P. 1
Kapercayan

Kapercayan

|Views: 33|Likes:
Published by hamidwahab

More info:

Published by: hamidwahab on Feb 14, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/14/2012

pdf

text

original

Kapercayan / Ketuhanan

Pituduh : # 1 Pangeran Kang Maha Kuwasa (Gusti Allah, Tuhan) iku siji, angliputi ing ngendi papan, langgeng, sing nganakake jagad iki saisine, dadi sesembahan wong saalam donya kabeh, panembahan nganggo carane dhewe-dhewe. Pituduh : # 2 Pangeran Kang Maha Kuwasa iku anglimput ana ing ngendi papan, aneng sira uga ana Pangeran (maksude : tajaline Kang Murbeng Dumadi). Pituduh : # 3 Pangeran iki Maha Kuwasa, pepesthen saka karsaning Pangeran ora ana sing bisa murungake. Pituduh : # 4 Pangeran iku nitahake sira lantaran bapa lan biyungira, mula kudu sira ngurmati marang bapa lan biyungira. Pituduh : # 5

Ing donya iki ana rong warna sing diarani bebener, yakuwi bener mungguhing Pangeran lan bener saka kang lagi kuwasa. Pituduh : # 6 Ketemu Gusti (Pangeran) iku lamun sira tansah eling. Pituduh : # 7 Cakra manggilingan (urip iku ibarate rodha kang tansah mubeng). Pituduh : # 8 Aja sira wani-wani ngaku Pangeran, senadyan kawruhira wis tumeka "Ngadeg Sarira Tunggal" utawa bisa mengerteni "Manunggaling Kawula Gusti". Pituduh : # 9 Aja ndisiki kersa. Wewaler : # 10 Aja sira wani marang wong tuwanira, jalaran sira bakal kena bendhu saka Kang Murbeng Dumadi. Wewaler : # 11

Aja mung kelingan lan migatekake barang kang katon bae, sebab kang katon gumelar iki anane malah ora langgeng. Wewaler : # 12 Aja darbe pangira yen lelembut iku mesthi alane, jalaran sing apik iya ana, sing ala iya ana, ora beda karo manungsa. Wewaler : # 13 Aja lali saben ari (dina) eling marang Pangeranira, jalaran sejatine sira iku tansah katunggon Pangeranira.
Kautamaning Batin

Pituduh : # 14 Kahanan donya iku ora langgeng, mula aja ngegungake kasugihan lan drajadira, awit samangsa wolak-waliking jaman ora kisinan. Pituduh : # 15 Kahanan kang ana iki ora suwe mesthi ngalami

owah gingsir, mula aja lali marang sapadhapadhaning tumitah. Pituduh : # 16 Sing sapa seneng ngrusak katentremaning liyan bakal dibendhu dening Pangeran lan diwelehake dening tumindake dhewe. Pituduh : # 17 Wataking manungsa iku kepingin kuwasa, nanging Pangeran iku bakal maringake panguwasa miturut kersane Pangeran pribadi. Pituduh : # 18 Janma iku tan kena kinaya ngapa, mula sira aja seneng ngaku lan rumangsa pinter dhewe. Pituduh : # 19 Rame ing gawe sepi ing pamrih, memayu hayuning bawana. Pituduh : # 20 Manungsa saderma nglakoni, kadya wayang saupamane. Pituduh : # 21

Mulat sarira, tansah eling lan waspada. Pituduh : # 22 Sabegja-begjane kang lali, luwih begja kang eling klawan waspada. Pituduh : # 23 Sing sapa salah seleh, lan melik nggendhong lali. Pituduh : # 24 Nglurug tanpa bala, sugih ora nyimpen, sekti tanpa maguru, lan menang tanpa ngasorake. Pituduh : # 25 Yen sira dibeciki liyan tulisen ing watu supaya ora ilang lan tansah kelingan, yen sira gawe kabecikan marang liyan tulisen ing lemah, supaya enggal ilang lan ora kelingan. Pituduh : # 26 Sing seneng gawe nelangsane liyan iku ing tembe bakal kena piwales saka panggawene dhewe. Pituduh : # 27 Lamun sira mung seneng dialem bae, ing tembe ketemu bab-bab kang kurang prayoga.

Pituduh : # 28 Wani ngalah luhur wekasane. Wewaler : # 29 Aja seneng gawe rusaking liyan, jalaran sira bakal kena siku dhendhaning Guru Sejatinira. Wewaler : # 30 Aja sira nyacad piyandeling liyan, jalaran durung mesthi yen piyandelira iku sing bener dhewe. Wewaler : # 31 Aja lali marang kebecikan liyan. Wewaler : # 32 Aja sira degsura, ngaku luwih pinter tinimbang sejene. Wewaler : # 33 Aja rumangsa bener dhewe, jalaran ing donya iki ora ana sing bener dhewe. Wewaler : # 34 Aja wedi kangelan, jalaran urip aneng donya iku pancen angel. Wewaler : # 35

ngundhuh wohing pakarti. Pituduh : # 40 Ajining dhiri iku dumunung ana ing lathi lan budi.Aja gawe serik atining liyan lan aja golek mungsuh. . melik nggendhong lali. mundhak sengsara uripe. iku kaya kewan. Wewaler : # 36 Aja sira mulang gething marang liyan. jalaran iku bakal nandur cecongkrahan kang ora ana uwisuwise. Pituduh : # 39 Sing sapa lali marang kabecikan liyan. Laku Budi Utama Pituduh : # 38 Ala lan becik iku dumunung ana awake dhewe. Wewaler : # 37 Aja ngumbar hawa napsu lan aja melik darbeking liyan.

Pituduh : # 43 Klabang iku wisane ana ing capite. malang-malang putung. Pituduh : # 47 Ngelmu pari. Nanging yen durjana wisane dumunung ana ing sakujur badan. Yen ula mung dumunung ana untune ula kang duwe wisa.Pituduh : # 41 Yitna yuwana. . Kalajengking wisane mung ana pucuk buntut (entup). lena kena. saya isi saya tumungkul. Pituduh : # 45 Mumpung enom ngudiya laku utama. Pituduh : # 48 Wong mati iku bandhane ora digawa. Pituduh : # 44 Rawe-rawe rantas. Pituduh : # 46 Sing prasaja. becik ketitik. Pituduh : # 42 Ala ketara. percaya marang dhiri pribadi.

Pituduh : # 51 Wong linuwih iku ambeg welasan lan sugih pangapura. jalaran kabecikan iku sanguning urip. Pituduh : # 54 Turuten pituture wong tuwa. Pituduh : # 52 Perang tumrap awake dhewe iku pambudidaya murih bisa meper hawa nepsu. Pituduh : # 55 Wong kang ora weruh tatakrama udanagara .Pituduh : # 49 Wong iku kudu ngudi kabecikan. Pituduh : # 53 Ngelmu iku kelakone kanthi laku. ngelmu iku tanpa guna. senajan akeh ngelmune lamun ora ditangkarake lan ora digunakake. Pituduh : # 50 Wong kang ora gelem ngudi kabecikan iku prasasat setan.

aja sengit yen den cacad. iku padha karo ora bisa ngrasakake rasa nem warna (legi. senenge karo wong ala.(unggah-ungguh). Yen kumpul karo mitra kudu bisa ngetrapake tembung kang manis kang pedhes. Yen kumpul pandhita kudu bisa ngomongaketembung kang becik. Pituduh : # 57 Wong linuwih iku kudu bisa ngepek ati lan ngepenakake atine liyan. jalaran gawe gendra iku sipating dhemit. sepet. kecut. lan pait). Wewaler : # 58 Aja panasten lan aja seneng gawe gendra.bisa gawe senenging ati. asin. Wewaler : # 59 Aja seneng yen den alem. pedhes. . Yen ana sangareping mungsuh kudu bisa ngatonake kuwasa pangaribawa kaluwihane. Pituduh : # 56 Wong pinter nanging ala tumindake. sepet.

Wewaler : # 60 Aja lali piwulang becik. mula aja nglirwakake kabangsanira pribadi supaya antuk kanugrahan adeging bangsa kang "Andana Warih" Pituduh : # 62 Negara iku ora guna lamun ora duwe anggerangger minangka pikukuhing negara kang adhedhasar isi kalbune menungsa salumahing negara kuwi. Pituduh : # 64 Negara kita bisa tentrem lamun murah sandhang . Tut Wuri Handayani". Pituduh : # 63 Kang becik iku lamun ngerti anane sesantine ngabdi bebrayan agung : "Ing Ngarsa Asung Tuladha. Kebangsaan Pituduh : # 61 Bangsa iku minangka sarana kuwating nagara. Ing Madya Amangun Karsa.

Pituduh : # 67 Panguwasa pamonge negara iku kudu bisa gawe tentrem para kawulane. ungguling bangsa. Pituduh : # 68 Negara kuwat iku marga kawulane seneng uripe . lan ana panguwasa kang darbe watak "Ber budi bawa laksana”. lan bisa gawe rahayuning sasama. amarga yen ora mangkono bisa kadadeyan para kawula ngrebut panguwasaning negara. Pituduh : # 66 Para mudha aja ngungkurake ngudi kawruh kang nyata amrih bisa kinarya kuwating nagara. marga para kawula padha seneng nyambut gawe.klawan pangan. Pituduh : # 65 Wadyabala pamong praja kang seneng marang kawula alit iku dadi senengane para kawula sajroning praja lan bisa gawe kukuh sarta dadi tamenging nagara.

lan disujudi dening liya negara. Jalaran yen sira wis ora kasinungan panguwasa maneh. . aja sira dhemen kuwasa dhewe. Ngelingana yen sejatine isih ana wong kang bisa ngalahake sira ing babakan apa bae. dene yen ora kena disingkirake mundhak nulari (cuplak andhengandheng). Pituduh : # 71 Yen wong becik kang kuwasa. ing tembe bakal ndadekake ora kajening awakira ing tengahing bebrayan. kabeh kang ala didandani lamun kena. Iku bisa njalari wadyabala kang dadi tetungguling prajurit negara kuwi ora sujud maneh lan bisa uga kepingin ngrebut panguwasaning negara. Pituduh : # 69 Lamun sira dadi wadyabala pamonging nagara. Pituduh : # 70 Dene sing mengku nagara ora darbe watak "Ber budi bawa leksana".

kang ala iku diarani becik. Mulat sarira hangrasa wani. Pituduh : # 74 Wajibing warganing nagara iku kudu bisa rumangsa melu handarbeni. Wewaler : # 76 Aja mung kepingin menange dhewe kang bisa . jalaran kuwi-kuwi ana bebendhune dhewe-dhewe. kang becik iku kang ditindakake. serik yen lagi ora darbe panguwasa. Wewaler : # 75 Aja seneng yen lagi darbe panguwasa. Pituduh : # 73 Wong ala yen bisa kuwasa.Pituduh : # 72 Perang iku becik lamun tujuwane nggayuh kamardikaning nagara lan bangsane. lan perang iku ala lamun kanggo njarah rayah darbeking liyan. Kosokbaline yen wong becik kang kuwasa. wajib melu hanggondheli.

Tangga iku perlu dicedaki nanging aja ditresnani. Pituduh : # 79 Wong tuwa kang ora ngudi kabecikan sarta ora ngerti marang udanagara (trapsila. kudu seneng rerembugan njaga katentreman lahir batin. Pituduh : # 80 Sapa sing seneng urip tetanggan. Pituduh : # 81 .marekake crahing nagaralan bangsa. kalebu janma linuwih. Pituduh : # 78 Sing sapa lali marang wong tuwane presasat lali marang Pangerane. Ngabektiya marang wong tuwa. unggahungguh) lan tata krama. kuwi sejatine dudu panutane putra wayah. Kakaluwargaan Pituduh : # 77 Bapa biyung iku minangka lantaran urip ing ngalam donya.

Paribasane tangga iku padha karo bapa biyung. Pituduh : # 84 Mikul dhuwur mendhem jero. (Unenunen kanggo nggambarakekasetyane marang kulawarga). Pituduh : # 82 Tangga kang ora becik atine aja dicedhaki nanging aja dimungsuhi. Pituduh : # 83 Sadumuk bathuk sanyari bumi ditoh pati. Pituduh : # 85 Anak iku minangka terusane wong tuwa. (Unen-unen kanggo nggambarake bektine anak marang wong tuwane). ora ana katresnan kang ngluwihi katresnane wong tuwa marang anak. Pituduh : # 86 Tresna marang mantu iku padha bae tresna marang putra. . jalaran putu iku wohing katresnane putra lan mantu.

Swara kang krungu nganti sayojana. aruming jeneng ngambar-ambar salumahing bumi (dialembana). jalaran pangkat lan bandhane wong tuwamu iku mau bisa sirna sadurunge sira warisi.Pituduh : # 87 Sayojana iku dohe sepuluh ewu dhepa. Wewaler : # 91 Aja menehi jeneng marang anak sing kurang . senajan ayu utawa bagus. Wewaler : # 89 Aja ngaku wong tuwa lamun wong tuwamu katon sugih lan dhuwur drajade. jalaran sepatane wong tuwa bisa numusi sarta bisa ngilangake rasa bektine anak marang wong tuwane. Wewaler : # 90 Aja gampang nyepatani anak nganggo tembung kang ora prayoga. Pituduh : # 88 Golek jodho aja mung mburu endahing warna.

Dene bandha kang ora resik iku bandha colongan utawa saka nemu duweking liyan kang kawruhan sing duwe. Kadonyan Pituduh : # 92 Bandha kang resik iku bandha kang saka nyambut karya lan saka pametu sejene kang ora ngrusakake liyan. mula yen mati ora digawa. Pituduh : # 94 Golek bandha iku samadya bae. Pituduh : # 93 Kadonyan kang ala iku ateges mung ngangsaangsa golek bandha donya ora mikirake kiwa tengene. Pituduh : # 96 . udinen katentreman njaba njero. uga ora mikirake kahanan batin. jalaran jeneng sing disandhang anak bakale kagawa nganti delahan (akherat). Pituduh : # 95 Bandha iku anane mung aneng donya.pantes.

wirang lamun ana owahing jaman. Nanging jaman iku ilang bareng wis ngerti menawa wanita boyongan mau bisa gawe ringkihing nagara. lan mboyong putri. . negara. jalaran kasugihan iku ing samangsa-mangsa bisa gawe cilaka. gawe cilaka lamun saka barang kang ala. Pituduh : # 97 Bandha iku gawe mulya lan uga gawe cilaka. Pituduh : # 100 Dhek jaman kuna perang iku rebutan bandha. wirang lamun sima bandhane.Wong golek kemakmuran iku ora kalebu ngoyak kadonyan. Sing sapa ngegungake bandhane. Pituduh : # 99 Sing sapa tansah ngegungake pangkate. Gawe mulya lamun saka barang kang becik. Pituduh : # 98 Wong urip aja tansah kepingin bandha bae.

drajad / pangkat bisa oncat. Wewaler : # 102 Aja melik darbeking liyan. drajad lan pangkat iku perlu. awit akeh lelakon kang akeh banget sambekalane . sebab bandha bisa lunga. Wewaler : # 103 Aja seneng mamerake bandha lan ngegungake pangkat. Pituduh : # 105   Ing samubarang gawe aja sok wani mesthekake. Wewaler : # 104 Aja seneng marang wong kang nguja hawa napsu marga akeh bandhane.Wewaler : # 101 Bandha iku perlu nanging aja diumuk-umukake. marga rebutan rajabrana lan wanita iku bisa gawe congkrahing para sujana lan gawe nisthaning ati. Jalaran bandha mau bisa gawe cilaka amarga durung mesthi bandha kang resik. jalaran bisa mlesedake awak dhewe. aja dipamerpamerake.

Sabar.   Pituduh : # 106   Sabar iku ingaran mustikaning laku. Jer kaya unine pepenget. prayoga aja diblakakake wong liya. Mula ora samesthine yen manungsa iku nyumurupi babbab sing durung kelakon. Saupama nyumurupa.   Pituduh : # 107   Kahanan donya iki ora langgeng. Suwalike malah kebak pengarep-arep lan kuwawa nampani apa bae kang gumelar ing salumahe jagad iki. tansah owah .sing ora bisa dinuga tumibane. nanging pepesthene dumunung ing astane Pangeran Kang Maha Wikan". awit temahane mung bakal murihake bilahi. ateges marganing kamulyan. nanging ora ateges gampang pepes kentekan pengarep-arep. jumbuh karo unine bebasan : "Sabar iku kuncining swarga". lire momot kuwat nandhang sakehing coba lan pandadaraning ngaurip. "Menawa manungsa iku pancen wajib ihtiyar.

  Pituduh : # 108   Saiba becike samangsa wong kang lagi kasinungan kabegjan lan nampa kabungahan iku tansah eling gedhe ngucap syukur marang Kang Peparing. Yen anggonmu ngongasake .gingsir. Pangkat sawayah-wayah bisa oncat. Elinga yen bandha iku gampang ilang (sirna). aja banjur rumangsa "Sapa sira sapa ingsun". munggahe ngreksa hayuning jagad.   Pituduh : # 109   Aja sok ngendel-endelake samubarang kaluwihanmu. Awit elinga yen tumindak kaya mangkono mau kejaba bisa ngilangi watak jubriya uga mletikake rasa rumangsa yen wong dilairake marang sapadha-padhane titah. apa maneh mamerake kasugihan lan kapinteranmu. tansah ngendelake panguwasane tumindak degsura marang sapadhapadha. Yen sira kebeneran katunggonan bandha lan kasinungan pangkat. mbengkas kasangsaran.

Sing kapisan nuduhake watak ngediredirake. rumangsa dosa samangsa gawe kapitunane liyan. iku yen ditulis genah mung diwolakwalik bae. Luwih prayoga turuten pralampitane tanduran pari. wicaksana ing saben laku. yen nggayuh pepenginan ora maelu laku dudu. dhonge pakarti kaya mangkono iku ngengon awakmu dadi ora aji. Pari kang mentes mesthi tumelung.   Pituduh : # 110   "Rumangsa sarwa duwe" lan "Sarwa duwe rumangsa". Dene sing kapindho pakartine tansah kebak welas asih.dhiri mau mung winates ing lathi tanpa bukti. wengis satindak lakune (polahe). nanging surasane jebul kaya bumi karo langit. ewa semono yen wis ketrajang ing taiyeng ya bakal entek . samubarang pakarti nistha ditrajang wani. kang ndongak mracihnani yen kothong tanpa isi.   Pituduh : # 111   Nadyan wesi iku kanyatane atos.

  Pituduh : # 113   . awit rumangsa yen awake tansah apes. atine mbaka sethithik uga bakal gripis. dithinthing luwih dhisik apa bakal gawe rusaking raga apa ora. 2. Kulinakna mikir luwih dhisik samubarang kang arep sira wetokake saka tutuk. nglarani atining liyan apa ora. Tansah jaganen sakehing samubarang kang nedya sira lebokake ing tutuk. tansah elinga rong prakara iki : 1. Wusanane pepes atine kentekan pengarep-arep.gripis. Lire pikiren luwih dhisik klawan mateng apa kang bakal sira wetokake iku ora malah gawe kuceming awakmu dhewe. Dene yen ora ana paedahe luwih becik aja kok kojah amrih ora nandhang piduwung. saengga kelangan greget lan lumuh makarya.   Pituduh : # 112   Yen sira sacara badaniyah lan rohaniyah tetep kepingin bagas kuwarasan. Semono uga tumraping wong kang kataman rasa meri.

  Pituduh : # 114   Ngombe lan memangan yen tanpa taker lan tanpa pilih-pilih iku pancen bisa nekakake bilahi. Iki maneh peling kita. Mula nyandhet ubaling kepinginan ngombe lan memangan kang kaya mengkono mau wis ateges sawijining pamarsudi nyegah karusakaning jiwa lan raga. mangsa bakal wurunga. kaluhuran.   Pituduh : # 115   . Awit isih ana panguwasa liya (Gusti Allah) kang luwih kuwasa. Mula saka iku aja kibir. nanging wong iku yen wis tinakdir tekan janjine utawa ajale. jubriya lan aja sok dumeh. Apa maneh sing mung wujud barang sampiran kayadene drajad semat lan pangkat. yen kita manungsa mono ing atase badan lan umure dhewe ora kuwasa. Wondene sranane kang prayoga yaiku pasa sing mengku ancas pupur sadurunge benjut nyingkiri sadurunge bilahi.Digendhongana dikuncenana kayangapa. lan kalungguhan. kasugihan.

gedhene ngrasa owet ing kalane wohing panggawene mitunani awake dhewe.liyan. yaiku sapa kang wis tementemen mantep pangidhepe marang Gusti Kang Murbeng Dumadi. Wong kang kaya mangkono mau samangsa nindakake pakarti apa ta apa tansah linambaran ati kang sarwa tepa tulus.   Pituduh : # 117   . kabeh-kabeh amung akarana Allah. Ora cilik ati. iku pratandha yen pangidhepe lan pangibadahe durung akarana Allah.Kamulyan lan kanikmataning urip wong-wong kang sugih dituku mawa tangising rakyat kang mlarat. Kosokbaline wong kang nindakake pangibadah nanging isi ndarbeni pepinginan supaya diweruhana lan digawokana dening Allah. Pituduh : # 116   Kang kinaran janma kang wis kadunungan cipta kang wening iku. nanging bisa gawe raharjane sesamaning dumadi.

nanging mligiya nindakake panembah mung saka niyat manembah.   Pituduh : # 118   Ana sawenehing wong kang duwe penganggap menawa nyenyuwun sihing Allah iku ora ana gawene. Uga ana sawenehing wong . Awit wong kang nyenyadhong sihing Pangeran sarana laku panembah kathik banjur nyata kaleksanan panyuwune. Aran isih begja yen ora banjur dadi wong jubriya seneng nyepelekake marang sesamaning dumadi. Awit Gusti Allah iku adil lan Maha Wuninga saengga ora bakal peparing marang wong kang ora pantes nampa ganjaran. ing adat wong mau banjur dadi kethul kawaspadane marang kaluhuran lan keagungane Kang Murbeng Dumadi. nanging wong mau sajak lali yen Gusti Allah mono Maha Welas lan Maha Asih.Pambudidayanira manembah marang Pangeran iku prayogane aja sira anggo sarana ngalab tumuruning peparinge.

iya kudu kita gladhi tanpa bosen. adate tuwuh osiking atine yen Pangeran iku ana malah banjur disesuwuni.kang ora precaya marang anane Gusti Allah. sarana panglantih kang tumemen lan ora bosen. lan sangsaya lawas maneh bisa ngeningake cipta ing wayah apa bae lan ing ngendiya bae. Nanging sabarang pratingkah iku bisa dadi pakulinan manawa katindakake kanthi ajeg. Nanging yen wong mau nandhang reribed lan nalare wis pantog. bakal sirna. Klawan mangkono sabarang kang maune rinasa rekasa lan abot. lawas-lawas banjur bisa ngeningake ciptane ing wayah bengi uga. Mangkono uga ana bedane yen kita kepingin nanem wiji kautaman. presasat uga ora precaya marang anane dhewe. dene nganti awake lair ana ing donya.   Pituduh : # 120   .   Pituduh : # 119   Wong kang kulina ngeningake ciptane kang resik ing wayah esuk.

kita bakal nyipati saperangane gelaring alam. Awit wis mangerti menawa tambane prihatin kang ampuh iku ora liya kejaba : sabar. Sing kaya mangkono sayekti bisa nuwuhake rasa pangrasa tentrem ing ati kita. nolah-noleh ngiwa nengen wis ora ana pitulungan maneh kang bisa diarep-arep tekane. abyoring langit kang sumilak sinebaran lintang-lintang pating krelip. apa sing kaya mangkono mau ora ngosikake kita tumrap kaluhuraning Kang Maha Agung kang wus mranata sakabehing mau ?   Pituduh : # 121   Tumraping wong mursid yen pinuju kambah ing prihatin. Nanging luwih saka iku. Parandene ora bakal koncadan ing pangareparep. gedhe cilik kaya wis sengadi tinata panggonane. angin sumilir ngobahake kekayonan lan gegodhongan kang ngandhut aruming gandane kekembangan.Yen pinuju wayah bengi langite terang banjur tumengaa ing tawang. .

kajaba amrih bagas kuwarasan uga katon apik lan ngresepake. Wong kang nduweni sesipatan kaya mangkono mau prayoga enggal ngelingana menawa laku jantraning jagad mono wis kinodrat cakra mangilingan.   Pituduh : # 123   Saben dina kita ajeg reresik badan lan penganggo. embuh kekuwasaane. sing wingi ana ngisor dene sesuk gilir gumanti bakal ngerehake. embuh karosan. Marga sendhenan kaluwihane.Sabar lan tawakal nyenyuwun kanthi tementemening ati marang kamurahaning Kang Maha Kuwasa kang ngregem sakabehing mobahmosiking jagad saisine. seneng tumindak sawenangwenang marang kalahane kang wis tita ora bakal kumawani mancahi gedhene nganti wani mbandakalani kekarepane. Iki pakulinan kang .   Pituduh : # 122   Ala-alaning kelakuwane wong ora kaya kang sinung watak "Sapa sira sapa ingsun".

. nanging dadi watake wong kang lumuh tumandang gawe lan cupet nalare. kebatinan kang luhur iya kudu bisa ngujudi pakarti kang luhur uga.   Pituduh : # 125   Saka kayungyuning manungsa marang bandha. geneya jiwa kita kang asipat langgeng malah kita lirwakake pangupakarane ?   Pituduh : # 124   Sumendhe ing takdir iku dudu sipate wong kang seneng ulah luhuring kebatinan.apik. Sebab yen badan wadhag kang kena ing rusak iku kita gemateni. Luhuring kebatinan kudu tansah jumbuh lan laras karo ajuning kawruh lair. kang bisa njunjung lan mulyakake drajading nusa lan bangsane. nanging luwih prayoga maneh yen jroning ati banjur katuwuhan osik : apa saben dina kita uga reresik lan ngupakara batin lan jiwa kita amrih sangsaya apik lan sangsaya resik saka sakehing rereged saka anane cacad-cacad lan panggodha. Lire.

Pituduh : # 126   Urip tanpa gegayuhan luhur. Ora ngelingi kepriye wusananing dumadi. Lire. Gegayuhan bisane kasembadan kudu sinartan ngelmu. jalaran ngelmu mono pancen sangune ngaurip. Dene waspada mono sirikane mala lan adoh saka . Wong kang tandang tanduke mapan. jalaran yen mapan mesthi cepak waspadane. Uripe prasasat kaesok kabeh ana ing kono.semat lan drajad anggone migunakake nganti kerep nglirwakake kautaman. sepa tan mirasa. Ing jagad pancen ora ana wewaler wong nglumpukake bandha rajabrana. bebasane kaya lelawuhan tanpa uyah. bisowa tansah ngelingi marang jantraning kahanan. angel kepepete. Sakehing tandang ora becik kelakone yen ora mapan.janji pikolehe manut dalan kang bener lan dipigunakake minangka prabot prenataning jagad. nglalekake jejering kamangnungsan. wondene ngelmu iku tinemu ing laku lan tandang.

sabarang patrap mau upamakna tumrap awake dhewe. ora angger kaluwihan bisa kanggo ngadhepi bebaya lan ngentas saka papan cintraka. tutur wicara. sapa kang arep mbecikake alam donya iku. sabarang kang bakal dilakoni lan ditindakake iku luwih dhisik thinthingana lan pilah-pilahna ala becike kanthi weninge nalar/pikir. Elinga.bebendhu.   Pituduh : # 127   Sakabehing tumindak iku panimbange manut kawusanane. lan tingkah lakune kang ora nate gelem kalah. kudu mbecikake awake dhewe luwih dhisik. . Yen wis. Sabarang tindak-tanduke kepingin unggul lan mamerake kaluwihane. sarta mawa tepa tuladha. ilangna pangiraira tumrap awake liyan kang durung disumurupi. tumindake kanthi duga lan prayoga.   Pituduh : # 128   Ciri-cirine jiwa kang isih kothong mono bisa dititik saka ulat praupan. Mula murih bisane sampurna. Lire.

Ananging sapa kang bisa nelukake awake dhewe.   Pituduh : # 131   . jalaran sakehe uwuh mesthi disingkirake minggir. Saben makarya sapecak. ditindakake kanthi ajeg keconggah mbolongake watu sing atose ngluwihi waja. ora bisa tahan suwe lan gampang luntur marga saka pakartine dhewe. tuladhanen pakartine banyu tritisan.   Pituduh : # 129   Saben tumindak sejangkah ngilowa marang kinclong-kinclonge banyu samudra sing suthik kanggonan sangkrah.   Pituduh : # 130   Sapa kang bisa nelukake mungsuh-mungsuhe. kena diumpamakake kayadene wedhak pupur sing nempel ing njaban kulit bae. awit nerak dhasar-dhasar bebener lan kasucian. dheweke diarani kuwat. iya dheweke iku kang luwih kuwat maneh. nadyan tumetes mbaka satetes.Kaluwihan kang tanpa dilandhesi kautaman.

mesthi bakal nemu akeh rubeda. Awit iku wus wujud senjata kang bisa gawe enthenging sanggan lan bakal numusi muluring pikir. iya kuwi kang arang netepi. Aku luwih seneng ditendhang. tinimbang diugung. dilawan dening nasib.   Pituduh : # 132   Sapa kang nganggep apa bae gampang. Sapa kang gampang janji. Urip nikmat tanpa angin prahara padha karo segara kang mati.   Pituduh : # 134   Laku jujur kuwi padha karo dhuwit kang bisa .Samangsa lagi ngadhepi urip rekasa prayogane adhepana klawan esem gumuyu.   Pituduh : # 133   Urip tegese mbudidaya ngetog tenaga (berjuwang). Nanging yen penandhangmu mau tansah kok adhepi kanthi ulat kang suntrut adhakane kowe bakal kentekan pikir kang wening. wusanane dadi nekat nuruti pokal kang nerak bebener.

Nanging pancen angel golek-golekane wong sing kaya mangkono iku. kabeh mesthi nampa pikoleh.   Pituduh : # 135   Kang becik lan ala. apamaneh wong sing mati amarga kaliren.   Pituduh : # 138   Kang waspada marang awakmu dhewe jalaran .laku ing ngendi bae. yakuwi wong sing rumangsa tambah kasiksa yen nyumurupi sapepadhane nandhang papa lan kasangsaran. Buktine ora sethithik wong sing mati merga kewaregen.   Pituduh : # 137   Manungsa kuwi dadine becik miwiti saka njero menjaba. kadhang-kadhang alon. senajanta kadhang-kadhang nampane cepet. Runtuhe rasa welase adate banjur sinusul sarana cucule prabeya lan barang darbeke. Pituduh : # 136   Wong kang kinaranan berbudi iku.

saka nafsu banjur nasar pakartine lan sirna bebudene sing wekasane tumiba ing papa.   Pituduh : # 139   Manungsa kang mung ngelingi marang pakartine pancadriyane mono bakal tansah kasinungan rasa dhemen utawa sengsem. rinasakake ing wong sajagad. saka rasa melik munggah dadi nafsu.iya awakmu dhewe kuwi kang mujudake mungsuhmu kang paling gedhe.   Pituduh : # 141   Amrih urip kita tansah nemoni rahayu. katut samirana mrana-mrene. Beda karo wong meneng. Wetune ora sarana lambe. mili amber ing kertas putih. kawruhe sumimpen ana ing ati wening. aja .   Pituduh : # 140   Wong juweh. kumrecek ngebaki ing pasamuwan. nanging katampanan ing pucuking pen. nandhang kasangsaran. Saka Rasa Dhemen banjur kathukulan rasa melik. kawruhe tumempel ing lambe.

Pancen ora gampang wong ngudi bisane kasinungan cipta utama ngelingimenawa manungsa mono mula wis keserenan sipat apes lan lali.   Pituduh : # 142   Kawruh lan "Ilmu pengetahuan" iku mung bisa digayuh lan dikuwasani kanthi laku kang laras karo apa kang diwulangake. Wondene lakune mono kudu sinartan tekad kang gilig lan kekarepan . Sok ngonowa yen ta sawise nandhang apes lan lali banjur gumregah maneh pangudine apa dene ora kendhat ing panglantihe mantepa ing keyakinanyen Gusti Allah ora bakal ora ngudaneni panyuwun kita. Lire. ajaran teorine kudu bisa dicakake lan ditrapkake kanggo karahayoning bebrayan.kendhat nggegulang nandur cipta utama sajroning ati sanubari kita sinartan panyuwunan kang mantheng marang Gusti Kang Maha Welas lan Maha Asih. muga pinaringan nugraha bisa ndarbeni ati kang wening lan jiwa kang utama.

  Pituduh : # 143   Banyu iku bisaning bening yen wis menep. nadyan pepinginan lan panggayu bisa kaleksanan klawan tumuli. Awit klawan mengkono ing tembe kowe ora bakal gampang disepelekake dening bawahanmu. kanggo ngadhepi sakehing panggodha sarta nyingkiri sikep laku kang sarwa dudu. iya banjur bening.kang tulus lan mantep kinanthenan kateguhaning iman. Lire. Lan kang utama yaiku kowe nuli bisa madeg dadi pemimpin kang bisa . nanging yen wis menep.   Pituduh : # 144   Yen kepingin nglungguhi pangkat kang dhuwur luwih prayoga yen dikawiti saka kalungguhan kang endhek dhewe. Semono uga tumrap pepinginan utawagegayuhan yen diudi nganti katog lan menep ing tembe uga bakal kasinungan sifat bening. Sanadyan maune buthek. ewasemono yen ditlateni suwening suwe uga bakal kasembadan.

Pituduh : # 146   Elinga. Apa maneh. sauger ora ngangsa-angsa. badan wadhag lan sabarang kalir kang kita darbeni iki bakal kita tinggalake kabeh.nglungguhi ing kawicaksanan. sapa kang tansah ngegulegulake marang donyabranane lan gandrung . ora ana kang kita gawa menyang alam kalanggengan. ora beda kayadene reridhu sing esthine mung tansah rinasa kayadene pasiksane ngaurip. mbesuk yen wis tumekaning janjine ora kena ora. anane mung sarwa kebak rasa tepa salira.   Pituduh : # 145   Ginubel dening rasa "Tansah kurang marem" marang asiling pakaryan utawa jejibahan kang diayahi. Mula aja banget nggonira katrem marang kadonyan. sayekti malah dadi pamecut kang becik kanggo luwih maju. adoh saka watak degsura. Nanging yen rasa tansah kurang marem mau ngenani wuwuhing donya-brana.

nanging suwalike kepara malah sungkan meneng.   Pituduh : # 148   Abot-aboting coba tumraping ngaurip iku malah ora kaya wong kang lagi kebyukan sihing Gusti Allah. Yen lulus saka pandadaran bisa dadi manungsa kang kajaba gedhe sih kadarmane uga wicaksana lair batine. Nriman ora teges wis marem apa anane. esthine ora bakal bisa nemokake kahanan kang bisa gawe langgenging kasenengan lan katentremaning ati. wong kang lagi kabombong ing donya . Nanging yen ta ora teguh imane. Mung bae ora grusa-grusu kaya tumindake wong kang nduweni sipat ngangsa-angsa kaya ora gelem ngakoni karang anane pandum. marga satingkah laku tansah linambaran keyakinan kang kandel marang kadar peparinge Pangeran.marang pepinginan kang ora langgeng.  Pituduh : # 147   Batine wong kang bisa ndarbeni ati nriman iku tansah ayem lan tentrem.

arta lan keladuk rumangsa sarwa kuwagang mbendung segara njugrugake gunung mau istingarah bakal koncatan kawaspadane. Elinga yen pati iku lawanging akherat. dene laku ngibadah iku kang bisa dadi sarana nggampangake manungsa tumekane marang ing lawang mau kanthi rasa pangrasa tobat lan sumarah. Suwalike.   Pituduh : # 149   Ambudidayaa ing bandha manut sakatoging tenaga nanging aja lali kinanthenan tekad lan sedya yen saperangan bakal kita tanjakake kanggo nindakake pangibadah. Kejaba lali marang sangkan parane uga lali yen sakehing drajat lan semat dalasan tekan nyawane dhewe pisan iku mung lugu barang titipan kang sawayah-wayah bisa dipundhut bali dening Kang Kagungan. jiwa raga kang ora kanggo tobat nalangsa ing Gusti Allah iku ora beda kaya anggane bandha kang ora dijakati lan ora ditanjakake kanggo penggawe .

elinga yen kena ing pekir.   Pituduh : # 151   Kita manungsa iki ora kena tansah ngantu-antu tekane wektu kang becik. iku kepara nuduhake pratandha yen dheweke iku sejatine wong kang tuna ing rasa welas asih lan miskin ing kawruh. Kita kudu tansah eling yen sabarang tingkah lan tanduk kita ing dina kang siji iku nggawa keputusan tumrap dina sijine. suprih sira tetep bagas kuwarasan kanthi sesirik prakara-prakara kang mbiyen nyebabake lara. jer wektu kang becik iku sejatine kudu kita dhewe sing gawe. Yen ing nalika sugih. Dene dina kang pungkasan iku kang mutusake sakabehing wektu . Lekas sing kaya mengkono mau kanggo ngawekani amrih sira ora gampang kadunungan pikiran seneng pamer lan sesongaran.   Pituduh : # 150   Yen sira pinuju nandhang bagas kuwarasan.kabecikan. elinga yen nalika kena inglara. Kawruhana.

aja banjur kalimput watak jubriya lan sembrana sing sisip sembire bisa kejlungup tiba ing kasangsaran.   Pituduh : # 154   . dibisa marsudi nyuda nuruti kecaping lidhah sarana nglakoni pasa kang mengku ancas nyingkiri sadurunge katamaning bilahi. Yen wis mangkono mung rasa getun lan piduwung sing kari ing pamburine. Mula sadurunge kita tumapak marang dina pungkasaning urip.lan dina-dina kang wis kapungkur.   Pituduh : # 152   Wong nandhang lara mono akeh sing merga anggone ngombe lan memangan kliwat taker lan tanpa pilih-pilih. dipadha bisa nglungguhi marang jejering urip manungsa.   Pituduh : # 153   Wong kang lagi kasinungan kabegjan lan kamulyan iku dibisa marsudi amrih langgeng. Mula kanggo nyandhet ubaling hawa marang bab sakarone mau.

  Pituduh : # 155   Tapaning ati iku mung temen. adate barang kang sinedya bakal ana. Sing sapa bisa eling sedina sepisan bae. Dene kang aran sejatining katemenan iku sakabehing pakarti kang ditindakake klawan madep mantep tanpa mandheg-mangu lan tolah-toleh. kabeh pangajabe bakal kecandhak. yen tapaning nyawa mung eling. Yen diumbar ngrebda bakal gawe "Bencana lan kasangsaran”. Pituduh : # 156   Wong iku yen lagi nandhang lara lagi bisa ngrasakake sepira mungguh begjane wong kang . saengga sabarang kekarepane bakal ginayuh. Sing sapa temen salawase. tulus eklas aweh pangapura marang sapadha-padha sing gawe kaluputan. Suwalike yen bab mau bisa dikendhaleni bakal njilma dadi watak "Sabar lan prasaja".Hawa napsu lan watak angkara iku sawutuhe manjing ing dhiri pribadine dhewe-dhewe.

yaiku wujud awak kang bagas kuwarasan. sangsaya cedhak anggone ngumbar hawa nuruti pepinginane mripat. wong sing awake seger waras lumrahe lali rekasane wong lara. Pinaringan mripat loro. ilat.   Pituduh : # 157   Manungsa pinaringan dening Pangeran peranganing awak kangkalarasake karo gumelaring bebrayan. murih akeha swara kang . Pinaringan kuping loro. lan telih (wadhuk. Mula prayogane tansah elinga perihing lara kanthi nggemateni kanikmatan kang wis diparingake dening Gusti Allah tan kena kinayangapa ajine. lan owah gingsiring jaman.kanugrahan awak kang tansah kuwarasan. ya kang ngenani uber ingering alam. weteng) kang sejatine ngajak marang rusaking raga. Sangsaya adoh kelingane. Nanging suwalike. perlune supaya akeha kang dideleng. supaya linarasna kanthi lantiping panggraita. Lire. ala beciking kahanan.

Napsu ."   Pituduh : # 159   Brangating ati sabisa-bisa kendhalenana. Pinaringan tangan loro. Nabi Muhammad wus paring sabda : "Ora prayoga ninggalake kadonyan marga nglakoni akherat.   Pituduh : # 158   Pancen ora ana wewaler ing jagad iki tumraping wong kang nglumpukake donya brana. Kayadene nyirep geni sarana lenga.dirungokake. nanging kita kudu tansah eling yen donya brana mono dudu panggonane kalanggengan. aja diububi nganti muntab dadi ubaling nepsu. nuli kathinthingana lan kasaringa kanthi lungiding panyipta lan alapen kang aweh pakoleh. pilihen kang murakabi kanggo bebrayan agung. supaya akehe kang ditandhangi. sikil loro. Nanging jeneng wong kang nistha sapa kang ninggalake bab akherat marga mung golek donya brana tanpa waspada marang pungkasaning dumadi.

lan ati kang eling.   Pituduh : # 160   Wong kang ringkih iman lan batine bakal gampang dadi jujugane durjana apus-apus kang pating slier golek mangsan. Yen bisa kaya mangkono karan wong wicaksana. Pirang-pirang kehe wong kaselak percaya rembug pangiming-iming ora pinikir bakal kedadeyane ing tembe. aja lirwa ing kaprayitnan. Mula ditansah waspada.   Pituduh : # 161   Samangsa-mangsa thukul pletiking pikir kang kasarung dening ubaling nafsu ala. Elinge ati lan meneping pikir bakal numusi mulure budi kang tundhone bisa dadi panyirep sakehing pakartining setan.amarah mono isih tetep bakal tansah mbebedhag selawase yen ta ora kinanthenan pikiran kang menep. jalaran kejaba bisa . yogyane sumenekna sauntara. Wusanane nandhang kapitunan lan kena ing apus.

  Pituduh : # 162   Wong kang sengsara uripe jalaran ana rong warna. ora perlu mbok murinani.   Pituduh : # 163   Yen sira urip ing alam donya iki rumangsa nampa pandum kesethithiken iku wis dadi pepesthene uripmu. Wusana rahayu kang tinemu merga bisa sumingkir saka memala kang teka arep ngreridhu awakmu.ngleremake ati kanthi meneping pikirmu uga bakal keconggah nyirep ubaling nafsumu mau. Kapisan saka kaluputane dhewe. jer lelabuhan ing alam . Pamurinamu prayoga lipuren sarana mawas lelabuhanmu dhewe. kang kapindho merga saka pokale dhewe. dene sing kang kapindho paribasane tanem tuwuh kang tansah diapek asile nganti ora kober thukul godhonge. Sing kapisan iku paribasane tanem tuwuh kang tansah kodanan lan kepanasan ora diopeni.

  . Apa kang kok kira ala lan kok gethingi iku ing tembe mburi bisa malih kok senengi.   Pituduh : # 165   Manawa kowe durung mangerteni marang bab kang kok anggep ora becik. Awit panacad bisa nggugah kita nglempengake laku.donya mono dadi trajuning akeh sethithike pandummu. aja kesusu ngatonake rasa sengitmu. kepara malah bisa dadi gantungane uripmu. Awit kawruhana yen pikirane manungsa iku tansah mobah-mosik lan molakmalik. gedhene nganti maoni lan nglairake panacad. Memayu Hayuning Budi Lan Tekad Pituduh : # 164   Yen gelem nalusuri sejatine ora sethithik piwulang lan pitutur becik kang malah kita tampa saka wong-wong gawane nacad lan ora dhemen marang kita. dene pangalembana kepara bisa nyebabake wong kerep dadi lali. katimbang mitra katruh raket kang tansah ngalembana.

Pituduh : # 166   Karepe wong nyatur alaning liyan iku beteke mung arep nuduhake becike awake dhewe. Nanging sawise iku bakal aweh rasa getun lan panutuh marang dhiri pribadine dhewe kang satemah tansah bisa ngrubeda marang katen tremaning pikir lan ati. Yen sing diajak nyatur wong kemplo.   . Nanging tumraping wong mursid : "Wong kang ngumbah rereged ing awake sarana migunakake banyu peceren malah saya nuduhake blentonge pambegane".   Pituduh : # 167   Tembung kang prayoga kang kelair mung marga kadereng dening dayaning hawa napsu iku pancen sakala iku bisa aweh rasa pemarem. Guneman sethithik naging memikir akeh iku kang tumrape manungsa bisa aweh katentreman lan krasa marem kang gedhe dhewe. pamrih sing kaya mangkono mesthi katekane.

Yen kita mung kandheg ing gagasan lan kukuhing karep bae. Kang perlu dicilengi ing kene yaiku aja kaselak kebacut kerem kalimput ing kabungahan lan aja kaselak gampang angles yen lagi kapinujon apes. Cilakane maneh. Awit kasusahan iku sok . kahanan uriping manungsa iku uga ora bisa uwal saka bungah lan susah. wohe ya ora beda kaya dene ing pangimpen.Pituduh : # 168   Siji-sijining dalan amrih kaleksananing gegayuhan.   Pituduh : # 169   Ora beda karo rob lan suruding segara. yaiku makarti kang sinartan kepercayaan lan keyakinan menawa apa kang sinedya mesthi dadi. wusanane dadi lumuh ing gawe lan wedi ing kakewuh (wedi kangelan). yen selagine nganggit-anggit mau wis kaselak ngrasakake kanikmatane ing pangangen-angen. tanpa tumandang lan makarya minangka srana panebuse.

aja sira malah rumangsa pinter. Urip ing satengahing godha rencana.   Pituduh : # 170   Menangi jaman rebutan rajabrana. presasat tapa ing satengahing coba. isih begja kang panggah eling lan waspada tetep ing panggawe utama". nanging uga mangesthi kamulyan ing tembe. Mula tansah ngugemana sebuting pitutur : "Sabegja-begjane kang lali nganti kelu penggawe sasar. .malah bisa ngentas kita saka kaluputan lan kabodhowan. melu-melu tumindhak nistha. Ora eling yen sejatining urip ing donya iku ora ngupaya rajabrana bae. akeh wong kang padha kalimput. apadene tansah percaya marang Kang Kagungan Panguwaos.   Pituduh : # 171   Yen sira kasinungan ngelmu kang marakake akeh wong seneng. sauger insyap marang dhirine lan ora mupus. Sapa kang santosa ora bakal tumindak sasar. nanging tetep tumindak utama.

sakehing cara ditempuh.   Pituduh : # 172   Sapa kang katrem merga lagi pinaringan kekuwasaan iku sejatine malah dadi sumbering dununging wong lali. lan gampang kapilulu ing pakarti dudu.   Pituduh : # 173   Ilat kuwi sawijining pedhang kang landhep. sira banjur kaya wong seje (owah). gampang lirwa ing kaprayitnan. Ora maelu senadyan nganti mentala gawe sangsarane mitra karuh.jalaran menawa Gusti Allah mundhut bali ngelmu kang marakake sira kaloka mau. kang bisa mateni senajan tanpa ngetokake getih. adhakane banjur ngangsa-angsa kegedhen panjangka. malah bisa "Aji godhong jati aking". satemah mung dadi leletheg kang luwih aji uwuh. Kanggo nggayuh panjangkane. Pituduh : # 174   Ora ana critane wong kejungkel iku marga . Awit yen lagi kuwasa.

Bab mau aweh pituduh supaya kita aja nyepelekake marang barang sing katone sepele ora mingsra.   Pituduh : # 176   Dereng nedya pamer utawa riya iku terkadhang . Nanging ora ngertiya yen dheweke ing wektu iku sejatine wis padha karo wong mlarat. naging sejatine kepara malah gampang dadi dhadhakane wong njungkel njempalik tiba ing papa. Yen tatuwa ya marga saka watu krikil-krikil sing lancip-lancip. kang batine tansahora narimakake marang adiling Kang Murbeng Dumadi.  Pituduh : # 175   Wong sugih sing lumuh kelangan bandhane nadyan kanggo keperluwane dhewe iku ora liya sababe marga tansah kuwatir yen dheweke tiba ing kemlaratan.kesandhung watu gedhe. Uripe kepara luwih sangsara katimbang wong kesrakat. sing mesthi merga kesandhung watu sing cilik.

arang kang disumurupi wong liya. utawa ngedheng. Sok ngonowa elinga. Suwalike wong bodho sungkan . Dene kang kinaran dereng utawa nafsu seneng pamer kang gampang dineleng lan sineksen dening wong liya iku aran riya kang pratela (cetha). Wondene dereng sajroning laku panembah.muncule dadakan kaya-kaya tanpa rinasa ing nalika kita pinuju sesrawungan karo wong liya. Awit saka samubarang kang ora becik kang dilakoni wong bodho dening para ahli budi banjur kari ngemohi lan dadi pandoming urip kang perlu disiriki lan disingkiri. Luwih-luwih yen lagi kapinuju ana ing papan kang sepi. Mula prayoga kita tansah waspada ngendhaleni dhiri. yen Gusti Allah iku tansah ngudaneni. Becik kita singkiri.   Pituduh : # 177   Kabeh salakune (tumindake) wong bodho iku esthine nggawe hikmah lan piwulang becik tumraping wong kang ahli budi.

Malah prayoga dinarima marang apa kang wis sira tampa saka kanugrahaning Gusti Kang Maha Kuwasa.   Pituduh : # 179   Ngalembana lan panacad iku padha bae panindake. tarikane napas padha. Awit ngelingana menawa ora kurang-kurang titah kang luwih cingkrang lan luwih cacad tinimbang sira.   Pituduh : # 178   Aja sok rumangsa tinitah apes nganti gawe pepesing semangatmu. suprandene dheweke babar pisan ora kawetu nutuh marang Gusti Allah.surang lan para ahli budi kang tansah rahayu ing uripe. Mula ora jeneng aeng yen akeh para bodho sing uripe tetep kasurang . Kang mangkono mau ora liya marga saka kandele imane lan yakin marang keadilaning Pangeran Kang Maha Kuwasa marang sakabehing lelakon kang dumadi ing jagad raya iki. kedaling .nyuplik lelakon becik kang dialami para ahli budi. Lire.

ilat padha lan obahing lambe ya padha. nanging oleh-olehane utawa wohe sing ora padha. Sok ngonowa najan rekasane utawa gampange padha. Sing siji bisa ngraketake paseduluran sijine padha bae karo golek dadakan nandur rasa memungsuhan.   Pituduh : # 180   Aja ndarbeni pepinginan dadi wong kang linuwih kang ngandhut idham-idhaman supaya sarembuge diandela wong akeh. Luwih prayoga tansah njaga bae barang rembugira kanthi becik. luwih-luwih kang bisa aweh paedah marang wong liya iku ajine ngungkuli sakehing pitutur kang ndhakik-ndhakik nanging kang durung kabukten ana ing panindak. patitis lan maedahi. uga malah sering kosok balen. Karomaneh tindak tanduk kang ngresepake.   Pituduh : # 181   . Mula kuwi tansah udinen amrih wetuning rembug "Keplok lumah kurepe" karo tindakira. Ing ngadat kejaba sok adoh sungsate.

Prayoga tanggapana mawa pakarti kang alus lan sareh. Dene asor-asoring budine manungsa iku ora kaya wong kang mlencengake tindak kang wus bener. lan uripe ora bakal bisa tentrem. lan bisa ngasorake sipat kang lagi kasinungan iblis. ya klawan laku kang kaya mangkono iku.   Pituduh : # 183   Ing ngendi dununge pamarem lan katentreman ? . Adate sipat kaya mangkene iki thukul marga kasurung dening ati drengki srei.Kang kinaran manungsa winasis yaiku wong kang wis kaconggah mbenerake tindak kang mlenceng.   Pituduh : # 182   Samangsane kowe diclatu wong kanthi sengak aja kok wales sanalika kanthi tembung (rembug) kang sengak lan atos. kowe bisa ngendhakake watakkang panasbaran. Jer. Kamangka sapa kang ngadani ati drengki lan panasten iya ing wektu ikudheweke wiwit nyiksa ing awake dhewe.

  Pituduh : # 185   Kita iki kejaba ndarbeni badan wadhag lan pancadriya. minangka jimat paripih tumraping ngaurip. nanging ajine tan kena kinaya ngapa. ana siji engkas darbek kita kang ora kena ginrayang lan ora kasat mata. Munggahe bisa nyedhakake rasa asih lan ngedohake watak drengki lan dakwenang marang sapepadhane. Pituduh : # 184   Tepa slira lan mawas dhiri iku dadi oboring laku nggayuh rahayu. Sregep mawas dhiri ateges bakal weruh marang kekurangan lan cacade dhewe. Doh ana rasa meri lan drengki amrih gorehing pikir bisa tansah sumingkir. saengga wusanane thukul greged ndandani murih apike.Saking ungele mapanake rasa. yaiku osiking ati kang ajeg ngelikake kita marang lurusing laku . Sabanjure banjur kepiye ? Iya kudu tlaten ngolah budi. nganti meh ora ana wong rumangsa marem lan tentrem uripe.

ateges ora nuhoni jejering manungsa ing alam donya. munggahe katuwuhan krenteg nindakake laku ngiwa. ateges mung mburu drajat. awit iku kang ngajak sapari-polahmu tumuju menyang karahayoning uripmu. sumrambahe tumrap bebrayan agung. tansah bisowa ngrungokake osiking atimu. Suprandene sapa kang mung ngemungake kaluhuraning batin.samangsa kita ketaman pletiking cipta ala. yaiku tumandang ing gawe. Lire. Mula poma-poma. uga ing batine. semat lan pangkat. sing murakabi kanggo dhiri pribadine. Sapa kang mung mligi nggayuh kaluhuraning lahir bae.   Pituduh : # 186   Nggayuh kaluhuran mono ateges ngupaya tataraning urip kang luwih dhuwur. Durung aran jejeg uripe.   Pituduh : # 187   Akeh wong kang sadurunge nyoba ngayahi . Ya dhuwur ing bab lahire.

Kang ora diluru tangeh bisane ketemu.   Pituduh : # 188   Aja sok nggresula !. Kekuawataning manungsa iku dumunung sajroning cipta. Mula percayaa marang dhiri pribadi. sauger sinartanan pamarsudi klawan temen-temen. Ciptanen kanthi mantheng ing ati lan enggal makartiya. yen wis nggresah padatane banjur lali marang kewajibane kang kudu diayahi sarta kemba marang sadhengah pakaryan. dene panggresah mono agawe bubrah. Luwih dene maneh banjur lumuh ing pambudi. Dayaning tembung "Ora bisa" satemah numusi ora bisa temenan. Wruhana yen pangresula iku sawijining mala. Awit entek-entekane pocap mangkono iku ateges ngapesake awake dhewe. Samubarang kang diudi ora bakal dadi. Dayaning cipta cetha bakal nekakake sedya. Sing sapa esuk-esuk wis sambat ngaru-ara ing bab . aku ora bisa".pagaweyan wis dipantok dhisik sarana tembung "Ah.

ngudidaya nganti kecandhak gegayuhan lan idhamidhamane laras karo kepinginane. lakonan apa kang kok gagas-gagas rikalane kowe nandhang sengsara utawa lara. wong mau presasat mbutoni sumbering pangupa-jiwane dhewe.   Pituduh : # 190   Wong kang wis kinaran "sukses" iku.   Pituduh : # 189   Yen kowe kepingin mulya uripmu. Tekane "sukses" durung ateges tamating crita. nanging malah kudu tansah luwih waspada. Ora trima marang pandum peparinge Pangeran Kang Murbeng Dumadi. prayitna lan . Awit ing mangsa-mangsa kaya mangkono mau manungsa banjur ketuwuhan budine kang murni. yaiku watak kang sarwa kebak welas-asih lan ngerti sepira perlune wong kang tansah ambudi amrih aja nganti nemoni kacingkrangan. yaiku : wong kang wis ngetog kadibdyane.ngrekasane anggone urip.

dene nafsu kang perlu diunggar yaiku nafsu kang empane tumuju marang karahayoning sapadhapadha. sapa kang nandur . kang luput sembire bisa klenggak.   Pituduh : # 192   Hukum alam wis netepake. lan nafsu sing kepriye sing kudu diunggar. sembrana lan gumampang ing sabarang tumindake. Nafsu kang bakal nekakake bilahi tumraping awake dhewe lan wong liya kudu bisa dicandhet. Awit tanpa nafsu wong ora bakal duwe krekat kepengin maju. Mula sawijining "sukses" iku anggepan kayadene sawijining pandadaran kanggo lestarining penggayuh becik.ngati-ati.   Pituduh : # 191   Saben wong mono pancen nduweni nafsu. Mung bae wong kudu bisa milahmilahake nafsu endi sing kudu dicandhet. Jalaran adhakane wong sing wis "sukses" iku banjur kurang kaprayitnane.

uga sok tanpa wasana. Dene apa kang diundhuh iya manut wijine kang ditandur. jangka lan panuwun. Kejaba tanpa teges. Awit elingana. iku genah nyalahi kodrat. Pituduh : # 193   Sapa sing duwe panjangka kudu wani jumangkah.mesthi ngundhuh. iku saumpama wong lelungan mono tumuju papan kang arep diparani utawa dijujug. Dene kekarepan iku kudu ana kanthine. ing tembe iya aja ngarep-arep yen bisa bakal panen pari. . Karep lan sedya. nandura wiji cipta lan penggawe kang becik-becik. Mula mumpung isih esuk. Jalaran kekarepan kang tanpa nalar iku ora beda karo karepe bocah cilik. jer katekaning sedya iku mung bisa maujud menawa dilakoni lan ora nyimpang saka katekadane. Yen sing ditandur winih alang-alang. yen akeh sethithik anak putu kita uga bakal katut melu ngrasakake pait getire wong kang bibite ditandur dening wong tuwane. yaiku nalar utawa pecahing nalar.

Katimbang nyumelangake barang kang durung bisa ginrayang rak luwih becik aja pegat ing ihtiyar kanthi nenuwun marang sihing Kang Murbeng Kuwasa. nanging yen isih keduga . Klawan mangkono istingarah kowe ora bakal ngedhap ngadhepi sakehing lelakon. lumuh ihtiyar lan koncadan gregeting makarya. Sambat iku kena bae. jer iya mung Panjenengane kang murbawasesa urip kita iki. senajan dingresulanan sedina ping pitulikur. ora bisa owah nasibe.   Pituduh : # 195   Kerep nggresah lan ngresula iku nuduhake karingkihane tekad. Nggresah lan ngresula iku padha karo sambat wong.satemah ora ana dadine. temahane pikiran dadi peteng.   Pituduh : # 194   Sebab-sebab kang gawe ciliking ati lan cekleking semangat iku adhakane dumunung ing gegambarane pikiran kang sarwa nguwatirake marang lelakon kang durung kelakon.

apa kang digayuh tanpa ana kabul wusanane. Sarana ndulu kacamata benggala kang kita alami saben dinaa. ubayane banjur mbalenjani. panggresah bisa gawe bubrah.   Pituduh : # 196   Dhasar premati tumraping wong duwe tekad lan duwe gegayuhan yaiku tekad budi santosa. Mula yen mung ngendelake marang punjuling nalar lan moncering kawruh bae. gampang kasinungan ing watak sesongaran sing adhakane sing uwis-uwis banjur kacenthok pancabaya. atine gampang miyar-miyur. teteg kawegigane pikir bae ora mujudake gaman pamungkas tumrap kasembadaning sedya. Ngresula bisa dadi mala. tanpa mengkoni ing budi santosa.   Pituduh : # 197   . dene pisambat iku dalane wong kang seneng mlarat.aja dhemen sambat. jalaran sakehing gegayuhan kang disangkani sarana sambat mono adate mung gayuk-gayuk tuna.

kejaba nindakake pegaweyan kanthi srempeng sing juntrunge mungngoyak derenge panguwasa.   Pituduh : # 198   Siji-sijining marga amrih kaleksanane gegayuhan iku ya kudu sarana makarti. Pakarti mangkono adate ora mempan marang pitutur becik lan panemune liyan kang wigati. Yen kita mung kandheg marang ngunggar-unggar karep lan nganggit-anggit gagasan bae. drajad lan bandha.Ora ana tindak kang luwih dening mbebayani lan ndrawasi marang awake dhewe. anane mung rasa melik kang nggendhong lali. wusana tumus dadi lumuh ing gawe lan wedi ing pakewuh. Luwih-luwih menawa salagine nggagas-nggagas mau kaselak kesusu ngrasakake kanikmatane pengangenangen. tibaning enggon mung kaya ing pangimpen.   Pituduh : # 199   Ngakoni kaluputan iku ora ateges ngasorake .

  Pituduh : # 200   Kang kok kandhakake putih iku durung karuwan putihing (sucining) ati. Lan sing kok kandhakake abang iku durung tinamtu abanging (kekendelaning) bebener nanging bisa uga mung abange lambe kang keconggah njlomprongake marang jurang kang jero. iku durung mesthi resiking ati. Nanging sawijining tandha yekti yen wong mau wis bisa kinaranan maju satindak ing laku kautaman. Dene sing kok kandhakake resik.dhiri. Dene wong sing ora kadunungan budi pekerti mono klebu mlarat-mlarate wong. Wong kang ora nduweni pikiran iku luwih mlarat. ateges wong kang ora nduweni budi pekerti. bisa uga mung wujud putihing pupur sing kandel warata. Wong kang ora nduweni donya brana iku sinebut mlarat. Kosokbaline sapa kang suthik ngrumangsani kaluputane. nanging adate mung wujud resiking sandhangan rinengga ing sotya abyor kang bisa mblerengake .

bebathene kosok balen karo kang sinedya. Wusanane malah sok bakal nunjang palang.mripat.   Pituduh : # 202   Tetepirig rasa kamanungsan iku ora marga saka kawruh lan kapinteran kang wis dianggep Iuwih luhur ing salumahe bumi. nanging mung jalar saka kadunungan telesing rasa asih marang sapepadhaning tumitah. Tandang lan trajange kang akeh banjur mung kabrongot panasbaran. Yen wis mangkono sakehing cak-cakane pakarti mesthi tansah patitis lan mikolehi. Mula minangka gegondhelane kapitayan. Dene rasa asih mau . niyat leladi marang sapepadhane titah.   Pituduh : # 201   Ngunggar wetuning kekendelan sing mung kadereng saka dayaning pangojok-ojok iku kerep ora murni. kekendelan iku prayoga kadhasarana rasa sumungkem marang Kang Murbeng Dumadi.

Aja mung mandheg ing panggrantes. ora dibedhol tekan oyod-oyode. Pituduh : # 203   Nglengkara wong bisa luwar babar pisan saka panggodha. Sing sapa mung nyingkiri panggodha kang kasat mata bae. Kawruhana. apa maneh yen nganti nguman-uman marang wong liya. nutuh awake dhewe. adhakane bakal ketaman pakewuh lan godha kang luwih gedhe maneh.   . sumbere panggodha iku ora liya iya mung saka awake dhewe. mesthi bakal bisa mentas saka reridhu. kanthi kencenging tekad kang gilig. Sebab. Sok ngonowa yen wong tlaten lan sareh. menawa kapinteran kang ora kinanthenan kautaman iku sejatine luwih mbebayani tumraping bebrayan katimbang karo bodho kang linambaran ing budi rahayu.cinipta saka patrap anggone reksa-rumeksa lan sugih ing pangapura sarta tansah kinanthenan pangucap lan pasemon sing bisa gawe resep lan ora natoni atining liyan.

lan tangeh lamun bisa uwal yen ora dibudeni sarana tumandang makarya. adhepana sarana makarti . kosokbaline aja kaduk ne!angsa samangsane nemahi reribed lan nandhang susah. adoh saka reridhu lan kalis saka godha rencana. dene sing duwe kepinteran adoh saka karep kanggo minteri liyan.   Pituduh : # 206   Yen darbe karep lakonana kanthi gemblenging tekad kang nyawiji.Pituduh : # 204   Yen ing donya iki manungsane sing sugih uripe ora mbethithil. Awit kaduk bungah mau bakal ngilangi kaprayitnan. kaduk susah njalari ati tansah kemba. gedhene nganti nggetuni barang kang wis kelakon. genah kahanane donya bakal ayem tentrem. kepara malah dhemen tetulung marang kang kecingkrangan. kepara malah dadi papan jujugane wong tetakon.   Pituduh : # 205   Wong kang lagi karejeken aja kaduk anggone bungah.

Sangune kudu ati sing tatag. genah anggone makarti mung angger bae. satemah dadi wong lumuh. mula lakune uga banjur miyar-miyur. Yen tansah rongeh lan rangu-rangu. Kosokbaline yen anggone nandangi karepe mau kaselak kesusu nikmati pikolehe kang durung klakon.kang madhep lan mantep.   Pituduh : # 207   Manungsa iku bisa kinaranan urip yen isih duwe karep lan pangarep-arep. ora beda manungsa kang mati sajrone urip.   Pituduh : # 208   Wong kang kebak dening pepinginan iku adate banjur ngangsa-angsa. Nanging yen karep mau mung kandheg ing pangangen-angen lan gagasan bae. Kepengkok gawe sethithik bae sing . wedi ing pakewuh. samubarang kang sinedya ora bakal ginayuh. ateges mung wani ing gampang. ora ngedhap nadyan mangerti yen dalan kang diambah kebak parang curi. Kepara bakal mundur yen ngadhepi pakewuh.

lan kendho tekade. cilik aten. Apa kang kok sedya bakal tumeka. tundhone atine gampang pepes lan nglokro. Bebasan tiba kaping pitu gumregah tangi kaping wolu ngrungkebi tekad lan tujuwane.   Pituduh : # 210   Sarupane pakaryan kang wis kok yakini beciking asile tumuli enggala katindakna.digedhekake pangresulane.   Pituduh : # 209   Angger wong wis mesthi suthik diarani cupet nalare. pituwase lagi ketemu mburi. Jer kekencengan sarta kekarepan iku yen . Mulane yen darbe karep aja mundur merga luput sepisan pindho bae. Beda karo wong kang wicaksana uripe mesthi mawa tekad lan tujuwan. aja ngenteni liya wektu. Samubarang pegaweyan menawa kok temeni wiwit saiki mesthi bakal bisa ngundhuh bageyan lan kauntungan. prayoga ambalana maneh nganti katekaning sedya.

dieendhe-endhe ora mundhak kuwate. Nanging malah mundhak ringkih lan bisa uga ilang dayane. Nanging kang kaya ngono mau pancen angel golek-golekane. lan akeh wong sing mati marga kaliren. Sipat seneng ngendhe-endhe iku mujudake dalan kang anjog marang watak ora antepan lan kesed. Tandha yektine ing alam donya iki ora sethithik wong sing mati marga kuwaregen.  Pituduh : # 211   Wong kang sinebut berbudi urip ing bebrayan iku ora mung wong kang rumangsa kasiksa nyumurupi sapepadhane sing nandhang papa. sungkan ing gawe sing tundhone dadi tanpa aji urip ing bebrayan.   Pituduh : # 212   Wong mono aja mung tumandang angger bares . nanging wong kang gampang runtuh welase kang tinumbalan runtuhing barang darbeke lan deduwene kanggo tetulung marang wong sing kacingkrangan lan kasangsaran.

Mula wajibing manungsa kudu bisa ngukuhi sifat manungsane. sarta kulinakna nyirik marang penggawe musyrik.nanging kanthi laku kang ora beres. sinung marang watak tulus lan ngukuhi kajujuran. Kawruhana. Den sranani kanthi nanjakake uripe melu ngrasakake lan memikir . menawa ora ana pusaka kang ampuhe ngluwihi kajujuraning ati lan weninging pikir kang sepi ing pamrih. yaiku mangan karahayoning bebrayan. Pituduh : # 213   Pangrasa. Wondene kang moncol dhewe sumedya mbalap ora gelem dipekak yaiku kekarepan. pikiran lan kekarepan iku tansah mbudidaya rebut unggul lan rebut panguwasa anggone murba sapari polahe manungsa. Pikiran semono uga suwalike. Pangrasa emoh diungkuli pikiran. ngluhurake kamulyaning bangsa lan nagara. Pamrihe mung sawiji. Dibisa tansah milah-milahake endi sing kenceng lan endi sing nalisir saka paugeran.

banjur katarik marang kekarepan ala kang wusanane mbabarake pakarti nistha. bakale bubrah dadi leletheging jagad. bakal mundhak kasampurnane lan patut sinebut wong kang santosa ing budi. ora bakal ngundhuh jagung utawa kacang.   Pituduh : # 214   Selawase urip nglengkara wong bisa uwal babar pisan saka panggodha. . Semono uga pikiraning manungsa. kekuwatan batine saya lungkrah. Balik kang sapa tansah nguja panggoda semaya nanggulangi. jer panggodha iku sumbere ora liya ya saka awake dhewe.marang ombak umbuling jaman. Tumandang ing gawe ngesthi marang rahayuning bebrayan munggahe marang ajuning jaman.   Pituduh : # 215   Wong nandur pari iku bakal ngundhuh pari. Sapa kang wiwitane enggal tumandang nanggulangi panggodha. Asale tumuwuh saka uwohing pikir kang ngayawara. ora beda karo mau.

  Pituduh : # 216   Rasa was sumelang iku nerakane wong sing arep nggayuh kemajuan. Mula katimbang nggagas kang ora-ora lan ngayawara. Kang pinandeng mung bakal tekaning sedya.Yen pikiran kita tansah kita kulinakake lan kita pigunakake kang becik-becik ya bakal nduweni daya kekuwatan kang becik. satemah bisa aweh pakaryan kang pengaji tumraping bebrayan. Sapa kang wis ketaman rasa iki salawase ora bakal bisa maju. Lan luwih utama maneh menawa gagasan kang mangkono mau diwedharake dadi pakarti pisan. prayogane nggagasa marang laku utama lan mulya. Nanging tekad mono beda banget karo . Dadi yen ana kepenak lan orane bakal didhadhagi lan diterjang wani. Ing sabarang tandang tanduke sarwa tidha-tidha lan tansah awang-awangen ngadhepi kangelan kang bakal memalangi laku. Kosokbaline tekad iku rasa ciptaning karsa kang wis gembleng.

lng suwalike barang pait mau. mangka ora gelem tumandang gawe. tinimbang legine. kowe mesthi bakal nemu barang legi sing ora klebu ing petunganmu. Pait lan ngrekasa dikaya ngapa prentah lan pitutur iku prayoga lakonana bae. sabab celathu mono mung obahing ati kang ana ing lati.nekad. jer nekad kuwi uwohing pakarti kang tuwuh saka kajudheganing nalar sing tundhone keconggah tumindak nistha. Bisa nikmati kabungahan marga wis nate ngalami nandhang kasusahan. merga koncadan pepadhang.   Pituduh : # 218   Wong kang mung dhemen celathu lan munimuni. Awit bisane kowe ngrasakake legi iku rak marga kowe wis ngrasakake pait. . Pancen luwih prayoga paite dhisik.   Pituduh : # 217   Aboting abot iku ora kaya yen kudu nuruti prentah lan pitutur. genah ora sumurup marang kaluputane celatune.

dudu obahing tangan sing kanggo tumandang.   Pituduh : # 220   Isih beja yen kowe diunekake "Ora Lumrah Uwong". Merga yen tansah tidha-tidha. Nanging yen wis tumandang gawe dhewe. Ya mung solah tingkahmu kang kudu kok owahi . Yen kepingin menang pancen larang patukone. cetha bakal meruhi marang luputing celathune. mokal apa sing kagayuh bisa digantha lan tangeh lamun apa sing diluru bisa ketemu. Makarti wani rekasa kanthi masrahake urip lan jiwa raga marang Kang Murbeng Kuwasa. yaiku kudu bisa nuhoni sesanti: "Sura dira jayaningrat lebur dening pangastuti". Memayu Hayuning Bebrayan Pituduh : # 219   Sing sapa ngidham kaluhuran kudu wani kurban lan ora wegah ing kangelan. jalaran isih dianggep manungsa. Mula saiba begjane wong kang bisa celathu klawan enggal-enggal tumandang gawe dhewe.

  Pituduh : # 221   Ora ana penggawe luwih dening mulya kejaba dedana sing uga ateges mbiyantu nyampeti kekuranganing kabutuhane liyan. dadi kita ora ngajab marang baline sumbangsih kang kita asungake.amrih ora gawe seriking Iiyan. Dedana marang sapepadha iku ateges uga mitulungi awake dhewe nglelantih marang rasa lila legawa kang uga ateges angabekti marang Pangeran Kang Maha Wikan. Mula enggal-enggala sumujuda marang Gusti Kang Murbeng Dumadi. Pancen pangabekti mono wis aran pasrah. Sifate Gusti Allah mono sarwa welas asih marang umate kang wis sadhar marang dosadosane sarta temen-temen bali tuhu marang dhawuh-dhawuhe. Kabeh iku sing . Cilakane yen diunekake "Ora Lumrah Manungsa". jalaran kowe dianggepsetan gentayangan sing mung dadi leletheging jagad marga pakartimu kang ninggal sifat kamanungsan.

istingarah bisa sempulur becik. kita ora wenang ngajab wohing pangabekti kanggo kita dhewe. Wong kang wis nate ketaman ing prihatin luwih bisa . malah bedaning panemu sithik bae bisa marakake dhahuru. Nanging suwalike yen padha angel ngenggoni sifat emong-kinemong mau genah langka langgenge. Yen ana padudon sepisan pindho iku wis aran lumrah. bisa nambahi raketing sesambungan. Nindakake kabecikan kanthi dedana kita pancen wajib.   Pituduh : # 223   Wong kang ora nate nandhang prihatin ora bakal kasinungan rasa pangrasa kang njalari tekane rasa trenyuh lan welas lahir batinne. nanging ngundhuh wohing kautaman kita ora wenang.   Pituduh : # 222   Memitran paseduluran nganti jejodhowan kuwi yen siji lan sijine bisa emong-kinemong.kagungan mung Pangeran Kang Maha Kuwasa.

Apa maneh yen nganti pinracaya nggegem wewadine liyan. Sing wis cetha mung bakal nambahi sanggan sing sejatine dudu wajibmu melu open-open. Kosokbaline. Isih lagi nyimpen wewadine dhewe bae wis abot. Nanging yen wis mbok ketokake sathithik bae bakal dadi bendaramu. nadyan ta wong mau nembe bae nandhang susah utawa nemoni pepalang ing panguripane. Mula adhakane luwih gelem aweh pitulungan marang kang kasusahan.   Pituduh : # 225   Sok sapaa bakal nduweni rasa kurmat marang wong kang tansah katon bingar lan padhang polatane.ngrasakake penandhange wong liya. wong kang tansah .   Pituduh : # 224   Sarupaning wewadi sing ala lan sing becik. yen isih kok gembol lan mbok keket kanthi remit ing ati salawase isih bakal tetep dadi batur. Mula saka iku aja sok dhemen kepingin meruhi wewadine liyan.

iku padha karo golek-golek momotan kang sejatine ora . wicarane sethithik nanging patitis lan mentes.   Pituduh : # 226   Kita iki diparingi cangkem siji lan kuping loro dening Kang Maha Kuwasa. Pantes dadi jujugane sadhengah wong kang mbutuhake rembug kang prayoga.katon suntrut kerep nggrundel lan grenengan merga ora katekan sedyane iku cetha bakal koncatan kekuwataning batin lan tenagane. kepara malah dadi sesirikaning mitra karuhe.   Pituduh : # 227   Wong kang tansah dhemen nguping kepingin weruh. Yektine wong kang dhemen ngumbar cangkeme tinimbang kupinge iku adate wicarane gabug. gedhene nganti nrambul urun ucap. apadene nyampuri perkarane liyan. lire mengku karep amrih kita iki kudu luwih akeh ngrungokake katimbang micara. Suwalike sing akeh ngrungokake. tangeh lamun entuka pitulungan.

kupinge budheg. samangsa tujuwane . ing sakehing pakartine lumrahe banjur ora kenceng lan resik. Mula wetune tembung satembung saka lesan iku prayoga tan udinen aja nganti nggepok prekarane wong liya. Mula saka iku aja gumampang nampa kabecikane liyan. Bisa nyandhet ucule pangucap kaya mangkono mau wis klebu ewoningpakarti kang utama.prelu. mripate bereng. gedhene nganti gawe seriking liyan. Nanging geneya kok ora saben wong bisa nglakoni ? Pituduh : # 229   Wong iku yen wis kasokan kabecikan lan rumangsa kapotangan budi. angel weruh ing bebener. adhakane kepara malah ngreridhu awake dhewe. awit lesane kasumpetan. Atine dadi mati. Mulane tangeh lamun yen bisa njaga jejeging adil.   Pituduh : # 228   Ucap sakecap kang kelair tanpa pinikir kerep bae nuwuhake dredah lan bilahi.

ngarah marang penggawe kang nalisir saka bebener. Awit ana kalamangsane kowe mbutuhake rembug lan pituture wong iku. Awit wicaramu durung karuwan bener. marga kok anggep wong mau bodho.luwih nganti memaoni. kabeh swara ala.   Pituduh : # 230   Aja kaselak kesusu nyepelekake liyan. Iuwih. nanging ing babagan Iiya tangeh lamun yen kowe bisa nandhingi. dene waonane ora digugu. Mula kang prayoga iku mung meneng.   . jalaran meneng iku yektine pancen mustikaning ngaurip.   Pituduh : # 231   Yen micara aja gumampang nelakake penacad utawa pangalem. Sing mesthi panacad mau gawe serik. sing kanyatane bisa mbengkas lan nguwalake saka karuwetanmu. Pancen ing sawijine bab wong bisa kaaran bodho. pangaleme nuwuhake wisa.

semono uga anggonmu ngadi busana kang bisa mapanake dhiri.   Pituduh : # 234   Wong pinter kang isih gelem njaluk rembuging liyan iku dianggep manungsa utuh. prasasat kowe mamerake alane atimu. Sapa sing rumangsa pinter banjur suthik njaluk rembuging . supaya ora ana wong sengit marang kowe. Ajining raga ana ing busana. gawenen wadi aja ana wong kang ngerti. Amarga lelakon ing alam donya iki anane mung wales-winales bae. Yen kowe ngandhakake sengitmu marang liyan.   Pituduh : # 233   Ajining dhiri ana ing lati. mangka kowe ora bisa mbuwang sengitmu. balik sabisa-bisa padha tresnanana. Mula den ngati-ati ing pangucapmu.Pituduh : # 232   Udinen ing alam donya iki aja ana wong kang kok sengiti. Dene yen kepeksa kowe sengit marang sawijining wong.

  Pituduh : # 235   Yen atimu wis gilig arep gawe kabecikan kanggo karaharjaning bebrayan.   Pituduh : # 236   Wicara kang wetune kanthi tinata runtut kang awujud sesuluh kang amot piwulang becik. Lan sing sapa ora gelem njaluk rembuging liyan. ajine pancen ngungkuli mas picis rajabrana. Jer tuladha mono sing bisa nuwuhake kapitayan. beraten rasa uwas marang pandakwa ala kang ora nyata. Luwih- . amrih bisa nuwuhake gedhening prabawa lan cabaring sakehing piala. Nanging kawuningana yen grengsenging pikir lan uriping jiwa iku ora bisa yen mung kagugah sarana wicara bae. Srananana kanthi jembaring dhadha lan sabaring nala.liyan kuwi manungsa setengah wutuh. Kang wigati yaiku wicara kang mawa tandang minangka tuladha. iku bisa kinaranan babar pisan durung manungsa. bisa nggugah budi lan nguripake pikir.

Tindak mangkono mau malah dadi sawijining godha kang mung bakal ngrerendheti lakuning kemajuwane dhewe ing jagading bebrayan. Dene yen disranani penggawe kang lelamisan. Nanging thukuling pangalembana iku ora gampang. pangalembanane mung kandheg ing lambe bae ora tumus ing ati. Ngongasake kapinteran iku satemene mung kanggo nutupi kabodhowane.Iuwih mungguhing para manggalaning praja kang wis pinracaya ngembani nusa lan bangsa. Kudu disranani kanthi pakarti kang becik lan murakabi marang wong akeh. jer kabeh mau merga rasa samar lan was sumelang yen ta kungkulan dening sapepadhane. ing pamburine malah bakal kasingkang-singkang kasingkirake saka jagading . Pituduh 238 Sapa wonge sing ora seneng yen entuk pangalembana. Yen mung disranani bandha. Pituduh 237 Luwih becik ngasorake raga tinimbangane ngongasake kapinteran kang sejatine isih nguciwani banget.

Awit yen ora enggal-enggal nyingkiri pakarti kang ora becik mau. Dhuwur lair lan batine. cetha ora nuhoni jejering manungsa. ya tumrap dhiri pribadine uga sumrambah kanggo karaharjaning bebrayan. Pituduh 239 Geneya akeh wong kang dhemen nyatur alaning liyan lan ngalembana awake dhewe? Sebabe ora liya marga wong-wong sing kaya ngono mau ora ngerti yen penggawe mau klebu pakarti kang ora prayoga.  Pituduh : # 237   Nggayuh kaluhuran lire ngupaya tataraning urip kang luwih dhuwur. Yen ngemungake kaluhuraning batin.pasrawungan. awit ora tumandang ing gawe kanggo . Nanging yen kandheg salah siji. mula prelu dingertekake. wusanane dheweke kang bakal diemohi dening pasrawungan. isih miyar-miyur gampang kena pangaribawa saka njaba. tegese gothang. Yen mung nengenake kaluhuraning lair genah mung ngoyak drajat lan semat.

Pituduh : # 239   Manungsa urip iku dibisa nguwasani kamardikaning lair lan batin. lya wong kang wis bisa nduweni watak gelem ngakoni kaluputane mangkene iki pantes sinebut wong kang jujur sarta kasinungan ing budi luhur. Jer ngakoni kaluputan mono wis cetha dudu tindak kang asor. Kang dikarepake kamardikaning lair iku wujude bisa nyukupi kabutuhaning urip ing saben dinane saka wetuning kringet lan wohing kangelan dhewe ora gumantung ing wong liya lan ora dadi sangganing liyan.   Pituduh : # 238   Sing sapa rumangsa nduweni kaluputan. Dene kamardikaning batin iku . nanging malah nuduhake marang pakarti kang utama kang ora gampang linakonan dening sadhengah wong.keperluwaning bebrayan. aja isin ngowahi kaluputan sing wis kadhung katindakake mau. Ateges tanpa guna diparingi urip ing alam donya.

"Pakarti mono darbek kita dhewe. kejabane kang mikir sarta tresna marang wong kang ringkih lan nandhang papa cintraka.dicakake sarana nyingkiri hawa napsu. perlu kanggo mitulungi sapadha-padha kang kahanane luwih nrenyuhake katimbang dhiri pribadine. sepi ing rasa melik lan drengki srei. nanging wohe pakarti mau dadi kagungane Kang Gawe Urip". sarta tuhu marang paugeran urip bebrayan. mangkono sabdane sawijine Pujangga kaloka.   Pituduh : # 240   Ora ana wong kang ingaranan urip. adoh saka asor lan nisthaning pambudi. Kanthi pangrasa kang mangkono mau ateges bisa nggadhuh kekuwatan kang tanpa wates. Bisa melu ngrasakake kasusahane sarta lara lapane wong liya. ngerti empan papan laras karo .   Pituduh : # 241   Wong kang baut mawas dhiri iku wong kang bisa manjing ajur ajer.

prasasat wis entuk pawitan kanggo nandangi sakehing pagaweyan apadene nggayuh idhamidhamane. Sapa kang bisa tumindak ajurajer lan bisa nuwuhake rasa resep marang liyan. Paribasane wong kang baut ngadisarira. Nanging ana syarat siji kang ora kena kalirwakake.   Pituduh : # 242   Kecandhaking sawijining idham-idhaman iku ora cukup mung dibandang moncer lan pepaking ilmu lan kawruh bae. yaiku kapinteran ing bab sesrawungan. aja mung kalimput edining busana bae.   Pituduh : # 243   Nindakake kabecikan mono ora mesthi kudu cucul wragad.reh swasana sakupenge tanpa ninggalake subasita. nanging bisa ditindakake sarana pakarti-pakarti liyane sing sejatine akeh banget . nanging bisowa tansah mersudi marang padhanging semu lan manising wicara tanpa nglirwakake marang alus lan luwesing solah bawa.

apamaneh lamun anggone menehi utawa ngutangi iku sinamudana kebak pamrih. Ewa semono sing bener iku isih perlu dithinthingi maneh yen gawe gendrane liyan prayoga wurungna. Apa wis ngenggoni telung prekara : bener manis. pikiren luwih dhisik tetembungan sing arep kok wetokake. pamrihe bisa gawe senenge Iiyan kang tundhone migunani tumrape jagading bebrayan. migunani. Sauger bisa gawe senenging liyan. Kabeh mau klebu ewoning tindak kabecikan kang ajine ngleluwihi wragad dedana kang diwenehake utawa dipotangake. lan bisa dadi patuladhan laku utama.carane. Dene tembung manis mono ora duwe pamrih.   Pituduh : # 245   . upamane bae mawa ulat sumeh tangkep srawung kang sumanak.   Pituduh : # 244   Yen kowe arep rembugan. bisa manjing ajur-ajer ing madyaning bebrayan.

lan kuwasa dhewe iku gelema nglaras dhiri lan ngleremake ciptane kang wening. sugih dhewe.Sugih omong kanggo nggayengake pasamuwan pancen apik. Pira bae cacahe wong kang kepleset uripe mung marga suka anggone sugih omong. Mula sabecik-becike wong iku ora kaya wong kang meneng. Nanging menenge wong kang darbe bobot kang anteb sing bisa dadi panjujugane para pawongan kang mbutuhake rembug lan pituduh.   Pituduh : # 246   Ing jagading sesrawungan mono nyirik marang sesipatan kang gumedhe lan wewatakan kang tansah ngegungake dhiri. Sipat lan wewatakan mau adhakane banjur nuwuhake rasa ora lila yen nyipati ana liyan sing luwih katimbang dheweke. yen sejatine isih ana maneh kang . Nanging ngomong mung golek suwure awake dhewe sok ketrucut miyak wewadine dhewe. Mula saiba becike samangsa sapa kang rumangsa pinter dhewe.

lan Maha Luhur. Mula kang prayoga . katimbang tumindake wong kang rekane nindakake panggawe luhur nanging disambi udur. Nuduhake kewasisan pancen kudu bisa milih papan lan empan. apa maneh nganti mamerake kabisan lan kaluwihanmu. Klawan mangkono rasa pangrasa dumeh lan takabur kang dadi sandhungan pasrawungan bisa sumingkir. Pituduh : # 248   Yen kepengin diajeni liyan.Maha Pinter. Maha Sugih. mula aja sok dhemen martak-martakake. bakal teka dhewe. dene kerukunan iku mung bisa kecandhak yen siji lan sijine padha bisa ajiingajenan lan mong-kinemong.   Pituduh : # 247   Luwih becik makarti tanpa sabawa kang anjog marang karahayoning bebrayan. Yektine tata tentrem iku ora bakal bisa kagayuh yen ta ora adhedhasar kerukunan. Pangaji-ajining liyan iku sejatine ora perlu mbok buru.

Becike kita tliti lan kita goleki sebab-sebab ing badan kita dhewe. yen usadane watak apes sing njalari nganti ora katekan sedya kita iku. amrih kita bisa uwal saka dayaning pangira-ira kang ora prayoga.   Pituduh : # 250   Arang wong sing bisa mapanake rasa narima marang apa bae kang wis klakon digayuh. gedhene ngundhat-undhat wong liya. ora ana liya. Nanging mangsa kalane ngadhepi gawe parigawe keconggah mrantasi. samangsa kita ora katekan apa kang dadi kekarepan kita. ora nate . yen wis luwih tumuli mbudidaya aja ana wong sing bisa madhani. Kawruhana. ya dumunung ana ing awak kita dhewe.   Pituduh : # 249   Aja sok ngluputake.kepara purihen aja kongsi wong liya bisa njajagi. Yen rumangsa kurang isih golek wuwuh. Wong kang duwe rasa mangkono mau satemene memelas. Uripe tansah ngangsa-angsa. yen wis oleh banjur golek luwih.

Awit yen mangkono ora jeneng narima. gelem ngemplok suthik tombok. nanging yenta nganti kleru ing panyurasa bisa nuwuhake kleruning tumindak. Jer wataking wong keset iku mung gelem enake emoh rekasane. naging keset. Luwihluwih ing dina samengko. aja nggugu karepe dhewe lan nuruti hawa napsu. suthik ihtiyar. alam bebrayan donya . satemah dadi wong ora weruh ing wirang. Narima.sumeleh atine.   Pituduh : # 251   Watak narima mono yekti dadi sihing Pangeran. dudu ateges kebacut lumuh ing gawe. lire ora ngangsa-angsa nanging ora kurang weweka lan tansah mbudidaya amrih katekaning sedya. siningkirake saka jagading bebrayan. kudu bisa ngereh pakone "si aku".   Pituduh : # 252   Wong urip ing alam bebrayan iku yekti angel. Kanggo nuruti rasa kang kleru kasebut sok-sok banjur tumindak ora samesthine lan nalisir saka pakarti kang bener.

mula coba dak tlitine klawan adil sapa kang sejatine nyata-nyata bener". rebutan benere dhewe-dhewe. silih ungkih. Mendah becike yen wong sing kaya mangkono mau kala-kala gelem nggraita ing njero batine : "mbok menawa aku sing kleru. nanging gumantung marang panataning prabot kang . kudu bisa nyandhet kemrungsung "si aku" istingarah sakehing bedane panemu bisa disawijekake. Lire. Mula sing baku.   Pituduh : # 253   Wong kang nduweni watak tansah njaluk benere dhewe iku adate banjur kathukulan bendana seneng nenacad lan ngluputake marang panemu sarta tindak tanduke wong liya.   Pituduh : # 254   Reseping omah iku ora dumunung ing barangbarang mewah kang larang regane. senajana sajroning pasulayan.tansah kebak pradhondhi. wong urip kudu bisa miyak aling-aling kang nutupi pikiran kang wening.

apa malah dudu kowe dhewe sing luput.prasaja. aja tetemonan karo wong liya. Utawa kowe dhewe sumingkira sauntara. nanging gumantung ing sandhang penganggo kang prasaja. Sabanjure menenga lan etung-etunga kanthi sareh wiwit siji tekan sepuluh. trapsila solah bawa. sarta pemasange rerenggan kang adoh saka watak pamer. prayogane wong sing kok nesoni lan kok srengeni mau kongkonen enggal sumingkir.   Pituduh : # 255   Yen kowe kepener lagi srengen lan nesu. lan padhanging polatan.   Pituduh : # 256   Jeneng tanpa guna uriping manungsa kang nganti ora bisa nyumurupi marang kang kedadeyan ing . Semono uga reseping salira iku ora marga saka pacakan kang edi-peni. Klawan mengkono atimu bakal bisa nimbang-nimbang apa nesu lan srengenmu marang wong mau bener.

Rupak pandelenge ora ana liya kang disumurupi kajaba uripe dhewe. wusana dadi cethek budine.   Pituduh : # 257   Aja sok nyenyamah luputing liyan. Ewasemono aja nganti kowe kesusu mbecikake kelakuwane liyan. yenawakmu dhewe rumangsa durung bisa ngenggoni rasa sabar lan tepa selira.   Pituduh : # 258   . Ora bisa asung lelimbangan lan pamrayoga sakadhare kanggo karahayoning bebrayan. Sapa kang wis ngerti lan ngrumangsani marang sakehing dosane. jalaran saka kalepyan marang tepa palupi kang maedahi ing uripe. luwih becik tuduhna kaluputane kang malah bisa ngrumaketake rasa paseduluran. manungsakang utama. jalaran ora kulina kanggo ngrasakngrasakake kang katon ing saben dinane. iku sawijining wong kang wis ngerti marang jejering kamanungsane. Mati pangrasane.sakiwa tengene.

Pituduh : # 259   Ora ana budi kang luwih luhur saliyane nduweni rasa asih marang nusa lan bangsane. Nanging gumantung saka enggone nanjakake kapinteran lan kasugihane. Tandha yektine yen asih. tanpa paedah. ora kagawa saka katurunan. Nanging yen pakarti mau kadayan dening rasa pepinginan golek suwur. sarta matrapake wewatekane kanggo keperluan bebrayan. yaiku tansah samapta tumandang sawayah- . lan kasugihane. Kadunungan rasa rumangsa nduweni sesanggeman lan kuwajiban mranata tentreming praja kanthi pawitan kapinteran kang dilandhesi kawicaksananing pambudi. malah bisa dadi memalaning bebrayan. golek pangkat lan donya brana. kapinteran. Kabeh mau yen mung katanjakake kanggo kaperluwane dhewe. jalaran nyinamudana sarana nylamur migunakake jenenge wong akeh.Ajining manungsa iku kapurba ing pakartine dhewe.

wayah yen ana parigawe kang wigati kanggo warga sapadha-padha, munggahe tansah samapta leladi kanggo keslametaning bebrayan lan karaharjaning nagara.   Pituduh : # 260   Wong kang kerep tansah dipituturi wong liya iku adate bisa dadi wong dhemen ngati-ati, nanging menawa kapengkok ing perlu sok ora bisa tumindak lan ngrampungi dhewe. Kepeksa isih kudu noleh wong liya sing diwawas bisa aweh pituduh. Mula kuwi prayoga ngawulaa marang ati lan kekuwatanmu dhewe, jalaran wong liya iku sejatine yen ana apa-apane mung saderma nyawang, ora melu ngrasakake.   Pituduh : # 261   Wong kang rumangsa dhirine linuwih, ing sawijining wektu mesthi bakal kasurung atine arep mamerake kaluwihane, lire amrih dimangertanana dening wong akeh yen dheweke mono wong kang pinunjul lan supaya diajenana.

Sumurupa, sakabehing kaluwihan mau yen ora dicakake mawa lelabuhan kang murakabi marang bebrayan, tanpa guna kepara malah ora kajen lan gawe pituna. Mula kang prayoga bisa tulus dadi wong kang linuwih menawa gebyaring kaluwihan iku mung dikatonake marang batine dhewe, iku wis cukup.   Pituduh : # 262   Dedana utawa sedhekah marang wong kang lagi nyandhang papa cintraka iku sawijining penggawe becik kang patut tinuladha, sauger paweweh mau ora kinanthenan panggrundel kang nelakake ora eklasing atine. Tetembungan kang lembah ing manah lan merak ati iku luwih gedhe ajine katimbang dedana kang ora eklas. Suprandene nulung lan menehi pepadhang marang jiwane wong kangkacingkrangan iku kang sejatine luwih perlu lan wigati, katimbang mung tetulung marang awake kang awujud kelairan bae.  

Pituduh : # 263   Ulat sumeh, tindak-tanduk sareh kinanthenan tembung aris iku bisa ngruntuhake ati sarta ngedohake panggodhaning setan. Kosokbaline watak wicara kang keras, kejaba keduga gawe tangining kanepson, uga gampang nuwuhake salah panampa. Sabarang prakara kang sejatine bisa putus sarana aris lan sareh, kepeksa dadi adu wuleding kulit lan atosing balung, kari si setan ngguyu ngakak bungah-bungah.  Pituduh : # 264   Wong kang kulina urip mubra-mubru iku samangsane ngalami sandhunganurip sethithik bae adate gampang kethukulan gagasan lan gawe kang cengkah karo bebener, luwih begja wong kang uripe pokal samadya nanging resik atine. Dene begja-begjane wong iku ora kaya wong sing tansah urip ing kahanan kang kebak godha rencana, prasasat tapa ana satengahing coba, nanging tansah tawekal lan kandel keimanane

marang adiling Pangeran Kang Maha Kuwasa. Kena diarani sejatining katresnan kang mung kadereng lan kena ing pangaribawaning hawa napsu. Kawruhana. Ewasemono ngempakake kekuwatan mula ora gampang. Sing prayoga iku . mung kanggo nuruti derenging ati angkara.   Pituduh : # 265   Sipate wong urip iku mesthi kesinungan kekuwatan. yen rusake bebrayan ing antarane marga saka pakartine para-para kang ngerti marang dayaning kekuwatane nanging ora kanggonggayuh gegayuhan kang mulya. Buktine ora sethithik kekuwatan kang empane ora mapan. temahan ora tumanja.   Pituduh : # 266   Katresnan kang tanpa pangreksa iku dudu sejatining katresnan. Dadi yen ana unen-unen " tresna iku wuta" yaiku sing kaprabawan hawa napsu. Kang ngerti bisa ngecakake dene kang ora bisa ngerti kurang digladhi.

Mula sapa kang tresna marang sapadha-padha iku aran tresna marang awake dhewe. Rembug sethithik nanging mranani iku nuduhake boboting pribadi.mesthine kudu ngugemi unen-unen "tresna iku rumeksa" bisa salaras tumindake. uga kudu bisa angon mangsa lan mulat ing semu. Rasaning katresnan kang cedhak dhewe tumrap sadhengah manungsa iku dumunung ing awake dhewe. ora beda karo pangreksa marang keslametane dhewe. tundhone sapa kang tansah ngreksa marang karahayoning liyan.   Pituduh : # 268   Wong kang wis tekan pesthine utawa wis .   Pituduh : # 267   Srawung ing madyaning bebrayan iku kejaba kudu wasis milih papan lan empan. Rembug akeh nanging ampang malah gawe sangga runggine sing padha ngrugokake kepara njuwarehi. Aja nggegampang ngrojongi rembug kang kowe dhewe durung ngreti prakarane.

Sarehne manungsa iki sawijining titah kang luhur dhewe. Mula yen ana apa-apa. lan ujar kang manis. Gunem lan ujar kawengku ana ing ucap kang istingarah numusi kajiwan. gunem kang ruruh. Nanging bisowa kita nanjakake urip kita marang pakarti-pakarti utama. jer kahanane isih bisa owah gingsir. Pituduh : # 269   Mustikane wong tuwa marang anak mung ana ing laku kang gumati.katimbalan bali menyang jaman kelanggengan iku sejatine lagi kena diwenehi biji tumrap ajine kamanungsane lan pakartine nalika urip. Gumatine dumunung ing tepa tuladhaning tingkah laku. mula wis samesthine yen kita aja nganti kayadene sato kang patine mung ninggal tenger lulang lan balung bae. Dene wong kang isih padha urip iku perlu disemak bae dhisik. sumrambahe marang karahayoning urip bebrayan. aja selak marang sebuting paribasan : . durung kena dipatrapi biji. lan luhuring budi pekerti.

Apamaneh yen ta kita bisa tetep nguwasani weninging pikir.   Pituduh : # 270   Nanggapi kahanan urip ing satengahing bebrayan iku gampang angel. nadyan kahanane urip ing satengahing bebrayan kisruha dikayangapa."Ora ana kacang ninggal lanjaran". Aran gampang yen kita bisa mikir klawan wening lan meneb.   Pituduh : # 271   Srengen marang wong mono aja nganti kenemenen lan keliwat-liwat mung marga wis ngerti yen wong mau ora bakal wani nglawan utawa wis ora bisa nglawan. istingarah ora angel anggon kita nanggapi. ora kacampuran blentonge "si aku". Aran angel kepara malah bisa gawe ketliwenging pikir samangsa anggon kita mawas kedhisikan kagubel ing hawa. Kang bisa mbabarake wohing wawasan kang mulus resik. sing estine mung . Iya pamikir kang meneb iku kang aran akal budi sejati.

Pakarti kaya ngono mau kejaba klebu ambeg siya. uga wong sing disrengeni durung karuwan bakal dadi becik.  . pikolehe malah mung wujud kasangsaran lan karusakan.   Pituduh : # 272   Wong pinter kang ora kinanthenan ing kautaman iku ora beda karo wong wuta kang nggawa obor ing wayah bengi. kepara bisa nuwuhake rasa sengit.arep ngedir-edirake drajad pangkat utawa kadibyane bae. Madhangi wong liya nanging dheweke dhewe lakune kesasar-sasar. Kapinteran mangkene iki yen ta dicakake ing madyaning bebrayan bakal nuwuhake kapitunan. Kang prayoga iku srengen samadya kang mengku pitutur murih becike.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->