Rubrik Penskoran Sebagai Alat Untuk Penjaminan Kualiti Pentaksiran Pusat Zainuriyah Abdul Khatab (Ph.

D) Sektor Pengurusan Dasar dan Penyelidikan 1.0 Pengenalan

Sistem pendidikan negara dikatakan terlalu berorientasikan peperiksaan selama ini, dimana ianya dikaitkan dengan pelbagai kesan yang positif dan negatif pada pengajaran dan pembelajaran di sekolah. Lembaga Peperiksaan sebagai satu badan pentaksiran pendidikan negara , telah mencadangkan satu alternatif untuk penambahbaikan kepada Ujian Pencapaian Sekolah Rendah (UPSR) yang selama ini ditadbirkan pada hujung persekolahan sekolah rendah dan Penilaian Menengah Rendah (PMR) yang ditadbirkan pada hujung persekolahan menengah rendah. Cadangan ini telah diterima dan bermulanya tahun 2011 Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS) diperkenalkan pada murid Tahun 1. PBS mempunyai empat komponen iaitu Pentaksiran Sekolah (PS), Pentaksiran Pusat (PP), Pentaksiran Psikometrik (PS) dan Pentaksiran Aktiviti Jasmani, Sukan dan Kokurikulum (PAJSK). Namun pelbagai pihak telah mempersoalkan kesahihan pentaksiran ini kerana guru telah diberi empowerment untuk mentaksir dan memberi markah murid mereka sendiri . Ini telah menimbulkan isu berhubung kesahan dan kebolehpercayaan PBS. Bahagian seterusnya membincangkan isu tersebut. 2.0 Isu berkaitan dengan Pentaksiran Berasaskan Sekolah. PS , PAJSK dan PP komponen PBS memberikan autonomi kepada pihak sekolah khususnya guru untuk menjadi pentaksir kepada murid mereka sendiri. PS ialah proses mengumpul maklumat yang asli atau autentik dan boleh diharap yang dirancang, dibina, ditadbir, diperiksa atau dilapor oleh guru sekolah. PAJSK pula ialah satu kaedah pentaksiran dan menilai

1

pengendalian. pemeriksaan dan pelaporannya dibuat oleh sekolah. Ini ialah kerana kejujuran guru adalah sangat penting untuk memastikan kesahan dan kebolehpercayaan skor. panduan dan peraturan. Guru ditugaskan untuk melaksanakan PP . Ini bermakna pelaksanaan. Analisis. sukan. Instrumen Pentaksiran Pusat adalah seperti kerja kursus. ujian lisan. Chan Yuen Fook dan Paramjit Singh (2006). Penilaian Kerja Amali (PEKA) atau sistem pentaksiran modular dan Perkara Asas Fardhu Ain (PAFA). Baxter dan Gao (1993) dan Dunbar. Ini menyebabkan skor ujian rendah kebolehpercayaannya. Markah yang diberi oleh sekolah dihantar ke pusat data di Pejabat Pelajaran Daerah untuk diselaras. Shavelson.prestasi. instrumen (alat) dan kaedah menganalisis data yang disediakan oleh pusat iaitu Lembaga Peperiksaan. kebolehpercayaan dan keadilan kepada semua. Autonomi atau kuasa ini telah dipersoalkan oleh pelbagai pihak di media dan mesyuarat antara bahagian di Kementerian Pelajaran Malaysia sendiri. dianalisis. Koretz dan Hoover (1991) mendapati pemeriksa tidak tekal dalam memberi skor untuk hasil kerja murid. Hashimah Amran (2006). Kertas ini membincangkan isu mengenai integriti guru dalam melaksanakan PP. penglibatan dan penyertaan murid dalam aktiviti jasmani. moderasi dan pensejajaran markah sekolah oleh Pejabat Pelajaran Daerah adalah perlu untuk menjamin standard. dan disejajarkan sebelum dihantar semula ke sekolah untuk dibuat laporan di sekolah. kokurikulum dan ekstrakurikulum. kesahan. Pentaksiran ini ditadbir oleh guru-guru di sekolah. dimoderasi. Pentaksiran ini dilaksanakan secara sumatif mengikut jadual yang ditetapkan oleh LP. Isu ini adalah berhubungkait dengan integriti guru dalam memberikan markah kepada hasil kerja murid mereka sendiri. Pentaksiran Pusat ialah satu kaedah pentaksiran yang mempunyai piawai (standard). Mohd Daud Hamzah dan Shuki Osman (2002). Mohd Zohir Ahmad. 2 . Malah beberapa kajian oleh Mokhtar Ismail .

Sesuatu ujian itu dikatakan boleh dipercayai sekiranya ujian itu dapat mengukur sesuatu apa yang hendak diukur dengan tekal. guru perlu tekal dalam pemberian skor.Sesuatu ujian yang bermutu tinggi mesti mempunyai darjah kesahan dan kebolehpercayaan yang tinggi. struktur ayat sukar difahami. Terdapat beberapa kaedah untuk menyiasat kebolehpercayaan sesuatu ujian seperti kaedah selang-seli. aras kesukaran kurang sesuai. Tugasan ini melibatkan integriti guru sebagai pentaksir kerana mereka perlu memberi skor secara tekal dan jujur mengikut pencapaian 3 . masa tidak mencukupi.bilangan item tidak mencukupi. Sejarah dan Kemahiran Hidup. Guru perlu memberi perhatian kepada faktor-faktor yang dinyatakan ini semasa melaksanakan PP walaupun instrumen ujian disediakan diperingkat pusat. Sebagai contoh laporan Kerja Kursus membebankan murid dengan penggunaan kertas berwarna yang agak mahal. ambiguiti. laporan. bentuk setara dan kaedah antara pemeriksa. Konsep kesahan dan kebolehpercayaan adalah satu konsep yang penting yang mesti difahami apabila kita ingin membina sesuatu ujian kerana ujian merupakan satu alat (instrument) yang kita gunakan untuk membuat inferens tentang pencapaian seseorang murid. Diantara faktor-faktor yang mempengaruhi kesahan ujian pula ialah arahan kurang jelas. uji dan uji sekali lagi. Dalam masa yang sama tindakan ini juga akan mempengaruhi kesahan skor ujian keran guru terpengaruh dengan hasil laporan yang cantik kerana menggunakan kertas warna. susunan item kurang tepat dan susunan jawapan yang boleh diramalkan untuk item aneka pilihan. Kesahan ialah mengukur apa yang hendak diukur. Kebolehpercayaan pula memastikan ketekalan dalam pengukuran pencapaian murid dalam sesuatu ujian. membuat persembahan lakonan . Apabila guru diberi kepercayaan untuk mentaksir produk atau hasil kerja murid seperti karangan. gerak-geri sukan dan mencerap tingkah laku murid. Tindakan ini juga membebankan murid yang perlu melengkapkan Kerja Kursus untuk geografi. Kajian oleh Chan Yuen Fook dan Paramjit Singh (2006) mendapati tugasan yang tidak perlu dilaksanakan oleh murid untuk melengkapkan kerja kursus telah dilaksanakan oleh murid.

pemeriksa yang tegar (severity) yang memberi markah rendah 4. Diantaranya ialah. dan juga kaedah yang boleh meningkatkan kebolehpercayaan ujian tersebut . Apabila guru memeriksa hasil kerja pelajar seperti karangan atau persembahan nyanyian. berubah mengikut masa dan keadaan 2. Guru hendaklah mengelakkan daripada menjadi kelima-lima pemeriksa yang disebutkan di atas. pemeriksa yang terpengaruh dengan persepsi yang sedia ada di mindanya (halo effect) Ketekalan dalam memberi skor merupakan cabaran yang akan dihadapi oleh guru semasa memainkan peranan mereka sebagai pentaksir untuk memastikan kesahan dan kebolehpercayaan ujian yang mereka bina dan tadbirkan untuk melaksanakan PP. 3. Kertas ini membincangan peranan guru dalam memastikan kesahan dan kebolehpercayaan sesuatu ujian yang dilaksanakan untuk Pentaksiran Pusat dalam pentaksiran sumatif .murid mereka. Linn dan Miller (2005) menyenaraikan beberapa jenis pemeriksa yang menyumbang kepada ralat atau error kepada skor. guru perlu tahu dan faham kriteria yang tepat untuk menilai prestasi hasil kerja murid. pemeriksa eratik iaitu yang tidak tekal dalam memberi markah.0 Pentaksiran Formatif dan Pentaksiran Sumatif Sebelum perbincangan mengenai penggunaan rubrik untuk pentaksiran sumatif adalah lebih elok untuk menerangkan makna pentaksiran formatif dan sumatif berdasarkan pengklasan ujian. pemeriksa yang pemurah (generosity) yang memberi markah tinggi 3. 1. pemeriksa yang sederhana (central tendency) yang selalu menggunakan pertengahan skala 5. Pengkelasan ujian boleh dibuat berdasarkan: 4 . Alat atau tool yang boleh menjadikan sesuatu penilaian yang subjektif kepada penilaian yang lebih objektif ialah rubrik.

Kedua- 5 . samada formatif atau sumatif dan 4. Skor pentaksiran sumatif ini digunakan untuk tujuan melaporkan kemajuan murid bagi membuat pemilihan dan penempatan murid ke dalam sesuatu program pengajian.mencari punca (diagnosis) kelemahan murid dalam sesuatu standard yang diajar. Ia dikendalikan di ahkir sesuatu program atau unit sebelum guru melangkah atau meneruskan ke unit atau program baru. respons yang diharapkan samada respon terbuka atau respon terhad.1. Pentaksiran sumatif adalah selari dengan konsep assessment for learning. Di dalam komponen UPSR PP akan menyumbangkan 40% markah untuk PP. Pentaksiran sumatif pula digunakan bagi mengesan penguasaaan murid dalam keseluruhan mata pelajaran.memastikan murid menguasai setiap unit pelajaran sebelum mereka diperkenalkan dengan unit pelajaran yang lebih kompleks 3. samada untuk mendapatkan maklumat mengenai prestasi pencapaian murid atau bakat murid 2.maka PS boleh dikelaskan kepada masa ujian dilaksanakan . dengan ini pentaksiran formatif diaplikasi di dalam proses pengajaran dan pembelajaran. Fungsi utama pentaksiran sumatif ialah menentukan pencapaian di penghujung sesuatu program pengajaran. Penambahbaikan untuk UPSR yang bermula tahun ini memperkenalkan konsep assessment for learning . masa ujian itu dilaksanakan . kegunaan hasil maklumat samada untuk membuat rujukan norma atau rujukan kriteria 3. Tujuan pentaksiran formatif diperkenalkan dalam proses pengajaran dan pembelajaran adalah untuk : 1. Pencapaian murid dalam pentaksiran sumatif berhubungkait dengan keberkesanan guru semasa pengajaran dan pembelajaran dan kajian Black dan Williams (1998) mendapati pentaksiran formatif boleh meningkat pencapaian murid dalam pentaksiran sumatif. tujuan ujian itu dilaksanakan.mengesan kemajuan yang dicapai oleh murid dalam sesuatu unit pelajaran yang diajar 2.

Masa kini perkataan rubrik digunakan untuk kriteria bagi memandu seseorang pentaksir menilai seseorang hasil kerja murid tersebut. untuk menandakan sesuatu yang signifikan. ibubapa dan kepada sesiapa sahaja yang berminat untuk mengetahui prestasi murid. iaitu daripada kategori cemerlang sehinggalah kepada kategori sangat lemah. Ini ialah kerana rubrik menerangkan kriteria setiap peringkat. murid. 6 . pengesanan. Perkataan rubrik berasal daripada perkataan Latin rubica terra yang bermaksud tanah merah. meningkatkan kebolehpercayaan skor yang diberikan oleh pentaksir Kelima-lima elemen ini menyumbang kepada keberkesanan pengajaran dan pembelajaran dan dalam masa yang sama meningkatkan kesahan dan kebolehpercayaan skor pentaksiran sekolah.assessment. murid akan mendapat pembelajaran yang bermakna 2. murid. 4.0 Rubrik Penskoran Sebagai Alat Untuk Menjamin Kualiti Ujian Alat untuk memandu pentaksir membuat penilaian yang objektif terhadap pencapaian murid ialh rubrik penskoarn. memberi autonomi kepada murid untuk bertanggungjawab terhadap pembelajaran mereka sendiri dengan melakukan pentaksiran kendiri atau self. guru dan ibubapa tahu kriteria yang diharapkan untuk meningkatkan prestasi 5. penyelarasan dan pemantauan.kedua pentaksiran ini diaplikasi di dalam PBS yang diperkenalkan tahun ini untuk murid Tahun Satu. Di antara kekuatan rubrik ialah: 1. Rubrik mempunyai level of performance atau peringkat prestasi yang memberi maklumat kepada guru. 4. Rubrik sesuai digunakan untuk memeriksa hasil kerja murid bagi pentaksiran sumatif dan juga formatif. Rubrik boleh digunakan semasa menjalankan aktiviti pementoran. murid akan mempelajari sesuatu konstruk dengan mendalam 3.

Panduan ini secara langsung memberikan autonomi kepada murid untuk memperbaiki prestasi mereka berdasarkan kriteria yang terdapat pada rubrik yang disertakan bersama tugasan yang diberi. mengadakan sesi moderasi pemeriksaan (Gronlund and Linn 1990) 4. 4. melatih pemeriksa (American educational research Association 1990) dan 5. menggunakan skrip contoh jawapan (Herman.2 Peranan Rubrik Penskoran sebagai Alat Penskoran Pentaksiran Sumatif Antara kaedah untuk meningkatkan kebolehpercayaan skor ialah: 1.1 Peranan Rubrik Penskoran sebagai Alat Feedback atau Maklumbalas Jika pentaksiran adalah untuk memperbaiki prestasi murid . teknik pengukuran mesti digabungkan dengan memberi maklumbalas yang berkualiti kepada murid. Selain daripada memandu murid melaksanakan tugasan untuk PP rubrik penskoran juga difahami oleh guru untuk membantu mereka semasa memeriksa hasil kerja murid. mengaplikasi rubrik penskoran yang jelas (Linn and Gronlund 200) 2. Rubrik juga boleh dijadikan seperti manual ‘Do it Yourself’ sebagai panduan untuk murid memperbaiki kualiti kerja mereka di dalam pentaksiran sumatif. McMillan 2004) 3.4. bukan hanya untuk mengubah cara kita mentaksir murid tetapi memberi maklumat kepada murid membuat penyesuaian kendiri atau self-adjustment kepada kualiti produk atau proses kerja yang mereka laksanakan. Tugasan untuk PP perlu disertakan dengan rubrik untuk memandu murid memperbaiki hasil kerja mereka. Ini adalah menepati objektif Kementerian Pelajaran Malaysia dalam mentransformasikan pentaksiran iaitu. Amalan ini dapat dilihat pada manual ’Do it Yourself’ yang disertakan pada perisian komputer. menggunakan proses penskoran yang sistematik (Airasian 1997. Aschbacher and Winters 1993) 7 .

Holistik bermakna keseluruhan atau secukupnya. Dunbar. Baxter. Brown. memahami kriteria untuk setiap kategori dan berbincang dengan guru lain untuk mendapatkan persefahaman. Pendekatan holistik menggunakan nilai absolute iaitu menggunakan skala yang kemudiannya diterjemahkan kepada Cemerlang. Sederhana .Rubrik penskoran merupakan salah satu kaedah yang dicadangkan oleh pakar pentaksiran untuk meningkatkan kebolehpercayaan skor. . Baik. Rubrik holistik lebih sesuai digunakan oleh pentaksir untuk memeriksa hasil kerja murid bagi pentaksiran sumatif. Rubrik holistik 2. Shavelson.3 Contoh-contoh Rubrik Penskoran Terdapat dua jenis rubrik iaitu. 1. 4. Rubrik analitik Kedua-dua rubrik ini mempunyai fungsi yang berbeza. Glaswell and Hartland 2004. Lemah atau Sangat lemah. Rubrik boleh meningkatkan darjah kebolehpercayaan pemeriksa kerana semua pemeriksa tahu dan faham kriteria yang Cemerlang. Baik atau Lemah dan mengaplikasikannya semasa memeriksa hasil kerja murid. Goldman dan Pine 1992. Kaedah holistik juga dikenali sebagai pendekatan general impression atau whole impression berdasarkan perbandingan sesuatu sampel esei atau penulisan kepada kriteria yang telah ditetapkan. Brooks and Kubicka-Miller 2006. Alat ini boleh digunakan semasa aktiviti penyelarasan pemarkahan. Zainuriyah 2008) . 8 . Namum terdapat prosedur yang perlu diikuti oleh guru sebelum memeriksa hasil kerja murid seperti memahami kehendak tugasan. Penskoran secara holistik boleh mempercepatkan proses penskoran. Namun rubrik ini tidak dapat memberikan maklumat yang jelas dan terperinci bagi setiap penskoran oleh itu ia tidak sesuai untuk tujuan pentaksiran formatif. Banyak kajian mendapati penggunaan rubrik boleh meningkatkan darjah kebolehpercayaan sesuatu ujian ( Vacc1989.

Clear main ideas. Connects opinion. writes on interesting details. Weak elements in the beginning . details and examples. middle and end. clear organization. self-selected topics. Rubrik ini lebih sesuai digunakan untuk pentaksiran formatif kerana ia memberi maklumat yang jelas dan terperinci terhadap setiap aspek yang ditaksir. interesting details. Sentence 9 . few details. and edits to reduce errors. few Almost appropriate word choice. Appropriately Clear main ideas. varied sentence structure.Rubrik analitik pula menyenaraikan kriteria secara terperinci. self-selected topics. meaningful sentence structure. self-selected sequencing. Organization Vocabulary Appropriate word choice Proficient Basic Connects opinion. Appropriately Clear main ideas. Effective organization and sequencing. Appropriately writes on assigned or self-selected topics. Secara langsungnya rubrik ini dapat membantu guru dan murid mengenali kelemahan dan kekuatan bagi menguasai sesuatu konstruk atau standard kurikulum yang diharapkan. sentence structure. Sentence structure lacks variety and contains error Proficient Basic Jadual 2 Category Advance Rubrik Analitik untuk Penulisan Bahasa Inggeris Tahun 3 Attempt Appropriately writes on assigned. Jadual 2 Category Advance Rubrik Holistik untuk penulisan Bahasa Inggeris Tahun 3 Criteria Appropriately writes on assigned. edits to eliminate most errors. details and examples. and edits to reduce errors. Appropriate word choice Appropriately writes on assigned or self-selected topics. varied topics. meaningful sentence structure. Clear main ideas. edits to eliminate most errors. Effective organization and sequencing. Contoh rubrik holistik dan analitik tertera di Jadual 2 dan 3. sequencing. clear assigned or organization. Almost appropriate word choice.

Di dalam standard kurikulum tercatat konstruk yang perlu dipelajari dan dikuasai oleh murid. structure lacks variety and contains error 1. Ini akan memberikan cabaran yang besar kepada guru untuk melaksanakan PP . topics. karangan naratif dan karangan argumentatif • Kebolehan berdebat • • • • • • • • • Matematik Sejarah Menjalankan eksperimen Melukis lukisan saintifik Menulis laporan Membuat pemerhatian Membuat inferens Membina graf Menyelesaikan masalah Menyelesaikan masalah Menjalankan kajian berpandu 6.writes on details. Jadual 4 menunjukkan beberapa contoh standard prestasi atau konstruk yang sesuai diskor dengan rubrik oleh guru. Dalam masa yang sama kualiti ujian seperti 10 . Jadual 4 Mata pelajaran Bahasa Melayu Bahasa Inggeris Bahasa Cina Bahasa Tamil Bahasa Arab Sains Standard yang memerlukan rubrik Standard Prestasi • Kebolehan menulis karangan deskriptif. middle self-selected and end.0 Tugasan yang Memerlukan Rubrik Penskoran Kurikulum Standard Sekolah Rendah menerangkan pelbagai standard yang perlu dikuasai oleh murid sekolah rendah. karangan fakta.0 Kesimpulan PBS memberikan autonomi kepada guru untuk membina.mentadbir dan memeriksa hasil kerja murid. Weak elements assigned or in the beginning . Standard prestasi pula ialah tahap penguasaan murid terhadap sesuatu standard setelah menduduki beberapa ujian.

Washington D. Rujukan Airasian. 27:433-445 American Educational Research Association. 1997. Ini ialah kerana rubrik boleh mengurangkan ralat skor dengan menyediakan kriteria yang lebih objektif untuk memeriksa hasil kerja murid yang subjektif supaya PP terjamin kualitinya. Kaedah yang dicadangkan ialah dengan membina rubrik penskoran yang jelas dan sesuai untuk memandu guru memberikan skor yang tekal terhadap hasil kerja murid walau di mana guru berada dan siapa yang mereka taksir. Namum ini tidak perlu menjadi halangan kepada guru untuk melaksanakan tugas mereka sebagai pentaksir PP. International Journal off Educational Research. Standards for Educational and Psychological Testing.C. 1990. Empirician and values : two faces of educational changes. 11 . P.kesahan dan kebolehpercayaan perlu dijamin supaya masyarakat tidak mempersoalkan integriti guru dan kualiti ujian yang di tadbirkan di sekolah oleh guru.

Black.Baxter.P.. Brooks.B. Classroom Assessment : Principles and Practice for Effective Instruction. Measurement and Assessment In Teaching. 6th Ed. Mohd.R. 2000. (80)2. Samad.L.hlm. Phi Delta Kappan. Measuremant and Evaluation In Teaching. Measurement and Assessment in Teaching.E. Yunus and Amran Abd. Kuala Lumpur International Conference. Daud Hamzah dan Shuki Osman.R.32(2): 115-128. Universiti Sains Malaysia. L.F. Brown. Linn. R. University Of California Linn.. Laporan kajian kerja kursus Geografi dan Sejarah.G.289-303. McMillan. New York: MacMillan Publishing Company Herman. Zohir Ahmad.D. Dunbar.2005. D. and Hartland.H. Auckland Uniservices Limited : University of Auckland. Gronlund. Journal of educational Measurement 29(1):1-17.4(4). M. 2004.N. Dunbar. 1992. 1993. Applied Measurement in Education.L.S. and Winters.. Koretz.. United States Of America : Pearson.L. Inside the black box. Chan Yuen Fook dan Paramjit Singh. and Miller. Aschbacher. Kementerian Pelajaran Malaysia.D. and Hoover.J.J. Goldman. 1991. G.E. Mohd. and Gronlund. Oral communication skills in higher education: Using a performance-based evaluation rubric to assess communication skills. T. 2002. 2004.P..E. 2006. Lembaga Peperiksaan. School based assessment: an expectation in Malaysia. R. 1998. Accuracy in the scoring of writing :studies of reliability and validity using New Zealand writing assessment system. Bias pemarkahan Kerja Kursus PMR dan potensi fokus kajian dalam penaksiran Kerja Kursus Kendalian sekolah. D. and Kubicka-Miller. N. J. Innovative Higher Education.211-221 Mokhtar Ismail. D. Glaswell. Colombus: Pearson Publication.H. New Jersey: Prentice Hall. R.S. 1990. Dan William. L. N. Evaluation of procedure –based scoring for hands-on science assessment.K.2006. Prosiding National Conference on School Based Assessment.M. Shavelson. P.. and Pine. Lembaga Peperiksaan. A Practical Guide to Alternative Assessment.R.. Quality control in the development and use of performance assessment. 2006. J. 12 . Hashimah Mohd.C. and Linn.

.N. Reconceptualisation of the concept ‘Ability to conduct a research’ and developing an alternative assessment for geography. 1989.Shavelson. Baxter.J. On the stability of performance assessments. Writing evaluation: examining four teachers holistic and analytic score.90:87-95.P. R.41-53. 1993. G. Zainuriyah Abdul Khatab.. Vacc.N.J. Journal of Educational Measurement. R.30. Tesis Doktor Falsafah Universiti Kebangsaan Malaysia. The Elementary School Journal. 2008. 13 . and Shavelson.