P. 1
GPP+KEMUDAHAN+MASYARAKAT

GPP+KEMUDAHAN+MASYARAKAT

|Views: 251|Likes:
Published by Farhana Azizan

More info:

Published by: Farhana Azizan on Mar 21, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/16/2015

pdf

text

original

DRAF

Julai 2011

Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia

Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia KEMENTERIAN PERUMAHAN DAN KERAJAAN TEMPATAN JULAI 2011
Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia

Cetakan Pertama 2011 © Hak cipta Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia Hak cipta terpelihara Mana-mana bahagian dalam laporan ini tidak boleh diterbitkan semula, disimpan dalam cara yang boleh dipergunakan lagi atau pun dipindahkan dalam sebarang bentuk cara, sama ada dengan cara elektronik, gambar rakaman dan sebagainya tanpa kebenaran bertulis daripada Penerbit terlebih dahulu.

ISBN 111-222-33333-4-5

Diterbitkan Oleh Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan Tel : 03 – 2989 9211 Fax: 03 – 2929 9994

Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia

yang disediakan di bawah peruntukan perundangan oleh mana-mana pihak. Garis panduan ini hendaklah dibaca bersama dengan kandungan Rancangan Pemajuan. Ia juga perlu dibaca bersama dengan beberapa garis panduan lain yang berkaitan yang disediakan oleh Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia. khususnya Rancangan Tempatan dan Rancangan Kawasan Khas. Garis panduan ini tidak mengatasi mana-mana garis panduan lain. Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . sama ada dari segi subjek atau pun pertapakan.Pemberitahuan Garis Panduan ini menggantikan Garis Panduan Perancangan Kemudahan Masyarakat JPBD 19/97 yang disediakan oleh Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia. Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan.

GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT i GLOSORI .

2.4.2 Garis Panduan Umum 5.2.3.3.1.2.4 Dasar Kesihatan 3.Polis 5.2 Kemudahan Pendidikan 5.1 Dasar Sosial Negara 3.3 5.3.2.2.4 Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .2. TUJUAN LATAR BELAKANG 2.2 Garis Panduan Umum 5.2 Peruntukan Perundangan Dan Dasar 3. 5.4.1 Kategori 5.3 Garis Panduan Khusus 5.1 Kategori 5. 2.2 Garis Panduan Umum 5.2.1 Kemudahan Kesihatan 5.1 Kategori 5.2 Dasar Pelaksanaan 3. 5.3 Garis Panduan Khusus Bomba dan Penyelamat 5.2 Garis Panduan Umum 5.1.3 Garis Panduan Khusus 1 1 1 1 1 2 3 3 4 5 6 7 8 8 8 9 11 12 12 14 16 23 23 24 25 27 27 28 29 4.1 Kategori 5.3 Garis Panduan Khusus Kemudahan Keselamatan .1.5 Dasar Keselamatan PRINSIP PERANCANGAN GARIS PANDUAN UMUM DAN KHUSUS 5.4.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT ii ISI KANDUNGAN 1.2.1 Keperluan Garis Panduan SKOP 3.1 Jenis Kemudahan 3.3 Dasar Pendidikan 3. 3.

0 7.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT iii 30 30 31 32 33 33 35 36 38 38 38 40 47 43 49 5.6.0 13. PENYEDIAAN KEMUDAHAN MASYARAKAT SECARA INTEGRASI MEKANISME PELAKSANAAN KEMUDAHAN MASYARAKAT DALAM PEMBANGUNAN PENUTUP SENARAI JADUAL Jadual Jadual Jadual Jadual Jadual Jadual Jadual Jadual Jadual Jadual Jadual Jadual Jadual 1.7.0 9.3 Garis Panduan Khusus 5.0 10.2 Garis Panduan Umum 5.0 8.7.6.6 5.3 Garis Panduan Khusus Perpustakaan Awam 5.0 5.1 Kategori 5.7 6. 7.0 12.5.5.7.1 Kategori 5.0 11. 8.0 6.2 Garis Panduan Umum 5.0 3.0 4.3 Garis Panduan Khusus Kemudahan Kebajikan 5.0 : : : : : : : : : : : : : Kategori Kemudahan Kesihatan Garis Panduan Khusus Hospital Besar dan Hospital Daerah Garis Panduan Khusus Klinik Kesihatan (Poliklinik) dan Klinik Desa Kategori Kemudahan Pendidikan Garis Panduan Khusus Taska Garis Panduan Khusus Tadika/Pra Sekolah Garis Panduan Khusus Sekolah Rendah Garis Panduan Khusus Sekolah Menengah Garis Panduan Khusus Sekolah Pendidikan Khas Garis Panduan Khusus Institusi Pengajian Tinggi (IPT)/Kolej/Politeknik Kategori Kemudahan Keselamatan – Polis Garis Panduan Khusus Kemudahan Polis Kategori Bomba dan Penyelamat 8 11 11 12 16 18 19 20 22 23 24 25 27 Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .5.2 Garis Panduan Umum 5.1 Kategori 5.5 Dewan Orang Ramai 5.0 2.6.

0 : Cadangan Pelaksanaan Pembangunan Kemudahan Masyarakat Melalui Kebenaran Merancang Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia 44 47 .0 18.0 16.0 17.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT iv 29 30 32 33 36 40 Jadual Jadual Jadual Jadual Jadual Jadual 14.0 : Cadangan Pelaksanaan Pembangunan Kemudahan Masyarakat Melalui Rancangan Pemajuan Rajah 2.0 : : : : : : Garis Panduan Khusus Balai Bomba Kategori Dewan Orang Ramai Garis Panduan Khusus Dewan Orang Ramai Kategori Perpustakaan Awam Garis Panduan Khusus Perpustakaan Awam Garis Panduan Khusus Kemudahan Kebajikan SENARAI FOTO Foto 1 Foto 2 Foto 3 Foto 4 Foto Foto Foto Foto Foto Foto Foto Foto Foto Foto Foto Foto Foto 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 : Antara jenis kemudahan masyarakat yang perlu disediakan secukupnya : Masyarakat majmuk adalah salah satu ciri-ciri utama negara : Penyediaan kemudahan kesihatan dan keselamatan yang mencukupi dan berkualiti dapat meningkatkan kualiti hidup : Penyediaan kemudahan yang seimbang memenuhi keperluan masyarakat setempat : Kategori kemudahan kesihatan : Penyediaan taman beriadah di hospital : Contoh pembangunan kemudahan pendidikan : Contoh bangunan sekolah : Pembelajaran peringkat pra sekolah/tadika : Pendidikan pra sekolah/tadika : Kemudahan keselamatan – polis : Kemudahan Bomba dan Penyelamat : Kemudahan Perpustakaan Awam : Kemudahan Perpustakaan Awam : Contoh reka bentuk bangunan kemudahan perpustakaan awam : Aktiviti warga emas di Pusat Perkhidmatan warga emas : Kemudahan kebajikan 2 3 6 7 8 10 13 15 17 18 24 27 33 34 37 39 40 SENARAI RAJAH Rajah 1.0 19.0 15.

 perumahan. dan  persekitaran yang sihat. Penekanan terhadap kepentingan penyediaan kemudahan masyarakat adalah selaras dengan saranan kerajaan untuk mewujudkan masyarakat 1Malaysia serta ke arah mencapai inisiatif kerajaan melalui Bidang Keberhasilan Utama Negara (NKRA) dan Aktiviti Ekonomi Utama Nasional (NKEA). Oleh itu penyediaan kemudahan masyarakat tidak harus dianggap ringan kerana penyediaan yang kurang memuaskan boleh memberi kesan negatif kepada masyarakat secara keseluruhannya.  pekerjaan. Garis panduan ini disediakan untuk menangani isu semasa mengenai perancangan kemudahan masyarakat di dalam merancang sesuatu kawasan. Penyediaan kemudahan yang mencukupi dari segi kuantiti dan kualiti adalah perlu kerana ia bukan sahaja menggambarkan perubahan permintaan tetapi juga sebagai indikator tahap pembangunan mampan negara ke arah pembentukan komuniti sejahtera. nilai hartanah di sesuatu kawasan akan meningkat kerana kemudahan ini memberikan faedah kepada penduduk setempat.  keselamatan. Ini dapat direalisasikan dengan pelaksanaan garis panduan yang lebih rasional supaya penyediaan kemudahan masyarakat mampu memberi manfaat serta memenuhi kehendak masyarakat setempat dan . Pihak Berkuasa Perancang Tempatan. dengan adanya kemudahan masyarakat. 2.1 Keperluan Garis Panduan Kemudahan masyarakat merupakan satu komponen penting dalam proses perancangan dan pembangunan negara. Penyediaan kemudahan masyarakat adalah selaras dengan Dasar Sosial Negara yang menekankan kepada kepuasan dan kecemerlangan hidup bermasyarakat melalui penyampaian perkhidmatan sosial yang merangkumi aspek:  kebajikan masyarakat. Pada realitinya. agensi pelaksana dan pemaju menyediakan kemudahan masyarakat yang secukupnya dalam membangunkan sesuatu kawasan ke arah mewujudkan komuniti sejahtera.  kesihatan. TUJUAN Garis panduan ini disediakan bertujuan membantu Pihak Berkuasa Negeri. Kebiasaannya kemudahan masyarakat dilihat oleh pemaju sebagai gunatanah yang tidak menguntungkan.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 1 1. Pelaksanaan kemudahan masyarakat memberi fokus terhadap kemahuan dan keperluan rakyat iaitu Rakyat Didahulukan di samping agihan penyediaan kemudahan masyarakat yang sama rata serta adil.  pendidikan.  penghayatan nilai dan budaya. LATAR BELAKANG 2.

SKOP matlamat pembangunan Garis panduan ini meliputi penyediaan 7 jenis kemudahan masyarakat utama: i. Akta Kerajaan Tempatan 1976 (Akta 171). iv. hendaklah disediakan dengan merujuk kepada Garis Panduan Tanah Lapang dan Rekreasi. peruntukan perundangan dan dasar semasa. ii. dan vii. vi. polis. penyediaan kemudahan tempat letak kereta bagi semua kemudahan masyarakat di atas tidak dinyatakan di sini dan perlulah merujuk kepada Garis Panduan Perancangan Tempat Letak Kereta yang disediakan oleh Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia (JPBD SM). pendidikan.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 2 mencapai mampan. vi. perpustakaan Awam. viii. iii. iii. Tokong. Kanun Tanah Negara 1965 (Akta 50/1965)(Seksyen 124A dan 204D). Undang-Undang Kecil Bangunan Seragam 1984. Tapak untuk kemudahan masyarakat perlulah dikenalpasti semasa penyediaan Rancangan Pemajuan dan proses Kebenaran Merancang untuk memastikan penyediaan kemudahan yang mencukupi mengikut keperluan penduduk. vii. 3. Tapak untuk kemudahan masyarakat seperti tanah lapang awam. Walau bagaimanapun. kemudahan kebajikan. x. ix. 3. tanah perkuburan serta tempat ibadat yang hendak diserah kepada Kerajaan. v. Garis Panduan Kuil. Garis Panduan Perkuburan dan Krematorium. kesihatan.1 Peruntukan Dasar Perundangan Dan Peruntukan perundangan dan dasar yang dirujuk dalam perancangan dan pembangunan kemudahan masyarakat adalah: i. Gereja dan Gurdwara yang disediakan oleh JPBD SM. xi. reka bentuk. iv. Akta Pendidikan 1996 (Akta 550) Akta Pusat Jagaan 1993 (Akta 506) Akta Pusat Jagaan (pindaan) 2007 Akta Taman Asuhan Kanak 1984(Akta 308) Akta Perkhidmatan Bomba 1998 (Akta 341). ii. Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172). Akta Orang (Akta 685) Kurang Upaya 2008 Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . v. susunatur serta keperluan lain. Garis panduan ini memberi penekanan kepada beberapa aspek utama iaitu perancangan tapak. Garis Panduan Tempat Ibadat Islam. balai bomba dan penyelamat. dewan orang ramai.

lokasi yang bersesuaian dan keperluan penduduk. Keselesaan dan Keselamatan Pengagihan kemudahan masyarakat yang mencukupi dan seimbang mengikut hierarki. xiv. PRINSIP PERANCANGAN Perancangan kemudahan masyarakat perlulah berdasarkan kepada prinsip berikut: i. ii. Ini adalah kerana jalan-jalan utama JKR mempunyai aliran trafik berkelajuan tinggi. Foto 1 : Penyediaan kemudahan yang seimbang memenuhi keperluan masyarakat setempat. Pengagihan Seimbang Kemudahan Yang pejalan kaki. 4. kemudahan pengangkutan awam. Kemudahsampaian Perancangan dan perletakkan kemudahan masyarakat perlulah berlandaskan konsep kejiranan yang mana menitikberatkan kemudahsampaian kepada pengguna dengan jarak berjalan kaki yang praktikal kepada semua golongan dengan penyediaan kemudahan seperti laluan Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Akta Kemudahan dan Perkhidmatan Jagaan Kesihatan Swasta 1998 (Akta 586) Convention on the Rights of Persons with Disabilities 2006 Dasar Sosial Negara 2003 xv. Sekiranya premis di akses terus dari jalan utama akan berlakunya percampuran had kelajuan trafik yang akan membawa implikasi berlakunya kemalangan. Perancangan dan perletakkan kemudahan masyarakat juga perlu mengambil kira aspek keselamatan yang mana jalan masuk (akses) ke premis tidak dibenarkan dihubungi dari jalan utama (jalan persekutuan JKR) sebaliknya hendaklah dihubungi dari jalan tempatan.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 3 xii. Dasar Perbandaran Negara 2006 Lain-lain perundangan dan dasar berkaitan. sedangkan aliran kelajuan kenderan yang memasuki premis ini adalah berkelajuan rendah. iii. lintasan pejalan kaki dan lain-lain lagi. xvi. xiii.

iv. kanak-kanak. warga tua atau golongan kurang upaya. Tempat letak kenderaan atau ruangan menunggu perlulah disediakan dan mencukupi mengikut keperluan yang ditetapkan agar memberi keselesaan kepada orang ramai yang berkunjung ke premis kemudahan awam. bercerun dan berdekatan laluan talian rentis elektrik. Foto 2: contoh reka bentuk bangunan kemudahan yang menekankan seni dan nilai estetik Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Reka Bentuk Reka bentuk/senibina bangunan hendaklah menekankan seni dan nilai estetik yang tinggi serta mencerminkan ciri budaya tempatan. Interaksi Kemudahan masyarakat yang disediakan mestilah memupuk semangat kemesraan. v. menggalakkan interaksi penduduk dan bersesuaian dengan persekitaran serta budaya setempat. lif dan sebagainya yang mana ia meliputi kepenggunaan bagi semua golongan sama ada golongan dewasa. tempat letak kenderaan. Elemen ‘Crime Prevention Through Environmetal Design’ (CPTED) dan reka bentuk sejagat (Universal Design) perlu diterapkan dalam reka bentuk bangunan dan komponen kemudahan sokongan seperti tandas.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 4 Susunatur dan reka bentuk kemudahan masyarakat hendaklah mengambilkira aspek keselesaan dan keselamatan kepada orang ramai yang mana ia tidak dibina di kawasan yang berisiko bencana.

.KK Jenis II : Kedatangan 500 – 800 pesakit/hari . 5.0: Kategori dan Kriteria Kemudahan Kesihatan Kategori Hospital Kriteria Secara dasar. pencegahan dan pemulihan. klinik 1Malaysia dan klinik bergerak 1Malaysia. klinik ibu dan anak.1 Kategori  Kemudahan kesihatan terbahagi kepada kemudahan bagi perkhidmatan kesihatan primer. Kategori dan kriteria kemudahan kesihatan terperinci adalah seperti Jadual 1. pesakit boleh terus ke Jabatan Kecemasan.KK Jenis III : Kedatangan 300 – 500 pesakit/hari . klinik desa. Sekiranya pesakit memerlukan rawatan sekunder. klinik bergerak.1 GARIS PANDUAN KHUSUS UMUM DAN dirujuk kepada berdekatan. Untuk kes kecemasan.0   Jadual 1. Klinik Klinik kesihatan dirancang berdasarkan kepada anggaran kedatangan pesakit Kesihatan/Poliklinik dalam sehari. Perkhidmatan kesihatan primer merupakan kontak pertama pesakit dengan perkhidmatan kesihatan bagi kes-kes selain kecemasan. hospital pakar. rawatan kuratif. Ia disediakan di klinik kesihatan. hospital di bawah Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) dikategorikan kepada hospital negeri termasuk Hospital Kuala Lumpur. hospital tanpa pakar dan institusi perubatan/hospital khas.KK Jenis VI : Kedatangan < 50 pesakit/hari Perkhidmatan asas yang disalurkan di semua jenis klinik kesihatan termasuk promosi kesihatan. Perkhidmatan pergigian disediakan di KK Jenis I hingga KK Jenis VI Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .KK Jenis IV : Kedatangan 150 – 300 pesakit/hari . Hanya hospital mempunyai pakar sahaja yang akan memberikan rawatan tertier (tertiary treatment). pesakit akan Rawatan sekunder hanya diberi di hospital sama ada mempunyai pakar atau tanpa pakar.1.KK Jenis V : Kedatangan 50 – 150 pesakit/hari .KK Jenis I : Kedatangan 800 – 1000 pesakit/hari . sekunder dan tertier.  KEMUDAHAN KESIHATAN 5.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 5 hospital yang 5. hospital atau klinik berdekatan.

postnatal.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 6 Kategori Klinik Desa Klinik Ibu & Anak Klinik Bergerak Klinik 1Malaysia Klinik Bergerak 1Malaysia Kriteria Klinik Desa disediakan di kawasan luar bandar yang menyediakan perkhidmatan kesihatan ibu dan anak serta rawatan ringan bagi pesakit luar. rawatan susulan kes penyakit kronik. Menyediakan perkhidmatan rawatan ringan. Memberi perkhidmatan kesihatan kepada penduduk di kawasan luar bandar yang jauh daripada kemudahan statik sedia ada seperti di kawasan ladang. perkhidmatan saringan dan program komuniti. Menyediakan perkhidmatan rawatan pesakit luar. rujukan kes dan prosedur rawatan ringan. Menyediakan perkhidmatan ibu dan anak seperti penjagaan antenatal. perkhidmatan warga sihat. postnatal dan perkhidmatan perancang keluarga. kampung tradisional dan penempatan pinggiran Orang Asli. Memberi penjagaan kesihatan asas bagi penduduk luar bandar yang sukar mendapatkan perkhidmatan kesihatan di klinik kesihatan statik sedia ada. Februari 2011 Foto 3: Kemudahan kesihatan – hospital Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Memberi perkhidmatan kesihatan kepada penduduk bandar yang berpendapatan rendah. rujukan kes ke hospital/klinik kesihatan bagi kes yang memerlukan rawatan lanjut serta khidmat/promosi kesihatan kepada pesakit. perkhidmatan kesihatan ibu dan anak (antenatal. Perkhidmatan saringan kanser di kalangan wanita seperti pemeriksaan pap smear (saringan kanser pangkal rahim) dan pemeriksaan payudara (saringan kanser payudara). imunisasi dan perancang keluarga). Sumber : Kementerian Kesihatan Malaysia.

landskap. Pemilihan reka bentuk bangunan sistem perlu mangambil kira operasi dan penyelenggaraan minima. Sistem lalu lintas di kemudahan kesihatan perlu dibezakan mengikut laluan kenderaan awam dan kenderaan kecemasan. Kemasan (finishes) bangunan perlu sesuai bagi mengelak jangkitan penyakit. warga tua dan kanakkanak seperti penyediaan ramp. Reka bentuk dan susun atur kemudahan kesihatan mestilah mengambil kira dan berfungsi sebagai pusat rawatan untuk semua golongan termasuk golongan kurang upaya. Sistem lalu lintas juga perlu teratur dan mempunyai lintasan laluan pejalan kaki yang selamat dan mengambil kira keperluan orang kurang upaya.  Perancangan bentuk Tapak Dan Reka  kecemasan dapat disediakan dengan lebih cepat dan efisyen.1. Penyediaan kemudahan tempat letak kereta yang mencukupi dan tempat letak kereta khas untuk golongan kurang upaya di lokasi yang bersesuaian. Oleh itu adalah lebih sesuai jika fasiliti kesihatan dibina berdekatan kawasan yang berkepadatan penduduk yang tinggi. tempat letak kenderaan. kemudahan sokongan. Ini membolehkan perkhidmatan           Pihak PBT perlu mengemukakan syarat kepada pemaju untuk menyediakan tapak/tanah bagi Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Keluasan tapak perlulah mencukupi bagi penyediaan bangunan utama.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 7 5. serta kos yang hijau yang Lokasi kemudahan kesihatan perlulah bersesuaian dan mudah diakses oleh masyarakat setempat. Penerapan teknologi dan teknologi yang jimat tenaga lain hendaklah digalakkan. Mempunyai ruang/laluan keluar yang selamat jika berlaku kebakaran atau bencana alam. kuarters kakitangan (sekiranya perlu) serta keperluan penambahan pembangunan masa hadapan. Perancangan tapak kemudahan kesihatan mestilah selaras dengan cadangan dan strategi pembangunan dalam Rancangan Tempatan dan Rancangan Struktur yang telah diluluskan oleh Pihak Berkuasa Negeri. Reka bentuk bangunan hendaklah memastikan sistem peredaran udara dan pencahayaan yang mencukupi dan berkesan.2 Garis Panduan Umum (Awam/Swasta) i.

 Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Perlu mempunyai kemudahan sistem kawalan keselamatan bagi menjamin keselamatan pesakit. permohonan menubuhkan hospital swasta perlu dibuat di mana reka bentuk dan spesifikasi kemudahan dalam bangunan perlulah mematuhi keperluan di bawah Akta 586 dan Peraturan-Peraturan Kemudahan dan Perkhidmatan Jagaan Kesihatan Swasta (Hospital Swasta dan Kemudahan Jagaan Kesihatan Swasta Lain) 2006. Kemudahan Kesihatan Swasta Perancangan untuk membina sesebuah hospital swasta perlu mendapat kelulusan terlebih dahulu daripada Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) yang akan melihat dari segi keperluan dan justifikasi perancangan sepertimana yang di peruntukkan di bawah Akta Kemudahan dan Perkhidmatan Jagaan Kesihatan Swasta 1998 [Akta 586]. Hospital swasta perlu mendapatkan lesen sebelum memulakan operasi.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 8 pembangunan fasiliti kesihatan seperti klinik dan hospital berdasarkan perancangan pembangunan penduduk di sesuatu kawasan terutama penempatan baru seperti kawasan perumahan dan bandar-bandar baru selaras dengan cadangan RT dan RKK. rumah jagaan kejururawatan swasta a)       5.  Kemudahan Sokongan Perlu mempunyai infrastruktur sokongan seperti bekalan air. Lesen ini hanya diperakui sah untuk digunakan selama 2 tahun dan setiap hospital swasta perlu memperbaharui lesen sebelum tamat tempoh tersebut. Menyediakan ruang atau taman untuk beriadah yang berkonsepkan laman untuk bersiar-siar dalam kawasan yang selamat. ruang rehat. pelawat dan kakitangan.  Garis panduan khusus perancangan kemudahan kesihatan mengikut dua kategori iaitu swasta dan awam. Perlu menyediakan kemudahan sokongan seperti balai pelawat. Setelah mendapat kelulusan. Kemudahan jagaan kesihatan lain seperti pusat hemodialisis swasta. ii. surau. kafetaria dan lain-lain kemudahan untuk pelawat dan kakitangan.1.3 Garis Panduan Khusus  Perancangan pembangunan hospital adalah berdasarkan kepada anggaran nisbah keperluan katil kepada penduduk 1 katil bagi setiap 500 penduduk. elektrik dan komunikasi.

i.  Bagi klinik perubatan dan pergigian swasta pula. Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Kemudahan Kesihatan Awam (Rujuk Lampiran A : Bandar Kategori A di Semenanjung Malaysia. Perakuan pendaftaran adalah sah selagi tidak dilupuskan. ruang dan peralatan kemudahan kesihatan. Konurbasi Pertumbuhan Wilayah. Konurbasi Pertumbuhan Separa Wilayah dan Konurbasi Pertumbuhan Negeri Kategori B : Konurbasi Pertumbuhan Daerah. Pusat Petempatan Kecil dan lain-lain kawasan yang tidak dinyatakan di Kategori A. julat/kepadatan penduduk dan kadar tekanan pembangunan iaitu. Dasar Perbandaran Negara. 2006-2020.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 9 dan lain-lain kemudahan perlu mendapatkan kelulusan menubuhkan dan kemudiannya lesen sebelum beroperasi. dipinda atau dipindah hak milik. 2006) b) Garis panduan khusus Kesihatan Awam terbahagi kepada 2 kategori mengikut hierarki bandar. ii. Foto 4: Bangunan. pendaftaran menubuhkan atau mengendalikan perlu dibuat dengan KKM berdasarkan Akta 586 dan Peraturan-Peraturan Kemudahan dan Perkhidmatan Jagaan Kesihatan Swasta (Klinik Perubatan Swasta atau Klinik Pergigian Swasta) 2006. Pusat Petempatan Utama. Kategori A : Konurbasi Pertumbuhan Negara.

000 100. Perkhidmatan Pesakit Dalam – wad pesakit (wad pesakit biasa dan wad rawatan intensif). Surau. Februari 2011 Nota : * 2010 dan Kementerian Keluasan tapak minimum (Kawasan Kategori A) mengandaikan reka bentuk dan susunatur bangunan hospital dan kemudahan sokongan dibina secara vertical/menegak untuk meminimumkan penggunaan ruang tanah dengan penyediaan kemudahan sokongan yang mencukupi. Perkhidmatan Sokongan Perubatan – Farmasi.00 200-400 8 hek (20 ek) 50. mortuari. Kesihatan Malaysia.000 90-200 4 hek (10 ek) <45. kejuruteraan.000 300. - Perubatan. stor perubatan dan lain-lain. Klinik Kesihatan/Poliklinik.000 400.000 200. Unit Bekalan dan Pensterilan. Pusat asuhan kanak-kanak. linen dan lain-lain.000 100. Kantin/kafetaria. 000 >800 12hek (>30 ek) - Hospital (Di Kawasan Kategori A) * 300. Tempat menunggu. kuarters. Unit Rehabilitasi Tempat letak kereta awam.000 600-800 10 hek (25 ek) 200. Taman awam dan taman permainan kanak-kanak. 000 <90 3hek (7.000 200. bilik doktor atas panggilan dan lain-lain. Pentadbiran Hospital. Bahagian Penyelidikan dan Pembangunan JPBD SM. dewan bedah. klinik pakar. selesa. patologi.0: Garis Panduan Khusus Hospital Kategori Bil Penduduk Bil katil Keluasan tapak minimum Komponen Utama >400. rawatan harian.0 menunjukkan perincian garis panduan khusus untuk Hospital. Perkhidmatan Rawatan dan Diagnostik – Pengimejan.000 300. Jadual 2.0 hingga 5.000 200-400 6 hek (15 ek) 45.000 60-100 4 hek (10ek) <30. bilik bersalin.000 100-200 8 hek (20 ek) 30.5 ek) >300. Latihan. Laluan pejalan kaki.000 50. Unit Hemodialisis dan lain-lain. Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Kemudahan kakitangan – tempat letak kereta kakitangan. - Sumber : Kajian Penyelidikan. Bilik/ruang rehat.000 400-600 12 hek (30 ek) 100. Klinik Desa dan Klinik 1Malaysia. Perkhidmatan Sokongan Lain – katering.000 400-600 8 hek (20 ek) 100. selamat dan efisien kepada pengguna.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 10 Jadual 2. 000 <60 4hek (10 ek) Komponen kemudahn sokongan awam Perkhidmatan Pesakit Luar – Jabatan Kecemasan. 000 >600 12hek (>30 ek) Hospital (Di Kawasan Kategori B) 200.

0: Garis Panduan Khusus Klinik Desa Kategori Kawasan perkhidmatan Bil Penduduk Keluasan minimum Komponen kemudahan sokongan Klinik Desa Disediakan di Pusat Petempatan Kecil dan kawasan luar bandar 1000 – 4000 orang 0.Tempat letak kenderaan . pelan bangunan klinik kesihatan secara bertingkat/padat hendaklah disediakan dengan keluasan saiz tapak adalah kurang dari 2 ekar.  Klinik Kesihatan (Poliklinik) dan Klinik Desa digalakkan dibina secara integrasi/di dalam satu bangunan bersama komponen kemudahan lain selaras dengan konsep pembangunan Compact City serta untuk mempermudah dan menyenangkan pengguna di samping mengurangkan mod perjalanan penduduk setempat.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 11 Jadual 3.0: Garis Panduan Khusus Klinik Kesihatan (Poliklinik) Kategori Kawasan perkhidmatan Bil.Surau .2 hek (3. Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Bagi pembinaan Klinik Kesihatan (Jenis II dan Jenis III) di kawasankawasan yang mempunyai keluasan tanah yang sangat terhad.Bilik persalinan bayi Komponen sokongan kemudahan Sumber: Kajian Penyelidikan. Bahagian Penyelidikan dan Pembangunan JPBD SM.000 Jenis I 800-1000 Jenis II 500-800 Jenis III 300-500 Jenis IV 150-300 Jenis V <150 Jenis VI <50 1.Bilik/Ruang rehat .Tandas . Februari 2011.0.Bilik persalinan bayi .Tandas .Tempat menunggu Sumber: Kajian Penyelidikan.Tempat letak kenderaan . 2010 dan Kementerian Kesihatan Malaysia.Tempat menunggu .Penduduk Jenis Klinik Bil Kedatangan Sehari Keluasan minimum Jangkaan Pesakit tapak Klinik Kesihatan (Poliklinik) (Di Kawasan Kategori A dan B) Disediakan di kawasan yang mempunyai kepadatan penduduk yang tinggi dan mudah sampai oleh masyarakat 15. Pembinaan kemudahan Klinik Kesihatan (Poliklinik) dan Klinik Desa secara integrasi hendaklah merujuk kepada Bab 6. 2011. Jadual 4.0 ek) Nota : Keperluan untuk membina klinik sahaja tanpa kuarters.000 – 20.0. Jadual 24. 2010 dan Kementerian Kesihatan Malaysia.4 hek (1 ek) . . Bahagian Penyelidikan dan Pembangunan JPBD SM.

 Klinik 1Malaysia mengutamakan prinsip dan gagasan 1Malaysia iaitu ‘Rakyat Didahulukan.Tempat letak kenderaan . Selaras dengan matlamat untuk memudahkan rakyat.0: Garis Panduan Khusus Klinik 1Malaysia Kategori Kawasan perkhidmatan Klinik 1Malaysia Keluasan minimum Komponen kemudahan sokongan Disediakan di kawasan tumpuan ramai Kawasan golongan berpendapatan rendah 1 unit/lot rumah kedai .  Foto 5: Klinik 1Malaysia yang terletak kawasan tumpuan ramai/rumah kedai di Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .Tempat menunggu Sumber: Kajian Penyelidikan. Pencapaian Diutamakan’ kerana kedudukannya yang dekat dengan kediaman serta dapat menjimatkan kos rawatan kesihatan. 2011.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 12 Jadual 5. perletakan Klinik 1Malaysia hendaklah dilokasi yang mudahsampai dan mensasarkan golongan berpendapatan rendah.Tandas . Bahagian Penyelidikan dan Pembangunan JPBD SM. dan Kementerian Kesihatan Malaysia.

Boleh mengurus diri tanpa bantuan orang lain. a. Sekolah Menengah iii. Pelajaran Menengah Menyediakan 2 jenis aliran iaitu akademik dan vokasional. Melibatkan golongan yang berumur 13 hingga 19 tahun. Kementerian Pelajaran Malaysia mentakrifkan Sekolah Pendidikan Khas disediakan kepada murid bermasalah penglihatan dan pendengaran.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 13 5. Sekolah Rendah Definisi dan Kriteria . sekolah jenis kebangsaan. dan Tempoh belajar adalah 6 tahun dan boleh dilanjutkan maksimum dua 2 tahun. ii. Jadual 6.Saiz kelas . Pra Sekolah Melibatkan golongan yang berumur 4 hingga 6 tahun. Pelajaran Rendah Melibatkan golongan yang berumur 6 sehingga 14 tahun. Sekolah Menengah Vokasional. dan Tempoh belajar adalah 5 tahun dan boleh dilanjutkan maksimum 2 tahun.35 pelajar untuk satu sesi persekolahan . Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . dan Boleh mengurus diri tanpa bantuan orang lain. sekolah agama dan juga sekolah swasta. Sekolah Pendidikan Khas 3 peringkat pendidikan khas.Kemudahan pendidikan untuk peringkat umur 6 hingga 12 tahun . c.Saiz kelas 35 (minimum) . Sekolah Menengah Kebangsaan Agama dan Sekolah Menengah Berasrama Penuh adalah di bawah bidang kuasa Kementerian Pelajaran Malaysia.Kemudahan pendidikan untuk peringkat umur 13 hingga 17 tahun . Disahkan oleh pengamal perubatan. b. .0 : Kategori Kemudahan Pendidikan Kategori i.Termasuk sekolah kebangsaan. Disahkan oleh pengamal perubatan.2.2 KEMUDAHAN PENDIDIKAN 5.0.1 Kategori Kemudahan pendidikan terbahagi kepada 4 kategori seperti dinyatakan dalam Jadual 6.Terma Sekolah Menengah Teknik.Terdapat 3 jenis sekolah menengah iaitu: • Sekolah menengah • Sekolah menengah agama • Sekolah menengah swasta .Disediakan bagi 2 atau 3 unit kejiranan . Disahkan oleh pengamal perubatan.

Kemudahan pendidikan sekolah rendah dan menengah hendaklah terletak dalam jarak berjalan kaki dengan kawasan perumahan. kuari dan lebuh raya serta mempunyai zon penampan yang mengikut piawaian yang ditetapkan.  Perancangan bentuk Tapak dan Reka  berisiko bencana seperti hakisan. perlombongan. ijazah atau setaraf dengannya. Institut Pengajian Tinggi/Kolej/ Politeknik Definisi dan Kriteria Menyediakan pendidikan tinggi yang membawa kepada penganugerahan diploma.2 Garis Panduan Umum i. 2008 Foto 6: Contoh pembangunan kemudahan pendidikan 5. Tapak sekolah tidak dibenarkan di kawasan berpaya. Sekolah hendaklah diletakkan dan dihubungi oleh jalan yang kurang lalu Perancangan kemudahan pendidikan mengikut kategori dan hierarki adalah berdasarkan kepada bilangan penduduk. Sekolah tidak dibenar diletakkan di sepanjang atau berhampiran jalan utama bagi mengelakkan kesesakan dan mengutamakan keselamatan. berbukit dan bercerun curam serta kawasan    Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . berdekatan laluan talian rentis elektrik dan kawasan industri berisiko tinggi.2. tanah runtuh serta banjir. jauh dari kawasan industri. lapangan terbang. keluasan minimum dan keadaan tapak. lokasi.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 14 Kategori iv. Kemudahan pendidikan hendaklah di lokasi yang kondusif untuk proses pengajaran dan pembelajaran. Sumber : Kementerian Pelajaran Malaysia.

GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT

15

lintas iaitu laluan terus (through access) atau jalan ‘collector’ kecil (minor roads);  Sekolah hendaklah diletakkan berhampiran dengan perkhidmatan pengangkutan awam seperti bas, LRT dan sebagainya; Sekolah tidak dibenarkan diletakkan di tapak yang berhampiran dengan lorong, terowong, taman yang sunyi atau terpencil (crime hot spot); Tapak kemudahan pendidikan hendaklah mempunyai ciri fizikal yang baik di samping penyediaan padang permainan yang mempunyai sistem saliran yang sempurna dan berfungsi; Tapak sekolah hendaklah berasingan dengan tapak rumah pangsa tetapi jaraknya berhampiran dari unit kediaman; Keluasan minimum tapak kemudahan pendidikan pada Jadual 8.0 dan 9.0 merujuk kepada tanah yang boleh dibangunkan. Pembinaan kemudahan yang mempunyai kawasan yang tidak boleh dibangunkan seperti di kawasan cerun curam(≥25o), kawasan berpaya, oddly-shaped tracts dan keadaan tanah yang tidak sesuai untuk pembangunan memerlukan keluasan tambahan; Reka bentuk kemudahan pendidikan hendaklah menerapkan prinsip Crime Prevention Through Environmental Design (CPTED) dan reka bentuk sejagat (Universal Design) ke arah   

mewujudkan persekitaran yang selamat, mesra pengguna dan selesa serta kondusif untuk proses pembelajaran dan pengajaran; Susunatur pelan sekolah dibahagikan kepada 4 zon utama mengikut fungsi ruang iaitu: a. Zon Pentadbiran; b. Zon Akademik; c. Zon Kediaman; dan d. Zon Rekreasi; Tapak sekolah rendah agama boleh diintegrasikan dengan balai raya atau kemudahan beribadat seperti masjid atau surau; Perancangan tapak kemudahan pendidikan mestilah selaras dengan cadangan dan strategi Pembangunan dalam Rancangan Tempatan yang telah diluluskan oleh Pihak Berkuasa Negeri; Keluasan tapak kemudahan pendidikan mestilah mencukupi untuk menampung keperluan pembangunan masa depan; Reka bentuk bangunan kemudahan pendidikan hendaklah dilengkapi dengan kemudahan teknologi maklumat dan penerapan ‘green technology’ (energy saving dan rain water harvesting) dengan kos yang efektif dan penyelenggaraan yang minimum, penggunaan bahan kitar semula dan pemeliharaan sumber semula jadi;

Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia

GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT

16

Kawasan kemudahan pendidikan perlu dilandskap dengan pokok yang bersesuaian, menarik dan senang diselenggara bagi mewujudkan persekitaran yang ceria; dan Sistem Perhubungan Kemudahan Sokongan dan

ii. 

Sistem perhubungan yang sistematik, teratur dan selamat kepada pengguna seperti pelajar, ibu bapa dan kakitangan sekolah; Pengasingan laluan bas sekolah dan kenderaan ibu bapa (drop off and pick-up point) dengan lalu lintas utama melalui penyediaan lorong dan perhentian bas sekolah khas; dan penyediaan laluan keluar masuk alternatif; ‘Lay-by’ untuk bas di luar kawasan sekolah dan tempat menunggu berbumbung perlu disediakan; dan Penyediaan kemudahan tempat letak kenderaan yang mencukupi mengikut nisbah pelajar, kakitangan dan pelawat.

penduduk dan kadar tekanan pembangunan iaitu; i. Kategori A: Konurbasi Pertumbuhan Negara, Konurbasi Pertumbuhan Wilayah,Konurbasi Pertumbuhan Separa Wilayah dan Konurbasi Pertumbuhan Negeri ii. Kategori B : Konurbasi Pertumbuhan Daerah, Pusat Petempatan Utama, Pusat Petempatan Kecil dan lain-lain kawasan yang tidak dinyatakan di Kategori A. (Rujuk Lampiran A : Bandar Kategori A di Semenanjung Malaysia, 20062020, Dasar Perbandaran Negara, 2006) i.  Sekolah Rendah Perancangan sekolah rendah hendaklah mengikut hierarki berdasarkan bilangan penduduk dan lokasi. Selain itu, anggaran jumlah kanak-kanak yang bersekolah rendah adalah 13 peratus daripada jumlah penduduk; Reka bentuk dan susun atur hendaklah mengikut garis kontur dan bentuk muka bumi yang disesuaikan dengan perancangan landskap. Penyediaan sekolah rendah bergantung kepada keperluan dan 3 jenis sekolah rendah iaitu;

5.2.3 Garis Panduan Khusus  Garis panduan khusus Sekolah Rendah, Sekolah Menengah, Sekolah Pendidikan Khas dan IPT/Kolej/Politeknik Awam (Jadual 7.0, 9.0, 10.0, 11.0 dan 12.0) terbahagi kepada 2 kategori mengikut hierarki bandar, julat/kepadatan

Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia

GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT

17

i. Sekolah Rendah Kebangsaan (SRK) ii. Sekolah Rendah (J) Kebangsaan (SRJK) iii. Sekolah Rendah (Agama)  Penentuan jenis sekolah rendah adalah tertakluk kepada Kementerian Pelajaran Malaysia. Lintasan pejalan kaki atau lampu isyarat perlu disediakan di kawasan drop off dan pick-up point bagi tujuan keselamatan. Jarak/masa perjalanan sekolah rendah dari kawasan kediaman adalah dalam jarak berjalan kaki (400 meter).

Foto 9 : Kemudahan Pendidikan Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia

4 hek (8 .10 ek) 3 .000 penduduk 43 bilik darjah 15.800 penduduk Komponen kemudahan sokongan: - 45 pelajar/kelas 2 . Bangsal Basikal dan Motosikal ‘Lay-by’ untuk bas / kereta Laluan Pejalan Kaki Surau/Bilik Sembahyang.5 – 3 hek (4 – 8 ek) Kawasan Kategori A 13 bilik darjah 4.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 18 Nisbah murid /Kelas Jadual 8.500 penduduk 40 bilik darjah 10.000 penduduk Kawasan Kategori B 12 bilik darjah 3. 2010 Nota : * Keluasan tapak minimum (Kawasan Kategori A) mengandaikan reka bentuk dan susunatur bangunan kemudahan pendidikan dibina secara vertical/menegak untuk meminimumkan penggunaan ruang tanah dengan penyediaan kemudahan sokongan yang mencukupi. memerlukan kaedah penyediaan kemudahan sokongan secara kreatif dan inovatif bersesuaian dangan keluasan tapak yang ada seperti penyediaan gelanggang permainan secara indoor.0 : Garis Panduan Khusus Sekolah Rendah Jenis bilik darjah Tadahan Penduduk Keluasan tapak minimum * Bukit & Cerun Tanah Rata Landai 1 . dan Menara Tangki Air dan Pencawang Elektrik (Jika Perlu) Makmal Komputer Kuarters kediaman Nota : Komponen kemudahan sokongan bagi sekolah rendah yang dibina di kawasan Kategori A yang mempunyai keluasan ruang tanah yang terhad. tempat letak kereta secara bertingkat dan sebagainya.4 hek (5 . Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . selesa.2 hek (2.000 penduduk 24 bilik darjah 6.10 ek) 35 pelajar/kelas Pejabat Pentadbiran dan Pengetua Bilik Guru Perpustakaan Bengkel dan Bilik Makmal Kantin Dewan Padang permaian/Padang Bola Sepak Taman riadah Bola Jaring Gelanggang Permainan Bilik Air dan Tandas Pondok Pengawal Tempat Pembuangan Sampah Tempat Letak Kereta.5 – 5 ek) 1. selamat dan efisien kepada pengguna.000 penduduk 30 bilik darjah 7. Bahagian Penyelidikan dan Pembangunan JPBD SM. Sumber : Kajian Penyelidikan.500 penduduk 22 bilik darjah 7.500 penduduk 32 bilik darjah 11.

Sekolah Menengah   Perancangan sekolah menengah hendaklah mengikut hierarki berdasarkan bilangan penduduk.Kantin .Perpustakaan .000 penduduk (1 sekolah bagi 2-3 unit) Kawasan Kategori B Melebihi 9000 penduduk (1 sekolah bagi 2-3 unit) Lokasi yang sesuai Komponen kemudahan sokongan . lokasi dan jenis seperti Jadual 9. Anggaran jumlah kanak-kanak yang bersekolah menengah adalah 10 peratus daripada jumlah penduduk iaitu bergantung kepada jumlah kumpulan umur 13 sehingga 17 tahun. Sekolah menengah vokasional v.Makmal sains/komputer . Sekolah menengah teknik iv.Bilik air /tandas .6 KM (1/2 hingga 1 batu) dengan masa perjalanan 20 minit berjalan kaki Terletak dalam jarak yang sesuai dengan kawasan penduduk tadahan (berhampiran dengan atau dalam kawasan perumahan) Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .8 hingga 1.Pondok pengawal .Tempat letak kereta/motosikal /basikal .Surau/ bilik sembahyang .Laluan pejalan kaki . Sekolah menengah kebangsaan Tadahan penduduk Kawasan Kategori A Melebihi 10. Sekolah menengah berasrama penuh Peringkat Daerah/ Negeri 4-8 hek (10-20 ek) 8-10 hek (20-25 ek) 6-10 hek (15-25 ek) 10-14 hek (25-35 ek) 45 pelajar/ kelas 35 pelajar/ kelas Peringkat Daerah/ Negeri 6-10 hek (15-25 ek) 14-16 hek (3540 ek) 15-20 hek (37-50 ek) 40-48 hek (100120 ek) 35 pelajar/ kelas 45 pelajar/ kelas .0 : Garis Panduan Khusus Sekolah Menengah Jenis sekolah menengah i. Sekolah menengah kebangsaan agama vi.0.Tempat letak kereta bagi kakitangan.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 19 ii.Terletak dalam jarak yang sesuai dengan kawasan penduduk tadahan (berhampiran dengan atau dalam kawasan perumahan) . Keluasan tapak minimum * Tanah Bukit Nisbah murid/ rata dan cerun landai kelas Kawasan Kawasan Kawasan Kawasan Kawasan Kawasan Kategori Kategori Kategori Kategori Kategori Kategori A B A B A B 2-4 hek 3-6 hek 3-5 hek 4-6 hek 45 35 (5-10 ek) (7-15 ek) (7-12 ek) (10-15 pelajar/ pelajar/ ek) kelas kelas Jadual 9.Lay-by untuk bas dan kereta .Padang permianan/ padang bola sepak .Bilik guru . pelawat dan OKU (mengikut keperluan Garis Panduan Perancangan Tempat Letak Kereta JPBD SM) ii. Sekolah menengah agama iii.Tempat pembuangan sampah .Jarak dan masa perjalanan di dalam lingkungan 0.Gelanggang permainan .Pejabat pentadbiran .Dewan .Taman riadah .

GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 20 45 pelajar/ kelas Jarak dan masa perjalanan dari kawasan kediaman antara 0.000 penduduk B 3. Kompleks Sekolah (Sekolah Sinar) Melebihi 10.800 penduduk Keluasan tapak minimum Bukit & Cerun Tanah Rata Landai 1 .5 – 5 ek) 1.000 penduduk 7. selamat dan efisien kepada pelajar dan kakitangan. tempat letak kereta secara bertingkat dan sebagainya. JPBD SM. pelawat dan OKU (mengikut keperluan Garis Panduan Perancangan Tempat Letak Kereta JPBD SM) Basikal dan Motosikal Lay-by untuk bas / kereta Laluan Pejalan Kaki Surau/Bilik Sembahyang. Bahagian Penyelidikan dan Pembangunan.000 penduduk 15. Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .4 hek (8 .500 penduduk 7. 2010 Nota : * Keluasan tapak minimum (Kawasan Kategori A) mengandaikan reka bentuk dan susunatur bangunan kemudahan pendidikan dibina secara vertical/menegak untuk meminimumkan penggunaan ruang tanah dengan penyediaan kemudahan sokongan yang mencukupi. selesa.6 KM(1/2 hingga 1 batu) atau 20 minit berjalan kaki v.8 hingga 1. dan Menara Tangki Air dan Pencawang Elektrik (Jika Perlu) Makmal Komputer Kuarters kediaman Nota : Komponen kemudahan sokongan bagi sekolah rendah yang dibina di kawasan Kategori A yang mempunyai keluasan ruang tanah yang terhad. memerlukan kaedah penyediaan kemudahan sokongan secara kreatif dan inovatif bersesuaian dangan keluasan tapak yang ada seperti penyediaan gelanggang permainan secara indoor.0 : Garis Panduan Khusus Sekolah Rendah Jenis bilik darjah Kawasan Kategori 13 bilik darjah 22 bilik darjah 32 bilik darjah 43 bilik darjah Kawasan Kategori 12 bilik darjah 24 bilik darjah 30 bilik darjah 40 bilik darjah Tadahan Penduduk A 4.000 penduduk 6.500 penduduk 11.10 ek) 35 pelajar/kelas Komponen kemudahan sokongan: Pejabat Pentadbiran dan Pengetua Bilik Guru Perpustakaan Bengkel dan Bilik Makmal Kantin Dewan Padang permaian/Padang Bola Sepak Taman riadah Bola Jaring Gelanggang Permainan Bilik Air dan Tandas Pondok Pengawal Tempat Pembuangan Sampah Tempat letak kereta bagi kakitangan.2 hek (2.500 penduduk 10.000 pddk (1 sekolah bagi 2-3 unit) Melebihi 9000 pddk (1 sekolah bagi 2-3 unit) 2-4 hek (5-10 ek) 4-6 hek (10-12 ekar) 6-8 hek (15-20 ekar) 3-6 hek (7-15 ek) 35 pelajar/ kelas Sumber : Kajian Penyelidikan. Jadual 10.10 ek) - 3 .4 hek (5 .5 – 3 hek (4 – 8 ek) Nisbah murid /Kelas 45 pelajar/kelas 2 .

Penyediaan sekolah swasta di kawasan Kategori B sama seperti garis panduan khusus Sekolah Menengah Kebangsaan di Jadual 9. lokasi dan penyediaan kemudahan sokongan yang mencukupi. Sekolah Pendidikan Khas Sekolah Pendidikan Khas menyediakan pendidikan kepada murid bermasalah penglihatan dan masalah pendengaran. Penyediaan kemudahan sokongan seperti padang di Sekolah Sinar adalah secara perkongsian. Sekolah Sinar/Kompleks Sekolah merujuk kepada pengintegrasian sekolah rendah dan sekolah menengah.        iii.0 dengan penyediaan kemudahan dan reka bentuk yang mesra golongan OKU.   . Tempat letak kereta perlu mempunyai kelebaran dan panjang petak yang mencukupi bagi membolehkan pengguna kerusi roda dan alatannya dapat bergerak dengan bebas dan selesa.   Sekolah pendidikan khas terbahagi kepada 2 jenis iaitu Pendidikan Khas Sepenuhnya yang di bawah tanggungjawab Jabatan Pendidikan Khas dan Pendidikan Khas Integrasi di bawah tanggungjawab Jabatan Pelajaran Negeri. selesa.0.0 dan 10. Penyediaan sekolah secara integrasi adalah digalakkan ke arah mengurangkan perjalanan menghantar dan mengambil pelajar oleh ibu bapa selaras dengan sasaran kerajaan untuk mengurangkan pengeluaran gas sebanyak 40% menjelang 2020. Pendidikan Khas Integrasi yang diadakan di sekolah rendah/menengah harian biasa. Papan tanda ke tempat letak kereta untuk Orang Kurang Upaya (OKU) perlu diletakkan berdekatan pintu masuk dan simbol antarabangsa OKU perlu dicatkan di atas ruang tempat letak kereta dengan terang.0 bagi memastikan persekitaran yang kondusif untuk proses pembelajaran dan pengajaran. Plaza. selamat untuk kegunaan pelajar dan kakitangan. tertakluk kepada garis panduan khusus di Jadual 9. Pendidikan Khas Sepenuhnya tertakluk kepada Garis Panduan Khusus di Jadual 11. siar kaki dan zebra crossing hendaklah direka bentuk dengan permukaan yang mempunyai corak timbul yang dapat memandu arah OKU yang mempunyai masalah penglihatan. Sekolah menengah swasta di bandar Kategori A dibenarkan dibina di kawasan komersial dengan syarat keluasan.

GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 22  Setiap laluan keluar masuk. tangga. lif hendaklah disediakan railing dengan menggunakan bahan yang bersesuaian. Foto 10 : Sekolah Pendidikan Khas Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .

5 .2 .8 hek (7 .kantin . selamat dan efisien kepada pelajar dan kakitangan.Disahkan oleh pengamal perubatan.5 ek) 0. Di bangunan sekolah . perpustakaan) ii.Bilik-bilik khas (makmal sains. .5 hek (0.Disahkan oleh pengamal perubatan. Komponen . .Pejabat sekolah . JPBD SM.Kemudahan lif di bangunan 4 tingkat Sumber : Kajian Penyelidikan Bahagian Penyelidikan dan Pembangunan.5 .Kantin .Dewan sekolah . .Disahkan oleh pengamal perubatan.Tempoh belajar adalah 5 tahun dan boleh dilanjutkan maksimum 2 tahun. OKU i.1.Laluan dari bangunan ke bangunan lain .2.Pelajaran menengah menyediakan 2 jenis aliran iaitu akademik dan vokasional.3 . Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .Boleh mengurus diri tanpa bantuan orang lain. selesa.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 23 Pelajaran Menengah Kawasan Kategori A * Kawasan Kategori B Jadual 11.1. Di asrama .Tandas .20 ek) 4-10 hek (10-25 ek) 7 orang murid 13 hingga 19 tahun . Saiz Satu Kelas Umur Murid Syarat 10 orang murid 4 hingga 6 tahun .7 .Bangunan sekolah . kesihatan.Tandas OKU (hendaklah dibina bersebelahan tandas untuk murid biasa di sekolah dan kemudahan asrama) sokongan mesra . .2.7 ek) 3 .3. .3 hek (5 .Tempoh belajar 6 tahun dan boleh dilanjutkan maksimum 2 tahun. 7 orang murid 6 hingga 14 tahun . .Lalun ramp.7 ek) 1. makmal komputer.7 .Pintu masuk utama sekolah (bagi kawasan bercerun) . Nota : * Keluasan tapak minimum (Kawasan Kategori A) mengandaikan reka bentuk dan susunatur bangunan sekolah pendidikan khas dibina secara vertical/menegak untuk meminimumkan penggunaan ruang tanah dengan penyediaan kemudahan sokongan yang mencukupi.5 hek (3. koperasi.Tandas .Laluan masuk bangunan asrama .6 ek) 2 .Boleh mengurus diri tanpa bantuan orang lain.Boleh mengurus diri tanpa bantuan orang lain.0 : Garis Panduan Khusus Sekolah Pendidikan Khas Peringkat Sekolah Pendidikan Khas Keluasan tapak minimum Pra-sekolah Kawasan Kategori A * Kawasan Kategori B Pelajaran Rendah Kawasan Kategori A * Kawasan Kategori B 0.0 hek (0.

Bengkel . selamat dan efisien kepada pengguna. kereta api/LRT awam.Pusat Sumber Fakulti .Perpustakaan Pusat .Taman riadah .Kantin .Pondok pengawal . Institut Pengajian Tinggi   Jadual 12.Laluan pejalan kaki .Tempat pembuangan sampah .GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 24 iv.Bilik air /tandas .Bilik/Dewan Kuliah/Dewan Perperiksaan .Lay-by untuk bas dan kereta .Makmal sains/Kejuruteraan/Bahasa/Komputer. Tapak IPT/Kolej/Politeknik hendaklah terletak berhampiran dengan perkhidmatan kemudahan awam seperti perkhidmatan bas. bersih. selesa dan selamat di samping persekitaran yang kondusif dan menggalakkan suasana bermasyarakat melalui interaksi antara pelajar.  Institut Pengajian Tinggi (IPT)/Kolej/Politeknik Awam IPT/Kolej/Politeknik hendaklah disediakan di lokasi yang kondusif untuk pengajaran dan pembelajaran serta jauh dari kawasan industri.Pejabat Hal Ehwal Pelajar/Pejabat Pentadbiran Komponen kemudahan sokongan . Kemudahan asrama/kolej kediaman hendaklah disediakan secukupnya.Gelanggang permainan . Nota : *Keluasan tapak minimum (Kawasan Kategori A) mengandaikan reka bentuk dan susunatur bangunan Institut Pengajian Tinggi/Kolej/Politeknik dibina secara vertical/menegak untuk meminimumkan penggunaan ruang tanah dengan penyediaan kemudahan sokongan yang mencukupi.Padang . selesa. dll .Studio .0 : Garis (IPT)/Kolej/Politeknik Perkara Tadahan penduduk Keluasan minimum Khusus Keperluan Penyediaan Diperlukan bagi setiap Negeri/Wilayah Kawasan Kategori A : 4 – 20 hek (10 – 50 ekar) * Kawasan Kategori B : 8 – 40 hektar (20– 100 ekar) Nisbah Pelajar/kelas 35 – 60 pelajar/kelas Komponen utama . Panduan  Kemudahan yang mesra OKU hendaklah disediakan bagi membolehkan golongan ini mengikuti proses pengajaran dan pembelajaran dengan selesa.Masjid/Surau/Bilik sembahyang Sumber : Kajian Penyelidikan Bahagian Penyelidikan dan Pembangunan.Asrama pelajar/Kolej kediaman .Tempat letak kereta/motosikal/basikal . Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .Pusat kesihatan .Gimnasium .Bilik Tutorial/Bilik Perbincangan . JPBD SM.

a. kawasan strategik yang berjauhan dengan IPD. kawasan luar bandar.Balai Polis ialah sebuah bangunan yang berfungsi sebagai ibu pejabat yang terdapat di dalam kawasan bandar raya. . - Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Ibu Pejabat Kontinjen (IPK) ii. penggiran bandar utama. kawasan-kawasan perindustrian utama dan juga kawasan berjauhan dengan IPD. bandar kecil dan lain-lain kawasaan yang dirasakan perlu.0. Ibu Pejabat Polis Daerah (IPD) iii. . .Sebuah IPK bagi setiap ibu negeri. Balai Polis Kategori A (Kawasan Bandar) Diperlukan bagi setiap kawasan bandar raya/bandar utama.3 KEMUDAHAN KESELAMATAN -POLIS 5. ancaman keselamatan.Merupakan hierarki yang kedua tertinggi di dalam kemudahan polis. aktiviti/trend jenayah. . bandar utama.Terdapat 5 jenis balai polis yang mana keperluan kemudahan ini berdasarkan kepada bilangan penduduk. keperluan sumber manusia dan hierarki perbandaran. .3.1 Kategori 5 kategori kemudahan keselamatan polis seperti Jadual 13.IPD perlu disediakan di setiap daerah dan di kawasan pembangunan bandar baru. perumahan utama. Jadual 13. kawasan pusat petempatan. kawasan sempadan antarabangsa. Balai Polis Ciri-ciri Merupakan hierarki tertinggi kemudahan polis bagi penyediaan pada peringkat negeri.0 : Kategori Kemudahan Keselamatan – Polis Kategori i.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 25 Foto 10: Kemudahan pendidikan-Institut Pengajian Awam 5.

keselesaan dan melambangkan ciri kebudayaan dan identiti polis tempatan.  Perancangan Bentuk Tapak dan Reka  Susunatur yang telah diluluskan oleh Pihak Berkuasa Negeri.000 orang.Merupakan kemudahan polis yang ditempatkan di setiap pusat petempatan dan taman perumahan utama yang mempunyai bilangan penduduk seramai 5. Lokasi kemudahan polis hendaklah di tempat yang strategik dan mudah sampai iaitu dihubungi oleh jalan utama. Sumber : Polis Diraja Malaysia.000 orang. .Kemudahan ini biasanya diletakkan di kawasan tumpuan orang ramai ataupun kawasan perumahan. pusat pengajian tinggi dan kawasan tumpuan orang ramai.000 orang. Bit Polis Ciri-ciri b. . Balai Polis Komuniti/Pondok Polis v. Perancangan tapak perkhidmatan kemudahan polis adalah berdasarkan bilangan penduduk. Penentuan keluasan dan saiz tapak berdasarkan fungsi dan hierarki dan mengambil kira komponen utama yang perlu ada serta tujuan penambahan pembangunan akan datang. 2011 5.Kemudahan ini juga disediakan di dalam lingkungan kawasan bandar besar. Balai Polis Kategori C (Kawasan Separa Bandar) Disediakan di kawasan lengkungan bandar besar.000 hingga 30.3. rekreasi. .000 hingga 10. Balai Polis Kategori D & E (Kawasan Luar Bandar) Diperlukan di kawasan luar bandar bagi setiap pusat petempatan.dan Reka bentuk dan susunatur kemudahan polis perlu mengambilkira keselamatan. kemudahsampaian. Perancangan tapak kemudahan Balai Polis mestilah selaras dengan Cadangan dan Strategi Pembangunan dalam Rancangan Tempatan dan Pelan     Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . c.2 Garis Panduan Umum i.000 hingga 20.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 26 Kategori iv. d. Balai Polis Komuniti/Pondok Polis hendaklah dibina berhampiran dengan kemudahan bangunan gunasama/ integrasi. perindustrian yang bergantung kepada kadar dan tren jenayah bagi sesuatu kawasan. hierarki perbandaran dan hirarki kemudahan polis. Balai Polis Kategori B (Kawasan Bandar) Terletak di setiap pusat petempatan/ perumahan utama/lengkungan bandar raya/pinggiran bandar utama dengan penduduk seramai 20.000 hingga 15. pusat petempatan/separa bandar dengan penduduk seramai 15. komersial.000 orang. bandar kecil dan didirikan 20 kilometer dari luar sempadan perbandaran dengan penduduk seramai 8.

Balai Polis A. Konurbasi Pertumbuhan Wilayah. Dasar Perbandaran Negara 2006) Foto 11: Ibu Pejabat Polis Dang Wangi.3. Balai Polis B.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 29 5. Kuala Lumpur Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .3Garis Panduan Khusus  Garis panduan Khusus bagi IPK. julat/kepadatan penduduk dan kadar tekanan pembangunan iaitu. Kategori B: Konurbasi Pertumbuhan Daerah. Kategori A: Konurbasi Pertumbuhan Negara. 2006-2020. Konurbasi Pertumbuhan Separa Wilayah dan Konurbasi Pertumbuhan Negeri ii. Balai Polis C dan Balai Polis Komuniti/Pondok Polis terbahagi kepada 2 kategori mengikut hierarki bandar. (Rujuk Lampiran A: Bandar Kategori A di Semenanjung Malaysia. Pusat Petempatan Kecil dan lain-lain kawasan yang tidak dinyatakan di Kategori A. IPD. Pusat Petempatan Utama. i.

0 : Garis Panduan Khusus Kemudahan Polis Kategori Ibu Pejabat Polis Kontinjen (IPK) Bil.6 hek (10-15 ek) 6 .8 hek (15 -20 ek) - - - Ibu Pejabat Polis Daerah (IPD) Diperlukan bagi setiap Daerah dan kawasan pembangunan baru 4 . Communications.Bilik Rakan COPS dan C4i (Command.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 30 Jadual 14. Controls. Setor Bekalan dan Cawangan Senjata) Kemudahan Keselamatan Kemudahan Latihan/ Persendirian Rumah Kediaman Tempat Letak Kereta Surau Ruang Landskap Kemudahan Stor/Pusat Penyimpanan barang. Penduduk tadahan Keluasan Kawasan Kategori A Kawasan Kategori B Komponen kemudahan sokongan Pejabat Ketua Polis Cawangan Pentadbiran Bilik Gerakan Cawangan Kewangan /Pembangunan Jabatan Siasatan Jenayah(Komersial) Jabatan Siasatan Jenayah (Narkotik) Jabatan Cawangan Khas Jabatan Ketenteraman Awam/Trafik Bilik Jentera Lojistik (Cawangan Komunikasi.12 ek) 4 – 6 ek (10 -15 ek) Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .5 hek (10 . CCTV. Cawangan Kenderaan. Kemudahan Kawasan Penyimpanan Sementara Kenderaan Kes Kemalangan/ Kecurian Lokap Polis Dewan serbaguna Kemudahan One Stop Centre Kemudahan ICT. Computer & Information) Semua elemen dan jabatan serta cawangan dalam PDRM Pagar keselamatan Bangunan Ibu Pejabat Bangunan Balai Garaj Kemudahan Sukan Kemudahan Keselamatan Bilik Jentera Pejabat Kenderaan/ Bengkel Rumah Kediaman Berek Bujang Tempat Letak Kereta Tempat Letak Motosikal Surau Ruang Landskap Kemudahan Stor/ Penyimpanan Barang Kes Kemudahan Kawasan Penyimpanan Sementara Kenderaan kes Kemalangan/ Diperlukan bagi setiap Negeri/Wilayah 4 .

5 ek) .5 . . CCTV. Lokap Polis Dewan serbaguna Semua cawangan dan jabatan dalam PDRM Kemudahan One Stop Centre Kemudahan ICT.8–1.000 penduduk.Kemudahan Keselamatan 0.5 -5 ek) - 1.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 31 Kategori Bil.5 ek) 0. separa bandar dengan penduduk seramai 5.4 hek (5 -10 ek ) - Bangunan Balai Garaj Rumah Kediaman/ Kuarters Padang Permainan Kemudahan Keselamatan Berek Bujang (jika perlu) Tempat Letak Kereta Tempat Letak Motosikal Surau Ruang Landskap Kemudahan stor/ Pusat Penyimpanan Khas Kenderaan Kes Seperti Kemalangan.4 hek (5 -10 ek) - 2 .4–2 hek (3. Kenderaan Curi (Dimasukkan) Kemudahan kawasan penyimpanan sementara Kenderaan Kes Kemalangan/ kecurian Lokap Polis Kemudahan One Stop Centre Kemudahan ICT.4 .000– 30.Bilik Maklumat/Bilik Mesyuarat .6 hek (0. Diperlukan bagi setiap pusat petempatan/peruma han utama/bandar raya/pinggiran bandar utama dengan penduduk seramai 20. CCTV. Penduduk tadahan Keluasan Kawasan Kategori A Kawasan Kategori B Komponen kemudahan sokongan Kecurian.5 ek) 2 .2 hek (2-3 ek) Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .Diperlukan bagi setiap pusat petempatan dan 1. bandar kecil.2 hek (3.2 -0.5. Diperlukan di kawasan luar bandar bagi setiap pusat petempatan. kawasan perindustrian utama dan kawasan strategik berjauhan IPD. Diperlukan di kawasan bandar besar.5 -5 ek) 2 . Pagar keselamatan 1. Bilik C4i dan Rakan COPS.000 penduduk.4 .2 hek (3.Pejabat Pertanyaan .5-1. pusat petempatan.000– 20. kawasan sempadan antarabangsa.4 .2 hek) (3. Bilik C4i dan Rakan COPS Semua elemen dan jabatan serta cawangan dalam PDRM Pagar keselamatan Balai Polis dan Balai Polis Trafik - Balai Polis Kategori A (Kawasan Bandar) Balai Polis Kategori B (Kawasan Bandar) Balai Polis Kategori C (Kawasan Separa Bandar) Balai Polis Kategori D &E (Kawasan luar bandar) Balai Polis Komuniti/ Pondok Diperlukan bagi setiap bandaraya/ bandar utama.4 hek (5 -10 ek) - 1.

Didirikan dalam lingkungan perbandaran bandar besar.000 – 10. Diadakan di Pusat Pengajian Tinggi.Keluasan seluas 300–500 kaki persegi. Keluasan Kawasan Kategori A Kawasan Kategori B Komponen kemudahan sokongan Rumah Jentera Tempat Letak Kereta Tempat Letak Motosikal Kemudahan Stor/ Penyimpanan Barang Kes . 2011 Nota : * Keluasan tapak minimum (Kawasan Kategori A) mengandaikan reka bentuk dan susunatur bangunan kemudahan polis dibina secara vertical/menegak untuk meminimumkan penggunaan ruang tanah dengan penyediaan kemudahan sokongan yang mencukupi.Sirkulasi/laluan keluar masuk yang mudah dan praktikal untuk menyediakan perkhidmatan yang cepat dan cekap. Didirikan 20 kilometer dari luar had perbandaran.000 penduduk. Merupakan Balai/Pondok Polis yang disewa di premis persendirian sementara Balai Polis kekal dapat diwujudkan.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 32 Kategori Polis Bil.Kemudahan One Stop Centre .Kemudahan ICT dan CCTV Sumber : Polis Diraja Malaysia. . selamat dan efisien kepada pengguna.Kemudahan ICT dan CCTV . hospital kerajaan. Penduduk tadahan taman perumahan utama dengan penduduk seramai 5. kawasan tumpuan orang ramai dan kawasan luar bandar/terpencil mengikut keperluan keselamatan. Bergantung kepada keperluan .Sempadan lot dan anjakan bangunan perlu disediakan dengan penanaman landskap.Pagar keselamatan - - - - - Bit Polis Diperlukan di kawasan tumpuan orang ramai. Berdasar kadar dan tren jenayah sesuatu kawasan. Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . . selesa. .

2008 5. lapangan terbang utama serta sempadan utama negeri. pusat perdagangan utama dan pusat strategik kerajaan. Penyediaan perkhidmatan bomba di peringkat negeri dan daerah disalurkan melalui 3 kategori Balai Bomba seperti Jadual 15. Balai Bomba Kategori B iii. pulau.000 orang.Jumlah minimum tadahan penduduk adalah seramai 50.0 : Kategori Bomba dan Penyelamat Kategori i.000 hingga 100. Jadual 15. kawasan pelabuhan. Perancangan tapak kemudahan bomba hendaklah berdasarkan kepada fungsi dan hierarki perbandaran dan heirarki kemudahan ini seperti berikut: a.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 33 5.Kemudahan ini perlu disediakan kepada tadahan penduduk seramai 100. Tapak balai bomba perlu ditempatkan di lokasi yang strategik dan ideal supaya perlindungan kebakaran dapat diberikan secara optimum. pekan dan daerah pentadbiran baru. ibu negeri.4. . . perindustrian berisiko tinggi.0. .4 BOMBA DAN PENYELAMAT 5.Disediakan di kawasan pinggiran bandar utama/ibu negeri. Bandar Diraja. ii. Balai bomba 3 bay ( balai 3 petak dengan 6 keluaran jentera atau lebih). Balai Bomba Kategori A Ciri-ciri .2 Garis Panduan Umum i. pusat perindustrian utama.4.  Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .000 orang.Keperluan kemudahan ini perlu disediakan mengikut tadahan penduduk seramai 50.Kebiasaannya disediakan di bandar utama. dan Perancangan tapak kemudahan bomba juga berdasarkan kadar pembangunan sesuatu kawasan iaitu bagi daerah yang luas perlu mempunyai lebih dari satu balai cawangan. . . Balai Bomba Kategori C Sumber : Jabatan Bomba & Penyelamat Malaysia.Perlu disediakan di kawasan luar bandar. Fungsi dan peranan Jabatan Bomba dan Penyelamat Malaysia berdasarkan peruntukan Akta Perkhidmatan Bomba 1998 (Akta 341).1 Kategori Perkhidmatan bomba disediakan oleh Jabatan Bomba dan Penyelamat Malaysia.000 orang. pergunungan peranginan.  Perancangan Bentuk Tapak dan Reka  b. Balai bomba 2 bay (balai 2 petak dengan 2 keluaran jentera atau lebih).

i. (Rujuk Lampiran A : Bandar Kategori A di Semenanjung Malaysia. Pusat Petempatan Utama. Kategori A: Konurbasi Pertumbuhan Negara. Pusat Petempatan Kecil dan lain-lain kawasan yang tidak dinyatakan di Kategori A.dan  Balai bomba perlu dilandskapkan untuk mengindahkan kawasan sekeliling. Susunatur dan reka bentuk bangunan hendaklah mengutamakan fungsi dengan mengambilkira hubungan antara komponen utama. 2006)      Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . dewan orang ramai dan lainlain tempat perhimpunan yang menyumbang kepada kesesakan lalu lintas. Kategori B: Konurbasi Pertumbuhan Daerah. Mempunyai akses keluar masuk yang mencukupi untuk memastikan pergerakan yang cekap dan pantas bagi tujuan kecemasan. julat/kepadatan penduduk dan kadar tekanan pembangunan iaitu. Perancangan tapak kemudahan Balai Bomba mestilah selaras dengan Cadangan dan Strategi Pembangunan dalam Rancangan Tempatan dan Pelan Susunatur yang telah diluluskan oleh Pihak Berkuasa Negeri. Konurbasi Pertumbuhan Wilayah. Tapak kemudahan ini tidak boleh diletakkan di kawasan rendah dan berisiko banjir seperti berhampiran sungai. Perancangan tapak kemudahan bomba hendaklah mengutamakan faktor keselamatan dan laluan khas keluar masuk kenderaan bomba yang tidak mewujudkan bahaya kepada pengguna jalanraya terutama kanakkanak dan murid sekolah. stadium. 5.3 Garis Panduan Khusus  Garis panduan Khusus Balai Bomba terbahagi kepada 2 kategori mengikut hierarki bandar. 20062020 Dasar Perbandaran Negara.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 34  Lokasi kemudahan ini tidak sesuai berhampiran dengan sekolah.4.Konurbasi Pertumbuhan Separa Wilayah dan Konurbasi Pertumbuhan Negeri ii.

4 ek) 10 km 50.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 35 Kategori C Kawasan Kategori A Kawasan Kategori B Jadual 16.4 hek (5–10 ek) 15 km Kurang 75. Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . - - - - - - Komponen kemudahan sokongan - - - Sumber : Jabatan Bomba & Penyelamat Malaysia.5–7.000 1 – 3 hek (2.000 – 100.2–3.000 2 .000 – 125. selamat dan efisien kepada pengguna dan kakitangan.5 –1. selesa.4 ek) 6 km Melebihi 100.000 0.Kawasan Pelabuhan.0 : Garis Panduan Khusus Balai Bomba Kategori Balai Tadahan penduduk (orang) Keluasan tapak minimum * Jarak antara balai bomba terdekat Lokasi Kategori A Kawasan Kategori A Kawasan Kategori B Kategori B Kawasan Kategori A Kawasan Kategori B Melebihi 125.000 2 . Pusat Perindustrian Utama. Bangunan Dewan Serbaguna Bangunan Surau Bangunan Bengkel Rumah Kakitangan dilengkapi dengan kemudahan fasiliti (perlu disediakan mengikut keperluan staff) Rural (luar bandar). Ibu negeri. 2008 Nota : * Keluasan tapak minimum (Kawasan Kategori A) mengandaikan reka bentuk dan susunatur bangunan kemudahan bomba dibina secara vertical/menegak untuk meminimumkan penggunaan ruang tanah dengan penyediaan kemudahan sokongan yang mencukupi. dan Pusat Strategik Kerajaan risiko Tinggi Satu balai dengan penyediaan minimum 3 enjin bay Tempoh masa sampai ke kawasan kejadian kebakaran minimum 5 minit Bangunan Balai Padang Kawad Hose Tower Bangunan Rumah Asap Indikator keperluan strategik Keperluan SubUrban (Pinggiran Bandar Utama/Ibu negeri).000 1– 2 hek (2.5 – 5 ek) 20 km Bandar utama.5 hek (1.Lapangan Terbang Utama.7 ek) 15 km Kurang 50. dan Persempadanan Utama Negeri Normal Satu balai dengan penyediaan minimum 3 enjin bay Tempoh masa sampai ke kawasan kejadian kebakaran 5 hingga 8 minit.000 1 – 3 hek (2. Pekan dan Daerah Pentadbiran Baru Rendah Satu balai dengan penyediaan minimum 2 enjin bay Tempoh masa sampai ke kawasan kejadian kebakaran 8 hingga 10 minit. Padang Rekreasi Bangunan Logistik Bangunan Simulasi dan Latihan Tempat Letak Kereta Keluasan tapak mestilah mencukupi untuk pembangunan akan datang.4 hek (5–10 ek) 10 km 75. Pusat Perdagangan Utama.5–7. Perindustrian Berisiko Tinggi.

perancangan pembangunan untuk kemudahan ini hendaklah berdasarkan kepada fungsi.0 : Kategori Dewan Orang Ramai i. pentas. Kategori Dewan Serbaguna ii. Sumber : Kajian Penyelidikan Bahagian Penyelidikan dan Pembangunan. stor.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 36 5. Di bandar. dewan dan gelanggang permainan dalaman Didirikan di kawasan kampung dan kawasan bandar untuk memenuhi kehendak masyarakat. politik. Berfungsi sebagai tempat berkumpul untuk masyarakat setempat. kepadatan penduduk dan jarak lingkungan kemudahan. Oleh itu. Komponen kemudahan: pentas. Kemudahan ini berperanan untuk memupuk semangat Jadual 17. iii.5 DEWAN ORANG RAMAI 5.5. Dewan Orang Ramai - perpaduan dan kejiranan di samping berfungsi sebagai pusat untuk melaksanakan perkhidmatan kerajaan seperti kempen kesihatan. bilik sembahyang dan tandas. JPBD SM. Kawasan perkhidmatan di luar bandar meliputi 2 hingga 3 buah kampung manakala di kawasan bandar terletak di perumahan kos rendah. pembelajaran dan rekreasi. 2011 Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Dewan Orang Ramai mempunyai saiz yang lebih besar dari Balai Raya dan menampung tadahan penduduk yang lebih besar terutamanya bagi sesebuah mukim. kemudahan ini ditempatkan di dalam skim perumahan atau blok rumah pangsa.1 Kategori Kemudahan dewan orang ramai merupakan keperluan penting bagi masyarakat sebagai tempat perjumpaan umum untuk tujuan sosial. bilik sembahyang dan tandas Dewan Orang Ramai mempunyai fungsi yang sama dengan Balai Raya. Balai Komuniti Raya/Pusat - - Ciri-ciri Dewan Serbaguna mempunyai saiz yang lebih besar daripada Dewan Orang Ramai. Komponen kemudahan: gelanggang badminton. stor. Komponen kemudahan: dewan. aktiviti penerangan dan sebagainya.

padang.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 37 5.            Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Lokasi dewan orang ramai perlulah di tempat yang mudah dikunjungi/mudahsampai dan dihubungi pengangkutan awam. Reka bentuk bangunan dan struktur hendaklah mengikut garis kontor dan meminimumkan kerja ‘potong dan tambak’ serta berintegrasi dengan landskap semula jadi. Lokasi dewan orang ramai mestilah tidak bercanggah dengan aktiviti gunatanah berdekatan. pusat tempatan dan pusat pertumbuhan desa. Reka bentuk kemudahan dewan orang ramai perlu mengambil kira keperluan dan kemudahan OKU dengan menitikberatkan ciri reka bentuk sejagat (universal design). Laluan pejalan kaki perlu menghubungkan kawasan kediaman tanpa perlu menyeberangi manamana jalan kecuali jalan kecil. Reka bentuk dewan orang ramai juga seharusnya yang mudah diselenggara. pusat kesihatan dan sebagainya. Perletakkan di kawasan berisiko berlakunya bencana alam seperti banjir dan tanah runtuh tidak dibenarkan. Dewan orang ramai mestilah dilengkapi dengan kemudahan sokongan iaitu tempat letak kereta yang mencukupi dan penyediaan landskap yang mudah diselenggara. daerah. melambangkan ciri budaya tempatan dan menggunakan bahan binaan yang berdaya tahan.5.2 Garis Panduan Umum i. dan Dewan orang ramai hendaklah disediakan kemudahan rangkaian jalur lebar di selaras dengan dasar kerajaan  Perancangan tapak dewan orang ramai hendaklah berdasarkan kepada fungsi dan hierarki perbandaran seperti ibu negeri. Dewan orang ramai sesuai ditempatkan berhampiran kemudahan masyarakat lain seperti surau. Perancangan Bentuk Tapak dan Reka  Reka bentuk kemudahan ini hendaklah sesuai dengan fungsi dan aktiviti yang akan dijalankan atau reka bentuk yang mudah supaya boleh digunakan untuk pelbagai aktiviti. Perancangan tapak kemudahan Dewan Orang Ramai mestilah selaras dengan Cadangan dan Strategi Pembangunan dalam Rancangan Tempatan dan Pelan Susunatur yang telah diluluskan oleh Pihak Berkuasa Negeri. sesuai dengan iklim tempatan.

3 Garis Panduan Khusus  Garis panduan Khusus Dewan Orang Ramai terbahagi kepada 2 kategori mengikut hierarki bandar. 2006) 5. julat/kepadatan penduduk dan kadar tekanan pembangunan iaitu.5. Foto 13: ramai Dewan orang Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .Konurbasi Pertumbuhan Separa Wilayah dan Konurbasi Pertumbuhan Negeri Kategori B: Konurbasi Pertumbuhan Daerah. ii. Kategori A: Konurbasi Pertumbuhan Negara. Pusat Petempatan Utama. i. ‘national broadband (rujuk Lampiran A : Bandar Kategori A di Semenanjung Malaysia 2006010 Dasar Perbandaran Negara.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 38 melalui initiatives’. Konurbasi Pertumbuhan Wilayah. Pusat Petempatan Kecil dan lain-lain kawasan yang tidak dinyatakan di Kategori A.

0015.5 ek) .001-15.1.  Dewan Orang Ramai digalakkan untuk dibina secara integrasi/di dalam satu bangunan bersama komponen kemudahan lain selaras dengan konsep Compact City. Jadual 24.0.6 hek (0.0.8 hek (0.0 : Garis Panduan Khusus Dewan Orang Ramai Kategori Kawasan tadahan Kawasan Kategori A Dewan Serbaguna Kawasan Kategori B Kawasan Kategori A Dewan Orang Ramai Kawasan Kategori B Balai Raya/Pusat Komuniti Kawasan Kategori A Kawasan Kategori B 1 Dewan Serbaguna untuk penduduk melebihi 15.000 orang 1 Balai Raya untuk 2001000 orang Keluasan minimum tapak Perletakan - Komponen kemudahan sokongan - 0.1 .0.  Disediakan 2 unit berasingan untuk lelaki dan wanita Sumber : Kajian Penyelidikan. selamat dan efisien kepada pengguna.1 .2 ek) Perletakan di pinggir kawasan kediaman Jarak maksimum pejalan kaki : 1km/1 batu/ 30 minit Dewan Pentas Stor Pejabat Ruang landskap Bilik Sembahyang  Tandas dan bilik air  Bilik persalinan  0.1 ek) (0. 2008 Nota : * Keluasan tapak minimum (Kawasan Kategori A) mengandaikan reka bentuk dan susunatur bangunan dewan orang ramai dibina secara vertical/menegak untuk meminimumkan penggunaan ruang tanah dengan penyediaan kemudahan sokongan yang mencukupi.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 39 Jadual 18.0 ek) Jarak maksimum pejalan kaki: 400 meter/1/4 batu/10 minit.25 .25 .000 orang 1 Dewan Orang Ramai untuk 1.2 – 0.0.1 – 0.4 hek 0. selesa.5 ek) (0.6 hek 0.1.25 .000 orang 1 Dewan Orang Ramai untuk 5.1 – 0.1 . Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .1.001 -10.2 .Jarak maksimum pejalan kaki : 800m/1/2 batu/ 15 minit 0.Perletakan di kawasan kediaman . JPBD SM.1 ek) (0.0.0.000 orang 1 Balai Raya untuk 1. Pembinaan kemudahan Klinik Kesihatan secara integrasi hendaklah merujuk kepada Bab 6.25 .000 orang 1 Dewan Serbaguna untuk penduduk melebihi 10. Bahagian Penyelidikan dan Pembangunan.2 hek 0.4 hek (0.

Disediakan untuk tadahan penduduk seramai 5. Perkhidmatan perpustakaan kepada penduduk setempat yang mempunyai tadahan penduduk seramai 3.6 PERPUSTAKAAN AWAM 5. Disediakan untuk tadahan penduduk seramai 7.000 .000 orang dengan keluasan ruang lantai minimum 1. Perpustakaan Wilayah - iv. daerah dan mukim dengan tadahan penduduk seramai 50.700 mp. Disediakan di wilayah/bandar dengan melibatkan tadahan penduduk seramai 100.0 : Kategori Perpustakaan Awam i. Perpustakaan Pekan Perpustakaan Pekan A - Perpustakaan Pekan B vi. Disediakan di pusat bandar besar yang mempunyai tadahan penduduk seramai 200.000 . ii. Ciri-ciri Diperlukan bagi setiap negeri dengan tadahan penduduk melebihi 500.6.10.000 orang dan keluasan ruang lantai 11.000 oraang dengan keluasan ruang lantai 2.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 40 5.600 mp. Perpustakaan Cawangan B Disediakan untuk tadahan penduduk seramai 50.300 mp.000 orang dan keluasan ruang lantai adalah 8.000 – 5.100 mp.900 mp. Perpustakaan Desa Perpustakaan Desa A - Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .000 orang dan keluasan ruang lantai 3.000 orang dengan keluasan ruang lantai 6. v.150. Perpustakaan Metropolitan iii. sebagaimana dihasratkan oleh kerajaan.000 orang dengan keluasan ruang lantai 750 mp.000 .1 Kategori Penyediaan kemudahan perpustakaan awam yang mencukupi adalah perlu bagi mewujudkan masyarakat yang berbudaya Jadual 19.7. Perkhidmatan perpustakaan awam yang disediakan dikendalikan oleh Perbadanan Perpustakaan Awam Negeri dengan kerjasama Kerajaan Tempatan. Perpustakaan Cawangan Perpustakaan Cawangan A  Menyediakan perkhidmatan perpustakaan kepada penduduk setempat di bandar. Kategori Perpustakaan Negeri membaca dan berilmu.000 .200 mp.000 mp.000 orang dengan keluasan ruang lantai minimum 1.000 – 300.150.00 – 750.

Perpustakaan Desa C - Sumber : Perpustakaan Negara Malaysia.000 orang dengan keluasan ruang lantai 515 mp.000 – 3.2 Garis Panduan Umum i. Perpustakaan awam hendaklah ditempatkan di kawasan tumpuan ramai seperti berdekatan masjid. 2010.6.  Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .000 orang dengan keluasan ruang lantai 300 mp. Foto 14: Kemudahan Perpustakaan Awam 5.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 41 Kategori Perpustakaan Desa B - Ciri-ciri Perkhidmatan perpustakaan kepada penduduk setempat yang mempunyai tadahan penduduk seramai 2. Perpustakaan awam perlu ditempatkan di lokasi yang strategik dan mudah dikunjungi oleh semua lapisan masyarakat termasuk golongan kurang upaya dan berhampiran perkhidmatan pengangkutan awam.0.  Perancangan Bentuk Tapak dan Reka  Perancangan tapak perpustakaan awam adalah berdasarkan kepada bilangan penduduk sesuatu kawasan. Perkhidmatan perpustakaan kepada penduduk setempat yang mempunyai tadahan penduduk kurang dari 2. hierarki dan fungsi perpustakaan seperti Jadual 16.

2006) Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Reka bentuk dan susunatur dalaman perpustakaan awam hendaklah mengambilkira pergerakan fungsi di antara komponen perpustakaan. Konurbasi Pertumbuhan Separa Wilayah dan Konurbasi Pertumbuhan Negeri.  (Rujuk Lampiran A : Bandar Kategori A di Semenanjung Malaysia.3 Garis Panduan Khusus  Garis panduan Khusus Perpustakaan Awam terbahagi kepada 2 kategori mengikut hierarki bandar. dan  Tempat letak kereta hendaklah disediakan secukupnya dengan mengambilkira keperluan kakitangan. Laluan pejalan kaki yang selamat dan selesa menghubungkan perpustakaan dengan kawasan sekitarnya.   Tapak perpustakaan awam tidak sesuai di kawasan bertopografi tinggi.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 42 sokongan surau. Perpustakaan hendaklah disediakan kemudahan sokongan seperti kemudahan teknologi maklumat dan telekomunikasi bagi mewujudkan masyarakat bermaklumat.6. julat/kepadatan penduduk dan kadar tekanan pembangunan iaitu. Pusat Petempatan Utama. Konurbasi Pertumbuhan Wilayah. taman awam. Keluasan tapak perpustakaan awam hendaklah mengambil kira keperluan pembangunan akan datang dan komponen kemudahan perpustakaan.    ii. Pusat Petempatan Kecil dan lain-lain kawasan yang tidak dinyatakan di Kategori A. 2006-2020 Dasar Perbandaran Negara. Perancangan tapak perpustakaan awam mestilah selaras dengan cadangan dan strategi pembangunan dalam Rancangan Tempatan dan Pelan Susunatur yang telah diluluskan oleh Pihak Berkuasa Negeri. Reka bentuk perpustakaan awam mestilah ‘functional’ dan mempunyai ciri-ciri budaya tempatan di mana perpustakaan merupakan khazanah budaya tempatan. i.   5. Kategori A: Konurbasi Pertumbuhan Negara. selesa dan kondusif. pengunjung dan tempat pemunggahan. kawasan permainan kanak-kanak dan lain-lain tempat lain yang tidak bercanggah dari segi aktivitinya. Penyediaan ruang landskap dengan penanaman pokok yang bersesuaian (tidak beracun dan berduri) untuk mewujudkan persekitaran yang tenang. Kategori B: Konurbasi Pertumbuhan Daerah. nyaman.

000 150.0 : Garis Panduan Khusus Perpustakaan Awam Kategori Tadahan Penduduk (orang) Kawasan Kawasan Kategori A Kategori B >750.200 mp - Tapak -0.6 ek) Ruang lantai -2.2 hek (0.600 mp Perpustakaan Negeri Perpustakaan Metropolitan Perpustakaan Wilayah 300. Ruang lokar iv.000 Desa A 5. Pusat Pemprosesan & Dokumentasi Bahan iv.000 Tapak– 0. Surau xi. Auditorium (pilihan) viii. Bilik sembahyang v.4ek) Ruang lantai -1. lobi & kaunter . Perkhidmatan Perpustakaan .9 hek (2.000 Perpustakaan < 2.8 hek (2 ek) Ruang lantai– 11.100 mp Perpustakaan 3. Tapak-0.3ek) Ruang lantai -1.Ruang masuk. selamat dan efisien kepada pengguna. Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Bilik serbaguna vii. Tandas vii.000 >500.5 hek (1. Bilik serbaguna iv. Kafeteria ix.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 43 Komponen/ruang kemudahan sokongan i. Surau vi.000 mp Tapak -0.kaunter & pameran iii.000 200.200 mp Tapak -0. Bahagian Teknologi Maklumat .300 mp Tapak -0.05 hek(0.19 hek (0.1 hek (0.4 ek) Ruang lantai -8. Ruang masuk. Ruang lokar xiv. Perkhidmatan perpustakaan ii. Bilik rehat x.00075. JPBD SM.6 ek) Ruang lantai -3.000 Perpustakaan Cawangan A Perpustakaan Cawangan B Perpustakaan Pekan A Perpustakaan Pekan B 75.000 Desa C Sumber : Kajian Penyelidikan.Bhgn. Lokar pembaca viii.001750. Perkhidmatan perpustakaan iii.000 100. lobi. Perkhidmatan Sokongan v.Dewan pameran .13 hek (0.000 mp Tapak– 0. Ruang pejabat .000 Desa B 3. Tandas i.000 – 200.4 hek (1 ek) Ruang lantai– 6.000 10.7 hek (1. Perkhidmatan Pengguna iii.600 mp Kawasan Kategori B Tapak –1.Bilik komputer ii. Pentadbiran ii.05 hek(0. Perkhidmatan perpustakaan ii. Ruang lokar v.000 Keluasan minimum Kawasan Kategori A Tapak– 0. Surau iv.19ek) Ruang lantai -750 mp Tapak-0. Tandas Jadual 20.001150. Ruang pejabat ii.25 ek) Ruang lantai– 3.1 hek (0.000 - 50. Bilik rehat v.000 5. 2010 dan Perpustakaan Negara Malaysia.2 ek) Ruang lantai– 8.300 mp Tapak– 0. lobi iii. Ruang rekreasi xvi.9 ek) Ruang lantai.000 10.000 7.000 Perpustakaan 2.07 hek(0.Bilik mesyuarat .000 10.000 50.001300. Ruang pemunggah i.000 7.12ek) Ruang lantai -300 mp dan Pembangunan. Taska xii.2 ek) Ruang lantai–11. Ruang pemunggah i.25 ek) Ruang lantai– 2.3 hek (3.Bhgn. - Nota : * Keluasan tapak minimum (Kawasan Kategori A) mengandaikan reka bentuk dan susunatur bangunan perpustakaan dibina secara vertical/menegak untuk meminimumkan penggunaan ruang tanah dengan penyediaan kemudahan sokongan yang mencukupi.2 hek (0.700 mp Tapak -0. Tandas xv. selesa. Bahagian Penyelidikan 2010. Kedai buku (pilihan) xiii.6.000 100.900 mp Tapak– 0.000 – 500.12ek) Ruang lantai -515 mp Tapak-0.900 mp Tapak -0. Ruang masuk.

boleh menyekat penyertaan penuh dan berkesan mereka dalam masyarakat. Kurang upaya fizikal. dan Kurang upaya pelbagai. Perkhidmatan Warga Emas ii. Perpustakaan Pekan dan Perpustakaan Desa digalakkan untuk dibina secara integrasi/di dalam sebuah bangunan bersama komponen kemudahan lain untuk mempermudah dan melancarkan urusan penduduk setempat. Pusat Jagaan Harian Warga Emas ditubuhkan untuk menyediakan kemudahan kepada warga emas menjalani aktiviti terutama yang tinggal bersendirian semasa ahli keluarga/penjaga tiada di rumah atau keluar bekerja.  Institusi yang berkaitan dengan pusat harian warga emas seperti rumah Seri Kenangan. f.7 5. intelektual atau deria yang apabila berinteraksi dengan pelbagai halangan. c. Jadual 24.7. 5. Kurang upaya mental.0. Masalah pembelajaran.2 Kurang upaya pendengaran.0. g. Perancangan Bentuk  Perancangan kemudahan kebajikan adalah berdasarkan kepada bilangan penduduk kumpulan tertentu iaitu warga emas dan golongan kurang upaya di peringkat tempatan yang memerlukan perkhidmatan kebajikan.7.  Perkhidmatan Warga Emas Warga emas ditakrifkan mereka yang berumur 60 tahun ke atas. Desa Bina Diri. Kurang upaya penglihatan. Rumah Orang Tua Islam Tidak Berwaris dan Pusat Harian Warga Emas. Perkhidmatan Golongan Kurang Upaya i. Pembinaan kemudahan perpustakaan secara integrasi hendaklah merujuk kepada Bab 6. Kurang upaya pertuturan. e. Kategori OKU termasuklah: a. Takrifan ini berpandukan kepada takrifan yang dibuat di "World Assembly On Ageing 1982" di Vienna.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 44  Perpustakaan Cawangan. Perkhidmatan Upaya (OKU) Golongan Kurang 5. Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Rumah Ehsan.1 Kategori Kemudahan kepada 2 iaitu kebajikan dikategorikan i. d. KEMUDAHAN KEBAJIKAN ii. Garis Panduan Umum Tapak dan Reka  i. b. Akta Orang Kurang Upaya 2008 (Akta 685) mendefinisikan orang kurang upaya (OKU) sebagai mereka yang mempunyai kekurangan jangka panjang dari segi fizikal. mental.

pandangan dan teduhan kepada        Perancangan tapak kemudahan kebajikan hendaklah selaras dengan Cadangan dan Strategi Pembangunan dalam Rancangan Tempatan dan Pelan Susunatur yang telah diluluskan oleh Pihak Berkuasa Negeri. Reka bentuk bangunan yang fleksibel. perlu dilandskap yang bersesuaian. Penyediaan pusat perkhidmatan warga emas dan OKU di lot tengah dan tepi kediaman hendaklah dikenalpasti di peringkat penyediaan rancangan pemajuan dan Kebenaran Merancang. mempunyai senibina yang menarik dan mudah diselenggarakan.    Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Perlu menyediakan ruang riadah/padang permainan/kawasan untuk aktiviti berkebun dengan meja dan tempat duduk untuk menggalakan interkasi sosial. Ini bagi memastikan penyediaan pusat perkhidmatan ini tidak menimbulkan kacau ganggu kepada penduduk setempat.  Kemudahan ini perlu dielakkan di sepanjang atau berhampiran jalan utama untuk mengelakkan kesesakan lalu lintas dan mengutamakan keselamatan warga emas dan orang kurang upaya. Menyediakan tempat letak kereta yang mencukupi dan ruang pick-up point di pintu masuk bangunan. Reka bentuk bangunan yang menggalakkan pergerakan tanpa halangan (barrier-free) terutama untuk warga emas dan golongan kurang upaya. Laluan pejalan kaki menggunakan pokok tidak menghalang berfungsi memberi pejalan kaki. berfungsi. Kawasan menunggu berbumbung dengan tempat duduk yang mencukupi yang mempunyai ruang pemandangan kenderaan masuk. Tapak yang mempunyai keluasan mencukupi untuk menampung keperluan pembangunan akan datang.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 45  Kemudahan perlu terletak berhampiran kawasan perumahan bagi memudahkan penglibatan komuniti dan juga kemudahsampaian kepada kumpulan sasar yang memerlukan perkhidmatan. Kemudahan perlu disediakan di kawasan yang boleh diwujudkan persekitaran mesra pengguna warga emas dan golongan kurang upaya termasuk menyediakan landskap yang bersesuaian.

05-0. 2011  Perkhidmatan Warga Emas dan OKU digalakkan untuk dibina secara integrasi/di dalam satu bangunan bersama komponen kemudahan lain untuk mempermudah dan melancarkan urusan penduduk setempat. Pembinaan kemudahan kebajikan secara integrasi hendaklah merujuk kepada Perkara 6.Padang permainan/riadah .GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 46 5.0. Jadual 24.Tandas dan bilik air  .3 hek (0.6 ek) 49 m2 100 m2 75 m2 36 m2 9 m2 100 m2 * Pengiraan asas keluasan minimum ruang aktiviti adalah.7.Bilik serbaguna .Bilik rehat . Tampungan 30 orang/ perkhidmatan warga emas Keluasan Tapak Minimum 0.0. Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .Tempat letak kereta Nota 90m2 90m2 49 m2 49 m2 Perkhidmatan golongan kurang upaya 30 orang/ perkhidmatan OKU 0.0 m2 3. .05-0.0 m2 Sumber : Kajian Penyelidikan Bahagian Penyelidikan dan Pembangunan.Bilik sembahyang  .Dapur dan ruang makan .3 Garis Panduan Khusus Jadual 23.Golongan kurang upaya  Disediakan 2 unit berasingan untuk lelaki dan wanita 3.125-0. JPBD SM.125-0.7 ek) Ukuran Minimum Kemudahan Sokongan (meter persegi)  Ruang aktiviti * • Warga emas • Golongan Kurang Upaya  Bilik bacaan .Warga emas .0 : Garis Panduan Khusus Perkhidmatan Warga Emas dan OKU Kemudahan kebajikan Perkhidmatan warga emas Bil.Pejabat(untuk 5 org kakitangan)& stor .25 hek (0.

Tadika. ii. pihak bertanggungjawab membina bangunan. iii. PBT hendaklah mengenakan syarat kepada pemaju untuk menyediakan ruang kemudahan dengan mengenalpasti aras/perletakkan kemudahan.    Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . TASKA. custodian. Pengintegrasian komponen masyarakat adalah tertakluk kepada dasar pelaksanaan oleh agensi berkaitan. pengurusan dan penyelenggaraan. dan vi. Perkhidmatan kebajikan. Perancangan pembangunan kemudahan masyarakat secara gunasama/berpusat hendaklah mengambil kira keperluan semua lapisan masyarakat termasuk golongan kanak-kanak. Dewan orang ramai.. Klinik. Antara jenis kemudahan masyarakat yang boleh dibangunkan secara integrasi adalah: i. kos. warga emas dan OKU.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 47 6. PBT sebagai stakeholder berperanan untuk mengadakan perundingan bersama agensi pelaksana untuk menyediakan kemudahan di dalam satu bangunan dengan mengenalpasti:    Penyediaan kemudahan masyarakat secara berpusat adalah digalakan selaras dengan compact city. iv. keluasan lantai serta minimum 3 jenis kemudahan yang perlu disediakan. v.0 PENYEDIAAN KEMUDAHAN MASYARAKAT SECARA INTEGRASI  Penyediaan kemudahan masyarakat secara integrasi merujuk kepada perletakkan komponen kemudahan pada sebuah bangunan atau perletakkan secara berpusat. Rajah 8: Contoh konsep penyediaan kemudahan secara integrasi/gunasama bangunan  Isu berkaitan pemilikan. Perpustakaan. serta jenis komponen kemudahan hendaklah dikenalpasti di peringkat perancangan bagi penyediaan kemudahan masyarakat secara integrasi/gunasama bangunan.

PBT hendaklah memberi insentif kepada pemaju. Reka bentuk bangunan hendaklah menerapkan ciri-ciri reka bentuk sejagat (universal design) bagi memastikan kemudahan masyarakat yang mesra pengguna. kos pembinaan adalah dengan bantuan peruntukkan daripada Kementerian atau agensi berkaitan sepertimana dipersetujui di peringkat awal perancangan. Perletakkan dan keluasan ruang kemudahan iv. Penyediaan taman atas bumbung hendaklah merujuk kepada Garis Panduan Perancangan Taman Atas Bumbung yang disediakan oleh JPBD SM. Bangunan kemudahan integrasi yang dibina oleh pemaju dan agensi pelaksana dikehendaki membeli ruang kemudahan. Tanggungjawab penyelenggaraan dan pengurusan kemudahan (kos/peruntukkan kewangan dan tanggungjawab pihak pengoperasian)  Penyediaan kemudahan masyarakat secara integrasi dan berbentuk vertical adalah alternatif kepada pemaju terutamanya melibatkan pembangunan berskala kecil di kawasan bandar berkepadatan tinggi yang mempunyai ruang tanah yang terhad.       Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . kos pembelian adalah di bawah agensi pelaksana yang bertanggungjawab.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 48 i.  Sekiranya PBT dipertanggungjawabkan untuk membina bangunan kemudahan integrasi. Pembangunan kemudahan secara integrasi hendaklah disediakan kawasan riadah atas tanah dengan perletakkan yang tidak memerlukan pengguna melintas jalan utama atau pembinaan taman atas bumbung dengan syarat selamat dan selesa. Jenis komponen kemudahan ii. Pembangunan kemudahan masyarakat secara integrasi hendaklah berdekatan kawasan perkhidmatan seperti terminal pengangkutan awam bagi mengoptimumkan kemudahsampaian penduduk setempat dan mengurangkan mod pergerakan selaras dengan sasaran kerajaan untuk mengurangkan pelepasan karbon sebanyak 40% menjelang tahun 2020. Sekiranya pemaju dikehendaki membina bangunan kemudahan integrasi secara percuma. Pemilikan kemudahan/agensi pelaksana iii. Pembinaan bangunan kemudahan integrasi adalah melalui dua kaedah iaitu sama ada dibina oleh pemaju atau PBT.

Perpustakaan Cawangan A 3. Perkhidmatan Warga Emas ii. Dewan Serbaguna 1. – bawa ke atas (integrasi) Bil Komponen kemudahan Keluasan lantai minimum 1 Kesihatan i. Perpustakaan Desa B 515 mp vii. Klinik Kesihatan 3.200 mp iii. Perpustakaan Pekan B 1.900 mp ii. tandas. pejabat. pejabat.0 : Keluasan lantai minimum kemudahan yang disediakan secara integrasi/gunasama bangunan. Perpustakaan Desa C 300 mp 6 Kebajikan i.100 mp v. Balai Raya/Pusat Komuniti 500 mp 4 Perpustakaan i.0 mp/OKU (tidak termasuk ruang dapur.000 mp ii. 2010 Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Dewan Orang Ramai 750 mp iii. tandas. Klinik Desa 1. Perpustakaan Cawangan B 2. Perkhidmatan Kurang Upaya Golongan 3. tempat laluan) 3. tempat laluan) Sumber : Kajian Penyelidikan Bahagian Penyelidikan dan Pembangunan. Balai Polis Komuniti/Pondok 2.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 49 Jadual 24. Klinik 1Malaysia 260 mp 2 Keselamatan i.000 mp ii. stor.200 mp iii. Perpustakaan Desa A 750 mp vi. Perpustakaan Pekan A 1.250 mp Polis 3 Dewan Orang Ramai i. stor.700 mp iv.0 mp/warga emas (tidak termasuk ruang dapur.

0: Peranan agensi dalam melaksanakan kemudahan masyarakat Bil Agensi Peranan i Kementerian Perumahan Lead agency dalam merancang keperluan kemudahan dan Kerajaan Tempatan/ masyarakat di peringkat nasional.  Jadual 25. negeri dan tempatan. Menggalakkan penglibatan sektor swasta di dalam penyediaan kemudahan masyarakat berasaskan Corporate Social Resposibility (CSR).GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 50 7. seperti Jadual 25.  Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .0 MEKANISME PELAKSANAAN   Pelaksanaan kemudahan masyarakat secara umumnya melibatkan agensi di peringkat persekutuan. Pegawai pembangunan negeri  Penyelaras program di peringkat negeri Pengarah JPBD Negeri iii Pihak Berkuasa Tempatan Menyediakan inventori maklumat asas kemudahan masyarakat Lead agency untuk menyedia. Disamping itu. pihak pemaju bertanggungjawab untuk menyedia dan menyumbang tapak kemudahan manakala pihak kerajaan bertanggungjawab membina dan menyelenggara bangunan kemudahan masyarakat. Maklumat kemudahan masyarakat yang disediakan oleh setiap lead agency hendaklah boleh diakses atau disalurkan kepada agensi berkaitan agar penilaian keperluan kemudahan dapat dijalankan.0. perancangan kemudahan yang seimbang dapat dilakukan bagi memastikan isu dan masalah berkaitan telah diambilkira. negeri dan tempatan. memaju dan menyelenggara kemudahan masyarakat di dalam kawasannya selaras dengan peranan yang diperuntukkan oleh perundangan. JPBD Semenanjung Malaysia ii Pihak Berkuasa Negeri  Lead agency untuk meluluskan tapak kemudahan masyarakat.

Kebajikan viii. Keselamatanpolis Bomba dan penyelamat Dewan orang ramai Perpustakaan awam vii. rizab/tapak kemudahan masyarakat tidak dibangunkan.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 51 Jadual 26. menyedia dan tapak. ii. agensi pelaksana diberi tempoh 5 tahun dari tarikh kelulusan KM untuk memajukan tapak kemudahan. v. iv. membina dan menyelenggara bangunan kemudahan Agensi Bertanggungjawab Perancangan Menyedia dan Pembinaan tapak menyumbang bangunan tapak * JPBD/Kementerian Pemaju Kem. Kesihatan Pendidikan Agensi bertanggungjawab untuk merancang. Jika tidak dimajukan PBN boleh menukar syarat untuk kegunaan awam yang lain. **Bagi mengelakkan pembaziran tanah. Kesihatan Kesihatan JPBD/Kementarian Pemaju Kementerian Pelajaran Malaysia/ Pelajaran Kementerian Malaysia/ Pengajian Tinggi Kementerian Pengajian Tinggi JPBD/Kementerian Pemaju Kementerian Dalam Dalam Negeri/PDRM Negeri/PDRM JPBD/KPKT Pemaju Jabatan Bomba dan Penyelamat JPBD/PBT Pemaju Jabatan Kerajaan Tempatan JPBD/Perpustakaan Pemaju Perbadanan Negara Perpustakaan Awam Negeri JPBD/Jabatan Pemaju Jabatan Kebajikan Kebajikan Masyarakat Masyarakat Telah dirancang PBT menyedia PBT membina oleh JPBD tapak dan bangunan dan peruntukkan peruntukkan dari KPKT dari KPKT dan Kementerian berkenaan Penyelenggaraan Kementerian Kesihatan Kementerian Pelajaran Malaysia/ Kementerian Pengajian Tinggi PDRM Jabatan Bomba dan Penyelamat PBT Perbadanan Perpustakaan Awam Negeri/PBT PBT PBT dan Kementerian masing-masing iii.0: menyumbang masyarakat. Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Komponen kemudahan i. vi. Mekanisme pelaksanaan kemudahan masyarakat adalah melalui dua alternatif iaitu melalui Rancangan Pemajuan dan Kebenaran Merancang. Penyediaan kemudahan masyarakat di kawasan perumahan sediaada (tapak sedia ada tetapi belum dibangunkan)** Nota: * Menyedia dan menyumbang : merujuk kepada penyediaan tapak dalam keadaan tanah rata dan penyediaan infrastruktur asas seperti sistem perparitan dan jalan.

GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 52 7. agensi pelaksana hendaklah mengemukakan permohonan tanah melalui Ketua Pengarah Tanah dan Galian (KPTG) untuk pemilikan/pengambilan balik     ii. JPBD Negeri dan PBT bersama agensi pelaksana. agensi pelaksana tidak bersetuju dengan cadangan tapak kemudahan masyarakat yang terkandung di dalam RT/RKK agensi perlaksana berkenaan perlu menyatakan justifikasi kukuh tentang keengganan menyediakan kemudahan masyarakat di tapak yang telah dikenalpasti. Setelah dokumen RT/RKK diluluskan adalah menjadi tanggungjawab Pengarah JPBD Negeri untuk menyenaraikan semua kemudahan masyarakat yang terkandung dalam RT/RKK untuk makluman dan perakuan JK Perancang Negeri (JPN). JPBD berperanan sebagai lead agency untuk memberi nasihat dari aspek perancangan tapak kemudahan masyarakat mengikut bilangan tadahan penduduk dan keperluan terknikal seperti yang terkandung di dalam Garis Panduan Kemudahan Masyarakat. Pengenalpastian tapak di dalam RT/RKK hendaklah secara site specific dan keutamaan pembangunan perlu dikenalpasti bagi tujuan rujukan semasa penyediaan Rancangan Malaysia 5 tahun. Peringkat pemajuan Setelah mendapat salinan dokumen RT/RKK. Sekiranya. adalah menjadi tanggungjawab Pasukan Kajian/JPBD Negeri/PBT untuk mengenalpasti tapak kemudahan masyarakat semasa proses penyediaan RT/RKK. pemajuan dan penyelenggaraan i. Peringkat perancangan  Perancangan dan pengenalpastian tapak kemudahan masyarakat semasa penyediaan Rancangan Tempatan (RT) /Rancangan Kawasan Khas(RKK) adalah melalui program kolaborasi perancangan antara Pasukan Kajian. JPBD Negeri selaku Urusetia JPN atau PBT berkaitan hendaklah memaklumkan senarai kemudahan masyarakat kepada agensi/kementerian pelaksana berkaitan dengan mengedarkan jilid/sektor kemudahan masyarakat yang terkandung dalam RT/RKK.   Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia .1 Pelaksanaan Kemudahan Masyarakat Melalui Rancangan Pemajuan  Pelaksanaan kemudahan masyarakat melalui Rancangan Pemajuan terbahagi kepada peringkat perancangan. Isu melibatkan pembangunan berskala kecil yang mana tapak kemudahan masyarakat tidak dapat disediakan.

Kaedah pelaksanaan pembangunan kemudahan masyarakat melalui Rancangan Pemajuan (RT/RKK) ditunjukkan di Rajah 9. iii. Agensi pelaksana perlu memohon peruntukkan/kos penyelenggaraan daripada kementerian masing-masing. Kos bangunan adalah dengan bantuan peruntukkan dari kementerian masing-masing dan permohonan peruntukan berdasarkan keutamaan bagi setiap rolling plan. kos pemilikan tanah/tapak adalah dibawah agensi/kementerian pelaksana masing-masing. Penyediaan jadual penyelenggaraan secara berkala adalah perlu bagi memastikan kesinambungan penyelenggaraan kemudahan masyarakat.  Seterusnya PTG negeri mohon pertimbangan Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri (MMKN) untuk kelulusan.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 53 tanah/pembelian tapak. Peringkat penyelenggaraan  Agensi pelaksana bertanggungjawab sepenuhnya untuk menjalankan penyelenggaraan yang meliputi tatatur pengendalian tapak dan bangunan kemudahan masyarakat yang telah dibina. PTG bertindak untuk mewarta/memberi milik tanah kemudahan masyarakat. agensi pelaksana menyediakan pelan bangunan dan membina bangunan. Setelah kelulusan diperolehi.       Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . PTG mengambil tindakan membuat pemberitahuan kepada JPBD Negeri dan PBT mengenai pewartaan/pemberimilikan tanah kemudahan masyarakat. Pengarah JPBD Negeri hendaklah menyediakan pangkalan data bagi maklumat tapak dan mengemaskini inventori kemudahan masyarakat serta melaporkan status tapak kemudahan masyarakat kepada JPN secara berkala. Setelah PTG mewarta/memberi milik tanah kemudahan masyarakat.0.

. 3 Dokumen RT/RKK yang diluluskan   Catatan : Agensi pelaksana yang tidak bersetuju dengan cadangan tapak kemudahan masyarakat yang terkandung di dalam RT/RKK perlu menyatakan justifikasi. Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . JPBD Negeri (Urusetia JPN)/PBT memaklumkan senarai kemudahan masyarakat kepada agensi/kementerian pelaksana berkaitan. Kos pemilikan tanah :  Bayaran Premium (jika tanah kerajaan) Mengikut harga pasaran (jika tanah individu) 4 Sambung. JPBD Negeri.0 : Pelaksanaan Pembangunan Kemudahan Masyarakat Melalui Rancangan Pemajuan PERINGKAT PERANCANGAN 1 Penyediaan Rancangan Tempatan(RT)/Rancangan Kawasan Khas(RKK)   Mengenalpasti tapak kemudahan masyarakat utama secara site specific. Pengarah JPBD Negeri menyenaraikan semua kemudahan masyarakat yang terkandung dalam RT/RKK untuk makluman dan perakuan JK Perancang Negeri (JPN). PBT dan agensi pelaksana mengenalpasti tapak dan keutamaan pembangunan kemudahan masyarakat untuk dilaksanakan. PERINGKAT PEMAJUAN Agensi pelaksana mengemukakan permohonan tanah melalui Ketua Pengarah Tanah dan Galian (KPTG) sama ada pemilikan/pengambilan balik tanah/pembelian tapak. 2 Program kolaborasi dan pengenalpastian tapak pembangunan Catatan :  Pasukan Kajian RT/RKK.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 54 Rajah 9. dengan mengedarkan maklumat melalui jilid/sektor kemudahan masyarakat yang terkandung dalam RT/RKK. Pengarah JPBD Negeri dan JPBD Pejabat Projek Zon berperanan sebagai penasihat dari aspek perancangan tapak kemudahan.

7 PTG mengambil tindakan untuk membuat pemberitahuan kepada JPBD Negeri dan PBT    Pengarah JPBD Negeri menyenarai maklumat tapak kemudahan masyarakat dan mengemaskini inventori kemudahan masyarakat untuk rujukan agensi. PERINGKAT PENYELENGGARAAN 9 Agensi pelaksana menjalankan penyelenggaraan   Menentukan peruntukkan/kos pemyelenggaraan.) ii. Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Makluman status tapak kemudahan masyarakat kepada JPN secara berkala.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 55 5 Pertimbangan MMKN (Lulus/Tolak)  PTG Negeri 6 PTG mengambil tindakan untuk warta/pemberi milikan tanah kemudahan masyarakat. Agensi pelaksana mohon peruntukkan Persekutuan sekiranya melibatkan projek persekutuan (Sekolah. 8 Agensi pelaksana menyediakan pelan bangunan dan membina bangunan   Agensi pelaksana dengan bantuan peruntukkan dari kementerian masing-masing membina bangunan kemudahan masyarakat. i. Pemantauan inventori tapak sediada dan tapak baru berbanding unjuran keperluan kemudahan masyarakat di dalam RT/RKK. Balai Polis. masjid). Agensi Pelaksana mohon perizaban tapak daripada PBN sekiranya melibatkan projek negeri (surau. Hospital. Balai Bomba) (Persekutuan beri dalam bentuk ’geran’ kepada agensi pelaksana. Agensi pelaksana memohon peruntukan berdasarkan keutamaan bagi setiap ’rolling plan’. Menyediakan jadual penyelenggaraan secara berkala.

pemajuan dan penyelenggaraan.2 Pelaksanaan Kemudahan Masyarakat Melalui Kebenaran Merancang Pelaksanaan kemudahan masyarakat melalui Kebenaran Merancang terbahagi kepada peringkat perancangan. PBT hendaklah menyertakan akuan berkanun bahawa pemaju bersetuju tanpa prejudis untuk ‘menyedia dan menyumbang’ tapak bagi kegunaan awam kepada Kerajaan. Pengarah JPBD Negeri memproses dan memberi ulasan teknikal (termasuk keperluan kemudahan masyarakat). Agensi pelaksana berunding dengan Pihak Berkuasa Negeri serta memohon peruntukkan bagi pemilikan tapak. Kelulusan Kebenaran Merancang  Kebenaran merancang dipertimbangkan oleh PBT di bawah Seksyen 22(3) Akta 172. i. kelulusan Kebenaran Merancang. PBT hendaklah memaklumkan kelulusan KM kepada pemaju. Perancangan  PBT menerima permohonan Kebenaran Merancang (KM) dan mengemukakan KM kepada JPBD Negeri untuk ulasan perancangan. Kos pemilikan tanah adalah melalui bayaran ii. PBT hendaklah menyatakan syarat pemajuan kepada pemaju 1   Istilah ‘Menyedia dan menyumbang’ tapak kemudahan merujuk kepada penyediaan tapak dalam keadaan tanah rata dan penyediaan infrastruktur asas seperti sistem perparitan dan jalan. Ulasan teknikal yang diberi oleh Pengarah JPBD Negeri hendaklah merujuk Garis Panduan Perancangan Kemudahan Masyarakat dan Rancangan Pemajuan semasa. JPBD Negeri. Dalam mempertimbangkan kelulusan kebenaran merancang. Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . PTG serta mengemukakan salinan pelan susunatur yang telah diluluskan dalam kebenaran merancang kepada agensi pelaksana untuk tindakan pemajuan.   untuk ’menyedia dan menyumbang’1 tapak kemudahan untuk kegunaan awam. Pemajuan  Pemilikan tanah oleh agensi pelaksana melalui Ketua Pengarah Tanah dan Galian (KPTG) melalui permohonan pelupusan tanah (sek 76 KTN)/perizapan (Sek 62 KTN).  iii.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 56 7.

Pengarah JPBD Negeri menyenarai maklumat tapak kemudahan masyarakat dan mengemaskini inventori kemudahan masyarakat untuk rujukan agensi. Agensi pelaksana menyediakan pelan bangunan dan membina bangunan. iv.  PTG mengambil tindakan untuk warta/pemberimilikan tanah kemudahan masyarakat dan membuat pemberitahuan melalui pewartaan kepada JPBD Negeri dan PBT. Kos bangunan adalah dengan bantuan peruntukkan dari kementerian masing-masing dan permohonan peruntukan berdasarkan keutamaan bagi setiap rolling plan.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 57 premium (jika tanah kerajaan) dan mengikut harga pasaran (jika tanah individu). Makluman status tapak kemudahan masyarakat kepada JPN secara berkala oleh JPBD Negeri.     Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Penyelenggaraan  Agensi pelaksana bertanggungjawab sepenuhnya untuk menjalankan penyelenggaraan yang meliputi tatatur pengendalian tapak dan bangunan kemudahan masyarakat yang telah dibina. Agensi pelaksana perlu memohon peruntukkan/kos penyelenggaraan daripada kementerian masing-masing. Penyediaan jadual penyelenggaraan secara berkala adalah perlu bagi memastikan kesinambungan penyelenggaraan kemudahan masyarakat.

PERINGKAT PEMAJUAN Pemilikan tanah oleh agensi pelaksana melalui Ketua Pengarah Tanah dan Galian (KPTG) melalui permohonan pelupusan tanah (Sek 76 KTN) /perizapan (Sek 62 KTN)  Agensi pelaksana berunding dengan Pihak Berkuasa Negeri serta memohon peruntukan bagi pemilikan tapak. PTG dan agensi pelaksana.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 58 Rajah 10.0 : Cadangan Pelaksanaan Pembangunan Kemudahan Masyarakat Melalui Kebenaran Merancang PERINGKAT PERANCANGAN 1 Permohonan Kebenaran Merancang dirujuk oleh PBT kepada JPBD Negeri untuk ulasan perancangan 2 Pengarah JPBD Negeri memberi ulasan teknikal (termasuk keperluan kemudahan masyarakat)   GP Perancangan Kemudahan Masyarakat Rancangan Tempatan/Rancangan Kawasan Khas KELULUSAN KEBENARAN MERANCANG 3 Kebenaran merancang dipertimbangkan oleh PBT di bawah Sub-seksyen 22(3) Akta 172    PBT hendaklah menyatakan syarat pemajuan kepada pemaju untuk menyedia dan menyumbang tapak kemudahan untuk kegunaan awam. Kos pemilikan tanah :o Bayaran Premium (jika tanah kerajaan) o Mengikut harga pasaran (jika tanah individu) 4 o 5 PTG mengambil tindakan untuk warta/ pemberimilikan tanah kemudahan masyarakat Sambung. Akuan berkanun bahawa pemaju bersetuju tanpa prejudis menyedia dan menyumbang tapak kemudahan kepada Kerajaan. Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . JPBD Negeri. PBT memaklumkan kelulusan KM kepada pemaju..

garis panduan umum serta garis panduan khusus yang perlu dipatuhi bagi penyediaan dan pembangunan kemudahan masyarakat. skop garis panduan. 8. prinsip perancangan.GARIS PANDUAN PERANCANGAN KEMUDAHAN MASYARAKAT 59 6 PTG mengambil tindakan untuk membuat pemberitahuan melalui pengwartaan kepada JPBD Negeri dan PBT   Pengarah JPBD Negeri menyenarai maklumat tapak kemudahan masyarakat dan mengemaskini inventori kemudahan masyarakat. JPBD Negeri maklum status tapak kemudahan kepada JPN secara berkala o 7 Agensi pelaksana menjalankan pembersihan tapak. masyarakat Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia . Agensi pelaksana memohon peruntukan berdasarkan keutamaan bagi setiap ’rolling plan’. Adalah menjadi hasrat di peringkat Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan agar aspek-aspek yang dicadangkan di dalam garis panduan ini dapat dipatuhi dan memandu Pihak Berkuasa Negeri. Pihak Berkuasa Tempatan dan pemaju di dalam merancang. Menyediakan jadual penyelenggaraan secara berkala. mengawal dan memantau penyediaan pembangunan kemudahan secara lebih berkesan. menyediakan pelan bangunan dan membina bangunan   Agensi pelaksana dengan bantuan peruntukkan dari kementerian masing-masing membina bangunan kemudahan masyarakat. PENUTUP Garis panduan ini telah menggariskan perkara asas seperti kategori kemudahan masyarakat. PERINGKAT PENYELENGGARAAN 8 Agensi pelaksana menjalankan penyelenggaraan   Menentukan peruntukkan/kos pemyelenggaraan.

5 juta .LAMPIRAN A BANDAR KATEGORI A DI SEMENANJUNG MALAYSIA. 2006-2020 HIERARKI KONURBASI/BANDAR Konurbasi Kuala Lumpur Kuala Lumpur Putrajaya Klang Petaling Jaya Ampang Shah Alam Kajang Gombak Selayang Baru Semenyih Cheras Bukit Beruntung Kuang Cyberjaya Bandar Baru Bangi Serdang Bangi Damansara Rawang Kapar Sri Kembangan Hulu Klang Pulau Carey Morib Batu Laut Telok Panglima Garang Meru Kuala Kubu Bharu Batang Kali Puncak Alam Sg. Pelek Bandar Baru Salak Tinggi Seremban Nilai Port Dickson Telok Kemang Lukut Batu 8 Labu Mantin Bentong JULAT PENDUDUK (POPULATION RANGE) Konurbasi Pertumbuhan Negara >2.

5 .2.5 juta .HIERARKI KONURBASI/BANDAR Konurbasi Georgetown Georgetown Butterworth – Seberang Jaya Bayan Baru Bukit Mertajam Gelugor Kepala Batas Ayer Itam Kulim Nibong Tebal Sungai Ara Sungai Petani Tanjung Bunga Tanjung Tokong Bayan Lepas Batu Kawan Jelutong Permatang Pauh Balik Pulau Air Putih Batu Feringgi Pulau Tikus Bandar Baru Air Itam Paya Terubong Sungai Dua (PP) Sungai Nibong Jawi Telok Air Tawar Simpang Ampat TAsek Gelugor Bertam Sungai Dua (SP) Sri Ampangan Parit Buntar – Bagan Serai Konurbasi Johor Bahru Johor Bahru Bandar Nusajaya Kulai Pasir Gudang Gelang Patah Sekudai Senai Pekan Nenas Masai Ulu Tiram Kota Tinggi Konurbasi Kuantan Kuantan Pekan JULAT PENDUDUK (POPULATION RANGE) Konurbasi Pertumbuhan Wilayah 1.

Kluang Muar (Bandar Maharani) Batu Pahat Bandar Penggaram) Kluang 0.000 Konurbasi Pertumbuhan Daerah Konurbasi Lumut – Sitiawan .1.001 – 300.Manjung Lumut Sri Manjung Sitiawan Konurbasi Temerloh Temerloh Mentakab 100.HIERARKI KONURBASI/BANDAR Chukai Konurbasi Ipoh Ipoh JULAT PENDUDUK (POPULATION RANGE) Konurbasi Pertumbuhan Separa Wilayah Konurbasi Melaka Melaka Bandaraya Bersejarah Alor Gajah Ayer Keroh – Orna .Golden Valley – Metacorp Sungai Udang Durian Tunggal Paya Rumput Konurbasi Kuala Terengganu Kuala Terengganu Marang Konurbasi Kota Bharu Kota Bharu Pengkalan Chepa Kubang Kerian Konurbasi Alor Setar Alor Setar Jitra Kuala Kedah Konurbasi Kangar Kangar Konurbasi Muar – Batu Pahat .001 – 500.5 juta Konurbasi Pertumbuhan Negeri 300.000 .5 .

001 – 100. Malim – Proton City – Behrang 2020 Gerik Seri Iskandar Tapah – Tapah Road – Bandar Baru Universiti Selangor Sungai Besar Kuala Selangor Bernam Jaya Terengganu Dungun Jertih – Kg.000 .HIERARKI KONURBASI/BANDAR Johor Segamat Mersing Pontian Kechil Bandar Penawar Bandar Tenggara Yong Peng Ayer Hitam Simpang Renggam Tangkak Parit Raja Kelantan Gua Musang Negeri Sembilan Bandar Seri Jempol Kuala Pilah Tampin Pahang Kuala Rompin JULAT PENDUDUK (POPULATION RANGE) Konurbasi Pertumbuhan Utama Perak Taiping Teluk Intan Tg. Raja – Kuala Besut Kedah Pendang Kuah Baling Melaka Jasin – Bandar Putra – Bemban 30.

HIERARKI Johor Bandar Mas Bukit Gambir Endau Kelapa Sawit Chaah Labis Bukit Bakri Buloh Kasap Machap Parit Sulong Rengit KONURBASI/BANDAR JULAT PENDUDUK (POPULATION RANGE) Konurbasi Pertumbuhan Kecil Kedah Bandar Baharu Bukit Jenun Yan Besar Yan Kecil Guar Chempedak Sungai Karangan Padang Meha Bukit Kayu Hitam Changloon Sintok Air Hitam Kuala Nerang Kota Putra Kuala Ketil Kupang Bukit Selambau Gurun Padang Matsirat Padang Lalang Sik Serdang Bandar Baru Beris Jaya 10.001 – 30.000 .

HIERARKI Kelantan Bachok Pasir Puteh Pasir Mas Tanah Merah Machang Kuala Krai Jeli Tumpat Ketereh Wakaf Bharu Melaka Masjid Tanah Merlimau Pulau Sebang KONURBASI/BANDAR JULAT PENDUDUK (POPULATION RANGE) Konurbasi Pertumbuhan Kecil Negeri Sembilan Bahau Gemas Gemencheh Kuala Klawang Lui Muda Rembau Tanjung Ipoh Pahang Jerantut Raub Tanah Rata – Brinchang Maran Bandar Jengka Bandar Bera Bandar Tun Razak Muadzam Shah Kuala Lipis Selangor Tanjung Karang Sekinchan Sabak 10.001 – 30.000 .

001 – 30. Laporan Kiraan Permulaan Bagi Kawasan Bandar dan Luar Bandar. 2004  Terengganu. 2005 ii. Siput Kampar Slim River Gopeng Bidor Damar Laut – Segari Bukit Merah – Alor Pongsu Kg. 2005  Kedah.HIERARKI KONURBASI/BANDAR Terengganu Paka Kerteh Kijal Kuala Berang Bandar Permaisuri Perak Kuala Kangsar Selama Pengkalan Hulu Lenggong Pangkor Sg. Rancangan fizikal Negara (RFN).  Negeri Sembilan. Banci Penduduk Dan Perumahan Malaysia 2000.Mac 2005  Kelantan. Disember 2005  Selangor. Oktober 2002  Johor.000 Sumber: i. Gajah Pantai Remis – Pengkalan Baharu Langkap Simpang Empat – Hutan Melintang Sungkai Ayer Tawar Bagan Datoh Perlis Bukit Batu Putih Kuala Perlis Simpang Empat Arau Padang Besar Beseri JULAT PENDUDUK (POPULATION RANGE) Konurbasi Pertumbuhan Kecil 10. Rancangan Struktur (Pengubahan) Kangar. Jabatan Perangkaan Malaysia . Pelan Struktur Kuala Lumpur. Julai 2005 iii. Ogos 2004 iv. 1998 v. Mac 2005  Melaka. Oktober 2005  Pahang. Draf Rancangan Struktur Negeri (RSN). Disember 2005  Perak. Oktober 2005  Pulau Pinang.

14. 20. Jabatan Perancangan Bandar Dan Desa Semenanjung Malaysia (2008). NKEA Bussibess Services Lab. Undang-Undang Kecil Bangunan Seragam. Akta Kerajaan Tempatan. Barrier Free And Rights Based Society For Persons With Disabilities : Asia & The Pacific Jabatan Perancangan Bandar Dan Desa Semenanjung Malaysia (2006). 13. Perpustakaan Negara Malaysia. 2010 Kementerian Pelajaran Malaysia. Biwako Millenium Framework For Action: Towards and Inclusive. 6. Akta Perancangan Bandar Dan Desa. 7. 1998 (Akta 341) Akta Pusat Jagaan. 2010 15. 9. Akta Taman Asuhan Kanak-Kanak.RUJUKAN 1. 2010 Polis Diraja Malaysia. 11. Unit Perancang Ekonomi (2008). 8. 19. Kanun Tanah Negara 1965 (Akta 50) Kementerian Kesihatan Malaysia. 5. 3. 1984. . Enabler : Increasing Skilled Resources In The Service Sector. Dasar Perbandaran Negara. Universiti Teknologi Malaysia (2007). 2010 Malaysian Standard MS1184: 2002 Code of Practice On Access for Diasabled Persons to Public Buildings (First Revision). Garis Panduan Dan Peraturan Bagi Perancangan Bangunan Oleh Jawatankuasa Standard Dan Kos – Edisi 2008. Jabatan Kebajikan Masyarakat (2010). 4. 17. 16. Malaysian Standard MS1331: 2003 Code of Practice For Acess Of Disabled Persons Outside Buildings (First Revision). 1984. Akta Pengambilan Tanah (Akta 486) Akta Perkhidmatan Bomba. 2. Garis Panduan Taska Komuniti. 18. 1976 (Akta 171) Akta Pendidikan. 21. 1976 (Akta 172). 1993 (Akta 506). 1996 (Akta 550). Malaysian Standard MS1183: Part 8: 1990 Specification for Fire Precautions In The Design And Construction of Buildings Part 8: Code Of Practice for Means of Escape for Disabled People. 12. 2010. Polisi dan Kod Amalan Pengajaran dan Pembelajaran. 10.

gov.my .Sebarang pertanyaan.gov.townplan.my Laman Web http://www. sila hubungi: Pengarah Bahagian Penyelidikan dan Pembangunan Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia Tel: 03-2081 6000 Faks: 03-2094 1170 e-Mel: bpp@townplan.

50646 Kuala Lumpur .Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan Jalan Cenderasari.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->