P. 1
Pembahagian Tafsir

Pembahagian Tafsir

|Views: 485|Likes:
Published by Ajwad Suhaimi

More info:

Published by: Ajwad Suhaimi on Mar 30, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/08/2014

pdf

text

original

X PENGENALAN

Dalam topik ini kita akan membincangkan tentang Tafsir bi al-MaÊthur.
Perbincangan akan tertumpu kepada definisi dan pengertian Tafsir bi al-MaÊthur
dan huraiannya yang mencakupi status dan hukumnya. Seterusnya perbahasan
diteruskan dengan memfokuskan kepada perbincangan tentang Tafsir bi al-RaÊyi
dari sudut, pengertian, definisi, hukum dan statusnya. Penekanan juga diberikan
kepada perbincangan mengenai Tafsir Sufi, Tafsir Isyari dan Gharaibu al-Tafsir.

BAHAGIAN-BAHAGIAN TAFSIR

Tafsir ialah ilmu yang membicarakan tentang maksud ayat al-Quran mengikut
kemampuan akal manusia supaya menepati dengan kehendak Allah S.W.T
Ulama tafsir menggunakan seluruh kemampuan dan pengetahuan yang ada
untuk menjelaskan maksud al-Quran dan cuba membuat kesimpulan yang
paling tepat terhadap maksud-maksud ayat al-Quran.

Para ulama telah membahagikan tafsir kepada tiga bahagian mengikut aliran
yang wujud dalam perkembangan tafsir Al-Quran iaitu:
T
T
o
o
p
p
i
i
k
k
2
2
X
Pembahagian
Tafsir



Di akhir topik ini, anda seharusnya dapat:
1. Menjelaskan definisi dan pengertian Tafsir bi al-MaÊthur;
2. Menjelaskan definisi dan pengertian Tafsir bi al-RaÊyi; dan
3. Membincangkan dengan lebih terperinci mengenai Tafsir Sufi dan
Tafsir Isyari.
HASIL PEMBELAJARAN

2.1
X TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR

18
Pertama : Tafsir bi al-MaÊthur atau juga dikenali dengan Tafsir Bi al-Riwayah
dan Tafsir Bi al-Naqli.
Kedua : Tafsir Bi al-RaÊyi atau dikenali juga dengan Tafsir Bi al-Dirayah atau
Tafsir bi-alÊaql..
Ketiga : Tafsir Sufi atau Al-Tafsir Al-Isyari yang dipelopori oleh golongan
sufi.


Rajah 2.1: Pembahagian tafsir


2.1.1 Tafsir Bi al-Ma’thur
Tafsir bi al-MaÊthur ialah tafsir yang merujuk kepada al-Quran, As-Sunnah dan
pendapat para sahabat dan tabiÊin untuk menjelaskan atau menghuraikan
maksud ayat Al-Quran. Sehubungan dengan itu, tafsir daripada jenis ini hanya
berpegang kepada riwayat yang sahih iaitu penafsiran al-Quran dengan al-
Quran sendiri, atau mentafsirkan al-Quran berpandukan hadis kerana fungsi
hadis itu sendiri ialah menerangkan serta menjelaskan isi kandungan al-Quran,
atau riwayat para sahabat yang menafsirkan al-Quran memandangkan golongan
para sahabat merupakan golongan yang paling mengetahui tentang al-Quran al-
Karim.

Dengan merujuk kepada koleksi tafsir yang ada di perpustakaan, cuba
senaraikan tiga kitab tafsir yang anda fikirkan ia adalah dari kategori
tafsir bi al-maÊthur dan nyatakan alasan anda.
AKTIVITI 2.1
TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR W
19


Tafsir bi al-MaÊthur berkembang melalui dua cara iaitu:

• Pertama: Secara Lisan. Ia juga disebut sebagai periwayatan.
• Kedua: Secara penulisan atau pembukuan (tadwin).



Rajah 2.2: Perkembangan tafsir bi al-MaÊthur

Tafsir bi al-MaÊthur memerlukan kepada beberapa syarat. Antaranya ialah:

• Mempunyai ilmu yang cukup mengenai sunnah.
• Mengetahui sunnah yang berkaitan dengan tafsir, juga mengenai kata-kata
para sahabat dan tabiÊen.
• Mampu untuk mengumpul dan menyatukan riwayat-riwayat yang
bercanggah.
• Mengetahui tentang asbab al-nuzul dan nasikh mansukh.
• Tidak bersandar kepada riwayat Israiliyyat.
Adakah anda setuju dengan pendapat di atas? Sila bincang bersama
rakan sekelas anda.

AKTIVITI 2.2
X TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR

20

Rajah 2.3: Syarat-syarat tafsir bi al-MaÊthur
2.1.2 Sumber Tafsir bi al-Ma’thur
Tafsir bil MaÊthur bersumberkan kepada beberapa sumber iaitu tafsir al-Quran
dengan al-Quran, tafsir al-Quran dengan hadis Rasulullah s.a.w, pendapat dan
ijtihad para Sahabat dan pendapat TabiÊin.



Rajah 2.4: Sumber tafsir bi al-MaÊthur



TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR W
21
(a) Pertama: Tafsir al-Quran dengan al-Quran
Bentuk tafsir seumpama ini adalah yang terbaik dan paling mulia. Hal ini
kerana tidak ada seorang pun yang lebih mengetahui kalam Allah selain
daripada Allah. Justeru, Ibnu Kathir telah menyatakan bahawa sekiranya
ada orang bertanya tentang kaedah yang terbaik untuk mentafsir, maka
jawapannya ialah al-Quran itu sendiri.

Mentafsirkan al-Quran dengan ayat al-Quran dapat dilihat dari pelbagai
sudut. Antaranya ialah: (Sila rujuk Dr Fauzi Deraman dan Mustafa
Abdullah, Pengantar Usul Tafsir, Akademi Pengajian Islam Universiti
Malaya, 2001, halaman 64-72).

(i) Pentafsiran terhadap ayat-ayat yang ringkas
Terdapat ayat yang ringkas di dalam al-Quran, namun telah
ditafsirkan dengan lebih jelas dan lengkap pada ayat yang lain.
Contohnya ialah firman Allah dalam surah al-Fatihah:

¸7¸=≈Β ¸Θ¯θƒ ¸⎥⎪¸$!# ∩⊆∪
Maksudnya: „Yang Menguasai pemerintahan hari Pembalasan (hari
Akhirat).‰


Perkataan (ﻦﻳﺪﻟا مﻮﻳ) ditafsirkan dengan firman Allah dalam surah al-
Infitar ayat 17-19:

$Β´ ρ 71´‘Š& $ Β `Π¯θƒ ¸⎦⎪¸´‰9# ∩⊇∠∪ ¯ΝO $Β 71´‘Š& $Β `Π¯θƒ ¸⎥⎪¸$!# ∩⊇∇∪ Π¯θƒ
Ÿω 7¸=ϑ? §Ρ ¸§´Ζ¸9 $↔‹© `Β{#´ρ ¸‹¸×Β¯θƒ ¸! ∩⊇®∪
Maksudnya: „Dan apa jalannya Engkau dapat mengetahui
kedahsyatan hari Pembalasan itu? Sekali lagi, apa jalannya Engkau
dapat mengetahui kedahsyatan hari Pembalasan itu? (Hari itu ialah)
hari seseorang tidak dapat memberikan pertolongan sedikitpun
kepada orang lain, dan Segala urusan pada hari itu tertentu bagi
Allah ‰.




X TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR

22
Contoh yang lain ialah firman Allah:

M=¸m&… Ν39 πϑŠ¸κ´5 ¸Ο≈èΡ{# ω¸) $Β ‘=F`ƒ ¯Ν3‹= æ …
Maksudnya: ‰⁄Dihalalkan bagimu binatang ternak, kecuali yang
akan dibacakan kepadamu⁄‰ (al-Maidah: 1)

Dalam ayat ini, al-Quran menyatakan secara ringkas bahawa Allah
menghalalkan binatang ternakan kecuali binatang tertentu yang
diharamkan memakannya dengan menyatakan pengecualian iaitu
„ ﻢــﻜﻴﻠﻋ ﻰــﻠﺘﻳ ﺎــﻣ ﻻﺇ‰ bermaksud ‰kecuali binatang yang akan
dibacakan kepada kamu‰. Binatang tersebut disebut secara terperinci
di dalam ayat yang lain iaitu firman Allah s.w.t:

MΒ¸¯`m `Ν3‹=æ πGŠϑ9# `Π$!#´ρ `Νt:´ρ ¸ƒ¸“Ψ¸ƒ:# $Β´ρ ≅¸δ& ¸¯ ó¸9 ¸!# ⎯¸μ¸/
π)¸Ζ‚Ζϑ9#´ρ οŒθ%¯θϑ9#´ ρ πƒ¸Š´Iϑ9#´ρ πs‹¸ÜΖ9#´ρ $Β´ρ Ÿ≅.& ì7´¡9# ω¸) $Β
Λ⎢Š.Œ $Β´ ρ x¸/Œ ’?ã ¸=´Á‘Ζ9#
Maksudnya: „Diharamkan bagimu (memakan) bangkai, darah,
daging babi, (daging binatang) yang disembelih atas nama selain
Allah, yang tercekik, yang terpukul, yang jatuh, yang ditanduk, dan
diterkam binatang buas, kecuali yang sempat kamu menyembelihnya,
dan (diharamkan bagimu) yang disembelih untuk berhala⁄‰(al-
Maidah: 3)

Selain itu, ayat tersebut juga terdapat tafsirannya dalam ayat 145
surah al-AnÊam, ayat 115 surah al-Nahl dan ayat 173 surah al-
Baqarah.

(ii) Pentafsiran secara yang lebih jelas terhadap ayat yang berbentuk
menyeluruh (mujmal)
Dimaksudkan dengan ayat yang berbentuk menyeluruh ialah sesuatu
yang tidak jelas dalilnya. Contohnya ialah firman Allah dalam surah
al-Baqarah ayat 187:

TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR W
23
#θ=.´ρ #θ/´°#´ρ ©Lm ⎦⎫7 Kƒ `Ν39 Ý‹ƒ:# 'Ù´‹¯/{# ´ ⎯¸Β ¸Ý‹ƒ:# ¸Š´θ`™{# ´⎯¸Β
¸f9#

Maksudnya: „dan makanlah serta minumlah sehingga nyata kepada
kamu benang putih (cahaya siang) dari benang hitam (kegelapan
malam), iaitu waktu fajar‰.

Perkataan (ﺮﺠﻔﻟﺍ) yang bermaksud ÂfajarÊ telah menerangkan maksud
perkataan Âbenang putihÊ dan Âbenang hitamÊ.

(iii) Pentafsiran dengan mengkhususkan ayat-ayat yang umum
Contohnya ialah firman Allah:

'™# è’±9#´ρ `Νγ`è¸7Kƒ β…`ρ$ ó9# ∩⊄⊄⊆∪ `Ο9&  ? ¯ΝγΡ& ’¸û ¸≅2 ¸Š#´ρ βθϑ‹¸γƒ ∩⊄⊄∈∪
¯Ν·κΞ&´ρ šχθ9θ)ƒ $Β Ÿω šχθ=èƒ ∩⊄⊄∉∪

Maksudnya: „Dan ahli-ahli syair itu, diturut oleh golongan yang sesat
ă tidak berketentuan hala. Tidakkah engkau melihat bahawa mereka
merayau-rayau dengan tidak tentu hala dalam tiap-tiap lembah
(khayal dan angan-angan kosong)? Dan bahawa mereka
memperkatakan apa yang mereka tidak melakukannya?‰. (al-SyuaraÊ:
224-226)

Ayat umum di atas telah dikhususkan dengan pengecualian terhadap
penyair-penyair yang beriman seperti firman Allah dalam surah al-
SyuaraÊ ayat 227:

ω¸) ⎦⎪¸%!# #θ`ΖΒ#´™ #θ=¸ϑã´ ρ ¸M≈s¸=≈¯Á9# #ρ`.Œ´ρ ´!# #¸V. #ρ`Á FΡ#´ρ ⎯¸Β
¸‰è/ $Β #θϑ¸=ß `Ο=è´‹™´ρ ⎦⎪¸%!# #θϑ=ß ´“& ¸==)Ζ`Β βθ7¸=)Ζƒ ∩⊄⊄∠∪

Maksudnya: „Kecuali orang-orang yang beriman dan beramal soleh
(daripada kalangan penyair-penyair itu), dan mereka pula mengingati
Allah banyak-banyak, serta mereka membela diri sesudah mereka
dianiaya. Dan (ingatlah), orang-orang yang melakukan sebarang
X TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR

24
kezaliman, akan mengetahui kelak, ke tempat mana, mereka akan
kembali‰.

(iv) Pentafsiran melalui ketentuan ikatan terhadap sesuatu ayat yang
mutlak
Contohnya ialah berhubung dengan hukum darah yang diharamkan
di dalam Islam. Terdapat tiga ayat al-Quran yang menunjukkan darah
itu secara mutlak iaitu ayat 173 surah al-Baqarah, ayat 3 surah al-
MaÊidah dan ayat 115 surah al-Nahl. Firman Allah:

$ϑΡ¸) Π¯m `Ν6‹=æ πGŠ ϑ9# Π$!#´ρ ´Ν`s9´ρ ¸ƒ¸“Ψ¸‚9# $Β´ρ ≅¸δ& ⎯¸μ¸/ ¸¯ó¸9 ¸!#
Maksudnya: „Sesungguhnya Allah hanya mengharamkan kepada
kamu memakan bangkai, dan darah, dan daging babi, dan binatang-
binatang yang disembelih tidak kerana Allah⁄‰. (al-Baqarah: 173).

Darah yang telah disebut secara mutlak dalam ayat ini dikaitkan
dengan darah yang mengalir (al-masfuh) dalam ayat yang lain.
Firman Allah:

≅% ω ‰¸`& ’¸û $Β ´©¸rρ& ´’<¸) $´Β¯tΧ ’? ã ¸Ο¸ã$Û …μϑè܃ ω¸) β & šχθ3ƒ
πGŠΒ ρ& $´ΒŠ %´nθ`¡Β ρ& ´Ν`s9 ¸ƒ¸”∴¸z …μΡ¸*ù [_¸‘ ρ& $)`¡¸ù ≅¸δ& ¸¯ó¸9
¸!# ⎯¸μ¸/
Maksudnya: „Katakanlah (Wahai Muhammad): "Aku tidak dapati
dalam apa yang telah diwahyukan kepadaku, sesuatu yang
diharamkan bagi orang yang hendak memakannya melainkan kalau
benda itu bangkai, atau darah yang mengalir, atau daging babi ă
kerana sesungguhnya ia adalah kotor ă atau sesuatu yang dilakukan
secara fasik, iaitu binatang yang disembelih atas nama yang lain dari
Allah⁄". (al-AnÊam: 145).






TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR W
25
(v) Pentafsiran melalui ayat-ayat nasakh
Contohnya ialah firman Allah:

⎦⎪¸%!#´ρ šχ¯θù´ θ G`ƒ ¯Ν6Ψ¸Β βρ'‘ ‹ƒ´ρ %´`≡´ρ—& π¯‹¸¹´ρ Ο¸γ¸_≡´ρ—¸{ $´è≈GΒ ’<¸)
¸Α¯θ⇔9# ´¯î ¸l#z¸) β¸*ù ´⎯_z Ÿξù y$Ψ`_ ¯Ν6‹=æ ’¸û $ Β š∅=è ù ’¸û
∅¸γ¸¡Ρ& ⎯¸Β ¸∃ρ`èΒ ´!#´ρ “ƒ¸•ã Λ⎧¸6m ∩⊄⊆⊃∪
Maksudnya: „Dan orang-orang yang (hampir) mati di antara kamu
serta meninggalkan isteri, hendaklah berwasiat untuk isteri-isteri
mereka, iaitu diberi nafkah saguhati (makan, pakai dan tempat
tinggal) hingga setahun lamanya, Dengan tidak disuruh pindah dari
tempat tinggalnya. Kemudian jika mereka keluar (dari tempat
tinggalnya dengan kehendaknya sendiri) maka tidaklah kamu
bersalah (Wahai wali waris si mati) mengenai apa yang mereka (isteri-
isteri itu) lakukan pada diri mereka dari perkara yang patut yang
tidak dilarang Syarak) itu dan ingatlah, Allah Maha Kuasa, lagi Maha
Bijaksana‰. (al-Baqarah : 240).

Ayat di atas menyatakan tentang edah wanita yang kematian suami
iaitu setahun lamanya. Kemudian ayat ini dimansukh atau diganti
dengan ayat lain yang menyatakan bahawa edahnya ialah empat
bulan sepuluh hari, sebagaimana firman Allah:

⎦⎪¸%!#´ρ β¯θù´ θF`ƒ ¯Ν3Ζ¸Β βρ'‘ ‹ƒ´ρ %´`≡´ρ—& ´⎯`Á−/´ Iƒ ´⎯¸γ¸¡Ρ '¸/ πè/¯‘& ¸·κ−&
#³ã´ρ
Maksudnya: „Dan orang-orang yang meninggal dunia di antara
kamu, sedang mereka meninggalkan isteri-isteri hendaklah isteri-
isteri itu menahan diri mereka (beredah) selama empat bulan sepuluh
hari⁄‰. (al-Baqarah : 234).





X TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR

26
(vi) Pentafsiran dengan cara menyesuaikan antara perkara yang dilihat
secara zahirnya bertentangan di antara satu sama lain
Contohnya ialah ayat-ayat yang menyatakan tentang penciptaan Nabi
Adam yang pada zahirnya seolah bertentangan. Ayat-ayat tersebut
adalah seperti yang berikut:

´χ¸) Ÿ≅VΒ ©¤Š¸ã ‰Ζ¸ã ¸!# ¸≅Vϑ. ΠŠ#´™ …μ)=z ⎯¸Β ¸>#? ¯ΟO Α$% …μ9
⎯. `βθ3´‹ù ∩∈®∪
Maksudnya: „Sesungguhnya Perbandingan (kejadian) Nabi Isa di sisi
Allah adalah sama seperti (kejadian) Nabi Adam. Allah telah
menciptakan Adam dari tanah lalu berfirman kepadanya: "Jadilah
engkau!" maka menjadilah dia‰. (Ali Imran: 59)

Dinyatakan di dalam ayat di atas bahawa Nabi Adam diciptakan
daripada tanah (ﺏﺍﺮﺗ). Manakala dalam ayat yang lain pula,
dinyatakan bahawa Nabi Adam diciptakan daripada tanah yang
bercampur air (ﲔﻃ) seperti dalam ayat berikut:

Α$% $Β 7è´ ΖΒ ω& ‰f`¡@ Œ¸) 7?`Δ & Α$% $Ρ& ¯z μΖ¸Β ©¸_F) =z ⎯¸Β ¸‘$Ρ
…μG)=z´ρ ⎯¸Β ¸⎦⎫¸Û
Maksudnya: „Allah berfirman: "Apakah penghalangnya Yang
menyekatmu daripada sujud ketika Aku perintahmu?" Iblis
menjawab: "Aku lebih baik daripada Adam, Engkau (Wahai Tuhan)
jadikan daku daripada api sedang dia Engkau jadikan daripada tanah
(yang bercampur air)." (al-AÊraf: 12)

Seterusnya, Allah menjelaskan bahawa Nabi Adam diciptakan
daripada tanah hitam yang liat (ﺀﺎﲪ) yang boleh dibentuk,
sebagaimana firman Allah:




TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR W
27
Œ¸)´ρ Α$% 7•/´‘ ¸π3¸×≈=ϑ=¸9 ’¸Τ¸) ´,¸=≈z #±0 ⎯¸Β ¸≅≈Á=¹ ⎯¸Β ¸*ϑm ¸βθ`Ζ`¡Β ∩⊄∇∪
Maksudnya: „Dan (ingatkanlah peristiwa) ketika Tuhanmu berfirman
kepada malaikat: "Sesungguhnya Aku hendak menciptakan manusia
daripada tanah liat yang kering, yang berasal daripada tanah kental
yang berubah warna dan baunya‰. (al-Hijr: 28)

Seterusnya, Nabi Adam juga dijadikan daripada tanah kering (ﻝﺎﺼﻠﺻ)
sehingga terbentuknya satu lembaga, seperti firman Allah:

šY={ ´⎯≈¡Σ¸}# ⎯¸Β ¸≅≈Á=¹ ¸‘$‚ 9%. ∩⊇⊆∪
Maksudnya: „Dia menciptakan manusia (lembaga Adam) daripada
tanah liat kering seperti tembikar‰. (al-Rahman: 14)

Justeru, daripada beberapa ayat al-Quran di atas yang
membincangkan tentang penciptaan Adam a.s, dapat disimpulkan
bahawa kejadian Adam adalah menerusi beberapa peringkat iaitu:

• Bermula daripada tanah (ﺏﺍﺮﺗ).
• Kemudian diikuti dengan tanah yang bercampur air (ﲔﻃ).
• Peringkat ketiga adalah daripada tanah hitam yang liat yang
boleh dibentuk (ﺀﺎﲪ).
• Seterusnya peringkat terbentuknya kejadian Adam ialah (ﻝﺎﺼﻠﺻ)
iaitu tanah kering seperti tembikar.
• Bentuk terakhir ialah ditiupkan roh.

X TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR

28


Rajah 2.5: Kejadian Nabi Adam

(b) Kedua: Tafsir al-Quran dengan al-Sunnah



Nabi Muhammad s.a.w adalah manusia yang paling layak untuk mentafsir
al-Quran. Hal ini adalah kerana al-Quran itu sendiri telah diturunkan
kepada Nabi Muhammad s.a.w, justeru Nabilah orang yang paling
memahami al-Quran. Sehubungan dengan itu, para sahabat apabila
menghadapi sebarang kemusykilan mengenai al-Quran akan terus merujuk
kepada Nabi s.a.w bagi memahami ayat tersebut.








Melalui perbincangan denga rakan-rakan anda senaraikan perbezaan-
perbezaan antara al-Sunnah dan al-Hadith?
AKTIVITI 2.3
TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR W
29
Contoh Tafsir Al-Quran dengan al-Sunnah (al-hadith):

Contoh 1:

Firman Allah s.w.t:

⎦⎪¸%!# #θ`ΖΒ#´™ `Ο9´ρ #θ´¡¸6=ƒ Ογ´Ζ≈ϑƒ¸) ¸Ο=´à¸/ 7¸×≈9`ρ& `Νγ9 ⎯Β{# Νδ´ρ βρ‰Gγ•Β ∩∇⊄∪

Maksudnya: „Orang yang beriman dan tidak mencampuradukkan iman
mereka dengan kezaliman, mereka itulah orang yang mendapat keamanan
dan merekalah orang yang mendapat hidayah petunjuk.‰ (al-AnÊam: 82)

Maksud ÂzulmÊ (kezaliman) di dalam ayat di atas bukanlah merujuk kepada
sebarang kezaliman, akan tetapi ia ditafsirkan sebagai perbuatan yang
syirik berdasarkan kepada hadis Nabi s.a.w yang menyatakan sedemikian.

Contoh 2:

Firman Allah s.w.t:

$Β'ù ⎯Β š†¸Aρ& …μ7≈G¸. ⎯¸μ¸ΨŠ¸ϑ´‹¸/ ∩∠∪ ∃¯θ ¡ù ´=™$t† $/$¡¸m #¸¡„ ∩∇∪
´=¸=)Ζƒ´ρ ´’<¸) ⎯¸&¸#δ& #´‘ρ£ Β ∩®∪

Maksudnya: „Kemudian sesiapa yang diberi menerima surat amalnya
dengan tangan kanannya, Maka ia akan dihisab dengan cara yang mudah
dan ringan, Dan ia akan pergi kepada keluarganya (yang beriman) dengan
sukacita.‰ (al-Insyiqaq: 7, 8, 9)

Perkataan „al-Hisab al-Yasir‰ di dalam ayat di atas ditafsirkan dengan „al-
ÂArdhu‰ iaitu pembentangan dan peringatan terhadap amalan yang
dilakukan semasa di dunia kepada orang mukmin di padang mahsyar.
Pengertian ini adalah berdasarkan kepada jawapan Nabi s.a.w terhadap
soalan Saidatina ÂAisyah yang bertanya tentang maksud sabda Nabi s.a.w
َ ﺏّ ِ ﺬُ ﻋ ُ ﺏﺎَ ﺴِ ﺤﹾ ﻟﺍ َ ﺶِ ﻗﻮُ ﻧ ْ ﻦَ ﻣ, Maksudnya: „ Sesiapa yang disoal selidik dalam
perbicaraan di akhirat akan diazab di dalam neraka‰. Saidatina bertanya: „
Tidakkah Allah berfirman dalam al-Quran (dengan merujuk kepada ayat di
atas iaitu surah al-Insyiqaq ayat 7-9)‰. Lalu, Rasulullah s.a.w menjawab:
X TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR

30
„Yang dimaksudkan dengan demikian itu (Hisab Yasir) ialah
pembentangan amalan bukan soal selidik dalam perbicaraan‰.

(c) Ketiga: Tafsir al-Quran dengan Pendapat dan Ijtihad Sahabat
Memandangkan para sahabat merupakan golongan yang sentiasa bersama
Rasulullah dan mendapat penerangan tentang al-Quran secara langsung
daripada Nabi s.a.w, maka sewajaranya pandangan serta ijtihad mereka
mengenai tafsiran al-Quran diterima. Contohnya ialah firman Allah:

`Ο9´ρ& ƒ ⎦⎪¸%!# #ρ`. β& ¸N≡´θ≈ϑ´¡9# ´Ú¯‘{#´ρ $FΡ%Ÿ2 $)?´‘ $ϑγ≈Ψ) Fù
$Ψ=è_´ ρ ´⎯¸Β ¸™$ ϑ9# ≅. ¸™`©« ¸¯©r Ÿξù & βθ`Ζ¸Βσ`ƒ ∩⊂⊃∪

Maksudnya: „Dan tidakkah orang kafir itu memikirkan dan mempercayai
bahawa sesungguhnya langit dan bumi itu pada asal mulanya bercantum
(sebagai satu yang padu), lalu Kami pecahkan antara keduanya? Dan Kami
jadikan daripada air, tiap-tiap benda yang hidup? Maka mengapa mereka
tidak mahu beriman?‰ (al-AnbiyaÊ: 30)

Ibnu ÂAbbas menafsirkan „langit yang padu‰ ialah langit yang tiada hujan,
manakala „bumi yang padu‰ ialah bumi yang tiada tumbuhan. Manakala
„lalu Allah pecahkan keduanya‰ ditafsirkan sebagai turunnya hujan dan
tumbuhnya tumbuhan.

(d) Keempat: Tafsir al-Quran dengan Pendapat TabiÊin
Para ulama tidak bersependapat mengenai tafsiran melalui pendapat
TabiÊin. Sebahagian ulama berpendapat bahawa tafsir mereka termasuk
dalam kategori Tafsir bi al-MaÊthur. Manakala sebahagian ulama yang lain
menyatakan bahawa pendapat TabiÊin termasuk dalam kategori Tafsir bi al-
RaÊyi.

Contoh tafsir al-Quran menurut pendapat TabiÊin ialah firman Allah:

‰6ã#´ρ 7−/´‘ ©Lm 7´‹¸?'ƒ ⎥⎫¸)´‹9# ∩®®∪

Maksudnya: „Dan sembahlah Tuhanmu, sehingga datang kepadamu
(perkara yang tetap) yakin‰. (al-Hijr: 99)

TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR W
31
Mujahid seperti yang telah diriwayatkan oleh Ibnu Jarir, Ibnu Munzir dan
Ibn Abi Hatim dalam mentafsirkan „al-yaqin‰ pada ayat di atas telah
menyatakan bahawa ia bermaksud „al-maut‰ (kematian).

Untuk memastikan anda memahami apa yang telah dipelajari, jawab soalan
berikut. Selamat Mencuba!



TAFSIR BI AL-RA’YI

Tafsir bi al-RaÊyi ialah tafsir yang menggunakan akal fikiran untuk berijtihad
mencari sesuatu maksud ayat al-Quran al-Karim.

Ahli tafsir bi al-RaÊyi menggunakan seluruh ilmu yang dikuasai tanpa terikat
kepada penjelasan para sahabat atau tabiÊin. Mereka berpandukan kepada ilmu
pengetahuan yang mantap dalam bahasa Arab dan ilmu yang berkaitan dengan
asas-asas agama yang lain seperti usul fiqh, ilmu hadis dan sebagainya. Tafsir bi
al-RaÊyi terbahagi kepada dua iaitu: mahmud dan mazmum.


Rajah 2.6: Pembahagian tafsir bi al-RaÊyi

SEMAK KENDIRI 2.1
1. Jelaskan perbezaan pendapat sahabat dan tabiÊin dalam
pentafsiran al-Quran.
2. Senaraikan sumber-sumber tafsir bi al-MaÊthur.

2.2
X TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR

32



Tafsir bi al-RaÊyi berkembang pada zaman Bani ÂAbbasiyah seiring dengan
berkembangnya ilmu pengetahuan pada masa itu. Tafsir ini menggalakkan
peranan ijtihad berbanding dengan penggunaan tafsir bi al-MaÊthur. Dengan
bantuan ilmu-ilmu bahasa Arab, ilmu qiraah, ilmu-ilmu al-QurÊan, hadis dan
ilmu Ulum hadis, usul fiqh dan ilmu-ilmu lain, seorang ahli tafsir akan
menggunakan kemampuan ijtihadnya untuk menerangkan maksud ayat dan
mengembangkannya lagi dengan bantuan perkembangan ilmu-ilmu
pengetahuan yang ada.

Imam al-Zarkasyi menjelaskan di dalam Kitabnya al-Burhan Fi ÂUlum al-Quran
bahawa terdapat empat perkara yang perlu dijadikan sebagai asas sandaran ahli
tafsir dalam mentafsir ayat al-Quran al-Karim iaitu:

• Pertama: Dinaqalkan daripada Rasulullah s.a.w dengan bersikap waspada
terhadap hadis dhaÊif dan maudhu.
• Kedua: Mengambil riwayat yang sahih daripada para sahabat Rasulullah
s.a.w. dan tabiÊin.
• Ketiga: Berpegang dengan bahasa Arab secara total kerana al-Quran
diturunkan dalam bahasa Arab yang fasih.
• Keempat: Berpegang dengan makna yang sesuai dengan pertuturan Arab
yang disokong oleh asas-asas syariat Islam.
Tafsir Mazmum: Tafsir Mazmum bermaksud tafsir yang buruk dan keji
iaitu tafsir yang tidak berdasarkan ilmu, sebaliknya mengikuti hawa
nafsu, tanpa merujuk kepada kaedah-kaedah bahasa atau syariÊah atau
menafsirkan ayat al-Quran berasaskan aliran pemikiran (mazhab) yang
sesat dan bidÊah.
Tafsir Mahmud: Tafsir Mahmud bermaksud tafsir yang baik dan terpuji
iaitu tafsir yang bertepatan dengan syarak, tidak terdapat unsur-unsur
penyelewengan, dan ianya selari dengan tatabahasa Arab dan kaedah
syarak.
TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR W
33
2.2.1 Bidang Ilmu yang Wajib Dikuasai oleh Seorang
Ahli Tafsir
Seorang ahli tafsir wajib menguasai dengan mendalam beberapa bidang ilmu
seperti gambar rajah berikut:


Rajah 2.7: Bidang ilmu yang wajib dikuasai oleh seorang ahli tafsir

Imam al-Suyuti telah menyatakan di dalam Kitab al-Itqan bahawa ilmu yang
tersebut di atas adalah merupakan alat yang perlu dimiliki oleh seorang ahli
tafsir. Sesiapa yang mentafsir ayat al-Quran tanpa menggunakan ilmu alat
tersebut, dia mentafsir dengan fikiran yang terdedah kepada hawa nafsu yang
diharamkan. (Al-Itqan.jilid 2.hal.181)

Contoh Tafsir bi al- RaÊyi dalam Tafsir al-Jalalain, firman Allah s.w.t:

,={ ´⎯≈¡Σ¸}# ⎯¸Β ¸,=ã ∩⊄∪

Maksudnya: „Dia menciptakan manusia daripada sebuku darah beku‰. (Surah
Al-ÂAlaq: 2)
X TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR

34
Kata nama Âalaq di dalam ayat di atas diberi maksud dengan bentuk jamak
daripada lafaz mufrad Âalaqah yang bererti segumpal darah beku.

Contoh tafsir mazmum ialah seperti berikut:

Contoh pertama, firman Allah:

Π¯θƒ #θ`ã‰Ρ ≅2 _¨$Ρ& Λ¸ι¸ϑ≈Β¸*¸/

Maksudnya: „(Ingatlah) hari Kami menyeru tiap-tiap kumpulan manusia dengan
nama imam (pemimpin) mereka‰. ( Surah Al-IsraÊ: 71)

Terdapat pentafsiran yang salah terhadap ayat di atas dengan mentafsirkan
perkataan „Imam‰ dengan maksud „ummahat‰ iaitu ibu-ibu yang memberi
pengertian „(Ingatlah) hari Kami menyeru tiap-tiap kumpulan manusia dengan
nama ibu-ibu mereka‰. Golongan yang mentafsirkan sedemikian menyangka
bahawa perkataan „imam‰ di dalam ayat tersebut adalah kata jamak bagi kata
nama mufrad ÂummÊ sedangkan sebenarnya kata jamak bagi kata mufrad
„umm‰ ialah „ummahat‰. Pentafsiran seperti ini ditolak sama sekali kerana tidak
mengikut kaedah bahasa Arab yang tepat dan bertentangan dengan prinsip asas
syariat Islam. Pentafsiran yang betul ialah perkataan „imam‰ memberi maksud
pemimpin iaitu Nabi yang menjadi pemimpin kepada sesuatu umat.

Contoh kedua, firman Allah:

⎯Β´ρ šχ%. ’¸û ⎯¸ν¸‹≈δ ‘ϑã& ´θγù ’¸û ¸ο¸zψ# ‘ϑã& ‘≅Ê&´ρ ξ‹¸6™ ∩∠⊄∪

Maksudnya: „Dan (sebaliknya) sesiapa yang berada di dunia ini (dalam keadaan)
buta (mata hatinya), maka dia juga buta di akhirat dan lebih sesat lagi jalannya‰.
(Al-IsraÊ: 72)

Terdapat golongan yang mentafsir perkataan ÂAÊmaÊ di dalam ayat di atas
dengan maksud „orang yang buta mata kepalanya‰ yang memberi maksud
orang yang buta matanya di dunia, maka dia juga akan buta di akhirat dan akan
diseksa di dalam neraka; sedangkan maksud ÂAÊmaÊ di dalam ayat di atas ialah
bukan buta mata iaitu Âama al-basar tetapi ÂÊAma al-qalbÊ iaitu buta mata hati.
2.2.2 Status dan Hukum Tafsir bi al-Ra’yi
Secara umumnya dalam menentukan status dan hukum bi al-RaÊyi terdapat dua
golongan ulama yang bertentangan pendapat:
TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR W
35
• Pertama: Tidak diharuskan sama sekali mentafsir al-Quran bi al-RaÊyi
sekalipun ahli tafsir tersebut seorang yang pakar dalam bahasa Arab, fiqh,
usul fiqh dan sebagainya. Bagi golongan ini hanya tafsir bi al-MaÊthur sahaja
yang diterima.

• Kedua: Diharuskan mentafsir bi al-RaÊyi sekiranya memenuhi syarat-syarat
(seperti yang disebutkan sebelum ini) yang ditetapkan oleh para ulama.

Untuk menguji kefahaman anda, jawab latihan berikut. Selamat Menjawab!



TAFSIR ISYARI/SUFI



Menurut ahli sufi, setiap ayat mempunyai makna yang zahir dan batin. Yang
zahir adalah yang segera mudah difahami oleh akal fikiran, sedangkan yang
batin adalah yang merupakan isyarat-isyarat yang tersembunyi di sebaliknya itu
yang hanya dapat diketahui oleh ahlinya.

Menurut al-Zahabi, tafsir Sufi atau Isyari bermaksud mentakwilkan ayat-ayat al-
Quran dengan tidak berpandukan kepada kenyataan-kenyataan zahir ayat,
disebabkan terdapat tanda-tanda tersembunyi yang hanya diketahui oleh ahli
tasawuf dan pentakwilan ini mempunyai titik pertemuan dengan maksud zahir
ayat.

Contoh bentuk penafsiran secara Isyari antara lain adalah pada ayat:

Ÿξù #θ=ègB ¸! #´Š#‰Ρ& ¯ΝFΡ&´ρ šχθϑ =è? ∩⊄⊄∪

SEMAK KENDIRI 2.2
1. Nyatakan pembahagian tafsir bi al-RaÊyi.
2. Berikan contoh tafsir bi al-RaÊyi yang ditegah.
2.3
Adakah wujud perbezaan di antara tafsir Isyari dan tafsir Sufi? Sila
bincang dengan rakan-rakan sekelas anda.
AKTIVITI 2.4
X TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR

36
Maksudnya „⁄ maka janganlah kamu mengadakan bagi Allah, sebarang sekutu,
padahal kamu semua mengetahui (bahawa Allah ialah Tuhan Yang Maha Esa)‰.
(al-Baqarah: 22).

Al-Tastary mentafsirkan perkataan (ﺍﺩﺍﺪﻧﺃ) yang bermaksud ÂsekutuÊ sebagai Ânafsu
amarah yang jelekÊ. Jadi maksud (ﺍﺩﺍﺪﻧﺃ) di sini bukan hanya merujuk kepada
patung-patung berhala, syaitan atau jiwa sahaja, akan tetapi nafsu amarah yang
sering dijadikan Tuhan oleh manusia juga merupakan apa yang dimaksudkan
daripada ayat tersebut, karena manusia selalu menyekutukan Tuhannya dengan
selalu menjadi hamba bagi nafsu amarahnya.

Mentafsirkan ayat-ayat al-QurÊan dengan melihat isyarat yang ada di dalamnya
telah banyak dilakukan oleh para sahabat Nabi, diantaranya pentafsiran Isyari
sahabat iaitu ketika turunnya ayat daripada surah al-Nasr yang berbunyi:
#Œ¸) ´™$_ ``Á Ρ ¸!# xG9#´ ρ ∩⊇∪ Mƒ&´ ‘´ρ ´¨$Ψ9# šχθ={‰ƒ ’¸û ¸⎯ƒ¸Š ¸!# %´`#´θù& ∩⊄∪
x¸7¡ ù ¸‰ϑt2 7¸/´‘ ν¯¸ó G`™#´ρ …μΡ¸) β%Ÿ2 $/#¯θ ? ∩⊂∪

Maksudnya: „Apabila datang pertolongan Allah dan kemenangan (semasa
engkau Wahai Muhammad berjaya menguasai Makkah), Dan engkau melihat
manusia masuk dalam agama Allah beramai-ramai, maka ucapkanlah tasbih
dengan memuji Tuhanmu dan mintalah ampun kepadaNya, sesungguhnya Dia
amat menerima taubat‰. (al-Nasr: 1-3).

Di antara para sahabat, ada yang memberikan pentafsiran ayat tersebut dengan
mengatakan bahawa ayat tersebut memerintahkan kepada mereka untuk
bersyukur kepada Allah dan meminta keampunannya. Akan tetapi berbeza
dengan Ibn Abbas yang mengatakan bahawa ayat tersebut adalah sebagai tanda
hampirnya ajal Rasulullah s.a.w.
2.3.1 Syarat Penerimaan Tafsir Sufi/Isyari
Semua tafsir Isyari tidak boleh diterima begitu sahaja, akan tetapi ia hendaklah
memenuhi syarat-syarat yang tidak boleh ditinggalkan oleh para mufassir.
Syarat-syarat tersebut adalah seperti yang berikut:

• Pentafsiran Isyari/Sufi ini tidak bercanggah dengan makna ayat yang zahir.
• Pentafsiran tersebut perlu disokong dengan bukti-bukti syarak yang benar.
• Tidak bertentangan dengan syariat dan akal.
TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR W
37
• Hendaklah dimulakan dengan penafsiran terhadap makna zahir terlebih
dahulu, dan kemudian barulah didatangkan kemungkinan adanya makna
lain selain makna zahir.
• Pentakwilan yang dibuat tidak terlalu asing.
• Seseorang mufassir tidak boleh mendakwa bahawa tafsir Sufi/Isyari sahaja
yang tepat.























Rajah 2.8: Syarat penerimaan tafsir Sufi/Isyari




Tidak
bertentangan
dengan
syariat dan
akal
Dimulakan
dengan
penafsiran
makna zahir
terlebih
dahulu
Tidak boleh
mendakwa
bahawa tafsir
Isyari sahaja
yang tepat
Pentakwilan
yang dibuat
tidak terlalu
asing
Perlu
disokong
dengan
bukti-bukti
syarak yang
benar
Tidak
bercanggah
dengan
makna yang
zahir
Syarat
Penerimaan
Tafsir Sufi/
Isyari
X TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR

38
GHARAIB AL-TAFSIR
Sekiranya anda membuka al-Quran dan membaca ayat 51 surah al-Nahl, apa
yang anda dapat fahami daripada ayat tersebut? Firman Allah:

¤ Α$%´ρ ´!# Ÿω #ρ‹¸‚−G? ¸⎦⎫γ≈9¸) ¸⎦⎫´ΖO# $ϑΡ¸) ´θδ μ≈9¸) ‰¸n≡´ρ ´‘≈−ƒ¸*ù ¸βθ6 δ¯‘$ ù ∩∈⊇∪

Maksudnya: „Dan Allah berfirman: "Janganlah kamu bertuhankan dua tuhan,
kerana Sesungguhnya Tuhan itu hanyalah Tuhan Yang Satu; maka kepada
Akulah sahaja hendaknya kamu gerun gementar‰. (al-Nahl: 51).

Selesai sahaja anda membaca ayat ini, tiba-tiba anda terdengar ada orang yang
mentafsirkan maksud ayat 51 surah al-Nahl itu sebagai: "Janganlah kamu
menerima kepimpinan dua pemimpin (yakni Abu Bakar dan Umar) kerana
sesungguhnya pemimpin itu hanyalah pemimpin yang satu (yakni Ali)", maka
apa pendapat anda terhadap tafsiran tersebut?

Sudah tentu anda akan merasakan bahawa pentafsiran itu merupakan suatu
yang tersasar dan menyeleweng daripada kehendak ayat al-Quran yang
sebenarnya. Maka inilah yang dikatakan sebagai Gharaib al-Tafsir iaitu „tafsiran
yang pelik dan menyeleweng‰.

Imam as-Suyuti (w. 911H) dalam kitabnya al-Itqan telah mengatakan bahawa
Imam al-Karamani telah menulis sebuah kitab dalam dua jilid besar yang diberi
nama al-'Ajaaib wa al-Gharaaib (Keanehan dan Kejanggalan), dan di dalam kitab
tersebut beliau telah membicarakan tentang pelbagai macam penyelewengan
tafsiran al-Quran yang dibuat oleh aliran-aliran sesat yang pernah wujud dalam
sejarah Islam sehingga pada zaman beliau sendiri.

Tafsiran-tafsiran berkenaan sepatutnya tidak layak untuk diperkatakan apatah
lagi untuk dijadikan sandaran ilmu dan pegangan akidah kerana ia adalah
pendapat orang sesat tetapi al-Karamani menuliskannya dengan tujuan
mengingatkan akan wujudnya penyelewengan terbabit. Untuk itu beliau berkata:
"Saya sengaja menuliskannya (pelbagai tafsiran menyeleweng terbabit) agar
umat mengetahui bahawa ada di antara orang yang mengaku berilmu
sebenarnya mereka adalah bodoh. Kami nukilkan sebahagiannya dan juga
menukilkan pendapat golongan Batiniyah agar umat Islam selalu waspada akan
kebatilan-kebatilan yang telah menjalar dalam tubuh mereka yang disebabkan
oleh ketaksuban dan mengikuti hawa nafsu". (Lihat al-Sabuni, at-Tibyan fi 'Ulum
al-Quran, 181).


2.4
TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR W
39
Contoh Gharaib al-Tafsir atau Tafsir yang menyeleweng:

Firman Allah dalam surah al-Syura ayat 1-2:

Οm ∩⊇∪ ,¡ã ∩⊄∪

Golongan yang sesat dan menyeleweng telah mentafsirkan ayat al-Quran di atas
sebagai berikut:

• (ﺡ) ﺔﻳﻭﺎﻌﻣﻭ ﻲﻠﻋ ﺏﺮﺣ = Peperangan di antara Saidina Ali dan Saidina Muawiyah.
• (ﻡ) Penguasaan bani Marwan.
• (ﻉ) Penguasaan bani Abbasiah.
• (ﺱ) Penguasaan kerajaan Sufyaniyyah.
• (ﻕ) ﻱﺪﻬﳌﺎﺑ ﺓﻭﺪﻘﻟﺍ = Mencontohi Imam Mahdi.

Contoh Kedua:

Firman Allah dalam surah al-Baqarah ayat 179:

¯Ν39´ρ ’¸û ¸É$Á¸)9# οθ´Š m ’¸<`ρ'≈ƒ ¸=≈69{# ¯Ν6=è9 βθ)−G? ∩⊇∠®∪

Maksudnya: „Dan di dalam hukuman Qisas itu ada jaminan hidup bagi kamu,
Wahai orang-orang yang berakal fikiran, supaya kamu bertaqwa‰.

Golongan yang menyeleweng telah mentafsirkan perkataan „Qisas‰ itu sebagai
kisah-kisah di dalam al-Quran. Tafsiran ini jelas batil dan salah, sama ada dari
sudut bahasa mahu pun syarak. Hanya orang jahil sahaja yang mentafsirkan
sedemikian.

Contoh Ketiga:

Firman Allah dalam surah al-Baqarah ayat 286:

$´Ζ−/´‘ Ÿω´ρ $Ψ=¸´ϑs? $Β Ÿω π%$Û $Ψ9 ⎯¸μ¸/
X TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR

40
Maksudnya: „(Mereka berdoa dengan berkata):⁄⁄Wahai Tuhan kami!
Janganlah Engkau pikulkan kepada kami apa yang Kami tidak terdaya
memikulnya⁄‰.

Golongan yang menyeleweng telah mentafsirkan sesuatu yang tidak terdaya
untuk dipikul dan ditanggung ialah perasaan ÂasyikÊ dan cinta. Tafsiran
seumpama ini jelas menunjukkan bahawa ia tafsiran yang batil dan
menyeleweng.

Kesimpulannya ialah Gharaib Tafsir ialah tafsiran yang sesat, batil dan
menyeleweng. Justeru, tafsiran yang diterima hanyalah tafsir bi al-MaÊthur, tafsir
bi al-RaÊyi dan tafsir Isyari sebagaimana yang telah dibincangkan.

Untuk memastikan anda memahami apa yang telah dipelajari, jawab soalan
berikut. Selamat Mencuba!





Untuk memudahkan kefahaman semasa belajar, dapatkan doa belajar dan
amalkan. InsyaAllah ada keberkatannya.





1. Apakah beza di antara Tafsir Isyari dan Tafsir Sufi?
2. Apakah maksud Gharaib Tafsir?
SEMAK KENDIRI 2.3
1. Nyatakan maksud Tafsir bi al-MaÊthur.
2. Jelaskan pembahagian Tafsir bi al-RaÊyi.
3. Terangkan jenis pentafsiran al-Quran yang terbaik.
4. Berikan satu contoh pentafsiran al-Quran dengan al-Quran sendiri.
5. Huraikan syarat-syarat yang perlu ada bagi memastikan tafsir
Isyari diterima.
SEMAK KENDIRI 2.3
TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR W
41


• Para ulama telah membahagikan tafsir kepada tiga bahagian mengikut aliran
yang wujud dalam perkembangan tafsir Al-Quran iaitu:

− Pertama: Tafsir bi al-MaÊthur atau juga dikenali dengan Tafsir bi al-
Riwayah dan Tafsir bi al-Naqli.
− Kedua: Tafsir bi al-RaÊyi atau dikenali juga dengan Tafsir bi al-Dirayah
dan Tafsir bi al-Aqli..
− Ketiga: Tafsir Sufi atau al-Tafsir al-Isyari yang dipelopori oleh golongan
sufi.

• Tafsir bi al-MaÊthur ialah tafsir yang merujuk kepada al-Quran, as-Sunnah
dan pendapat para sahabat untuk menjelaskan atau menghuraikan maksud
ayat al-Quran.

• Tafsir bi al-RaÊyi ialah tafsir yang menggunakan akal fikiran untuk berijtihad
mencari sesuatu maksud ayat al-Quran al-Karim.

• Tafsir Sufi atau Isyari bermaksud mentakwilkan ayat-ayat al-Quran dengan
tidak berpandukan kepada kenyataan-kenyataan zahir ayat, disebabkan
terdapat tanda-tanda tersembunyi yang hanya diketahui oleh ahli tasawuf
dan pentakwilan ini mempunyai titik pertemuan dengan maksud zahir ayat.

• Gharaib Tafsir ialah tafsiran yang sesat, batil dan menyeleweng.


Al-Tafsir al-Isyari
Gharaib Tafsir
Tafsir bi al-Aqli
Tafsir bi al-Dirayah
Tafsir bi al-MaÊthur
Tafsir bi al-Naqli
Tafsir bi al-RaÊyi
Tafsir bi al-Riwayah
Tafsir Sufi


X TOPIK 2 PEMBAHAGIAN TAFSIR

42

Dr Fauzi Deraman & Mustaffa Abdullah. (2001). Pengantar Usul Tafsir, Akademi
Pengajian Islam UM & Intel Multimedia and Publication.

Al-Khalidi, Solah Abdul Fattah. (1996). al-Tafsir wa al-TaÊwil fi al-Quran, Dar al-
NafaÊis, Jordan.

MannaÊ Qattan. (1992). Mabahith fi ÂUlum al-Quran, Maktabah al-MaÊarif Li al-
Nasyr wa al-TauziÊ, Riyadh.

Al-Sabuni, Muhammad ÂAli. (1985). al-Tibyan fi ÂUlum al-Quran, ÂAlam al-
Kutub, Beirut.

Al-Suyuti, Jalaluddin Abd al-Rahman Bin Abi Bakr. (1979). al-Itqan fi ÂUlum al-
Quran, Maktabah Mustafa al-Baby al-Halaby, Mesir.

Al-Zahabi, Muhammad Husayn. (1989). al-Tafsir wa al-Mufassirun, Maktabah
Wahbah, Kaherah.

Al-Zarqani, Muhammad ÂAbdul ÂAzim, (t.th), Manahil al-ÂUrfan fi ÂUlum al-
Quran, Dar al-Fikr, Beirut.

Al-Zarkasyi. (1972). al-Burhan fi ÂUlum al-Quran, Ibrahim Isa al-Baby al-Halaby,
Mesir.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->