1.

0

Pengenalan Pendidikan Khas.

Berdasarkan definisi Jabatan Kebajikan Masyarakat, kanak-kanak istimewa adalah anak yang disahkan oleh doktor sebagai kanak-kanak yang mempunyai sebarang kecacatan. Kanak-kanak kurang upaya juga adalah seorang yang tidak berupaya menentukan sendiri bagi memperoleh sepenuh atau sebahagian daripada keluaran biasa seseorang individu dan tidak dapat hidup bermasyarakat sepenuhnya disebabkan sesuatu kekurangan sama ada dari segi fizikal atau mental dan sama ada berlaku semenjak lahir atau kemudian dari itu (kanak-kanak istimewa, n.d, seperti yang dinyatakan dalam Fazimi, 2005). Kecacatan ini menyebabkan kanak-kanak kurang upaya tidak mendapat faedah sepenuhnya daripada rancangan sekolah biasa. Adalah sukar bagi kanak-kanak yang mengalami cacat penglihatan, pendengaran, terencat akal, sindrom down, epilepsi, cacat fizikal, autisme dan juga hiperaktif untuk mengikuti pembelajaran seperti kanakkanak normal lain. Justeru itu, menurut Zalizan (1995, seperti dinyatakan dalam Fazimi 2005) golongan kanak-kanak kurang upaya ini memerlukan pengubahsuaian dalam proses pengajaran dan pembelajaran untuk mendapatkan perkembangan yang optimum. 2.0 Definisi Konsep Bahasa. Lutfi Abas (1975:4) mengemukakan kosep beliau mengenai bahasa iaitu sebagai satu data yang dianalisis dalam linguistik. Menurut definisi linguistik, bahasa iaiah suatu sistem symbol-simbol yang terdiri daripada bunyi-bunyi yang diucapkan dalam atau melalui mulut manusia, yang dipersetujui bersama, dipelajari oleh sekelompok manusia itu berkomunikasi. Mangantar Simajuntak (1982:5) pula mengemukakan bahawa bahasa ialah satu sistem kognitif manusia yang unit yang dapat dimanipulasi oleh manusia untuk menghasilkan sejumlah ayat yang tidak terbatas untuk dipakai oleh manusia sebagai alat komunikasi dan mengakumulasi ilmu pengetahuan. Asraf yang menjawab pertanyaan penulis secara lisan pada 10 ogos 1985 menyatakan bahawa bahasa merupakan himpunan ayat-ayat yang tidak terbatas jumlahnya tetapi terbatas
1

morfologi dan sintaksis.0 Metodologi kajian.) tentang susunan kata dalam ayat. pengkaji telah memutuskan untuk menggunakan dua jenis metodologi kajian iaitu pemerhatian dan analisis dokumen. dsb. menurut ketetapan tertentu yang berupa sistem dalam bahasa itu. Berdasarkan konsep yang dikemukakan oleh keempat-empat tokoh bahasa yang saya rujuk. Bentuk bahasa dibahagikan kepada tiga bahagian mengikut tahap kesukaran penguasaannya iaitu daripada penggunaan bahasa dan situasi . kandungan (content) dan aspek fonologi. Menurut Sagor (1992. Bahasa tidak terbatas kepada simbol-simbol sahaja tetapi terbahagi kepada beberapa komponen yang penting. Fonologi merupakan kajian tentang bunyi sebutan dalam sesuatu bahasa. Semantik termaktub dalam kandungan bahasa yang membawa maksud kajian tentang makna perkataan dan penambahan makna sesuatu kata. frasa. (Kamus Dewan Edisi Terkini). dapatlah disimpulkan bahawa bahasa merupakan salah satu instrumen atau alat yang memerlukan pengetahuan khusus dan digunakan dalam komunikasi seharian oleh sekelompok masyarakat. peraturan. Sintaksis pula merupakan pengetahuan (cabang ilmu linguistik. Manakala. Bahasa tidak terbatas kepada pengucapan yang dilafazkan secara sewenang-wenangnya tetapi memerlukan individu tersebut menggunakan bahasa dengan baik dengan memasukkan nilai etika dan budi pekerti yang tinggi dalam pertuturannya. seperti dinyatakan dalam Mills. Dalam melaksanakan cara pengumpulan data.Manakala pragmatik ialah penggunaan bahasa dan bermaksud cabang linguistik yang berkaitan dengan kajian tentang makna dan kesan yang timbul tertentu. The American Speech-Language-Hearing Association (ASHA) (1982) membahagikan bahasa kepada beberapa bahagian iaitu dari segi bentuk (form). yang mempunyai susunan kata. dan struktur.panjangnya. 2000) pengkaji yang melakukan kajian dicadangkan untuk mengenal pasti sekurang-kurangnya tiga cara yang berlainan 2 penggunaan (use). 3. morfologi pula merupakan kajian tentang pembentukan kata dalam sesuatu bahasa termasuk infleksi. terbitan dan pemajmukan.

Status dan identiti pengkaji sebagai pemerhatian tidak diketahui peserta dalam kajian (Chua. pengkaji berfungsi sebagai pemerhati dan melibatkan diri secara aktif dalam aktiviti di bawah kajian. Namun demikian. 1. Aspek ini diperincikan melalui: 3 . Penerangan berikut memperincikan setiap kaedah yang digunakan. bagi tujuan meningkatkan kesahan dan kebolehpercayaan analisis dokumen juga akan digunakan. Pemerhatian Pemerhatian peserta merupakan kaedah kajian di mana pengkaji merupakan sebahagian daripada peserta di bawah pemerhatian. Ini kerana kekuatan bagi kajian yang menggunakan kualitatif amat bergantung kepada tringulasi dimana pengumpulan data dalam pelbagai cara adalah lebih baik berbanding hanya tertumpu kepada satu cara sahaja (Wolcott. pengkaji menjadikan pemerhatian sebagai sebagai cara yang paling utama.dalam merancang pengumpulan data yang lengkap berdasarkan kepada perkara yang ingin dijkaji. 2006). Dalam keadaan ini pengkaji akan terlibat terus dengan peristiwa di bawah kajian. 2000). Pengkaji telah memilih peranan sebagai peserta penuh dalam pemerhatian peserta. Bagi kajian ini. 1988 seperti dinyatakan dalam Mills. Di bawah kaedah pemerhatian ini.

3 3. Dalam kata lain.0 4. 3 2. 2 3.4 4. 2 3.Tia Bil 1. 1 1. 3 Perkara Fonologi dan Morfologi Perkembangan bahasa sama dengan kanak-kanak normal tetapi lewat Pengurangan sebutan bagi gabungan konsonan dan kehilangan sebutan bagi konsonan akhir Lewat daripada segi perkembangan morfologi Sintaksis Tahap ayat sama dengan umur mental Masalah memahami struktur sintatik yang berada pada tahap tinggi Semantik Masalah memahami ayat kiasan Lewat daripada segi perkembangan semantik Kekuatan hanya bergantung pada sesuatu perkataan sahaja Lebih kepada pemikiran konkrit Pragmatik Lewat memahami tindak balas percakapan Kesukaran dalam peranan sebagai penutur Masalah dalam giliran Ada da Rajah 1: Senarai Semak Pemerhatian Masalah Bahasa 2. 1 3.0 1. 1 4. disiarkan atau digambarkan.0 2. 2 1. bahagian mesej itu dapat 4 . Analisis Dokumen Pada amnya. 2 4.0 3. analisis dokumen ialah pecahan kaedah penyelidikan analisis kandungan yang merupakan huraian objektif terhadap mesej komunkasi yang telah dicetak. 1 2.

5. diperoleh dan dilihat dengan merujuk kandungan teks pada perkataan. 4. atau apa-apa sahaja mesej yang telah dikomunikasikan (Sabitha Marican. Babbie. 2009: 97. Adakah kaedah pengajaran dan pembelajaran yang dilaksanakan oleh guru di sekolah dapat membantu kanak-kanak terencat akal untuk menguasai kemahiran bertutur? 4.0 Skop kajian. idea.didengar. 2006) 4. Mengenal pasti punca-punca masalah sebutan perkataan yang dialami oleh kanak-kanak terencat akal 2.0 Persoalan kajian. Mengenal pasti kaedah-kaedah yang lebih berkesan terhadap masalah sebutan perkataan yang dijalankan di dalam proses pengajaran dan pembelajaran kanak-kanak terencat akal. 1. tema. Apakah kaedah berkesan yang boleh diambil oleh guru untuk membantu masalah sebutan perkataan kanak-kanak terencat akal? 6. Dokumen adalah sumber yang paling mudah kepada pengkaji kerana maklumat yang diperlukan adalah sedia ada.2010: 332) Pengumpulan data melalui analisis dokumen dapat memberikan maklumat yang relevan kepada isu dan masalah yang dikaji. Apakah bentuk masalah sebutan perkataan yang dialami oleh kanak-kanak terencat akal? 3.0 Analisis masalah bahasa dan komunikasi 5 . (Chua. 3. Mengenal pasti keberkesanan pendekatan pengajaran dan pembelajaran semasa yang diambil oleh guru dalam membantu kanak-kanak terencat akal bertutur dengan baik . gambar. Apakah punca-punca masalah sebutan perkataan yang dialami oleh kanak-kanak terencat akal? 2. Mengenal pasti bentuk masalah sebutan perkataan yang dialami oleh kanak-kanak terencat akal. maksud. simbol. 1.

1 1.Setelah analisis dilakukan didapati bahawa masalah bahasa yang dihadapi oleh Aina dapat dibahagikan kepada beberapa cabang iaitu masalah dalam fonologi. 2 3. 3 2. 2 1. Aina lebih gemar untuk berkomunikasi secara verbal kepada orang ramai.0 3. morfologi. Perkara Fonologi dan Morfologi Perkembangan bahasa sama dengan kanak-kanak normal tetapi lewat Pengurangan sebutan bagi gabungan konsonan dan kehilangan sebutan bagi konsonan akhir Lewat daripada segi perkembangan morfologi Sintaksis Tahap ayat sama dengan umur mental Masalah memahami struktur sintatik yang berada pada tahap tinggi Semantik Masalah memahami ayat kiasan Lewat daripada segi perkembangan semantik Kekuatan hanya bergantung pada sesuatu perkataan sahaja Lebih kepada pemikiran konkrit Pragmatik Lewat memahami tindak balas percakapan Kesukaran dalam peranan sebagai penutur Masalah dalam giliran / / / / / / / / / Ada da / / / 6 . 1 2. 1 4. Aspek-aspek ini. sintaksis.0 2. Manakala dari segi komunikasi. 3 3. 1 3.0 1. 2 3.4 4. Berikut adalah hasil keputusan senarai semak yang telah dijalankan: Tia Bil 1. 2 4. pragmatik dan semantik.0 4. akan diperbincangkan secara terperinci dengan melihat kepada contoh-contoh yang telah diperhatikan semasa pemerhatian dijalankan.

2 Morfologi. Dalam aspek fonologi. Contohnya sebutan perkataan cantik menjadi ‘antik’.3 Rajah 2: Keputusan Senarai Semak Pemerhatian Masalah Bahasa 6. Aina hanya akan menggunakan perkataan yang diketahuinya apabila perkataan itu telah disebut oleh guru atau rakannya 7 . Ini dapat diperhatikan apabila Aina tahu menggunakan perkataan saya tetapi dalam kebanyakkan situasi Aina hanya terus mengeluarkan perkataan. Aina sering menggugurkan bunyi huruf pada awal. 1997). Aina dapat menuturkan beberapa bunyi dengan jelas. menganggarkan bahawa statistik bagi permasalahan artikulasi di Amerika Syarikat berlaku dengan kadar serendah 5 peratus dan pernah mencecah setinggi 94 peratus. Melalui aspek morfologi. Namun demikian. frasa atau ayat pendek bagi menunjukkan keinginannya. 1997) masalah artikulasi sememangnya kerap berlaku dalam kalangan kanak-kanak terencat akal. tengah dan akhir perkataan pada masa tertentu. Shriberg & Widder (1990 seperti dinyatakan dalam Kuder. perkataan merdeka menjadi ‘meeka’ dan sampah ‘sampa’. Walaubagaimanapun.1 Fonologi. Aina tidak konsisten dalam penggunaan perkataan yang telah diketahuinya. Namun begitu. Menurut Long & Long (1994 seperti dinyatakan dalam Kuder. jumlah perkataan yang telah diketahui oleh Aina mula bertambah dari bulan ke bulan meskipun berlaku dengan kadar yang sangat lambat. Kesalahan fonologi yang biasa berlaku dalam kalangan murid-murid terencat akal adalah gabungan konsonan (menyebut bake menjadi brake) dan pengurangan pada akhir konsonan (menyebut cah menjadi cat). Ini jelas diperhatikan apabila perbezaan penggunaan perkataan-perkataan yang diketahuinya semasa baru memasuki Program Pendidikan Khas Integrasi berbanding setelah hampir setahun di PPKI. 6. kekuatan yang dimiliki oleh Aina ialah. terdapat sedikit kelemahan yang ditunjukkan oleh Aina iaitu dari segi artikulasi.

Jelas kelihatan bahawa Aina hanya boleh mengeluarkan sesuatu perkataan atau frasa bagi menjawab sebarang persoalan. Aina didapati kurang memahami arahan yang diberikan oleh guru terutamanya apabila melibatkan arahan yang menggunakan ayat majmuk.4 Sintaksis Dalam aspek pembinaan ayat. Contohnya. “Aina cuba warnakan jalur pertama dengan warna merah dan jalur kedua warna putih”. Aina akan mewarnakan kedua-dua jalur dengan warna merah sekiranya tiada bimbingan. 8 .3 Semantik Berdasarkan aspek semantik. Aina didapati tidak dapat menuturkan ayat dengan panjang. 1997) kanakkanak terencat akal mengalami masalah dalam mengintrepetasi makna ayat. 1997) menunjukkan bahawa perkembangan dari aspek kemahiran morfologi dalam kalangan kanak-kanak terencat akal adalah sama dengan perkembangan kanak-kanak normal. Setiap arahan yang diberikan oleh guru mestilah seiring dengan tunjuk cara kerana Aina tidak mampu menafsir maksud bagi ayat majmuk. Perkara ini juga sangat berkait rapat dengan perkembangan kanak-kanak terencat akal yang lebih lambat berbanding dengan kanak-kanak normal. apabila ditanya “Aina main apa waktu rehat tadi?’ Aina hanya akan menjawab ‘main’ dan jika tidak dikembangkan oleh guru maka jawapan itu akan berakhir dengan satu perkataan. perkembangan dari aspek morfologi ini berlaku dalam kadar yang perlahan. seperti dinyatakan dalam Kuder. Namun demikian. seperti dinyatakan dalam Kuder. Ini kerana pemahaman ayat atau perkataan bagi kanak-kanak ini lebih berbentuk konkrit. Contoh kedua pula ialah apabila Aina tidak berpuas hati dengan tindakan rakannya Aina akan mengeluarkan frasa seperti “Danish tak nak. 6. Aina hanya boleh menuturkan perkataan secara ringkas dan pendek sahaja.” Tanpa mengembangkan penggunaan ayat dengan menyatakan apakah perkara yang tidak sepatutnya dilakukan oleh rakannya. 6. Menurut Enzell & Goldstein (1991.Kajian Newfield dan Schlanger (1968. Contohnya.

Aina lebih cenderung untuk menjadi pengikut berbanding mengeluarkan perkataannya sendiri. perbendaharaan kata dan tatabahasa. Namun demikian. Bates. Secara keseluruhannya Aina masih kurang berkemahiran untuk kekal dalam sesebuah topik yang diperbualkan dan tidak dapat menyampaikan mesej yang diingini dengan jelas terutama kepada pihak yang berada luar daripada lingkungan mikrosistemnya. Aina kurang memberi tindak balas dalam bentuk ayat.Singer. Apabila bersama rakanrakannya. Aina akan bertindak balas secara lisan dan menuturkan beberapa perkataan atau frasa yang diketahuinya bagi menyampaikan hajat atau menjawab semula persoalan yang diajukan oleh ahli keluarganya. 7. (1994) mendapati bahawa kanakkanak Sindrom Down lebih cenderung menggunakan ayat-ayat yang mudah dan pendek berbanding kanak-kanak normal dan kanak-kanak Sindrom Williams. kemahiran komunikasi dari segi pragmatik ini kurang dapat dipraktikkan oleh kanakkanak terencat akal seperti Aina. Mereka tidak mampu menjawab soalansoalan yang menggunakan ayat majmuk. 6.0 Cara-cara untuk mengurangi atau mengatasi masalah bahasa 9 . Semasa perbualan berlangsung.5 Pragmatik. kanak-kanak mesti belajar untuk menggunakan bahasa secara berkesan dalam konteks sosial. Melalui pemerhatian yang dijalankan. Dalam kebanyakkan situasi di kelas. Kebanyakan kanak-kanak Sindrom Down gagal untuk membina konsep tatabahasa pada peringkat ayat yang lebih kompleks. Namun demikian. perubahan dari segi tindak balas bagi sesuatu pengucapan akan berlaku apabila Aina bersama keluarganya. Jones dan Rossen. Bellugi. seseorang individu haruslah berkebolehan untuk bertukar giliran disamping memastikan topik yang diperbualkan kekal sepanjang perbualan dan mesej yang disampaikan haruslah jelas beserta bahasa badan yang bersesuaian dengan peraturan sesebuah budaya. didapati bahawa Aina merupakan penutur yang pasif. Aina lebih banyak berdiam diri dan hanya menunjukkan tindak balas secara tidak lisan iaitu dengan menggunakan bahasa badan. Pruthi (2007) menyatakan bahawa selain fonologi.

1 Pengajaran Penguasaan Kemahiran (‘Mastery Learning’) Proses pengajaran dan pembelajaran dalam kaedah ini dilaksanakan mengikut langkahlangkah kecil dalam pengajaran daripada mudah ke sukar. 7. 4. 3. 2000). 2.Bedasarkan kepada pemerhatian yang telah dijalankan. Teknik latih tubi. Kepelbagaian strategi pengajaran dan pembelajaran perlu dilaksanakan supaya murid tidak bosan atau hilang minat pada pengajaran. guru memberikan latihan berulang kali kepada murid supaya murid benar- benar menguasai kemahiran 2. 7. guru boleh melaksanakan aktiviti tersebut sebagai aktiviti yang berkesan membantu kemahiran bertutur murid. Antara teknik yang berkesan ialah: 1. Pengajaran dan pembelajaran perlulah mudah lentur atau fleksibel iaitu memenuhi keperluan murid. kebolehan kanakkanak menceritakan sesuatu yang didengarinya merupakan satu perkara yang positif dalam usaha untuk memperkembangkan kemahiran bertutur mereka. Boo Poong Ying dan Ragbir Kaur (1998) mencadangkan supaya proses pengajaran dan pembelajaran guru perlu menimbangkan perkara-perkara berikut: 1. bertujuan untuk menambahkan pembendaharaan kata murid teutamanya dalam masalah sebutan Menurut Blair (1988 seperti dinyatakan dalam Olson dan Platt. iaitu bercerita. Olson dan Platt (2000) menyatakan bahawa kaedah pengajaran penguasaan kemahiran amat berguna untuk mengajar kemahiran asas. Seperti aktiviti pemerhatian senarai semak.2 Pembelajaran Koperatif Teknik pembelajaran koperatif merupakan satu kaedah yang melibatkan sekumpulan murid yang bertugas sebagai satu pasukan bagi menyelesaikan masalah atau melengkapan satu-satu 10 . Guru perlu memberi lebih tekanan kepada pengajaran secara kumpulan atau individu. Teknik bercerita. berkesan dan seronok kepada murid. beberapa masalah perkembangan bahasa bagi kanak-kanak terencat akal telah dikenal pasti. Guru perlu meningkatkan keberkesanan proses pengajaran dan pembelajaran melalui isi pengajaran yang lebih bermakna. terdapat beberapa cadangan yang sesuai boleh dilaksanakan oleh guru-guru yang menghadapi kanakkanak terencat akal seperti kes Aina. Justeru itu. konsep-konsep dan fakta-fakta.

Teknik nyanyian secara berkumpulan iaitu guru menyediakan seni kata lagu dan meminta murid secara bersama-sama menyanyi dengan baik 7. guru boleh membantu murid menggunakan pengalaman mereka untuk memahami pengajaran guru. gender. Borish (2000). dengan memahami perbezaan latar belakang murid sendiri. Pemprosesan maklumat secara berkumpulan Pembelajaran koperatif akan menggalakkan pelajar berinteraksi secara aktif dan positif dalam satu kumpulan tugasan. pengajaran adaptif sesuai untuk mengajar murid yang mempunyai latar belakang budaya. 3. Fokus utama pembelajaran koperatif dalam mengatasi masalah kemahiran bertutur ialah melibatkan murid secara bersama-sama dengan guru yang bertindak sebagai fasilitator berusaha mencapai kejayaan yang dikehendaki. Dialog lakonan disediakan oleh guru dan murid secara berpasangan melakonan gaya yang sesuai dengan dialog yang betul. sebenarnya guru dapat menyelami masalah. kebolehan dan keupayaan.3 Pengajaran Adaptif Dalam proses pengajaran. 2007). Menurut D. Prinsip-prinsip utama pembelajaran koperatif ialah: 1. Saling bergantung antara satu sama lain secara positif 2. Kedua. dengan mengiktiraf perbezaan setiap murid. bahasa. Ini akan mewujudkan satu situasi berkongsi idea dan penerimaan pandangan secara bersemuka di kalangan mereka. status sosio-ekonomi yang berbeza. Lakonan sesuatu aksi tertentu seperti cerita menggunakan ‘puppet’. 11 . Akuantabiliti individu atas pembelajaran diri sendiri 4. Melakukan simulasi aktivti harian secara berkumpulan contohnya melakonkan aktiviti penggunaan telefon.tugasan demi mencapai sesuatu matlamat yang sama atau kumpulan (Azhar Wahid. Antara aktiviti yang dicadangkan untuk membantu murid terencat akal ialah: 1. Kemahiran koperatif 5. Murid secara bergilir-gilir melakukan aktivti yang ditetapkan oleh guru 2. kekuatan dan kelemahan murid secara individu. Saling menggunakan interaksi bersemuka 3. Ia amat sesuai bagi murid-murid yang mepunyai pelbagai latar budaya atau kaum. perbezaan individu harus diberi perhatian kerana pertamanya.

atau tingkah laku paling asas yang memberikan faedah kepada murid yang mempunyai masalah pertuturan yang ketara. Pendekatan ini menyediakan murid dengan pengetahuan. kemahiran. 8. Masalah ini adalah berikutan umur mental yang berkembang lebih lambat berbanding dengan umur biologi mereka. guru boleh meletakkan murid yang tidak mempunyai masalah pertuturan dalam satu kumpulan dengan murid yang mempunyai kelemahan dalam pertuturan. Ini dilakukan dengan menggunakan kaedah remedial atau pemulihan terlebih dahulu sebelum proses pengajaran dan pembelajaran dilakukan. Pendekatan adaptif dapat meningkatkan kejayaan untuk semua murid.Antara pendekatan pengajaran adaptif yang sesuai digunakan dalam mengatasi masalah pertuturan murid terencat akal ialah pendekatan Remedial (Remedial Approach). Sebagai contoh.0 Kesimpulan Secara keseluruhannya perkembangan bahasa dan komunikasi bagi kanakkanak terencat akal berlaku lewat daripada kanak-kanak normal. Justeru itu sebagai guru pendidikan khas banyak alternatif terhadap kaedah pengajaran yang perlu dicuba dan diterapkan dalam proses pengajaran dan pembelajaran bagi memastikan kanak-kanak khas berpeluang melalui proses perkembangan dalam pendidikan dengan secukupnya bagi memenuhi hak sebagai seseorang kanak-kanak. Oleh itu dalam pengajaran adaptif ini. prasyarat yang penting ialah guru perlu mengetahui dan memahami tahap kebolehan murid dengan pihilan-pilihan instruksional yang boleh meningkatkan daya penerimaan mereka. tanpa mengambil kira perbezaan individu. Guru juga boleh mengajar kemahiran mendengar kepada murid-murid yang tidak mahir dalam sebutan terlebih dahulu sebelum menggunakan pendekatan linguistik sepenuhnya kepada semua murid. 12 .

Inc. N. Bates. Y. Project in Cognitive & Neural Development.. & Rossen... profiles of language development in children with Williams and Down syndromes. S. Open University Malaysia (OUM) Chua.9403. (1997). Prentice-Hall.(1994). and Platt. Kuala Lumpur: McGraw-Hill.G. Teaching Children and Upper Saddle River. J.Rujukan Azhar Wahid. NJ: Adolescents with Special Needs (pp. P. Jay Kuder. 170-197). E. Jones. M. University of California. (2006). Kaedah Penyelidikan: Kaedah dan Statistik Penyelidikan. Teaching Students with Language and Communication Disabilities.. Contrasting The Instructional Cycle. San Diego. Bellugi. Olson. Allyn & Bacon 13 ."HBEF1103 Sosiologi dan Falsafah Pendidikan Malaysia". Technical Report No. W. J. U..Januari 2007. (2000). Singer.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful