1 PERKEMBANGAN SENI KANAK-KANAK 1.

1 KANAK-KANAK DAN SENI VISUAL Kanak-kanak dilahirkan dengan mempunyai sifat yang dinamik serta berkembang mengikut fitrah semula jadi proses tumbesaran mereka. Hasil kerja seni visual yang dihasilkan berfungsi sebagai alat komunikasi dan merupakan refleksi pemikiran kanakkanak. 1.2 KEPENTINGAN PENGAJARAN MATA PELAJARAN PENDIDIKAN SENI VISUAL KEPADA KANAKKANAK (a) Aspek Kognitif Penganjuran aktiviti seni visual yang tersusun dan terancang dapat melahirkan kanak-kanak yang mempunyai keupayaan menyelesaikan masalah serta mampu membuat penilaian dan bijak membuat keputusan. (b) Aspek Fizikal Penggunaan alat dan bahan memberikan satu bentuk latihan berkesan kepada otot tangan (psychomotor) dan koordinasi tangan serta mata. (c) Aspek Kreativiti Latihan dan projek yang bersifat terbuka dapat membantu murid untuk mengembangkan aspek kreativiti mereka. Aktiviti dan projek di dalam pendidikansenivisual mengutamakan proses, berbanding dengan hasilan akhir. (d) Aspek Persepsi murid boleh mempertingkatkan dan menajamkan penggunaan pancaindera dan deria melalui proses penghasilan dan hasilan seni, produk dan objek yang terdapat di sekeliling mereka. (e) Aspek Sosial dan Emosi Murid boleh berinteraksi dan meningkatkan keupayaan bersosial selain meningkatkan keyakinan diri. Mata pelajaran pendidikan seni juga menganjurkan semangat bekerjasama di dalam aktiviti berkumpulan yang dibentuk. 1.3 KANAK-KANAK DAN SENI LUKIS (a) Melukis sebagai Medium Komunikasi Lukisan merupakan bentuk komunikasi awal kanak-kanak sebelum mereka berupaya untuk bertutur. Ianya dijadikan alat perhubungan yang berkesan untuk berinteraksi. (b) Melukis sebagai Cara Mencapai Kepuasan Diri Melukis merupakan aktiviti yang mampu memberikan kepuasan kepada kanak-kanak. Melalui lukisan, kanak-kanak dapat meluahkan perasaan dan emosi selain dapat membina kekuatan otot. Aktiviti sebegini juga dapat membantu menajamkan daya intuisi kanak-kanak. (c) Melukis untuk Meningkatkan Daya Penguasaan Kendiri (Self Esteem) Aktiviti melukis dapat memberikan kepuasan kepada kanak-kanak dalam meluahkan apa yang dilihat lalu dipindahkan semula dalam bentuk dan rupa imej yang unik mengikut tahap pemahaman mereka.Melalui aktiviti melukis, kanak-kanak dapat meningkatkan daya sensitiviti pancaindera. 1.4 PERKEMBANGAN ARTISTIK KANAK-KANAK 1.4.1 Teori Perkembangan Artistik oleh Hurwitz dan Day (a) Peringkat Manipulatif atau Zaman Awal Kanak-kanak (2-4Tahun) kanak-kanak tidak mempunyai kawalan pada pergerakan tangan. Lukisan yang dihasilkan juga selalunya tidak terkawal dan banyak terdapat di dinding, di atas meja dan kertas lukisan dengan menggunakan pelbagai jenis bahan dan medium seperti krayon, pensil serta bahan-bahan lain.

imej yang dilukis secara realistik dan teliti. contengan garisan terkawal. (b) Peringkat Preschematic (4-7 Tahun) Peningkatan daripada contengan bulatan kepada percubaan pertama untuk melukis objek yang terdapat di sekelilingnya dengan menggunakan garisan. (c) Peringkat Schematic (7-9 Tahun) Lukisan mula dihasilkan mengikut skema atau konsep tertentu.1 KANAK-KANAK DAN SENI VISUAL Kanak-kanak dilahirkan dengan mempunyai sifat yang dinamik serta berkembang mengikut fitrah semula jadi proses tumbesaran mereka. Mereka lebih gemar untuk melukis melalui konsep peniruan atau melalui objek di hadapan mata berbanding dengan lukisan menerusi imaginasi. (e) Peringkat Pseudonaturalistic atau Reasoning (12-14Tahun) Pada peringkat ini.-tidak bersifat realistik dan banyak menggunakan lukisan garisan bagi menggambarkan sesuatu imej. Penekanan lebih diberikan kepada cara penyusunan objek dalam imej selain daripada imej manusia dan objek yang terdapat disekelilingnya. Lukisan figura pula mula dilukis dengan menitikberatkan daya saiz sebenar objek. -terdapat empat peringkat contengan pada peringkat manipulatif iaitu contengan garisan tidak terkawal. bebas dan berskala besar. Imej lukisan mula mengecil dari segi saiz dan kanak-kanak mula menunjukkan sifat kritikal dengan hasil karya sendiri. (c) Pra-Remaja (10-13 Tahun) Terdapat percubaan untuk melukis figura dengan saiz yang betul. mereka mula melukis dari peringkat contengan kepada lukisan garisan lurus dan melintang kepada melukis bulatan. Mereka menitikberatkan konsep kedudukan dan saiz rasional imej. 1. contengan rupa terkawal dan contengan rupa.2 Teori Perkembangan Artistik Kanak-kanak oleh Lowenfeld dan Britain (a) Peringkat Scribbling (2-4 Tahun) Pada peringkat ini kanak-kanak menghasilkan contengan secara rawak dan tidak terkawal. Peringkat ini memperlihatkan kematangan di dalam membuat keputusan dan pemilihan bahan yang sesuai untuk TOPIK 1 PERKEMBANGAN SENI KANAK-KANAK 1. Hasil kerja seni visual yang dihasilkan berfungsi sebagai alat komunikasi dan merupakan refleksi pemikiran kanakkanak. Pada peringkat ini.2 KEPENTINGAN PENGAJARAN MATA PELAJARAN PENDIDIKAN SENI VISUAL KEPADA KANAK-KANAK .4. kanak-kanak mula peka dengan konsep realistic di dalam menghasilkan lukisan. (b) Peringkat Membuat Simbol (6-9 Tahun) kanak-kanak mula beralih ke peringkat menghasilkan simbol. 1. (d) Peringkat Dawning Realism atau The Gang Age (9-12Tahun) kanak-kanak terus melukis dengan mengekalkan konsep dan skema tertentu. (f) Peringkat Period If Decision atau Adolescent Art in High School (14-17 Tahun) Peringkat ini merupakan peringkat penekanan terhadap proses penghasilan karya seni dan penciptaan objek. kanak-kanak sangat terpengaruh dengan keadaan sekelilingnya. lukisan yang dihasilkan adalah spontan. Mereka mula membandingkan karya dengan karya rakan sebaya dan ini menjadikan mereka berhati-hati dan sedikit individualistik serta menitikberatkan kualiti karya yang dihasilkan.

Aktiviti sebegini juga dapat membantu menajamkan daya intuisi kanak-kanak. Ianya dijadikan alat perhubungan yang berkesan untuk berinteraksi. kita berkomunikasi secara verbal ataupun bukan verbal.Melalui aktiviti melukis. Luahan estetik kanak-kanak amat berbeza dengan pergerakan badan yang biasa. (c) Aspek Kreativiti Latihan dan projek yang bersifat terbuka dapat membantu murid untuk mengembangkan aspek kreativiti mereka. (b) Lukisan kanak-kanak dapat memberi lebih banyak maklumat tentang perkembangan mereka daripada catan kerana ianya menggunakan krayon. Kanak-kanak lelaki dan perempuan didapati melukis dengan cara yang sama di peringkat awal pertumbuhan. (c) Melukis untuk Meningkatkan Daya Penguasaan Kendiri (Self Esteem) Aktiviti melukis dapat memberikan kepuasan kepada kanak-kanak dalam meluahkan apa yang dilihat lalu dipindahkan semula dalam bentuk dan rupa imej yang unik mengikut tahap pemahaman mereka. Komunikasi bukan verbal melibatkan pergerakan tangan. berbanding dengan hasilan akhir. (b) Melukis sebagai Cara Mencapai Kepuasan Diri Melukis merupakan aktiviti yang mampu memberikan kepuasan kepada kanak-kanak. (d) Aspek Persepsi murid boleh mempertingkatkan dan menajamkan penggunaan pancaindera dan deria melalui proses penghasilan dan hasilan seni.(a) Aspek Kognitif Penganjuran aktiviti seni visual yang tersusun dan terancang dapat melahirkan kanak-kanak yang mempunyai keupayaan menyelesaikan masalah serta mampu membuat penilaian dan bijak membuat keputusan. 1. pandangan mata dan pergerakan bahagian badan yang lain. (e) Aspek Sosial dan Emosi Murid boleh berinteraksi dan meningkatkan keupayaan bersosial selain meningkatkan keyakinan diri. Isyarat virtual ini merupakan jendela kepada emosi dalaman kanak-kanak dan juga jiwa dan pemikiran mereka. . 2.4 PERKEMBANGAN ARTISTIK (a) Faktor sosioekonomi mempunyai pengaruh yang amat terbatas dalam peringkat awal pertumbuhan kanak-kanak. Pergerakan estetik pula menjurus kepada isyarat virtual. Aktiviti dan projek di dalam pendidikansenivisual mengutamakan proses. Melalui lukisan. (b) Aspek Fizikal Penggunaan alat dan bahan memberikan satu bentuk latihan berkesan kepada otot tangan (psychomotor) dan koordinasi tangan serta mata.3 KANAK-KANAK DAN SENI LUKIS (a) Melukis sebagai Medium Komunikasi Lukisan merupakan bentuk komunikasi awal kanak-kanak sebelum mereka berupaya untuk bertutur. produk dan objek yang terdapat di sekeliling mereka. kanak-kanak dapat meningkatkan daya sensitiviti pancaindera. memek muka. Alatan ini lebih mudah dikawal oleh kanakkanak daripada berus dan warna. kanak-kanak dapat meluahkan perasaan dan emosi selain dapat membina kekuatan otot. Mata pelajaran pendidikan seni juga menganjurkan semangat bekerjasama di dalam aktiviti berkumpulan yang dibentuk. Di dalam kehidupan seharian. pensil dan pen.

lantai.5. (e) Hukum Kesinambungan Positif (Good Continuation) Hukum ini menyatakan bahawa sifat sesuatu rangsangan tidak akan berubah. teori Gestalt bukan sahaja melihat kepada produk atau hasil kerja tetapi memberikan penekanan yang tinggi ke atas proses penghasilan produk itu sendiri.1 Teori Gestalt.Prinsip asas teori ini menitikberatkan keseluruhan daripada sebahagian. Lukisan kanakkanak mungkin mempunyai elemen dua peringkat serentak dan tidak semestinya elemen satu peringkat perkembangan sahaja. dan pada masa yang akan datang sifat yang sama akan dikekalkan. dinding. Individu akan lebih cenderung untuk mengklasifikasikan rangsangan yang mempunyai persamaan di dalam kumpulan yang sama.5 TEORI-TEORI KOGNITIF 2. garis yang lurus dilihat sebagai akan tetap lurus pada masa yang akan datang dan tidak akan berubah sifatnya.5. . (c) Hukum Keintiman (Proximity) Mengikut hukum keintiman. Dalam erti kata lain. cuma kanak-kanak dewasa mempunyai lebih pengalaman yang mengasah minda mereka. .2 Teori Sosial-Interaksi Piaget(ahli epistemologi genetic di dalam bidang biologi dan falsafah.) -Piaget merumuskan bahawa kanak-kanak kecil bukanlah tidak mempunyai kapasiti untuk berfikir. melihat sesuatu objek secara keseluruhan (contohnya rumah) memberi makna yang lebih mendalam daripada melihat komponenkomponen individu (tiang.Teori Gestalt juga mempunyai hubungan yang rapat dengan pandangan konstruktivis dan banyak diaplikasikan di dalam kaedah penyelesaian masalah. tangga). (d) Hukum Lengkap (Closure) Hukum lengkap menganjurkan bahawa individu cenderung untuk meletakkan rangsangan yang telah lengkap di dalam kumpulan yang sama. individu akan mentafsir sesuatu berdasarkan pandangan mereka secara keseluruhan terhadap sesuatu objek tersebut. Rangsanganrangsangan yang mempunyai hubung kait di antara satu sama lain akan diletakkan di dalam kumpulan yang sama. pintu.Di dalam konteks pembelajaran seni visual.(c) Terdapat pertindihan yang agak ketara di antara peringkatperingkat perkembangan. (b) Hukum Persamaan (Similarity) Konsep hukum persamaan adalah lebih mudah untuk difahami. Proses melihat secara keseluruhan melibatkan proses kognitif – minda membuat anjakan daripada memahami setiap komponen dalam menghasilkan makna daripada pandangan yang menyeluruh. Contohnya. Hukum-hukum Teori Gestalt (a) Hukum Pragnanz Hukum Pragnanz menyatakan bahawa apabila individu berhadapan dengan pengalaman yang baru. dan bukannya melihat setiap bahagian daripada keseluruhan objek tersebut. persepsi individu tersebut adalah tidak teratur. (f) Hukum Ciri-ciri Bahagian (Membership Character) Di dalam hukum ini. pengklasifikasian setiap rangsangan adalah berdasarkan elemen jarak dan hubungan. 2. 2. .

Skema. Apabila umur bayi meningkat 10 bulan. Apabila bayi mula biasa dengan persekitaran yang baru. (b) Refleksi. Struktur dan Hierarki Piaget juga mengemukakan hipotesis bahawa setiap bayi dilahirkan dengan skema fungsi yang dikenali sebagai refleksi. – prinsip penyelidikan biologinya : (a) Penyerapan (Assimilation) dan Ubahsuai (Accommodation) Piaget menjelaskan dua proses yang digunakan oleh individu sepanjang hayat dalam menyesuaikan diri mereka dengan persekitaran. Refleksi pada bayi ini berfungsi dalam membantu menyesuaikan diri dengan persekitaran yang baru (daripada dunia janin ke dunia sebenar). Hasil daripada penyelesaian kepada ketegangan ini akan mempengaruhi perkembangan kognitif. penguasaan ini masih baru dan terbatas . iaitu asimilasi (assimilation) dan akomodasi (accommodation). refleksi ini akan digantikan dengan skema tersusun. kanak-kanak telah mula menguasai bahasa dan menggunakan nama untuk panggilan objek di sekelilingnya.Jawapan kanak-kanak kecil berbeza daripada kanak-kanak dewasa kerana cara berfikir mereka yang berbeza. objek tersebut tidak ghaib begitu sahaja. Walaupun begitu. Kedua-dua proses ini sentiasa berlaku dalam diri individu dan sentiasa menimbulkan ketegangan yang memerlukan penyelesaian. Satu-satunya cara interaksi dengan persekitaran ialah melalui kesan deria dan gerak-gerinya. (b) Peringkat Pra-olahan (2 – 6 Tahun) Di peringkat ini. bayi tersebut mula memahami konsep ‘kekal’ (permanence) iaitu kesedaran bahawa walaupun sesuatu objek hilang daripada pandangannya. Perkembangan Kebolehan Kognitif (a) Peringkat Deria-Pergerakan (0-2 Tahun) Kanak-kanak masih belum dapat menguasai simbol ataupun bahasa untuk menamakan objek di sekitarnya.

(b) Sensitif dan Peka Individu ini mempunyai daya sensitiviti yang tinggi terhadap keadaan sekelilingnya termasuk gaya hidup. (d) Bersifat Terbuka Mempunyai sifat keterbukaan di dalam menerima pandangan dan pendapat orang lain mengenai hasil karya dan kerja mereka. Sebagi contoh. Mereka tahu membezakan yang baik dan tidak baik. Idea mereka unik dan menarik. cetusan idea bukanlah hasil cedokan daripada mana-mana sumber. Selain menghargai masa mereka juga sangat menghormati masa. keperluan. Ini bermakna. Mereka ini biasanya menghasilkan hasil kerja dan karya mengikut cetusan rasa. malah tidak stereotaip dan juga tidak kovensional. (f) Berfikiran Bebas Golongan kreatif ini mempunyai daya pemikiran yang tidak terkongkong pada satusatu perkara sahaja. pelajar mula bertindak luar dari kaedah konvensional dan menghasilkan alternative bagi setiap perancangan. (e) Logik Murid-murid peka dan sering berfikir secara logik dan rasional. (c) Gagasan/Idea yang Asli dan Tulen Seseorang yang dikategorikan sebagai kreatif sering kali mengutarakan idea dan gagasan yang asli. figura manusia digambarkan tanpa menitikberatkan bentuk formal dan bentuk asalnya oleh kanakkanak apabila melukis. (e) Kreativiti Bersifat Emergen Ini merupakan bentuk kreativiti tertinggi di mana keseluruhan prinsip formal diterjemahkan dan muncul di dalam bentuk abstrak dan mudah. Hasil karya yang mereka hasilkan sering kali berbeza daripada yang biasa. Mengamalkan sikap bebas serta demokratik. . (d) Kreativiti Bersifat Inovatif Peringkat ini melibatkan modifikasi kepada konsep-konsep asas sedia ada kepada idea baru yang lebih bermakna. CIRI-CIRI KREATIVITI (a) Bersifat Fleksibel Seseorang yang kreatif berupaya untuk menyesuaikan dirinya dalam pelbagai keadaan dan situasi selain mempunyai keyakinan optimis.SIFAT KREATIVITI (c) Kreativiti Bersifat Inventif Kreativiti bersifat inventif merujuk kepada keupayaan mencipta benda atau objek melalui proses eksprimentasi. persekitaran dan turut sensitif menggunakan deria. Golongan ini pandai dan bijak merancang agar projek dan perkara yang dirancang selamat dan berjalan lancar. Pada kebiasaannya mereka ini sangat berhati-hati dan bijak membuat keputusan. Peranan guru pada peringkat ini adalah memberikan motivasi dan galakan supaya pelajar tidak cepat bosan dan putus asa.

tidak bersifat konvensional dan bersifat biasa sahaja.5. terutama semasa proses awal sumbangsaran. (e) Penerokaan Penerokaan atau eksplorasi merujuk kepada galakan untuk memanipulasi pelbagai barangan dan alat yang terdapat di sekeliling. Galakan sebegini akan merangsang murid untuk berfikir luar daripada kemampuan supaya murid mempunyai idea menarik. dan sebagainya. Keadaan ini biasanya mewujudkan suasana tegang kerana mereka cuba untuk mempertahankan idea dan secara tidak langsung menyebabkan kesukaran untuk memperbaiki idea tersebut. .6. (c) Kaedah Ketiga Menjelaskan kepada murid bahawa tidak menjadi kesalahan untuk meminjam idea dan cara sedia ada bagi tujuan penambahbaikan dalam proses kemudiannya. Individu yang kreatif akan terus bereksperimentasi bagi mendapatkan kesan dan hasil yang dikehendaki.1 Kaedah Sumbangsaran (Brainstorming) (a) Kaedah Pertama Elakkan membuat penilaian. (a) Penyoalan Rangsangan melalui proses penyoalan melalui sesi kritikan seni. (d) Kaedah Keempat Menggalakkan sumbangsaran idea yang luar biasa yang kadangkala tidak masuk akal. Teori Perkembangan Kreativiti Paul Torrance proses memupuk dan mengembangkan kreativiti para pelajar. (b) Penemuan Proses penemuan merujuk kepada usaha untuk memberikan galakan dan rangsangan oleh guru kepada murid bagi menggalakkan penemuan-penemuan terbaru melalui penyelidikan dan kajian. (c) Pemerhatian proses pemerhatian tidak tertumpu hanya pada deria pengamatan semata-mata malahan proses pemerhatian turut melibatkan deria yang lain seperti deria sentuhan.6 STRATEGI MERANGSANG KREATIVITI 5. (d) Percubaan Percubaan merujuk kepada usaha berterusan bagi mendapatkan hasil terbaik. Ini boleh membantutkan usaha murid untuk menyalurkan idea kerana khuatir idea yang diberikan tidak mampu dilaksanakan. (f) Memanipulasi murid mampu menggunakan objek dan bahan yang terdapat di sekeliling untuk dijadikan hasilan seni. Ini kerana apabila idea dan saranan dihakmilikkan oleh individu atau kumpulan ianya akan menyebabkan perasaan ego wujud lalu mengurangkan kerjasama di kalangan murid. Dalam konteks pendidikan seni visual usaha ini mengajar pelajar supaya lebih berjimat dan mengelakkan pembaziran. (b) Kedah Kedua Elakkan pemilikan idea oleh kumpulan dan individu.

(d) Meningkatkan Keupayaan Pemikiran . rangsangan perlu diwujudkan melalui permainan berbentuk akademik.(g) Aktiviti/Bermain Kreativiti boleh dirangsang melalui aktiviti bermain. perbezaan menganalisa dan menilai karya. asal-usul karya.6 KEPENTINGAN MEMPELAJARI ESTETIK a) Menghidupkan Suasana Aktif Pembelajaran -menggalakkan interaksi di antara murid dan guru.Walter dan Clive Bell yang menyatakan bahawa penghayatan dan apresiasi seni tidak memerlukan pengetahuan mengenai idea .membantu murid mempelajari gaya bahasa tampak dan memperkayakan mereka dengan istilah-istilah baru. apresiasi bermaksud ‘menghargai’ dan pemahaman mengenai konsep apresiasi seni adalah melalui pencarian dan penyaluran maklumat yang terdapat pada karya . (c) Menyemai Kefahaman terhadap di antara Satu Sama Lain . (b) Meningkatkan Kefahaman terhadap Imej dan Bahasa Visual . pereka atau seniman karya.Hurwitz dan Day (2001). Kesemua ini membantu murid mengerakkan daya pemikiran mereka.Aspek kenal pasti yang paling mudah ialah menyatakan aspek-aspek seperti tajuk karya.Seabolt (2001) . Bagi kanakkanak.aktiviti kritikan seni melibatkan perbincangan dan diskusi mengenai sesuatu karya seni manakala apresiasi seni . . Peringkat Analitikal (a) Kenal Pasti (Identification).Konsep apresiasi seni sebenarnya antara lain bertujuan untuk membina keyakinan seseorang untuk berbincang dan menghurai serta membuat diskriminasi terhadap karya seni. . teknik dan fungsi karya.Ecker (1966) kategori utama dalam apresiasi seni ialah apresiasi bercorak analitikal. Kategori apresiasi bercorak analitikal ini disusun dari konsep mudah kepada yang lebih kompleks. medium yang digunakan.pelajar perlu membuat perbandingan.murid memahami bahawa karya yang dihasilkan mempunyai makna berbeza. jenis karya. guru boleh menggalakkan aktiviti seperti membuat mural di sekolah.pengetahuan asas seni boleh membawa kepada kefahaman terhadap karya seni. Sebagai contoh. Apresiasi analitikal adalah satu kaedah bagi melihat aspek penghasilan karya seni visual.aktiviti menghayati seni dengan melibatkan pengetahuan berkaitan dengan sejarah seni dan perbincangan serta diskusi mengenai seni. . menjadikan proses pembelajaran lebih menyeronokkan. masa bermain merupakan masa yang penuh dengan keseronokan dan cabaran. gaya.Dewey dan Otto Krash . .Johari Abdul Hamid. KATEGORI APRESIASI SENI . 2004-Apresiasi seni mengajar pengkritik dan pemerhati seni menghargai rasa dan perasaan seniman. 6. tarikh dihasilkan. Justeru. DEFINISI DAN KONSEP .

Senn (1998) Teknologi maklumat dan komunikasi merangkumi pelbagai teknologi yang disepadukan untuk memperolehi. menghubung. audio. mencipta dan menyampaikan maklumat. Razak et al. . animasi dan sebagainya menggunakan alat-alat elektronik. landskap. menyimpan dan menyebarkan maklumat dalam pelbagai bentuk seperti teks. • Mewujudkan suasana pembelajaran yang menyeronokkan dan mencabar • Meningkatkan daya kreativiti dan imaginasi pelajar. • Membolehkan pembelajaran bersendiri (individual learning). . garisan. Organisasi rekaan seperti imbangan. (c) Penerangan Formal (Formal Description) Penerangan formal merujuk kepada struktur fizikal karya seni iaitu perkara-perkara yang berkaitan dengan apa yang dilihat. lukisan objek dan lain-lain. karya Monalisa menggambarkan seorang wanita yang sedang terukir senyum dibibirnya. c) Latihan dan latih tubi yang turut dikawal oleh sistem.Abd. Peranan ICT dalam Pengajaran dan Pembelajaran • Tutorial a)Pembelajaran ekspositori. rupa dan lainlain. Proses ini termasuk perkara-perkara seperti penggunaan teknikal dan bahan-bahan oleh pengkarya. ritma. • Memberi peluang pembelajaran yang sekata kepada semua pelajar yang mempunyai pelbagai keupayaan. • Meningkatkan motivasi pelajar. grafik. Ini termasuklah aspek warna. • Memberi peluang kepada pelajar untuk belajar secara berkesan dengan bimbingan yang minimum. • Meningkat kemahiran teknologi maklumat dan komunikasi. • Membolehkan pelajar mengakses maklumat yang sukar diperolehi. MULTIMEDIA DAN INTERNET DALAM PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN TEKNOLOGI MAKLUMAT DAN KOMUNIKASI (ICT) Definisi ICT . (v) Dapat mempengaruhi emosi dan cara berfikir (vi) Untuk mengilustrasikan idea yang kompleks dan dapat . Penerangan literari ini terbahagi pula kepada dua bahagian iaitu penerangan teknikal dan penerangan formal..Peringkat Penerangan (a) Penerangan Literary (Literary Description) Penerangan literari digunakan ke atas karya seperti potret. bentuk. (b) Penerangan Teknikal (Technical Description) Penerangan teknikal merujuk kepada aspek teknikal dalam penghasilan karya seni. jalinan. memproses. (2000) Teknologi maklumat merangkumi apa jua alatan elektronik yang membenarkan pengguna menyimpan. susunan. • Membolehkan pelajar mengumpul maklumat dengan mudah dan pantas. b) Demonstrasi yang ditunjuk dan dikawal urutannya. TOPIK 8 PENGGUNAAN TEKNOLOGI MAKLUMAT DAN KOMUNIKASI (ICT).Keperluan ICT dalam P&P • Berupaya meningkatkan kefahaman dan penguasaan pelajar terhadap pengajaran. dan prinsip-prinsip serta elemen seni yang lain. Contohnya.

Animasi Animasi ialah satu proses menghidupkan atau memberikan gambaran bergerak kepada sesuatu yang statik agar ia kelihatan hidup dan dinamik. Contoh : MPEG1 (VCD). • Konsep Audio Analog dan Digital (a) Format Fail Audio – mp3. animasi. audio dan maklumat visual yang disimpan dalam komputer. (c) Animasi 3D Animasi 3D membuatkan objek kelihatan lebih hidup (nyata) berbanding animasi 2D. wave. pada butang dan transisi untuk menekankan pada perubahan skrin. • Akan menghasilkan keseronokan dan keinginan (ii) Sebagai kesan bunyi • Bunyi akan memberi perhatian dan arahan kepada pengguna. Quict Time (Mscintost) 7. Video Video adalah satu siri skrin yang memuatkan gambargambar yang diiringi bunyi-bunyian yang dimainkan pada kadar yang laju. INTERNET DALAM PENDIDIKAN Internet merupakan satu sistem jaringan rangkaian komputer antarabangsa yang meliputi seluruh dunia. World Wide Web (WWW) pula merupakan sub set kepada sistem internet. Sumber Lokasi Uniform (URLs) bermula dengan prefiks HTTP (HyperText . (iii) Sebagai suara latar • Merupakan bahan sokongan penyampai. Hipermedia merupakan media berpautan atau kombinasi media. grafik. Alamat Protokol Internet (IP) menggunakan sistem komunikasi berdasarkan nombor kepada setiap alamat yang terdiri dari kombinasi nama akaun pengenalan diri pengguna (user id) dan nama pendaftaran internet komputer (host name). MPEG . • Digunakan seminimum mungkin dalam persembahan kerana ianya boleh mengganggu. RA / RM 5. (a) Animasi dalam Aplikasi Multimedia (b) Animasi 2D Animasi dua dimensi (2D) dikenali sebagai animasi linear. WWW merupakan perkhidmatan internet yang menghubungkan tapak tapak yang berada di seluruh dunia melalui dokumen hiperteks. (vii) Penggunaan Audio Dalam Aplikasi Multimedia Terdapat tiga cara utama penggunaan audio: (i) Sebagai muzik latar belakang • Fail audio yang dimainkan akan mewujudkan mood untuk persembahan tersebut. Ianya merujuk kepada perisian komputer yang mengintegrasikan elemen teks. Hipermedia dan Hiperteks Hiperteks -dokumen tanpa urutan yang terdiri daripada teks. video dan audio yang saling berhubungan dalam proses pengaksesan maklumat. 6. MPEG2(DVD) .meningkatkan konsentrasi penonton. • Kesan-kesan bunyi ini bersaiz kecil tetapi mempunyai kesan yang menarik.

Transfer Protocol) yang merupakan standard internet di dalam menentukan bagaimana mesej dihantar dan bertindak balas. • Organisasi popular yang mempromosikan projek sebegini adalah Pendidikan Antarabangsa dan Rangkaian Sumber. 1. Individu ke Individu • Merupakan satu lagi bentuk dinamik penggunaan interaktif menerusi perhubungan individu ke individu melalui melelektronik.2 Kepentingan Kreativiti • Pendidikan seni visual dianggap sebagai mata pelajaran sampingan oleh sesetengah ibu bapa. Internet dalam Pengajaran dan Pembelajaran Sumber Statik Maklumat • Kaedah yang digunakan untuk mencari sumber-sumber yang diperlukan untuk tujuan pengajaran. Penyelesaian Masalah • Internet mampu bertindak sebagai suasana penyelesaian masalah bagi tujuan pembelajaran. • Ianya bersifat dinamik memandangkan pengetahuan hanya akan terhasil apabila dialog antara individu dilaksanakan. • Pelajar dan guru boleh bertukar-tukar maklumat serta pengetahuan tentang bidang yang diminati. WAN (Wide Area Network) Merupakan rangkaian komputer yang menghubungkan beberapa komputer dalam sesebuah institusi dan meliputi antara satu sama lain LAN (Local Area Network) Merupakan rangkaian jaringan setempat yang menghubungkan beberapa komputer dalam sesuatu kawasan terhad INTRANET Merupakan rangkaian dalaman yang berperanan sebagai penghubung bagi sesebuah kumpulan kerja yang menggunakan pelbagai pengantara komputer pada lokasi yang berjauhan. Penggunaan Interaktif Dinamik • Internet digunakan untuk menggalakkan suasana dialog antara pelbagai pihak yang berlainan yang merupakan komponen penting. • Ianya bersifat statik dengan mengaplikasikan sumber sedia ada. Contohnya penggunaan kemudahan perpustakaan atau pusat sumber kurikulum. Pandangan negatif ini sebenarnya adalah disebabkan oleh pemahaman cetek daripada sumber rujukan . Individu/Bilik Darjah kepada Dunia • Pelajar dan guru mampu mengendalikan tinjauan menerusi listservs atau newsgroup yang terdapat dalam internet. • Menerusi perisian tertentu pengguna internet mampu mengubah simpanan fail di dalam sesebuah laman web. Bilik Darjah ke Bilik Darjah • Kesemua individu di dalam bilik darjah akan bekerjasama secara dinamik bagi menyempurnakan suatu tugasan.

Sekiranya dibimbing dan diberi penerangan yang betul. kanak-kanak itu akan meluahkan rasa hatinya. Kepentingan pendidikan seni adalah lebih penting dalam merealisasikan masyarakat ke arah kehidupan yang lebih sempurna sepertimana kepentingan mata pelajaran lain. Walaupun negara kita masih baru dalam bidang ini. kanak-kanak juga suka menconteng. Pelbagai aktiviti dan perayaan dianjurkan oleh kerajaan dengan pelbagai bentuk kebudayaan. Peringkat manipulatif sekitar umur 2 hingga 5 tahun. kita melihat beberapa agenda penting disambut setiap tahun. Menjadi seniman sepenuh masa contohnya. Sama ada disedari atau tidak. terdapat pelbagai warna dan bereneka jenis rupa bentuknya. Tanpa kita sedari perkembangan seni tampak minda kanak-kanak berlaku dengan begitu pesat sekali. kepentingan itu tidak disedari. cekal dan berminat dengan subjek seni itu. (Laura Chapman. Kesempatan itu digunakan untuk melahirkan ideanya. • Seni memainkan peranan penting dalam pembangunan manusia dan perubahan masyarakat. Seni sebenarnya sudah lama memainkan peranan penting dalam dunia pendidikan. Selain untuk keperluan negara. kita terpaksa mengimport dari luar negara. Jurutera. Seni harus dilihat sebagai subjek yang mampu „mengubati‟ permasalahan yang berlaku dalam jiwa manusia. saintis dan penguam merupakan bidang kerjaya yang amat diperlukan oleh negara. Perbezaan mungkin timbul ialah berdasarkan factor persekitaran. kemungkinan minatnya terhadap seni akan terkabur. namun telah terdapat ramai artis yang mampu hidup mewah dengan menjadikan seni sebagai satu profesion sepenuh masa. Kefahaman yang cetek yang mengatakan seni tidak menjanjikan kerjaya yang baik perlu dikikis. Seseorang pelajar itu sudah mulai menunjukkan kecenderungan untuk mencipta sesuatu bentuk dengan lebih baik. Pendidikan seni itu sebenarnya telah bermula lebih awal lagi. Apabila melihatnya. Menurut Lowenfeld dan Lambert (1965) pada peringkat ini merupakan peringkat yang paling konflik dan genting. kita amat memerlukan ramai tenaga professional. Negara perlu memikirkan satu kaedah yang berkesan bagaimana seni ini perlu dijadikan teras kepada pembentukan masyarakat. Dalam bidang kerjaya. seni boleh memainkan peranan besar untuk membentuk generasi hari ini bagi memilih kerjaya yang sesuai dengan minat mereka. Selain gemar kepada barangan permainan. • Antara peranan Seni Visual dalam pendidikan pertama ialah memupuk kreativiti kanak-kanak. Seni wajar diletakkan pada landasan yang betul dalam arena pembangunan manusiawi. 1978) • Peranan kedua memupuk dan mengembangkan sifat kreativiti dan inovatif para pelajar. Contohnya. belaian. bimbingan berterusan daripada keluarga atau latar belakang pendidikan. doktor. pelajar yang memilih bidang ini boleh merancang untuk membentuk satu profesion baru. Peringkat melakar simbol-simbol berumur 5 hingga 9 tahun dan peringkat pra-remaja iaitu sekitar umur 10 tahun hingga 13 tahun. arkitek. perkembangan seni ini berlaku pada setiap kanakkanak. Pelajar yang lemah akan mengalami masalah yang dinyatakan tadi. Akibat kekurangan itu. Apa sahaja yang boleh digunakan atau yang difikirkan sesuai. tahap penguasaan ilmu yang berkaitan dengan seni mungkin telah bertambah. ibu bapa telah mendidik anak-anak mereka mengenal alat-alat permainan. Sebagai sebuah negara yang sedang membangun. sekiranya pelajar diberi kesempatan dan bimbingan yang betul mengenai seni. • Ketiga ialah melahirkan tenaga professional dalam pelbagai bidang. Sebelum meningkat remaja. Pendidikan Seni Visual sudah disemai kepada semua generasi sejak dari awal kanak-kanak lagi sehingga ke peringkat dewasa. Pendidikan yang diberikan itu berlaku secara tidak lansung dan tanpa disedari. akan digunakan untuk menconteng. Pada hari ini melalui sebuah agensi kerajaan. sentuhan dan sebagainya. Jenis-jenis permainan serta apa yang disayanginya. Seni boleh dijadikan satu formula membentuk masyarakat yang cinta kepada nilai-nilai keindahan. Pelajar akan mengalami tekanan untuk memilih bidang seni sebagai satu bidang utama dalam proses membesar mereka. • Keempat peranan seni visual dengan cara memupuk dan mendidik sifat kecintaan pada seni dan estetika. maka tahap kematangan kreativitinya akan berkembang. Melalui proses membentuk kreativiti dari diri kanak-kanak itu akan terbina dengan baik. Namun. Berdasarkan kajian oleh ahli-ahli psikologi barat. Pendidikan yang diterima oleh manusia sama ada kita sedari atau tidak sebenarnya telah kita meletakkan seni di tempat yang sewajarnya. iaitu di zaman kanak-kanak. Berbanding dengan pelajar yang diberi bimbingan atau nasihat yang positif. Seni bukan saja mengajar manusia menghayati keindahan. Pada alatan permainan tadi.dan maklumat yang tidak tetap terhadap kepentingan mata Pelajaran Seni Visual. Apabila mencapai umur remaja sekitar 10 hingga 15 tahun. Sifat semula jadi bagi seseorang kanak-kanak ialah memerlukan perhatian. Mereka akan menjadi lebih berdisiplin. Pada peringkat ini. Mereka menunjukkan bentuk-bentuk permainan kepada kanak-kanak. kanak-kanak mengalami tiga tahap perkembangan seni tampak. Persaingan di kalangan pelajar berlaku peringkat ini. Antaranya program Tahun Melawat Malaysia anjuran . kecantikan atau sebagainya tetapi memupuk nilai-nilai estetika dan nilai-nilai kemuliaan dalam diri manusia. Apakah warna yang disukainya.

ada pelbagai program lain yang dianjurkan bertujuan untuk menarik para pelancong. dari POINCAR (1970) ianya menjelaskan peringkat-peringkat berikut sebagai proses kreativiti iaitu mengenalpasti. Program seperti ini wajar diadakan dan dipergiatkan lagi. • Peranan keenam ialah melahirkan masyarakat yang memiliki jati diri. CHAPMAN iaitu menyatakan dalam bukunya berjudul Approaches to Art in Education. Kita mestilah meletakkan tanggungjawab di bahu masyarakat akan kepentingan nilai seni dan estetika. Kata-kata ini jelas kepada kita bahawa sesebuah masyarakat itu mesti meletakkan kepentingan budaya pada satu kedudukan yang tinggi dalam masyarakatnya. pandang timbang dan rasionalisasi dan pendapat dari LAURA H. perkembangan dan penghalusan idea dan kemahiran media. Pendapat pertama adalah dari PETER Mc KELLAR (1967) menyatakan tahap perkembangan kreativiti sebagai peringkat iaitu persediaan. selain apa yang disebutkan tadi. Masyarakat yang memiliki jati diri yang kuat akan berusaha untuk mengekalkan seni. Mendengar “bunyi kehidupan” di keliling mereka. Sekolah dan institusi pengajian tinggi merupakan tempat yang paling wajar. peralatan memasak. Kesenian dan Pelancongan. Budaya menunjukkan bangsa. seni batik dan tenunan atau tekstil. Terutama sekali ialah kesan penghayatan masyarakat terhadap aktiviti yang dijalankan itu. Sebut sahaja keperluan harian yang digunakan di rumah kita. Peranan murid. sintesis. Namun apa yang penting di sini ialah penglibatan masyarakat masih lagi tidak menyeluruh. Sedar tentang apa yang dirasa dan disentuh. budaya dan warisannya. penjelasan. pengeraman. seni binaan rumah kayu atau kampung dan seterus seni budaya sopan santun dan adat istiadat. ukiran kayu. Buku ini menjelaskan bahawa tahap perkembangan kreativiti dan artistik dibahagikan kepada tiga fasa yang utama. Pendidikan Seni bukan bertujuan untuk melahirkan ramai artis tetapi melatih dan mendidik pelajar agar dapat membentuk sahsiah yang positif dengan memiliki sifat-sifat kreatif seperti mana yang terdapat pada seseorang artis yang unggul. mengenali sesuatu bangsa itu lebih mudah dari mengenali budayanya. Terdapat banyak contoh yang boleh dijadikan rujukan. iaitu perwujudan idea. dan pihak kementerian pendidikan amat penting untuk merealisasikan perkara ini. penjelasan. kelancaran. .3 Tahap Perkembangan Kreativiti • Berikut adalah antara beberapa pendapat yang menyatakan tentang tahap perkembangan kreativiti dalam proses kreativiti atau artistik. Kefahaman dan tanggungjawab ini perlu dipupuk di peringkat awal lagi. menjelaskan bahawa proses artistik adalah merupakan fasa-fasa tidak semestinya sentiasa bersifat tekal dan sekuens. iaitu kepekaan. 1. Pendapat seterusnya. Justeru. Kehidupan moden yang dialami hari ini telah melupuskan semua warisan itu. kejelasan dan ketekalan mengorganisasi.Kementerian Kebudayaan. Ada yang berpendapat. Pendapat seterusnya. anyaman kelarai. Tidak banyak lagi generasi hari ini yang mengamalkan menghulurkan tepak sirih apabila menyambut kedatangan tetamu. Seni kraftangan umpamanya seperti seni anyaman mengkuang dan seni anyaman kelerai. imaginatif dan nilai estetik yang tinggi. Seni tekat. dari VIKTOR LOWENFELD (1969) menyatakannya sebagai tahap-tahap perlakuan dan tindakan. tembikar dan banyak lagi contoh yang bileh diketengahkan. penentuan dan pencernaan. hamparan tikar mengkuang atau pandan. Masyarakat kita memang kaya dengan khazanah warisan budaya. Mengekalkan kebudayaan mereka supaya ia dikenali dan dihormati bukanlah satu tugas yang mudah. analisis. Seni itu wajar dipertahankan daripada hilang terus atau mengalami kepupusan. memberi makna dan pengertian baru. • Seseorang artis yang unggul memiliki sifat-sifat yang berikut : SIFAT-SIFAT ARTIS HURAIAN Mereka mempunyai ciri-ciri : 1. tidak pasti. 1. Daya persepsi tinggi Mereka peka. guru atau pendidik. keanjalan. Kita boleh mengesan sesuatu bangsa melalui perkembangan budayanya.4 Ciri-ciri kreativiti dalam Pendidikan Seni Visual • Seseorang artis atau tukang dikatakan sebagai insan yang mempunyai daya kreatif. suatu kajian tentang teori-teori peringkat penghasilan kerja dan tahap kreativiti. berkeupayaan dan gemar kepada : Melihat kekuatan nilai dan makna pada objek dan alam. Seni warisan ini sebenarnya semakin terpinggir dan hamper dilupakan. Pinggan mangkuk. pensyarah. Boleh dikatakan kepentingan barangan kraf ini tidak lagi menjadi pilihan masyarakat kini. • Kelima memupuk perasaan sayang pada seni dan warisan dalam masyarakat. semua masyarakat juga boleh memainkan peranan menjadi ahli atau individu yang ada kepentingan untuk menjadi warga yang dapat memberikan sumbangan kea rah cita-cita yang murni ini. Selain daripada itu.

Menurut Laird.4. pemikiran dan tanggapan. Galakkan pelajar meneroka. Menggunakan pendekatan yang fleksibel mengikut situasi dan keperluan.• Pengalaman Tampak (Deria) Kesedaran dapat dipertingkatkan melalui pengalaman deria yang melakukan aktiviti penyelidikan. Berfikiran tulen dan asli (originality). Menyelesaikan masalah dengan cara tersendiri. iaitu : 1. Guru hanya perlu membantu menentukan struktur dan kandungan penemuan yang telah diperolehi pelajar. Memberi “nafas baru” dan kesinambungan terhadap perkara silam atau isu lama.6.2. Mencuba dan meneroka pelbagai pendekatan dan bahan. dan keharmonian pada objek. Melalui aktiviti Pendidikan Seni. Tindakan fizikal tersebut akan memperkukuhkan ingatan. Pendidikan Asas Senireka Unsur Seni Prinsip Rekaan Struktur Rekaan 3. Peka terhadap nilai estetik Dapat merasakan nilai rentak. Daya membina idea sendiri Membina. pergerakan tindakan langsung seperti bergerak ke sesuatu tempat untuk mendapatkan maklumat. pemikiran.Peka kepada bau yang dihidu. seseorang akan dilatih menggunakan deria secara terperinci. Keyakinan diri Berdikari. mencipta. Interaksi Estetik (kajian visual) Pengalaman Tampak (deria) Pengalaman Aktif Secara Langsung Pengalaman Empati 2. dan menemui pelbagai fenomena sebanyak mungkin secara sendiri. Mempunyai kekuatan perasaan dan emosi serta dapat membuat penyataan diri. Mencari penemuan baru mengenai hubungan antara idea dan bahan. boleh dilakukan dengan pelbagai cara.melangkaui batas pemikiran biasa.3. Aktiviti-aktiviti tersebut haruslah mengandungi tujuan-tujuan berikut agar aktiviti yang dijalankan benar-benar berkesan terhadap perkembangan dan peningkatan kesedaran. meneroka dan mencari sesuatu yang baru Mengimpikan dan memikirkan kemungkinan-kemungkinan baru yang berlainan dari kebiasaan. Berimaginasi dan berdaya mewatakan sesuatu.5. daya mengingati dan menghubungkan antara pengalaman dengan perasaan. Berimaginasi tinggi. kesedaran boleh ditingkatkan melalui latihan persepsi estetik. Iaitu pelajar perlu : o Mengambil bahagian aktif melibatkan fizikal. kecantikan. Bertanya dan mencari penjelasan. percubaan dan pemerhatian terhadap sesuatu. Memanipulasi idea dengan pelbagai cara. Mencuba gaya atau teknik baru. dan menghasilkan sesuatu. Suka mengkaji dan menyelidik Menganalisa data maklumat tentang apa yang dialami. Dapat memberi makna dan pengertian terhadap sesuatu ciptaan. secara tidak lazim atau berlainan dari biasa perlakuan. . irama dan harmoni terhadap apa yang dilihat dan dihasilkan. Iaitu meningkatkan : o Daya melihat dan mengamati o Daya mengigati dengan jelas tentang pengalaman tampak yang dilalui dan kesannya terhadap perasaan. keunikan. kelainan. Menggunakan cara-cara baru dan inventif menghubung idea dan imej. dan tanggapan. penerokaan. alam dan kehidupan. o Mengaitkan pengalaman baru dengan pengalaman yang sedia ada atau masa lampau. 1. Proses Kreativiti/Artistik INTERAKSI ESTETIK Melalui latihan pengalaman tampak. pelajar-pelajar boleh dilatih dan dibimbing dengan pelbagai cara. Tertarik terhadap nilai keindahan.5 Proses meningkatkan kesedaran • Bagi meningkatkan kesedaran. mengkaji. Suka mencuba.

jalinan kulit dan warna kulitnya (bagi objek yang boleh dilihat dari segi warna. Latiahan melalui aktiviti kembara visual ke tempat tertentu banyak menimbulkan kesan emosi dan fizikal.• Pengalaman Aktif Secara Langsung Kesedaran dapat diperkembangkan melalui pengalaman membuat atau menghasilkan sesuatu seperti membuat catan. • Sebaik-baik pelajar mengalami sendiri secara langsung mengenai susah payah kerja sebagai seorang petani ketika mereka cuba menggambarkan pemandangan di sawah padi atau potret seorang petani. dan penulisan. Galakan pelajar melakukan aktiviti membuat kajian-kajian mengenai tema. jalinan. Menggunakan angota yang tidak lazim digunakan untuk menghasilkan karya. • Merasakan kesukaran atau kelainan antara melakukan aktiviti dalam studio berbanding aktiviti kembara di luar studio. cetakan. Bagi mendapatkan kesedaran dan pengalaman-pengalaman seperti yang dinyatakan. Ia boleh dilakukan dengan latihan seperti : o Melakukan aktiviti tidak lazim Contoh : melihat gambar yang terbalik. Tumpuan/konsentrasi sangat perlu bagi mendapatkan aras pencapaian kesedaran yang tinggi. PENDIDIKAN ASAS SENIREKA Unsur Seni Prinsip Rekaan Pendidikan Asas Senireka melalui persepsi dan pertinbangan estetik. dan tekanan fizikal. dan kritikan tentang karya yang dilakukan. lukisan. Elakkan menggunakan gambaran atau penjelasan yang abstrak. Kaitkan dengan sesuatu yang lain agar mudah diingati.) o Lihat dan catatkan ciri-ciri keunikan orang / objek tersebut. artis. diskusi. Wujudkan suasana yang lebih mencabar seperti aktiviti perbahasan. Sediakan senarai semak yang dapat menyatakan dan mengesan pengalaman pelajar ketika melakukan aktiviti tersebut. hidung. dan pelbagaiaktiviti gerakerja kreatif. Kajian-kajian tentang asas seni reka pada alam dan persekitaran untuk digunakan dan diaplikasikan dalam gerakerja yang dilakukan. Latihan-latihan sumpama itu dapat menimbulkan kesan kesedaran. Melalui latihan membuat atau menghasilkan sesuatu.Mendapat pengalaman secara langsung dengan menggunakan objek atau fenomena yang sebenar. Berlatih mengingati perkara-perkara mengenai seseorang atau objek yang ditemui. bentuk. melihat artis bekerja dalam studio dan sebagainya. dan dapat meningkatkat penghayatan. dan sebagainya. menjurus kearah tujuan berikut perlu dilakukan : . bulu kening. Merasakan keterikan panas cahaya matahari yang membakar kulit kaum petani. perbincangan. himpunan/koleksi buku skrap. emosi. boleh membantu pelajar ke arah kesedaran terhadap fenomena alam dan karya. anyaman. Proses dan teknik dapat meningkatkan kesedaran secara langsung. bagi mendapatkan pengalaman dan meningkatkan kesedaran. Adakan senarai semak untuk diambil tindakan oleh pelajar bagi mengesaningatan dan kesedaran semasa mereka melakukan aktiviti. 2. Melukis gambar belakang kepala bukan muka seperti kelaziman dilakukan. fotografi. gigi. ukiran. • Membuat pengamatan secara dekat dan langsung. Pelajar perlu disedarkan dengan pemeringkatan proses dan teknik semasa melakukan kerja tersebut. o Tumpuan kepada ciri spesifik tentang rupa muka orang tersebut seperti mata. Adakan tindakantindakan seperti : o Cari kaedah bagi mengingati nama orang atau objek tersebut. Galakan pelajar merakamkan setiap pengalaman deria tersebut melalui lakaran. keinsafan. • Pengalaman Empati Melalui latihan yang banyak menyentuh perasaan. dan pengalaman yang sangat bermakna kepada seseorang. guru boleh menyediakan borang senarai semak untuk diambil tindakan oleh pelajar selepas mereka melakukan aktiviti penerokaan. kajian atau pemerhatian. melihat cara artis menghasilkan karya secara tindakan aktif seperti menemu bual artis.

 Mengenal pasti bidang kerjaya.6 Kesimpulan • Kesimpulannya semua pihak mempunyai perasaan cinta kepada seni dan warisannya. Membuat penyataan dalam pelbagai aktiviti seni. Seperti : o Karya 2D dan karya 3D o Karya Kraf o Karya Komunikasi Mempelbagaikan dan menggunakan karya dalam persekitaran. Sejarah telah membuktikan bahawa seni amat memainkan peranan dalam pembentukan ketamadunan manusia. Semoga apa yang dibincangkan tadi dapat memberikan kesedaran bahawa seni dan pendidikan seni merupakan dua bidang yang berbeza.Struktur Rekaan  o Menganalisa wujudnya asas senireka seperti unsur seni. Harus juga disedari bahawa. Oleh itu. Seni begitu memainkan peranan penting dalam dunia pendidikan kita. Kita mengenali bangsa yang berjaya ialah melalui seni selain perkembangan teknologinya. prinsip seni. Menanamkan tanggungjawab untuk pemeliharaan dan penjagaannya terletak pada semua pihak. seni pastinya memainkan peranan penting dalam dunia pendidikan kita hari ini . usaha ini tidak akan berjaya sekiranya masaih ada pihak yang meletakkan kepentingan seni ini pada tempat yang sewajarnya. Sewajarnya seni tidak boleh lagi dianggap sebagai satu mata pelajaran yang tidak ada kepentingannya dalam dunia pendidikan. 1. o Mengenal pasti kegunaan asas seni reka o Mengenal pasti media dan proses seni o Mengenal pasti artistik mood o Mengambarkan ragam-ragam estetik o Menganalisa persamaan dan kelainan estetik o Membezakan gayaan artistik o Mengenal pasti ragam artistik Menggunakan kemahiran proses kreativiti3. PROSES KREATIVITI ATAU ARTISTIK Mengaplikasikan unsur dan struktur rekaan. dan struktur rekaan dalam hasil karya seni dan di alam.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful