawa objektif seni bersandar kepada fungsi seni dalam masyarakat yang perlu disemai kepada pelajar iaitu: a. Seni berperanan untuk mengstabilkan sesuatu budaya dalam menghadapi arus perubahan. cara berkerja dan berekspresi yang berbeza. MacFee. b. Nilai-nilai asas perpaduan yang dapat dipupuk melalui pendidikan … usaha membina satu semangat identiti bersama dan berkongsi tujuan di kalangan semua rakyat Malaysia sangatlah penting dalam pembangunan nusa bangsa dan membentuk bangsa Malaysia.31) Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 9 . dari yang lampau hingga masa kini. menyimpan dan menjana idea. (1993) (dalam Iberahim Hassan. Seni untuk memperkayaan kualiti sesuatu perayaan atau upacara ritual bagi sesuatu peristiwa.

Dasar Kebudayaan Kebangsaan. terdapat petikan yang diberi oleh Datuk Seri Dr. Abdul Shukur Abduulah mengatakan kepentingan seni visual dapat Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 10 . Dasar-dasar tersebut termasuk Dasar Pendidikan. Pendekatan ini dikenali sebagai nilai merentasi kurikulum. menjalankan mempromosi program integrasi kebudayaan kebangsaan yang dan mengembangkan identiti keharmonian pelbagai kaum dan budaya Melayu sebagai asas budaya kebangsaan. Dato Seri Dr. Kebudayaan Kebangsaan telah dirangka pada tahun 1971 yang bertujuan kebangsaan. Dasar Bahasa Kebangsaan. Mahathir Mohamad iaitu: “Bagi mengukuhkan bangsa Malaysia yang bersatu padu. Sebanyak 16 nilai disenaraikan dan secara khusus terkandung dalam mata pelajaran pendidikan Islam dan pendidikan Moral (Kementerian Pendidikan Malaysia. penerapan nilai-nilai murni dilakukan dengan menyeluruh dalam semua mata pelajaran KBSM. hlm. Maka. Usaha-usaha kerajaan dalam menangani isu perpaduan Bagi mencapai hasrat membina bangsa Malaysia yang bersatu padu.6) 7. Perpaduan negara dan sebagainya adalah matlamat penting dalam dasar dan program berkenaan.” Kerajaan Malaysia mengenalpasti budaya dan kesenian sebagai elemen sama penting dengan perkembangan ekonomi.Berhubung dengan petikan di atas. persamaan identiti sebagai rakyat Malaysia dan kebudayaan yang mengekalkan warisan bangsa. Kemudian dasar dan program ini boleh menyumbang ke arah hubungan sosial yang sihat di kalangann masyarakat majumuk. 1991. perkongsian nilai dan persepsi. kita telah memperkenalkan pelbagai dasar dan program dalam tempoh tiga puluh tahun lalu selain Dasar Ekonomi Baru dan Dasar Pembangunan Nasional.

sosial dan pendidikan di nagara.menyumbangkan pertumbuhan ekonomi. Ianya dikenali sebagai “Wawasan 2020” Dalam sembilan cabaran wawasan. kita akan bergerak ke arah mencapai satu warisan bangsa yuang unggul. Bangsa Malaysia yang bersatupadu bermakna setiap rakyat perlu komited untuk menjayakan cita-cita negara. semasa pelancaran Majlis Perdagangan Malaysia pada 28 Februari 1991. Selain daripada itu. Musa Hitam dalam ucapan di Perasmian Himpunan Tetap Balai Seni Lukis Negara pada 29hb Januari 1985 pernah mengata: “Kesenian mencerminkan kematangan Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 11 . Tun Dr. Melalui pendidikan seni visual. Setiap rakyat dengan rasa bangsa mengidentifikasikan diri mereka sebagai warga Malaysia. Lain kata matlamat negara perlu dikongsi bersama oleh setiap orang. Mahathir Mohamad telah membentangkan satu kertas kerja yang bertajuk “Malaysia – Melangkah ke Hadapan” yang mengandungi satu pemikiran dan rangka kerja mengenai matlamat Malaysia menjadi sebuah negara maju pada tahun 2020. Strategi dan kaedah pengajaran Pendidikan seni Visual dalam usaha mencapai perpaduan. isu perpaduan dalam pembentukan bangsa Malaysia menduduki tempat pertama yang secara tidak langsung telah mengambarkan kepentingannya dalam usaha mencapai matlamat sebagai negara maju yang tercatat seperti berikut: Membangunkan bangsa Malaysia yang bersatupadu dengan matlamat yang sama bagi membentuk bangsa Malaysia yang setia dan taat kepada negara.

Sebagai contoh guru seni ingin mengajar catan atau arca. Melalui apresiasi seni segala dokumentasi dan mencatat sejarah detik perjuangan kemerdekaan akan mendidik pelajar perlu wujudnya nilai cintakan negara. Sejarah.” Jelaslah bahawa kedudukan fungsi dan peranan Pendidikan Seni Visual di sekolah dalam menangani Wawasan 2020 khasnya dalam cabaran pertama yang berkait dengan perpaduan haruslah dilihat dengan keperihatinan yang serius terutama oleh golongan intelektual pendidikan juga oleh masyarakat keseluruhannya. Masyarakat yang sebegini adalah masyarakat yang kurang lengkap. dengan satu bahasa yang dapat difahami oleh semua pelajar. mentafsir dan membuat hubungkait antara catatan dengan gambar lukisan atau fotografi sejarah. kehidupan mereka tak ubah seperti lagu tanpa irama. I. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 12 . Tambahan pula. beliau telah meminta pelajar mengkaji sejarah Pasir Salak. Kes-kes pergaduhan antara pelajar berlainan bangsa yang disebabkan perselisihan faham dapat dielakkan dan dikurangkan. Pengabungjalinan mata pelajaran Pengabungjalinan mata pelajaran seperti Bahasa Malaysia. geografi dan lain-lain dapat meningkatkan nilai kewarganegaraan.perasaan dan pemikiran sesuatu bangsa atau masyarakat” keesahan kenyataan ini tidak dapat dipastikan tetapi apa yang boleh dipastinya ialah sesuatu bangsa atau masyarakat yang tidak mempunyai kesenian diibaratkan sebagai golongan orang-orang yang kurang sempurna hidupnya. Pelajar menjalankan penyelidikan mengumpul. Ini merupakan salahsatu langkah penting dalam isu perpaduan kaum. secara tak langsung pelajar dapat berinteraksi dan berkomunikasi antara satu sama lain.

Pelajar perlu disedari kepentingan dalam memahami serta wujud perasaan hormat budaya orang lain. mempunyai semangat jati diri (objektif Ke-10). generasi yang hidup dalam abad ke-21 perlu memperoleh nilai-nilai murni dan luhur yang bersifat sarwajagat. dan mempunyai kekuatan minda yang kreatif. kritis. produk juga diminta mencapai tahap persembahan yang memuaskan. Nilai patriotik (objektif 1. (dalam Iberahim Hassan. barang hiasan gangsa melambangkan identiti budaya di Malaysia. Feldman (1972) mencadangkan pendekatan humanistik dalam pencapaian pengajian kognitif. Semangat patriotik dan nasionalisme penting bagi membolehkan Malaysia lebih bersifat kompetitif di peringkat antarabangsa. 7 dan 9) boleh dipupuk dengan meningkatkan rasa kebanggaan rakyat terhadap barangan Malaysia dan seterusnya mencapai perpaduan di kalangan rakyat majmuk. tembikar. termasuk dalam bidang sains dan teknologi (objektif ke-6). inovasi . Budaya Malaysia yang dibentuk merupakan identiti yang dapat mengeratkan lagi hubungan kesemua kaum melalui transformasi soaial melalui aktiviti pendidikan seni. pengajian Linguistik Visual. pendidik mesti memahami kandungan seni visual dengan sebenar-benarnya. kaya dengan maklumat. jaya diri dan keusahawaan yang tinggi. Barangan kraf seperti barangan anyaman. Tujuan kurikulum beliau adalah meningkatkan kualiti individu dan mengenali individu yang lain. perabut ukiran. mempunyai ketrampilan yang tinggi. Dalam kurikulum pendidikan seni visual selain mementingkan proses penghasilan atau proses artistik. analitis dan futuristik (objektif ke-3).II Pelaksanaan Kurikulum Pendidikan Seni dalam tujuan perpaduan Bagi menghadapi cabaran yang datang secara bertalu-talu. 2000) Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 13 . Dalam usaha menuju perpaduan. Pengajian Media dan Pengajian Kritikan Seni.

” . Menurut Ee Ah Meng (1988) dalam bukunya yang berjudul Pendidikan Di Malaysia Untuk Guru Pelatih mengatakan amalan seperti ini akan menjauhkan perasaan benci dan iri hati Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 14 . Sebelum menentukan tema pertandingan. slogan-slogan seperti. “Perpaduan pemangkin kemajuan negara”. “Bagai aur dengan tebing. guru hendaklah memastikan pelajar yang mengambil bahagian terdiri daripada pelbagai kaum. pendidik merancang aktiviti seperti pertandingan melukis poster selain bertujuan mencungkil potensi pelajar.Dalam melaksanakan kandungan kurikulum. Aktiviti kumpulan Al Huswitz. “Tak kenal maka tak cinta”. pandangan dan pengalaman serta bercerita tentang budaya sendiri. objektif dan kehendak tema yang berkaitan dengan perpaduan. Aktiviti pertandingan melukis poster dapat memupuk semangat perpaduan dan menyedari kepentingan perpaduan di peringkat awal sebelum pelajar menunjukkan kemahiran melukis masingmasing.:122-124 telah menyarankan bahawa aktiviti kumpulan merupakan satu cara untuk mengeratkan lagi hubungan antara pelajar yang berbilang kaum. “Bersatu padu kita teguh. Apabila menjalankan aktiviti-aktiviti seni dalam kumpulan. bercerai berai kita runtuh. saling penuh memenuhi”. III. Rakyat bersatu padu. negara gemilang” dan lain-lain telah digunakan sebagai tajuk. Pelajar diminta memberi pandangan bagaimana hendak mengambarkan perasaan cinta kepada negara melalui seni visual. tujuan. Pelajar dapat bertukar-tukar fikiran. sesi perbincangan diadakan agar semua pelajar benar-benar faham matlamat. Michael Day dalam buku mereka yang berjudul Children and Their Art methods for the Elementacy School dalam issues Multi-Cultural. hlm.

dikalangan pelajar berbilang kaum. Semasa menyiapkan sesuatu projek seni. Pembelajaran Koperatif Pembelajaran koperatif adalah satu kaedah pembelajaran yang digunakan oleh guru bagi membantu meningkatkan hubungan dan kemahiran sosial pelajar di samping mencapai objektif pembelajaran yang ditetapkan. ia dapat mengeratkan lagi persahabatan antara pelajar yang berbilang kaum. Stendler dalam penulisan mereka yang bertajuk The Social Dimension telah mengatakan strategi pengajaran melalui koperatif dapat mengalakkan pelajar menetapkan perancangan bersama. bertanggungjawab. Kata Mumama: “Jiran dan rakan-rakan bersepakat ke arah kemasyarakatan akan membawa kebajikan dan keberkatan. menetukan matlamat. membahagikan tanggungjawab dalam melaksanakan segala aktiviti seni yang diminta. B. semangat kekitaan dan persefahaman dapat dipupuk dalam situasi yang mesra.” 4. membantu satu sama lain untuk memenuhi kehendak tugasan individu atau kumpulan sebagai yang diminta oleh guru melalui perhubungan yang saling bergantung secara positif. Pelajar akan bekerjasama dalam satu kumpulan kecil. interaksi bersemuka yang sihat dan penglibatan yanga saksama. Secara tidak langsung. Kaedah pembelajaran secara koperatif penting dalam pembentukan perpaduan kaum dapat dibuktikan melalui pendapat yang dikemukakan oleh William Ragan and C. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 15 .

V. Suasana bilik darjah yang ceria mencerminkan sikap tanggungjawab dan kerjasama antara pelajar yang menuju ke arah perpaduan. Pengurusan bilik darjah Penyusunan meja kerusi dalam bilik atau studio seni seharusnya dalam bentuk kumpulan. Dalam sesi kritikan seni. selain melatih dalam penggunaan bahasa tampak. Semasa Pengajaran dan pembelajaran Dalam tugas melaksanakan isi kandungan yang telah dirancang. Penyusunan meja kerusi yang berasingan seolah-olah mengasingkan dan mengelakkan setiap individu berinteraksi antara satu sama lain. Pengurusan bilik seni merupakan satu aspek penting dalam memberi daya tarikan dan menjadi sumber ilham kepada pelajar. selain daripada memberi ilmu pengetahuan. Sesi ini membolehkan pelajar bertukar-tukar pendapat dan memberi pandangan yang membina. Pelajar juga mempelajari menerima pendapat dan kritikan dari bangsa yang berlainan. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 16 . objektif pengajaran perlu sejajar dengan kehendak FPK yang bermatlamat mewujudkan sebuah negara yang maju dengan cara yang tersendiri. sifat rasional dan mempunyai hati terbuka turut menyumbang dalam usaha memupuk semangat perpaduan di kalangan pelajar. VI. Tindakan diskriminasi perlu dielakkan agar pelajar merasa seronok dan selesa belajar. segala bimbingan dan bantuan yang diberi kepada pelajar hendaklah menunjukkan keadilan dan kesaksamaan. Maka. sebagai seorang pendidik yang profesiohal. Ia memudahkan pelajar berbincang dan menjalankan aktiviti kumpulan.

Walaupun budaya orang Melayu lebih diutamakan dalam kurikulum pendidikan seni tetapi guru seni perlu memperkenalkan budaya bangsa lain kepada pelajar agar mereka memahami dan menghormati serta boleh berkomunikasi dengan orang lain. tetapi apa yang penting ialah peranan guru sebagai pembudaya. Sebagai contoh komplas sekolah wawasan pertama di USJ15 Subang Jaya merupakan sekolah wawasan pertama bagi mengeratkan lagi perpaduan kaum di negara Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 17 . Sebagai seorang pendidik. jelaslah Kurikulum Pendidikan Seni yang ada sekarang dapat memberi sumbangan yang mengalakkan berdasarkan ciri-ciri pendidikan seni yang telah dinyatakan di atas. Menurut Md.VII. Madya Iberahim Hassan (2003) dalam buku mereka yang berjudul Pendidikan Seni Daripada Sudut Sosial mengatakan wujudnya pelbagai kontroversi dalam memperkenalkan ‘multikulturisme’. Bidang pendidikan perlu sentiasa membuat “enviromental scanning” bagi mengenalpasti keperluan-keperluan negara semasa. Nasir Iberahim dan Prof. ilmu kandungan kurikulum harus dikuasai dan dilaksanakan. Seni bersifat sejagat. Kesimpulan Dalam menangani masalah perpaduan antara kaum. Sejarah seni Bidang Sejarah Seni yang ada dalam kandungan kurikulum pendidikan seni juga memainkan peranan yang penting dalam membentuk sikap perpaduan. Tidak dapat dinafikan bahawa pendidik merupakan agen yang penting sekali dalam usaha merancang pengajaran dan pembelajaran yang menjurus ke arah perpaduan. Perkembangan dunia kian semakin pesat.

dan persetujuan semua pihak terhadap konsep. kita harus ingat bahawa perpaduan nasional harus diutamakan.” Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 18 . Dato’ Onn Jaafar pernah berkata: “Saya ini pro Islam dan pro Melayu. Perluasan pelaksanaan konsep sekolah wawasan ke seluruh negara pada abad ke-21 akan dapat memastikan perpaduan kaum yang terdapat di negara terjamin. tanamkan pada jiwa anak-anak muda kita dan tiupkan semangat perpaduan nasional. Tanpa perpaduan nasional. Sesungguhpun. wawasan 2020 akan menghadapi risiko yang berat dan mungkin gagal. “Satu Negara Satu Bangsa (Malaysia)” bukan sesuatu impian yang mustahir. rasional dan langkah-langkah tindakan yang dimajukan. Jadi. tetapi tidak membenci kepada bangsa-bangsa yang lain. memupuk perpaduan adalah satu usaha yang begitu komplaks yang boleh membangkitkan perasaan dan emosi. penjelasan. Namun dengan adanya kefahaman.kita.

[On-line] file:///A/perpaduan. Abu Talib Putih (2001). Children and their art: Methods for Elementary School. Ensiklopedia Dunia Melayu. Perpaduan Kearah Pengukuhan Kepimpinan Ummah. Hernandez. Al Hurwitz. Wawasan Pembangunan: Isu dan Cabaran. Nilai-nilai Murni Dalam Pendidikan: Menghadapi Perubahan dan Cabaran Alaf Baru. (1995). Soal Pemikiran Dalam Pendidikan Seni: Asas Pertimbangan Untuk Praktis Pengajaran Di Sekolah-sekolah dalam Seminar Pedagogi Pendidikan Seni Visual. Selangor: Fajar Bakti. UPSI. United States of America. Abd Rahim Abd Rashid. (1998). Abu Bakar Nordin Dan Ikhsan Othman. Bhd. Haji Abdu. Pendidikan Ke Arah Perpaduan: Sebuah Perspektif Sejarah. (2000). Tanjong Malim. (1980). (2001). 4. (1998). [On-line] file:///A/db08fokf. Kamus Dewan Edisi Ketiga. Shahir B. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Perak: Quantum Books. Kuala Lumpur: Utusan Publication & Distributors. Abd Rahim Abd Rashid. Culture and Art Education Comparative Perspectives. Michael Day. --------.html Awang Had Salleh. Kumpulan Esei Pilihan: Pendidikan Seni dan Muzik. (2001). State University of New York: Press Albary. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 19 . Pendidikan Seni Di Malaysia: Antara Harapan Dan Kenyataan dalam Seminar Pedagogi Pendidikan Seni Visual. Falsafah Pendidikan Dan Kurikulum. Curriculum. (2003). Tanjong Malim. Freedman & Feenam d. Kuala Lumpur: Utusan Publication & Distributors.Biliografi --------. Selangor: Fajar Bakti. Haji Mohd. (1991). Alias Aliana.html Iberahim Hassan. Kuala Lumpur: Piramid Perdanan Sdn. Perak: Fakulti Sains Sosial dan Kesenian UPSI. UPSI. (2000). Dasar Kebudayaan Kebangsaan: Satu Persoalan. Pendidikan Di Malaysia Untuk Guru Pelatih. Ee Ah Meng.

Wan Abdul Kader & Yap Beng Liang. Falsafah Pendidikan Negara. Selangor: Fajar Bakti. Kuala Lumpur: Institut Kefahaman Islam Malaysia. (1986). Syed Othman Alhabshi. Filsafat Seni. Isu Pendidikan Di Malaysia: Sorotan dan Cabaran. (2000). Sumbangan Kami Terhadap Wawasan 2020. Md. Malaysia. Bandung: ITB. (1999). Kuala Lumpur: Utusan Publication & Distributors. Malaysia. Dasar dan Pelaksanaan Sistem Pendidikan Kebangsaan. Madya Iberahim Hassan. Nasir Iberahim. Siti Fatimah Abdul Rahman. Kiyai Masyhadi. Pendidikan Suatu Pemikiran Semula. (1997). Wawasan Pemangkin Negara Maju. (1991). Pendidikan Seni Untuk Maktab & Universiti. Shahril @ Charil Marzuki. Pengisian Misi Pendidikan. (1999). penyunting (1993). [On-line] Tajul Ariffin Noordin. (1998). Kuala Lumpur: Goodmark Enterprise. Seni Dan Pendidikan Insan Madani. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa Dan Pustaka. Kuala lumpur: Percetakan Negara. Pusat Perkembangan Kurikulum. Omar Mohd. Selangor: Perniagaan Al Wathaniyah. Jasiman Bin Ahmad & Nora Binti Samat. Mohd. Selangor: Pelanduk Publications. Esei-esei Politik. Pahang: PTS Publications & Distributors Sdn. Kuala lumpur: Percetakan Negara. Nasionalisme Krisis dan Kematangan. Hashim. (1986). Kuala Lumpur: Universiti Malaya. 1996 – 2000. Bhd. Rancangan Malaysia Ketujuh. Rangka Rancangan Jangka Panjang Kedua 1991 – 2000. Musa Hitam. Manshur B. (2003). Rod Taylor. Prof. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 20 . (1993). Kuala Lumpur: Dewan Bahasa Dan Pustaka. (1996). Habib Mat Som. Ke Arah Negara Maju Berdasarkan Sistem Nilai. UK Limited England: Longman Group. Kassim Ahmad. (1990). Educating For Art: Critical Response and Development. (1990). (2000).Jakob Sumardjo. (2001). Kuala Lumpur: Dewan Bahasa Dan Pustaka.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful