P. 1
Minggu 16-Penulisan Unsur Serapan

Minggu 16-Penulisan Unsur Serapan

|Views: 32|Likes:
Published by JaClynne Sapok

More info:

Published by: JaClynne Sapok on Feb 19, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPTX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/15/2013

pdf

text

original

SISTEM EJAAN PENULISAN UNSUR

Pensyarah: En. Mamat Unggat

SERAPAN

Oleh: Jarau Anak Richard Pauline Anna Anak John

PENGENALAN

Bahasa Melayu telah dipengaruhi oleh bahasa ² bahasa asing akibat pertembungan budaya

daripada interaksi masyarakat Melayu dengan masyarakat penyebaran asing agama melalui dan perdagangan, hubungan

ilmu,

diplomatik, dan penjajahan.

KATA SERAPAN BAHASA NUSANTARA

Secara umumnya, kita dapat membahagikan unsur ² unsur imbuhan asing ini kepada tiga kumpulan, mengikut bahasa asal imbuhan

tersebut. Tiga kumpulan ini ialah:
y y y

Imbuhan daripada Sanskrit Imbuhan daripada Arab ² Parsi Imbuhan daripada Yunani ² Latin ² Inggeris

IMBUHAN DARIPADA SANSKRIT

Imbuhan daripada Sanskrit terbahagi kepada dua:
y

Awalan: maha- , tata- , pra- , swa- , tuna- , eka- , dwitri- , panca-

y

Akhiran: -wan, -man, -wati, -nita

AWALAN MAHA Awalan ini berfungsi melahirkan bentuk kata adjektif dan kata nama. Contohnya. tertinggi dan teragung. y y MahaMaha- + + guru raja = = mahaguru maharaja . dan membawa pengertian paling atau tahap terbesar.

Mengikut kelaziman. Perkataan maha dalam binaan ini tidak bertaraf imbuhan tetapi satu perkataan yang utuh. ejaan bentuk terbitan daripada jenis maha.dan kata adjektif dieja berasingan. Contohnya: Maha Maha + + mulia besar = = maha mulia maha besar y y .

AWALAN TATA Bentuk awalan ini digunakan khusus untuk menerbitkan kata nama. Contohnya: y y TataTata- + + tertib kerja = = tatatertib tatakerja . yang membawa pengertian suatu susunan atau peraturan.

AWALAN PRA Awalan pra. Contohnya: Pray Pray + + siswazah sejarah = = prasiswazah prasejarah .ialah awalan yang produktif yang menerbitkan kata nama untuk membawa pengertian sebelum atau syarat kepada sesuatu yang mengikutinya.

walaupun dewasa ini penggunaannya masih agak terbatas. Awalan ini mempunyai potensi untuk menjadi awalan yang produktif. Contohnya: y y SwaSwa- + + daya asta = = swadaya (kekuatan sendiri) swasta (berdiri sendiri) .AWALAN SWA Digunakan untuk menerbitkan kata nama yang memberi makna sendiri.

AWALAN EKA. DWI... PANCA Bentuk ² bentuk di atas ialah bentuk imbuhan yang menerbitkan kata nama untuk membawa pengertian bilangan. Contohnya: Ekay Dwiy Triy Pancay + + + + nada fungsi bulan indera = ekanada (satu nada) = dwifungsi (dua fungsi) = tribulan (tiga bulan) = pancaindera (lima deria) . TRI. dwi.(dua).(lima). iaitu eka. dan panca. tri..(satu).(tiga).

AWALAN PASCA Awalan ini ialah bentuk imbuhan yang menerbitkan kata nama untuk membawa pengertian ¶sesudah·. Contohnya: y y PascaPasca- + + siswazah merdeka = = pascasiswazah pascamerdeka .

atau pemilik sesuatu sifat atau keupayaan. pekerjaan atau tugas. iaitu ²man digunakan bagi bentuk kata dasar yang berakhir dengan huruf i. manakala ²wan digunakan untuk bentuk kata dasar yang berakhir dengan huruf a.AKHIRAN -WAN. -MAN Penggunaan kedua ² dua akhiran ²wan dan ²man akan menerbitkan kata nama yang membawa pengertian pelaku sesuatu perbuatan. Contohnya: Seni y Harta y + + man wan = = seniman (pelaku) hartawan (pemilik) . Kedua ² dua akhiran ini hanyalah bersifat kelainan.

-NITA Kedua ² dua akhiran ini digunakan sebagai usaha menimbulkan padanan kepada akhiran -man dan -wan. dan ²wati dan ²nita bagi wanita. tetapi jelitawan tidak pula merujuk lelaki). Sedikit contoh yang dapat diberikan ialah: Seni y Biduan y + + -wati -nita = = seniwati biduanita . penggunaannya bukan sahaja tidak tekal (contohnya: seniman merujuk lelaki.AKHIRAN -WATI. Tujuannya untuk menimbulkan kategori jantina iaitu ²man dan ²wan bagi lelaki. Namun. bahkan amat tidak produktif.

Terdapat dua jenis imbuhan pinjaman daripada bahasa Arab ² Parsi iaitu: Awalan y Akhiran y . bahasa Arab telah mendapat tempat dalam kalangan orang Melayu.IMBUHAN DARIPADA ARAB .PARSI Sebagai bahasa rasmi Islam. dan hal ini memudahkan proses asimilasi unsur bahasa Arab ke dalam bahasa Melayu. Penyerapan unsur imbuhan Arab ² Parsi ke dalam bahasa Melayu amat terbatas.

IMBUHAN AWALAN ARAB . tetapi penggunaannya amatlah terbatas.PARSI Hanya terdapat satu imbuhan awalan iaitu biyang berasal daripada bahasa Parsi Awalan ini bererti tidak dan digunakan untuk menerbitkan bentuk kata adjektif. Contohnya: Biy Biy + + lazim adab = = bilazim (tidak lazim) biadab (tidak beradab) .

IMBUHAN AKHIRAN ARAB .PARSI Terdapat enam imbuhan akhiran daripada bahasa Arab yang dipinjamkan ke dalam bahasa Melayu. iaitu y y y y y y -wi -i -iah -in -at -ah .

iaitu -wi digunakan apabila kata dasar berakhir dengan vokal.AKHIRAN -WI. -I Akhiran ini digunakan secara terbatas untuk menimbulkan bentuk kata adjektif. Contohnya: Dunia y Bahar y + + -wi -i = = duniawi bahari . dan penggunaannya ditentukan oleh huruf akhir kata dasar. iaitu mencirikan sifat yang terkandung dalam kata dasar. dan sebaliknya -i digunakan apabila kata dasar berakhir dengan konsonan. Kedua ² dua akhiran ini bersifat kelainan.

AKHIRAN -IAH Digunakan bagi membentuk kata adjektif yang membawa makna sifat atau ciri yang terkandung dalam kata dasar. Contohnya: Lahir y Ilmu y + + -iah -iah = = lahiriah ilmiah .

dan -ah bagi menunjukkan kata nama lelaki dan perempuan. -AH Bentuk ² bentuk kata bahasa Arab seperti mukminin / mukminat. -at.AKHIRAN ²IN. mulimin / muslimat. Beberapa contoh lain yang terdapat dalam bahasa Melayu adalah seperti yang berikut: Hadir + y Munafik + y Qari + y -in -at -ah = = = hadirin munafikat qariah . -AT. dan sultan / sultanah yang mengandungi akhiran -in.

IMBUHAN DARIPADA YUNANI ² LATIN ² INGGERIS Imbuhan asing yang paling banyak dibawa masuk ke dalam bahasa Melayu berasal daripada bahasa Yunani ² Latin ² Inggeris. Hanya beberapa imbuhan yang menjadi unsur serapan dalam bahasa Melayu iaitu: y y y y y y ProAntiMonoPoliAutoSupra- .

AWALAN PRO Digunakan untuk menunjukkan tanda bersetuju. Contoh perkataan: y y ProPro- + + barat kerajaan = = probarat prokerajaan . memihak. atau menyebelahi sesuatu pihak.

menentang. Contoh perkataan: Antiy Antiy + + penjajah sosial = = antipenjajah antisosial . membantah. digunakan untuk menunjukkan tanda melawan.AWALAN ANTI Awalan antiberlawanan dengan pro-. atau tidak bersetuju dengan sesuatu pihak.

AWALAN POLI Awalan poli- memberi pengertian banyak. Contoh perkataan: y y PoliPoli- + + fasa cakera = = polifasa policakera .

AWALAN AUTO Awalan auto- memberi pengertian secara bersendirian. Contoh perkataan: y y AutoAuto- + + carta nomi = = autocarta autonomi .

memberi pengertian sebahagian daripada keseluruhan. Contoh perkataan: Suby Suby + + kelas kategori = = subkelas subkategori .AWALAN SUB Awalan sub.

Contoh perkataan: Supray Supray + + segmen kelas = = suprasegmen suprakelas . mengatasi.membari pengertian melebihi. atau merentasi.AWALAN SUPRA Awalan supra.

Antara contohnya ialah: -isme y -ik y -al y -is y . Sebahagian besar bentuk ini wujud dalam perkataan yang dipinjam secara keseluruhan ke dalam bahasa Melayu.AKHIRAN Bentuk ² bentuk akhiran daripada bahasa Yunani ² Latin ² Inggeris belum lagi terserap sebagai imbuhan pembentukan kata bahasa Melayu.

Akhiran -isme Contoh perkataan Nasionalisme Idealisme -ik Fonetik Saintifik -si Potensi Revolusi -al Kritikal Praktikal Ekonomis -is Sistematis Pragmatis .

iaitu: Kata asing yang belum sepenuhnya terserap y Kata asing yang sepenuhnya terserap y .KATA PINJAMAN BAHASA INGGERIS Bahasa Inggeris merupakan unsur bahasa pinjaman yang dominan dan kekal hingga kini. Kata ² kata pinjaman bahasa Inggeris menggunakan prinsip pengekalan ejaan yang melibatkan kemunculan ciri bunyi asal dalam sistem ejaan bahasa Melayu. 1992) menggabungkan dua kumpulan utama kata pinjaman dari segi ejaannya. Buku Pedoman Umum Pembentukan Istilah Bahasa Melayu (DBP.

y Perkataan demikian dieja dan disebut seperti kata usulnya.KATA ASING YANG BELUM SEPENUHNYA TERSERAP Terdapat segelintir kata asing yang belum sepenuhnya terserap ke dalam bahasa Melayu kerana: Ketiadaan padanannya yang sesuai y Keinginan mengekalkan bentuk asal atas dasar sifat keantarabangsaan penggunaannya. Contohnya: Landrover y Protein y Diesel y .

Penulisan kata pinjaman itu dibuat sama ada mengikut pengekalan atau perubahan abjad .KATA ASING YANG SEPENUHNYA TERSERAP Kata asing yang sepenuhnya terserap dari segi sebutan dan ejaannya. umumnya dieja dengan mengutamakan bentuk tampaknya.

Abjad a tetap a race ras abstract .abstrak octave .aerograf aerobe aerob Abjad ae jika bervariasi dengan e menjadi e aesthetics estetika heamatite hematit ii. iii.i. .oktaf Abjad ae jika tidak bervariasi dengan e tetap ae aerial aerial aerograph .

iv. Abjad ai tetap ai aileron aileron caisson kaison Abjad ao tetap ao aorta aorta paolo paolo Abjad au tetap au automatic automatik auditorium auditorium v. . vi.

ix. o. dan konsonan menjadi k accure akru accomodation . i. u. dan konsonan menjadi k carbon karbon classic klasik Abjad c di muka e. u.akomodasi viii. oe dan y menjadi s cent sen cylinder .silinder Abjad cc di muka o.vii. . Abjad c di hadapan a.

x. xii. o. cch (yang diucapkan k) di muka e. dan konsonan menjadi k charisma karisma cholera kolera technique teknik Abjad ch (yang diucapkan s) menjadi s chiffon sifon machine mesin xi. . Abjad cc di muka e dan i menjadi ks accent aksen vaccin vaksin Abjad ch.

Abjad e tetap e effective efektif frequency .xiii.frekuensi system sistem Abjad ea tetap ea bearing bearing gear gear Abjad ea (yang diucapkan i) menjadi i grease gris beaker bikar xiv. xv. .

Abjad ee menjadi i jeep jip beer bir Abjad ei tetap ei protein phenolpthalein protein fenolftalein xvii.geometri Abjad eu tetap eu neutral . Abjad eo tetap eo stereo stereo geometry . xviii.neutron xix.xvi. .neutral neutron .

tragedi Abjad i tetap i syphilis . .fakulti Abjad g tetap g geology . Abjad f tetap f factor .faktor faculty .sifilis textile .geologi tragedy .tekstil xxi. xxii.xx.

Abjad .diafisis ie tetap ie tieceron . xxvi. Abjad xxv. Abjad ia tetap ia dialect .xxiii.pai xxiv.tieseron Abjad ie di akhir kata menjadi i calorie .dialek diaphysis .kalori bogie bogi ie di akhir kata ekasuku menjadi ai pie .

Abjad xxx.studio iu tetap iu premium premium stadium stadium ng tetap ng congress kongres linguistics .linguistik Abjad o tetap o sector thrombosis sektor trombosis xxviii.Abjad io tetap io ion ion studio .Abjad xxix. .xxvii.

xxxi.kadbod coat kot xxxii.duboidin xxxiii.Abjad xxxiv.Abjad oo menjadi u monsoon monsun cartoon kartun . Abjad oa menjadi o cardboard .Abjad oe menjadi e oestrogen estrogen foetus fetus oi tetap oi alkaloid alkaloid duboidine .

Abjad ou yang dilafazkan [u] atau [e] menjadi u journal jurnal serious .Abjad ph yang menjadi f phoneme fonem phosphorus fosforus q menjadi k aquarium akuarium frequency frekuensi xxxviii.Abjad . Abjad oo (vokal ganda) tetap oo zoology zoologi zoo zoo xxxvi.xxxv.serius coupon kupon xxxvii.

Abjad rh menjadi r rhetoric retorik rhythm ritma Abjad sc di hadapan a.xxxix.sains abscissa . oo dan konsonan menjadi sk scandium skadium score skor Abjad sc di hadapan e.absisa xl. i. menjadi s science . o . xli. .

struktur xliv.skolastik Abjad th menjadi t theater . xlv. Abjad sch menjadi sk scheme skim scholastic .xlii.teater theory teori Abjad u tetap u unit unit university . .universiti structure .

Abjad ua tetap ua dualism . .Abjad ue di akhir kata menjadi u glue .tisu Abjad ue pada akhir kata ekasuku menjadi iu cue .xlvi.duet xlvii. Abjad xlviii.kiu xlix.dualisme quatum kuantum ue tetap ue duet .glu tissue .

.l.anuiti conduit .konduit Abjad uo tetap uo fluorescein fluoresein quota kuota Abjad uu menjadi u contimuun . liii. lii.kontinum vacuum vakum li.katalog dialogue dialog Abjad ui tetap ui annuity . Abjad ue pada akhir kata (selepas q atau g digugurkan) catalogue .

liv.lateks extra .vitamin Abjad x pada awal kata tetap x xenon . lvi.ekstra Abjad y yang hadir bukan di awal kata menjadi i physiology fisiologi psychology .psikologi lv. Abjad v tetap v novel novel vitamin .xenon Abjad x pada kedudukan lain dalam kata menjadi ks latex . . lvii.

Huruf e yang biasanya dilafazkan pepet dalam suku kata akhir dikekalkan cylinder .ferum Contoh kecualian ialah media massa lix. lx. kecuali apabila mengelirukan assimilation .ozon zenith .ambulans lxi.lviii. .kaunter Abjad ce menjadi s science sains ambulance .silinder counter .asimilasi ferrum .zenit Konsonan ganda jadi konsonan tunggal. Abjad z tetap z ozone .

SEKIAN TERIMA KASIH .

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->