ISU PENDIDIKAN SENI Ulasan dan kupasan hubungan antara Dasar Pendidikan Kebangsaan, matlamat pendidikan seni sejagat

dengan Kurikulum Pendidikan Seni di Malaysia – Isu Perpaduan.

1.

Pengenalan Sejak selepas Perang Dunia Kedua dan yang lebih mendesak semasa kita

mencapai kemerdekaan ialah: Bagaimanakah sebaik-baik cara untuk melahirkan satu masyarakat Malaysia yang bersatu padu, yakni satu masyarakat majmuk Malaysia yang mempunyai keazaman, kesanggupan dan kesediaan untuk hidup bersama dengan rukun dan damai serta mempunyai kesedaran, keperibadian dan nilai-nilai sebagai rakyat Malaysia. Satu cara yang paling penting bagi mewujudkan perpaduan di dalam sesebuah negara ialah menerusi pelajaran. Menurut Ho Seng Ong (1998) dalam bukunya yang berjudul Education for unity in Malaya telah mencatat: “It is accepted that educations is not the only means available in the taks of achieving national unity and solidarity in the plural community of Malaya, but it remains the most important single factor for integration in the racial, religious and cultural complexof Malaya.” Sistem pelajaran yang ada pada kita sekarang ialah satu usaha yang disedari dan bersungguh-sungguh untuk memberi jawapan atau penyelesaian kepada masalah perpaduan ini dengan kaedah-kaedah yang praktikal, wajar dan dapat diterima oleh sebahagian besar rakyat.

Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR

1

Dari segi individu, perpaduan mempunyai ciri-ciri yang meliputi perasaan, emosi, sentimen sikap dan nilai. Dalam persekolahan, apa yang diusahakan ialah supaya muridmurid dibimbing dan dididik untuk memupuk sifat-sifat yang sihat dan membina yang boleh membawa ke arah perpaduan negara.

2.

Definisi masyarakat majmuk Salah satu daripada naluri semulajadi manusia ialah ingin hidup berkelompok dan

bermasyarakat. Ibrahim Ahmad Bajunid (2000) dalam kertas kerjanya yang bertajuk Perubahan dan Perkembangan Kurikulum ke Arah Pembinaan Negara telah mencatat bahawa J.S. Furnivall mentakrifkan masyarakat majmuk sebagai masyarakat di mana: Mereka bergaul tetapi tidak bersatu. Setiap kumpulan berpegang kepada agamanya, budayanya, bahasanya idea-idea dan cara-cara hidupnya. Sebagai individu mereka bertemu, tetapi hanya di pasar, membeli dan menjual. Inilah masyarakat majmuk, di mana seksi-seksi yang berlainan dalam masyarakat hidup sebelah menyebelah, tetapi berasingan………(terjemahan) Dalam Ensiklopedia Dunia Melayu (hlm 145-146) telah mencatat beberapa pandangan penyelidik terhadap masyarakat majmuk antaranya: M.G. Smith menganggap masyarakat majmuk sebagai masyarakat yang mempunyai pelbagai budaya, perpecahan sosial dan perselisihan. Van den Bergue juga menyenaraikan beberapa ciri masyarakat majmuk seperti ketiadaan konsensus nilai, kepelbagaian kebudayaan, wujudnya konflik di antara kelompok yang berlainan…..

Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR

2

Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 3 . Secara langsung dan tidak langsung. Dalam al-Qur’an Allah mengingatkan umat Islam dengan Firman-Nya yang bermaksud: Dan hendaklah ada dari kalangan kamu satu puak yang menyeru kepada kebajikan (mengembangkan Islam) dan menyuruh berbuat segala perkara yang baik. serta melarang daripada segala perkara yang salah (buruk dan keji) dan mereka yang bersifat demikian adalah orang-orang yang berjaya. India. perkataan ‘masyarakat majmuk’ memberi maksud: masyarakat yang terdiri daripada beberapa bangsa. “Perpaduan” ialah “penggabungan”. “pejal” dan “padat”. sistem pendidikan diberi tugas untuk pembinaan negara. matlamat yang terpenting adalah mencapai perpaduan di kalangan kelompok-kelompok yang berlainan. Perihal bergabung menjadi satu atau persatuan. “kehancuran” dan “perpecahan”. Definisi perpaduan Perkataan “perpaduan” ini asalnya dari perkataan “padu” iaitu “mampat”. Menjelang kemerdekaan.Menurut Kamus Dewan edisi ketiga (hlm 865). Masyarakat majmuk ini bersatu di atas ikatan kerakyatan di bawah pemerintah demokrasi beraja berperlembagaan dengan satu hidup yang telah dipersetujui bersama. Kadayan. Dari suku bangsa. Kadazan. Serani. Melanau dan Iban dengan pelbagai bahasa dan dialeknya. kita terdiri daripada Melayu. Perpaduan dilihat dari tuntutan Islam adalah satu perkara yang baik iaitu “ma’rof” manakala perpecahan pula satu perkara yang keji atau tidak baik iaitu “mungkar”. Kata lawan bagi “perpaduan” ialah “permusuhan”. Cina. Bajau. Malaysia merupakan masyarakat majmuk yang terdiri daripada pelbagai suku bangsa dan agama. Murut. Orang Asli. 3.

Dasar Pendidikan telah disemak semula dalam tahun 1960 yang menghasilkan Laporan Rahman Talib. 1957. Laporan Rahman Talib ini kemudian dimaktubkan dalam Akta Pelajaran. Timbalan Rektor. sebuah Jawatankuasa Kabinet telah ditubuhkan untuk mengkaji semula dan memperbaiki pelaksanaannya dalam mencapai matlamat melahirkan satu masyarakat yang bersatupadu dan berdisplin serta memenuhi keperluan tenaga rakyat Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 4 . UIA dalam satu forum perpaduan kaum berkata “kita juga berpandu kepada ayat Al-Quran yang menyeru semua orang yang beriman. kebajikan dan ketaqwaan kepada Tuhan. Kamal Hasan. berbaik-baik dan berkerjasama dalam perkara yang membawa kepada kebaikan. 4. Pada tahun 1974. Dasar Pendidikan Kebangsan dalam isu perpaduan Dalam meninjau sejarah perkembangan pendidikan. Dasar Pendidikan dibentuk atas kesedaran pemimpin dan rakyat Malaysia yang sensitif terhadap keperluan pembinaan negara. Melalui Penyataan Razak 1956 dan dimaktubkan dalam Ordinan Pelajaran. Mohd. 1961. yang bermaksud: Hendaklah kamu bertolong menolong. Dan jangan kamu berkerjasama.” Jadi di situ kita dapat lihat penekanan agama Islam itu kepada kenyataan kepelbagaian kaum dan diseru umat Islam mencari kesempatan untuk bekerjasama dalam perkara-perkara yang membawa kebaikan bersama.(Surah Ali Imran : 104) Prof. tolong menolong dalam perkara yang mengikut dosa dan permusuhan.

Ia amat penting dalam memberi panduan untuk melaksanakan sistem yang dirancangkan. Laporan Jawatankuasa ini telah diterbit dalam tahun 1979. Justeru. Mehlinger (1995) dalam bukunya School Reform in the Information Age mengenalpasti masalah ketiadaan falsafah dan dasar memberi dua bentuk kesukaran iaitu pendidikan guru dan pembaharuan pendidikan. Perenggan 12) Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 5 . Dalam kertas kerja Datuk Dr. (Penyata Razak. corak dan kaedah pendidikan secara kasar. Dasar Pelajaran Kebangsaan yang ada kini lebih menjurus kepada usaha kerajaan menyatupadukan semua kaum: Tujuan Dasar Pelajaran di dalam negeri ialah bermaksud hendak menyatupadukan budak-budak daripada semua bangsa di dalam negeri ini dengan menggunakan bahasa kebangsaan sebagai bahasa penghantar yang utama. ciri-ciri yang hendak dibentuk dalam diri individu yang hendak menerima pendidikan tadi serta skop yang merangkumi oleh proses pendidikan itu sendiri. Ia mengandungi matlamat. Jelas dilihat Dasar Pendidikan merupakan tunggak utama dalam pembentukan sistem pendidikan kebangsaan. walaupun perkara ini tiada dapat dilaksanakan dengan sera-merta melainkan hendaklah diperbuat dengan beransur-ansur. Biasanya falsafah inilah menjadi teras pendidikan kita. Tanpa dasar yang jelas.yang terlatih bagi pembangunan negara. Syed Othman Alhabshi yang berjudul ‘Dasar dan Pelaksanaan Sistem Pendidikan Kebangsaan’ telah mencatat dapatan seorang penyelidik terkemuka Howard D. sudah tentu sistem dan pelaksanaannya juga tidak sistematik dan tidak mempunyai hala tuju yang tetap. Dasar bagi sesuatu sistem pendidikan haruslah berpaksikan kepada falsafah.

Ini kerana usaha kurikulum bermula dengan ramalan (Ornstein and Hunkins. kesesuaian kurikulum pendidikan seni berasaskan konsep four pillars of learning umpamanya perlu diteruskan iaitu belajar untuk menguasai ilmu (learning to know). Smith (1982) mendapati bahawa telah pun muncul sekarang seperti apa yang dikatakan sebagai satu kecenderungan yang menuntut kepada pemikiran baru dari kalangan pendidik seni.5. 2003) Perancangan perlu bersifat strategik. 2003) Kurikulum Pendidikan Seni telah direncana dan selaras dengan keadaan semasa dan akan datang bagi mencapai matlamat pendidikan berdasarkan kehendak FPK. walaupun terdapat golongan pendidik seni yang berpendapat seni lebih kepada ekspresi individu. belajar untuk harmoni dan bekerjasama (learning to live together). Kurikulum seni visual juga dikenali sebagai ‘pendidikan kemanusian’. Dalam Dasar pendidikan kebangsaan semua pelajar berhak menikmati pendidikan yang kaya dari seni tanpa mengira latar belakang dan kebolehan. namun pengaruh teori ilmiah serta penyelidikan baru akan memaksa mereka berfikir semula bagi menserasi idea sendiri dengan fungsi seni dalam bentuk-bentuk pendidikan baru yang muncul. Menurut Chapman (1997). (dalam Abu Bakar Nordin Dan Ikhsan Othman. mudah lentur dan futuristik supaya dapat menentukan corak masyarakat dan profil bangsa seterusnya. belajar untuk menguasai kemahiran (learning to do). Kurikulum Pendidikan Seni dalam tujuan perpaduan Dalam usaha menyediakan generasi abad ke-21. dinamik. ‘pendidikan pelbagai budaya’. 1993 dalam Abu Bakar Nordin dan Ikhsan Othman. belajar untuk menjadi insan berguna (learning to be). MacFee (1977) Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 6 .

keluarga. Felman (1970) pula menegaskan budaya. Menurut Abd. Seni diperlukan dalam tugas mempersiapkan ahli baru menghadapi hidup dalam usaha mencari erti tentang diri. seseorang pelajar bukan sahaja dididik dan dibimbing dalam kesempurnaan dari segi JERIS tetapi juga dilatih memperolehi keyakinan diri dalam berkomunikasi melalui seni. memahami warisan bangsa dan identiti bangsa. (dalam Mohd Johari Ab. (1967) (dalam Abu Talib Putih. 2001) memikirkan seni sebagai penyalur kesinambungan kemanusian. pembangunan dan intergrasi sosial menyalurkan budaya dan warisan negara. Seni berupaya menghubung satu generasi ke satu generasi yang lain. Shukor Hashim (1998). seterusnya dapat menyumbang ke arah pembangunan diri. Hamid. seni dan kehidupan tidak boleh dipisahkan. Matlamat dan kepentingan Pendidikan Seni jelas digubah untuk melahirkan individu yang berbudaya. Seni dapat menyediakan benih cabaran yang membawa perubahan seperti menuntut kita melihat Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 7 . penglibatan. masyarakat dan negara. Schiller. Melalui aktiviti-aktiviti seni. Walaupun pendekatan mereka berbeza. telah banyak menulis tentang Kurikulum Pendidikan Seni dalam buku yang berjudul Pendidikan Seni dan Muzik.menganggap seni dalam budaya sebagai topik pembelajaran. 2000) Pendidikan Seni sewajarnya menepati objektif pendidikan negara yang mementingkan pembangunan individu. iaitu sekurang-kurangnya dapat mengurus kehidupan harian dengan sempurna dan menjadi penghayat seni. Iberahim Hassan (2000). halatuju masyarakat. tetapi bersetuju bahawa pendidikan seni perlu pendidikan yang lebih liberal. Perpaduan negara wujud setelah generasi muda dididik dan dibimbing sempurna dari segi perkembangan JERIS.

ia perlu satu perubahan paradigma tentang budaya ke Malaysiaan. ia merupakan satu anugerah kepada masyarakat kerana ciri kesediaannya yang boleh mengkaitkan harapan kepada ingatan. Pendidikan seni berfaedah kepada pelajar kerana ia memufuk peribadi yang lengkap. menyatakan pemikiran dan menyelesaikan masalah antara rakan sekelas atau kerja kursus yang diberi. membuat persepsi. sifat benci dan syak wasangka dapat dielakan. memasyurkan keraian. menjulang keberanian. Seni sebagai disiplin. Pelajar dibimbing pelbagai cara. Seni membenarkan manusia berfikir dan berikhtiar dalam cara yang tersendiri. takulan. Dengan adanya unsur kegembiraan dalam sanubari semua rakyat Malaysia. Seni merupakan sumber kegembiraan dan kecerian. Dalam menuju ke arah masyarakat aman damai. Begitu juga dalam soal perpaduan masyarakat di negara kita. imagianasi dan kemahiran dalam berekspresi dan berkomunikasi. yang beransur membina berbagai bentuk literasi bagi menajamkan intuisi. Seni adalah nadi dalam hayat perjalanan ke arah melengkapkan sifat kemanusiaan kita walaupun sekadar sebagai penghayat seni tetapi perkembangan minda dan rohaniah turut dibina dengan sempurna. sejarah telah mencatatkan bahawa dengan adanya kerjasama dan keberanian semua kaum negara yang aman dan merdeka dapat diperolehi dan dinikmati bersama. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 8 . tragedi 13 Mei 1969 menyedari semua warga Malaysia betapa pentingnya sifat memahami antara satu sama lain.sesuatu yang lama dari sudut pandangan atau perspektif yang baru. atau juga membendung tragedi hidup manusia.

2000) menyatakan bahawa objektif seni bersandar kepada fungsi seni dalam masyarakat yang perlu disemai kepada pelajar iaitu: a. kejayaan. Pendekatan kemanusiaan seperti yang dicadangkan oleh Micheal (1983) dan Feldman (1970) (dalam Iberahim Hassan. Seni untuk memperkayaan kualiti sesuatu perayaan atau upacara ritual bagi sesuatu peristiwa. dari yang lampau hingga masa kini. 1996. Seni sebagai alat komunikasi yang merakam. Nilai-nilai asas perpaduan yang dapat dipupuk melalui pendidikan … usaha membina satu semangat identiti bersama dan berkongsi tujuan di kalangan semua rakyat Malaysia sangatlah penting dalam pembangunan nusa bangsa dan membentuk bangsa Malaysia. dan potensi negara bagi menyemai semangat kekitaan… (Malaysia. (1993) (dalam Iberahim Hassan. e. Seni sebagai alat untuk perkembangan sesuatu budaya. 6.Seni membantu pelajar memahami pengalaman manusia. MacFee. Berfungsi sebagai indeks untuk membezakan sesuatu identiti. Seni berperanan untuk mengstabilkan sesuatu budaya dalam menghadapi arus perubahan. cara berkerja dan berekspresi yang berbeza. 2001) membolehkan pelajar mengenali dirinya dan hubungan dengan masyarakat dan kehidupannya.31) Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 9 . menyimpan dan menjana idea. d. Belajar untuk menyesuai dan menghormati orang lain dari segi cara berfikir. hlm. c. Bagi mencapai hasrat tersebut perlulah dipupuk perasaan bangga terhadap warisan. b.

Perpaduan negara dan sebagainya adalah matlamat penting dalam dasar dan program berkenaan. Dato Seri Dr.6) 7. Sebanyak 16 nilai disenaraikan dan secara khusus terkandung dalam mata pelajaran pendidikan Islam dan pendidikan Moral (Kementerian Pendidikan Malaysia. Dasar Bahasa Kebangsaan. perkongsian nilai dan persepsi. menjalankan mempromosi program integrasi kebudayaan kebangsaan yang dan mengembangkan identiti keharmonian pelbagai kaum dan budaya Melayu sebagai asas budaya kebangsaan. Dasar Kebudayaan Kebangsaan. Kemudian dasar dan program ini boleh menyumbang ke arah hubungan sosial yang sihat di kalangann masyarakat majumuk. persamaan identiti sebagai rakyat Malaysia dan kebudayaan yang mengekalkan warisan bangsa. penerapan nilai-nilai murni dilakukan dengan menyeluruh dalam semua mata pelajaran KBSM. Dasar-dasar tersebut termasuk Dasar Pendidikan.Berhubung dengan petikan di atas.” Kerajaan Malaysia mengenalpasti budaya dan kesenian sebagai elemen sama penting dengan perkembangan ekonomi. Kebudayaan Kebangsaan telah dirangka pada tahun 1971 yang bertujuan kebangsaan. Maka. Abdul Shukur Abduulah mengatakan kepentingan seni visual dapat Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 10 . hlm. Usaha-usaha kerajaan dalam menangani isu perpaduan Bagi mencapai hasrat membina bangsa Malaysia yang bersatu padu. Pendekatan ini dikenali sebagai nilai merentasi kurikulum. terdapat petikan yang diberi oleh Datuk Seri Dr. 1991. kita telah memperkenalkan pelbagai dasar dan program dalam tempoh tiga puluh tahun lalu selain Dasar Ekonomi Baru dan Dasar Pembangunan Nasional. Mahathir Mohamad iaitu: “Bagi mengukuhkan bangsa Malaysia yang bersatu padu.

menyumbangkan pertumbuhan ekonomi. Bangsa Malaysia yang bersatupadu bermakna setiap rakyat perlu komited untuk menjayakan cita-cita negara. Mahathir Mohamad telah membentangkan satu kertas kerja yang bertajuk “Malaysia – Melangkah ke Hadapan” yang mengandungi satu pemikiran dan rangka kerja mengenai matlamat Malaysia menjadi sebuah negara maju pada tahun 2020. sosial dan pendidikan di nagara. semasa pelancaran Majlis Perdagangan Malaysia pada 28 Februari 1991. Setiap rakyat dengan rasa bangsa mengidentifikasikan diri mereka sebagai warga Malaysia. kita akan bergerak ke arah mencapai satu warisan bangsa yuang unggul. Melalui pendidikan seni visual. Strategi dan kaedah pengajaran Pendidikan seni Visual dalam usaha mencapai perpaduan. Selain daripada itu. Tun Dr. isu perpaduan dalam pembentukan bangsa Malaysia menduduki tempat pertama yang secara tidak langsung telah mengambarkan kepentingannya dalam usaha mencapai matlamat sebagai negara maju yang tercatat seperti berikut: Membangunkan bangsa Malaysia yang bersatupadu dengan matlamat yang sama bagi membentuk bangsa Malaysia yang setia dan taat kepada negara. Ianya dikenali sebagai “Wawasan 2020” Dalam sembilan cabaran wawasan. Lain kata matlamat negara perlu dikongsi bersama oleh setiap orang. Musa Hitam dalam ucapan di Perasmian Himpunan Tetap Balai Seni Lukis Negara pada 29hb Januari 1985 pernah mengata: “Kesenian mencerminkan kematangan Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 11 .

Sebagai contoh guru seni ingin mengajar catan atau arca. mentafsir dan membuat hubungkait antara catatan dengan gambar lukisan atau fotografi sejarah. Kes-kes pergaduhan antara pelajar berlainan bangsa yang disebabkan perselisihan faham dapat dielakkan dan dikurangkan. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 12 . Pelajar menjalankan penyelidikan mengumpul. Pengabungjalinan mata pelajaran Pengabungjalinan mata pelajaran seperti Bahasa Malaysia.” Jelaslah bahawa kedudukan fungsi dan peranan Pendidikan Seni Visual di sekolah dalam menangani Wawasan 2020 khasnya dalam cabaran pertama yang berkait dengan perpaduan haruslah dilihat dengan keperihatinan yang serius terutama oleh golongan intelektual pendidikan juga oleh masyarakat keseluruhannya. Tambahan pula. I. kehidupan mereka tak ubah seperti lagu tanpa irama. Masyarakat yang sebegini adalah masyarakat yang kurang lengkap. beliau telah meminta pelajar mengkaji sejarah Pasir Salak. secara tak langsung pelajar dapat berinteraksi dan berkomunikasi antara satu sama lain.perasaan dan pemikiran sesuatu bangsa atau masyarakat” keesahan kenyataan ini tidak dapat dipastikan tetapi apa yang boleh dipastinya ialah sesuatu bangsa atau masyarakat yang tidak mempunyai kesenian diibaratkan sebagai golongan orang-orang yang kurang sempurna hidupnya. geografi dan lain-lain dapat meningkatkan nilai kewarganegaraan. Sejarah. Ini merupakan salahsatu langkah penting dalam isu perpaduan kaum. dengan satu bahasa yang dapat difahami oleh semua pelajar. Melalui apresiasi seni segala dokumentasi dan mencatat sejarah detik perjuangan kemerdekaan akan mendidik pelajar perlu wujudnya nilai cintakan negara.

mempunyai semangat jati diri (objektif Ke-10). mempunyai ketrampilan yang tinggi. produk juga diminta mencapai tahap persembahan yang memuaskan. Semangat patriotik dan nasionalisme penting bagi membolehkan Malaysia lebih bersifat kompetitif di peringkat antarabangsa. Pelajar perlu disedari kepentingan dalam memahami serta wujud perasaan hormat budaya orang lain. kaya dengan maklumat. perabut ukiran. inovasi . jaya diri dan keusahawaan yang tinggi. 2000) Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 13 . termasuk dalam bidang sains dan teknologi (objektif ke-6). Barangan kraf seperti barangan anyaman. (dalam Iberahim Hassan. tembikar. Tujuan kurikulum beliau adalah meningkatkan kualiti individu dan mengenali individu yang lain. pendidik mesti memahami kandungan seni visual dengan sebenar-benarnya. 7 dan 9) boleh dipupuk dengan meningkatkan rasa kebanggaan rakyat terhadap barangan Malaysia dan seterusnya mencapai perpaduan di kalangan rakyat majmuk. analitis dan futuristik (objektif ke-3). Nilai patriotik (objektif 1. Budaya Malaysia yang dibentuk merupakan identiti yang dapat mengeratkan lagi hubungan kesemua kaum melalui transformasi soaial melalui aktiviti pendidikan seni. dan mempunyai kekuatan minda yang kreatif.II Pelaksanaan Kurikulum Pendidikan Seni dalam tujuan perpaduan Bagi menghadapi cabaran yang datang secara bertalu-talu. Dalam kurikulum pendidikan seni visual selain mementingkan proses penghasilan atau proses artistik. Pengajian Media dan Pengajian Kritikan Seni. Dalam usaha menuju perpaduan. barang hiasan gangsa melambangkan identiti budaya di Malaysia. generasi yang hidup dalam abad ke-21 perlu memperoleh nilai-nilai murni dan luhur yang bersifat sarwajagat. Feldman (1972) mencadangkan pendekatan humanistik dalam pencapaian pengajian kognitif. pengajian Linguistik Visual. kritis.

Pelajar diminta memberi pandangan bagaimana hendak mengambarkan perasaan cinta kepada negara melalui seni visual. hlm.:122-124 telah menyarankan bahawa aktiviti kumpulan merupakan satu cara untuk mengeratkan lagi hubungan antara pelajar yang berbilang kaum. Menurut Ee Ah Meng (1988) dalam bukunya yang berjudul Pendidikan Di Malaysia Untuk Guru Pelatih mengatakan amalan seperti ini akan menjauhkan perasaan benci dan iri hati Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 14 . pandangan dan pengalaman serta bercerita tentang budaya sendiri. bercerai berai kita runtuh. Sebelum menentukan tema pertandingan. “Tak kenal maka tak cinta”.Dalam melaksanakan kandungan kurikulum. slogan-slogan seperti. sesi perbincangan diadakan agar semua pelajar benar-benar faham matlamat. negara gemilang” dan lain-lain telah digunakan sebagai tajuk. “Bagai aur dengan tebing. pendidik merancang aktiviti seperti pertandingan melukis poster selain bertujuan mencungkil potensi pelajar. Rakyat bersatu padu. Pelajar dapat bertukar-tukar fikiran. “Bersatu padu kita teguh. saling penuh memenuhi”. Aktiviti pertandingan melukis poster dapat memupuk semangat perpaduan dan menyedari kepentingan perpaduan di peringkat awal sebelum pelajar menunjukkan kemahiran melukis masingmasing. Apabila menjalankan aktiviti-aktiviti seni dalam kumpulan. III. “Perpaduan pemangkin kemajuan negara”.” . Michael Day dalam buku mereka yang berjudul Children and Their Art methods for the Elementacy School dalam issues Multi-Cultural. tujuan. Aktiviti kumpulan Al Huswitz. guru hendaklah memastikan pelajar yang mengambil bahagian terdiri daripada pelbagai kaum. objektif dan kehendak tema yang berkaitan dengan perpaduan.

dikalangan pelajar berbilang kaum. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 15 . Secara tidak langsung. membantu satu sama lain untuk memenuhi kehendak tugasan individu atau kumpulan sebagai yang diminta oleh guru melalui perhubungan yang saling bergantung secara positif. semangat kekitaan dan persefahaman dapat dipupuk dalam situasi yang mesra. menetukan matlamat. bertanggungjawab. Semasa menyiapkan sesuatu projek seni. Pelajar akan bekerjasama dalam satu kumpulan kecil. Stendler dalam penulisan mereka yang bertajuk The Social Dimension telah mengatakan strategi pengajaran melalui koperatif dapat mengalakkan pelajar menetapkan perancangan bersama. ia dapat mengeratkan lagi persahabatan antara pelajar yang berbilang kaum. Kaedah pembelajaran secara koperatif penting dalam pembentukan perpaduan kaum dapat dibuktikan melalui pendapat yang dikemukakan oleh William Ragan and C. B.” 4. membahagikan tanggungjawab dalam melaksanakan segala aktiviti seni yang diminta. Pembelajaran Koperatif Pembelajaran koperatif adalah satu kaedah pembelajaran yang digunakan oleh guru bagi membantu meningkatkan hubungan dan kemahiran sosial pelajar di samping mencapai objektif pembelajaran yang ditetapkan. interaksi bersemuka yang sihat dan penglibatan yanga saksama. Kata Mumama: “Jiran dan rakan-rakan bersepakat ke arah kemasyarakatan akan membawa kebajikan dan keberkatan.

Suasana bilik darjah yang ceria mencerminkan sikap tanggungjawab dan kerjasama antara pelajar yang menuju ke arah perpaduan. Pelajar juga mempelajari menerima pendapat dan kritikan dari bangsa yang berlainan. segala bimbingan dan bantuan yang diberi kepada pelajar hendaklah menunjukkan keadilan dan kesaksamaan. Penyusunan meja kerusi yang berasingan seolah-olah mengasingkan dan mengelakkan setiap individu berinteraksi antara satu sama lain. Sesi ini membolehkan pelajar bertukar-tukar pendapat dan memberi pandangan yang membina. VI. selain melatih dalam penggunaan bahasa tampak. objektif pengajaran perlu sejajar dengan kehendak FPK yang bermatlamat mewujudkan sebuah negara yang maju dengan cara yang tersendiri.V. Tindakan diskriminasi perlu dielakkan agar pelajar merasa seronok dan selesa belajar. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 16 . Pengurusan bilik darjah Penyusunan meja kerusi dalam bilik atau studio seni seharusnya dalam bentuk kumpulan. Pengurusan bilik seni merupakan satu aspek penting dalam memberi daya tarikan dan menjadi sumber ilham kepada pelajar. Maka. Dalam sesi kritikan seni. selain daripada memberi ilmu pengetahuan. Ia memudahkan pelajar berbincang dan menjalankan aktiviti kumpulan. Semasa Pengajaran dan pembelajaran Dalam tugas melaksanakan isi kandungan yang telah dirancang. sebagai seorang pendidik yang profesiohal. sifat rasional dan mempunyai hati terbuka turut menyumbang dalam usaha memupuk semangat perpaduan di kalangan pelajar.

Seni bersifat sejagat. Nasir Iberahim dan Prof. ilmu kandungan kurikulum harus dikuasai dan dilaksanakan. Sejarah seni Bidang Sejarah Seni yang ada dalam kandungan kurikulum pendidikan seni juga memainkan peranan yang penting dalam membentuk sikap perpaduan. Sebagai seorang pendidik. Kesimpulan Dalam menangani masalah perpaduan antara kaum. Walaupun budaya orang Melayu lebih diutamakan dalam kurikulum pendidikan seni tetapi guru seni perlu memperkenalkan budaya bangsa lain kepada pelajar agar mereka memahami dan menghormati serta boleh berkomunikasi dengan orang lain.VII. Madya Iberahim Hassan (2003) dalam buku mereka yang berjudul Pendidikan Seni Daripada Sudut Sosial mengatakan wujudnya pelbagai kontroversi dalam memperkenalkan ‘multikulturisme’. Sebagai contoh komplas sekolah wawasan pertama di USJ15 Subang Jaya merupakan sekolah wawasan pertama bagi mengeratkan lagi perpaduan kaum di negara Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 17 . Menurut Md. tetapi apa yang penting ialah peranan guru sebagai pembudaya. Perkembangan dunia kian semakin pesat. Tidak dapat dinafikan bahawa pendidik merupakan agen yang penting sekali dalam usaha merancang pengajaran dan pembelajaran yang menjurus ke arah perpaduan. jelaslah Kurikulum Pendidikan Seni yang ada sekarang dapat memberi sumbangan yang mengalakkan berdasarkan ciri-ciri pendidikan seni yang telah dinyatakan di atas. Bidang pendidikan perlu sentiasa membuat “enviromental scanning” bagi mengenalpasti keperluan-keperluan negara semasa.

Dato’ Onn Jaafar pernah berkata: “Saya ini pro Islam dan pro Melayu. tanamkan pada jiwa anak-anak muda kita dan tiupkan semangat perpaduan nasional. dan persetujuan semua pihak terhadap konsep. rasional dan langkah-langkah tindakan yang dimajukan. tetapi tidak membenci kepada bangsa-bangsa yang lain.kita. “Satu Negara Satu Bangsa (Malaysia)” bukan sesuatu impian yang mustahir. Sesungguhpun. wawasan 2020 akan menghadapi risiko yang berat dan mungkin gagal. penjelasan. kita harus ingat bahawa perpaduan nasional harus diutamakan. Perluasan pelaksanaan konsep sekolah wawasan ke seluruh negara pada abad ke-21 akan dapat memastikan perpaduan kaum yang terdapat di negara terjamin. Tanpa perpaduan nasional. memupuk perpaduan adalah satu usaha yang begitu komplaks yang boleh membangkitkan perasaan dan emosi. Namun dengan adanya kefahaman.” Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 18 . Jadi.

Pendidikan Seni Di Malaysia: Antara Harapan Dan Kenyataan dalam Seminar Pedagogi Pendidikan Seni Visual. Alias Aliana. Selangor: Fajar Bakti. Freedman & Feenam d. Ensiklopedia Dunia Melayu. Curriculum. Tanjong Malim. Wawasan Pembangunan: Isu dan Cabaran. State University of New York: Press Albary. Al Hurwitz. Pendidikan Ke Arah Perpaduan: Sebuah Perspektif Sejarah. Hernandez. Pendidikan Di Malaysia Untuk Guru Pelatih. Abd Rahim Abd Rashid. (2001). (2000). Bhd. [On-line] file:///A/perpaduan. Kumpulan Esei Pilihan: Pendidikan Seni dan Muzik. (1995). Kuala Lumpur: Piramid Perdanan Sdn. Haji Abdu. UPSI. (2003). Nilai-nilai Murni Dalam Pendidikan: Menghadapi Perubahan dan Cabaran Alaf Baru.html Awang Had Salleh. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 19 . 4. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Selangor: Fajar Bakti. Shahir B. (1998).Biliografi --------. Perak: Fakulti Sains Sosial dan Kesenian UPSI. Children and their art: Methods for Elementary School. (2000). Perak: Quantum Books. Kuala Lumpur: Utusan Publication & Distributors. Haji Mohd. (2001). United States of America. Perpaduan Kearah Pengukuhan Kepimpinan Ummah. Soal Pemikiran Dalam Pendidikan Seni: Asas Pertimbangan Untuk Praktis Pengajaran Di Sekolah-sekolah dalam Seminar Pedagogi Pendidikan Seni Visual.html Iberahim Hassan. Ee Ah Meng. Kamus Dewan Edisi Ketiga. UPSI. [On-line] file:///A/db08fokf. (1998). Tanjong Malim. --------. Kuala Lumpur: Utusan Publication & Distributors. (1980). Michael Day. Falsafah Pendidikan Dan Kurikulum. Abu Talib Putih (2001). Culture and Art Education Comparative Perspectives. Abu Bakar Nordin Dan Ikhsan Othman. Abd Rahim Abd Rashid. Dasar Kebudayaan Kebangsaan: Satu Persoalan. (1991).

(1999). Kuala Lumpur: Goodmark Enterprise. Pahang: PTS Publications & Distributors Sdn. Falsafah Pendidikan Negara. Malaysia. Omar Mohd. Sumbangan Kami Terhadap Wawasan 2020. Pendidikan Suatu Pemikiran Semula. Madya Iberahim Hassan. [On-line] Tajul Ariffin Noordin. Rancangan Malaysia Ketujuh. (1990).Jakob Sumardjo. Kiyai Masyhadi. Wan Abdul Kader & Yap Beng Liang. Jasiman Bin Ahmad & Nora Binti Samat. (1990). Nasionalisme Krisis dan Kematangan. Malaysia. Nasir Iberahim. Filsafat Seni. (1999). Kuala Lumpur: Dewan Bahasa Dan Pustaka. Dasar dan Pelaksanaan Sistem Pendidikan Kebangsaan. Syed Othman Alhabshi. Bandung: ITB. Md. Kuala lumpur: Percetakan Negara. Kuala Lumpur: Universiti Malaya. Kuala Lumpur: Institut Kefahaman Islam Malaysia. 1996 – 2000. Rangka Rancangan Jangka Panjang Kedua 1991 – 2000. (2000). Pusat Perkembangan Kurikulum. (1986). Rod Taylor. Ke Arah Negara Maju Berdasarkan Sistem Nilai. Kuala Lumpur: Utusan Publication & Distributors. Habib Mat Som. Manshur B. Selangor: Fajar Bakti. (1997). Pendidikan Seni Untuk Maktab & Universiti. (1998). Wawasan Pemangkin Negara Maju. (1991). Educating For Art: Critical Response and Development. Kuala lumpur: Percetakan Negara. Shahril @ Charil Marzuki. (2000). Selangor: Pelanduk Publications. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa Dan Pustaka. (1996). Kuala Lumpur: Dewan Bahasa Dan Pustaka. Isu Pendidikan Di Malaysia: Sorotan dan Cabaran. (2003). Pengisian Misi Pendidikan. Esei-esei Politik. Musa Hitam. Bhd. Mohd. Seni Dan Pendidikan Insan Madani. UK Limited England: Longman Group. Siti Fatimah Abdul Rahman. Hashim. Kassim Ahmad. Salsabila Tang Abdullah Guru PSV SMKSR 20 . Selangor: Perniagaan Al Wathaniyah. (2001). (1986). penyunting (1993). (1993). Prof.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful