Definisi Morfologi

• Morfologi Ialah bidang yang mengkaji struktur kata, binaan kata, bentuk kata dan golongan kata. • Struktur kata ialah susunan bentuk bunyi ujaran atau lambang (tulisan) yang menjadi unit bahasa yang bermakna. • Unsur-unsur yang membina sesuatu kata dikenali sebagi morfem. • Golongan kata ialah proses menjeniskan kata dengan berpandukan fungsinya sama ada kata nama, kata kerja, kata adjektif dan kata tugas.

mem-. . menge.dan menye-. Pengantar Linguistik menyatakan morf sebagai salah satu bentuk alomorfemis dari suatu morfem. men-. Beliau memberikan contoh morfem {meN-} yang mempunyai enam morf.yang melambangkan me-. David Morley (2000) dalam Syntax In Functional Grammar pula menjelaskan morf sebagai “the unit of grammatical form which realizes a morpheme”. iaitu meN-. Dapatlah disimpulkan di sini bahawa morf itu ialah unsur yang mewakili morfem yang bersangkutan dan mempunyai bentuk fonologi yang berlainan.Konsep-konsep dalam Morfologi 1. Jwuan Verhaan (2005) dalam bukunya. meng-. Setiap morf itu diwakili dengan satu lambang. Morf – Abdullah Hassan (2005: 120) dalam bukunya yang bertajuk Linguistik Am Siri Pengajaran dan Pembelajaran Bahasa Melayu menyatakan setiap bentuk fonologi yang berlainan sebagai morf. tetapi bentuk yang hendak dipilih dianggap mewakili secara konkrit morfem yang bersangkutan. – • G. Misalnya meN. Morf ini diberi satu lambang bagi mewakili morfem yang bersangkutan itu.

. iaitu pe-. pem-. Beliau ada memberikan contoh me-…-kan.pula hadir pada kata dasar yang bermula dengan huruf p. penyebaran alomorfalomorf tersebut ditentukan oleh faktor fonologi. pen-. Nik Safiah Karim ada menyenaraikan enam alomorf bagi awalan peN-.Konsep-konsep dalam Morfologi 2. b.dan pel-. peng-. iaitu jenis huruf pertama yang bercantum dengan awalan tersebut serta faktor perkembangan dan perancangan bahasa. penge.digunakan sebelum huruf s pada awalan kata dasar seperti semak menjadi menyemak dan alomorf pem. Alomorf – Dalam buku Tatabahasa Dewan Jilid 2: Perkataan. Menurut beliau. – Berdasarkan hujah tersebut. Jos Daniel Parera (1994) dalam buku Morfologi Bahasa Edisi Kedua pula menyatakan bahawa setiap perwakilan daripada sebuah morfem tertentu disebut alomorf. f dan v. alomorf ialah bentuk yang berlainan daripada satu morfem yang sama akibat daripada pengaruh bunyi awal kata dasar yang menerima imbuhan awalan. Misalnya alomorf penye. Beliau juga berpendapat bahawa alomorf ialah nama untuk bentuk-bentuk perwakilan daripada sebuah morfem berdasarkan linkungannya. mem-…-kan dan men-…-kan sebagai alomorf daripada morfem yang sama.

Moeliano (1996) dalam bukunya Bahasawan Cendekia: Seuntai Kata Untuk Anton M. – Dapatlah disimpulkan di sini bahawa arkifonem ialah fonem yang ditandakan dengan huruf besar bagi mewakili unsur yang berubah-ubah dalam morfem yang sama akibat daripada pengaruh huruf pangkal pada kata dasar berdasarkan lingkungannya. ny. Moeliana. n. Misalnya kata jual dan baca yang menerima morfem {meN-} menjadi menjual dan membaca. ng dan nge apabila morfem tersebut bercantum dengan kata dasar berdasarkan huruf pangkal pada kata dasar tersebut dan N mewakili fonem-fonem tersebut. Abdullah Hassan (2005) menyatakan arkifonem itu sebagai fonem yang melambangkan beberapa fonem seperti N dalam morfem {meN-}. N ini ialah arkifonem yang mewakili fonem-fonem tersebut. Arkifonem – Dalam buku Linguistik Am Siri Pengajaran dan Pembelajaran Bahasa Melayu. arkifonem ialah unsur segmental dalam posisi lemah yang berbeza dan ciri pembedanya bersesuaian dengan pertalian daripada dua unsur. N ini berubah menjadi m. . Menurut Anton M.Konsep-konsep dalam Morfologi 3. Huruf besar digunakan bagi mewakili arkifonem.

jual dan baik yang dapat berdiri sendiri dan difahami maknanya tanpa perlu menerima morfem lain untuk membolehkannya berfungsi sebagai kata. Linguistik Am Siri Pengajaran dan Pembelajaran Bahasa Melayu menjelaskan morfem bebas secara ringkas sebagai morfem yang boleh wujud bersendirian. tidak terdapat perbezaan yang ketara tentang morfem bebas berdasarkan pendapat yang diutarakan oleh mereka yang berlainan negara ini. Misalnya dalam bahasa Indonesia. makan dan satu adalah morfem bebas. Dapat dirumuskan di sini bahawa morfem bebas ialah morfem yang boleh berdiri sendiri dan difahami maksudnya tanpa kehadiran morfem lain. . Morfem Bebas – Abdullah Hassan (2005: 120) dalam bukunya. Jwuan Verhaan (2005) dalam buku Pengantar Linguistik pula menegaskan morfem bebas dapat berdiri sendiri. Misalnya perkataan murid. kata cinta. Beliau ada memberikan contoh perkataan peluh yang boleh hadir secara bersendirian sebagai sebuah kata.Konsep-konsep dalam Morfologi 5. iaitu boleh terdapat sebagai satu kata. – Secara ringkasnya.

contohnya kata akar tapa perlu menerima imbuhan seperti ber. Menurut Abdullah Hassan (2005) lagi.dan peluh.menjadi bertapa bagi menunjukkan perbuatan. Kata akar seperti tapa. .dalam bersatu dan memper. Jwuan Verhaan (1995) turut menghuraikan morfem terikat sebagai morfem yang tidak terdapat sebagai kata tetapi selalu dirangkaikan dengan satu atau lebih morfem yang lain menjadi satu kata.ialah morfem terikat kerana ber. kata akar seperti kata anai juga merupakan morfem terikat.tidak boleh berdiri sendiri dan memerlukan suatu bentuk lain dalam penggunannya. Misalnya dalam bahasa Indonesia. Morfem Terikat – Abdullah Hassan (2005: 120) menegaskan morfem terikat mesti digunakan bersama sekurang-kurangnya satu morfem lain. morfem terikat ialah morfem yang tidak boleh wujud bersendirian tanpa kehadiran morfem lain. – Secara ringkasnya. Kata anai ini tidak boleh wujud bersendirian jika tidak digandakan menjadi anai-anai. tari dan rama memerlukan unsur dan morfem lain bagi melengkapkan maknanya. Morfem terikat ini terdiri daripada imbuhan dan kata akar. ber.Konsep-konsep dalam Morfologi 6. Imbuhan awalan ber. Beliau memberikan contoh kata berpeluh daripada cantuman ber.dalam mempersatu hanya merupakan bahagian kata dan morfem-morfem itu ialah morfem terikat.

Pendapat kedua pula dikemukakan oleh Pitsamai Intrachat (1987) dalam bukunya. Beliau menyatakan kata akar ialah morfem terikat yang tidak boleh berdiri sendiri. misalnya tari yang perlu digabungkan dengan morfem lain seperti pe.Konsep-konsep dalam Morfologi 7. Sintaksis Predikat Dalam Bahasa Malaysia. contohnya kata akar rama dan juang.menjadi penari. Kata Akar – Berdasarkan pendapat Nik Safiah Karim dan rakan-rakannya (1997) dalam Tatabahasa Dewan Edisi Baharu. . – Dapatlah disimpulkan di sini bahawa kata akar ialah morfem terikat yang bukan daripada bentuk imbuhan. Mereka turut menggolongkan kata akar ini sebagai segelintir daripada kata dasar seperti kata akar tapa yang menjadi dasar bagi perkataan pertapaan dan nyala dalam perkataan nyalaan. Kata akar rama perlu digandakan menjadi rama-rama dan juang ditambah dengan perkataan semangat juang bagi melengkapkan maknanya. kata akar ialah bentuk morfem terikat yang bukan imbuhan. Kata akar tidak boleh berdiri sendiri kerana memerlukan morfem lain bagi melengkapkan maknanya.

Kata dasar ini merupakan kata yang menjadi idea utama dalam setiap kata dan tidak boleh dipulangkan dalam bentuk yang lebih kecil lagi. kata dasar ialah bentuk morfem bebas yang dapat menerima imbuhan. Contohnya perkataan bernyala dan pekebun.Konsep-konsep dalam Morfologi 8. kata dasar ialah kata yang terdiri daripada morfem bebas dan morfem terikat yang bukan imbuhan. Mereka menyatakan kata dasar ini turut terdiri daripada morfem terikat yang bukan imbuhan. Secara ringkasnya. iaitu kata akar. Kata dasar bagi bernyala ialah nyala yang merupakan kata akar. manakala kata dasar bagi pekebun ialah kebun yang merupakan morfem bebas. iaitu kata akar. Kata Dasar – Menurut Nik Safiah Karim dan rakan-rakannya (1997: 69) dalam Tatabahasa Dewan Edisi Baharu. . Misalnya kata jalan ialah kata dasar bagi berjalan yang merupakan idea utama dalam kata tersebut dan tidak boleh dipisahkan menjadi ja dan lan kerana tidak lagi berfungsi sebagai kata.

Mereka mentakrifkan kata tunggal sebagai bentuk kata yang terdiri daripada hanya satu bentuk dasar. Kata tunggal boleh dibahagikan kepada empat golongan kata. pergi. pergi dan saya. – Dapatlah disimpulkan di sini bahawa kata tunggal ialah kata yang tidak menerima sebarang bentuk imbuhan dan perubahan bentuk. kata tunggal yang merupakan unit bebas dan boleh berdiri sendiri sebagai satu ayat seperti kata itu. . untuk dan yang. kata adjektif dan kata tugas. iaitu kata nama. penggandaan (baik-baik dan gunung-ganang) dan pemajmukan (warganegara dan atur cara). suara serta masyarakat. belum diberi imbuhan atau belum mengalami perubahan bentuk. yakni yang tidak menerima apa-apa bentuk imbuhan atau kata dasar yang lain.Konsep-konsep dalam Morfologi 9. Kedua. Beliau memberi contoh perkataan mandi. Kata tunggal boleh terdiri daripada satu suku kata seperti tin. – Kata Tunggal 1 Konsep kata tunggal ada dijelaskan oleh Nik Safiah Karim dan rakan-rakannya (1997) dalam Tatabahasa Dewan Edisi Baharu. sen serta lap dan dua suku kata atau lebih seperti doa. Pertama. kata tunggal ialah bentuk kata yang belum mendapatkan tambahan. kata tunggal yang merupakan jenis kata tugas seperti di. Kata tunggal ini terbahagi kepada dua jenis. kata kerja. tulis dan baca yang tidak menerima sebarang perubahan atau tambahan unsur-unsur lain. Menurut Drs. Kata tunggal ini berpotensi mengalami perubahan bentuk melalui proses pengimbuhan (pelajar dan makanan). Zainuddin (1992) dalam buku Materi Pokok Bahasa dan Sastra Indonesia pula.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful