Definisi Morfologi

• Morfologi Ialah bidang yang mengkaji struktur kata, binaan kata, bentuk kata dan golongan kata. • Struktur kata ialah susunan bentuk bunyi ujaran atau lambang (tulisan) yang menjadi unit bahasa yang bermakna. • Unsur-unsur yang membina sesuatu kata dikenali sebagi morfem. • Golongan kata ialah proses menjeniskan kata dengan berpandukan fungsinya sama ada kata nama, kata kerja, kata adjektif dan kata tugas.

Beliau memberikan contoh morfem {meN-} yang mempunyai enam morf. meng-. David Morley (2000) dalam Syntax In Functional Grammar pula menjelaskan morf sebagai “the unit of grammatical form which realizes a morpheme”. menge. Pengantar Linguistik menyatakan morf sebagai salah satu bentuk alomorfemis dari suatu morfem. men-. Misalnya meN.Konsep-konsep dalam Morfologi 1. mem-. . iaitu meN-. tetapi bentuk yang hendak dipilih dianggap mewakili secara konkrit morfem yang bersangkutan. Morf ini diberi satu lambang bagi mewakili morfem yang bersangkutan itu.yang melambangkan me-. Dapatlah disimpulkan di sini bahawa morf itu ialah unsur yang mewakili morfem yang bersangkutan dan mempunyai bentuk fonologi yang berlainan. – • G.dan menye-. Jwuan Verhaan (2005) dalam bukunya. Setiap morf itu diwakili dengan satu lambang. Morf – Abdullah Hassan (2005: 120) dalam bukunya yang bertajuk Linguistik Am Siri Pengajaran dan Pembelajaran Bahasa Melayu menyatakan setiap bentuk fonologi yang berlainan sebagai morf.

pula hadir pada kata dasar yang bermula dengan huruf p. Beliau ada memberikan contoh me-…-kan. penge. Misalnya alomorf penye. Menurut beliau. mem-…-kan dan men-…-kan sebagai alomorf daripada morfem yang sama. Jos Daniel Parera (1994) dalam buku Morfologi Bahasa Edisi Kedua pula menyatakan bahawa setiap perwakilan daripada sebuah morfem tertentu disebut alomorf. f dan v.Konsep-konsep dalam Morfologi 2. penyebaran alomorfalomorf tersebut ditentukan oleh faktor fonologi. Alomorf – Dalam buku Tatabahasa Dewan Jilid 2: Perkataan. Nik Safiah Karim ada menyenaraikan enam alomorf bagi awalan peN-.dan pel-. iaitu jenis huruf pertama yang bercantum dengan awalan tersebut serta faktor perkembangan dan perancangan bahasa. alomorf ialah bentuk yang berlainan daripada satu morfem yang sama akibat daripada pengaruh bunyi awal kata dasar yang menerima imbuhan awalan. pem-. peng-. . b. – Berdasarkan hujah tersebut. Beliau juga berpendapat bahawa alomorf ialah nama untuk bentuk-bentuk perwakilan daripada sebuah morfem berdasarkan linkungannya. pen-.digunakan sebelum huruf s pada awalan kata dasar seperti semak menjadi menyemak dan alomorf pem. iaitu pe-.

ng dan nge apabila morfem tersebut bercantum dengan kata dasar berdasarkan huruf pangkal pada kata dasar tersebut dan N mewakili fonem-fonem tersebut. Menurut Anton M. arkifonem ialah unsur segmental dalam posisi lemah yang berbeza dan ciri pembedanya bersesuaian dengan pertalian daripada dua unsur. Moeliana. n. Huruf besar digunakan bagi mewakili arkifonem. Misalnya kata jual dan baca yang menerima morfem {meN-} menjadi menjual dan membaca. Abdullah Hassan (2005) menyatakan arkifonem itu sebagai fonem yang melambangkan beberapa fonem seperti N dalam morfem {meN-}. N ini ialah arkifonem yang mewakili fonem-fonem tersebut. . – Dapatlah disimpulkan di sini bahawa arkifonem ialah fonem yang ditandakan dengan huruf besar bagi mewakili unsur yang berubah-ubah dalam morfem yang sama akibat daripada pengaruh huruf pangkal pada kata dasar berdasarkan lingkungannya.Konsep-konsep dalam Morfologi 3. Arkifonem – Dalam buku Linguistik Am Siri Pengajaran dan Pembelajaran Bahasa Melayu. ny. Moeliano (1996) dalam bukunya Bahasawan Cendekia: Seuntai Kata Untuk Anton M. N ini berubah menjadi m.

kata cinta. Misalnya perkataan murid. Misalnya dalam bahasa Indonesia. . tidak terdapat perbezaan yang ketara tentang morfem bebas berdasarkan pendapat yang diutarakan oleh mereka yang berlainan negara ini. jual dan baik yang dapat berdiri sendiri dan difahami maknanya tanpa perlu menerima morfem lain untuk membolehkannya berfungsi sebagai kata. Morfem Bebas – Abdullah Hassan (2005: 120) dalam bukunya. Beliau ada memberikan contoh perkataan peluh yang boleh hadir secara bersendirian sebagai sebuah kata. Linguistik Am Siri Pengajaran dan Pembelajaran Bahasa Melayu menjelaskan morfem bebas secara ringkas sebagai morfem yang boleh wujud bersendirian.Konsep-konsep dalam Morfologi 5. iaitu boleh terdapat sebagai satu kata. Dapat dirumuskan di sini bahawa morfem bebas ialah morfem yang boleh berdiri sendiri dan difahami maksudnya tanpa kehadiran morfem lain. – Secara ringkasnya. makan dan satu adalah morfem bebas. Jwuan Verhaan (2005) dalam buku Pengantar Linguistik pula menegaskan morfem bebas dapat berdiri sendiri.

Morfem terikat ini terdiri daripada imbuhan dan kata akar. Kata akar seperti tapa. Kata anai ini tidak boleh wujud bersendirian jika tidak digandakan menjadi anai-anai.dalam mempersatu hanya merupakan bahagian kata dan morfem-morfem itu ialah morfem terikat. tari dan rama memerlukan unsur dan morfem lain bagi melengkapkan maknanya. morfem terikat ialah morfem yang tidak boleh wujud bersendirian tanpa kehadiran morfem lain.menjadi bertapa bagi menunjukkan perbuatan. – Secara ringkasnya.tidak boleh berdiri sendiri dan memerlukan suatu bentuk lain dalam penggunannya. Morfem Terikat – Abdullah Hassan (2005: 120) menegaskan morfem terikat mesti digunakan bersama sekurang-kurangnya satu morfem lain. ber.Konsep-konsep dalam Morfologi 6.dan peluh.ialah morfem terikat kerana ber. contohnya kata akar tapa perlu menerima imbuhan seperti ber.dalam bersatu dan memper. kata akar seperti kata anai juga merupakan morfem terikat. Menurut Abdullah Hassan (2005) lagi. . Imbuhan awalan ber. Misalnya dalam bahasa Indonesia. Beliau memberikan contoh kata berpeluh daripada cantuman ber. Jwuan Verhaan (1995) turut menghuraikan morfem terikat sebagai morfem yang tidak terdapat sebagai kata tetapi selalu dirangkaikan dengan satu atau lebih morfem yang lain menjadi satu kata.

kata akar ialah bentuk morfem terikat yang bukan imbuhan. contohnya kata akar rama dan juang. Pendapat kedua pula dikemukakan oleh Pitsamai Intrachat (1987) dalam bukunya.Konsep-konsep dalam Morfologi 7.menjadi penari. Beliau menyatakan kata akar ialah morfem terikat yang tidak boleh berdiri sendiri. Sintaksis Predikat Dalam Bahasa Malaysia. – Dapatlah disimpulkan di sini bahawa kata akar ialah morfem terikat yang bukan daripada bentuk imbuhan. . Kata akar rama perlu digandakan menjadi rama-rama dan juang ditambah dengan perkataan semangat juang bagi melengkapkan maknanya. Kata akar tidak boleh berdiri sendiri kerana memerlukan morfem lain bagi melengkapkan maknanya. Mereka turut menggolongkan kata akar ini sebagai segelintir daripada kata dasar seperti kata akar tapa yang menjadi dasar bagi perkataan pertapaan dan nyala dalam perkataan nyalaan. misalnya tari yang perlu digabungkan dengan morfem lain seperti pe. Kata Akar – Berdasarkan pendapat Nik Safiah Karim dan rakan-rakannya (1997) dalam Tatabahasa Dewan Edisi Baharu.

Contohnya perkataan bernyala dan pekebun. kata dasar ialah kata yang terdiri daripada morfem bebas dan morfem terikat yang bukan imbuhan. Misalnya kata jalan ialah kata dasar bagi berjalan yang merupakan idea utama dalam kata tersebut dan tidak boleh dipisahkan menjadi ja dan lan kerana tidak lagi berfungsi sebagai kata. iaitu kata akar. . manakala kata dasar bagi pekebun ialah kebun yang merupakan morfem bebas. Kata Dasar – Menurut Nik Safiah Karim dan rakan-rakannya (1997: 69) dalam Tatabahasa Dewan Edisi Baharu. kata dasar ialah bentuk morfem bebas yang dapat menerima imbuhan. Kata dasar bagi bernyala ialah nyala yang merupakan kata akar. Secara ringkasnya. Kata dasar ini merupakan kata yang menjadi idea utama dalam setiap kata dan tidak boleh dipulangkan dalam bentuk yang lebih kecil lagi. Mereka menyatakan kata dasar ini turut terdiri daripada morfem terikat yang bukan imbuhan.Konsep-konsep dalam Morfologi 8. iaitu kata akar.

Konsep-konsep dalam Morfologi 9. Kata tunggal boleh terdiri daripada satu suku kata seperti tin. sen serta lap dan dua suku kata atau lebih seperti doa. kata kerja. kata tunggal yang merupakan unit bebas dan boleh berdiri sendiri sebagai satu ayat seperti kata itu. Kata tunggal boleh dibahagikan kepada empat golongan kata. – Dapatlah disimpulkan di sini bahawa kata tunggal ialah kata yang tidak menerima sebarang bentuk imbuhan dan perubahan bentuk. untuk dan yang. Kata tunggal ini berpotensi mengalami perubahan bentuk melalui proses pengimbuhan (pelajar dan makanan). Kedua. Kata tunggal ini terbahagi kepada dua jenis. pergi. belum diberi imbuhan atau belum mengalami perubahan bentuk. Zainuddin (1992) dalam buku Materi Pokok Bahasa dan Sastra Indonesia pula. penggandaan (baik-baik dan gunung-ganang) dan pemajmukan (warganegara dan atur cara). yakni yang tidak menerima apa-apa bentuk imbuhan atau kata dasar yang lain. pergi dan saya. kata adjektif dan kata tugas. – Kata Tunggal 1 Konsep kata tunggal ada dijelaskan oleh Nik Safiah Karim dan rakan-rakannya (1997) dalam Tatabahasa Dewan Edisi Baharu. Mereka mentakrifkan kata tunggal sebagai bentuk kata yang terdiri daripada hanya satu bentuk dasar. Pertama. . iaitu kata nama. suara serta masyarakat. tulis dan baca yang tidak menerima sebarang perubahan atau tambahan unsur-unsur lain. Menurut Drs. kata tunggal yang merupakan jenis kata tugas seperti di. Beliau memberi contoh perkataan mandi. kata tunggal ialah bentuk kata yang belum mendapatkan tambahan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful