1.

0

Pengenalan Pendidikan Khas.

Berdasarkan definisi Jabatan Kebajikan Masyarakat, kanak-kanak istimewa adalah anak yang disahkan oleh doktor sebagai kanak-kanak yang mempunyai sebarang kecacatan. Kanak-kanak kurang upaya juga adalah seorang yang tidak berupaya menentukan sendiri bagi memperoleh sepenuh atau sebahagian daripada keluaran biasa seseorang individu dan tidak dapat hidup bermasyarakat sepenuhnya disebabkan sesuatu kekurangan sama ada dari segi fizikal atau mental dan sama ada berlaku semenjak lahir atau kemudian dari itu (kanak-kanak istimewa, n.d, seperti yang dinyatakan dalam Fazimi, 2005). Kecacatan ini menyebabkan kanak-kanak kurang upaya tidak mendapat faedah sepenuhnya daripada rancangan sekolah biasa. Adalah sukar bagi kanak-kanak yang mengalami cacat penglihatan, pendengaran, terencat akal, sindrom down, epilepsi, cacat fizikal, autisme dan juga hiperaktif untuk mengikuti pembelajaran seperti kanakkanak normal lain. Justeru itu, menurut Zalizan (1995, seperti dinyatakan dalam Fazimi 2005) golongan kanak-kanak kurang upaya ini memerlukan pengubahsuaian dalam proses pengajaran dan pembelajaran untuk mendapatkan perkembangan yang optimum. 2.0 Definisi Konsep Bahasa. Lutfi Abas (1975:4) mengemukakan kosep beliau mengenai bahasa iaitu sebagai satu data yang dianalisis dalam linguistik. Menurut definisi linguistik, bahasa iaiah suatu sistem symbol-simbol yang terdiri daripada bunyi-bunyi yang diucapkan dalam atau melalui mulut manusia, yang dipersetujui bersama, dipelajari oleh sekelompok manusia itu berkomunikasi. Mangantar Simajuntak (1982:5) pula mengemukakan bahawa bahasa ialah satu sistem kognitif manusia yang unit yang dapat dimanipulasi oleh manusia untuk menghasilkan sejumlah ayat yang tidak terbatas untuk dipakai oleh manusia sebagai alat komunikasi dan mengakumulasi ilmu pengetahuan. Asraf yang menjawab pertanyaan penulis secara lisan pada 10 ogos 1985 menyatakan bahawa bahasa merupakan himpunan ayat-ayat yang tidak terbatas jumlahnya tetapi terbatas
1

dsb. (Kamus Dewan Edisi Terkini). menurut ketetapan tertentu yang berupa sistem dalam bahasa itu. The American Speech-Language-Hearing Association (ASHA) (1982) membahagikan bahasa kepada beberapa bahagian iaitu dari segi bentuk (form). 3. peraturan. Semantik termaktub dalam kandungan bahasa yang membawa maksud kajian tentang makna perkataan dan penambahan makna sesuatu kata. Sintaksis pula merupakan pengetahuan (cabang ilmu linguistik. Dalam melaksanakan cara pengumpulan data. Bahasa tidak terbatas kepada pengucapan yang dilafazkan secara sewenang-wenangnya tetapi memerlukan individu tersebut menggunakan bahasa dengan baik dengan memasukkan nilai etika dan budi pekerti yang tinggi dalam pertuturannya. Berdasarkan konsep yang dikemukakan oleh keempat-empat tokoh bahasa yang saya rujuk. Fonologi merupakan kajian tentang bunyi sebutan dalam sesuatu bahasa. Bentuk bahasa dibahagikan kepada tiga bahagian mengikut tahap kesukaran penguasaannya iaitu daripada penggunaan bahasa dan situasi . morfologi dan sintaksis. morfologi pula merupakan kajian tentang pembentukan kata dalam sesuatu bahasa termasuk infleksi. 2000) pengkaji yang melakukan kajian dicadangkan untuk mengenal pasti sekurang-kurangnya tiga cara yang berlainan 2 penggunaan (use). yang mempunyai susunan kata. seperti dinyatakan dalam Mills. kandungan (content) dan aspek fonologi. Manakala.panjangnya. dan struktur. pengkaji telah memutuskan untuk menggunakan dua jenis metodologi kajian iaitu pemerhatian dan analisis dokumen. Bahasa tidak terbatas kepada simbol-simbol sahaja tetapi terbahagi kepada beberapa komponen yang penting. terbitan dan pemajmukan. dapatlah disimpulkan bahawa bahasa merupakan salah satu instrumen atau alat yang memerlukan pengetahuan khusus dan digunakan dalam komunikasi seharian oleh sekelompok masyarakat.) tentang susunan kata dalam ayat.0 Metodologi kajian.Manakala pragmatik ialah penggunaan bahasa dan bermaksud cabang linguistik yang berkaitan dengan kajian tentang makna dan kesan yang timbul tertentu. frasa. Menurut Sagor (1992.

Di bawah kaedah pemerhatian ini. pengkaji menjadikan pemerhatian sebagai sebagai cara yang paling utama. Namun demikian. pengkaji berfungsi sebagai pemerhati dan melibatkan diri secara aktif dalam aktiviti di bawah kajian. 1. 1988 seperti dinyatakan dalam Mills. Pemerhatian Pemerhatian peserta merupakan kaedah kajian di mana pengkaji merupakan sebahagian daripada peserta di bawah pemerhatian. Penerangan berikut memperincikan setiap kaedah yang digunakan. 2000). Ini kerana kekuatan bagi kajian yang menggunakan kualitatif amat bergantung kepada tringulasi dimana pengumpulan data dalam pelbagai cara adalah lebih baik berbanding hanya tertumpu kepada satu cara sahaja (Wolcott. Bagi kajian ini. bagi tujuan meningkatkan kesahan dan kebolehpercayaan analisis dokumen juga akan digunakan.dalam merancang pengumpulan data yang lengkap berdasarkan kepada perkara yang ingin dijkaji. Dalam keadaan ini pengkaji akan terlibat terus dengan peristiwa di bawah kajian. Pengkaji telah memilih peranan sebagai peserta penuh dalam pemerhatian peserta. Aspek ini diperincikan melalui: 3 . Status dan identiti pengkaji sebagai pemerhatian tidak diketahui peserta dalam kajian (Chua. 2006).

0 1.0 2. disiarkan atau digambarkan.0 3. 2 3. Analisis Dokumen Pada amnya. 1 3.0 4.4 4. 2 1. bahagian mesej itu dapat 4 .Tia Bil 1. 2 4. 1 4. 1 1. 3 2. 3 3. analisis dokumen ialah pecahan kaedah penyelidikan analisis kandungan yang merupakan huraian objektif terhadap mesej komunkasi yang telah dicetak. 3 Perkara Fonologi dan Morfologi Perkembangan bahasa sama dengan kanak-kanak normal tetapi lewat Pengurangan sebutan bagi gabungan konsonan dan kehilangan sebutan bagi konsonan akhir Lewat daripada segi perkembangan morfologi Sintaksis Tahap ayat sama dengan umur mental Masalah memahami struktur sintatik yang berada pada tahap tinggi Semantik Masalah memahami ayat kiasan Lewat daripada segi perkembangan semantik Kekuatan hanya bergantung pada sesuatu perkataan sahaja Lebih kepada pemikiran konkrit Pragmatik Lewat memahami tindak balas percakapan Kesukaran dalam peranan sebagai penutur Masalah dalam giliran Ada da Rajah 1: Senarai Semak Pemerhatian Masalah Bahasa 2. 2 3. Dalam kata lain. 1 2.

2009: 97. Mengenal pasti kaedah-kaedah yang lebih berkesan terhadap masalah sebutan perkataan yang dijalankan di dalam proses pengajaran dan pembelajaran kanak-kanak terencat akal. 4. 1. 5. simbol.2010: 332) Pengumpulan data melalui analisis dokumen dapat memberikan maklumat yang relevan kepada isu dan masalah yang dikaji. Dokumen adalah sumber yang paling mudah kepada pengkaji kerana maklumat yang diperlukan adalah sedia ada. atau apa-apa sahaja mesej yang telah dikomunikasikan (Sabitha Marican. Apakah punca-punca masalah sebutan perkataan yang dialami oleh kanak-kanak terencat akal? 2.0 Persoalan kajian. Babbie. gambar. maksud. Adakah kaedah pengajaran dan pembelajaran yang dilaksanakan oleh guru di sekolah dapat membantu kanak-kanak terencat akal untuk menguasai kemahiran bertutur? 4. Mengenal pasti keberkesanan pendekatan pengajaran dan pembelajaran semasa yang diambil oleh guru dalam membantu kanak-kanak terencat akal bertutur dengan baik . diperoleh dan dilihat dengan merujuk kandungan teks pada perkataan. 2006) 4. 1. Mengenal pasti punca-punca masalah sebutan perkataan yang dialami oleh kanak-kanak terencat akal 2. (Chua. Apakah bentuk masalah sebutan perkataan yang dialami oleh kanak-kanak terencat akal? 3. 3.0 Skop kajian. tema.didengar. idea. Apakah kaedah berkesan yang boleh diambil oleh guru untuk membantu masalah sebutan perkataan kanak-kanak terencat akal? 6.0 Analisis masalah bahasa dan komunikasi 5 . Mengenal pasti bentuk masalah sebutan perkataan yang dialami oleh kanak-kanak terencat akal.

1 2. 1 4. 3 3. 3 2. 1 3. 1 1.0 4.4 4. morfologi. Berikut adalah hasil keputusan senarai semak yang telah dijalankan: Tia Bil 1. 2 1.Setelah analisis dilakukan didapati bahawa masalah bahasa yang dihadapi oleh Aina dapat dibahagikan kepada beberapa cabang iaitu masalah dalam fonologi. pragmatik dan semantik. Manakala dari segi komunikasi.0 3. 2 4. 2 3. Aina lebih gemar untuk berkomunikasi secara verbal kepada orang ramai. sintaksis. Aspek-aspek ini.0 1. 2 3.0 2. Perkara Fonologi dan Morfologi Perkembangan bahasa sama dengan kanak-kanak normal tetapi lewat Pengurangan sebutan bagi gabungan konsonan dan kehilangan sebutan bagi konsonan akhir Lewat daripada segi perkembangan morfologi Sintaksis Tahap ayat sama dengan umur mental Masalah memahami struktur sintatik yang berada pada tahap tinggi Semantik Masalah memahami ayat kiasan Lewat daripada segi perkembangan semantik Kekuatan hanya bergantung pada sesuatu perkataan sahaja Lebih kepada pemikiran konkrit Pragmatik Lewat memahami tindak balas percakapan Kesukaran dalam peranan sebagai penutur Masalah dalam giliran / / / / / / / / / Ada da / / / 6 . akan diperbincangkan secara terperinci dengan melihat kepada contoh-contoh yang telah diperhatikan semasa pemerhatian dijalankan.

1997). Dalam aspek fonologi. perkataan merdeka menjadi ‘meeka’ dan sampah ‘sampa’. Shriberg & Widder (1990 seperti dinyatakan dalam Kuder. 6. Contohnya sebutan perkataan cantik menjadi ‘antik’. menganggarkan bahawa statistik bagi permasalahan artikulasi di Amerika Syarikat berlaku dengan kadar serendah 5 peratus dan pernah mencecah setinggi 94 peratus. Kesalahan fonologi yang biasa berlaku dalam kalangan murid-murid terencat akal adalah gabungan konsonan (menyebut bake menjadi brake) dan pengurangan pada akhir konsonan (menyebut cah menjadi cat).1 Fonologi. Ini jelas diperhatikan apabila perbezaan penggunaan perkataan-perkataan yang diketahuinya semasa baru memasuki Program Pendidikan Khas Integrasi berbanding setelah hampir setahun di PPKI. Aina dapat menuturkan beberapa bunyi dengan jelas. Aina tidak konsisten dalam penggunaan perkataan yang telah diketahuinya. terdapat sedikit kelemahan yang ditunjukkan oleh Aina iaitu dari segi artikulasi. jumlah perkataan yang telah diketahui oleh Aina mula bertambah dari bulan ke bulan meskipun berlaku dengan kadar yang sangat lambat. frasa atau ayat pendek bagi menunjukkan keinginannya. Namun begitu. Ini dapat diperhatikan apabila Aina tahu menggunakan perkataan saya tetapi dalam kebanyakkan situasi Aina hanya terus mengeluarkan perkataan. Namun demikian. Melalui aspek morfologi.3 Rajah 2: Keputusan Senarai Semak Pemerhatian Masalah Bahasa 6. Menurut Long & Long (1994 seperti dinyatakan dalam Kuder. Aina sering menggugurkan bunyi huruf pada awal. Walaubagaimanapun. 1997) masalah artikulasi sememangnya kerap berlaku dalam kalangan kanak-kanak terencat akal. Aina hanya akan menggunakan perkataan yang diketahuinya apabila perkataan itu telah disebut oleh guru atau rakannya 7 . tengah dan akhir perkataan pada masa tertentu.2 Morfologi. kekuatan yang dimiliki oleh Aina ialah.

Jelas kelihatan bahawa Aina hanya boleh mengeluarkan sesuatu perkataan atau frasa bagi menjawab sebarang persoalan. 6. Contoh kedua pula ialah apabila Aina tidak berpuas hati dengan tindakan rakannya Aina akan mengeluarkan frasa seperti “Danish tak nak. seperti dinyatakan dalam Kuder. Namun demikian. Aina didapati kurang memahami arahan yang diberikan oleh guru terutamanya apabila melibatkan arahan yang menggunakan ayat majmuk. 6.” Tanpa mengembangkan penggunaan ayat dengan menyatakan apakah perkara yang tidak sepatutnya dilakukan oleh rakannya. 8 . Aina akan mewarnakan kedua-dua jalur dengan warna merah sekiranya tiada bimbingan. Ini kerana pemahaman ayat atau perkataan bagi kanak-kanak ini lebih berbentuk konkrit.3 Semantik Berdasarkan aspek semantik. Aina didapati tidak dapat menuturkan ayat dengan panjang. perkembangan dari aspek morfologi ini berlaku dalam kadar yang perlahan. Contohnya. 1997) menunjukkan bahawa perkembangan dari aspek kemahiran morfologi dalam kalangan kanak-kanak terencat akal adalah sama dengan perkembangan kanak-kanak normal. 1997) kanakkanak terencat akal mengalami masalah dalam mengintrepetasi makna ayat. apabila ditanya “Aina main apa waktu rehat tadi?’ Aina hanya akan menjawab ‘main’ dan jika tidak dikembangkan oleh guru maka jawapan itu akan berakhir dengan satu perkataan. Perkara ini juga sangat berkait rapat dengan perkembangan kanak-kanak terencat akal yang lebih lambat berbanding dengan kanak-kanak normal. “Aina cuba warnakan jalur pertama dengan warna merah dan jalur kedua warna putih”. Aina hanya boleh menuturkan perkataan secara ringkas dan pendek sahaja. Contohnya.4 Sintaksis Dalam aspek pembinaan ayat. Setiap arahan yang diberikan oleh guru mestilah seiring dengan tunjuk cara kerana Aina tidak mampu menafsir maksud bagi ayat majmuk.Kajian Newfield dan Schlanger (1968. seperti dinyatakan dalam Kuder. Menurut Enzell & Goldstein (1991.

Singer. Melalui pemerhatian yang dijalankan. perubahan dari segi tindak balas bagi sesuatu pengucapan akan berlaku apabila Aina bersama keluarganya. Apabila bersama rakanrakannya. 6. Namun demikian. Aina lebih cenderung untuk menjadi pengikut berbanding mengeluarkan perkataannya sendiri. Bates. Aina akan bertindak balas secara lisan dan menuturkan beberapa perkataan atau frasa yang diketahuinya bagi menyampaikan hajat atau menjawab semula persoalan yang diajukan oleh ahli keluarganya. Kebanyakan kanak-kanak Sindrom Down gagal untuk membina konsep tatabahasa pada peringkat ayat yang lebih kompleks. Aina kurang memberi tindak balas dalam bentuk ayat. Mereka tidak mampu menjawab soalansoalan yang menggunakan ayat majmuk. kemahiran komunikasi dari segi pragmatik ini kurang dapat dipraktikkan oleh kanakkanak terencat akal seperti Aina. Secara keseluruhannya Aina masih kurang berkemahiran untuk kekal dalam sesebuah topik yang diperbualkan dan tidak dapat menyampaikan mesej yang diingini dengan jelas terutama kepada pihak yang berada luar daripada lingkungan mikrosistemnya. 7. Jones dan Rossen. Semasa perbualan berlangsung. Aina lebih banyak berdiam diri dan hanya menunjukkan tindak balas secara tidak lisan iaitu dengan menggunakan bahasa badan. kanak-kanak mesti belajar untuk menggunakan bahasa secara berkesan dalam konteks sosial. perbendaharaan kata dan tatabahasa. Dalam kebanyakkan situasi di kelas. Pruthi (2007) menyatakan bahawa selain fonologi. seseorang individu haruslah berkebolehan untuk bertukar giliran disamping memastikan topik yang diperbualkan kekal sepanjang perbualan dan mesej yang disampaikan haruslah jelas beserta bahasa badan yang bersesuaian dengan peraturan sesebuah budaya. Bellugi. (1994) mendapati bahawa kanakkanak Sindrom Down lebih cenderung menggunakan ayat-ayat yang mudah dan pendek berbanding kanak-kanak normal dan kanak-kanak Sindrom Williams.0 Cara-cara untuk mengurangi atau mengatasi masalah bahasa 9 . Namun demikian. didapati bahawa Aina merupakan penutur yang pasif.5 Pragmatik.

7. guru boleh melaksanakan aktiviti tersebut sebagai aktiviti yang berkesan membantu kemahiran bertutur murid.Bedasarkan kepada pemerhatian yang telah dijalankan. iaitu bercerita.2 Pembelajaran Koperatif Teknik pembelajaran koperatif merupakan satu kaedah yang melibatkan sekumpulan murid yang bertugas sebagai satu pasukan bagi menyelesaikan masalah atau melengkapan satu-satu 10 . Antara teknik yang berkesan ialah: 1. bertujuan untuk menambahkan pembendaharaan kata murid teutamanya dalam masalah sebutan Menurut Blair (1988 seperti dinyatakan dalam Olson dan Platt. Pengajaran dan pembelajaran perlulah mudah lentur atau fleksibel iaitu memenuhi keperluan murid. konsep-konsep dan fakta-fakta. guru memberikan latihan berulang kali kepada murid supaya murid benar- benar menguasai kemahiran 2. Seperti aktiviti pemerhatian senarai semak. beberapa masalah perkembangan bahasa bagi kanak-kanak terencat akal telah dikenal pasti. Guru perlu meningkatkan keberkesanan proses pengajaran dan pembelajaran melalui isi pengajaran yang lebih bermakna. Teknik bercerita. 3. kebolehan kanakkanak menceritakan sesuatu yang didengarinya merupakan satu perkara yang positif dalam usaha untuk memperkembangkan kemahiran bertutur mereka. Justeru itu. Guru perlu memberi lebih tekanan kepada pengajaran secara kumpulan atau individu. Olson dan Platt (2000) menyatakan bahawa kaedah pengajaran penguasaan kemahiran amat berguna untuk mengajar kemahiran asas. 2. 2000). Boo Poong Ying dan Ragbir Kaur (1998) mencadangkan supaya proses pengajaran dan pembelajaran guru perlu menimbangkan perkara-perkara berikut: 1.1 Pengajaran Penguasaan Kemahiran (‘Mastery Learning’) Proses pengajaran dan pembelajaran dalam kaedah ini dilaksanakan mengikut langkahlangkah kecil dalam pengajaran daripada mudah ke sukar. 4. terdapat beberapa cadangan yang sesuai boleh dilaksanakan oleh guru-guru yang menghadapi kanakkanak terencat akal seperti kes Aina. berkesan dan seronok kepada murid. Teknik latih tubi. 7. Kepelbagaian strategi pengajaran dan pembelajaran perlu dilaksanakan supaya murid tidak bosan atau hilang minat pada pengajaran.

11 . Antara aktiviti yang dicadangkan untuk membantu murid terencat akal ialah: 1. status sosio-ekonomi yang berbeza. sebenarnya guru dapat menyelami masalah.3 Pengajaran Adaptif Dalam proses pengajaran. gender. Teknik nyanyian secara berkumpulan iaitu guru menyediakan seni kata lagu dan meminta murid secara bersama-sama menyanyi dengan baik 7. Dialog lakonan disediakan oleh guru dan murid secara berpasangan melakonan gaya yang sesuai dengan dialog yang betul.tugasan demi mencapai sesuatu matlamat yang sama atau kumpulan (Azhar Wahid. Prinsip-prinsip utama pembelajaran koperatif ialah: 1. Borish (2000). Ini akan mewujudkan satu situasi berkongsi idea dan penerimaan pandangan secara bersemuka di kalangan mereka. Menurut D. perbezaan individu harus diberi perhatian kerana pertamanya. Akuantabiliti individu atas pembelajaran diri sendiri 4. Murid secara bergilir-gilir melakukan aktivti yang ditetapkan oleh guru 2. guru boleh membantu murid menggunakan pengalaman mereka untuk memahami pengajaran guru. Fokus utama pembelajaran koperatif dalam mengatasi masalah kemahiran bertutur ialah melibatkan murid secara bersama-sama dengan guru yang bertindak sebagai fasilitator berusaha mencapai kejayaan yang dikehendaki. bahasa. 2007). kekuatan dan kelemahan murid secara individu. 3. Saling bergantung antara satu sama lain secara positif 2. Pemprosesan maklumat secara berkumpulan Pembelajaran koperatif akan menggalakkan pelajar berinteraksi secara aktif dan positif dalam satu kumpulan tugasan. Lakonan sesuatu aksi tertentu seperti cerita menggunakan ‘puppet’. kebolehan dan keupayaan. dengan mengiktiraf perbezaan setiap murid. Kedua. pengajaran adaptif sesuai untuk mengajar murid yang mempunyai latar belakang budaya. Ia amat sesuai bagi murid-murid yang mepunyai pelbagai latar budaya atau kaum. Saling menggunakan interaksi bersemuka 3. dengan memahami perbezaan latar belakang murid sendiri. Kemahiran koperatif 5. Melakukan simulasi aktivti harian secara berkumpulan contohnya melakonkan aktiviti penggunaan telefon.

Pendekatan ini menyediakan murid dengan pengetahuan. atau tingkah laku paling asas yang memberikan faedah kepada murid yang mempunyai masalah pertuturan yang ketara. Sebagai contoh. Pendekatan adaptif dapat meningkatkan kejayaan untuk semua murid. tanpa mengambil kira perbezaan individu. guru boleh meletakkan murid yang tidak mempunyai masalah pertuturan dalam satu kumpulan dengan murid yang mempunyai kelemahan dalam pertuturan. 12 . Oleh itu dalam pengajaran adaptif ini. Justeru itu sebagai guru pendidikan khas banyak alternatif terhadap kaedah pengajaran yang perlu dicuba dan diterapkan dalam proses pengajaran dan pembelajaran bagi memastikan kanak-kanak khas berpeluang melalui proses perkembangan dalam pendidikan dengan secukupnya bagi memenuhi hak sebagai seseorang kanak-kanak. Guru juga boleh mengajar kemahiran mendengar kepada murid-murid yang tidak mahir dalam sebutan terlebih dahulu sebelum menggunakan pendekatan linguistik sepenuhnya kepada semua murid. Masalah ini adalah berikutan umur mental yang berkembang lebih lambat berbanding dengan umur biologi mereka.Antara pendekatan pengajaran adaptif yang sesuai digunakan dalam mengatasi masalah pertuturan murid terencat akal ialah pendekatan Remedial (Remedial Approach). 8. kemahiran. prasyarat yang penting ialah guru perlu mengetahui dan memahami tahap kebolehan murid dengan pihilan-pilihan instruksional yang boleh meningkatkan daya penerimaan mereka.0 Kesimpulan Secara keseluruhannya perkembangan bahasa dan komunikasi bagi kanakkanak terencat akal berlaku lewat daripada kanak-kanak normal. Ini dilakukan dengan menggunakan kaedah remedial atau pemulihan terlebih dahulu sebelum proses pengajaran dan pembelajaran dilakukan.

(1994). (2000). Prentice-Hall. E. University of California.. Olson. Inc. Bellugi.. W. Open University Malaysia (OUM) Chua. J. Allyn & Bacon 13 . M. & Rossen.9403. Kaedah Penyelidikan: Kaedah dan Statistik Penyelidikan. Project in Cognitive & Neural Development. (1997). J. profiles of language development in children with Williams and Down syndromes."HBEF1103 Sosiologi dan Falsafah Pendidikan Malaysia". P. U. Singer. S. Jones.G. 170-197). NJ: Adolescents with Special Needs (pp. N.Januari 2007.. Technical Report No. San Diego..Rujukan Azhar Wahid. Teaching Students with Language and Communication Disabilities. Teaching Children and Upper Saddle River.. Y. (2006). Bates. Contrasting The Instructional Cycle. Jay Kuder. and Platt. Kuala Lumpur: McGraw-Hill.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful