Definisi Morfologi

• Morfologi Ialah bidang yang mengkaji struktur kata, binaan kata, bentuk kata dan golongan kata. • Struktur kata ialah susunan bentuk bunyi ujaran atau lambang (tulisan) yang menjadi unit bahasa yang bermakna. • Unsur-unsur yang membina sesuatu kata dikenali sebagi morfem. • Golongan kata ialah proses menjeniskan kata dengan berpandukan fungsinya sama ada kata nama, kata kerja, kata adjektif dan kata tugas.

David Morley (2000) dalam Syntax In Functional Grammar pula menjelaskan morf sebagai “the unit of grammatical form which realizes a morpheme”. iaitu meN-.dan menye-. .Konsep-konsep dalam Morfologi 1. Pengantar Linguistik menyatakan morf sebagai salah satu bentuk alomorfemis dari suatu morfem. men-.yang melambangkan me-. tetapi bentuk yang hendak dipilih dianggap mewakili secara konkrit morfem yang bersangkutan. Morf ini diberi satu lambang bagi mewakili morfem yang bersangkutan itu. meng-. menge. Setiap morf itu diwakili dengan satu lambang. Dapatlah disimpulkan di sini bahawa morf itu ialah unsur yang mewakili morfem yang bersangkutan dan mempunyai bentuk fonologi yang berlainan. Morf – Abdullah Hassan (2005: 120) dalam bukunya yang bertajuk Linguistik Am Siri Pengajaran dan Pembelajaran Bahasa Melayu menyatakan setiap bentuk fonologi yang berlainan sebagai morf. mem-. – • G. Beliau memberikan contoh morfem {meN-} yang mempunyai enam morf. Jwuan Verhaan (2005) dalam bukunya. Misalnya meN.

pem-. Nik Safiah Karim ada menyenaraikan enam alomorf bagi awalan peN-. Alomorf – Dalam buku Tatabahasa Dewan Jilid 2: Perkataan. iaitu jenis huruf pertama yang bercantum dengan awalan tersebut serta faktor perkembangan dan perancangan bahasa. Misalnya alomorf penye. mem-…-kan dan men-…-kan sebagai alomorf daripada morfem yang sama. pen-. Beliau ada memberikan contoh me-…-kan. f dan v. – Berdasarkan hujah tersebut. b. Jos Daniel Parera (1994) dalam buku Morfologi Bahasa Edisi Kedua pula menyatakan bahawa setiap perwakilan daripada sebuah morfem tertentu disebut alomorf. penyebaran alomorfalomorf tersebut ditentukan oleh faktor fonologi. Menurut beliau.dan pel-. iaitu pe-.pula hadir pada kata dasar yang bermula dengan huruf p. Beliau juga berpendapat bahawa alomorf ialah nama untuk bentuk-bentuk perwakilan daripada sebuah morfem berdasarkan linkungannya. . penge.Konsep-konsep dalam Morfologi 2. peng-. alomorf ialah bentuk yang berlainan daripada satu morfem yang sama akibat daripada pengaruh bunyi awal kata dasar yang menerima imbuhan awalan.digunakan sebelum huruf s pada awalan kata dasar seperti semak menjadi menyemak dan alomorf pem.

N ini ialah arkifonem yang mewakili fonem-fonem tersebut. Moeliano (1996) dalam bukunya Bahasawan Cendekia: Seuntai Kata Untuk Anton M. . Misalnya kata jual dan baca yang menerima morfem {meN-} menjadi menjual dan membaca. – Dapatlah disimpulkan di sini bahawa arkifonem ialah fonem yang ditandakan dengan huruf besar bagi mewakili unsur yang berubah-ubah dalam morfem yang sama akibat daripada pengaruh huruf pangkal pada kata dasar berdasarkan lingkungannya. arkifonem ialah unsur segmental dalam posisi lemah yang berbeza dan ciri pembedanya bersesuaian dengan pertalian daripada dua unsur. Arkifonem – Dalam buku Linguistik Am Siri Pengajaran dan Pembelajaran Bahasa Melayu. ng dan nge apabila morfem tersebut bercantum dengan kata dasar berdasarkan huruf pangkal pada kata dasar tersebut dan N mewakili fonem-fonem tersebut.Konsep-konsep dalam Morfologi 3. Abdullah Hassan (2005) menyatakan arkifonem itu sebagai fonem yang melambangkan beberapa fonem seperti N dalam morfem {meN-}. Huruf besar digunakan bagi mewakili arkifonem. Moeliana. Menurut Anton M. n. N ini berubah menjadi m. ny.

makan dan satu adalah morfem bebas. Misalnya dalam bahasa Indonesia. kata cinta. Misalnya perkataan murid. iaitu boleh terdapat sebagai satu kata. Linguistik Am Siri Pengajaran dan Pembelajaran Bahasa Melayu menjelaskan morfem bebas secara ringkas sebagai morfem yang boleh wujud bersendirian. . Jwuan Verhaan (2005) dalam buku Pengantar Linguistik pula menegaskan morfem bebas dapat berdiri sendiri. tidak terdapat perbezaan yang ketara tentang morfem bebas berdasarkan pendapat yang diutarakan oleh mereka yang berlainan negara ini. Beliau ada memberikan contoh perkataan peluh yang boleh hadir secara bersendirian sebagai sebuah kata. – Secara ringkasnya.Konsep-konsep dalam Morfologi 5. Dapat dirumuskan di sini bahawa morfem bebas ialah morfem yang boleh berdiri sendiri dan difahami maksudnya tanpa kehadiran morfem lain. jual dan baik yang dapat berdiri sendiri dan difahami maknanya tanpa perlu menerima morfem lain untuk membolehkannya berfungsi sebagai kata. Morfem Bebas – Abdullah Hassan (2005: 120) dalam bukunya.

Morfem Terikat – Abdullah Hassan (2005: 120) menegaskan morfem terikat mesti digunakan bersama sekurang-kurangnya satu morfem lain. Beliau memberikan contoh kata berpeluh daripada cantuman ber. tari dan rama memerlukan unsur dan morfem lain bagi melengkapkan maknanya. Kata anai ini tidak boleh wujud bersendirian jika tidak digandakan menjadi anai-anai. Imbuhan awalan ber. – Secara ringkasnya.menjadi bertapa bagi menunjukkan perbuatan. contohnya kata akar tapa perlu menerima imbuhan seperti ber. Misalnya dalam bahasa Indonesia. Morfem terikat ini terdiri daripada imbuhan dan kata akar.dalam mempersatu hanya merupakan bahagian kata dan morfem-morfem itu ialah morfem terikat. ber.Konsep-konsep dalam Morfologi 6. Kata akar seperti tapa.ialah morfem terikat kerana ber. Jwuan Verhaan (1995) turut menghuraikan morfem terikat sebagai morfem yang tidak terdapat sebagai kata tetapi selalu dirangkaikan dengan satu atau lebih morfem yang lain menjadi satu kata. kata akar seperti kata anai juga merupakan morfem terikat.tidak boleh berdiri sendiri dan memerlukan suatu bentuk lain dalam penggunannya. . morfem terikat ialah morfem yang tidak boleh wujud bersendirian tanpa kehadiran morfem lain.dalam bersatu dan memper. Menurut Abdullah Hassan (2005) lagi.dan peluh.

. Kata akar tidak boleh berdiri sendiri kerana memerlukan morfem lain bagi melengkapkan maknanya. Beliau menyatakan kata akar ialah morfem terikat yang tidak boleh berdiri sendiri. Sintaksis Predikat Dalam Bahasa Malaysia. Mereka turut menggolongkan kata akar ini sebagai segelintir daripada kata dasar seperti kata akar tapa yang menjadi dasar bagi perkataan pertapaan dan nyala dalam perkataan nyalaan. Kata Akar – Berdasarkan pendapat Nik Safiah Karim dan rakan-rakannya (1997) dalam Tatabahasa Dewan Edisi Baharu. – Dapatlah disimpulkan di sini bahawa kata akar ialah morfem terikat yang bukan daripada bentuk imbuhan.menjadi penari.Konsep-konsep dalam Morfologi 7. kata akar ialah bentuk morfem terikat yang bukan imbuhan. Pendapat kedua pula dikemukakan oleh Pitsamai Intrachat (1987) dalam bukunya. contohnya kata akar rama dan juang. Kata akar rama perlu digandakan menjadi rama-rama dan juang ditambah dengan perkataan semangat juang bagi melengkapkan maknanya. misalnya tari yang perlu digabungkan dengan morfem lain seperti pe.

Secara ringkasnya.Konsep-konsep dalam Morfologi 8. iaitu kata akar. Kata dasar ini merupakan kata yang menjadi idea utama dalam setiap kata dan tidak boleh dipulangkan dalam bentuk yang lebih kecil lagi. Contohnya perkataan bernyala dan pekebun. kata dasar ialah bentuk morfem bebas yang dapat menerima imbuhan. Kata dasar bagi bernyala ialah nyala yang merupakan kata akar. Mereka menyatakan kata dasar ini turut terdiri daripada morfem terikat yang bukan imbuhan. iaitu kata akar. . Kata Dasar – Menurut Nik Safiah Karim dan rakan-rakannya (1997: 69) dalam Tatabahasa Dewan Edisi Baharu. manakala kata dasar bagi pekebun ialah kebun yang merupakan morfem bebas. Misalnya kata jalan ialah kata dasar bagi berjalan yang merupakan idea utama dalam kata tersebut dan tidak boleh dipisahkan menjadi ja dan lan kerana tidak lagi berfungsi sebagai kata. kata dasar ialah kata yang terdiri daripada morfem bebas dan morfem terikat yang bukan imbuhan.

Mereka mentakrifkan kata tunggal sebagai bentuk kata yang terdiri daripada hanya satu bentuk dasar. Beliau memberi contoh perkataan mandi. Kata tunggal boleh terdiri daripada satu suku kata seperti tin. yakni yang tidak menerima apa-apa bentuk imbuhan atau kata dasar yang lain. iaitu kata nama. tulis dan baca yang tidak menerima sebarang perubahan atau tambahan unsur-unsur lain. Pertama. pergi. sen serta lap dan dua suku kata atau lebih seperti doa. penggandaan (baik-baik dan gunung-ganang) dan pemajmukan (warganegara dan atur cara). kata adjektif dan kata tugas. suara serta masyarakat. pergi dan saya. – Kata Tunggal 1 Konsep kata tunggal ada dijelaskan oleh Nik Safiah Karim dan rakan-rakannya (1997) dalam Tatabahasa Dewan Edisi Baharu. Kedua. untuk dan yang. kata tunggal yang merupakan unit bebas dan boleh berdiri sendiri sebagai satu ayat seperti kata itu. Kata tunggal ini berpotensi mengalami perubahan bentuk melalui proses pengimbuhan (pelajar dan makanan). – Dapatlah disimpulkan di sini bahawa kata tunggal ialah kata yang tidak menerima sebarang bentuk imbuhan dan perubahan bentuk. . Kata tunggal boleh dibahagikan kepada empat golongan kata. kata tunggal ialah bentuk kata yang belum mendapatkan tambahan. Menurut Drs. kata tunggal yang merupakan jenis kata tugas seperti di. Kata tunggal ini terbahagi kepada dua jenis. Zainuddin (1992) dalam buku Materi Pokok Bahasa dan Sastra Indonesia pula.Konsep-konsep dalam Morfologi 9. kata kerja. belum diberi imbuhan atau belum mengalami perubahan bentuk.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful