Kapercayan / Ketuhanan

Pituduh : # 1 Pangeran Kang Maha Kuwasa (Gusti Allah, Tuhan) iku siji, angliputi ing ngendi papan, langgeng, sing nganakake jagad iki saisine, dadi sesembahan wong saalam donya kabeh, panembahan nganggo carane dhewe-dhewe. Pituduh : # 2 Pangeran Kang Maha Kuwasa iku anglimput ana ing ngendi papan, aneng sira uga ana Pangeran (maksude : tajaline Kang Murbeng Dumadi). Pituduh : # 3 Pangeran iki Maha Kuwasa, pepesthen saka karsaning Pangeran ora ana sing bisa murungake. Pituduh : # 4 Pangeran iku nitahake sira lantaran bapa lan biyungira, mula kudu sira ngurmati marang bapa lan biyungira. Pituduh : # 5

Ing donya iki ana rong warna sing diarani bebener, yakuwi bener mungguhing Pangeran lan bener saka kang lagi kuwasa. Pituduh : # 6 Ketemu Gusti (Pangeran) iku lamun sira tansah eling. Pituduh : # 7 Cakra manggilingan (urip iku ibarate rodha kang tansah mubeng). Pituduh : # 8 Aja sira wani-wani ngaku Pangeran, senadyan kawruhira wis tumeka "Ngadeg Sarira Tunggal" utawa bisa mengerteni "Manunggaling Kawula Gusti". Pituduh : # 9 Aja ndisiki kersa. Wewaler : # 10 Aja sira wani marang wong tuwanira, jalaran sira bakal kena bendhu saka Kang Murbeng Dumadi. Wewaler : # 11

Aja mung kelingan lan migatekake barang kang katon bae, sebab kang katon gumelar iki anane malah ora langgeng. Wewaler : # 12 Aja darbe pangira yen lelembut iku mesthi alane, jalaran sing apik iya ana, sing ala iya ana, ora beda karo manungsa. Wewaler : # 13 Aja lali saben ari (dina) eling marang Pangeranira, jalaran sejatine sira iku tansah katunggon Pangeranira.
Kautamaning Batin

Pituduh : # 14 Kahanan donya iku ora langgeng, mula aja ngegungake kasugihan lan drajadira, awit samangsa wolak-waliking jaman ora kisinan. Pituduh : # 15 Kahanan kang ana iki ora suwe mesthi ngalami

owah gingsir, mula aja lali marang sapadhapadhaning tumitah. Pituduh : # 16 Sing sapa seneng ngrusak katentremaning liyan bakal dibendhu dening Pangeran lan diwelehake dening tumindake dhewe. Pituduh : # 17 Wataking manungsa iku kepingin kuwasa, nanging Pangeran iku bakal maringake panguwasa miturut kersane Pangeran pribadi. Pituduh : # 18 Janma iku tan kena kinaya ngapa, mula sira aja seneng ngaku lan rumangsa pinter dhewe. Pituduh : # 19 Rame ing gawe sepi ing pamrih, memayu hayuning bawana. Pituduh : # 20 Manungsa saderma nglakoni, kadya wayang saupamane. Pituduh : # 21

Mulat sarira, tansah eling lan waspada. Pituduh : # 22 Sabegja-begjane kang lali, luwih begja kang eling klawan waspada. Pituduh : # 23 Sing sapa salah seleh, lan melik nggendhong lali. Pituduh : # 24 Nglurug tanpa bala, sugih ora nyimpen, sekti tanpa maguru, lan menang tanpa ngasorake. Pituduh : # 25 Yen sira dibeciki liyan tulisen ing watu supaya ora ilang lan tansah kelingan, yen sira gawe kabecikan marang liyan tulisen ing lemah, supaya enggal ilang lan ora kelingan. Pituduh : # 26 Sing seneng gawe nelangsane liyan iku ing tembe bakal kena piwales saka panggawene dhewe. Pituduh : # 27 Lamun sira mung seneng dialem bae, ing tembe ketemu bab-bab kang kurang prayoga.

Pituduh : # 28 Wani ngalah luhur wekasane. Wewaler : # 29 Aja seneng gawe rusaking liyan, jalaran sira bakal kena siku dhendhaning Guru Sejatinira. Wewaler : # 30 Aja sira nyacad piyandeling liyan, jalaran durung mesthi yen piyandelira iku sing bener dhewe. Wewaler : # 31 Aja lali marang kebecikan liyan. Wewaler : # 32 Aja sira degsura, ngaku luwih pinter tinimbang sejene. Wewaler : # 33 Aja rumangsa bener dhewe, jalaran ing donya iki ora ana sing bener dhewe. Wewaler : # 34 Aja wedi kangelan, jalaran urip aneng donya iku pancen angel. Wewaler : # 35

iku kaya kewan. melik nggendhong lali.Aja gawe serik atining liyan lan aja golek mungsuh. Laku Budi Utama Pituduh : # 38 Ala lan becik iku dumunung ana awake dhewe. mundhak sengsara uripe. Pituduh : # 40 Ajining dhiri iku dumunung ana ing lathi lan budi. Pituduh : # 39 Sing sapa lali marang kabecikan liyan. jalaran iku bakal nandur cecongkrahan kang ora ana uwisuwise. Wewaler : # 36 Aja sira mulang gething marang liyan. . Wewaler : # 37 Aja ngumbar hawa napsu lan aja melik darbeking liyan. ngundhuh wohing pakarti.

Pituduh : # 46 Sing prasaja. . Pituduh : # 48 Wong mati iku bandhane ora digawa. Pituduh : # 44 Rawe-rawe rantas. malang-malang putung. becik ketitik.Pituduh : # 41 Yitna yuwana. lena kena. saya isi saya tumungkul. Yen ula mung dumunung ana untune ula kang duwe wisa. Kalajengking wisane mung ana pucuk buntut (entup). Pituduh : # 47 Ngelmu pari. Pituduh : # 43 Klabang iku wisane ana ing capite. percaya marang dhiri pribadi. Pituduh : # 42 Ala ketara. Nanging yen durjana wisane dumunung ana ing sakujur badan. Pituduh : # 45 Mumpung enom ngudiya laku utama.

Pituduh : # 50 Wong kang ora gelem ngudi kabecikan iku prasasat setan. Pituduh : # 54 Turuten pituture wong tuwa. Pituduh : # 53 Ngelmu iku kelakone kanthi laku. senajan akeh ngelmune lamun ora ditangkarake lan ora digunakake. jalaran kabecikan iku sanguning urip. Pituduh : # 55 Wong kang ora weruh tatakrama udanagara . Pituduh : # 52 Perang tumrap awake dhewe iku pambudidaya murih bisa meper hawa nepsu. Pituduh : # 51 Wong linuwih iku ambeg welasan lan sugih pangapura. ngelmu iku tanpa guna.Pituduh : # 49 Wong iku kudu ngudi kabecikan.

kecut. Pituduh : # 56 Wong pinter nanging ala tumindake. Yen kumpul pandhita kudu bisa ngomongaketembung kang becik. jalaran gawe gendra iku sipating dhemit. lan pait). iku padha karo ora bisa ngrasakake rasa nem warna (legi. Yen kumpul karo mitra kudu bisa ngetrapake tembung kang manis kang pedhes. senenge karo wong ala. . aja sengit yen den cacad. asin. Pituduh : # 57 Wong linuwih iku kudu bisa ngepek ati lan ngepenakake atine liyan. sepet.bisa gawe senenging ati.(unggah-ungguh). pedhes. Yen ana sangareping mungsuh kudu bisa ngatonake kuwasa pangaribawa kaluwihane. Wewaler : # 58 Aja panasten lan aja seneng gawe gendra. Wewaler : # 59 Aja seneng yen den alem. sepet.

Pituduh : # 63 Kang becik iku lamun ngerti anane sesantine ngabdi bebrayan agung : "Ing Ngarsa Asung Tuladha. Pituduh : # 64 Negara kita bisa tentrem lamun murah sandhang . Ing Madya Amangun Karsa. Kebangsaan Pituduh : # 61 Bangsa iku minangka sarana kuwating nagara. Tut Wuri Handayani". mula aja nglirwakake kabangsanira pribadi supaya antuk kanugrahan adeging bangsa kang "Andana Warih" Pituduh : # 62 Negara iku ora guna lamun ora duwe anggerangger minangka pikukuhing negara kang adhedhasar isi kalbune menungsa salumahing negara kuwi.Wewaler : # 60 Aja lali piwulang becik.

lan bisa gawe rahayuning sasama. Pituduh : # 67 Panguwasa pamonge negara iku kudu bisa gawe tentrem para kawulane. Pituduh : # 66 Para mudha aja ngungkurake ngudi kawruh kang nyata amrih bisa kinarya kuwating nagara. amarga yen ora mangkono bisa kadadeyan para kawula ngrebut panguwasaning negara. lan ana panguwasa kang darbe watak "Ber budi bawa laksana”. Pituduh : # 68 Negara kuwat iku marga kawulane seneng uripe . ungguling bangsa.klawan pangan. marga para kawula padha seneng nyambut gawe. Pituduh : # 65 Wadyabala pamong praja kang seneng marang kawula alit iku dadi senengane para kawula sajroning praja lan bisa gawe kukuh sarta dadi tamenging nagara.

Iku bisa njalari wadyabala kang dadi tetungguling prajurit negara kuwi ora sujud maneh lan bisa uga kepingin ngrebut panguwasaning negara. Jalaran yen sira wis ora kasinungan panguwasa maneh. Ngelingana yen sejatine isih ana wong kang bisa ngalahake sira ing babakan apa bae. aja sira dhemen kuwasa dhewe. Pituduh : # 70 Dene sing mengku nagara ora darbe watak "Ber budi bawa leksana". . kabeh kang ala didandani lamun kena.lan disujudi dening liya negara. ing tembe bakal ndadekake ora kajening awakira ing tengahing bebrayan. dene yen ora kena disingkirake mundhak nulari (cuplak andhengandheng). Pituduh : # 69 Lamun sira dadi wadyabala pamonging nagara. Pituduh : # 71 Yen wong becik kang kuwasa.

Mulat sarira hangrasa wani. Kosokbaline yen wong becik kang kuwasa. serik yen lagi ora darbe panguwasa. Pituduh : # 74 Wajibing warganing nagara iku kudu bisa rumangsa melu handarbeni. jalaran kuwi-kuwi ana bebendhune dhewe-dhewe. kang becik iku kang ditindakake. kang ala iku diarani becik. Wewaler : # 75 Aja seneng yen lagi darbe panguwasa. Pituduh : # 73 Wong ala yen bisa kuwasa. Wewaler : # 76 Aja mung kepingin menange dhewe kang bisa . wajib melu hanggondheli. lan perang iku ala lamun kanggo njarah rayah darbeking liyan.Pituduh : # 72 Perang iku becik lamun tujuwane nggayuh kamardikaning nagara lan bangsane.

kalebu janma linuwih.marekake crahing nagaralan bangsa. Pituduh : # 79 Wong tuwa kang ora ngudi kabecikan sarta ora ngerti marang udanagara (trapsila. kudu seneng rerembugan njaga katentreman lahir batin. unggahungguh) lan tata krama. Tangga iku perlu dicedaki nanging aja ditresnani. Ngabektiya marang wong tuwa. Pituduh : # 81 . Kakaluwargaan Pituduh : # 77 Bapa biyung iku minangka lantaran urip ing ngalam donya. Pituduh : # 80 Sapa sing seneng urip tetanggan. kuwi sejatine dudu panutane putra wayah. Pituduh : # 78 Sing sapa lali marang wong tuwane presasat lali marang Pangerane.

Pituduh : # 85 Anak iku minangka terusane wong tuwa. jalaran putu iku wohing katresnane putra lan mantu. (Unen-unen kanggo nggambarake bektine anak marang wong tuwane). Pituduh : # 84 Mikul dhuwur mendhem jero. . Pituduh : # 82 Tangga kang ora becik atine aja dicedhaki nanging aja dimungsuhi. (Unenunen kanggo nggambarakekasetyane marang kulawarga). Pituduh : # 83 Sadumuk bathuk sanyari bumi ditoh pati. Pituduh : # 86 Tresna marang mantu iku padha bae tresna marang putra.Paribasane tangga iku padha karo bapa biyung. ora ana katresnan kang ngluwihi katresnane wong tuwa marang anak.

senajan ayu utawa bagus. jalaran sepatane wong tuwa bisa numusi sarta bisa ngilangake rasa bektine anak marang wong tuwane. Wewaler : # 91 Aja menehi jeneng marang anak sing kurang . Wewaler : # 89 Aja ngaku wong tuwa lamun wong tuwamu katon sugih lan dhuwur drajade. Pituduh : # 88 Golek jodho aja mung mburu endahing warna. aruming jeneng ngambar-ambar salumahing bumi (dialembana). Wewaler : # 90 Aja gampang nyepatani anak nganggo tembung kang ora prayoga. Swara kang krungu nganti sayojana. jalaran pangkat lan bandhane wong tuwamu iku mau bisa sirna sadurunge sira warisi.Pituduh : # 87 Sayojana iku dohe sepuluh ewu dhepa.

Pituduh : # 93 Kadonyan kang ala iku ateges mung ngangsaangsa golek bandha donya ora mikirake kiwa tengene. mula yen mati ora digawa. Pituduh : # 95 Bandha iku anane mung aneng donya. uga ora mikirake kahanan batin.pantes. Kadonyan Pituduh : # 92 Bandha kang resik iku bandha kang saka nyambut karya lan saka pametu sejene kang ora ngrusakake liyan. Pituduh : # 96 . jalaran jeneng sing disandhang anak bakale kagawa nganti delahan (akherat). udinen katentreman njaba njero. Pituduh : # 94 Golek bandha iku samadya bae. Dene bandha kang ora resik iku bandha colongan utawa saka nemu duweking liyan kang kawruhan sing duwe.

Sing sapa ngegungake bandhane. . gawe cilaka lamun saka barang kang ala. Pituduh : # 99 Sing sapa tansah ngegungake pangkate. Pituduh : # 97 Bandha iku gawe mulya lan uga gawe cilaka. negara. jalaran kasugihan iku ing samangsa-mangsa bisa gawe cilaka. Gawe mulya lamun saka barang kang becik. wirang lamun sima bandhane. Pituduh : # 100 Dhek jaman kuna perang iku rebutan bandha. Nanging jaman iku ilang bareng wis ngerti menawa wanita boyongan mau bisa gawe ringkihing nagara. lan mboyong putri.Wong golek kemakmuran iku ora kalebu ngoyak kadonyan. wirang lamun ana owahing jaman. Pituduh : # 98 Wong urip aja tansah kepingin bandha bae.

Jalaran bandha mau bisa gawe cilaka amarga durung mesthi bandha kang resik. Wewaler : # 104 Aja seneng marang wong kang nguja hawa napsu marga akeh bandhane. Pituduh : # 105   Ing samubarang gawe aja sok wani mesthekake. drajad lan pangkat iku perlu.Wewaler : # 101 Bandha iku perlu nanging aja diumuk-umukake. Wewaler : # 102 Aja melik darbeking liyan. sebab bandha bisa lunga. marga rebutan rajabrana lan wanita iku bisa gawe congkrahing para sujana lan gawe nisthaning ati. aja dipamerpamerake. awit akeh lelakon kang akeh banget sambekalane . drajad / pangkat bisa oncat. jalaran bisa mlesedake awak dhewe. Wewaler : # 103 Aja seneng mamerake bandha lan ngegungake pangkat.

nanging pepesthene dumunung ing astane Pangeran Kang Maha Wikan". jumbuh karo unine bebasan : "Sabar iku kuncining swarga". prayoga aja diblakakake wong liya. nanging ora ateges gampang pepes kentekan pengarep-arep. Jer kaya unine pepenget. Sabar. "Menawa manungsa iku pancen wajib ihtiyar.   Pituduh : # 106   Sabar iku ingaran mustikaning laku. Suwalike malah kebak pengarep-arep lan kuwawa nampani apa bae kang gumelar ing salumahe jagad iki. lire momot kuwat nandhang sakehing coba lan pandadaraning ngaurip. ateges marganing kamulyan.   Pituduh : # 107   Kahanan donya iki ora langgeng. tansah owah . Mula ora samesthine yen manungsa iku nyumurupi babbab sing durung kelakon. awit temahane mung bakal murihake bilahi. Saupama nyumurupa.sing ora bisa dinuga tumibane.

munggahe ngreksa hayuning jagad. mbengkas kasangsaran. Yen anggonmu ngongasake . Elinga yen bandha iku gampang ilang (sirna).   Pituduh : # 108   Saiba becike samangsa wong kang lagi kasinungan kabegjan lan nampa kabungahan iku tansah eling gedhe ngucap syukur marang Kang Peparing. apa maneh mamerake kasugihan lan kapinteranmu. Awit elinga yen tumindak kaya mangkono mau kejaba bisa ngilangi watak jubriya uga mletikake rasa rumangsa yen wong dilairake marang sapadha-padhane titah. aja banjur rumangsa "Sapa sira sapa ingsun".gingsir. Pangkat sawayah-wayah bisa oncat.   Pituduh : # 109   Aja sok ngendel-endelake samubarang kaluwihanmu. Yen sira kebeneran katunggonan bandha lan kasinungan pangkat. tansah ngendelake panguwasane tumindak degsura marang sapadhapadha.

ewa semono yen wis ketrajang ing taiyeng ya bakal entek .   Pituduh : # 111   Nadyan wesi iku kanyatane atos. samubarang pakarti nistha ditrajang wani. wicaksana ing saben laku. Pari kang mentes mesthi tumelung. wengis satindak lakune (polahe). nanging surasane jebul kaya bumi karo langit. Dene sing kapindho pakartine tansah kebak welas asih. iku yen ditulis genah mung diwolakwalik bae. rumangsa dosa samangsa gawe kapitunane liyan.   Pituduh : # 110   "Rumangsa sarwa duwe" lan "Sarwa duwe rumangsa". Luwih prayoga turuten pralampitane tanduran pari. yen nggayuh pepenginan ora maelu laku dudu.dhiri mau mung winates ing lathi tanpa bukti. Sing kapisan nuduhake watak ngediredirake. dhonge pakarti kaya mangkono iku ngengon awakmu dadi ora aji. kang ndongak mracihnani yen kothong tanpa isi.

atine mbaka sethithik uga bakal gripis. awit rumangsa yen awake tansah apes. Wusanane pepes atine kentekan pengarep-arep. Kulinakna mikir luwih dhisik samubarang kang arep sira wetokake saka tutuk. dithinthing luwih dhisik apa bakal gawe rusaking raga apa ora. saengga kelangan greget lan lumuh makarya. Tansah jaganen sakehing samubarang kang nedya sira lebokake ing tutuk. Lire pikiren luwih dhisik klawan mateng apa kang bakal sira wetokake iku ora malah gawe kuceming awakmu dhewe. Semono uga tumraping wong kang kataman rasa meri. tansah elinga rong prakara iki : 1. nglarani atining liyan apa ora.   Pituduh : # 112   Yen sira sacara badaniyah lan rohaniyah tetep kepingin bagas kuwarasan.   Pituduh : # 113   .gripis. Dene yen ora ana paedahe luwih becik aja kok kojah amrih ora nandhang piduwung. 2.

yen kita manungsa mono ing atase badan lan umure dhewe ora kuwasa. kasugihan. Mula nyandhet ubaling kepinginan ngombe lan memangan kang kaya mengkono mau wis ateges sawijining pamarsudi nyegah karusakaning jiwa lan raga.Digendhongana dikuncenana kayangapa. Awit isih ana panguwasa liya (Gusti Allah) kang luwih kuwasa. lan kalungguhan.   Pituduh : # 114   Ngombe lan memangan yen tanpa taker lan tanpa pilih-pilih iku pancen bisa nekakake bilahi. nanging wong iku yen wis tinakdir tekan janjine utawa ajale. Wondene sranane kang prayoga yaiku pasa sing mengku ancas pupur sadurunge benjut nyingkiri sadurunge bilahi. mangsa bakal wurunga. Apa maneh sing mung wujud barang sampiran kayadene drajad semat lan pangkat. jubriya lan aja sok dumeh. Mula saka iku aja kibir.   Pituduh : # 115   . kaluhuran. Iki maneh peling kita.

yaiku sapa kang wis tementemen mantep pangidhepe marang Gusti Kang Murbeng Dumadi.liyan. Kosokbaline wong kang nindakake pangibadah nanging isi ndarbeni pepinginan supaya diweruhana lan digawokana dening Allah.Kamulyan lan kanikmataning urip wong-wong kang sugih dituku mawa tangising rakyat kang mlarat. Ora cilik ati. iku pratandha yen pangidhepe lan pangibadahe durung akarana Allah. Wong kang kaya mangkono mau samangsa nindakake pakarti apa ta apa tansah linambaran ati kang sarwa tepa tulus.   Pituduh : # 117   . nanging bisa gawe raharjane sesamaning dumadi. gedhene ngrasa owet ing kalane wohing panggawene mitunani awake dhewe. Pituduh : # 116   Kang kinaran janma kang wis kadunungan cipta kang wening iku. kabeh-kabeh amung akarana Allah.

Pambudidayanira manembah marang Pangeran iku prayogane aja sira anggo sarana ngalab tumuruning peparinge. Uga ana sawenehing wong . nanging wong mau sajak lali yen Gusti Allah mono Maha Welas lan Maha Asih.   Pituduh : # 118   Ana sawenehing wong kang duwe penganggap menawa nyenyuwun sihing Allah iku ora ana gawene. ing adat wong mau banjur dadi kethul kawaspadane marang kaluhuran lan keagungane Kang Murbeng Dumadi. Awit Gusti Allah iku adil lan Maha Wuninga saengga ora bakal peparing marang wong kang ora pantes nampa ganjaran. Aran isih begja yen ora banjur dadi wong jubriya seneng nyepelekake marang sesamaning dumadi. nanging mligiya nindakake panembah mung saka niyat manembah. Awit wong kang nyenyadhong sihing Pangeran sarana laku panembah kathik banjur nyata kaleksanan panyuwune.

Mangkono uga ana bedane yen kita kepingin nanem wiji kautaman. sarana panglantih kang tumemen lan ora bosen. iya kudu kita gladhi tanpa bosen. Nanging yen wong mau nandhang reribed lan nalare wis pantog. lawas-lawas banjur bisa ngeningake ciptane ing wayah bengi uga. bakal sirna. adate tuwuh osiking atine yen Pangeran iku ana malah banjur disesuwuni. dene nganti awake lair ana ing donya.   Pituduh : # 119   Wong kang kulina ngeningake ciptane kang resik ing wayah esuk.   Pituduh : # 120   . presasat uga ora precaya marang anane dhewe. Nanging sabarang pratingkah iku bisa dadi pakulinan manawa katindakake kanthi ajeg. lan sangsaya lawas maneh bisa ngeningake cipta ing wayah apa bae lan ing ngendiya bae.kang ora precaya marang anane Gusti Allah. Klawan mangkono sabarang kang maune rinasa rekasa lan abot.

Yen pinuju wayah bengi langite terang banjur tumengaa ing tawang. kita bakal nyipati saperangane gelaring alam. Nanging luwih saka iku. . apa sing kaya mangkono mau ora ngosikake kita tumrap kaluhuraning Kang Maha Agung kang wus mranata sakabehing mau ?   Pituduh : # 121   Tumraping wong mursid yen pinuju kambah ing prihatin. Sing kaya mangkono sayekti bisa nuwuhake rasa pangrasa tentrem ing ati kita. angin sumilir ngobahake kekayonan lan gegodhongan kang ngandhut aruming gandane kekembangan. Awit wis mangerti menawa tambane prihatin kang ampuh iku ora liya kejaba : sabar. nolah-noleh ngiwa nengen wis ora ana pitulungan maneh kang bisa diarep-arep tekane. Parandene ora bakal koncadan ing pangareparep. abyoring langit kang sumilak sinebaran lintang-lintang pating krelip. gedhe cilik kaya wis sengadi tinata panggonane.

embuh karosan. seneng tumindak sawenangwenang marang kalahane kang wis tita ora bakal kumawani mancahi gedhene nganti wani mbandakalani kekarepane. embuh kekuwasaane.   Pituduh : # 123   Saben dina kita ajeg reresik badan lan penganggo. Marga sendhenan kaluwihane. kajaba amrih bagas kuwarasan uga katon apik lan ngresepake.   Pituduh : # 122   Ala-alaning kelakuwane wong ora kaya kang sinung watak "Sapa sira sapa ingsun". Iki pakulinan kang .Sabar lan tawakal nyenyuwun kanthi tementemening ati marang kamurahaning Kang Maha Kuwasa kang ngregem sakabehing mobahmosiking jagad saisine. sing wingi ana ngisor dene sesuk gilir gumanti bakal ngerehake. Wong kang nduweni sesipatan kaya mangkono mau prayoga enggal ngelingana menawa laku jantraning jagad mono wis kinodrat cakra mangilingan.

nanging luwih prayoga maneh yen jroning ati banjur katuwuhan osik : apa saben dina kita uga reresik lan ngupakara batin lan jiwa kita amrih sangsaya apik lan sangsaya resik saka sakehing rereged saka anane cacad-cacad lan panggodha. kebatinan kang luhur iya kudu bisa ngujudi pakarti kang luhur uga. Luhuring kebatinan kudu tansah jumbuh lan laras karo ajuning kawruh lair.apik. Lire. . geneya jiwa kita kang asipat langgeng malah kita lirwakake pangupakarane ?   Pituduh : # 124   Sumendhe ing takdir iku dudu sipate wong kang seneng ulah luhuring kebatinan. kang bisa njunjung lan mulyakake drajading nusa lan bangsane. nanging dadi watake wong kang lumuh tumandang gawe lan cupet nalare.   Pituduh : # 125   Saka kayungyuning manungsa marang bandha. Sebab yen badan wadhag kang kena ing rusak iku kita gemateni.

angel kepepete. sepa tan mirasa. Dene waspada mono sirikane mala lan adoh saka . bebasane kaya lelawuhan tanpa uyah. Wong kang tandang tanduke mapan. Pituduh : # 126   Urip tanpa gegayuhan luhur. Gegayuhan bisane kasembadan kudu sinartan ngelmu. Uripe prasasat kaesok kabeh ana ing kono. bisowa tansah ngelingi marang jantraning kahanan. wondene ngelmu iku tinemu ing laku lan tandang. Lire. Sakehing tandang ora becik kelakone yen ora mapan. Ing jagad pancen ora ana wewaler wong nglumpukake bandha rajabrana. jalaran ngelmu mono pancen sangune ngaurip. nglalekake jejering kamangnungsan.janji pikolehe manut dalan kang bener lan dipigunakake minangka prabot prenataning jagad. Ora ngelingi kepriye wusananing dumadi.semat lan drajad anggone migunakake nganti kerep nglirwakake kautaman. jalaran yen mapan mesthi cepak waspadane.

  Pituduh : # 128   Ciri-cirine jiwa kang isih kothong mono bisa dititik saka ulat praupan. sabarang patrap mau upamakna tumrap awake dhewe. tumindake kanthi duga lan prayoga. Elinga. ora angger kaluwihan bisa kanggo ngadhepi bebaya lan ngentas saka papan cintraka. sapa kang arep mbecikake alam donya iku. tutur wicara. Sabarang tindak-tanduke kepingin unggul lan mamerake kaluwihane. sabarang kang bakal dilakoni lan ditindakake iku luwih dhisik thinthingana lan pilah-pilahna ala becike kanthi weninge nalar/pikir.   Pituduh : # 127   Sakabehing tumindak iku panimbange manut kawusanane. kudu mbecikake awake dhewe luwih dhisik. ilangna pangiraira tumrap awake liyan kang durung disumurupi. Yen wis. . Mula murih bisane sampurna. Lire. sarta mawa tepa tuladha.bebendhu. lan tingkah lakune kang ora nate gelem kalah.

kena diumpamakake kayadene wedhak pupur sing nempel ing njaban kulit bae.   Pituduh : # 130   Sapa kang bisa nelukake mungsuh-mungsuhe. jalaran sakehe uwuh mesthi disingkirake minggir. iya dheweke iku kang luwih kuwat maneh.   Pituduh : # 131   . Saben makarya sapecak. nadyan tumetes mbaka satetes. dheweke diarani kuwat. Ananging sapa kang bisa nelukake awake dhewe. awit nerak dhasar-dhasar bebener lan kasucian. ditindakake kanthi ajeg keconggah mbolongake watu sing atose ngluwihi waja. tuladhanen pakartine banyu tritisan.Kaluwihan kang tanpa dilandhesi kautaman.   Pituduh : # 129   Saben tumindak sejangkah ngilowa marang kinclong-kinclonge banyu samudra sing suthik kanggonan sangkrah. ora bisa tahan suwe lan gampang luntur marga saka pakartine dhewe.

mesthi bakal nemu akeh rubeda.Samangsa lagi ngadhepi urip rekasa prayogane adhepana klawan esem gumuyu. Urip nikmat tanpa angin prahara padha karo segara kang mati. iya kuwi kang arang netepi.   Pituduh : # 132   Sapa kang nganggep apa bae gampang. wusanane dadi nekat nuruti pokal kang nerak bebener. Nanging yen penandhangmu mau tansah kok adhepi kanthi ulat kang suntrut adhakane kowe bakal kentekan pikir kang wening.   Pituduh : # 134   Laku jujur kuwi padha karo dhuwit kang bisa . Sapa kang gampang janji. Awit iku wus wujud senjata kang bisa gawe enthenging sanggan lan bakal numusi muluring pikir. tinimbang diugung. dilawan dening nasib.   Pituduh : # 133   Urip tegese mbudidaya ngetog tenaga (berjuwang). Aku luwih seneng ditendhang.

kabeh mesthi nampa pikoleh.laku ing ngendi bae. apamaneh wong sing mati amarga kaliren.   Pituduh : # 138   Kang waspada marang awakmu dhewe jalaran . Buktine ora sethithik wong sing mati merga kewaregen. kadhang-kadhang alon.   Pituduh : # 137   Manungsa kuwi dadine becik miwiti saka njero menjaba. senajanta kadhang-kadhang nampane cepet.   Pituduh : # 135   Kang becik lan ala. yakuwi wong sing rumangsa tambah kasiksa yen nyumurupi sapepadhane nandhang papa lan kasangsaran. Nanging pancen angel golek-golekane wong sing kaya mangkono iku. Runtuhe rasa welase adate banjur sinusul sarana cucule prabeya lan barang darbeke. Pituduh : # 136   Wong kang kinaranan berbudi iku.

kawruhe sumimpen ana ing ati wening. kumrecek ngebaki ing pasamuwan. rinasakake ing wong sajagad. nanging katampanan ing pucuking pen. katut samirana mrana-mrene. nandhang kasangsaran.   Pituduh : # 140   Wong juweh. Saka Rasa Dhemen banjur kathukulan rasa melik.   Pituduh : # 139   Manungsa kang mung ngelingi marang pakartine pancadriyane mono bakal tansah kasinungan rasa dhemen utawa sengsem.iya awakmu dhewe kuwi kang mujudake mungsuhmu kang paling gedhe.   Pituduh : # 141   Amrih urip kita tansah nemoni rahayu. saka rasa melik munggah dadi nafsu. saka nafsu banjur nasar pakartine lan sirna bebudene sing wekasane tumiba ing papa. Beda karo wong meneng. mili amber ing kertas putih. Wetune ora sarana lambe. aja . kawruhe tumempel ing lambe.

kendhat nggegulang nandur cipta utama sajroning ati sanubari kita sinartan panyuwunan kang mantheng marang Gusti Kang Maha Welas lan Maha Asih. Wondene lakune mono kudu sinartan tekad kang gilig lan kekarepan .   Pituduh : # 142   Kawruh lan "Ilmu pengetahuan" iku mung bisa digayuh lan dikuwasani kanthi laku kang laras karo apa kang diwulangake. Sok ngonowa yen ta sawise nandhang apes lan lali banjur gumregah maneh pangudine apa dene ora kendhat ing panglantihe mantepa ing keyakinanyen Gusti Allah ora bakal ora ngudaneni panyuwun kita. Lire. ajaran teorine kudu bisa dicakake lan ditrapkake kanggo karahayoning bebrayan. Pancen ora gampang wong ngudi bisane kasinungan cipta utama ngelingimenawa manungsa mono mula wis keserenan sipat apes lan lali. muga pinaringan nugraha bisa ndarbeni ati kang wening lan jiwa kang utama.

Semono uga tumrap pepinginan utawagegayuhan yen diudi nganti katog lan menep ing tembe uga bakal kasinungan sifat bening. Lan kang utama yaiku kowe nuli bisa madeg dadi pemimpin kang bisa . Sanadyan maune buthek. kanggo ngadhepi sakehing panggodha sarta nyingkiri sikep laku kang sarwa dudu. nanging yen wis menep. iya banjur bening.   Pituduh : # 143   Banyu iku bisaning bening yen wis menep. nadyan pepinginan lan panggayu bisa kaleksanan klawan tumuli.kang tulus lan mantep kinanthenan kateguhaning iman. Lire.   Pituduh : # 144   Yen kepingin nglungguhi pangkat kang dhuwur luwih prayoga yen dikawiti saka kalungguhan kang endhek dhewe. ewasemono yen ditlateni suwening suwe uga bakal kasembadan. Awit klawan mengkono ing tembe kowe ora bakal gampang disepelekake dening bawahanmu.

sauger ora ngangsa-angsa.   Pituduh : # 145   Ginubel dening rasa "Tansah kurang marem" marang asiling pakaryan utawa jejibahan kang diayahi. Nanging yen rasa tansah kurang marem mau ngenani wuwuhing donya-brana. Mula aja banget nggonira katrem marang kadonyan. mbesuk yen wis tumekaning janjine ora kena ora. badan wadhag lan sabarang kalir kang kita darbeni iki bakal kita tinggalake kabeh. adoh saka watak degsura. sayekti malah dadi pamecut kang becik kanggo luwih maju. Apa maneh. ora ana kang kita gawa menyang alam kalanggengan. anane mung sarwa kebak rasa tepa salira. ora beda kayadene reridhu sing esthine mung tansah rinasa kayadene pasiksane ngaurip.nglungguhi ing kawicaksanan. Pituduh : # 146   Elinga. sapa kang tansah ngegulegulake marang donyabranane lan gandrung .

  Pituduh : # 147   Batine wong kang bisa ndarbeni ati nriman iku tansah ayem lan tentrem. Yen lulus saka pandadaran bisa dadi manungsa kang kajaba gedhe sih kadarmane uga wicaksana lair batine. wong kang lagi kabombong ing donya . Mung bae ora grusa-grusu kaya tumindake wong kang nduweni sipat ngangsa-angsa kaya ora gelem ngakoni karang anane pandum. Nanging yen ta ora teguh imane.   Pituduh : # 148   Abot-aboting coba tumraping ngaurip iku malah ora kaya wong kang lagi kebyukan sihing Gusti Allah. Nriman ora teges wis marem apa anane. marga satingkah laku tansah linambaran keyakinan kang kandel marang kadar peparinge Pangeran. nanging suwalike kepara malah sungkan meneng. esthine ora bakal bisa nemokake kahanan kang bisa gawe langgenging kasenengan lan katentremaning ati.marang pepinginan kang ora langgeng.

dene laku ngibadah iku kang bisa dadi sarana nggampangake manungsa tumekane marang ing lawang mau kanthi rasa pangrasa tobat lan sumarah.arta lan keladuk rumangsa sarwa kuwagang mbendung segara njugrugake gunung mau istingarah bakal koncatan kawaspadane. Suwalike. Kejaba lali marang sangkan parane uga lali yen sakehing drajat lan semat dalasan tekan nyawane dhewe pisan iku mung lugu barang titipan kang sawayah-wayah bisa dipundhut bali dening Kang Kagungan. Elinga yen pati iku lawanging akherat.   Pituduh : # 149   Ambudidayaa ing bandha manut sakatoging tenaga nanging aja lali kinanthenan tekad lan sedya yen saperangan bakal kita tanjakake kanggo nindakake pangibadah. jiwa raga kang ora kanggo tobat nalangsa ing Gusti Allah iku ora beda kaya anggane bandha kang ora dijakati lan ora ditanjakake kanggo penggawe .

kabecikan. Yen ing nalika sugih. elinga yen kena ing pekir. Kita kudu tansah eling yen sabarang tingkah lan tanduk kita ing dina kang siji iku nggawa keputusan tumrap dina sijine. elinga yen nalika kena inglara.   Pituduh : # 151   Kita manungsa iki ora kena tansah ngantu-antu tekane wektu kang becik. Dene dina kang pungkasan iku kang mutusake sakabehing wektu . Lekas sing kaya mengkono mau kanggo ngawekani amrih sira ora gampang kadunungan pikiran seneng pamer lan sesongaran. suprih sira tetep bagas kuwarasan kanthi sesirik prakara-prakara kang mbiyen nyebabake lara.   Pituduh : # 150   Yen sira pinuju nandhang bagas kuwarasan. Kawruhana. jer wektu kang becik iku sejatine kudu kita dhewe sing gawe. iku kepara nuduhake pratandha yen dheweke iku sejatine wong kang tuna ing rasa welas asih lan miskin ing kawruh.

Mula sadurunge kita tumapak marang dina pungkasaning urip. Mula kanggo nyandhet ubaling hawa marang bab sakarone mau.   Pituduh : # 154   .   Pituduh : # 152   Wong nandhang lara mono akeh sing merga anggone ngombe lan memangan kliwat taker lan tanpa pilih-pilih. Yen wis mangkono mung rasa getun lan piduwung sing kari ing pamburine. aja banjur kalimput watak jubriya lan sembrana sing sisip sembire bisa kejlungup tiba ing kasangsaran. dibisa marsudi nyuda nuruti kecaping lidhah sarana nglakoni pasa kang mengku ancas nyingkiri sadurunge katamaning bilahi.   Pituduh : # 153   Wong kang lagi kasinungan kabegjan lan kamulyan iku dibisa marsudi amrih langgeng. dipadha bisa nglungguhi marang jejering urip manungsa.lan dina-dina kang wis kapungkur.

Hawa napsu lan watak angkara iku sawutuhe manjing ing dhiri pribadine dhewe-dhewe. yen tapaning nyawa mung eling. Suwalike yen bab mau bisa dikendhaleni bakal njilma dadi watak "Sabar lan prasaja". Sing sapa bisa eling sedina sepisan bae. Sing sapa temen salawase.   Pituduh : # 155   Tapaning ati iku mung temen. tulus eklas aweh pangapura marang sapadha-padha sing gawe kaluputan. adate barang kang sinedya bakal ana. saengga sabarang kekarepane bakal ginayuh. Pituduh : # 156   Wong iku yen lagi nandhang lara lagi bisa ngrasakake sepira mungguh begjane wong kang . Yen diumbar ngrebda bakal gawe "Bencana lan kasangsaran”. kabeh pangajabe bakal kecandhak. Dene kang aran sejatining katemenan iku sakabehing pakarti kang ditindakake klawan madep mantep tanpa mandheg-mangu lan tolah-toleh.

ya kang ngenani uber ingering alam. weteng) kang sejatine ngajak marang rusaking raga. yaiku wujud awak kang bagas kuwarasan. sangsaya cedhak anggone ngumbar hawa nuruti pepinginane mripat. Sangsaya adoh kelingane.kanugrahan awak kang tansah kuwarasan. Pinaringan kuping loro. Lire. lan owah gingsiring jaman. ilat. Pinaringan mripat loro.   Pituduh : # 157   Manungsa pinaringan dening Pangeran peranganing awak kangkalarasake karo gumelaring bebrayan. supaya linarasna kanthi lantiping panggraita. Mula prayogane tansah elinga perihing lara kanthi nggemateni kanikmatan kang wis diparingake dening Gusti Allah tan kena kinayangapa ajine. Nanging suwalike. lan telih (wadhuk. murih akeha swara kang . perlune supaya akeha kang dideleng. wong sing awake seger waras lumrahe lali rekasane wong lara. ala beciking kahanan.

aja diububi nganti muntab dadi ubaling nepsu. Nanging jeneng wong kang nistha sapa kang ninggalake bab akherat marga mung golek donya brana tanpa waspada marang pungkasaning dumadi. Napsu . Nabi Muhammad wus paring sabda : "Ora prayoga ninggalake kadonyan marga nglakoni akherat. supaya akehe kang ditandhangi."   Pituduh : # 159   Brangating ati sabisa-bisa kendhalenana. pilihen kang murakabi kanggo bebrayan agung. nuli kathinthingana lan kasaringa kanthi lungiding panyipta lan alapen kang aweh pakoleh. nanging kita kudu tansah eling yen donya brana mono dudu panggonane kalanggengan.   Pituduh : # 158   Pancen ora ana wewaler ing jagad iki tumraping wong kang nglumpukake donya brana. Kayadene nyirep geni sarana lenga.dirungokake. sikil loro. Pinaringan tangan loro.

lan ati kang eling. Pirang-pirang kehe wong kaselak percaya rembug pangiming-iming ora pinikir bakal kedadeyane ing tembe.   Pituduh : # 160   Wong kang ringkih iman lan batine bakal gampang dadi jujugane durjana apus-apus kang pating slier golek mangsan. aja lirwa ing kaprayitnan. Elinge ati lan meneping pikir bakal numusi mulure budi kang tundhone bisa dadi panyirep sakehing pakartining setan. yogyane sumenekna sauntara.   Pituduh : # 161   Samangsa-mangsa thukul pletiking pikir kang kasarung dening ubaling nafsu ala. jalaran kejaba bisa . Wusanane nandhang kapitunan lan kena ing apus.amarah mono isih tetep bakal tansah mbebedhag selawase yen ta ora kinanthenan pikiran kang menep. Yen bisa kaya mangkono karan wong wicaksana. Mula ditansah waspada.

ora perlu mbok murinani.ngleremake ati kanthi meneping pikirmu uga bakal keconggah nyirep ubaling nafsumu mau. Sing kapisan iku paribasane tanem tuwuh kang tansah kodanan lan kepanasan ora diopeni. Kapisan saka kaluputane dhewe. kang kapindho merga saka pokale dhewe. Pamurinamu prayoga lipuren sarana mawas lelabuhanmu dhewe.   Pituduh : # 163   Yen sira urip ing alam donya iki rumangsa nampa pandum kesethithiken iku wis dadi pepesthene uripmu. Wusana rahayu kang tinemu merga bisa sumingkir saka memala kang teka arep ngreridhu awakmu. jer lelabuhan ing alam . dene sing kang kapindho paribasane tanem tuwuh kang tansah diapek asile nganti ora kober thukul godhonge.   Pituduh : # 162   Wong kang sengsara uripe jalaran ana rong warna.

Memayu Hayuning Budi Lan Tekad Pituduh : # 164   Yen gelem nalusuri sejatine ora sethithik piwulang lan pitutur becik kang malah kita tampa saka wong-wong gawane nacad lan ora dhemen marang kita. Awit kawruhana yen pikirane manungsa iku tansah mobah-mosik lan molakmalik. katimbang mitra katruh raket kang tansah ngalembana. kepara malah bisa dadi gantungane uripmu.   . dene pangalembana kepara bisa nyebabake wong kerep dadi lali.donya mono dadi trajuning akeh sethithike pandummu. gedhene nganti maoni lan nglairake panacad.   Pituduh : # 165   Manawa kowe durung mangerteni marang bab kang kok anggep ora becik. Apa kang kok kira ala lan kok gethingi iku ing tembe mburi bisa malih kok senengi. aja kesusu ngatonake rasa sengitmu. Awit panacad bisa nggugah kita nglempengake laku.

Pituduh : # 166   Karepe wong nyatur alaning liyan iku beteke mung arep nuduhake becike awake dhewe. pamrih sing kaya mangkono mesthi katekane.   .   Pituduh : # 167   Tembung kang prayoga kang kelair mung marga kadereng dening dayaning hawa napsu iku pancen sakala iku bisa aweh rasa pemarem. Guneman sethithik naging memikir akeh iku kang tumrape manungsa bisa aweh katentreman lan krasa marem kang gedhe dhewe. Yen sing diajak nyatur wong kemplo. Nanging sawise iku bakal aweh rasa getun lan panutuh marang dhiri pribadine dhewe kang satemah tansah bisa ngrubeda marang katen tremaning pikir lan ati. Nanging tumraping wong mursid : "Wong kang ngumbah rereged ing awake sarana migunakake banyu peceren malah saya nuduhake blentonge pambegane".

tanpa tumandang lan makarya minangka srana panebuse.Pituduh : # 168   Siji-sijining dalan amrih kaleksananing gegayuhan. Cilakane maneh. yen selagine nganggit-anggit mau wis kaselak ngrasakake kanikmatane ing pangangen-angen. Kang perlu dicilengi ing kene yaiku aja kaselak kebacut kerem kalimput ing kabungahan lan aja kaselak gampang angles yen lagi kapinujon apes. wusanane dadi lumuh ing gawe lan wedi ing kakewuh (wedi kangelan).   Pituduh : # 169   Ora beda karo rob lan suruding segara. Awit kasusahan iku sok . wohe ya ora beda kaya dene ing pangimpen. yaiku makarti kang sinartan kepercayaan lan keyakinan menawa apa kang sinedya mesthi dadi. kahanan uriping manungsa iku uga ora bisa uwal saka bungah lan susah. Yen kita mung kandheg ing gagasan lan kukuhing karep bae.

Urip ing satengahing godha rencana.malah bisa ngentas kita saka kaluputan lan kabodhowan. Ora eling yen sejatining urip ing donya iku ora ngupaya rajabrana bae. Sapa kang santosa ora bakal tumindak sasar. aja sira malah rumangsa pinter. melu-melu tumindhak nistha. .   Pituduh : # 170   Menangi jaman rebutan rajabrana. presasat tapa ing satengahing coba. sauger insyap marang dhirine lan ora mupus. isih begja kang panggah eling lan waspada tetep ing panggawe utama".   Pituduh : # 171   Yen sira kasinungan ngelmu kang marakake akeh wong seneng. nanging uga mangesthi kamulyan ing tembe. apadene tansah percaya marang Kang Kagungan Panguwaos. nanging tetep tumindak utama. akeh wong kang padha kalimput. Mula tansah ngugemana sebuting pitutur : "Sabegja-begjane kang lali nganti kelu penggawe sasar.

adhakane banjur ngangsa-angsa kegedhen panjangka. lan gampang kapilulu ing pakarti dudu. gampang lirwa ing kaprayitnan. Ora maelu senadyan nganti mentala gawe sangsarane mitra karuh. Awit yen lagi kuwasa. sira banjur kaya wong seje (owah). Kanggo nggayuh panjangkane. Pituduh : # 174   Ora ana critane wong kejungkel iku marga . sakehing cara ditempuh. malah bisa "Aji godhong jati aking".   Pituduh : # 173   Ilat kuwi sawijining pedhang kang landhep.   Pituduh : # 172   Sapa kang katrem merga lagi pinaringan kekuwasaan iku sejatine malah dadi sumbering dununging wong lali. satemah mung dadi leletheg kang luwih aji uwuh.jalaran menawa Gusti Allah mundhut bali ngelmu kang marakake sira kaloka mau. kang bisa mateni senajan tanpa ngetokake getih.

Nanging ora ngertiya yen dheweke ing wektu iku sejatine wis padha karo wong mlarat. Uripe kepara luwih sangsara katimbang wong kesrakat. sing mesthi merga kesandhung watu sing cilik. naging sejatine kepara malah gampang dadi dhadhakane wong njungkel njempalik tiba ing papa.   Pituduh : # 176   Dereng nedya pamer utawa riya iku terkadhang .  Pituduh : # 175   Wong sugih sing lumuh kelangan bandhane nadyan kanggo keperluwane dhewe iku ora liya sababe marga tansah kuwatir yen dheweke tiba ing kemlaratan.kesandhung watu gedhe. Yen tatuwa ya marga saka watu krikil-krikil sing lancip-lancip. kang batine tansahora narimakake marang adiling Kang Murbeng Dumadi. Bab mau aweh pituduh supaya kita aja nyepelekake marang barang sing katone sepele ora mingsra.

Awit saka samubarang kang ora becik kang dilakoni wong bodho dening para ahli budi banjur kari ngemohi lan dadi pandoming urip kang perlu disiriki lan disingkiri. Wondene dereng sajroning laku panembah. Luwih-luwih yen lagi kapinuju ana ing papan kang sepi. utawa ngedheng. Becik kita singkiri. arang kang disumurupi wong liya.muncule dadakan kaya-kaya tanpa rinasa ing nalika kita pinuju sesrawungan karo wong liya. Mula prayoga kita tansah waspada ngendhaleni dhiri. Suwalike wong bodho sungkan .   Pituduh : # 177   Kabeh salakune (tumindake) wong bodho iku esthine nggawe hikmah lan piwulang becik tumraping wong kang ahli budi. Sok ngonowa elinga. Dene kang kinaran dereng utawa nafsu seneng pamer kang gampang dineleng lan sineksen dening wong liya iku aran riya kang pratela (cetha). yen Gusti Allah iku tansah ngudaneni.

tarikane napas padha. Mula ora jeneng aeng yen akeh para bodho sing uripe tetep kasurang . Malah prayoga dinarima marang apa kang wis sira tampa saka kanugrahaning Gusti Kang Maha Kuwasa.surang lan para ahli budi kang tansah rahayu ing uripe. Lire. kedaling .   Pituduh : # 178   Aja sok rumangsa tinitah apes nganti gawe pepesing semangatmu. suprandene dheweke babar pisan ora kawetu nutuh marang Gusti Allah. Kang mangkono mau ora liya marga saka kandele imane lan yakin marang keadilaning Pangeran Kang Maha Kuwasa marang sakabehing lelakon kang dumadi ing jagad raya iki.   Pituduh : # 179   Ngalembana lan panacad iku padha bae panindake. Awit ngelingana menawa ora kurang-kurang titah kang luwih cingkrang lan luwih cacad tinimbang sira.nyuplik lelakon becik kang dialami para ahli budi.

Sing siji bisa ngraketake paseduluran sijine padha bae karo golek dadakan nandur rasa memungsuhan. Karomaneh tindak tanduk kang ngresepake.   Pituduh : # 181   . Ing ngadat kejaba sok adoh sungsate. Mula kuwi tansah udinen amrih wetuning rembug "Keplok lumah kurepe" karo tindakira.ilat padha lan obahing lambe ya padha. patitis lan maedahi. luwih-luwih kang bisa aweh paedah marang wong liya iku ajine ngungkuli sakehing pitutur kang ndhakik-ndhakik nanging kang durung kabukten ana ing panindak. uga malah sering kosok balen. nanging oleh-olehane utawa wohe sing ora padha.   Pituduh : # 180   Aja ndarbeni pepinginan dadi wong kang linuwih kang ngandhut idham-idhaman supaya sarembuge diandela wong akeh. Luwih prayoga tansah njaga bae barang rembugira kanthi becik. Sok ngonowa najan rekasane utawa gampange padha.

Adate sipat kaya mangkene iki thukul marga kasurung dening ati drengki srei. Kamangka sapa kang ngadani ati drengki lan panasten iya ing wektu ikudheweke wiwit nyiksa ing awake dhewe.Kang kinaran manungsa winasis yaiku wong kang wis kaconggah mbenerake tindak kang mlenceng.   Pituduh : # 182   Samangsane kowe diclatu wong kanthi sengak aja kok wales sanalika kanthi tembung (rembug) kang sengak lan atos. ya klawan laku kang kaya mangkono iku. kowe bisa ngendhakake watakkang panasbaran. Dene asor-asoring budine manungsa iku ora kaya wong kang mlencengake tindak kang wus bener.   Pituduh : # 183   Ing ngendi dununge pamarem lan katentreman ? . Prayoga tanggapana mawa pakarti kang alus lan sareh. Jer. lan uripe ora bakal bisa tentrem. lan bisa ngasorake sipat kang lagi kasinungan iblis.

nganti meh ora ana wong rumangsa marem lan tentrem uripe. minangka jimat paripih tumraping ngaurip. Pituduh : # 184   Tepa slira lan mawas dhiri iku dadi oboring laku nggayuh rahayu. saengga wusanane thukul greged ndandani murih apike. nanging ajine tan kena kinaya ngapa.   Pituduh : # 185   Kita iki kejaba ndarbeni badan wadhag lan pancadriya. yaiku osiking ati kang ajeg ngelikake kita marang lurusing laku . ana siji engkas darbek kita kang ora kena ginrayang lan ora kasat mata. Sabanjure banjur kepiye ? Iya kudu tlaten ngolah budi.Saking ungele mapanake rasa. Sregep mawas dhiri ateges bakal weruh marang kekurangan lan cacade dhewe. Doh ana rasa meri lan drengki amrih gorehing pikir bisa tansah sumingkir. Munggahe bisa nyedhakake rasa asih lan ngedohake watak drengki lan dakwenang marang sapepadhane.

awit iku kang ngajak sapari-polahmu tumuju menyang karahayoning uripmu.samangsa kita ketaman pletiking cipta ala. Mula poma-poma. semat lan pangkat. Ya dhuwur ing bab lahire. yaiku tumandang ing gawe. Durung aran jejeg uripe. Sapa kang mung mligi nggayuh kaluhuraning lahir bae. munggahe katuwuhan krenteg nindakake laku ngiwa. ateges ora nuhoni jejering manungsa ing alam donya. tansah bisowa ngrungokake osiking atimu. ateges mung mburu drajat. sing murakabi kanggo dhiri pribadine.   Pituduh : # 186   Nggayuh kaluhuran mono ateges ngupaya tataraning urip kang luwih dhuwur. uga ing batine. Suprandene sapa kang mung ngemungake kaluhuraning batin.   Pituduh : # 187   Akeh wong kang sadurunge nyoba ngayahi . Lire. sumrambahe tumrap bebrayan agung.

Kekuawataning manungsa iku dumunung sajroning cipta. Kang ora diluru tangeh bisane ketemu. Mula percayaa marang dhiri pribadi. Ciptanen kanthi mantheng ing ati lan enggal makartiya.pagaweyan wis dipantok dhisik sarana tembung "Ah. sauger sinartanan pamarsudi klawan temen-temen. dene panggresah mono agawe bubrah. yen wis nggresah padatane banjur lali marang kewajibane kang kudu diayahi sarta kemba marang sadhengah pakaryan. Dayaning cipta cetha bakal nekakake sedya. Wruhana yen pangresula iku sawijining mala. Awit entek-entekane pocap mangkono iku ateges ngapesake awake dhewe. Sing sapa esuk-esuk wis sambat ngaru-ara ing bab . aku ora bisa". Samubarang kang diudi ora bakal dadi. Dayaning tembung "Ora bisa" satemah numusi ora bisa temenan.   Pituduh : # 188   Aja sok nggresula !. Luwih dene maneh banjur lumuh ing pambudi.

prayitna lan . Tekane "sukses" durung ateges tamating crita. ngudidaya nganti kecandhak gegayuhan lan idhamidhamane laras karo kepinginane.   Pituduh : # 190   Wong kang wis kinaran "sukses" iku. nanging malah kudu tansah luwih waspada.ngrekasane anggone urip. yaiku watak kang sarwa kebak welas-asih lan ngerti sepira perlune wong kang tansah ambudi amrih aja nganti nemoni kacingkrangan. wong mau presasat mbutoni sumbering pangupa-jiwane dhewe. Ora trima marang pandum peparinge Pangeran Kang Murbeng Dumadi. lakonan apa kang kok gagas-gagas rikalane kowe nandhang sengsara utawa lara. Awit ing mangsa-mangsa kaya mangkono mau manungsa banjur ketuwuhan budine kang murni. yaiku : wong kang wis ngetog kadibdyane.   Pituduh : # 189   Yen kowe kepingin mulya uripmu.

  Pituduh : # 192   Hukum alam wis netepake. Nafsu kang bakal nekakake bilahi tumraping awake dhewe lan wong liya kudu bisa dicandhet. dene nafsu kang perlu diunggar yaiku nafsu kang empane tumuju marang karahayoning sapadhapadha. lan nafsu sing kepriye sing kudu diunggar. Jalaran adhakane wong sing wis "sukses" iku banjur kurang kaprayitnane. sembrana lan gumampang ing sabarang tumindake. Mung bae wong kudu bisa milahmilahake nafsu endi sing kudu dicandhet.   Pituduh : # 191   Saben wong mono pancen nduweni nafsu. kang luput sembire bisa klenggak. Awit tanpa nafsu wong ora bakal duwe krekat kepengin maju. Mula sawijining "sukses" iku anggepan kayadene sawijining pandadaran kanggo lestarining penggayuh becik.ngati-ati. sapa kang nandur .

uga sok tanpa wasana. yen akeh sethithik anak putu kita uga bakal katut melu ngrasakake pait getire wong kang bibite ditandur dening wong tuwane. . jangka lan panuwun. Mula mumpung isih esuk. ing tembe iya aja ngarep-arep yen bisa bakal panen pari. Dene kekarepan iku kudu ana kanthine. Awit elingana. nandura wiji cipta lan penggawe kang becik-becik. Dene apa kang diundhuh iya manut wijine kang ditandur. iku genah nyalahi kodrat.mesthi ngundhuh. jer katekaning sedya iku mung bisa maujud menawa dilakoni lan ora nyimpang saka katekadane. iku saumpama wong lelungan mono tumuju papan kang arep diparani utawa dijujug. Pituduh : # 193   Sapa sing duwe panjangka kudu wani jumangkah. yaiku nalar utawa pecahing nalar. Kejaba tanpa teges. Jalaran kekarepan kang tanpa nalar iku ora beda karo karepe bocah cilik. Yen sing ditandur winih alang-alang. Karep lan sedya.

Klawan mangkono istingarah kowe ora bakal ngedhap ngadhepi sakehing lelakon. temahane pikiran dadi peteng. ora bisa owah nasibe. Katimbang nyumelangake barang kang durung bisa ginrayang rak luwih becik aja pegat ing ihtiyar kanthi nenuwun marang sihing Kang Murbeng Kuwasa. senajan dingresulanan sedina ping pitulikur.   Pituduh : # 195   Kerep nggresah lan ngresula iku nuduhake karingkihane tekad. jer iya mung Panjenengane kang murbawasesa urip kita iki.satemah ora ana dadine.   Pituduh : # 194   Sebab-sebab kang gawe ciliking ati lan cekleking semangat iku adhakane dumunung ing gegambarane pikiran kang sarwa nguwatirake marang lelakon kang durung kelakon. nanging yen isih keduga . Sambat iku kena bae. lumuh ihtiyar lan koncadan gregeting makarya. Nggresah lan ngresula iku padha karo sambat wong.

Ngresula bisa dadi mala.   Pituduh : # 196   Dhasar premati tumraping wong duwe tekad lan duwe gegayuhan yaiku tekad budi santosa. gampang kasinungan ing watak sesongaran sing adhakane sing uwis-uwis banjur kacenthok pancabaya. jalaran sakehing gegayuhan kang disangkani sarana sambat mono adate mung gayuk-gayuk tuna. atine gampang miyar-miyur. apa kang digayuh tanpa ana kabul wusanane. ubayane banjur mbalenjani. panggresah bisa gawe bubrah.aja dhemen sambat. Mula yen mung ngendelake marang punjuling nalar lan moncering kawruh bae. tanpa mengkoni ing budi santosa.   Pituduh : # 197   . Sarana ndulu kacamata benggala kang kita alami saben dinaa. teteg kawegigane pikir bae ora mujudake gaman pamungkas tumrap kasembadaning sedya. dene pisambat iku dalane wong kang seneng mlarat.

wusana tumus dadi lumuh ing gawe lan wedi ing pakewuh.Ora ana tindak kang luwih dening mbebayani lan ndrawasi marang awake dhewe.   Pituduh : # 198   Siji-sijining marga amrih kaleksanane gegayuhan iku ya kudu sarana makarti. Yen kita mung kandheg marang ngunggar-unggar karep lan nganggit-anggit gagasan bae. drajad lan bandha. anane mung rasa melik kang nggendhong lali.   Pituduh : # 199   Ngakoni kaluputan iku ora ateges ngasorake . Luwih-luwih menawa salagine nggagas-nggagas mau kaselak kesusu ngrasakake kanikmatane pengangenangen. tibaning enggon mung kaya ing pangimpen. kejaba nindakake pegaweyan kanthi srempeng sing juntrunge mungngoyak derenge panguwasa. Pakarti mangkono adate ora mempan marang pitutur becik lan panemune liyan kang wigati.

Wong kang ora nduweni donya brana iku sinebut mlarat. Kosokbaline sapa kang suthik ngrumangsani kaluputane. iku durung mesthi resiking ati. Dene sing kok kandhakake resik. nanging adate mung wujud resiking sandhangan rinengga ing sotya abyor kang bisa mblerengake . Nanging sawijining tandha yekti yen wong mau wis bisa kinaranan maju satindak ing laku kautaman. Dene wong sing ora kadunungan budi pekerti mono klebu mlarat-mlarate wong. Wong kang ora nduweni pikiran iku luwih mlarat. ateges wong kang ora nduweni budi pekerti. bisa uga mung wujud putihing pupur sing kandel warata.dhiri.   Pituduh : # 200   Kang kok kandhakake putih iku durung karuwan putihing (sucining) ati. Lan sing kok kandhakake abang iku durung tinamtu abanging (kekendelaning) bebener nanging bisa uga mung abange lambe kang keconggah njlomprongake marang jurang kang jero.

niyat leladi marang sapepadhane titah. nanging mung jalar saka kadunungan telesing rasa asih marang sapepadhaning tumitah. bebathene kosok balen karo kang sinedya.   Pituduh : # 202   Tetepirig rasa kamanungsan iku ora marga saka kawruh lan kapinteran kang wis dianggep Iuwih luhur ing salumahe bumi.mripat. Wusanane malah sok bakal nunjang palang.   Pituduh : # 201   Ngunggar wetuning kekendelan sing mung kadereng saka dayaning pangojok-ojok iku kerep ora murni. Dene rasa asih mau . kekendelan iku prayoga kadhasarana rasa sumungkem marang Kang Murbeng Dumadi. Yen wis mangkono sakehing cak-cakane pakarti mesthi tansah patitis lan mikolehi. Mula minangka gegondhelane kapitayan. Tandang lan trajange kang akeh banjur mung kabrongot panasbaran.

Aja mung mandheg ing panggrantes. menawa kapinteran kang ora kinanthenan kautaman iku sejatine luwih mbebayani tumraping bebrayan katimbang karo bodho kang linambaran ing budi rahayu. Kawruhana. ora dibedhol tekan oyod-oyode. mesthi bakal bisa mentas saka reridhu. nutuh awake dhewe. Sok ngonowa yen wong tlaten lan sareh. adhakane bakal ketaman pakewuh lan godha kang luwih gedhe maneh. Sing sapa mung nyingkiri panggodha kang kasat mata bae.cinipta saka patrap anggone reksa-rumeksa lan sugih ing pangapura sarta tansah kinanthenan pangucap lan pasemon sing bisa gawe resep lan ora natoni atining liyan. sumbere panggodha iku ora liya iya mung saka awake dhewe. Sebab.   . Pituduh : # 203   Nglengkara wong bisa luwar babar pisan saka panggodha. kanthi kencenging tekad kang gilig. apa maneh yen nganti nguman-uman marang wong liya.

adoh saka reridhu lan kalis saka godha rencana.   Pituduh : # 205   Wong kang lagi karejeken aja kaduk anggone bungah. adhepana sarana makarti . dene sing duwe kepinteran adoh saka karep kanggo minteri liyan.   Pituduh : # 206   Yen darbe karep lakonana kanthi gemblenging tekad kang nyawiji. kosokbaline aja kaduk ne!angsa samangsane nemahi reribed lan nandhang susah.Pituduh : # 204   Yen ing donya iki manungsane sing sugih uripe ora mbethithil. genah kahanane donya bakal ayem tentrem. kepara malah dadi papan jujugane wong tetakon. kaduk susah njalari ati tansah kemba. kepara malah dhemen tetulung marang kang kecingkrangan. gedhene nganti nggetuni barang kang wis kelakon. lan tangeh lamun bisa uwal yen ora dibudeni sarana tumandang makarya. Awit kaduk bungah mau bakal ngilangi kaprayitnan.

Kepara bakal mundur yen ngadhepi pakewuh. Kosokbaline yen anggone nandangi karepe mau kaselak kesusu nikmati pikolehe kang durung klakon.kang madhep lan mantep. samubarang kang sinedya ora bakal ginayuh. ateges mung wani ing gampang. wedi ing pakewuh. satemah dadi wong lumuh. mula lakune uga banjur miyar-miyur. Nanging yen karep mau mung kandheg ing pangangen-angen lan gagasan bae. Kepengkok gawe sethithik bae sing . ora beda manungsa kang mati sajrone urip.   Pituduh : # 208   Wong kang kebak dening pepinginan iku adate banjur ngangsa-angsa. ora ngedhap nadyan mangerti yen dalan kang diambah kebak parang curi.   Pituduh : # 207   Manungsa iku bisa kinaranan urip yen isih duwe karep lan pangarep-arep. Sangune kudu ati sing tatag. genah anggone makarti mung angger bae. Yen tansah rongeh lan rangu-rangu.

  Pituduh : # 209   Angger wong wis mesthi suthik diarani cupet nalare. tundhone atine gampang pepes lan nglokro. Jer kekencengan sarta kekarepan iku yen . cilik aten.digedhekake pangresulane. prayoga ambalana maneh nganti katekaning sedya. Beda karo wong kang wicaksana uripe mesthi mawa tekad lan tujuwan. aja ngenteni liya wektu. Apa kang kok sedya bakal tumeka. pituwase lagi ketemu mburi. lan kendho tekade. Bebasan tiba kaping pitu gumregah tangi kaping wolu ngrungkebi tekad lan tujuwane.   Pituduh : # 210   Sarupane pakaryan kang wis kok yakini beciking asile tumuli enggala katindakna. Samubarang pegaweyan menawa kok temeni wiwit saiki mesthi bakal bisa ngundhuh bageyan lan kauntungan. Mulane yen darbe karep aja mundur merga luput sepisan pindho bae.

Nanging malah mundhak ringkih lan bisa uga ilang dayane.  Pituduh : # 211   Wong kang sinebut berbudi urip ing bebrayan iku ora mung wong kang rumangsa kasiksa nyumurupi sapepadhane sing nandhang papa.   Pituduh : # 212   Wong mono aja mung tumandang angger bares . lan akeh wong sing mati marga kaliren.dieendhe-endhe ora mundhak kuwate. Nanging kang kaya ngono mau pancen angel golek-golekane. Tandha yektine ing alam donya iki ora sethithik wong sing mati marga kuwaregen. sungkan ing gawe sing tundhone dadi tanpa aji urip ing bebrayan. Sipat seneng ngendhe-endhe iku mujudake dalan kang anjog marang watak ora antepan lan kesed. nanging wong kang gampang runtuh welase kang tinumbalan runtuhing barang darbeke lan deduwene kanggo tetulung marang wong sing kacingkrangan lan kasangsaran.

sinung marang watak tulus lan ngukuhi kajujuran. Mula wajibing manungsa kudu bisa ngukuhi sifat manungsane.nanging kanthi laku kang ora beres. Pamrihe mung sawiji. sarta kulinakna nyirik marang penggawe musyrik. Kawruhana. Dibisa tansah milah-milahake endi sing kenceng lan endi sing nalisir saka paugeran. Pituduh : # 213   Pangrasa. Den sranani kanthi nanjakake uripe melu ngrasakake lan memikir . Pikiran semono uga suwalike. Pangrasa emoh diungkuli pikiran. menawa ora ana pusaka kang ampuhe ngluwihi kajujuraning ati lan weninging pikir kang sepi ing pamrih. pikiran lan kekarepan iku tansah mbudidaya rebut unggul lan rebut panguwasa anggone murba sapari polahe manungsa. ngluhurake kamulyaning bangsa lan nagara. yaiku mangan karahayoning bebrayan. Wondene kang moncol dhewe sumedya mbalap ora gelem dipekak yaiku kekarepan.

banjur katarik marang kekarepan ala kang wusanane mbabarake pakarti nistha. . ora beda karo mau. ora bakal ngundhuh jagung utawa kacang. Balik kang sapa tansah nguja panggoda semaya nanggulangi. Semono uga pikiraning manungsa. jer panggodha iku sumbere ora liya ya saka awake dhewe.   Pituduh : # 215   Wong nandur pari iku bakal ngundhuh pari. bakal mundhak kasampurnane lan patut sinebut wong kang santosa ing budi. Sapa kang wiwitane enggal tumandang nanggulangi panggodha. bakale bubrah dadi leletheging jagad. Tumandang ing gawe ngesthi marang rahayuning bebrayan munggahe marang ajuning jaman. kekuwatan batine saya lungkrah.   Pituduh : # 214   Selawase urip nglengkara wong bisa uwal babar pisan saka panggodha. Asale tumuwuh saka uwohing pikir kang ngayawara.marang ombak umbuling jaman.

Mula katimbang nggagas kang ora-ora lan ngayawara. prayogane nggagasa marang laku utama lan mulya.Yen pikiran kita tansah kita kulinakake lan kita pigunakake kang becik-becik ya bakal nduweni daya kekuwatan kang becik. Nanging tekad mono beda banget karo . Kosokbaline tekad iku rasa ciptaning karsa kang wis gembleng. Lan luwih utama maneh menawa gagasan kang mangkono mau diwedharake dadi pakarti pisan. Ing sabarang tandang tanduke sarwa tidha-tidha lan tansah awang-awangen ngadhepi kangelan kang bakal memalangi laku. Dadi yen ana kepenak lan orane bakal didhadhagi lan diterjang wani. Sapa kang wis ketaman rasa iki salawase ora bakal bisa maju. Kang pinandeng mung bakal tekaning sedya.   Pituduh : # 216   Rasa was sumelang iku nerakane wong sing arep nggayuh kemajuan. satemah bisa aweh pakaryan kang pengaji tumraping bebrayan.

Bisa nikmati kabungahan marga wis nate ngalami nandhang kasusahan. sabab celathu mono mung obahing ati kang ana ing lati. Pancen luwih prayoga paite dhisik. genah ora sumurup marang kaluputane celatune. lng suwalike barang pait mau. kowe mesthi bakal nemu barang legi sing ora klebu ing petunganmu. mangka ora gelem tumandang gawe.   Pituduh : # 218   Wong kang mung dhemen celathu lan munimuni. merga koncadan pepadhang. Pait lan ngrekasa dikaya ngapa prentah lan pitutur iku prayoga lakonana bae.   Pituduh : # 217   Aboting abot iku ora kaya yen kudu nuruti prentah lan pitutur.nekad. . tinimbang legine. Awit bisane kowe ngrasakake legi iku rak marga kowe wis ngrasakake pait. jer nekad kuwi uwohing pakarti kang tuwuh saka kajudheganing nalar sing tundhone keconggah tumindak nistha.

Makarti wani rekasa kanthi masrahake urip lan jiwa raga marang Kang Murbeng Kuwasa. Memayu Hayuning Bebrayan Pituduh : # 219   Sing sapa ngidham kaluhuran kudu wani kurban lan ora wegah ing kangelan.dudu obahing tangan sing kanggo tumandang. Ya mung solah tingkahmu kang kudu kok owahi . yaiku kudu bisa nuhoni sesanti: "Sura dira jayaningrat lebur dening pangastuti".   Pituduh : # 220   Isih beja yen kowe diunekake "Ora Lumrah Uwong". jalaran isih dianggep manungsa. Nanging yen wis tumandang gawe dhewe. mokal apa sing kagayuh bisa digantha lan tangeh lamun apa sing diluru bisa ketemu. cetha bakal meruhi marang luputing celathune. Mula saiba begjane wong kang bisa celathu klawan enggal-enggal tumandang gawe dhewe. Merga yen tansah tidha-tidha. Yen kepingin menang pancen larang patukone.

Kabeh iku sing . jalaran kowe dianggepsetan gentayangan sing mung dadi leletheging jagad marga pakartimu kang ninggal sifat kamanungsan. Sifate Gusti Allah mono sarwa welas asih marang umate kang wis sadhar marang dosadosane sarta temen-temen bali tuhu marang dhawuh-dhawuhe. dadi kita ora ngajab marang baline sumbangsih kang kita asungake. Cilakane yen diunekake "Ora Lumrah Manungsa". Dedana marang sapepadha iku ateges uga mitulungi awake dhewe nglelantih marang rasa lila legawa kang uga ateges angabekti marang Pangeran Kang Maha Wikan. Pancen pangabekti mono wis aran pasrah. Mula enggal-enggala sumujuda marang Gusti Kang Murbeng Dumadi.amrih ora gawe seriking Iiyan.   Pituduh : # 221   Ora ana penggawe luwih dening mulya kejaba dedana sing uga ateges mbiyantu nyampeti kekuranganing kabutuhane liyan.

Nanging suwalike yen padha angel ngenggoni sifat emong-kinemong mau genah langka langgenge. Nindakake kabecikan kanthi dedana kita pancen wajib. Yen ana padudon sepisan pindho iku wis aran lumrah. kita ora wenang ngajab wohing pangabekti kanggo kita dhewe.kagungan mung Pangeran Kang Maha Kuwasa.   Pituduh : # 223   Wong kang ora nate nandhang prihatin ora bakal kasinungan rasa pangrasa kang njalari tekane rasa trenyuh lan welas lahir batinne. bisa nambahi raketing sesambungan. Wong kang wis nate ketaman ing prihatin luwih bisa . nanging ngundhuh wohing kautaman kita ora wenang.   Pituduh : # 222   Memitran paseduluran nganti jejodhowan kuwi yen siji lan sijine bisa emong-kinemong. istingarah bisa sempulur becik. malah bedaning panemu sithik bae bisa marakake dhahuru.

Isih lagi nyimpen wewadine dhewe bae wis abot. yen isih kok gembol lan mbok keket kanthi remit ing ati salawase isih bakal tetep dadi batur. Kosokbaline. nadyan ta wong mau nembe bae nandhang susah utawa nemoni pepalang ing panguripane.   Pituduh : # 225   Sok sapaa bakal nduweni rasa kurmat marang wong kang tansah katon bingar lan padhang polatane.ngrasakake penandhange wong liya. Sing wis cetha mung bakal nambahi sanggan sing sejatine dudu wajibmu melu open-open. Mula adhakane luwih gelem aweh pitulungan marang kang kasusahan. Apa maneh yen nganti pinracaya nggegem wewadine liyan.   Pituduh : # 224   Sarupaning wewadi sing ala lan sing becik. Nanging yen wis mbok ketokake sathithik bae bakal dadi bendaramu. wong kang tansah . Mula saka iku aja sok dhemen kepingin meruhi wewadine liyan.

  Pituduh : # 226   Kita iki diparingi cangkem siji lan kuping loro dening Kang Maha Kuwasa. gedhene nganti nrambul urun ucap.katon suntrut kerep nggrundel lan grenengan merga ora katekan sedyane iku cetha bakal koncatan kekuwataning batin lan tenagane. Suwalike sing akeh ngrungokake. apadene nyampuri perkarane liyan. kepara malah dadi sesirikaning mitra karuhe. Pantes dadi jujugane sadhengah wong kang mbutuhake rembug kang prayoga. lire mengku karep amrih kita iki kudu luwih akeh ngrungokake katimbang micara.   Pituduh : # 227   Wong kang tansah dhemen nguping kepingin weruh. wicarane sethithik nanging patitis lan mentes. Yektine wong kang dhemen ngumbar cangkeme tinimbang kupinge iku adate wicarane gabug. tangeh lamun entuka pitulungan. iku padha karo golek-golek momotan kang sejatine ora .

Bisa nyandhet ucule pangucap kaya mangkono mau wis klebu ewoningpakarti kang utama. Mula wetune tembung satembung saka lesan iku prayoga tan udinen aja nganti nggepok prekarane wong liya. awit lesane kasumpetan. samangsa tujuwane . gedhene nganti gawe seriking liyan. angel weruh ing bebener. Mulane tangeh lamun yen bisa njaga jejeging adil. adhakane kepara malah ngreridhu awake dhewe. Mula saka iku aja gumampang nampa kabecikane liyan.   Pituduh : # 228   Ucap sakecap kang kelair tanpa pinikir kerep bae nuwuhake dredah lan bilahi. Nanging geneya kok ora saben wong bisa nglakoni ? Pituduh : # 229   Wong iku yen wis kasokan kabecikan lan rumangsa kapotangan budi. Atine dadi mati.prelu. kupinge budheg. mripate bereng. ing sakehing pakartine lumrahe banjur ora kenceng lan resik.

Awit wicaramu durung karuwan bener. Iuwih.   . kabeh swara ala. Pancen ing sawijine bab wong bisa kaaran bodho. Mula kang prayoga iku mung meneng. Sing mesthi panacad mau gawe serik.luwih nganti memaoni. nanging ing babagan Iiya tangeh lamun yen kowe bisa nandhingi.ngarah marang penggawe kang nalisir saka bebener.   Pituduh : # 230   Aja kaselak kesusu nyepelekake liyan. pangaleme nuwuhake wisa. sing kanyatane bisa mbengkas lan nguwalake saka karuwetanmu.   Pituduh : # 231   Yen micara aja gumampang nelakake penacad utawa pangalem. Awit ana kalamangsane kowe mbutuhake rembug lan pituture wong iku. jalaran meneng iku yektine pancen mustikaning ngaurip. dene waonane ora digugu. marga kok anggep wong mau bodho.

  Pituduh : # 234   Wong pinter kang isih gelem njaluk rembuging liyan iku dianggep manungsa utuh.Pituduh : # 232   Udinen ing alam donya iki aja ana wong kang kok sengiti. Dene yen kepeksa kowe sengit marang sawijining wong. Amarga lelakon ing alam donya iki anane mung wales-winales bae. Yen kowe ngandhakake sengitmu marang liyan. Ajining raga ana ing busana. mangka kowe ora bisa mbuwang sengitmu. supaya ora ana wong sengit marang kowe. semono uga anggonmu ngadi busana kang bisa mapanake dhiri.   Pituduh : # 233   Ajining dhiri ana ing lati. Sapa sing rumangsa pinter banjur suthik njaluk rembuging . gawenen wadi aja ana wong kang ngerti. balik sabisa-bisa padha tresnanana. Mula den ngati-ati ing pangucapmu. prasasat kowe mamerake alane atimu.

Jer tuladha mono sing bisa nuwuhake kapitayan. iku bisa kinaranan babar pisan durung manungsa. Nanging kawuningana yen grengsenging pikir lan uriping jiwa iku ora bisa yen mung kagugah sarana wicara bae. bisa nggugah budi lan nguripake pikir. Luwih- . beraten rasa uwas marang pandakwa ala kang ora nyata.   Pituduh : # 236   Wicara kang wetune kanthi tinata runtut kang awujud sesuluh kang amot piwulang becik.   Pituduh : # 235   Yen atimu wis gilig arep gawe kabecikan kanggo karaharjaning bebrayan. Kang wigati yaiku wicara kang mawa tandang minangka tuladha.liyan kuwi manungsa setengah wutuh. Lan sing sapa ora gelem njaluk rembuging liyan. amrih bisa nuwuhake gedhening prabawa lan cabaring sakehing piala. Srananana kanthi jembaring dhadha lan sabaring nala. ajine pancen ngungkuli mas picis rajabrana.

Pituduh 237 Luwih becik ngasorake raga tinimbangane ngongasake kapinteran kang sejatine isih nguciwani banget. Ngongasake kapinteran iku satemene mung kanggo nutupi kabodhowane. pangalembanane mung kandheg ing lambe bae ora tumus ing ati. Pituduh 238 Sapa wonge sing ora seneng yen entuk pangalembana.Iuwih mungguhing para manggalaning praja kang wis pinracaya ngembani nusa lan bangsa. Dene yen disranani penggawe kang lelamisan. Tindak mangkono mau malah dadi sawijining godha kang mung bakal ngrerendheti lakuning kemajuwane dhewe ing jagading bebrayan. ing pamburine malah bakal kasingkang-singkang kasingkirake saka jagading . Nanging thukuling pangalembana iku ora gampang. jer kabeh mau merga rasa samar lan was sumelang yen ta kungkulan dening sapepadhane. Yen mung disranani bandha. Kudu disranani kanthi pakarti kang becik lan murakabi marang wong akeh.

mula prelu dingertekake. ya tumrap dhiri pribadine uga sumrambah kanggo karaharjaning bebrayan. Dhuwur lair lan batine. wusanane dheweke kang bakal diemohi dening pasrawungan.pasrawungan. Awit yen ora enggal-enggal nyingkiri pakarti kang ora becik mau. awit ora tumandang ing gawe kanggo . Yen ngemungake kaluhuraning batin.  Pituduh : # 237   Nggayuh kaluhuran lire ngupaya tataraning urip kang luwih dhuwur. Pituduh 239 Geneya akeh wong kang dhemen nyatur alaning liyan lan ngalembana awake dhewe? Sebabe ora liya marga wong-wong sing kaya ngono mau ora ngerti yen penggawe mau klebu pakarti kang ora prayoga. isih miyar-miyur gampang kena pangaribawa saka njaba. cetha ora nuhoni jejering manungsa. Nanging yen kandheg salah siji. tegese gothang. Yen mung nengenake kaluhuraning lair genah mung ngoyak drajat lan semat.

Jer ngakoni kaluputan mono wis cetha dudu tindak kang asor. lya wong kang wis bisa nduweni watak gelem ngakoni kaluputane mangkene iki pantes sinebut wong kang jujur sarta kasinungan ing budi luhur.keperluwaning bebrayan. Kang dikarepake kamardikaning lair iku wujude bisa nyukupi kabutuhaning urip ing saben dinane saka wetuning kringet lan wohing kangelan dhewe ora gumantung ing wong liya lan ora dadi sangganing liyan. aja isin ngowahi kaluputan sing wis kadhung katindakake mau.   Pituduh : # 238   Sing sapa rumangsa nduweni kaluputan. Ateges tanpa guna diparingi urip ing alam donya. nanging malah nuduhake marang pakarti kang utama kang ora gampang linakonan dening sadhengah wong. Dene kamardikaning batin iku . Pituduh : # 239   Manungsa urip iku dibisa nguwasani kamardikaning lair lan batin.

ngerti empan papan laras karo . perlu kanggo mitulungi sapadha-padha kang kahanane luwih nrenyuhake katimbang dhiri pribadine. Bisa melu ngrasakake kasusahane sarta lara lapane wong liya. mangkono sabdane sawijine Pujangga kaloka. kejabane kang mikir sarta tresna marang wong kang ringkih lan nandhang papa cintraka. Kanthi pangrasa kang mangkono mau ateges bisa nggadhuh kekuwatan kang tanpa wates. adoh saka asor lan nisthaning pambudi.   Pituduh : # 241   Wong kang baut mawas dhiri iku wong kang bisa manjing ajur ajer.dicakake sarana nyingkiri hawa napsu. "Pakarti mono darbek kita dhewe.   Pituduh : # 240   Ora ana wong kang ingaranan urip. nanging wohe pakarti mau dadi kagungane Kang Gawe Urip". sarta tuhu marang paugeran urip bebrayan. sepi ing rasa melik lan drengki srei.

  Pituduh : # 243   Nindakake kabecikan mono ora mesthi kudu cucul wragad. nanging bisa ditindakake sarana pakarti-pakarti liyane sing sejatine akeh banget . Nanging ana syarat siji kang ora kena kalirwakake. prasasat wis entuk pawitan kanggo nandangi sakehing pagaweyan apadene nggayuh idhamidhamane. Sapa kang bisa tumindak ajurajer lan bisa nuwuhake rasa resep marang liyan.   Pituduh : # 242   Kecandhaking sawijining idham-idhaman iku ora cukup mung dibandang moncer lan pepaking ilmu lan kawruh bae. nanging bisowa tansah mersudi marang padhanging semu lan manising wicara tanpa nglirwakake marang alus lan luwesing solah bawa.reh swasana sakupenge tanpa ninggalake subasita. yaiku kapinteran ing bab sesrawungan. Paribasane wong kang baut ngadisarira. aja mung kalimput edining busana bae.

Apa wis ngenggoni telung prekara : bener manis. Kabeh mau klebu ewoning tindak kabecikan kang ajine ngleluwihi wragad dedana kang diwenehake utawa dipotangake. apamaneh lamun anggone menehi utawa ngutangi iku sinamudana kebak pamrih. pikiren luwih dhisik tetembungan sing arep kok wetokake. bisa manjing ajur-ajer ing madyaning bebrayan. Sauger bisa gawe senenging liyan. lan bisa dadi patuladhan laku utama. migunani. pamrihe bisa gawe senenge Iiyan kang tundhone migunani tumrape jagading bebrayan. upamane bae mawa ulat sumeh tangkep srawung kang sumanak. Ewa semono sing bener iku isih perlu dithinthingi maneh yen gawe gendrane liyan prayoga wurungna.   Pituduh : # 244   Yen kowe arep rembugan.   Pituduh : # 245   . Dene tembung manis mono ora duwe pamrih.carane.

Nanging menenge wong kang darbe bobot kang anteb sing bisa dadi panjujugane para pawongan kang mbutuhake rembug lan pituduh. Pira bae cacahe wong kang kepleset uripe mung marga suka anggone sugih omong. Mula saiba becike samangsa sapa kang rumangsa pinter dhewe. yen sejatine isih ana maneh kang . Nanging ngomong mung golek suwure awake dhewe sok ketrucut miyak wewadine dhewe. sugih dhewe.   Pituduh : # 246   Ing jagading sesrawungan mono nyirik marang sesipatan kang gumedhe lan wewatakan kang tansah ngegungake dhiri. Sipat lan wewatakan mau adhakane banjur nuwuhake rasa ora lila yen nyipati ana liyan sing luwih katimbang dheweke. Mula sabecik-becike wong iku ora kaya wong kang meneng. lan kuwasa dhewe iku gelema nglaras dhiri lan ngleremake ciptane kang wening.Sugih omong kanggo nggayengake pasamuwan pancen apik.

Mula kang prayoga . Pangaji-ajining liyan iku sejatine ora perlu mbok buru. dene kerukunan iku mung bisa kecandhak yen siji lan sijine padha bisa ajiingajenan lan mong-kinemong.   Pituduh : # 247   Luwih becik makarti tanpa sabawa kang anjog marang karahayoning bebrayan. Yektine tata tentrem iku ora bakal bisa kagayuh yen ta ora adhedhasar kerukunan. mula aja sok dhemen martak-martakake. Maha Sugih. bakal teka dhewe.Maha Pinter. Klawan mangkono rasa pangrasa dumeh lan takabur kang dadi sandhungan pasrawungan bisa sumingkir. Pituduh : # 248   Yen kepengin diajeni liyan. katimbang tumindake wong kang rekane nindakake panggawe luhur nanging disambi udur. Nuduhake kewasisan pancen kudu bisa milih papan lan empan. apa maneh nganti mamerake kabisan lan kaluwihanmu. lan Maha Luhur.

yen usadane watak apes sing njalari nganti ora katekan sedya kita iku.   Pituduh : # 250   Arang wong sing bisa mapanake rasa narima marang apa bae kang wis klakon digayuh. Wong kang duwe rasa mangkono mau satemene memelas. samangsa kita ora katekan apa kang dadi kekarepan kita. ora ana liya. ya dumunung ana ing awak kita dhewe. Uripe tansah ngangsa-angsa. gedhene ngundhat-undhat wong liya. yen wis luwih tumuli mbudidaya aja ana wong sing bisa madhani. yen wis oleh banjur golek luwih. Becike kita tliti lan kita goleki sebab-sebab ing badan kita dhewe.kepara purihen aja kongsi wong liya bisa njajagi. Nanging mangsa kalane ngadhepi gawe parigawe keconggah mrantasi. Yen rumangsa kurang isih golek wuwuh. amrih kita bisa uwal saka dayaning pangira-ira kang ora prayoga. ora nate . Kawruhana.   Pituduh : # 249   Aja sok ngluputake.

satemah dadi wong ora weruh ing wirang. Luwihluwih ing dina samengko. Awit yen mangkono ora jeneng narima.   Pituduh : # 251   Watak narima mono yekti dadi sihing Pangeran. suthik ihtiyar. nanging yenta nganti kleru ing panyurasa bisa nuwuhake kleruning tumindak. naging keset. Jer wataking wong keset iku mung gelem enake emoh rekasane. Narima. dudu ateges kebacut lumuh ing gawe.   Pituduh : # 252   Wong urip ing alam bebrayan iku yekti angel. Kanggo nuruti rasa kang kleru kasebut sok-sok banjur tumindak ora samesthine lan nalisir saka pakarti kang bener. siningkirake saka jagading bebrayan. lire ora ngangsa-angsa nanging ora kurang weweka lan tansah mbudidaya amrih katekaning sedya. gelem ngemplok suthik tombok. aja nggugu karepe dhewe lan nuruti hawa napsu. kudu bisa ngereh pakone "si aku".sumeleh atine. alam bebrayan donya .

  Pituduh : # 253   Wong kang nduweni watak tansah njaluk benere dhewe iku adate banjur kathukulan bendana seneng nenacad lan ngluputake marang panemu sarta tindak tanduke wong liya. Mula sing baku. silih ungkih. mula coba dak tlitine klawan adil sapa kang sejatine nyata-nyata bener". wong urip kudu bisa miyak aling-aling kang nutupi pikiran kang wening. Mendah becike yen wong sing kaya mangkono mau kala-kala gelem nggraita ing njero batine : "mbok menawa aku sing kleru.tansah kebak pradhondhi. rebutan benere dhewe-dhewe. Lire. senajana sajroning pasulayan. kudu bisa nyandhet kemrungsung "si aku" istingarah sakehing bedane panemu bisa disawijekake. nanging gumantung marang panataning prabot kang .   Pituduh : # 254   Reseping omah iku ora dumunung ing barangbarang mewah kang larang regane.

Semono uga reseping salira iku ora marga saka pacakan kang edi-peni.   Pituduh : # 256   Jeneng tanpa guna uriping manungsa kang nganti ora bisa nyumurupi marang kang kedadeyan ing .   Pituduh : # 255   Yen kowe kepener lagi srengen lan nesu. Utawa kowe dhewe sumingkira sauntara. trapsila solah bawa. aja tetemonan karo wong liya. Sabanjure menenga lan etung-etunga kanthi sareh wiwit siji tekan sepuluh. apa malah dudu kowe dhewe sing luput. Klawan mengkono atimu bakal bisa nimbang-nimbang apa nesu lan srengenmu marang wong mau bener.prasaja. prayogane wong sing kok nesoni lan kok srengeni mau kongkonen enggal sumingkir. lan padhanging polatan. sarta pemasange rerenggan kang adoh saka watak pamer. nanging gumantung ing sandhang penganggo kang prasaja.

manungsakang utama. Rupak pandelenge ora ana liya kang disumurupi kajaba uripe dhewe. Ora bisa asung lelimbangan lan pamrayoga sakadhare kanggo karahayoning bebrayan. jalaran saka kalepyan marang tepa palupi kang maedahi ing uripe. luwih becik tuduhna kaluputane kang malah bisa ngrumaketake rasa paseduluran. Sapa kang wis ngerti lan ngrumangsani marang sakehing dosane. Mati pangrasane. Ewasemono aja nganti kowe kesusu mbecikake kelakuwane liyan. wusana dadi cethek budine.sakiwa tengene.   Pituduh : # 257   Aja sok nyenyamah luputing liyan. jalaran ora kulina kanggo ngrasakngrasakake kang katon ing saben dinane. yenawakmu dhewe rumangsa durung bisa ngenggoni rasa sabar lan tepa selira. iku sawijining wong kang wis ngerti marang jejering kamanungsane.   Pituduh : # 258   .

sarta matrapake wewatekane kanggo keperluan bebrayan. golek pangkat lan donya brana. Nanging gumantung saka enggone nanjakake kapinteran lan kasugihane. jalaran nyinamudana sarana nylamur migunakake jenenge wong akeh. Pituduh : # 259   Ora ana budi kang luwih luhur saliyane nduweni rasa asih marang nusa lan bangsane.Ajining manungsa iku kapurba ing pakartine dhewe. malah bisa dadi memalaning bebrayan. Kabeh mau yen mung katanjakake kanggo kaperluwane dhewe. kapinteran. tanpa paedah. Tandha yektine yen asih. ora kagawa saka katurunan. Kadunungan rasa rumangsa nduweni sesanggeman lan kuwajiban mranata tentreming praja kanthi pawitan kapinteran kang dilandhesi kawicaksananing pambudi. Nanging yen pakarti mau kadayan dening rasa pepinginan golek suwur. lan kasugihane. yaiku tansah samapta tumandang sawayah- .

wayah yen ana parigawe kang wigati kanggo warga sapadha-padha, munggahe tansah samapta leladi kanggo keslametaning bebrayan lan karaharjaning nagara.   Pituduh : # 260   Wong kang kerep tansah dipituturi wong liya iku adate bisa dadi wong dhemen ngati-ati, nanging menawa kapengkok ing perlu sok ora bisa tumindak lan ngrampungi dhewe. Kepeksa isih kudu noleh wong liya sing diwawas bisa aweh pituduh. Mula kuwi prayoga ngawulaa marang ati lan kekuwatanmu dhewe, jalaran wong liya iku sejatine yen ana apa-apane mung saderma nyawang, ora melu ngrasakake.   Pituduh : # 261   Wong kang rumangsa dhirine linuwih, ing sawijining wektu mesthi bakal kasurung atine arep mamerake kaluwihane, lire amrih dimangertanana dening wong akeh yen dheweke mono wong kang pinunjul lan supaya diajenana.

Sumurupa, sakabehing kaluwihan mau yen ora dicakake mawa lelabuhan kang murakabi marang bebrayan, tanpa guna kepara malah ora kajen lan gawe pituna. Mula kang prayoga bisa tulus dadi wong kang linuwih menawa gebyaring kaluwihan iku mung dikatonake marang batine dhewe, iku wis cukup.   Pituduh : # 262   Dedana utawa sedhekah marang wong kang lagi nyandhang papa cintraka iku sawijining penggawe becik kang patut tinuladha, sauger paweweh mau ora kinanthenan panggrundel kang nelakake ora eklasing atine. Tetembungan kang lembah ing manah lan merak ati iku luwih gedhe ajine katimbang dedana kang ora eklas. Suprandene nulung lan menehi pepadhang marang jiwane wong kangkacingkrangan iku kang sejatine luwih perlu lan wigati, katimbang mung tetulung marang awake kang awujud kelairan bae.  

Pituduh : # 263   Ulat sumeh, tindak-tanduk sareh kinanthenan tembung aris iku bisa ngruntuhake ati sarta ngedohake panggodhaning setan. Kosokbaline watak wicara kang keras, kejaba keduga gawe tangining kanepson, uga gampang nuwuhake salah panampa. Sabarang prakara kang sejatine bisa putus sarana aris lan sareh, kepeksa dadi adu wuleding kulit lan atosing balung, kari si setan ngguyu ngakak bungah-bungah.  Pituduh : # 264   Wong kang kulina urip mubra-mubru iku samangsane ngalami sandhunganurip sethithik bae adate gampang kethukulan gagasan lan gawe kang cengkah karo bebener, luwih begja wong kang uripe pokal samadya nanging resik atine. Dene begja-begjane wong iku ora kaya wong sing tansah urip ing kahanan kang kebak godha rencana, prasasat tapa ana satengahing coba, nanging tansah tawekal lan kandel keimanane

yen rusake bebrayan ing antarane marga saka pakartine para-para kang ngerti marang dayaning kekuwatane nanging ora kanggonggayuh gegayuhan kang mulya. Kang ngerti bisa ngecakake dene kang ora bisa ngerti kurang digladhi.   Pituduh : # 265   Sipate wong urip iku mesthi kesinungan kekuwatan.   Pituduh : # 266   Katresnan kang tanpa pangreksa iku dudu sejatining katresnan. Dadi yen ana unen-unen " tresna iku wuta" yaiku sing kaprabawan hawa napsu. Buktine ora sethithik kekuwatan kang empane ora mapan. mung kanggo nuruti derenging ati angkara. Ewasemono ngempakake kekuwatan mula ora gampang.marang adiling Pangeran Kang Maha Kuwasa. Kawruhana. temahan ora tumanja. Sing prayoga iku . Kena diarani sejatining katresnan kang mung kadereng lan kena ing pangaribawaning hawa napsu.

Rasaning katresnan kang cedhak dhewe tumrap sadhengah manungsa iku dumunung ing awake dhewe. Mula sapa kang tresna marang sapadha-padha iku aran tresna marang awake dhewe.   Pituduh : # 268   Wong kang wis tekan pesthine utawa wis . Aja nggegampang ngrojongi rembug kang kowe dhewe durung ngreti prakarane. uga kudu bisa angon mangsa lan mulat ing semu. Rembug akeh nanging ampang malah gawe sangga runggine sing padha ngrugokake kepara njuwarehi. tundhone sapa kang tansah ngreksa marang karahayoning liyan. ora beda karo pangreksa marang keslametane dhewe.mesthine kudu ngugemi unen-unen "tresna iku rumeksa" bisa salaras tumindake.   Pituduh : # 267   Srawung ing madyaning bebrayan iku kejaba kudu wasis milih papan lan empan. Rembug sethithik nanging mranani iku nuduhake boboting pribadi.

Gumatine dumunung ing tepa tuladhaning tingkah laku. sumrambahe marang karahayoning urip bebrayan. Nanging bisowa kita nanjakake urip kita marang pakarti-pakarti utama.katimbalan bali menyang jaman kelanggengan iku sejatine lagi kena diwenehi biji tumrap ajine kamanungsane lan pakartine nalika urip. Dene wong kang isih padha urip iku perlu disemak bae dhisik. Pituduh : # 269   Mustikane wong tuwa marang anak mung ana ing laku kang gumati. gunem kang ruruh. lan luhuring budi pekerti. aja selak marang sebuting paribasan : . jer kahanane isih bisa owah gingsir. Sarehne manungsa iki sawijining titah kang luhur dhewe. durung kena dipatrapi biji. Mula yen ana apa-apa. Gunem lan ujar kawengku ana ing ucap kang istingarah numusi kajiwan. mula wis samesthine yen kita aja nganti kayadene sato kang patine mung ninggal tenger lulang lan balung bae. lan ujar kang manis.

Aran gampang yen kita bisa mikir klawan wening lan meneb.   Pituduh : # 271   Srengen marang wong mono aja nganti kenemenen lan keliwat-liwat mung marga wis ngerti yen wong mau ora bakal wani nglawan utawa wis ora bisa nglawan. Kang bisa mbabarake wohing wawasan kang mulus resik. Iya pamikir kang meneb iku kang aran akal budi sejati.   Pituduh : # 270   Nanggapi kahanan urip ing satengahing bebrayan iku gampang angel. Apamaneh yen ta kita bisa tetep nguwasani weninging pikir. Aran angel kepara malah bisa gawe ketliwenging pikir samangsa anggon kita mawas kedhisikan kagubel ing hawa. sing estine mung . istingarah ora angel anggon kita nanggapi."Ora ana kacang ninggal lanjaran". nadyan kahanane urip ing satengahing bebrayan kisruha dikayangapa. ora kacampuran blentonge "si aku".

kepara bisa nuwuhake rasa sengit. Madhangi wong liya nanging dheweke dhewe lakune kesasar-sasar.  . Pakarti kaya ngono mau kejaba klebu ambeg siya. Kang prayoga iku srengen samadya kang mengku pitutur murih becike. Kapinteran mangkene iki yen ta dicakake ing madyaning bebrayan bakal nuwuhake kapitunan. uga wong sing disrengeni durung karuwan bakal dadi becik.   Pituduh : # 272   Wong pinter kang ora kinanthenan ing kautaman iku ora beda karo wong wuta kang nggawa obor ing wayah bengi. pikolehe malah mung wujud kasangsaran lan karusakan.arep ngedir-edirake drajad pangkat utawa kadibyane bae.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful